บทอาขยานช่วงชั้น2

โครงการสง่ เสริมการอา่ นของผูเ้ รยี น

บทอาขยานภาษาไทย
ชนั้ ประถมศกึ ษาตอนปลาย (ป.4-6)

รวบรวมโดย

โรงเรยี นชมุ ชนวัดเชงิ แส



คานา

หนังสอื ส่งเสริมการอ่าน “บทขยานภาษาไทย”
รวบรวมขนึ้ เพ่อื สง่ เสรมิ การอา่ นของผูเ้ รียน โรงเรยี น
ชมุ ชนวดั เชงิ แส โดยใช้สอื่ หนงั สอื อิเลก็ ทรอนกิ ส์ (E-
book)

เนอื้ หาประกอบด้วยบทอาขยานประถมศกึ ษาตอน
ปลาย (ป. 4-6) บทหลกั และบทเลอื ก สรา้ งความตระหนัก
และเหน็ คุณคา่ ของภาษาไทย รวมท้งั สรา้ งจติ สานึกเพื่อ
ส่งเสริมให้เกิดนสิ ัยรักการอา่ น

สามารถอา่ นไดท้ ุกท่ีทุกเวลา และมีความสขุ
ผจู้ ัดทา



สารบัญ

พระอภัยมณี ๑

สยามมานุสติ ๒
พฤษภกาสร ๓

ปากเปน็ เอกเลขเปน็ โท ๔

ไทยรวมกาลงั ต้ังมั่น ๕

วิชาเหมือนสินคา้ ๗

สงั ข์ทอง(ตอนกาเนดิ พระสงั ข)์ ๘

โคลงโลกนติ ิ ๙

ตนเป็นทพี่ งึ่ แหง่ ตน ๑๐

ผู้รู้ดเี ป็นผู้เจริญ ๑๑

ขุนช้างขนุ แผน (ตอนกาเนิดพลายงาม) ๑๓

ผู้ชนะ ๑๔

เป็นมนุษยห์ รอื เป็นคน ๑๕

วถิ ีเดก็ ไทย ๑๖

ฟงั ใดได้รู้เร่อื ง ๑๗

ดวงตะวัน ๑๘

ชนั้ ประถมศกึ ษาปีที่ ๔

บทหลกั ป. ๔

พระอภยั มณี

ตอนสุดสาครเขา้ เมืองการะเวก

บดั เดีย๋ วดงั หงัง่ เหงง่ วงั เวงเเวว่ สะดงุ้ เเลว้ เหลยี วเเลชะเเงห้ า
เห็นโยคขี รี่ ุ้งพุง่ ออกมา ประคองพาข้นึ ไปจนบนบรรพต
เเลว้ สอนวา่ อยา่ ไวใ้ จมนษุ ย์ มนั เเสนสดุ ลกึ ลาเหลอื กาหนด
ถงึ เถาวลั ยพ์ ันเกยี่ วทเี่ ลีย้ วลด ก็ไมค่ ดเหมอื นหน่ึงในนาใจคน
มนษุ ยน์ ีท้ ีร่ กั อยูส่ องสถาน บดิ ามารดารกั มักเป็นผล
ทพี่ ่งึ หน่งึ พ่ึงไดเ้ เตก่ ายตน เกดิ เป็นคนคิดเห็นจึงเจรจา
เเมน้ ใครรักรักมัง่ ชงั ชงั ตอบ ให้รอบคอบคดิ อ่านนะหลานหนา
รู้สิง่ ใดไมส่ ูร้ วู้ ชิ า รู้รักษาตวั รอดเป็นยอดดี
จงคดิ ตามไปเอาไมเ้ ทา้ เถดิ จะประเสริฐสมรกั เป็นศกั ดิศ์ รี
พอเสรจ็ คาสาเเดงเเจ้งคดี รปู โยคหี ายวบั ไปกับตา

๑

บทหลกั ป. ๔

สยามมานสุ ติ

ใครรานใครรุกดา้ ว แดนไทย
ไทยรบจนสุดใจ ขาดดิน้
เสียเน้ือเลอื ดหลัง่ ไหล ยอมสละ สนิ้ แล
เสยี ชีพไป่ เสยี สิน้ ช่ือกอ้ งเกยี รติงาม
ยืนยง
หากสยามยังอยยู่ ัง้ ชพี ดว้ ย
เราก็เหมอื นอยคู่ ง ไทยอยู่ ไดฤ้ ๅ
หากสยามพินาศลง หมดสนิ้ สกุลไทย
เรากเ็ หมอื นมอดมว้ ย

๒

บทเลอื ก ป. ๔

พฤษภกาสร

พฤษภกาสร
อีกกุญชรอันปลดปลง
โททนตเ์ สนง่ คง
สาคัญหมายในกายมี

นรชาตวิ างวาย
มลายสิน้ ทงั้ อินทรีย์
สถิตทวั่ แตช่ วั่ ดี
ประดับไวใ้ นโลกา

๓

บทเลอื ก ป. ๔

ปากเป็นเอก เลขเป็นโท

ปากเป็นเอกเหมอื นเสกมนตใ์ ห้คนเช่อื
ฉลาดเหลอื วาจาปรชี าฉาน
จะกลา่ วถ้อยร้อยคาไมร่ าคาญ
เป็นรากฐานเทดิ ตนพน้ ลาเคญ็

เลขเป็นโทโบราณทา่ นสัง่ สอน
เรง่ สงั วรเวยี่ ไวใ้ ช่วา่ เลน่
การคานวณควรชานาญคณู หารเป็น
ช่วยให้เดน่ ดนี ักหนารทู้ า่ คน

หนังสอื เป็นตรวี ิชาปั ญญาเลิศ
เรียนไปเถิดรไู้ วไ้ มไ่ ร้ผล
ยามยากแสนแคน้ คบั ไมอ่ ับจน
ไดเ้ ลยี้ งตนดว้ ยวิชาหาทรพั ยท์ วี

ชวั่ ดีเป็นตราประทบั ไวก้ บั โลก
ยามวโิ ยคชพี ยับลับร่างหนี
ทศี่ ูนยแ์ ทก้ แ็ ตต่ ัวสว่ นชัว่ ดี
คงเป็นทีล่ อื ทัว่ ชัว่ ฟ้ าดนิ

๔

บทเลอื ก ป. ๔

ไทยรวมกาลงั ตงั้ มนั่

ไทยรวมกาลงั ตงั้ มั่น
จะสามารถป้องกนั ขันแขง็
ถงึ แม้วา่ ศัตรูผ้มู แี รง
มายทุ ธ์แย้งกจ็ ะปลาตไป

ขอแตเ่ พยี งไทยเราอยา่ ผลาญญาติ
รว่ มชาตริ ่วมจติ เปน็ ข้อใหญ่
ไทยอย่ามุง่ รา้ ยทาลายไทย
จงพร้อมใจพร้อมกาลงั ระวงั เมอื ง

ใหน้ านาภาษาเขานิยม
ชมเกียรตยิ ศฟเู ฟ่อื ง
ชว่ ยกันบารงุ ความรุ่งเรอื ง
ใหช้ ่อื ไทยกระเดื่องทัว่ โลกา

ชว่ ยกนั เต็มใจใฝผ่ ดงุ
บารงุ ทง้ั ชาตศิ าสนา
ใหอ้ ยู่จนสน้ิ ดินฟ้า
วัฒนาเถดิ ไทย ไชโย

๕

ชนั้ ประถมศกึ ษาปีที่ ๕

บทหลัก ป. ๕

วชิ าเหมอื นสนิ คา้

วชิ าเหมอื นสนิ คา้ อันมคี า่ อยเู่ มอื งไกล
ตอ้ งยากลาบากไป จงึ จะไดส้ ินคา้ มา
จงตงั้ เอากายเจ้า เป็นสาเภาอันโสภา
ความเพยี รเป็นโยธา แขนซ้ายขวาเป็นเสาใบ
สองเทา้ ตา่ งสมอใหญ่
นิว้ เป็นสายระยาง อัชฌาศัยเป็นสเบียง
ปากเป็นนายงานไป ถือทา้ ยเรือไวใ้ ห้เทีย่ ง
สตเิ ป็นหางเสอื ตัดแลน่ เลยี่ งขา้ มคงคา
ถือไวอ้ ยา่ ให้เอียง สอ่ งดูแถวแนวหนิ ผา
เป็นลา้ ตา้ ฟั งดูลม
ปั ญญาเป็นกลอ่ งแกว้ จะทาลายให้เรอื จม
เจา้ จงเอาหตู า ยงิ ระดมให้จมไป
ขีเ้ กียจคอื ปลารา้ ย คอื วชิ าอันพสิ มยั
เอาใจเป็ นปื นคม อยา่ ไดค้ รา้ นการวชิ า

จึงจะไดส้ นิ คา้ มา
จงหมนั่ มนั่ หมายใจ

๗

บทหลกั ป. ๕

สังขท์ อง ตอน กาเนดิ พระสงั ข์

เม่ือนัน้ พระสังขซ์ ่อนอยูก่ ็รู้สนิ้
พระแมไ่ ปป่ าเป็นอาจิณ ในจิตคดิ ถวลิ ทกุ เวลา
จะใคร่ออกช่วยพระแมเ่ จา้ สงสารผา่ นเกลา้ เป็นหนกั หนา
เหน่ือยยากลาบากกายา กลบั มาจนค่าแลว้ รา่ ไร
ไมว่ า่ ลกู นอ้ ยเป็นหอยปู อุ้มชูชมชดิ พิสมัย
พระคุณล้าลบภพไตร จะออกให้เห็นตัวกก็ ลวั การ
ไกป่ ่ าพาฝงู มากนิ ขา้ ว ของพระแมเ่ จา้ อยูฉ่ าวฉาน
คยุ้ เขยี่ เรีย่ รายทงั้ ดินดาน พระมารดามาเหน็ จะรา่ ไร
เยยี่ มลอดสอดดทู งั้ ซ้ายขวา จะเห็นใครไปมากห็ าไม่
ออกจากสังขพ์ ลนั ทันใด ฉวยจับไมไ้ ดไ้ ล่ตี
กอบเกบ็ ขา้ วหกทตี่ กดิน ผันผินลอยลบั ขยับหนี
เหลยี วดผู คู้ นชนนี จะหนเี ขา้ สงั ขก์ าบังตน
หุงขา้ วหาปลาไวท้ า่ แม่ ดแู ลจดั แจงทกุ แห่งหน
ช่วยขบั ไกป่ ่ าประสาจน สาละวนเล่นพลางไมห่ ่างดู

๘

บทหลกั ป. ๕

โคลงโลกนติ ิ

เสียสินสงวนศักดไิ์ ว้ วงศห์ งส์
เสียศกั ดิส์ ูป้ ระสงค์ สิง่ รู้
เสยี ร้เู ร่งดารง ความสัตย์ ไวน้ า
เสยี สัตยอ์ ยา่ เสียสู้ ชีพมว้ ยมรณา
ความรดู้ ูยงิ่ ลา้ สินทรัพย์
คิดคา่ ควรเมอื งนบั ยงิ่ ไซร้
เพราะเหตุจักอยกู่ ับ กายอาต-มานา
โจรจักเบียนบไ่ ด้ เร่งรูเ้ รียนเอา
เวน้ วิจารณว์ า่ งเวน้ สดับฟั ง
เวน้ ทีถ่ ามอันยงั ไป่ รู้
เวน้ เลา่ ลิขติ สงั - เกตุวา่ ง เวน้ นา
เวน้ ดงั่ กลา่ ววา่ ผู้ ปราชญไ์ ดฤ้ ามี

๙

บทเลอื ก ป. ๕

ตนเป็นทพี่ ่งึ แห่งตน

เราเกดิ มาทัง้ ทชี ีวิตหน่งึ
อยา่ หมายพ่งึ ผูใ้ ดให้เขาหยนั
ควรคะนงึ พ่ึงตนทนกัดฟั น
คิดบากบนั่ ตงั้ หนา้ มานะนา

กสิกจิ พณิชยการงานมีเกียรติ
อยา่ หยามเหยยี ดพาลหาวา่ งานต่า
หรอื จะชอบวิชาอตุ สาหกรรม
เชญิ เลือกทาตามถนดั อยา่ ผลัดวัน

เอาดวงใจเป็นทุนหนุนนาหนา้
เอาปั ญญาเป็นแรงมุง่ แขง่ ขัน
เอาความเพียรเป็นยานประสานกนั
ผลจะบรรลสุ ู่ประตูชยั

เงินและทองกองอยปู่ ระตูหนา้
คอยเปิดอ้ายมิ้ รับไมข่ บั ไส
ทรพั ยใ์ นดินสินในนา้ ออกคล่าไป
แหลมทองไทยพร้อมจะช่วยอานวยเอย

๑๐

บทเลือก ป. ๕

ผรู้ ้ดู เี ป็นผเู้ จรญิ

มวลมนษุ ยผ์ เู้ ปร่ือง ปรชี า เชีย่ วแฮ
เพราะใคร่ศึกษา สิง่ รู้
เหตสุ อด ส่องนา
รู้กิจผิดชอบหา เพียบดว้ ยความเจริญ
นแี่ หละบคุ คลผู้ เสาะวทิ ยาไมห่ ่างเหนิ
รู้ดาเนินตามเหตผุ ล
มวลผูช้ ูปรชี า ผดิ ชอบมีพิจารณย์ ล
ผดิ ชอบกอบไมเ่ กนิ พพิ ฒั นพ์ น้ จกั พรรณนา
จงใฝ่ ใจการศึกษา
ช่อื วา่ ปรชี าดี ปรงุ ปรชี าให้เชยี่ วชาญ
ผูน้ นั้ จกั พลนั ดล มีปั ญญาไมส่ มฐาน
กอบวจิ ารณใ์ ช้ปั ญญา
ควรเราผเู้ ยาวว์ ัย
อบรมบม่ วิทยา

ขัน้ นจี้ ักชวี้ า่
ตอ้ งหัดดัดสันดาน

๑๑

ชัน้ ประถมศึกษาปีที่ ๖

บทหลกั ป. ๖

ขนุ ช้างขนุ แผน
ตอน กาเนดิ พลายงาม

แมร่ ักลูกลกู ก็รอู้ ยูว่ า่ รกั คนอ่ืนสักหม่นื แสนไมแ่ มน้ เหมือน
จะกินนอนวอนวา่ เมตตาเตอื น จะจากเรือนร้างแมไ่ ปแตต่ ัว
แมว่ นั ทองของลูกจงกลบั บา้ น เขาจะพาลวา้ วนุ่ แมท่ ูนหัว
จะกม้ หนา้ ลาไปมิไดก้ ลัว แมอ่ ยา่ มัวหมองนักจงหักใจ ฯ
นางกอดจูบลูบหลงั แล้วสงั่ สอน อานวยพรพลายนอ้ ยละห้อยไห้
พอ่ ไปดีศรีสวสั ดกิ์ าจัดภัย จนเตบิ ใหญย่ งิ่ ยวดไดบ้ วชเรยี น
ลกู ผชู้ ายลายมือนัน้ คือยศ เจา้ จงอุตสา่ ห์ทาสมา่ เสมยี น
แล้วพาลูกออกมาขา้ งทา่ เกวยี น จะจากเจยี นใจขาดอนาถใจ
ลูกก็เเลดูแมแ่ มด่ ูลกู ตา่ งพนั ผูกเพียงวา่ เลอื ดตาไหล
สะอ้ืนรา่ อาลาดว้ ยอาลัย แลว้ แข็งใจจากนางตามทางมมา
เหลียวหลงั ยงั เห็นแมเ่ ขมน้ แมก่ ็เหน็ ลูกนอ้ ยละห้อยหา
แตเ่ หลียวเหลียวเลยี้ วลับวับวิญญาณ์ โอ้เปล่าตาตา่ งสะอ้นื ยนื ตะลงึ

๑๓

บทหลกั ป. ๖

ผชู้ นะ

เม่อื ทาการสงิ่ ใดดว้ ยใจรัก ถึงงานหนักกเ็ บาลงแลว้ คร่ึงหน่ึง
ดว้ ยใจรักเป็นแรงทเี่ รา้ รงึ ให้มงุ่ มนั่ ฝั นถึงซ่ึงปลายทาง
เม่อื ทาการสิง่ ใดใจบากบัน่ ไมไ่ หวหวัน่ อุปสรรคเป็นขวากขวาง
ถึงเหน่อื ยยากพากเพียรไมล่ ะวาง งานทุกอยา่ งเสร็จเพราะกลา้ พยายาม
เม่ือทาการสิง่ ใดใจจดจ่อ คอยเตมิ ตอ่ ตัง้ จิตไมค่ ิดขาม
ทาดว้ ยใจเป็นชวี ติ คอยตดิ ตาม บังเกดิ ผลงอกงามตามตอ้ งการ
เม่อื ทาการสิง่ ใดใครค่ วรคิด เห็นถกู ผดิ แกไ้ ขให้พน้ ผา่ น
ใช้สมองตรองตรคิ ดิ พิจารณ์ ปรากฏงานกา้ วไกลไมล่ าเคญ็
ความสาเร็จจะวา่ ใกลก้ ใ็ ช่ที่ จะวา่ ไกลฤาก็มอี ยใู่ ห้เห็น
ถา้ จริงจงั ตงั้ ใจไมย่ ากเยน็ และจะเป็นผชู้ นะตลอดกาล

๑๔

บทเลอื ก ป. ๖

เป็นมนุษยห์ รอื เป็นคน

เป็นมนุษยเ์ ป็นไดเ้ พราะใจสงู
เหมือนนกยงู มีดที แี่ ววขน
ถา้ ใจต่าเป็นไดแ้ ตเ่ พียงคน
ยอ่ มเสยี ทีทีต่ นไดเ้ กดิ มา
ใจสะอาด ใจสวา่ ง ใจสงบ
ถา้ มีครบควรเรียกมนสุ สา
เพราะทาถูกพูดถูกทกุ เวลา
เปรมปรีดาคนื วันสขุ สันตจ์ ริง
ใจสกปรกมืดมัวและร้อนเรา่
ใครมเี ขา้ ควรเรียกวา่ ผีสิง
เพราะพดู ผดิ ทาผิดจติ ประวงิ
แตใ่ นสงิ่ นาตวั กลัว้ อบาย
คิดดูเถิดถ้าใครไมอ่ ยากตก
จงรีบยกใจตนรบี ขวนขวาย
ให้ใจสูงเสยี ไดก้ อ่ นตัวตาย
กส็ มหมายทเี่ กิดมาอยา่ เชอื นเอย

๑๕

บทเลอื ก ป. ๖

วิถเี ดก็ ไทย

เด็กเอ๋ยเดก็ ไทย ตงั้ ใจศกึ ษา
เติบใหญภ่ ายหนา้ วิชาเลยี้ งตน
แสงแห่งปั ญญา มคี า่ มากล้น
สอ่ งทางให้คน พน้ ความลาเคญ็
คดิ ดที าดี ไมม่ ียากเข็ญ
ชวี ติ ร่มเยน็ เป็นสุขกายใจ
ขยนั สรรคส์ รา้ ง อยอู่ ยา่ งเป็นไทย
รเู้ ก็บรใู้ ช้ ทาในสงิ่ ดี
ดารงเอกลกั ษณ์ มีศกั ดมิ์ ศี รี
เสนห่ ์ประเพณี มอี ยูค่ ไู่ ทย
ควรเหน็ คณุ คา่ รกั ษาเอาไว้
มคี วามภมู ใิ จ ในชาตขิ องเรา

๑๖

บทเลอื ก ป. ๖
ฟั งใดไดร้ ู้เร่อื ง

ฟั งใดไดร้ เู้ ร่ือง
ก็ปราดเปร่อื งปรีชาชาญ
เปรียบลนิ้ ชนิ น้าตาล
ฟั งใดไมร่ ู้ความ
เปรียบจวกั ตักใดใด
รรู้ สหวานซาบซ่านใน
วิชาทรามจะงามไฉน
ไป่ รู้รสหมดทัง้ มวล

๑๗

บทเลือก ป. ๖

ดวงตะวนั

ดวงเอ๋ยดวงตะวัน
หน่ึงเทา่ นนั้ เยีย่ มฟ้ านา่ พศิ วง
ทาหนา้ ทีไ่ มล่ าเอยี งแสนเทยี่ งตรง
เดน่ ดารงเป็นหลกั จกั รวาล
แยกทวิ าราตรีให้มีอยู่
อีกฤดูวนเวียนเปลีย่ นผนั ผา่ น
ยตุ ธิ รรมสจุ ริตนจิ กาล
ใครนึกคร้านดูตะวันเรง่ หมัน่ เอย

๑๘



โรงเรยี นชมุ ชนวัดเชงิ แส

สานกั งานเขตพ้ืนทกี่ ารศึกษาประถมศึกษาสงขลา เขต ๑