อิดฆอมมะอัลฆุนนะฮฺ

อดิ ฆอมมะอลั ฆนุ นะฮฺ

ฮกุ มุ่ นนู ตายและตนั วีน (สระซอ้ น) ٌ ٍ ً ‫ ْن‬ถกู แบง่ ออกเป็น ๕ ชนิดไดแก่
๑.อซิ ฮาร
๒.อิคฟาอฺ
๓.อิกลาบ
๔.อดิ ฆอมบลิ าฆนุ นะฮฺ
๕.อิดฆอมมะอลั ฆนุ นะฮฺ
อซิ ฮาร

อซิ ฮาร ตามรากศพั ทห์ มายถงึ เปิดเผยชดั แจง้ สว่ นความหมายในเชงิ ของนกั ปราชญห์ มายถงึ

การออกเสียงใหช้ ดั ทงั้ มคั รอจญฺและซฟิ าตท่ีฐานเกิดของมนั โดยไมม่ ีการหนว่ งเสียงอีกนยั หนง่ึ
หมายถงึ การออกเสียงนนู และตนั วีนไปตามขอบเขตหรือบนสทิ ธิ์ของมนั คือการพจิ ารณาฐานเกิด
และลกั ษณะการออกเสียง และใหอ้ อกเสียงอซิ ฮารตอ่ ไปโดยไม่ใหเ้ สียงระหวา่ งนนู ตายกบั อกั ษรอซิ
ฮารตลอดมจั รอจญฺและซฟิ าตขาดจากกนั ฉะนนั้ เวลาอา่ นไมใ่ หห้ ยดุ น่งิ ท่ีนนู และไมใ่ หเ้ สียงของนนู
ขาดจากอกั ษรอิซฮาร การอซิ ฮารแบง่ ออกเป็น ๘ ประเภท
๑. อิซฮารุลฮลั กฺ
๒. อิซฮารุชชะฟะวียฺ
๓. อิซฮารุชชะฟะวียลุ อะชดั ดุ
๔. อิซฮารุลมฏุ เฏาะลกั
๕. อิซฮารุลเกาะมะรยี ะฮฺ
๖. อซิ ฮารุลอาม
๗. อซิ ฮารุลญาอริ

๘. อิซฮารุลอิดฆอม

อิซฮารุลฮลั กฺ หมายถึงการออกเสียงใหช้ ดั เจน เม่ืออกั ษรนนู ตายและตนั วีนไปพบกบั บรรดา

อกั ษรท่ีมีฐานเกิดจากลาคอมี ๖ อกั ษรไดแ้ ก่ ‫ ء ع غ ه خ ح‬เชน่ คาว่า

‫َوا ْل ُم ْن َخ ْنقَةُ فَ َم ْن َخا َف يَ ْو َم ِئ ٍذ َخ ٍشعَةٌ أَ ْن َع ََ َم الله َم ْن َع ِم َل‬

‫َص ِل ًحا فَلاَ َخ ْو ٌق َعلَ ْي ِه ْم يَ ْن َهو َن َم ْن َهدَالله‬

อิซฮารุชชะฟะวียฺ หมายถงึ การอ่านชดั ท่ี ๒ รมิ ฝีปาก เม่ืออกั ษรมีมตายไปกบั อกั ษรภาษา

อาหรบั ทงั้ หมด ยกเวน้ ‫و ف ب م‬

‫ ي‬เชน่ อา่ นวา่

‫فَلَُه ْم أ ْجٌر ُه ْم َدَرَجا ٌت لََعَلّ ُك ْم تُْفلِ ُحوَن ِم ْن ظُُهوِرِه ْم ذُِرَيّتَ ُه ْم‬
‫أَْمثَالَ ُك ْم َولَُه ْم ْرْزقُ ُه ْم‬

‫أَْم َخلَُقوا‬ ‫ُسبَاتَا‬ ‫نَْوَم ُك ْم‬ ‫تُ ْم‬ ‫أُم َح ِسْب‬ ُ‫َزا َدتْه‬ ‫أُيّ ُك ْم‬ ‫نَْبَجتََنّلِْيٍِهت‬ ‫لَُه ْم‬
‫أَْم َشا ٍج‬

อซิ ฮารุชชะฟะวยี ลุ อะชัดดุ หมายถึงการออกเสียงใหช้ ดั เจนที่สองริมฝีปากพร้อมเนน้ เสียง

ไดแ้ ก่อกั ษรมีมซุกนู พบ วาว หรือฟา ให้เนน้ เสียงที่มีมตายโดยไมม่ ีการอา่ นกล้าหรือหน่วงเสียง เช่น
อ่านวา่

‫لَ ُك ْم ِديْنَ ُك ْم َو لَِيّ ِديْن ُه ْم فِْي َها َخل ُدون‬

อซิ ฮารุลมุฏเฏาะลกั หมายถึงการอา่ นใหช้ ดั เจน ดงั น้นั เมื่ออกั ษรลามซูกูน (‫ ) ْل‬พบกบั นูนในคา

เดียวกนั หรือต่างคาก็ตามให้อา่ นอยา่ งชดั เจน อยา่ เขา้ ใจผิดวา่ เป็นอิดฆอมอยา่ งเดด็ ขาด เช่น

‫َو َجَعْلنَا أَْر َسْلنَا َو َجَعْلنَا الَنّ َهاَر َمَعا ًشا‬

อซิ ฮารุลเกาะมะรียะฮฺ หมายถึงการอ่านชดั ที่อกั ษรลามซุกูนเม่ือพบกบั อกั ษรที่เป็นเกาะมะรี

ยะฮฺได้

เช่น ‫أ ب ج ح خ ع غ ف ق ك م و ه ي‬

‫الفتاح‬ ‫اَل َخبِْيُر‬ ‫اَلَوُدود‬ ‫اَلْ َكريم‬ ُ‫اَلْغَُقْوُر اَلْ َح ْم ُد اَلْ َجَنّة‬ ‫اَلْ َعلِْياَْملاَْرلْ َقُيَّضوُماَلْابََلْيَْحْوًرُم‬
‫اَلْ ُمْل ُك اَلُْه َدى‬

อซิ ฮารุลอาม หมายถึง การอ่านชดั ทว่ั ไป กล่าวคือเป็นการอ่านออกเสียงใหช้ ดั ที่อกั ษรตายท้วั

ๆ ไปท้งั มคั รอจญฺ สระ ซิฟาต และระดบั เสียงสูงต่าของอกั ษรน้นั ๆ เช่น

‫َجاءَ َها‬ ‫إِ ْذ‬ ‫الَْقْريَِة‬ ‫أَ ْص َحا َب‬ ً‫َّمثَلا‬ ‫َقَواوٌمْضِيرَ ْعْبِدلُلَوُهنم‬ ‫َوُهم ُّم ْهتَ ُدوَن‬
‫الْ ُمْر َسلُوَن بَ ْل ُه ْم‬

อซิ ฮารุลญาอริ หมายถึง การออกเสียงใหช้ ดั ที่อนุญาต กล่าวคือการออกเสียงใหช้ ดั ท่ีมีมซุกูน

และยา ไม่อนุญาตให้อา่ นกล้าหรืออ่านปนกนั แบบอิดฆอมไมว่ า่ จะอยใู่ นคาเดียวกนั หรือตา่ งคาก็
ตาม เช่น

‫ُع ْم ٌى أَلَم يَ ِجد أَلَْم يَ ْجَع ْل َكْي َد ُه ْم‬

อซิ ฮารุลอดิ ฆอม หมายถึงการอ่านออกเสียงใหช้ ดั เจนของอกั ษรท่ีเป็นอิดฆอม ไดแ้ ก่นูนตาย

พบกบั อกั ษร ยา หรือวาว ท่ีอยใู่ นคาเดียวกนั ซ่ึงตอ้ งไม่อ่านนูนซุกูนกล้าเขา้ ไปในอกั ษรยา หรือ วาว
เช่น

ً‫ ءا تِنَا فِى ال ُّدنْيَا َح َسنَة‬: ‫ُدنْيَا‬

‫ َكأَنُّه ْم بُْني ٌن َّمْر ُصوص‬: ‫بْنيَا ٌن‬
ٌ‫ ِم ْن طَْلعَِها قِْن َوا ٌن َدانَِيّة‬: ‫قِْن َوا ٌن‬

‫ َوَغْيُر ِصْن َوا ٍن يُ ْسَقى بَِماٍء َوا ٍح ٍد‬: ‫ِصْن َوا ٍن‬

อลั -อิคฟาอ์ หมายถึงการซ่อนเร้น หรือการปกปิ ดเสียง แต่ในเรื่องหลกั การอา่ นหมายถึง การ

ออกเสียงอกั ษรนูนตายโดยปราศจากการเนน้ เสียงบนลกั ษณะระหวา่ งอิดฮารกบั อิฆอม พร้อมท้งั ให้
มีการหน่วงเสียงไวท้ ี่อกั ษรแรกคือ นูนตายหรือสระซอ้ น กล่าวที่อกั ษรนูนตายหรือตนั วนี ใหอ้ อก
เสียงเพยี งก่ึงหน่ึงโดยปราศการตชั ดีด อิคฟาอแ์ บง่ ออกเป็ น ๒ ประเภท

๑.อิคฟาอแ์ บบจริง

๒. อิคฟาอแ์ บบเทียบเทียม

อคิ ฟาอ์แบบจริง ไดอ้ กั ษรนูนตายหรือสระซอ้ นพบกบั อกั ษรอิคฟาอท์ ้งั ๑๕ อกั ษรไดแ้ ก่ ‫ت‬

‫ث ج د ذ ز س ش ص ض ط ظ ف ق ك‬ตวั อยา่ ง

‫بَِزاْرْقًلانْفَثََأَمنْْنىَجُصفَْينََومًاراْنُكَْومثلَََُقإمِلَْْننْتَجَصقَآبَْئَوَْرُلكً ِْرمثيٍَْقْيًحلَاصْباًًصراَْورتَْنََصجثََِراْموْيَفنلَااًنْأََفَْنوأَنَْجََزَسرَللٌْمتلَ فََُكعِإلَْنمْْيَففَُاكِإئَمْنلِتيََزالَْلٍُعتلُْْمم ٌَسييَِْووفََميُِِه ٍٍْم‬

และเพ่ือสร้างความเขา้ ใจท่ีดียง่ิ ข้ึนอิคฟาอท์ ี่แทจ้ ริงยงั ไดแ้ บง่ ออกเป็ น

๑. อิคฟาอฮ์ ะกีกีย์ อลั อะอฺลา คือการอ่านซ่อนเสียงสูง หมายถึงการอา่ นออกเสียงใหน้ ูนซุ

กนู ข้ึนโพรงจมูกมากกวา่ ออกมาทางปาก เม่ืออกั ษรนูนตายหรือตนั วีนไปพบกบั อกั ษร ‫ط د ت‬เช่น
อ่านวา่

‫َوِم ْنتَْنتَِطْحُفتِِوهَْنم ِمَْنجَنّطٍَةيِبتَ ِْجتِر َىحيَواًة طَيِبٌا أَن َداًدا ِم ْن َدآبٍَة قِْن َوا ٌن َدانِيَةٌ ُمْنتَ ُهْوَن‬

๒. อิคฟาอฮ์ ะกีกีย์ อลั อดั นา คือการซ่อนเสียงต่า หมายถึงการซ่อนเสียงโดยใหเ้ สียงออก

ทางปากมากกวา่ ข้ึนโพรงจมูก เมื่อนูนตายหรือสระซอ้ นพบกบั อกั ษร ‫ق ك‬วธิ ีการอ่านตอ้ งไมย่ ก
ลิ้นข้ึนไปจนถึงอกั ษรดงั กล่าว จนกวา่ จะมีเสียงฆุนนะฮฺที่นูนตายเสียก่อน หลงั จากน้นั จึงกระดกลิ้น
ข้ึนไปท่ีอกั ษร เชีน

‫َوْلَ تَْن ُق ُضْو ِم ْن قَْبلِ ُك ْم ُك ُّل َشْي ٍئ قَ ِديْر يَْن ُكثُْوَن ِم ْن ُكِل أَْمٍر إِ َّن َعاًدا‬
‫َكَفُروا‬

๓.อิคฟาอฮ์ ะกีกีย์ อลั เอาซตั คือการซ่อนเสียงปานกลาง หมายถึงการซ่อนเสียงและใหเ้ สียง

ออกทางปากกบั ข้ึนโพรงจมูกเทา่ ๆ กนั เมื่ออกั ษรนูนตายหรือสระซอ้ นพบกบั ๑๐ อกั ษรดงั ต่อไปน้ี

‫ثحذزسشصضظط‬

ตวั อยา่ ง การอา่ นซ่อนเสียงปานกลาง

ٌ‫َشَضاِديِْفَجٍْلديََكْلنِتةٌُنظُ ٍُِرَوارقَْأَوَّمًماًًاَم ِْنم ْنظَلََذَمَهلِبٍَبْع يٍَْوضٍم ٍِظذِهْْييَرَمًًاْسغََمبَْنة ُشَمْْونًرا ُضلِْوَمٍدْنَم َْنشآءََضبََّأل ٍُمس ْسٍفَرة‬

การอคิ ฟาอ์เทยี บเทยี ม หมายถึงการอิคฟาอไ์ มม่ ีนูนตายหรือตนั วีน และอกั ษรของอิคฟาอ์

แตม่ ีการอา่ นออกเสียงเทียบเทียมเหมือนการอิคฟาอ์ ซ่ึงมีอยู่ ๒ ประเภท ไดแ้ ก่

๑.อิคฟาอช์ ะฟะวยี ์ หรืออิคฟาอฮ์ รั ฟ์ ฟี ย์ หมายถึงการซ่อนเสียงของอกั ษรที่เกิดจากริมฝี ปาก
หรือการซ่อนเสียงของอกั ษรที่มีฐานเสียงเดียวกนั เมื่ออกั ษรมีมซุกนู พบกบั ตวั บาอฺ

- อิคฟาอฮ์ รั ฟ์ ฟี ย์ หมายถึงการพิจารณาท่ีอกั ษรโดยใหอ้ กั ษรมีมซุกูนซ่อนไปในตวั บาอฺ
แตกต่างจากอิคฟาอฮ์ ะกีกียท์ ี่ใชอ้ กั ษรนูนตายหรือสระซอ้ นเป็นหลกั

- อิคฟาอช์ ะฟะวยี ์ หมายถึงใหพ้ จิ ารณาดา้ นฐานเกิดอกั ษรมีมกบั อกั ษรบา ซ่ึงฐานเกิดท้งั สอง
อยทู่ ่ีริมฝีปาก ใหป้ ิ ดปากเพยี งคร้ังเดียวแตใ่ หไ้ ดอ้ กั ษรริมฝี ปากท้งั สองอกั ษร ตวั อยา่ ง

‫تَْرِمْيِهم بِ ِح َجاَرٍة َوَما ُه ْم بِ َخاِرِجْي َن فَا ْح ُك ْم بَْينَ ُه ْم َذلِ َك َجَزائُ ُه ْم بَِما‬
‫َكَفُرْوا‬

๒.อิคฟาออ์ ิอด์ ามิลฮรั ฟ์ หมายถึงการซ่อนเสียงโดยปราศจากอกั ษร กล่าวคือลกั ษณะเช่นน้ี

ไมม่ ีรูปร่างของอิคฟาอฮ์ ะกีกียใ์ หเ้ ห็น แต่มีลกั ษณะคลา้ ยกบั วาญิบุลฆุนนะฮฺ ซ่ึงมี ๒ ลกั ษณะ
กล่าวคือ

- ใหอ้ อกเสียงแบบอิชมาม หมายถึงเวลาออกเสียงใหห้ ่อปากมีอยทู่ ่ีเดียวในอลั -กุรอาน
โองการที่ ๑๑ ซูเราะฮฺยซู ุฟ ‫َما لَ َك ْلَ تَأَْمَنّا َعلَى يُو ُس َف‬อา่ นวา่ ลาตะอม์ นั นาอะลายซู ุฟะ (เวลาอ่าน
ใหห้ น่วงเสียง ๒ ฮะเราะกะฮฺและห่อปากเวลาอา่ น)

- ใหอ้ อกเสียงแบบซ่อนเสียงก่ึงหน่ึงของนูนตาย เช่นเดียวกบั อิคฟาอฮ์ ะกีกีย์ อา่ นวา่ ลาตะอ์
มนั นาอะลายซู ุฟะ พร้อมกบั หน่วงเสียง ๒ ฮะเราะกะฮฺ

ข้อควรพจิ ารณาเกียวกบั การอคิ ฟาอ์

เหตุท่ีอิคฟาอฮ์ ะกีกียถ์ ูกแบ่งออกเป็นเสียงสูง เสียงกลาง และเสียงต่าเนื่องจากวา่

๑. เพอื่ ใหง้ ่ายต่อการอา่ นออกเสียง

๒. เพื่อใหเ้ สียงที่อ่านออกมาถูกตอ้ งไพเราะและนิ่มนวลชวนสดบั รับฟัง

๓. รักษาสาเนียงภาษาอาหรับใหค้ งอยใู่ นมาตรฐานเดิมของอกั ษรน้นั ๆ โดยไม่มีการเพมิ่ อกั ษร
เเขพา้ม่ิ มวาอาวีกทเชี่ส่นระฎ‫ُْم‬อ‫ْنت‬ม‫ ُك‬มْ‫اِن‬ะอฮ่านฺบเนปต็ นวั กอางิ ฟกุนซต่ึงถุมือเวทา่ ่าผกดิ บั อวยา่ า่ ไงดมเ้าพกิ่มหอรกั ือษอรีกยคาาทหี่กนซั่ึงเครือาะฮ‫ฺم‬บ‫ُك‬นِ‫ْبل‬อَ‫ق‬กั ‫ْن‬ษ‫ِم‬รอ‫ِن‬ล‫ีَكا‬ฟ‫ْن‬แ‫َم‬ลอะา่ น
เป็น มงั กานะมิงกอบลกิ มุ ซ่ึงถือวา่ อ่านผิดเช่นกนั ฉะน้นั ถา้ เขา้ ใจวา่ การอ่านอยา่ งน้ีถูกตอ้ งเท่ากบั
ไดเ้ ปลี่ยนสาเนียงอกั ษรท่ีไม่มีอยใู่ นภาษาอาหรับ (ไดแ้ ก่ ง.)

ข้อควรจา สิ่งควรระมดั ระวงั เรื่องการอิคฟาอค์ ือ การยกปลายลิ้นใหช้ ิดกบั โคนฟันดา้ นบน
เมื่ออกั ษร ‫ ْن‬พบกบั อกั ษร ‫د ت ط‬และใหย้ กลิ้นใหพ้ บกบั เพดานดา้ นบนเม่ือพบกบั อกั ษร ‫ق ك‬ซ่ึง
ถือวา่ ไม่ถูกตอ้ งสิ่งที่ถูกตอ้ งคือ ใหถ้ ่างหรือแผล่ ิ้นออกเล็กนอ้ ย และตอ้ งระวงั ในเรื่องการหน่วงเสียง
ในท่ีของมนั

๒. อิคฟาอฮ์ ะกีกีย์ อลั อดั นา คือการซ่อนเสียงต่า หมายถึงการซ่อนเสียงโดยให้เสียงออก

ทางปากมากกวา่ ข้ึนโพรงจมูก เมื่อนูนตายหรือสระซอ้ นพบกบั อกั ษร ‫ق ك‬วธิ ีการอา่ นตอ้ งไมย่ ก
ลิ้นข้ึนไปจนถึงอกั ษรดงั กล่าว จนกวา่ จะมีเสียงฆุนนะฮฺที่นูนตายเสียก่อน หลงั จากน้นั จึงกระดกลิ้น
ข้ึนไปที่อกั ษร เชีน

‫َوْلَ تَْن ُق ُضْو ِم ْن قَْبلِ ُك ْم ُك ُّل َشْي ٍئ قَ ِديْر يَْن ُكثُْوَن ِم ْن ُكِل أَْمٍر إِ َّن َعاًدا‬
‫َكَفُروا‬

๓.อิคฟาอฮ์ ะกีกีย์ อลั เอาซตั คือการซ่อนเสียงปานกลาง หมายถึงการซ่อนเสียงและใหเ้ สียง

ออกทางปากกบั ข้ึนโพรงจมูกเทา่ ๆ กนั เมื่ออกั ษรนูนตายหรือสระซอ้ นพบกบั ๑๐ อกั ษรดงั ต่อไปน้ี

‫ثحذزسشصضظط‬

ตวั อยา่ ง การอ่านซ่อนเสียงปานกลาง

ٌ‫َشَضاِديِْفَجٍْلديََكْلنِتةٌُنظُ ٍُِرَوارقَْأَوَّمًماًًاَم ِْنم ْنظَلََذَمَهلِبٍَبْع يٍَْوضٍم ِظٍذِهْيْيَرَمًًاْسغََمبَْنةُشَمْوْنًرا ُضلَِْومٍدْنَم َْشنآءََضبََأّل ٍُمس ْسٍفَرة‬

อลั อกิ ลาบ หมายถึงการเปลี่ยนหรือการหกั เหสิ่งหน่ึงไปจากทิศทางของมนั

อลั อิกลาบ ตามนิยามของนกั ปราชญห์ มายถึงการเปลี่ยนอกั ษรหน่ึงใหเ้ ป็ นอีกอกั ษรหน่ึง ใน
ท่ีนี่หมายถึง การเปลี่ยนอกั ษรนูนตายหรือตนั วนี ให้เป็นอกั ษร มีม (โดยใหเ้ สียงมีมซุ่มซ่อนอย)ู่ ก่อน
อกั ษรบาอฺพร้อมกบั มีการหน่วงเสียง ฉะน้นั เม่ือนูนตายพบบาตอ้ งอ่านหน่วงเสียงอยา่ งนอ้ ย ๒ ฮะ
เราะกตั หรือไม่เกิน ๓ ฮะเราะกตั ( ‫ ب‬+ ًٌٍ‫) ْن‬ตวั อยา่ ง

‫َرُُؤو ٌف‬ ‫قَ ْبلٍ َها‬ ‫ِم ْن‬ ‫اْلْر َض‬ ‫َبزَْوٍِصجْيبٌَرِهتْيُْنبِج ُت‬ ‫َس ِمْي ٌع‬ ‫بُبلَِِْهع ِدفَِإَهاْن‬ ‫ِم ْن‬ ‫بٍالْعِبَأَانْبٍِدِْ فُِه ْْمى‬
‫بَغَ ْت‬ ‫ُسْن‬

อิดฆอม หมายถึง การนาส่ิงหน่ึงเขา้ ไปในอีกสิ่งหน่ึง แต่ในความหมายของนกั ปราชญ์

หมายถึง การอา่ นกล้าอกั ษร ๒ อกั ษรที่เหมือนกนั หรืออกั ษรท่ีมีฐานเกิดใกลเ้ คียงกนั หรือชนิด
เดียวกนั ใหอ้ า่ นกล้าจนกระทง่ั กลายเป็นอกั ษรเดียวกนั โดยปกติส่วนมากจะรู้จกั การอิดฆอมเพียง ๒
ประเภทดงั น้ี

๑. อิดฆอมมะอลั ฆุนนะฮฺ (การอา่ นกล้าท่ีมีการหน่วงเสียง)

๒. อิดฆอมบิลาฆุนนะฮฺ (การอา่ นกล้าท่ีไม่มีการหน่วงเสียง)

แต่ในความเป็ นจริงการอิดฆอมแบ่งออกเป็น ๙ ชนิดดงั น้ี

๑. อิดฆอมมะอลั ฆุนนะฮฺ หมายถึง การอ่านกล้าพร้อมกบั มีการหน่วงเสียง เมื่ออกั ษรนูนตาย
หรือตนั วนี พบกบั ๑ ใน ๔ อกั ษรดงั ต่อไปน้ี ( ‫)ي و م ن‬ตวั อยา่ ง

‫ِم ْن َنِّمْعْنَمٍيةَُقيَْووَُملِِ ٍدُك َُنّّلا يَِع َْمجةٌٍري ِم ْن َولِ ٍي َرِحْيٌم َو ُدْوٌد ِم ْن َّمرقَ ِدنَا ع ٍاب ُمِقْيٌم‬

๒. อิดฆอมมุตะมาซิลานิ อซั เซาะฆีเราะติ มะอลั ฆุนนะฮฺ หมายถึงการอา่ นกล้าของ

อกั ษร ๒ อกั ษรท่ีเหมือนกนั ซ่ึงเป็นคุณสมบตั ิพเิ ศษเฉพาะอกั ษรมีมเท่าน้นั ฉะน้นั เมื่ออกั ษรมีมซุกนู
พบกบั อกั ษรมีมท่ีมีสระใหอ้ า่ นหน่วงเสียง เช่น

‫طَائُِرُك ْم‬ ‫قَالُوا‬ ‫َك َسْبتُْم‬ ‫َما‬ ‫َولَ ُك ْم‬ ‫ُمْؤ َض َدة‬ ‫َعلَْي َها‬ ‫إَِنُّه ْم‬ ‫َمايَ َشآءْوَن‬ ‫لَُه ْم‬
‫َمَع ُك ْم‬

๓. อิดฆอมบิลาฆุนนะฮฺ หมายถึง การอ่านกล้าโดยไม่มีการหน่วงเสียงเมื่ออกั ษรนูน
ตาย หรือตนั วนี พบกบั อกั ษร ลาม หรือ รอ เช่น

‫ِم ْن َلُّدنْهُ يَْوَمِ ٍٍ َلّ َخبِْيُر ِم ْن َربِِه ْم ُه َمَزٍة ُلَّمَزٍة‬

๔. อิดฆอมมุตะมาซิลานิ หมายถึง การอา่ นกล้าท่ีอกั ษรเหมือนกนั แตไ่ มม่ ีการหน่วงเสียง เช่น

‫ فَلاَ يُ ْسِر ْف فِى الَقْتِل‬: ‫ ف‬-‫ف‬
‫ ا ْضِر ْب بَِع َصا َك ال َخ َجَر‬: ‫ب – ب‬

‫ يُْدِرْك ُّك ُم الْ َمْو ُت‬: ‫ك – ك‬
‫ فََما َربِ َخ ْت بِ َجاَرتُ ُه ْم‬: ‫ت – ت‬
‫ َو قُ ْل لَُه ْم فِى أَنُْف ِسِه ْم قَْوْلً بَلِْيغًا‬: ‫ل – ل‬

‫ َوقَ ْد َد َخلُوا بِالْ ُكْفِر‬: ‫د – د‬

ข้อควรจา อิดฆอมมุตะมาซิลานิ ตอ้ งมีเงื่อนไขดงั ต่อไปน้ี

- ตอ้ งไม่เป็น ฮาซากาตะฮฺ เช่น ‫م ًَالِيَ ْه َهلَ َك‬
- ตอ้ งไม่เป็นมีมตายพบมีม เช่น ‫قَالُوا طَائُِرُك ْم َمَع ُك ْم‬

- ตอ้ งไม่เป็นอกั ษรมดั ‫ا و ي‬

- อกั ษรตวั แรกตอ้ งเป็นซุกนู ถา้ ไมเ่ ป็นซุกูนถือวา่ ไม่อยใู่ นกฎของอิดฆอมมุตะมาซิลานิ

เช่น ‫فَِإ ْن َزلَْلتُْم‬

๕. อิดฆอมมุตะกอริบยั นิ คือการอ่านกล้าของอกั ษรท่ีใกลก้ นั ในเร่ืองของมคั รอจญฺและซิฟาต

ฉะน้นั เมื่ออกั ษรลามซุกูนพบกบั รอเท่าน้นั เช่น ًِ ‫ بَ ْل َّرفَ َعهُ الله إِلَْيه‬: ‫ل – ر‬

๖. อิดฆอมมุตะญานิซานิ อตั ตามุ หมายถึงการอา่ นกล้าอยา่ งสมบูรณ์ของอกั ษรชนิดเดี่ยวกนั
แตม่ ีเงื่อนไขวา่ อกั ษรท่ีไปกล้าน้นั ท้งั ซิฟาตและมคั รอจญฺตอ้ งอ่อนกวา่ จึงจะกล้าไดอ้ ยา่ งสมบูรณ์

เช่น ٌ‫ قَالَ ْت َطّائَفة‬จากตวั อยา่ งจะเห็นวา่ อกั ษรที่มีซิฟาตอ่อนกวา่ อกั ษรฏอ เป็นอกั ษรท่ีมีฐานเสียง
เดียวกนั แต่ซิฟาตไม่เหมือนกนั พิจารณาตวั อยา่ งตอ่ ไปน้ี

‫ أُِجْيبَ ْت َّد ْغَوتُ ُك َما‬: ‫ت – د‬
‫ يَْلَه ْث َذّلِ َك‬: ‫ث – ذ‬
‫ إِ ْذ ظَلَ ُمتُم‬: ‫ذ – ظ‬

ٌ‫ لََه َّم ْت َطّائَِفة‬: ‫ت – ط‬
‫ لََق ْد َتَّق َطَّع‬: ‫د – ت‬

๗. อิดฆอมมุตะญานิซานิ อนั นากิซ หมายถึง การอ่านกล้า ๒ อกั ษรชนิดเดียวกนั อยา่ งไม่

สมบูรณ์ กล่าวคือการอา่ นอกั ษรกล้ากนั ในทางมคั รอจญฺและซิฟาต แต่อกั ษรตวั กล้าใหญ่กวา่ อกั ษร
ตวั ที่ถูกกล้า จึงถือวา่ เป็นการอา่ นกล้าที่ไมส่ มบูรณ์มี ๔ คาในอลั -กรุ อาน

‫فََّرطُْتّْم أَ َحطْ َّت بَ َسطْ َّت أَلَْم نَ ْخلُْق ُك ْم‬

จากตวั อยา่ งจะสงั เกตเห็นวา่ อกั ษรฏอมีซิฟาตใหญก่ วา่ อกั ษรตา แตม่ ีอยใู่ นฐานเกิดเสียง
เดียวกนั

๘. อิดฆอม อชั ชมั ซียะฮฺ หมายถึง การอา่ นกล้าท่ีอกั ษรชมั ซียะฮฺ โดยอ่านกล้าอกั ษรอลีฟและ
ลามเขา้ ไปที่อกั ษรชมั ซียะฮฺ ซ่ึงเป็นตวั ที่ ๓ ของคา และขอ้ สงั เกตอกั ษรชมั ซียะฮฺตอ้ งเป็นชิดดะฮฺ
เสมอ เช่น

‫الَنّا ُهاَلو َطّنيِ الَُبّد اَْعلَثّواابِتُتالالَّس َِّمصْيالُِعُحالْو َظنِّهاْيلَُّررةْحاَلمَّازَكان الَتتّ اَوال َّشبْمال ُسَّضالَلّاْيَلَةُل ال ٍَّا ِك ًُِرون‬

๙. อิดฆอม อลั อามะ หมายถึง การอา่ นกล้าของอกั ษรที่ถูกสะกดดว้ ยสระชิดดะฮฺทว่ั ๆ ไป

และอิดฆอมอามน้ีจะอ่านเบา ปานกลาง หรือวา่ หนกั ข้ึนอยกู่ บั สระชิดดะฮฺ และซิฟาตของอกั ษรน้นั
เช่น

‫فَاَتُّقواْ الَنّاَر اَلّتِي ِمن َشِر الَْو ْسَوا ِس الْ َخَنّاس‬

สรุปอิดฆอมแบง่ ออกเป็ น ๒ กลุ่ม กล่าวคืออา่ นแบบมีการหน่วงเสียง กบั ไม่มีการหน่วงเสียง
และการจะเป็นอิดฆอมไดต้ อ้ งมีส่วนประกอบ ๕ ประการดงั ต่อไปน้ี

๑. อกั ษรแรกตอ้ งเป็นซุกนู และอกั ษรตวั ท่ีสองตอ้ งเป็ นสระ

๒. ตอ้ งเป็นอกั ษรที่เกิดจากลิ้นใน ๔ กลุ่ม จึงจะอา่ นกล้าเขา้ กนั ได้

- ( ‫)ق ك‬เป็นอกั ษรที่เกิดจากโคนลิ้น

- ( ‫)ل ر ن‬อกั ษรท่ีเกิดจากปลายลิ้น และหลงั ลิ้นจนจรดกลางเหงือกดา้ นบน

- ( ‫)ط د ت‬อกั ษรที่เกิดจากปลายลิ้นจรดโคนฟันบน

- ( ‫)ظ ذ ث‬อกั ษรท่ีเกิดจากปลายลิ้นไปจรดปลายฟันบน

๓. ตอ้ งเป็ นอกั ษรท่ีเกิดจากฐานเสียงเดียวกนั จึงจะอา่ นกล้าได้ เช่น ‫ل ر‬

๔. ตอ้ งเป็นอกั ษรที่ใกลเ้ คียงกนั ในทางใดทางหน่ึงจากมคั รอจญฺ หรือซิฟาต เช่น ‫ ن‬เขา้ กบั
อกั ษร ‫ي و م ن‬

๕. เป็นอกั ษรเหมือนกนั เช่น มีมซุกูนพบกบั มีม หรือลามซุกูนพบกบั ลาม เป็นตน้

อลั มดั ดุ หมายถึง ยาว หรือ การยาว

อลั มดั ดุในความหมายของนกั ปราชญห์ มายถึง เสียงท่ีเกิดจากอกั ษรท้งั สามอกั ษรไดแ้ ก่ อลีฟ

วาว และยาอฺ ( ‫)نُْو ِحْي َها‬

หมายเหตุ อกั ษรอลีฟท่ีจะทาใหเ้ กิดมดั ตอ้ งเป็ นอลีฟที่ไม่มีสระ และถูกนาหนา้ ดว้ ยสระฟัต
ฮะฮฺ อกั ษรวาวซุกูนถูกนาหนา้ ดว้ นสระฎอมมะฮฺ และอกั ษรยาซุกนู กกู นาหนา้ ดว้ ยสระกซั เราะฮ

‫فِي قُْو أَ َخا ُف قَاَل َما قَْوِمي ِمْي َقا ٍت ُمو َسى َصا ِحبُ َك ْم‬

จะสังเกตเห็นวา่ อกั ษรท้งั ๓ ตวั ทาใหเ้ กิดเสีงยาวจึงเรียกวา่ มดั อซั ลิ หมายถึงความยาวท่ีเป็น
ตน้ กาเนิด (เพราะตวั มนั ทาใหเ้ กิดเสียงยาว)

ฉะน้นั เมื่อพบอกั ษรท้งั ๓ ไดแ้ ก่ อลีฟ วาว และยา ท่ีอยใู่ นลกั ษณะตามที่กล่าวมาในที่ใดก็ตาม
เรียกวา่ มดั อซั ลี และบางท่านเรียกวา่ มัดเฏาะบีอี

มัดเฏาะบีอี กล่าวกนั ในเรื่องความยาวของเสียง

มดั อซั ลี กล่าวกนั ในเร่ืองของอกั ษรท่ีทาใหเ้ กิดความยาว

สิ่งท่ีทาใหแ้ น่ใจวา่ เป็นมดั ท้งั สองน้ีใหส้ งั เกตวา่ หลงั จากอกั ษรมดั ท้งั ๓ ตอ้ งไม่มีอลีฟ ฮมั ซะฮฺ
สระชดั ดะฮฺ หรือซุกูน

มดั น้นั สามารถแบ่งกวา้ ง ๆ ออกเป็น ๒ ชนิดกล่าวคือ

- มัดอซั ลี หรือ มัดเฏาะบีอี หมายถึงความยาวเดิม หรือความยาวท่ีเป็นธรรมชาติ

- มดั ฟัรอยี ์ หมายถึงความยาวท่ีแตกสาขาออกไป

มัดอซั ลหี รือมัดเฏาะบอี ีความยาวที่มีมาแตเ่ ดิมหรือความยาวที่เป็นธรรมชาติ หมายถึงก่อนที่จะ
แตกก่ิงกา้ นออกไปเป็นมดั อ่ืนตอ้ งเป็นมดั น้ีก่อน โดยเกิดจากอกั ษรอลีฟ วาว หรือยา ความยายของ
มดั ถูกกาหนดไวแ้ ค่ ๒ ฮะเราะกะฮฺไมว่ า่ จะตกอยทู่ ี่กลางคาหรือทา้ ยคากต็ าม มดั อซั ลีหรือเฏาะบีอียงั
ถูกแบง่ ออกเป็น ๒ ชนิดดงั น้ี มดั เฏาะบีอฮี ัรฟี และ มดั เฏาะบีอรี ัซมี

๑.มัดเฏาะบีอฮี ัรฟี หมายถึงการอา่ นเสียงยาว ๒ ฮะเราะกะฮฺท่ีเกิดจากอกั ษรอลีฟ วาว หรือ ยา
เช่น

)‫( َ اُ ْو ِ ْي‬

‫قَالُْوا قُْوتِلُْوا إَِذا قِْي َل لَ ُك ْم َوَمالَنَا َوأ ْس ُج ُدْوا إِ َّن الله َربِ ْي‬

๒.มดั เฏาะบีอรี ัซมี หมายถึงการอา่ นเสียงยาว ๒ ฮะเราะกะฮฺท่ีมีสระมาแทนอกั ษร เช่น

‫قتَ َل َوف ِكَهٍة َوأ ْصح َب وال ُّضحى سل ًما‬

มดั ฟัรอี หมายถึงความยาวท่ีแตกก่ิงกา้ นออกไปจากมดั อซั ลีแบ่งออกเป็ น ๑๒ ชนิด กล่าวคือ

๑.มดั อิวะฎุุ หมายถึงเสียงยาวที่มาแทน กล่าวคือการอ่านหยดุ บนสระฟัตฮะตยั นฺท่ีมีอลีฟดงั เช่น
( ‫) ً ا‬ดงั น้นั ใหอ้ า่ นหยดุ บนอลีฟไมว่ า่ จะอยกู่ ลางคาหรือทา้ ยคา โดยให้อา่ นยาว ๒ ฮะเราะกะฮฺ
ตวั อยา่ ง

‫َس ِمْي ًعابَ ِصْيًرا َعلِْي ًما َح ِكْي ًما َشْي ًخا َكبِْيًرا َصًّفا َصًّفا‬

ขอ้ สงั เกต ถา้ ทา้ ยคาเป็นอกั ษรตาตะอฺนิซ (มรั บูเตาะฮฺ) เช่น คาวา่ ( ٌ‫)بََقَرة‬ใหอ้ า่ นหยดุ เป็นเสียง
ฮาซุกูน โดยอา่ นวา่ บะเกาะเราะฮฺ

๒. มดั ดุบะดะลุ หมายถึงควมยาวท่ีมีการเปลี่ยนแปลง กล่าวคือการอา่ นเปล่ียนแปลงไปจากคา
เดิมโดยอ่านยาว ๒ ฮะเราะกะฮฺ เช่น

เปล่ียนเป็ น คาเดิม
‫إِيْأ ََممنُا ٌْونا‬ ‫إِأَئْأََْممناُ ٌْونا‬
‫أُْوتُْوا‬ ‫أُأْتُْوا‬

หมายเหต บรรดาอุละมาอฺไดล้ งความเห็นวา่ การอ่านออกเสียงตามเดิมจะเป็ นเสียงท่ีไมน่ ่าฟัง
จึงไดม้ ีการเปล่ียนแปลงคาเพ่ือใหเ้ กิดความเหมาะสมในการอ่านออกเสียง

๓. มดั ดุซิละตุ หมายถึงความยาวที่ติดอยู่ หรือความยาวที่แฝงอยู่ กล่าวคือในคาน้นั มีอกั ษรวาว
หรือวาวแฝงอยู่ เช่น

) ‫(لَهُ = لَُهْو ) ( لِِه = لِِه ْي ) (بِِه = بِِه ْي‬

มดั ดุซิละตุ ยงั แบ่งรายละเอียดปลีกยอ่ ยออกไปอีก ๓ ประเถทไดแก่

- มดั ดุซิละตุ ที่อา่ นเสียงยาว ๒ ฮะเราะกะฮฺทว่ั ไป เช่น

‫ َواَِنّهُ َعلَى ذلِ َك لَ َشِهْي ٌد‬/ ‫فَاَثَْرَن بِِه نَْقُعا‬

- มดั ดุซิละตุญาอิซ หมายถึงอา่ นเสียงส้ันใหอ้ ่านแค่ ๒ ฮะเราะกะฮฺ ถา้ อ่านเสียงปานกลาง

ใหอ้ ่าน ๓ – ๔ ฮะเราะกะฮฺ แต่ถา้ อ่านเสียงยาวใหอ้ ่าน ๕ ฮะเราะกะฮฺ ซ่ึงส่วนมากนิยมอ่านเสียงยาว
เช่น

‫يَ ْح َس ُب اَ َّن َمالَه اَ ْخلَ َده‬

- มดั ดุซิละตตุ มั กีนนุ หมายถึงอา่ นเสียงส้ัน ๒ ฮะเราะกะฮฺโดยมีอกั ษรวาว หรือยาซ่อนอยู่ ไปพบ
กบั อกั ษรท่ีเหมือนกนั กฏขอ้ น้ีถูกกาหนดข้ึนมาเพ่ือไม่ให้อ่านออกเสียงเป็นอิดฆอม เช่น

‫ل ًَ ُه َوُهَو = لَُهْو َوُهَو‬
‫بِِه يُْؤِمنُْو = بِِهي يُْؤِمنُْوَن‬

หมายเหตุ กฏการอา่ นขอ้ น้ีกาหนดข้ึนมาเพื่อไมใ่ หอ้ ่านเขา้ ไปในกฏการอิดฆอม ยกเวน้ เพียง

คาเดียวในซูเราะฮฺอลั ฟุรกอน โองการที่ ๖๙ ท่ีวา่ ( ‫ )َويً ْخلُ ُد فِْيِه ُم َهانَا‬เวลาอ่านต่อให้อ่าน

อกั ษรฮาโดยใหอ้ ่านเสียงยาว ๒ ฮะเราะกะฮฺ ดงั น้นั คาน้ีตอ้ งอ่านวา่ ฟี ฮีมุฮานา

๔. มดั ดุตมั กีนนุ หมายถึงการอา่ นเสียงยาวสองอกั ษรเหมือนกนั กล่าวคือถา้ ก่อนอกั ษรวาวซุ

กูนมีสระฎอมมะฮฺไปพปกบั วาว หรือก่อนอกั ษรยาซุกนู มีสระกซั เราะฮฺไปพบกบั อกั ษรยา ใหอ้ ่าน
เสียงยาว ๒ ฮะเราะกะฮฺ เช่น

‫ أَِْلّ اَلّ ٍِيْ َن ءَاَمنُْوا َو َع ِملُواال َّصالِ َحت‬/ ‫قَْوِم ْي يَ ْعلً ُموا َن‬

๕. มดั ดุญาอิซ หรือมดั ดุมุฟะซิลุ หมายถึงการพจิ ารณาในแง่ของการออกเสียง ส่วนมดั

มุฟะฟิ ลพจิ ารณาในแง่ของคา กล่าวคือคา ๒ คามาต่อกนั ซ่ึงคาท่ีมีต่อตอ้ งเป็ นอกั ษรฮมั ซะฮฺหรืออลีฟ
เสมอ

มดั ประเภทน้ีเวลาอ่านใหอ้ อกเสียงเทา่ กบั ๒ ฮะเราะกะฮฺ ถา้ ปานกลางใหอ้ ่าน ๓-๔ ฮะเราะัั
กะฮฺ ส่วนเสียงยาวใหอ้ า่ น ๕ ฮะเราััะกะฮฺ็ โดยไม่อนุญาตใหอ้ ่านผสมกนั ท้งั ส้นั ปานกลางและยาว
เพอ่ื รักษากฏการอา่ นใหถ้ ูกตอ้ ง เช่น

‫ إَنّا أَنَْزلْنَا َعلَْي َك الْ ِكتَاب‬: ‫ ء‬+ ‫ا‬
‫ قًْوأَنُْف ُس ُك ْم َو أَْهلِْي ُكم نَاًرا‬: ‫ ء‬+ ‫و‬
‫ َوفِي أَنُْف ِس ًك ْم أَفَلاَ تُْب ِصُرْوَن‬: ‫ ء‬+ ‫ي‬

๖. มดั ดุวาญิบ หรือมดั ดุมุตตะซิล หมายถึงมดั ที่จาเป็นตอ้ งอ่านเสียงยาว กบั เสียงยาวที่

เกิดข้ึนในคาเัดี ียวกนั จะสังเกตเห็นวา่ ตอ้ งมีฮมั ซะฮฺอยถู่ ดั จากอกั ษรมดั ท้งั สามในคาเดียวกนั ไมว่ า่
จะอยกู่ ลางคาหรือทา้ ยคากต็ าม ซ่ึงจาเป็นตอ้ งออกเสียงยาวไมต่ ่ากวา่ ๔ หรือ ๕ ฮะเราะกะฮฺ ยกเวน้
กรณีที่อ่านหยดุ เทา่ น้นั อนุญาตใหอ้ ่านได้ ๖ ฮะเราะกะฮฺ เช่น

‫ إ َذا َجآءَ نَ ْصُر الَلِّه َوالَْفْت ُح‬: ‫ ء‬+ ‫ا‬
‫ لَُه ْم ُسْوءُ الَْع ٍَا ِب‬: ‫ ء‬+ ‫و‬
َ‫ َوِجآىء‬: ‫ ء‬+ ‫ي‬

๗. มดั ดุตะอฺซีมุ หมายถึงการอา่ นเสียงยาวเพอ่ื เป็ นการให้เกียรติซ่ึงจะเกิดกบั กะลิมะฮฺเตาฮีด

เท่าน้นั ลกั ษณะของคาและการอ่านออกเสียงเหมือนกบั มดั ยาอิซ โดยให้อา่ นเสียงยาว ๒ ฮะเราะ
กะฮฺ หรือ ๓-๔ และ ๕ ฮะเราะกะฮฺตามาลาดบั เช่น

‫ ْلَ اِلهَ اَِْلّ ُهَو‬/ ‫ ْلَ اِلهَ اَِْلّ اَنْ َت‬/ ُ‫ْلَ اَلهَ اَْلّ الله‬

๘. มดั ดุอาริฏุ ลิซซุกนู ิ หมายถึงเสียงยาวท่ีถูกขวางก้นั ดว้ ยสระซุกนู กล่าวคืออกั ษรท่ี

ตอ้ งการใหม้ ีเสียงตายหลงั จากอกั ษรมดั อลีฟ วาว ยา เมื่อตอ้ งการอา่ นหยดุ มดั ประเภทน้ีจะพบได้
ในตอนทา้ ยของคา ซ่ึงสามารถอา่ นได้ ๓ วธิ ีส้ัน ปานกลาง และยาว เช่น ( ‫) َيعلَ ُمو َن‬คาน้ีอ่าน

วา่ ยะอลฺ ะมูนะ แต่ถา้ ตอ้ งการอา่ นเป็นมดั อาริด ลิซซุกนู ตอ้ งอ่านวา่ ยะอฺละมูน จะสงั เกตเห็นวา่
อกั ษรวาวเป็นอกั ษรมดั และมีสระซุกูนจาเป็นตอ้ งใหอ้ กั ษรนูนตวั สุดทา้ ยเป็ นเสียงตายดว้ ย ฉะน้นั ซุ
กนู ท่ีมาขว้างก้นั คือซุกูนของอกั ษรวาวนนั่ เอง ตวั อยา่ ง

‫ َوالْ َح ْم ُد لِلِه َر ِب الَْعالَِمْي ِن‬/ ‫َوأُْولِِ َك ُه ُم الْ ُمْفلِ ْحْوَن‬

มดั ประเภทน้ีอนุญาตใหอ้ า่ นไดห้ ลายแนวทางดงั น้ี

๑. ถา้ สระทา้ ยคาเป็นฟัตฮะฮฺ َ‫ ــ‬อา่ นออกเสียงได้ ๓ อยา่ งคือ
- เสียงส้ัน ๒ ฮะเราะกะฮฺ

- เสียงปานกลาง ๓ – ๔ ฮะเราะกะฮฺ

- มดั ดุน เสียงยาว ๕-๖ ฮะเราะกะฮฺ

๒. ถา้ สระทา้ ยคาเป็นกซั เราะฮฺ ‫ـِـ‬อ่านออกเสียงได้ ๔ อยา่ งคือ
- เสียงส้ัน ๒ ฮะเราะกะฮฺ

- เสียงปานกลาง ๓ – ๔ ฮะเราะกะฮฺ

- มดั ดุน เสียงยาว ๕-๖ ฮะเราะกะฮฺ

- รูมุน อา่ นออกเสียงส้ันโดยนาเสียงส่วนหน่ึงของสระทา้ ยคาซ่ึงเป็นสระเดิมมาใช้ เช่น
‫اَلَّر ْحم ِن الَّرِحْيِم‬

๓. ถา้ สระทา้ ยคาเป็นฎอมมะฮฺ ‫ـُـ‬อ่านออกเสียงได้ ๗ แนวทาง เช่น
- เสียงส้ัน ๒ ฮะเราะกะฮฺ

- เสียงปานกลาง ๓ – ๔ ฮะเราะกะฮฺ

- มดั ดุน เสียงยาว ๕-๖ ฮะเราะกะฮฺ

- รูมุน อา่ นออกเสียงส้ันโดยนาเสียงส่วนหน่ึงของสระทา้ ยคาซ่ึงเป็นสระเดิมมาใช้

- อิชมามกอซรุน อา่ นออกเสียงส้ันโดยห่อปากและไม่ตอ้ งออกเสียง

- อิชมามวซั ฏุน อา่ นออกเสียงปานกลางโดยห่อปากและไม่ตอ้ งออกเสียง
- อิชมามมดั ดุน อา่ นออกเสียงยาวโดยห่อปากและไม่ตอ้ งออกเสียง

หมายเหตุอรั รูมุ หมายถึงการนาเสียงของสระทา้ ยคามาใชอ้ ยา่ งแผว่ เบา เฉพาะผทู้ ี่อยใู่ กล้
เทา่ น้นั จะไดย้ นิ การท่ีจะอ่านรูมไดต้ อ้ งมีสระทา้ ยคาเป็นสระกซั เราะฮฺ หรือสระฎอมมะฮฺเทา่ น้นั
ตวั อยา่ ง
‫اَلَّر ْحم ِن الَّرِحْيِم‬อ่านวา่ อรั เราะฮฺมานิรเราะฮีม

‫نَ ْستَعِْي ُن‬อา่ นวา่ นซั ตะอีนุ

อลั อชิ มามุ หมายถึงการรวมริมฝีปากหลงั จากหยดุ เล็กนอ้ ย โดยไม่ตอ้ งออกเสียงและไม่
หายใจ

ลนี ุลอาริฎ ลซิ ซุกนู ิ หมายถึงเสียงนิ่มนวลที่ขวา้ งก้นั ดว้ ยสระซุกูน การหยดุ ของมดั ชนิดน้ีอยู่
ในกฏเดียวกนั กบั มดั อาริฎซุกูน เพยี งแต่ออกเสียงนิ่มนวลกวา่ เนื่องจากลกั ษณะการเกิดแตกตา่ งกนั
ไดแ้ ก่ อกั ษรวาวหรือยาตายที่สระนาหนา้ เป็ นสระฟัตฮะฮฺ เช่น

‫ِم ْن‬ ‫َوآَمنَ ُهم‬ / ‫فِيِه‬ ‫َريْ َب‬ َ‫ْل‬ ‫الْ ِكتَا ُب‬ ‫َذلِ َك‬ ‫ٍء‬/‫نََْوشٌمْي‬ َ‫َوْل‬ ٌ‫ِسنَة‬ ُ‫تَأْ ُخ ٍُه‬ َ‫ْل‬
‫ُك ُّل‬ ‫َر ُّب‬ ‫ َوُهَو‬/ ‫َخْو ٍف‬

๙.มดั ลาซิมุลกะลิมะตุลมซุ กั กอล หมายถึงความยาวจาเป็ นที่คาและการเนน้ เสียง กล่าวคือให้
อา่ นออกเสียงยาว ๖ ฮะเราะกะฮฺ โดยใหเ้ นน้ เสียงทา้ คาซ่ึงจะเนน้ มาก ปานกลาง หรือเนน้ ชา้ ๆ อยทู่ ี่
อกั ษรหลงั จากมดั ขอ้ สงั เกตจะเห็นวา่ มดัี ประเภทน้ีจะมีสระชดั ดะฮฺอยหู่ ลงั จากอกั ษรมดั ท้งั ๓ ตวั
เสมอไป เช่น

‫ َماالْ َحاَقّة‬/ ‫ اَلْ َحاَقّه‬/ ‫ ال َّصآ َّخة‬/ ‫ أَتُح ُّجْونِي‬/ ‫َو ْلَ ال َّضآلِْين‬

๑๐. มดั ดุลลาซิมุลกะลิมะตุลมุคฟั ฟัฟ หมายถึงความยาวจาเป็นท่ีคาโดยไม่มีการเนน้ เสียง
กล่าวคือความยาวที่จาเป็ นตอ้ งอา่ นคือ ๖ ฮะเราะกะฮฺไมม่ ีการเนน้ เสียงทา้ ยคาซ่ึงอยใู่ นคาเดียวกนั

ขอ้ สังเกต มดั ประเภทน้ีจะมีสระซุกนู ถดั จากอกั ษรมดั ท้งั ๓ เสมอไป ซ่ึงมีอยู่ ๒ ที่ในอลั -กรุ อาน ซู
เราะฮฺยนู ุส โองการท่่ี ๕๑ และ ๙๑ ตวั อยา่ ง

‫ آلآ َن َوقَ ْد َع َصْي َت قَْب ُل َوُكن َت ِم َن‬/ ‫الْ ُمْفآِلسآِدَني َنَوقَ ْد ُكنتُم بِِه تَ ْستَ ْع ِجلُوَن‬

๑๑. มดั ดุลลาซิมุลฮรั ฟิ หมายถึงความยาวท่ีจาเป็นของอกั ษร กล่าวคือบรรดาอกั ษรยอ่ ท่ีอยตู่ น้ ซู
เราะฮฺจาเป็นตอ้ งอ่านออกเสียงยาวมีท้งั สิ้น ๑๔ อกั ษร ‫ َح ُّي طهر نق ُّص عسلكم‬ซ่ึงมดั ประเภทน้ีแบ่ง
การอา่ นออกเป็น ๓ ประเภท ดงั น้ี

- อกั ษรที่ไม่ตอ้ งออกเสียงยาวไดแ้ ก่ อลีฟ

- อกั ษรที่ออกเสียงเทา่ มดั เฏาะบีอีมี ๕ อกั ษรไดแ้ ก่

- อกั ษรที่ออกเสียงเทา่ มดั เฏาะบีอีมี ๕ อกั ษรไดแ้ ก่ ( ‫ )ح ى ط ه ر‬คารวมคือ

(‫ ) َحى طَْهٌر‬ตวั อยา่ ง
) ‫ َرا‬: ‫ ( الر‬، ) ‫ يَا‬: ‫ ( يَس‬، ) ‫ َحا‬: ‫ ( َحم‬، ) ‫ طَا َها‬: ‫( طه‬
- อกั ษรท่ีออกเสียงยาว ๖ ฮะเราะกตั มี ๘ อกั ษรไดแ้ ก่ ( ‫ )ن ق ص ع س ل ك م‬คาัรี วม
อ่านวา่ ( ‫ )نَُق ُّص َع َسلَ ُك ْم‬ตวั อยา่ ง

‫ اَلِ ْف ْلَْم ِمْي ْم َصاد‬: ‫المص‬
‫ َحا ِمْي ْم َعْي ْن ِسْي ْن قَا ْف‬: ‫حم عسق‬

มดั ประเภทน้ีในทางปฏิบตั ิมีอยู่ ๓ แนวทางดงั น้ี

๑. อลั มดั ดุลาซิมุลฮัรฟี ยลุ มุซักเกาะลุ หมายถึงความยาวท่ีจาเป็นของอกั ษรตน้ ซูเราะฮฺและเนน้
เสียง

ข้อสังเกต

โดยปกติมดั ชนิดน้ปั ระกอบดว้ ย ๓ อกั ษร ซ่ึงอกั ษรตวั กลางเป็นอกั ษรมดั ส่วนอกั ษรหลงั จาก
มดั เป็นอกั ษรท่ีมีซุกูนและถูกกล้าไปในอกั ษรหลงั จากมนั ตวั อยา่ ง

‫ طَا ِسْي ْن ِمْي ْم‬: ‫طسم‬

จะเห็นวา่ อกั ษรมดั ตวั กลางได้ ตวั ยาซากิน ส่วนอกั ษรตวั หลงั จากมดั ที่มีซุกูนไดแ้ ก่ นูนซากิน
วธิ ีอ่านคาเหล่าน้ีใหน้ าเอาอกั ษรมดั มาแยกเป็นตวั และอ่านเช่น

ใหอ้ า่ นออกเสียงอกั ษร ฏอ ๒ ฮะเราะกตั

ใหอ้ า่ นออกเสียงอกั ษร ซีน ๖ ฮะเราะัักตั

ใหอ้ า่ นออกเสียง มุซกั กอล ที่อกั ษรนูนตายไปพบมีมซ่ึงทาใหเ้ กิดฮุกมุ ซอ้ นฮุกมุ คือ อดิ ฆอม
มะอลั ฆนุ นะฮฺ ใหห้ น่วงเสียง ๒ ฮะเราะกตั และออกเสียงมีมอีก ๖ ฮะเราะัักะฮฺ

หรือตวั อยา่ งที่วา่

‫ اَلِ ْف ْلَم ِمْيم‬: ‫الم‬

วธิ ีอ่าน อกั ษรอลีฟ ใหอ้ า่ นออกเสียงส้นั ส่วนลามใหอ้ ่านออกเสียงยาวเท่ากบั ๖ ฮะเราะกตั
และเสียงมุซกั กอลที่อกั ษรมีมตายเขา้ ไปในอกั ษรมีมเกิดฮุกมุ ซอ้ นฮุกมุ เรียกวา่ ัฺ อดิ ฆอมุลมุตะมาซิ
ลานิ อซั เซาะฆรี ริ มะอลั ฆุนนะฮฺ ซ่ึงใหอ้ ่านหน่วงเสียง ๒ ฮะเราะกะฮฺและอ่านอกั ษรมีม ๖ ฮะ
เราััะกะฮฺ

ัฺ ๒. มดั ดุลลาซิมุลฮัรฟี ยุลมุค็อฟฟัฟ หมายถึงความยาวทีจ่ าเป็นของอกั ษรตน้ ซูเราะฮฺแตไ่ ม่
เนน้ เสียง ตวั อยา่ ง

‫ َكاف َها يَا َعْي ْن َصاد‬: ‫كهيعص‬

วธิ ีอ่าน

- ใหอ้ า่ นอกั ษรกาฟยาว ๖ ฮะเราะกตั

- ใหอ้ า่ นอกั ษรฮายาว ๒ ฮะเราะกตั

- ใหอ้ ่านอกั ษรยายาว ๒ ฮะเราะกตั

- ใหอ้ า่ นอกั ษรอยั นฺยาว ๕ ฮะเราะกตั

จะสงั เกตเห็นวา่ การอ่านเช่นน้ี ทาใหเ้ กิดฮุกุมซอ้ นฮุกุมกล่าวคือ นูนซุกนู ซ่ึงเป็ นชื่อของอยั นฺ
เม่ือไปพบอกั ษรซ็อดทาใหเ้ กิดฮุกมุ อิคฟาฮะกีกี ฉะน้นั เวลาอ่านใหห้ น่วงเสียง ๒ ฮะเราะัักตั ส่วน
อกั ษรซอ้ ดให้อ่านยาว ๖ ฮะเราะกะฮฺพร้อมกบั ใหก้ ็อลเกาะละท่ีอกั ษรดาล ซ่ึงเป็นช่ือของซ็อด

อุละมาอฺบางทา่ นกล่าววา่ มดั ท้งั สอง (มดั ดุลลาซิมุลฮรั ฟี ยุลมุคอฟฟัฟ และมดั ดุลลาซิมลุ มุซกั
กอล) มีช่ือรวมอีกอยา่ งวา่ มดั ดุลลาซิมุลฮัรฟิ ยลุ มุชับบะอฺ หมายถึง เสียงยาวท่ีจาเป็นตอ้ งอา่ นอกั ษร
ใหอ้ ิ่มตวั หมายถึงทุกตวั อกั ษรตน้ ซูเราะฮฺตอ้ งอ่านออกเสียงใหเ้ ตม็ ตวั โดยจะอิ่มตวั แบบ มุซกั กอล
หรือ มุคอฟฟัต กแ็ ลว้ แต่ซ่ึงข้ึนอยกู่ บั อกั ษรที่จะอา่ นติดต่อกนั เช่น ( ‫ يَا ِسْين‬:‫ )يس‬ออกเสียงอกั ษร
ยาใหอ้ ่ิมตวั ในช่ือของมนั ยาว ๒ ฮะเราะฮฺกตั ส่วนอกั ษรซีนใหอ้ ่านครบเสียงของมนั ซ่ึงเรียกวา่ ฮุกมุ
มุชับบะฮฺ และการอา่ นยาว ๖ ฮะเราะัักตั ของอกั ษรซีนเรียกวา่ มัดดุลาซิมุลฮัรฟุลมุคอฟฟัฟ

๑๒. อลั มดั ดุลฟัรกุ หมายถึงเสียงยาวที่แยกออกจากกนั เวลาอ่านออกเสียงระหวา่ ง อลีฟอิซติฟ
ฮามียะฮฺ กบั อลีฟมะริฟะฮฺ หรืออกั ษรฮมั ซะตุลอิซติฟฮามุ ซ่ึงซ่อนตวั อยใู่ นอลีฟมะริฟะฮฺ (อลีฟลาม
ตน้ คา) และจะปรากฏตวั ใหเ้ ห็นเม่ือเขียนตวั อกั ษรเตม็ มดั ประเภทน้ีออกเสียงได้ ๒ แนวทาง
กล่าวคือ

- ใหอ้ ่านออกเสียงยาว ๖ ฮะเราะฮฺกตั เทา่ กบั มดั ลาซิม

- หอ้ ่านออกเสียงแบบตซั ฮีล (อา่ นกล้ากล่ึง) หรือแบบส้ัน โดยใหก้ ล้าท่ีอกั ษรฮมั ซะฮฺตวั แรก
ปนกบั อกั ษรอลีฟตวั ที่สอง (เสียงท่ีออกมาคลา้ ยกบั เสียงอกั ษรฮา กบั อกั ษรฮมั ซะฮฺ) แต่ดีท่ีสุดคือการ
อ่านออกเสียงยาว ๖ ฮะเราะกตั ตวั อยา่ ง

‫ءآل ٍََّكَريْ ِن َحَّرَم أَِم اْلُنثَيَْي ِن‬

‫ءآل ٍََّكَريْ ِن َحَّرَم أَِم اْلُنثَيَْي ِن‬
‫آلَلّهُ َخْيٌر أََّما يُ ْشِرُكوَن‬

‫آللهُ أَِذ َن لَ ُك ْم أَْم َعلَى اللِه تَْفتَُروَن‬

อา้ งองิ

http://www.quran.al-shia.org/th/amoozesh/07.htm
http://quran.al-shia.org/th/amoozesh/11.htm
http://quran.al-shia.org/th/amoozesh/08.htm