บันทึกภูมิปัญญา

ภูมิปัญญาไทย
สู้ภัยโควิด

โครงการพัฒนาผลิตภัณฑ์ otop ไทย

เพื่อสู้ภัยสถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัส
โคโรนา 2019 ( covid-19 )

โดยสำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดเลย

คำนำ

ภูมิปัญญาท้องถิ่นเป็นสิ่งที่บรรพบุรุษของไทยสร้างสมมาเป็นระยะเวลายาวนาน และเป็น
สิ่งมีคุณค่ายิ่ง
ที่ชุมชนรุ่นหลังควรอนุรักษ์และสืบสานต่อไป ภูมิปัญญาส่วนใหญ่จะเชื่อมโยงสู่การใช้
ประโยชน์ทรัพยากรธรรมชาติที่มีอยู่ในท้องถิ่น ซึ่งเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นของจังหวัดเลย
ที่ทรงคุณค่าแก่การ
จดบันทึกไว้เป็นการสืบสานและอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่สำคัญและมีประโยชน์ไว้ไม่ให้
สูญหายไปจากชุมชน และนำไปสู่การอนุรักษ์และพัฒนาภูมิปัญญานั้นๆ ต่อไปหาก
ต้องการจะอนุรักษ์และปรับใช้ประโยชน์จากภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่ อการพัฒนาชุมชน
จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องใช้ภูมิปัญญาเดิมกับภูมิปัญญาใหม่ให้สอดคล้องกับฐาน
ทรัพยากรที่มีอยู่ ผนวกกับปัจจุบันเยาวชนและคนรุ่นต่อมา ไม่ค่อยให้ความสำคัญ หรือไม่
ทราบข้อมูลเกี่ยวกับภูมิปัญญาที่มีอยู่ในชุมชนมากนักจึงจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องจัดทำ
เอกสารภูมิปัญญาท้องถิ่นขึ้น

โดยสำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดเลย

สารบัญ หน้า

เรื่อง 1-2
3-4
บันทึกภูมิปัญญาสมุนไพรพื้ นถิ่นจังหวัดเลย 5-6
เครื่องดื่ มสมุนไพรขิงผสมหญ้าหวาน 7-8
รากไม้กระชายดำบ้านภูกระแต 9-10
รากไม้คงกระพัน 11-12
สบู่สมุนไพรชนานันท์ 13-14
ขิงผสมน้ำผึ้งบ้านไร่ขิงรสนิยม 15-16
เครื่องดื่ มสมุนไพรขิงผงชงดื่ มภูลมโล 17-18
ขิงผงชงดื่ มทิวาราตรี 19-20
เครื่องดื่ มสมุนไพรเพื่ อสุขภาพกระชายดำ 21-22
สมุนไพรแช่เท้าแสงภา 23
สบู่สมุนไพรปราณีตเฮิร์ฟ
สั่งซื้อผลิตภัณฑ์

บันทึกภูมิปัญญาสมุนไพรพื้นถิ่นจังหวัดเลย 1

1. เครื่องสมุนไพรขิงผงชงดื่ ม ได้นำภูมิปัญญาเรื่องการทำขิงผงมา
ต่อยอดทำผลิตภัณฑ์ขิงผงผสมหญ้าหวานเพื่ อชงดื่ ม ลดน้ำตาลในเลือด
บรรเทาไมเกรน ตามการบอกเล่าจากปู่ย่าตายาย

2. รากไม้กระชายดำบ้านภูกระแต เป็นการนำภูมิปัญญาโดยใช้สมุนไพร
รากไม้ตำรับรวมมาต้มดื่ ม ช่วยบำรุงร่างกายสตรีและปรับสมดุลในร่างกาย

3. รากไม้คงกระพัน เป็นการนำภูมิปัญญาโดยใช้สมุนไพรตำรับรวม
กระชายดำจากภูมิปัญญาที่บอกเล่ากันมารุ่นสู่รุ่น ใช้เพื่ อบำรุงร่างกายและ
จัดอยู่ในตำรับยาสำหรับท่านชายขนานหนึ่ ง

4. สบู่สมุนไพรชนานันท์ ใช้ภูมิปัญญาจากฟ้าทะลายโจรมาทำเป็นสบู่
เพื่ อบรรเทาอาการลดไข้ และได้เพิ่มสมุนไพรอื่ นๆมาใช้รวมเพื่ อเป็น
ส มุ น ไ พ ร เ ค รื่ อ ง อ า บ น้ำ

5. ขิงผสมน้ำผึ้ งแท้ เป็นการนำภูมิปัญญาการถนอมอาหารด้วย
น้ำผึ้ งมาผมกับขิงจัดเป็นตำรับสำหรับสตรีช่วยเรื่องชะลอวัย

6. เครื่องดื่ มสมุนไพรขิงภูลมโล เป็นการนำภูมิปัญญาการใช้ขิง
เพื่ อสร้างภูมิคุ้มกัน ป้องกันหวัดและลดน้ำตาลในเลือด เป็นการ
สืบทอดภูมิปัญญาการใช้สมุนไพรตำรับรวม ที่สามารถดื่ มได้ทุกเพศ
ทุกวัย เหมาะที่ใช้ดื่ มหน้าหนาว

โดยสำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดเลย

บันทึกภูมิปัญญาสมุนไพรพื้นถิ่นจังหวัดเลย 2

7. ทิวาราตรี เป็นการสืบทอดภูมิปัญญาเรื่องการใช้ขิงมาคู่กับ
ดอกดาวเรือง ช่วยบำรุงสายตา สร้างภูมิคุ้มกัน แก้ท้องอืด เป็นการ
นำภูมิปัญญามาปรับให้เข้ากับยุคสมัย และเหมาะในเมืองแห่งดอกไม้
คื อ อำ เ ภ อ ภู เ รือ

8. กระชายดำเพื่ อสุขภาพ แต่เดิมมีการใช้กระชายดำเพื่ อบำรุง
ท่านชาย ซึ่งภูมิปัญญาแต่เดิมใช้สำหรับสตรีเพื่ อปรับสมดุลสำหรับผู้
หญิงวัยทอง และช่วยขับปัสสาวะและเพิ่มสมรรถภาพของท่านชาย

9. สมุนไพรแสงภา เป็นการนำภูมิปัญญาเดิมที่มีอยู่แล้วมา
ประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์ มีสรรพคุณช่วยลดอาการเท้าบวม และ
ช่ ว ย ผ่ อ น ค ล า ย เ ส้ น เ อ็ น เ ป็ น ก า ร ต่ อ ย อ ด ส มุ น ไ พ ร ไ ด้ อ ย่ า ง ล ง ตั ว

10. ปราณีตเฮิร์พ เป็นการนำภูมิปัญญาเดิมของฟ้าทะลายโจรมา
ใช้ประโยชน์ ต่อมาได้มีการต่อยอดมาทำเป็นสบู่ เพื่ อบรรเทาอาการ
ลดไข้ และยังได้นำน้ำมันมะพร้าวสกัดเย็น ว่านหางจระเข้ เพื่ อเพิ่มให้
ผิ ว ใ ส แ ล ะ ช ะ ล อ วั ย

โดยสำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดเลย

3

ขิงชงดื่มผสมหญ้าหวาน

ความเป็นมาของภูมิปัญญาท้องถิ่น

ตั้งแต่สมัยโบราณ ขิง เป็นพืชประจำบ้าน และเป็นสมุนไพรจากธรรมชาติที่มนุษย์รู้จัก
นำมาใช้เป็นประโยชน์ในการรักษาโรคภัยไข้เจ็บตั้งแต่โบราณกาล สมุนไพรพื้นบ้านในการ
ดูแลสุขภาพ และความเชื่อที่ท้องถิ่นได้สั่งสมและสืบทอดต่อกันมาโดยเรียนรู้มาจากรุ่นปู่
ย่า ตา ยาย สู่รุ่นลูก หลานและญาติพี่น้อง จนกระทั่งชาวบ้านได้เล็งเห็นความสำคัญ จึง
จัดตั้งกลุ่มวิสาหกิจชุมชนขึ้น เพื่อหารายได้เข้าสู่ชุมชน โดยการใช้สมุนไพรที่มีอยู่ในท้อง
ถิ่นมาแปรรูปให้เกิดผลิตภัณฑ์ใหม่ขึ้น

นางประดิษฐ์ จันทนัน ก่อนการพัฒนา

มีแต่ขิงล้วน การจัดจำหน่ายมีแค่
หลังการพัฒนา
คนเฉพาะกลุ่ม สติกเกอร์ไม่โดดเด่น ได้มีการปรับเปลี่ยนสูตรโดยการผสมหญ้า
ไม่ติดตาผู้คน ขาดความสวยงาม
บรรจุภัณฑ์ยังไม่ได้มาตรฐาน หวาน จะได้เข้าถึงคนหลายกลุ่มได้รับความนิยม
จากผู้บริโภคในยุคปัจจุบัน และเป็นประโยชน์ต่อ
ร่างกาย ได้มีการออกแบบสติกเกอร์ให้มีความ
น่าสนใจ โดดเด่นขึ้น
ความเป็นนวัตกรรม
จากขิง ได้แปรรูป เป็น ขิงผงชงดื่มผสมห
ญ้าหวาน โดยผ่านกระบวนการ

อบแห้ง และบดให้เป็นผง เพื่อนำมา ใส่บรรจุภัณฑ์ เกิดผลิตภัณฑ์ใหม่ขึ้น

จุดเด่นของผลิตภัณฑ์


ใช้ขิงแก่จัด และสกัดแบบสูตรเข้มข้น

ผู้ประกอบการ Before After
วิสาหกิจชุมชนกลุ่มแปรรูปสมุนไพรเพื่ อสุขภาพ

ที่อยู่
เลขที่72 หมู่ที่ 13 ตำบลน้ำสวย อำเภอเมือง
จังหวัดเลย เบอร์โทรศัพท์ 086-229-2580

เครื่องดื่มสมุนไพร 4

GINGER TEA

ลดน้ำตาลในเลือด
บรรเทาอาการไมเกรน

ขิงผสมหญ้า หอม
หวาน100% สดชื่น

086-229-2580
วิสาหกิจชุมชนกลุ่มแปรรูปสมุนไพรเพื่อสุขภาพ 72 หมู่ 13 ต.น้ำสวยอ.เมือง จ.เลย

5

รากไม้กระชายดำบ้านภูกระแต

นางไกรศร จันทร์สมุทร ความเป็นมาของภูมิปัญญาท้องถิ่น

ตั้งแต่สมัยโบราณก่อนได้นำรากไม้ไปต้มกิน ในการรักษาโรคภัยไข้เจ็บตั้งแต่
โบราณกาล และสืบทอดต่อกันมาโดยเรียนรู้มาจากรุ่นปู่ ย่า ตา ยาย สู่รุ่นลูก หลาน

และญาติพี่น้อง จนกระทั่งชาวบ้านได้เล็งเห็นความสำคัญ จึงจัดตั้งกลุ่มวิสาหกิจ
ชุมชนขึ้น พากันไปศึกษาเรื่องสมุนไพรเพิ่มเติมให้มีความรู้มากขึ้น โดยการใช้
สมุนไพรที่มีอยู่ในท้องถิ่นมาแปรรูปให้เกิดผลิตภัณฑ์ใหม่ขึ้น

ก่อนการพัฒนา หลังการพัฒนา
สติกเกอร์ไม่โดดเด่น ไม่กันน้ำ
ได้มีการปรับเปลี่ยนสูตรเพิ่ม
สีสันไม่สวยงาม ไม่ติดตาผู้คน รากไม้บางชนิดเข้าไป ได้มีการออก
ขาดความสวยงาม บรรจุภัณฑ์ยัง
ไม่ได้มาตรฐาน แบบสติกเกอร์ให้มีความน่าสนใจ

กันน้ำได้ โดดเด่นขึ้น

ความเป็นนวัตกรรม จุดเด่นของผลิตภัณฑ์
นำสมุนไพรต่าง
ๆ มารวมกัน มีรากไม้มากกว่า 16 ชนิด
เป็นสมุนไพรที่ปลอดสารเคมี
เพื่ อนำมาตากแห้งนำใส่บรรจุภัณฑ์
เกิดผลิตภัณฑ์ใหม่ขึ้น




ผู้ประกอบการ Before After
วิสาหกิจชุมชนกลุ่มสมุนไพรกระชายดำบ้านภูกระแต
ที่อยู่
52 หมู่ที่ 8 บ้านภูกระแต ตำบลนาอาน อำเภอเมือง
จังหวัดเลย เบอร์โทร 087-218-5163

6

รากไม้

บ้านภูกระแตNA10T0U%RAL
กระชายดำ

บำรุงร่างการสตรี
ปรับสมดุล

วิสาหกิจชุมชนกลุ่มสมุนไพรกระชายดำบ้านภูกระแต
บ้านเลขที่ 52 หมู่ที่ 8 บ้านภูกระแต ต.นาอาน อ.เมือง
จ.เลย โทร 087-218-5163

7

รากไม้คงกระพัน

ความเป็นมาของภูมิปัญญาท้องถิ่น

ตั้งแต่สมัยโบราณก่อนได้นำรากไม้ไปต้มกิน ในการรักษาโรคภัยไข้เจ็บตั้งแต่
โบราณกาล และสืบทอดต่อกันมาโดยเรียนรู้มาจากรุ่นปู่ ย่า ตา ยาย สู่รุ่นลูก

หลานและญาติพี่น้อง จนกระทั่งชาวบ้านได้เล็งเห็นความสำคัญ จึงจัดตั้งกลุ่ม
วิสาหกิจชุมชนขึ้น พากันไปศึกษาเรื่องสมุนไพรเพิ่มเติมให้มีความรู้มากขึ้น โดย
การใช้สมุนไพรที่มีอยู่ในท้องถิ่นมาแปรรูปให้เกิดผลิตภัณฑ์ใหม่ขึ้น

นางสาวธันยธรณ์ จันทร์สมุทร

ก่อนการพัฒนา หลังการพัฒนา
สติกเกอร์ไม่โดดเด่น ไม่กันน้ำ
ได้มีการปรับเปลี่ยนสูตรเพิ่ม
สีสันไม่สวยงาม ไม่ติดตาผู้คน รากไม้บางชนิดเข้าไป ได้มีการ
ขาดความสวยงาม บรรจุภัณฑ์ยัง
ไม่ได้มาตรฐาน ออกแบบสติกเกอร์ให้มีความน่า

สนใจ กันน้ำได้ โดดเด่นขึ้น

ความเป็นนวัตกรรม จุดเด่นของผลิตภัณฑ์

นำสมุนไพรต่าง
ๆ มารวมกัน มีรากไม้มากกว่า 16 ชนิด

เพื่อนำมาตากแห้งนำใส่บรรจุภัณฑ์ เป็นสมุนไพรที่ปลอดสารเคมี

เกิดผลิตภัณฑ์ใหม่ขึ้น




ผู้ประกอบการ Before After
วิสาหกิจชุมชนกลุ่มสมุนไพรกระชายดำเพื่ อสุขภาพ

ที่อยู่
2 หมู่ที่ 8 บ้านภูกระแต ตำบลนาอาน อำเภอเมือง
จังหวัดเลย เบอร์โทร 087-218-5163

8

รากไม้
คงกระพัน

100%
NATURAL

บำรุงร่างกายบุรุษ
เพิ่มพลังหนุ่ม

วิสาหกิจชุมชนกลุ่มสมุนไพรกระชายดำเพื่อสุขภาพ
บ้านเลขที่ 2 หมู่ที่ 8 บ้านภูกระแต ต.นาอาน อ.เมือง
จ.เลย โทร 087-218-5163

สบู่สมุนไพรชนานันท์ 9

นางพิศมัย สันหาชนานันท์ ความเป็นมาของภูมิปัญญาท้องถิ่น

ฟ้าทะลายโจรมีมานานแล้ว เกิดโดยธรรมชาติ สามารถนำมาต้มกิน เป็นสรรพคุณ
ทางการแพทย์แผนไทย ตั้งแต่รุ่นปู่ ย่า ตา ยาย สู่รุ่นลูก โดยผ่านวิธีการหลายอย่าง
เช่น การอนุรักษ์ ฟื้ นฟูการประยุกต์ และการสร้างใหม่ทำให้ความรู้เหล่านี้เกิดประโยชน์
แก่สังคมปัจจุบันจนกระทั่งชาวบ้านได้เล็งเห็นความสำคัญ จึงจัดตั้งกลุ่มวิสาหกิจชุมชน
ขึ้น โดยการใช้สมุนไพรฟ้าทะลายโจรที่มีอยู่ในท้องถิ่นมาแปรรูปให้เกิดผลิตภัณฑ์ใหม่ขึ้น

ก่อนการพัฒนา
แต่ก่อนฟ้าทะลายโจรนำมาต้มดื่ม ใช้บรรเทาอาการไข้หวัด จัดอยู่ในกลุ่มยาเย็น และ

ได้นำมาอบแห้งและนำมาบดเป็นผงนำมาใส่แคปซูล ต่อมาฟ้าทะลายโจร ถือเป็นยาใน
บัญชียาหลักแห่งชาติ ที่ผ่านมาตั้งแต่ปี 2559 ทำให้จัดจำหน่ายตามท้องตลาดไม่ได้
เพราะทำให้ผิดกฎหมาย

หลังการพัฒนา
ได้มีการปรับเปลี่ยนเป็นสบู่เพื่ อช่วยลดไ
ข้ปรับหรือลดปริมาณความร้อนในร่างกาย

ให้สมดุล ได้มีการออกแบบสติกเกอร์ให้มีความน่าสนใจ กันน้ำได้ โดดเด่นขึ้น

ความเป็นนวัตกรรม
จากที่เรามีฟ้าทะลายโจรเป็นแบบแคปซูลและแบบผง เราจึงมีการพัฒนา

ผลิตภัณฑ์ ให้เป็นสบู่ฟ้าทะลายโจร




จุดเด่นของผลิตภัณฑ์
ฟ้าทะลายโจร 100% ไม่มีสารเคมี

ผู้ประกอบการ Before After
กลุ่มพัฒนาอาชีพหัตถกรรมหวายและผ้าทอ

ที่อยู่
116 หมู่4 บ้านนากระเซง ตำบลอาฮี อำเภอท่าลี่
จังหวัดเลย เบอร์โทร 089-840-9317

10

สบู่สมุนไพรชนานันท์
Herbal Soap

อาบลดไข้

ขมิ้น

ช่วยรักษาสิวเสี้ยน สิวอุดตัน
และช่วยกรัชับรูปขุมขนให้เล็กลง

ไพล

ช่วยบำรุงผิว ทำให้ผิวขาว
ปกป้องผิวจากอนุมูลอิศระ

กาวเครือขาว

ช่วยชะลอการเกิดริ้วรอย
และลดริ้วรอยบริเวณหน้า

ฟ้าทลายโจร

ช่วยลดการอักเสบของสิว
และช่วยับยั้งเชื้อแบคทีเรีย

089-840-9317

Waiinkra-หวายนากระ

กลุ่มพัฒนาอาชีพหัตถกรรมหวายและผ้าทอ 116 หมู่4 บ้านนากระเซง ต.อาฮี อ.ท่าลี่ จ.เลย

11

บ้านไร่ขิงรสนิยม

นางนิยม ดุลาชัย ความเป็นมาของภูมิปัญญาท้องถิ่น

ตั้งแต่สมัยโบราณได้มีการปลูกขิงเป็นจำนวนมาก ขิงเป็นสมุนไพรจากธรรมชาติที่
มนุษย์รู้จักนำมาใช้เป็นประโยชน์ในการรักษาโรคภัยไข้เจ็บตั้งแต่โบราณกาล สมุนไพร
พื้นบ้านในการดูแลสุขภาพ จนกระทั่งทำให้ได้รับความนิยมในการปลูกจึงทำให้ขิงล้น
ตลาดราคาถูกลง ชาวบ้านจึงได้เล็งเห็นความสำคัญจึงเกิดการตั้งกลุ่มวิสาหกิจชุมชน
ขึ้น เพื่อหารายได้เข้าสู่ชุมชน โดยการใช้สมุนไพรที่มีอยู่ในท้องถิ่นมาแปรรูปให้เกิด
ผลิตภัณฑ์ใหม่ขึ้น

ก่อนการพัฒนา หลังการพัฒนา
ได้มีการปรับเปลี่ยนเป็นสติกเกอร์ให้มีความน่า
บรรจุภัณฑ์มีแต่แบบกล่อง จึงทำให้ขายได้
สนใจ กันน้ำได้ โดดเด่นขึ้น ช่วยทำให้คนที่มีกำลัง
เฉพาะคนกลุ่มที่มีกำลังซื้อมากเท่านั้น ส่วนคน ซื้อน้อง สามารถเข้าถึงผลิตภัณฑ์ได้
ที่มีกำลังซื้อน้อยจนไม่เข้าถึงผลิตภัณฑ์

ความเป็นนวัตกรรม
จากที่เรามีขิงสด เราจ
ึงมีการพัฒนา

ผลิตภัณฑ์ ให้เป็นขิงน้ำผึ้ง




จุดเด่นของผลิตภัณฑ์
ขิงแก่จัด ปลูก 2 ปี 100% ไม่มีสารเคมี ปลูกบน

ภูเขาสูง เป็นขิงที่มีคุณภาพดี

ผู้ประกอบการ After
วิสาหกิจชุมชนกลุ่มแปรรูปขิงบ้านห้วยมุ่นหมู่ที่ 5
Before
ที่อยู่
69 หมู่ที่ 5 ตำบลกกสะทอน อำเภอด่านซ้าย
จังหวัดเลย เบอร์ 093-462-8291

GGIINNGGEERRHHOONNEEYYSSYYRRUUPP 12

ช่วยย่อยอาหาร 100%ขิงผสมน้ำผึ้งแท้ บ้านไร่ขิงรสนิยม
บรรเทาอาการหวัด
ช่วยบำรุงผิวพรรณ สูตรเข้มข้น
ช่วยบรรเทาอาการเจ็บคอ

093-462-8291
ศูนย์เรียนรู้บ้านขิงรสนิยม

วิสาหกิจชุมชนกลุ่มแปรรูปขิงบ้านห้วยมุ่น 69 หมู่ 5 ต.กกสะทอน อ.ด่านซ้าย จ.เลย

เครื่องดื่มสมุนไพร 13

GINGER TEA ภูลมโล

นางสาวณิชกานต์ ด่อนแผ้ว ความเป็นมาของภูมิปัญญาท้องถิ่น

สมัยก่อนปู่ย่าตายาย นำขิงสดมาต้มกิน ในช่วงฤดูหนาวหรือเวลาที่ป่วยไข้ เป็น

หวัด ไอ เพราะสรรพคุณของขิง ทำให้อาการดีขึ้นแต่ขิงแก่ไม่สามารถเก็บไว้ได้นาน

อีกอย่างภายในชุมชนทำการเพาะปลูกขิงเป็นอาชีพหลักของการเกษตร จนกระทั่ง
ชาวบ้านได้เล็งเห็นความสำคัญ จึงจัดตั้งกลุ่มวิสาหกิจชุมชนขึ้น เพื่อหารายได้เข้าสู่
ชุมชน โดยการใช้สมุนไพรที่มีอยู่ในท้องถิ่นมาแปรรูปให้เกิดผลิตภัณฑ์ใหม่ขึ้น

ก่อนการพัฒนา
ปัญหาด้านการอบแห้ง สภาพอากาศมีความชื้นมาก เพราะการบดขิง โดยใช้เครื่องปั่ นทั่วไป ทำให้ขิงละเอียดเกิน

ไป การชงจึงทำให้มีตะกอน และบรรจุภัณฑ์มีแต่แบบเป็นกล่อง ทำให้คนเข้าถึงผลิตภัณฑ์ยากขึ้น

หลังการพัฒนา
ได้มีการปรับเปลี่ยนสูตรโดยการใส่กระชายขาว และขมิ้น
ขาวลงไปด้วย เกิดสูตรขิงภูลมโลแบบใหม่ขึ้น และได้มี

การออกแบบสติกเกอร์ใหม่ ให้มีความน่าสนใจ โดดเด่นขึ้น

ความเป็นนวัตกรรม
จากขิง ได้แปรรูป เป็น เครื่องดื่มสมุนไพรภูลมโล Ginger Tea โดยผ่านกระบวนการอบ

แห้ง และบดให้เป็นผง เพื่อนำมา ใส่บรรจุภัณฑ์เกิดผลิตภัณฑ์ใหม่ขึ้นสามารถแปรรูปได้
หลายอย่าง เช่น ชาขิง ขิงผง ขิงหยอง ขิงเสื่อม การแปรรูปสามารถเก็บรักษาคุณภาพ
ของขิงไว้ได้นานขึ้น

จุดเด่นของผลิตภัณฑ์
ขิงแก่จัด ปลูก 2 ปี 100% ไม่มีสารเคมี

ปลูกบนภูเขาสูง เป็นขิงที่มีคุณภาพดี

ผู้ประกอบการ Before After
วิสาหกิจชุมชนกลุ่มแปรรูปขิงบ้านน้ำหมัน

ที่อยู่
223 หมู่1 ตำบลกกสะทอน อำเภอด่านซ้าย
จังหวัดเลย เบอร์โทร 081-030-1448

เครื่องดื่มสมุนไพร 14

GINGER TEA

ภูลมโล

ลดน้ำตาลในเลือด

เสริมสร้างภูมิคุ้มกัน

ช่วยป้องกันไข้หวัด

วิสาหกิจชุมชนกลุ่มแปรรูปขิงบ้านน้ำหมัน 223 โทร 081-030-1448
หมู่ที่ 1 ต.กกสะทอน อ.ด่านซ้าย อ.เมือง จ.เลย 084-986-9810

ทิวาราตรี 15

ความเป็นมาของภูมิปัญญาท้องถิ่น

สมัยก่อนปู่ย่าตายาย นำขิงสดมาต้มกิน ในช่วงฤดูหนาวหรือเวลาที่ป่วยไข้ เป็นหวัด ไอ

เพราะสรรพคุณของขิง ทำให้อาการดีขึ้นแต่ขิงแก่ไม่สามารถเก็บไว้ได้นาน อีกอย่างภายใน

ชุมชนทำการเพาะปลูกขิงเป็นอาชีพหลักของการเกษตร จนกระทั่งชาวบ้านได้เล็งเห็นความ
สำคัญ จึงจัดตั้งกลุ่มวิสาหกิจชุมชนขึ้น เพื่อหารายได้เข้าสู่ชุมชน โดยการใช้สมุนไพรที่มีอยู่
ในท้องถิ่นมาแปรรูปให้เกิดผลิตภัณฑ์ใหม่ขึ้น

ความเป็นนวัตกรรม
นายเอื้ออังกรู ศรีบุรินธนาภรณ์ จากขิง ได้แปรรูป เป็นทิวาราตรี โดยผ่านกระบวนการอบแห้ง และบดให้เป็นผง เพื่อนำมา

ใส่บรรจุภัณฑ์ เกิดผลิตภัณฑ์ใหม่ขึ้นสามารถแปรรูปได้หลายอย่าง การแปรรูปสามารถเก็บ
รักษาคุณภาพของขิงไว้ได้นานขึ้น

หลังการพัฒนา ก่อนการพัฒนา

ได้มีการปรับเปลี่ยนสูตรโดยการใส่ดอกดาวเรือง ไม่มีบรรจุภัณฑ์ที่ตายตัวเป็นเอกลักษณ์ของขิงผงชงดื่ม

ลงไปด้วย เกิดเป็นทิวาราตรี และได้มีการออกแบบ


สติกเกอร์ใหม่ ให้มีความน่าสนใจ โดดเด่นขึ้น

จุดเด่นของผลิตภัณฑ์
เป็นขิงเมืองหนาวจากภูเรือ ซึ่งปลูกในพื้นที่ที่มีอากาศหนาวเย็น แตกต่าง

จากพื้นที่อื่น ทำให้ขิงมีรสชาติเป็นเอกลักษณ์เฉพาะ มีกลิ่นที่หอม

ผู้ประกอบการ Before After
วิสาหกิจชุมชนรักษ์สมุนไพรท่าศาลา

ที่อยู่
99 หมู่5 ตำบลท่าศาลา อำเภอถูเรือ
จังหวัดเลย เบอร์โทร 084-404-8081

16

ทิวาราตรีขิงผงชงดื่ม
ขิงผสมดาวเรือง
แก้ท้องอืดท้องเฟ้อ

ลดน้ำตาลในเลือด

เสริมสร้างภูมิคุ้มกัน

วิสาหกิจชุมชนรักษ์สมุนไพรท่าศาลา 084-404-8018
99 หมู่ที่ 5 ต.ท่าศาลา อ.เมือง จ.เลย FCCOFFEE BUN
COFFEE BUN BUN

เครื่องดื่มสมุนไพรเพื่อสุขภาพ 17

กระชายดำ

นางพัฒนา วงศา ความเป็นมาของภูมิปัญญาท้องถิ่น

สมัยก่อนปู่ย่าตายายได้นำกระชายดำไปต้มกิน ในการรักษาโรคภัยไข้เจ็บตั้งแต่โบราณกาล
และสืบทอดต่อกันมาโดยเรียนรู้มาจากรุ่นปู่ ย่า ตา ยาย สู่รุ่นลูก หลานและญาติพี่น้อง จน

กระทั่งชาวบ้านได้เล็งเห็นความสำคัญ จึงจัดตั้งกลุ่มวิสาหกิจชุมชนขึ้น โดยการใช้สมุนไพรที่มี
อยู่ในท้องถิ่นมาแปรรูปให้เกิดผลิตภัณฑ์ใหม่ขึ้น เพื่อหารายได้เข้าสู่ชุมชน โดยการใช้สมุนไพร
ที่มีอยู่ในท้องถิ่นมาแปรรูปให้เกิดผลิตภัณฑ์ใหม่ขึ้น

ขับควปาัมสเปส็นวนะวัตกรรม

จากกระชายดำ ได้แปรรูปเป็นเครื่องดื่มสมุนไพรเพื่อสุขภาพ กระชายดำ โดยผ่านกระบวนการ

อบแห้ง และบดให้เป็นผง เพื่อนำมา ใส่บรรจุภัณฑ์ เกิดผลิตภัณฑ์ใหม่ขึ้นสามารถแปรรูปได้

หลายอย่าง การแปรรูปสามารถเก็บรักษาคุณภาพของกระชายดำไว้ได้นานขึ้น

ก่อนการพัฒนา หลังการพัฒนา
ไม่มีบรรจุภัณฑ์ที่เอกลักษณ์ สติก ได้มีการออกแบบสติกเกอร์ใหม่ ให้

เกอร์ไม่โดดเด่น ไม่กันน้ำ สีสันไม่ มีความน่าสนใจ โดดเด่นขึ้น และปรับ
สวยงาม ไม่ติดตาผู้คน ขาดความ เปลี่ยนบรรจุภัณฑ์ที่ทันสมัย ได้มีการ
สวยงาม บรรจุภัณฑ์ยังไม่ได้มาตรฐาน ปรับสูตร และเปลี่ยนชื่อให้ทันสมัยขึ้น

จุดเด่นของผลิตภัณฑ์
เป็นกระชายดำปลอดสารพิษที่ปลูก

บนภูเขา เป็นกระชายดำที่ปลูก ประมาณ
1 ปีกว่า ถึงจะนำมาแปรรูปทำให้กระชาย
ดำนาแห้วมีคุณภาพดี

ผู้ประกอบการ Before After
วิสาหกิจชุมชนเกษตรกรแม่บ้านโนนสว่าง
ที่อยู่
38 หมู่8 ตำบลนามาลา อำเภอนาแห้ว จังหวัดเลย
เบอร์โทร 089-573-0265

เครื่องดื่มสมุนไพรเพื่อสุขภาพ 18

กระชายดำ 100%

บำรุงร่างกาย

ขับปัสสวะ

เสริมสมรรถภาพทางเพศ

089-573-0265 พัฒนา วงศา

วิสาหกิจชุมชนเกษตรกรแม่บ้านโนนสว่าง 39 หมู่8 บ้านโนนสว่าง ต.นามาลา อ.นาแห้ว จ.เลย

19

สมุนไพรแสงภา

ความเป็นมาของภูมิปัญญาท้องถิ่น

ภูมิปัญญาเดิมที่มีอยู่ คือ การนำสมุนไพรที่อยู่มาใช้ให้เกิดประโยชน์ สมุนไพรแช่

เท้าผ่อนคลายช่วยในการไหลเวียนโลหิตภายในร่างกาย ได้มีการพัฒนากันมาอย่าง

ต่อเนื่อง สมุนไพรทุกชนิดอยู่ในพื้นที่ของอำเภอนาแห้วทั้งหมด ต่อมาเราได้มีการ
พัฒนาบรรจุภัณฑ์ให้ทันสมัยขึ้น เพื่อตอบโจทย์คนรุ่นใหม่

นายสมบัติ ชิดทัด ก่อนการพัฒนา
ผลิตภัณฑ์ซ้ำกับผลิตภภัณฑ์ (โครงการสร้างป่า )ไม่มีบรรจุภัณฑ์ที่เอกลักษณ์

สติกเกอร์ไม่โดดเด่นไม่กันน้ำ สีสันไม่สวยงาม ไม่ติดตาผู้คน ขาดความสวยงาม
บรรจุภัณฑ์ยังไม่ได้มาตรฐาน

หลังการพัฒนา


ได้มีการปรับสูตร และเปลี่ยนชื่อให้ทันสมัยขึ้น ได้มีการออกแบบสติกเกอร์ใหม่ให้มี

ความเป็นนวัตกรรม ความน่าสนใจ โดดเด่นขึ้น และปรับเปลี่ยนบรรจุภัณฑ์ที่ทันสมัย

จากสมุนไพรสด ได้แปรรูป เป็น สมุนไพรแสงภา โดยผ่านกระบวนการตากแห้ง และ

อบแห้ง เพื่อนำมา ใส่บรรจุภัณฑ์ เกิดผลิตภัณฑ์ใหม่ขึ้นสามารถแปรรูปได้หลายอย่าง

จุดเด่นของผลิตภัณฑ์
สมุนไพรมีคุณภาพปลอดภัย
มีสมุนไพรมากกว่า 16 ชนิด

ผู้ประกอบการ Before After
วิสาหกิจชุมชนกลุ่มสมุนไพร
และเพาะพันธุ์กล้าไม้แสงภา

ที่อยู่
65 หมู่1 ตำบลแสงภา อำเภอนาแห้ว
จังหวัดเลย เบอร์โทร 084-789-3162

สมุนไพรแสงภา 20

SANGPA HERB

สมุนไพรแช่เท้า 16 ชนิด -ลดอาการเท้าบวม
- ฆ่าเชื้อราและแบคทีเรีย
-ช่วยให้ผ่อนคลายเส้นเอ็น
-เท้าหอมลดกลิ่นอับ

วิสาหกิจชุมชนกลุ่มสมุนไพรและเพาะพันธุ์กล้าไม้แสงภา
65 หมู่ที่ 1 ต.แสงภา อ.นาแห้ว จ.เลย

084-789-3162

21

ปราณีต เฮิร์พ

Praneet Herb

ความเป็นมาของภูมิปัญญาท้องถิ่น

ประวัติความเป็นมาเริ่มทำน้ำมันมะพร้าวสกัดเย็น พัฒนามาเป็นสบู่น้ำมันมะพร้าวสกัด
เย็น ต่อมาปลูกฟ้าทะลายโจรไว้ประจำครัวเรือน สำหรับเหตุการณ์ปัจจุบันโควิด 19 จนนำ

ฟ้าทะลายโจรมาอบตากแห้ง ตั้งแต่ดั้งเดิมสามารถช่วยรักษาอาการไข้หวัด ไอ ได้ แต่
โบราณเป็นภูมิปัญญาชาวบ้าน

นางปราณีต ศิลประกอบ

ก่อนการพัฒนา

แต่ก่อนฟ้าทะลายโจรนำมาต้มดื่ม ใช้บรรเทาอาการไข้หวัด จัดอยู่ในกลุ่มยาเย็น และได้นำมาอบแห้งและนำมาบด

เป็นผงนำมาใส่แคปซูล ต่อมาฟ้าทะลายโจร ถือเป็นยาในบัญชียาหลักแห่งชาติ ที่ผ่านมาตั้งแต่ปี 2559 ทำให้จัด
จำหน่ายตามท้องตลาดไม่ได้ เพราะทำให้ผิดกฎหมาย

หลังการพัฒนา


ได้มีการปรับเปลี่ยนเป็นสบู่ สามารถยับยั้งเชื้อแบคทีเรียต่างๆและได้มีการปรับสูตรโดยการใส่น้ำมันมะพร้าว
เข้าไปด้วย ได้มีการออกแบบสติกเกอร์ให้มีความน่าสนใจ กันน้ำได้

ความเป็นนวัตกรรม

ตาก แห้ง บดผง จากที่เรามีฟ้าทะลายโจรเป็น

แบบแคปซูล เราจึงมีการพัฒนาผลิตภัณฑ์ ให้

เป็นสบู่ฟ้าทะลายโจร เกิดผลิตภัณฑ์ใหม่ขึ้น

จุดเด่นของผลิตภัณฑ์ After
ฟ้าทะลายโจร 100% ไม่มีสารเคมี
Before
ผู้ประกอบการ
กลุ่มวิสาหกิจชุมชนแปรรูปพืชผลการเกษตร
เพื่ อสุขภาพ

ที่อยู่
17/1 หมู่ที่ 11 บ้านหัวฝาย ต.เอราวัณ อ.เอราวัณ
จ.เลย เบอร์ 064-848-9870

22

ฟ้าทะลายโจร กระชายดำ มะพร้าว

หว่านหางจระเข้

ผิวใสชะลอวัย

สบู่ธรรมชาติ 100%

ปราณีต เฮิร์พ

PRANEET HERB

กลุ่มวิสาหกิจชุมชนแปรรูปพืชผลการเกษตรเพื่อสุขภาพ
17/1 หมู่ที่ 11 บ้านหัวฝาย ต.เอราวัณ อ.เอราวัณ จ.เลย

064-848-9870

23

สั่งซื้อผลิตภัณฑ์

1.เครื่องดื่มสมุนไพรขิงผสมหญ้าหวาน โทร 086-229-2580

2.รากไม้กระชายดำบ้านภูกระแต โทร 087-218-5163

3.รากไม้คงกระพัน โทร 087-218-5163

4.สบู่สมุนไพรชนานันท์ โทร 089-840-9317

5.ขิงผสมน้ำผึ้งบ้านไร่ขิงรสนิยม โทร 093-462-3291

6.เครื่องดื่มสมุนไพรขิงผงชงดื่มภูลมโล โทร 081-030-1448

7.ขิงผงชงดื่มทิวาราตรี โทร 084-404-8018

8.เครื่องดื่มสมุนไพรเพื่อสุขภาพกระชายดำ โทร 089-573-0265

9.สมุนไพรแช่เท้าแสงภา โทร 084-789-3162

10.สบู่สมุนไพรปราณีตเฮิร์ฟ โทร 064-848-9870

โดยสำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดเลย