ความหลากหลายทางวัฒนธรรมดนตรี

ความหลากหลาย
ทางวัฒนธรรมดนตรี

อาจารยพ์ งศพชิ ญ์ แก้วกลุ ธร
อาจารยน์ สิ ติ นนั ทนชั ชาวไรอ่ ้อย
ร า ย วิ ช า ศ 2 1 1 0 2 พื น ฐ า น ศิ ล ป ศึ ก ษ า 2
ชั น มั ธ ย ม ศึ ก ษ า ป ที 1 โ ร ง เ รี ย น ส า ธิ ต ม ห า วิ ท ย า ลั ย ศ รี น ค ริ น ท ร วิ โ ร ฒ ป ทุ ม วั น

หน#วยการเรียนร,ทู ่ี 4 ความหลากหลายทางวฒั นธรรมดนตรี

ความหลากหลายทางวฒั นธรรมดนตรี

การรวมประชาคมอาเซียนขึ้นมา จะทำให9เป:นแผ=นดินที่มีพื้นที่กว9างใหญ= เนื่องจากพื้นที่มากขึ้น ซึ่งพื้นที่ที่มากขึ้นมานั้น
ไม=ใช=เพียงอาณาเขตเท=านั้นแต=ยังประกอบด9วยพื้นที่ทางวัฒนธรรมที่กว9างใหญ=ไพศาลไม=ยิ่งย=อนไปกว=ากันเลยที่เดียว
ประวัติศาสตรOทางวัฒนธรรมมีความเก=าแก=และมีจำนวนมากบนพื้นที่วัฒนธรรมอาเซียนนี้ รวมไปถึงงานดนตรีที่มีมากมาย
หลากหลายลักษณะ ทั้งสถานการณการณOทางดนตรีที่เก=าแก=พร9อมที่จะเลือนลางจางหายเนื่องจากการพัฒนาไปสู=โลกแห=ง
โลกาภิวัฒนO การศึกษาดนตรีอาเซียนนั้นสิ่งที่เป:นกุญแจดอกสำคัญประการหนึ่งของการสื่อสารให9ได9ซึ่งข9อเท็จจริงของการศึกษา
คือ ภาษา ของแต=ละประเทศ ดังนั้นการศึกษาดนตรีของกลุ=มประเทศอาเซียนจึงมีความจำเป:นต9องศึกษาลักษณะกายภาพ
ของประเทศ ลักษณะภูมิประเทศ ลักษณะภูมิอากาศ ภาษา ศาสนา ตลอดจนวัฒนธรรมเพื่อความเข9าใจและสามารถอธิบาย
สง่ิ ตา= ง ๆ ทเี่ กิดข้ึนไดอ9 ย=างชดั เจน

แผนท่ภี ูมิภาคอาเซยี น (ที่มา http://www.uasean.com/kerobow01/36)

เอกสารประกอบการเรียนรูร, ายวชิ า ศ21102 พื้นฐานศลิ ปศกึ ษา 2 อาจารยLพงศพิชญL แก,วกุลธร และอาจารยLนสิ ติ นนั ทนชั ชาวไร#อ,อย

หนว# ยการเรยี นรท,ู ี่ 4 ความหลากหลายทางวฒั นธรรมดนตรี

สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว

ສາທາລະນະລັ ດ ປະຊາທິ ປະໄຕ ປະຊາຊົ ນລາວ

ธงชาติ ตราแผ=นดิน

ลาว (ลาว: ລາວ) หรอื ชื่ออย=างเปน: ทางการคือ สาธารณรฐั ประชาธปิ ไตยประชาชนลาว
ลาว: ສາທາລະນະລັ ດປະຊາທິ ປະໄຕປະຊາຊົ ນລາວ, อักษรย=อ: ສປປ.ລາວ) เป:นประเทศที่ไม=มี
ทางออกสู=ทะเลในเอเชียตะวนั ออกเฉยี งใต9 มพี ้ืนท่ี 236,800 ตารางกิโลเมตร มพี รมแดนตดิ ตอ= กบั จีน ทางทิศเหนอื ติดตอ= กับพมา=
ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือติดต=อกับเวียดนาม ทางทิศตะวันออกติดต=อกับกัมพูชาทางทิศใต9 และติดต=อกับประเทศไทย
ทางทศิ ตะวันตกก้นั ด9วยแม=น้ำโขงเป:นบางชว= ง
ในภาษาองั กฤษ คำวา= ลาวที่หมายถงึ ช่อื ประเทศลาว สะกดวา= "Laos" สว= นลาวทห่ี มายถึงคนลาวและภาษาลาวใช9 "Lao"
ในบางครัง้ จะเหน็ มีการใช9คำวา= "Laotian" แทนเนอ่ื งจากปอy งกนั การสบั สนกับชาติลาวที่สะกดวา= Ethnic Lao
ประเทศลาวเป:นประเทศที่มีความหลากหลายทางชาติพันธุO แต=กลุ=มชาติพันธุOลาวเป:นประชากรกลุ=มใหญ= ส=วนที่เหลือ
เปน: พวกไทขาว ไทดำ และกลม=ุ ที่อาศยั อยูใ= นบรเิ วณภเู ขา ได9แก= ม9ง เยา9 และขา=

แผนที่ทางภมู ิศาสตร7ประเทศลาว

เอกสารประกอบการเรียนร,รู ายวิชา ศ21102 พื้นฐานศลิ ปศึกษา 2 อาจารยLพงศพชิ ญL แกว, กุลธร และอาจารยนL สิ ติ นันทนชั ชาวไรอ# ,อย

หนว# ยการเรียนรูท, ่ี 4 ความหลากหลายทางวัฒนธรรมดนตรี

เมอื งหลวง : เวียงจนั ทนO
สกลุ เงิน : กีบ
เพลงชาติ : เพลงชาติลาว
ประชากร : 6.77 ลา9 น (พ.ศ. 2556) ธนาคารโลก
ภาษาราชการ : ภาษาลาว
ระบบการปกครอง : รัฐคอมมิวนสิ ต,O รัฐเดีย่ ว, รัฐสังคมนิยม, ระบบพรรคเดยี ว
ดนตรีลาว
เมอื่ กล=าวถงึ วัฒนธรรมทางด9านดนตรีและภาษาของชาวลาวแล9ว ก็จะหมายถึง ชาวลาวในประเทศลาวและชาวอสี าน
ของไทย ท้งั น้ีเพราะว=าชาวอีสานมีวฒั นธรรมดา9 นต=างๆ เหมอื นชาวลาวในประเทศลาว

เครอื่ งดนตรี - ซอปÄบÖ ตัวซอทำดว9 ยปบÄÖ หรอื กระปอÜ งขนาดใหญ=
เครอื่ งดนตรีของชาวอสี านมีหลายอยา= ง คือ - สนู เปน: คันธนตู ดิ กับวา= ว
- แคน แคนเป:นเครื่องดนตรีที่สำคัญที่สุดของ - กลองยาว
- ไมง9 บั แงáบ หรือ กับ๊ แกบ เป:นไม9แทง= ใชข9 ยับซา9 ย
ดนตรลี าว ทำด9วยไม=ซางหลายๆหลอด แต=ละหลอดมีล้นิ ขา9 ง ขวาให9เกดิ เสยี ง
ใน หลอดแคนเสียบเข9าไปในที่เสียบเป:นไม9 เรียกว=า “เต9า” - กลองปนâÅ เปน: กลองสองหน9าแบบกลองยาว
โดยเสียบไว9 2 แถว ชนิดของแคนเรียกตามจำนวนของ - กลองดุน หรอื รำมะนาลำตัด
หลอดแคนใน แต=ละแถว เช=น “แคนหก” คือ แคนที่มี - โทน
แถวละ 6 หลอด “แคนแปด” คอื แคนทม่ี แี ถวละ 6 หลอด - กลองซิ่ง (กลองชุด)
- สิ่ง หรือ ฉิ่ง
- สงั ขO - แส=ง คอื ฉาบ
- ปแÅÄ ต คอื ปมÅÄ ่ใี นสมยั โบราณใช9เปาÇ บอกเวลา - โหม=ง
- ขลุย= - ไมบ9 อกแบก
- ปสÅÄ ไน เปน: ปทÄÅ ท่ี ำด9วยเขาควาย มีลน้ิ โลหะ - ฮนู หรือ จอá งหน=อง
- โหวด เป:นหลอดไม9ไผต= ดิ กบั ไม9เป:นวงกลมแล9วผวิ - ขอลอ หรือ โปงลาง มี 12 ลูก
ท่ีปลายดา9 นบน
- ปÅÄกูฟาง ทำจากหลอดต9นข9าว
- ปใÅÄ บตองกล9วย ทำจากใบตองกล9วย
- พิณ หรือ ซงึ เปน: เครอ่ื งดดี มสี ายโลหะ 2 หรอื 4
สาย มนี ม 5 - 8 นม
- ซอไมไ= ผ= เป:นซอ 2 สาย กะโหลดทำดว9 ย
กะลามะพรา9 วคลา9 ยซออู9

การแสดงที่สำคัญของลาว คือ หมอลำ ซึ่งมี 2 อย=าง คือ หมอลำเพลินและหมอลำหมู= ซึ่งเป:นการแสดงเป:นเรื่องราว
คล9ายลิเกของไทย เรื่องที่นิยมแสดงคือ แก9วหน9าม9า ขุนช9างขุนแผน เป:นการแสดงที่มีเครื่องแต=งตัวที่มีสีสัน มีฉากประกอบ
หมอลำเพลินใช9แคนและพณิ เป:นเครื่องดนตรีหลักในการบรรเลงประกอบ ในขณะท่ีหมอลำหมใู= ช9แคนอย=างเดยี ว

เอกสารประกอบการเรยี นรูร, ายวิชา ศ21102 พื้นฐานศลิ ปศกึ ษา 2 อาจารยLพงศพชิ ญL แก,วกลุ ธร และอาจารยLนสิ ติ นนั ทนชั ชาวไร#ออ, ย

หนว# ยการเรียนร,ูที่ 4 ความหลากหลายทางวฒั นธรรมดนตรี

ดนตรีในราชสำนักหลวงพระบางซึ่งได9รับอิทธิพลมาจากดนตรีไทยและดนตรีเขมรคือวงมโหรีและวงพิณพาทยOเช=นกัน

โดยมเี คร่อื งดนตรีเหมอื นเครอื่ งดนตรีไทย

เพลงรอE งในชนบท บทเพลง ประกอบดว9 ย

เพลงรอ9 งในชนบทเรียกวา= การขับ ทำนองขบั 1. ลักษณะโหมโรง เพลงในลักษณะนรี้ วบรวม

เรยี กวา= ลำ ประกอบไปด9วย ขับงมึ ขับทุม9 ขับพวน และขบั เพลงสำคญั ท่ใี ชไ9 วเ9 ป:นชดุ และต9องรักษา
ไทยดำ ตามทีค่ รูบาอาจารยO

เครอื่ งดนตรที ่เี ปนG แบบแผน สงั่ สอนไว9อยา= งครบถว9 น และยงั ประกอบดว9 ยเพลงหนา9
เครอ่ื งดีด ได9แก= พิณ กระจับปÄÅ พาทยO
เครอ่ื งสี ได9แก= ซออี้ ซอโอ9
เครื่องตี ไดแ9 ก= นางนาดเอก นางนาดทม9ุ ฆ9องวง 2. ลกั ษณะมวนซืน่ เปน: บทเพลงท่ที ำให9เกิด
ความสุข สนุกสนาน นยิ มบรรเลงด9วยวง
ใหญ= ฆอ9 งวงนอ9 ย เครอื่ งสาย และวงมโหลี
เคร่ืองเปาÇ ไดแ9 ก= ปÅแÄ กว9 (ปÄÅใน) และขลุ=ย
3. ลักษณะโศกเส9า เปน: บทเพลงทใ่ี ชใ9 นงานศพ
และรวมถึงเพลงทีใ่ หอ9 ารมณเO ศรา9

วงดนตรี ประกอบด9วย

1. วงปÄพÅ าทยO พบมากทห่ี ลวงพระบาง เป:นส=วน

ใหญ= ชาวหลวงพระบางเรยี กวา= วงเสพใหญ=

2. วงมโหลี เวยี งจันทรเO รยี กว=า วงมโหลี แตห= ลวง

พระบางเรียกว=าวงเสพนอ9 ย

3. วงดนตรเี คร่ืองสาย ประกอบไปดว9 ยเครอ่ื ง

ดนตรีเครอื่ งสายเป:นหลัก

ภาพการบรรเลงดนตรลี าว

เอกสารประกอบการเรียนร,รู ายวชิ า ศ21102 พ้ืนฐานศลิ ปศกึ ษา 2 อาจารยLพงศพิชญL แก,วกุลธร และอาจารยนL ิสติ นนั ทนัช ชาวไร#ออ, ย

หนว# ยการเรยี นร,ูท่ี 4 ความหลากหลายทางวฒั นธรรมดนตรี

ราชอาณาจักรกัมพชู า

!ពះ$%&ច!កកម* +% ตราแผ=นดนิ
ธงชาติ

เพลงชาติ : นครราช
กัมพูชา ชื่ออย=างเป:นทางการว=า “ราชอาณาจักรกัมพูชา” เป:นประเทศตั้งอยู=ในส=วนใต9ของคาบสมุทรอินโดจีนในเอเชีย
ตะวันออกเฉียงใต9 มีพื้นที่ 181,035 ตารางกิโลเมตร มีพรมแดนทิศตะวันตกติดต=อกับประเทศไทย ทิศเหนือติดกับประเทศไทย
และลาว

แผนท่ีทางภมู ิศาสตร7ประเทศกมั พชู า

เมืองหลวง : พนมเปญ
สกุลเงนิ : เรยี ลกมั พชู า
กษัตรยิ 7 : พระบาทสมเดจ็ พระบรมนาถ นโรดม สหี มุนี
ประชากร : 15.14 ลา9 น (พ.ศ. 2556) ธนาคารโลก
ภาษาราชการ : ภาษาเขมร
ระบบการปกครอง : รฐั เด่ยี ว, ราชาธิปไตยภายใต9รฐั ธรรมนญู , ระบบรัฐสภา

เอกสารประกอบการเรยี นรร,ู ายวชิ า ศ21102 พืน้ ฐานศลิ ปศกึ ษา 2 อาจารยLพงศพิชญL แกว, กุลธร และอาจารยนL ิสติ นันทนชั ชาวไร#อ,อย

หน#วยการเรียนรูท, ี่ 4 ความหลากหลายทางวฒั นธรรมดนตรี

ดนตรกี ัมพูชา (เขมร)
ชาวเขมรมีอารยธรรมที่เคยรุ=งเรืองมากที่สุดชาติหนึ่งในแถบภูมิภาคนี้ แต=เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง ทำให9

ประเทศเขมรประสบปåญหาอย=างมากในการบริหารประเทศ และทำให9วัฒนธรรมด9านต=างๆสูญหายไป โดยเฉพาะอย=างยิ่ง
ทางดา9 นดนตรี

เคร่ืองดนตรกี ัมพชู า - จับเปย (Japey) กระจับปÅÄ
- โตร (Tro) เป:นเครื่องดนตรีเครื่องสาย ชนิด - ตรัว โซ โตáจ (Toro so tauch) ซอ
- ตรัว โซ ธม (Toro so thom) ซอ
เดยี วกนั กับซอของไทยทำจากกะลามะพรา9 ว - ตรัว เจ9 (Tror che) ซอ
- กระพือ (Krapeu) ลกั ษณะเหมอื นกบั จะเข9 - โตร อู9 (Tror ou) ซอ
- โตร ขะแมรO (Tror Khmer) ซอ
ใชส9 ำหรับดีด - ขมิ (Khim)
- ซัมโพ (Sampho) เป:นกลองขนาดเล็กรูปร=าง - สะเดวิ (Sadew) พณิ น้ำเต9า
- ซัมโพ (Sompo) ตะโพน
คลา9 ยตะโพนไทย - โทน-รูมะเนยี (Thon - rumanea)
- คลอย (Khloy) ลักษณะเดียวกันกับขลุ=ยเป:น โทน - รำมะนา
- สกอรO อารกั ษO (Skor arak) สกอรO ธม
เคร่อื งเปาÇ (Skor tom) กลองทดั
- สราไล (Sralai) เปน: เคร่ืองดนตรีประเภท

เคร่อื งเปาÇ
- เปยí ปอรกO (Pey pork) มีลักษณะเปน: ปÅอÄ 9อ
- โระเนยี ด เอáก (Roneat ek) ระนาดเอก
- โระเนยี ด ทุง (Roneat thung) ระนาดทมุ9
- โระเนยี ด เดค็ (Roneat dek) ระนาดเหล็ก

เท=าที่มีหลักฐานปรากฏและการศึกษาตนตรีเขมรบ9างเล็กน9อย จะเห็นว=าดนตรีเขมรทั้งดนตรีในราชสำนักและดนตรี
พื้นเมืองมีความคล9ายคลึงกนั ซ่ึงมีวงดนตรที ีส่ ำคัญๆ 5 ลกั ษณะวง คอื

1. วง Pin Peat ใชบ9 รรเลงประกอบ Nang Sanek หรือหนังตลงุ , พธิ ที างศาสนา, การแสดงในราชสำนัก และ Lakhon
Khol (การเตน9 รำของผ9ูชาย) วง Pin peat ประกอบดว9 ย

- Roneat Ek ระนาดมี 21 ลูก ลูกระนาดทำด9วยไม9ไผห= รือไมส9 ัก
- Roneat Thung ระนาดมี 17 ลกู ลกู ระนาดทำดว9 ยไมไ9 ผห= รอื ไมส9 ัก
- Kong Touch ฆ9องวงเล็กมี 17 ลูก
- Kong Thom ฆ9องวงใหญ=มี 16 ลกู
- Sralai หรอื Pi Shanai
- Kloi
- Samphor ตะโพน
- Skor Thom กลองทัด

เอกสารประกอบการเรยี นรู,รายวิชา ศ21102 พนื้ ฐานศิลปศกึ ษา 2 อาจารยพL งศพิชญL แก,วกลุ ธร และอาจารยนL ิสิตนนั ทนัช ชาวไรอ# ,อย

หนว# ยการเรยี นรู,ที่ 4 ความหลากหลายทางวฒั นธรรมดนตรี

2. วง Mahori เป:นวงที่ได9รับอิทธิพลจากดนตรไี ทย ใช9บรรเลงประกอบเพลงพืน้ เมอื ง ซึ่งในแตล= ะท9องถน่ิ กจ็ ะแตกต=าง

กันไป วง Mahori ประกอบดว9 ยเครื่องดนตรี ดงั นี้

- Raneat Ek - Tro U ซออู9

- Tro Khmer ซอสามสาย - Takhe จะเข9

- Cha Pei พณิ 2 สาย มีนม - Kloi
- Ching - Thon

- Roumanea

3. วง Phleng Khmer เป:นวงมาตรฐานของเขมร ใชบ9 รรเลงประกอบพธิ กี รรมต=างๆ เช=น ในประเพณแี ตง= งาน เครือ่ ง

ดนตรีในวง Phleng Khmer ประกอบด9วย

- Tro Khmer - Cha Pei

- Pey Ar (small shawn) - Shor Arak กลอง 2 ใบ

4. วง Khlang Chnak เปน: วงดนตรที ไี่ ดร9 บั อิทธพิ ลมาจาก Malaysia ใชบ9 รรเลงในพธิ งี านศพ ประกอบดว9 ย

- ปÄÅ - Shor Rangna กลองตีดว9 ยไม9

- Shor Khlang Khek Thnak กลองตดี ว9 ยมอื

5. วง Phleng Knong Skor เป:นวงดนตรโี บราณ ประกอบด9วย ฆอ9 ง และ กลอง เป:นสว= นใหญ= ยงั มอี ยู=ในเขต Siem

Reap ใชบ9 รรเลงในพิธีงานศพ ประกอบดว9 ย

- ฆอ9 งหยุ= 2 ใบ - Kong Touch

- Shor Thom - ปÅÄ

ภาพการบรรเลงดนตรีกัมพชู า

เอกสารประกอบการเรยี นรูร, ายวิชา ศ21102 พนื้ ฐานศิลปศกึ ษา 2 อาจารยLพงศพชิ ญL แกว, กลุ ธร และอาจารยนL สิ ติ นันทนชั ชาวไรอ# ,อย

หน#วยการเรยี นรท,ู ่ี 4 ความหลากหลายทางวฒั นธรรมดนตรี

สาธารณรัฐแห;งสหภาพพมา;

ြပညေ် ထာငစ် * သမ-တ ြမန်မာ0ငိ* င် ေံ တာ်

ธงชาติ ตราแผน= ดิน

เพลงชาติ : กะบามะเจ
พม=า หรือ เมียนมา มีชื่อทางการว=า สาธารณรัฐแห=งสหภาพพม=า หรือ สาธารณรัฐแห=งสหภาพเมียนมา เป:นรัฐเอกราช
ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต9 มีพรมแดนติดกับอินเดีย บังกลาเทศ จีน ลาว และไทย หนึ่งในสามของพรมแดนพม=าที่มีความยาว
1,930 กิโลเมตร

แผนที่ทางภมู ิศาสตรป7 ระเทศพมdา

เมอื งหลวง : เนปยดี อ
สกลุ เงิน : จัต
ประธานาธบิ ดี : ทนี จอ
ประชากร : 53.26 ลา9 น (พ.ศ. 2556) ธนาคารโลก
ภาษาราชการ : ภาษาพมา=
ระบบการปกครอง : รัฐเดย่ี ว, ระบบประธานาธิบดี

เอกสารประกอบการเรยี นรู,รายวชิ า ศ21102 พืน้ ฐานศิลปศกึ ษา 2 อาจารยLพงศพชิ ญL แก,วกลุ ธร และอาจารยนL ิสติ นันทนัช ชาวไรอ# ,อย

หนว# ยการเรียนรทู, ี่ 4 ความหลากหลายทางวัฒนธรรมดนตรี

ดนตรพี ม(า

เคร่อื งดนตรพี มาd

- Suang Gauk หรอื พิณเปน: เครื่องดนตรพี ื้นเมอื ง - Yagwin ฉาบมเี สน9 ผา= นศูนยOกลางประมาณ

- Mi–gyuang จะเข9ทสี่ รา9 งให9เหมือนกบั จระเข9จริง 30 cm

ๆ - Si ฉ่งิ มเี ส9นผ=านศนู ยกO ลางประมาณ 5 cm

- Don min/Sandeya ดอนหมิงหรือสันตยา - Maung ฆ9องแขวนขนาดใหญ=เหมือนฆอ9 งหุ=ย

เครื่องสายลักษณะเหมอื นขิม - Shauk lon but กลอง 6 ลกู จัดเปน: เคร่ือง

- Tayo/Tro ตะยอ ซอมอญรูปร=างคล9ายกับ ประกอบจังหวะ ตรี =วมกับ Sahkun กลอง 4 ลกู เครื่อง

ไวโอลนิ ประกอบจงั หวะ รวมเปน: ชุดเรยี กวา= ปตå มา พาทมา

- Pattala ปåตตลา หรือระนาดพมา= (Patma)

- Pat-waing กลองสองหนา9 มี 21 ลกู ตั้งเรยี ง - Byauk เกราะไม9

เสียงตามลำดบั แขวนบนแผงไม9 กลองชนดิ นี้คลา9 ยกับเปâง - Wallet kok กรบั ไมข9 นาดยาว

มากคอกในวงปÄÅพาทยมO อญ ในวงปÅÄพาทยมO อญ แต= Pat - - Chey–zee (เจซี่) กังสดาล

waing เป:นเครื่องดนตรีทท่ี ำทำนอง - Hnyin (หฺยิน) แคนน้ำเต9า

- Kyi-waing เหมือนฆ9องวงใหญไ= ทย มี 21 ลกู - Hne (เน) ปÅÄมลี ำโพง

- Maung-zaing ฆ9องรางมี 18 - 19 ลกู ลูกฆ9อง - Palwei (เพาเล) ขลยุ= ำด9วยไมห9 รอื ไม9ไผ=

ใหญ=กว=า Kyi-waing ลูกฆ9องวางอยบ=ู นรางมี 5 แถว - Do bat (โดบตั ) กลองสองหนา9 ขนาดเล็ก ใช9

- Chang – Lon - bat (ช็อค ลอน ปตå ) กลอง 6 แขวนท่คี อตี

ลกู ใช9ตีจังหวะหนา9 ทับ - Heau lon patt (โฮ ลอน ปåตต) ตะโพน คล9าย

- Byauk (บยฺ ็อก) เกราะไม9 ตะโพนมอญ

- Walet-hkok กรบั ไมไ9 ผ= - Segi/see/gee (เซกี กี หรอื ซี) กลองใหญล= กู
เดยี ว ใชแ9 ขนตี

วงดนตรีพมาd

- Saing Waing เป:นวงปÅพÄ าทยพO มา=

- Hsaing-waing เปน: ประเภทวงดนตรีทเ่ี ปน: มาตรฐานของพม=าประกอบด9วยเครอื่ งดนตรีดังตอ= ไปนี้

วงดนตรีอ่นื ๆ นัน้ เรียกตามกลองท่ีใชEในวงนนั้ ๆ ซง่ึ มวี งตาd งๆ ดังน้ี
- Si Daw (สีดอ) กลองสองหน9ายาวประมาณ 120 cm กว9างประมาณ 60 cm รู9จักกันในชื่อของ “Royal Dram”

เพราะเมอื่ ก=อนใชก9 ลองน้ีในราชพธิ ีตา= งๆ เครอื่ งดนตรใี นวงนีป้ ระกอบดว9 ยอ Hne, Muang-zaing, Yagwin,
- Bon - gyi (บองจี กลองมี 2 หน9า ยาวประมาณ 1 m ใช9ประกอบพิธีในเทศกาลงานหว=าน ดำนา เทศกาลก=อเจดียO

และประกอบพิธีกรรมต=าง ๆ เครื่องดนตรีในวงประกอบด9วย Hne, Yagwin, Walet-hkok หรืออาจใช9เครื่องดนตรีของ Hsaing-
Waing ทัง้ วง

- O-zi กลองคลา9 ยโทน เปน: วงทใ่ี ช9เทศกาลกอ= เจดยี O และกจิ กรรมท่มี กี ารเดินแห= เครือ่ งดนตรีทีใ่ ชว9 งนี้คอื Palwee ขลย=ุ
ไมไ9 ผห= รอื Hne

เอกสารประกอบการเรยี นรร,ู ายวิชา ศ21102 พ้นื ฐานศลิ ปศึกษา 2 อาจารยLพงศพิชญL แกว, กุลธร และอาจารยนL สิ ิตนันทนชั ชาวไรอ# อ, ย

หนว# ยการเรียนร,ทู ี่ 4 ความหลากหลายทางวัฒนธรรมดนตรี

- Do-bat กลองมี 2 หน9าขนาดเล็ก มีหลายลูกขนาดลดหลั่นกัน เป:นกลองที่นิยมเล=นในหมู=บ9านทั่วไป ส=วนมากใช9ใน
ขบวนแห=

- Byaw (บยอ) กลองมี 2 หน9าขนาดใหญ= บรรเลงเม่ือมกี ารให9ทาน หรือพธิ ีการปลกู กลา9 ทำนา เครื่องดนตรีท่ีบรรเลง
รว= มในวงคอื Hne, Yagwin, Walet-hkok, Kyi-waing

นอกจากนี้ยงั มเี คร่ืองดนตรที ่ีสำคญั อีก 2 ชนดิ คือ
- Pat-tala ระนาด อาจใช9บรรเลงประกอบการขับร9องหรือบรรเลงในวงเล็กๆ และเป:นเครื่องดนตรีสำหรับ

ฝ™กหดั ในขัน้ แรก
- Saung-gauk พณิ พม=ามี 2 ชนดิ คอื
1. พิณของชาวกะเหรี่ยงและชาวมอญ มี 5-7 สายมลี กู บิดสำหรับตัง้ เสยี ง
2. พิณในราชวงศOพุทธศาสนาของพม=า มีลวดลายสวยงาม มี 14 สาย ตั้งเสียงโดยการพันสายกับคันที่

เป:นส=วนโคง9 การดีดพณิ ใช9นิว้ ของทัง้ 2 มอื โดยน้วิ มือซ9ายทำเทคนิคต=าง ๆ ในขณะท่ีนว้ิ มือขวาดีดสาย ต=าง ๆ

เพลงรEอง
เพลงรอ9 งของพมา= มีอย=างเดียว และมีการรวบรวมไวเ9 ป:นตำรามี 2 เล=ม คอื
- Maha Gi-ta
- Gita Wi-thaw-dani
บทเพลงในตำราท้งั 2 เลม= น้เี รยี กกันว=า Thachin-gyi (Great songs) รวบรวมไว9เฉพาะเนือ้ รอ9 งเท=านนั้ ซึง่ มีการแบ=งเป:น

ประเภทตา= งๆ กนั คอื
- Kyo (คโย) เปน: เพลงเกา= ในราชสำนัก
- Bwe (บเว) เปน: เพลงที่สรรเสรญิ ราชสำนักและกษตั รยิ O
- Pat-pyo (พาท พโย) เปน: กลุ=มเพลงที่มเี พลงมากทส่ี ดุ เป:นเพลง Popular ในราชสำนกั โบราณ
- Yo-daya (โยธยา หรือ โยเดีย) เปน: เพลงหรือสำเนียงเพลงไทย

เอกสารประกอบการเรยี นรู,รายวิชา ศ21102 พนื้ ฐานศลิ ปศกึ ษา 2 อาจารยLพงศพชิ ญL แกว, กุลธร และอาจารยLนิสิตนันทนัช ชาวไร#อ,อย

หนว# ยการเรยี นรทู, ่ี 4 ความหลากหลายทางวฒั นธรรมดนตรี

ภาพการบรรเลงดนตรพี มdา

เอกสารประกอบการเรยี นร,รู ายวชิ า ศ21102 พ้นื ฐานศลิ ปศึกษา 2 อาจารยพL งศพชิ ญL แกว, กุลธร และอาจารยLนสิ ติ นนั ทนัช ชาวไร#ออ, ย

หน#วยการเรยี นร,ทู ี่ 4 ความหลากหลายทางวัฒนธรรมดนตรี

เอกสารอาE งอิง

ปญ" ญา รุ(งเรอื ง. (2558). เอกสารประกอบการอบรมดนตรแี ละนาฏศิลป4 MUSIC AND DANCE OF ASEAN.
กรุงเทพฯ : กรมส(งเสรมิ วัฒนธรรม และสมาคมครูดนตรี (ประเทศไทย).

ประทปี เลาK รตั นอารยี L. (2537). เอกสารประกอบการสอนรายวิชาประวตั ดิ นตรีไทยและดนตรีตะวนั ออก. กรุงเทพฯ :
ภาควิชาดุรยิ างคศาสตรLศกึ ษา มหาวทิ ยาลยั ศรนี ครินทรวโิ รฒ.

วิกิพเี ดยี สารานกุ รมเสรี. (2559). ประเทศลาว. สืบคนK เม่อื วนั ที่ 8 พฤศจกิ ายน 2559. จาก
https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%97%E0%B8%A8%E0%B
8%A5%E0%B8%B2%E0%B8%A7

วกิ ิพเี ดีย สารานกุ รมเสร.ี (2559). ประเทศเขมร. สืบคนK เม่อื วันที่ 8 พฤศจกิ ายน 2559. จาก
https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%97%E0%B8%A8%E0%B
8%81%E0%B8%B1%E0%B8%A1%E0%B8%9E%E0%B8%B9%E0%B8%8A%E0%B8%B2

วิกพิ ีเดยี สารานุกรมเสร.ี (2559). ประเทศพมJา. สบื คKนเมื่อวนั ท่ี 8 พฤศจกิ ายน 2559. จาก
https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%97%E0%B8%A8%E0%B
8%9E%E0%B8%A1%E0%B9%88%E0%B8%B2

เอกสารประกอบการเรียนร,รู ายวิชา ศ21102 พนื้ ฐานศิลปศกึ ษา 2 อาจารยLพงศพิชญL แก,วกลุ ธร และอาจารยLนสิ ิตนนั ทนัช ชาวไรอ# อ, ย