หน่วยที่ 2 การเพิ่มมูลค่าให้ผลิตภัณฑ์หรือบริการ

เทคโนโลยี (วทิ ยาการคานวณ) ช้ันมัธยมศึกษาปี ท่ี 5

หน่วยการเรียนรู้ท่ี 2

การเพม่ิ มูลค่า
ให้ผลติ ภัณฑ์หรือบริการ

เทคโนโลยี (วทิ ยาการคานวณ) ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 5

การสร้างมูลค่าเพม่ิ

ฝร่ังธรรมดา มะม่วง ผลไมด้ อง
กิโลกรัมละ 10-40 บาท กิโลกรัมละ 25-60 บาท

แนวคิดฝร่ังในขวดแกว้ ใชบ้ รรจุภณั ฑท์ ่ีสวยงาม และถนอม ใชบ้ รรจุภณั ฑท์ ่ีสวยงาม
ขายไดใ้ นราคาลูกละ 100 บาท ผลิตภณั ฑ์ ส่งขายออกนอกประเทศ สะอาด ปลอดภยั สร้างความ
น่าสนใจใหก้ บั ตวั ผลิตภณั ฑ์
ขอ้ มูลจากสวนลุงไสว ศรียา จ.นครนายก ราคากิโลกรัมละ 90-120 บาท และสามารถขายไดร้ าคาสูงข้ึน

เทคโนโลยี (วทิ ยาการคานวณ) ช้ันมัธยมศึกษาปี ท่ี 5

1. การนาเสนอคุณค่าของผลติ ภัณฑ์หรือบริการ (Value Proposition Canvas)

คิดคน้ โดย Alexander Osterwalder เจา้ ของ Business Model Canvas
Business Model Canvas

เทคโนโลยี (วทิ ยาการคานวณ) ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 5
Value Proposition Canvas
แผนภาพการสร้างคุณค่า

Customer Segment Value Proposition

เทคโนโลยี (วทิ ยาการคานวณ) ช้ันมัธยมศึกษาปี ท่ี 5

1. Customer Segment

เป็นส่วนที่วเิ คราะห์ลูกคา้ ผใู้ ชง้ านผลิตภณั ฑห์ รือบริการที่เราสร้างข้ึน

GAINS CUSTOMER JOBS
ศึกษาความประทบั ใจ ศึกษาความตอ้ งการ
ความคาดหวงั ของลูกคา้ พ้นื ฐานของลูกคา้
ท่ีจะไดร้ ับนอกเหนือ
จากการใชผ้ ลิตภณั ฑ์
หรือบริการของเรา

PAINS
ศึกษาปัญหาที่ลูกคา้ พบเจอเมื่อใชง้ านผลิตภณั ฑ์

หรือบริการของเรา/ผผู้ ลิตรายอื่น

เทคโนโลยี (วทิ ยาการคานวณ) ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี 5

2. Value Proposition

เป็นส่วนท่ีใชว้ เิ คราะห์ผลิตภณั ฑห์ รือบริการในดา้ นคุณสมบตั ิและคุณค่าของ
ผลิตภณั ฑห์ รือบริการท่ีเราสร้างข้ึน

PRODUCTS & SERVICES GAIN CREATORS
ใชว้ เิ คราะห์ดา้ นคุณค่า
ของผลิตภณั ฑห์ รือบริการ ใชว้ เิ คราะห์และระบุ

ที่เราใส่เขา้ ไปในผลิตภณั ฑ์ ส่ิงที่ใชต้ อบโจทย์
เพือ่ ตอบโจทย์ GAINS ของลูกคา้

CUSTOMER JOBS

PAIN RELIEVERS

ใชว้ เิ คราะห์และระบุสิ่งที่เราใช้
ตอบโจทย์ PAINS ของลูกคา้

เทคโนโลยี (วทิ ยาการคานวณ) ช้ันมัธยมศึกษาปี ที่ 5

2. กระบวนการคดิ เชิงออกแบบ (Design Thinking Process)

คิดคน้ โดย Hasso Plattner Institute of Design (d.School) แห่งมหาวทิ ยาลยั สแตนฟอร์ด
Design Thinking Process

1. Empathise 2. Define 3. Ideate 4. Prototype 5. Test

การทาความ การวเิ คราะห์ การสร้างสรรค์ การสร้างตน้ แบบ การทดสอบ
เขา้ ใจลูกคา้ ขอ้ มูลเพอ่ื เขา้ ใจ ไอเดียและระดม ผลิตภณั ฑห์ รือ ตลาดและกลุ่ม
ความตอ้ งการ ลูกคา้ เป้าหมาย
ความคิด บริการเพอ่ื
ของลูกคา้ แกป้ ัญหา

เทคโนโลยี (วทิ ยาการคานวณ) ช้ันมัธยมศึกษาปี ที่ 5

5 ข้นั ตอนในการพฒั นาด้วยแนวคดิ Design Thinking Process

1. Empathise การทาความเข้าใจ ต้งั คาถามเพ่ือเข้าใจกบั ปัญหาและ
ลูกค้า ความต้องการของลูกค้า

หลกั การ 5W1H

Who What Where When Why How

ลูกคา้ ของเรา ลูกคา้ มีความ ลูกคา้ ซ้ือ เมื่อใดท่ีลูกคา้ ทาไมจึง เราจะทา
คือใคร ตอ้ งการ ผลิตภณั ฑ์ จะเลือกซ้ือ เลือกใช้ อยา่ งไรในการ
อะไร ของเรา/คู่แข่ง ผลิตภณั ฑ์ ผลิตภณั ฑ์ ตอบสนอง
จากท่ีใด ของเรา/คู่แข่ง ของเรา/คู่แข่ง ความตอ้ งการ
ของลูกคา้ ได้

เทคโนโลยี (วทิ ยาการคานวณ) ช้ันมัธยมศึกษาปี ที่ 5

แนวทางในการค้นหาคาตอบของการต้งั คาถาม 5W1H

1. การสังเกตการณ์ 2. การสอบถาม 3. การมีส่วนร่วม

สงั เกตพฤติกรรมความชอบ
ของลกู คา้

นกั ศึกษา คนวยั ทางาน สมั ภาษณ์หรือพดู คุย จดั อีเวนตเ์ พ่ือใหล้ ูกคา้
กบั ลูกคา้ โดยตรง มีกิจกรรมร่วม ในบรรยากาศ
ชาวต่างชาติ ที่เป็นกนั เอง สนุกสนาน
เพื่อการคิดคน้ นวตั กรรม การใชแ้ บบสอบถาม เพือ่ กระตุน้ ใหล้ ูกคา้ เปิ ดใจ
เพือ่ เพ่ิมมูลค่าไดต้ รงจุด แลกเปล่ียนความคิดเห็นกบั เรา

เทคโนโลยี (วทิ ยาการคานวณ) ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 5

2. Define

การวเิ คราะห์ข้อมูลเพ่ือเข้าใจความต้องการของลกู ค้า
การวเิ คราะห์ข้อมูลโดยใช้การวดั ค่ากลางของข้อมูล

ค่าเฉลย่ี เลขคณติ (x) ค่ามัธยฐาน (Med) ค่าฐานนิยม (Mod)

จาแนกวธิ ีการหาค่าเฉลี่ย เป็นค่ากลางของขอ้ มูล เป็นคา่ กลางของขอ้ มูล
เลขคณิตจากขอ้ มูลท่ีไดร้ ับ เม่ือเรียงจากนอ้ ยไปหามาก ท่ีซ้ากนั มากท่ีสุด

เทคโนโลยี (วทิ ยาการคานวณ) ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี 5

3. Ideate

การสร้างสรรคไ์ อเดียและระดมความคิด
เทคนิคการสร้างสรรคไ์ อเดียเพื่อเพ่ิมมูลคา่ ใหก้ บั ผลิตภณั ฑห์ รือบริการ

1. Concept Map 2. Reverse Thinking 3. Reframing Matrix 4. Random Approach

แผนภาพความคิด การคิดยอ้ นกลบั การวเิ คราะห์ปัญหาใน วธิ ีการแบบสุ่ม
มุมมองที่แตกต่างกนั
เปลี่ยนแนวคิดหรือคาถาม มองสิ่งรอบตวั แลว้
ใหม่ เช่น จากคาถามวา่ นามาปรับ สร้างสรรค์
“ทาอยา่ งไรจึงชอบ?” ไอเดียเพอ่ื เชื่อมโยงกบั
ผลิตภณั ฑห์ รือบริการ
เปล่ียนเป็ นวา่
“เพราะอะไรถึงชอบ?” ของเรา

เทคโนโลยี (วทิ ยาการคานวณ) ช้ันมัธยมศึกษาปี ท่ี 5

4. Prototype

การสร้างตน้ แบบผลิตภณั ฑห์ รือบริการเพ่อื แกป้ ัญหา

รวบรวมขอ้ มูล วเิ คราะห์-ประมวลผล สร้างสรรคไ์ อเดีย
สร้างตน้ แบบผลิตภณั ฑห์ รือบริการ

1. สร้างผลิตภณั ฑจ์ าลอง (Prototype) 2. Concept Board

ตอ้ งการทาแกว้ ดินเผา สร้างผลิตภณั ฑจ์ าลอง ภาพสเกต็ ช์ ภาพกราฟิ ก
ที่ทาจากไม้

เทคโนโลยี (วทิ ยาการคานวณ) ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี 5

5. Test

การทดสอบตลาดและกลุ่มลูกคา้ เป้าหมาย

สร้างตน้ แบบผลิตภณั ฑห์ รือบริการ
เสนอใหล้ ูกคา้ ทดลองใช้

ผลตอบรับ ความคิดเห็น คาวจิ ารณ์
พฒั นา ปรับปรุง แกไ้ ข
ผลิตเพื่อวางจาหน่าย

เทคโนโลยี (วทิ ยาการคานวณ) ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี 5

ข้ันตอนทชี่ ่วยในการวเิ คราะห์การทดสอบตลาด

1. คดั เลือกกลุ่มลูกค้า

เลือกกลุ่มลูกคา้ ท่ีเราหาขอ้ มูลความตอ้ งการเอาไว้
และตอ้ งการตอบโจทยข์ องพวกเขา

นกั เรียน/นกั ศึกษา คนวยั ทางาน ผสู้ ูงอายุ ชาวต่างชาติ

เทคโนโลยี (วทิ ยาการคานวณ) ช้ันมัธยมศึกษาปี ที่ 5

2. การระบุประเดน็ สอบถาม • ตรงตามความตอ้ งการหรือไม่
• ช่ืนชอบมากนอ้ ยเพียงใด
• สิ่งใดท่ีไม่ชอบ
• มีความแปลกใหม่เพยี งใด
• มีขอ้ เสนอแนะอยา่ งไร
• จะแนะนาใหค้ นรู้จกั ใชห้ รือไม่

เทคโนโลยี (วทิ ยาการคานวณ) ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 5

3. การออกแบบวธิ ีการเกบ็ ข้อมูล

การใหล้ ูกคา้ ทดลองใช้ การวางขายจริงแลว้ เกบ็ ขอ้ มูล
วา่ ตอบสนองความตอ้ งการหรือไม่ และผลตอบรับจากลูกคา้

ทดลอง ทดลองใช้ เพิ่มเมนูกาแฟใหม่ วางขาย

ชิมฟรี ครีมตวั อยา่ ง เป็ นเมนูแนะนา ตามช่องทางต่าง ๆ

เทคโนโลยี (วทิ ยาการคานวณ) ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 5

4. สรุปและวเิ คราะห์ผลตอบรับ

วเิ คราะห์ขอ้ มูล สรุปผลความพงึ พอใจ
ที่ไดร้ ับจากลูกคา้ วเิ คราะห์หาสิ่งที่ตอ้ งปรับปรุง แกไ้ ข
หรือพฒั นา เพ่อื เพมิ่ มูลคา่ ใหผ้ ลิตภณั ฑ์

หรือบริการ

เทคโนโลยี (วทิ ยาการคานวณ) ช้ันมัธยมศึกษาปี ท่ี 5

การประมวลผลข้อมูลให้เป็ นสารสนเทศ

ข้อมูลดิบ กระบวนการ สารสนเทศ
(Raw Data) (Processing) (Information)

การประมวลผลข้อมูล

การประมวลผลขอ้ มูล การประมวลผลขอ้ มูล การประมวลผลขอ้ มูล
ดว้ ยมือ ดว้ ยเคร่ืองจกั รกล ดว้ ยเครื่องคอมพิวเตอร์
(Electronic Data Processing)
(Manual Data Processing) (Mechanical Data Processing)

เทคโนโลยี (วทิ ยาการคานวณ) ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 5

ตัวอย่างข้ันตอนการประมวลผลข้อมูลให้เป็ นสารสนเทศ

1. การวเิ คราะห์กลุ่มลกู ค้า 2. จดั เรียงลาดบั ความสาคัญเพื่อแก้ปัญหา
ใช้ Customer Segment ลาดบั ความสาคญั ของ CUSTOMER JOBS
ลาดบั ความสาคญั ของ GAINS
ลาดบั ความสาคญั ของ PAINS

เทคโนโลยี (วทิ ยาการคานวณ) ช้ันมัธยมศึกษาปี ท่ี 5

3. การทาข้อมูลให้เป็ นภาพ
(Data Visualization)

แผนภูมแิ ท่ง (bar chart) ฮิสโทแกรม (histogram)
แผนภูมิแท่งเชิงเดี่ยว
(simple bar chart) ตารางขอ้ มูลของลูกคา้
จาแนกเป็นอนั ตรภาคช้นั
แผนภูมิแท่งเชิงซอ้ น
(multiple bar chart)