Суреттерге
қарап,
тақырыпты
анықтайық
Сабақтың тақырыбы:
Геосаясаттың өзектілігі және
Дүниежүзінің геосаяси кеңістігі
Оқу мақсаты:
геосаясаттың мақсатын, міндеті мен
зерттеу пәнін түсіндіру, дүниежүзілік
геосаяси кеңістікті талдау
- конфедерация; - мемлекет;
- автократия; - шекара;
- авторитаризм; - милитаризм;
- агрессия; - монархия;
- аннексия; - федерация;
- геосаясат; - революция;
- саяси география; - саясат;
- демократия; - референдум;
- депортация; - саяси география;
Елдің геосаяси орны, саяси
географиялық өзгерістер
Дүниежүзі
елдері,олардың басқару
формалары,мемлекеттік
құрылымы,
саяси-географиялық
өзгерістері бейнеленетін
географиялық карта.
Дүниежүзінің саяси
картасындағы
заңдылықтар мен
өзгерістерді зерттейтін
географияның саласы.
Елдің геосаяси орны
(Геополитическое положение страны)
Елдің саяси картадағы
орны және оның басқа
елдермен
қарым-қатынасы
(место на политической
карте мира и ее
отношение к различным
государствам или
группам государств).
Геосаяси жағдайға әсер етуші факторлар
Географиялық Мәдени және
діни
Саяси экономикалық
этникалық Әскери
экологиялық Демографиялық
Саяси билікті пайдалану, оған ие болу
және оны қайтадан бөлу сияқты
саясат субъектілерінің өзара
қарым-қатынасы
келісім, ынтымақтастық,
қақтығыстық (конфликты),
бәсекелестік …
Аймақты билеуге берілген терминге
бағытталған анықтама беріп көрейік
саясат
(направление
политической мысли,
концепция, о контроле
над территорией).
Тапсырма 1. Топтық жұмыс
«Ойлан-топтас- бөліс»
Мәтінмен жұмыс
Берілген мәтінді жақсылап оқып, топта
талдап, келесі топқа 3 сұрақ
құрастырыңыздар.
Дескрипторлар Білім алушы
1. Мәліметтердің өзектілігін сақтайды;
2. 3 сапалы сұрақ құрастырады.
ТАПСЫРМАНЫ ҚОРЫТЫНДЫЛАЙЫҚ!
ГЕОСАЯСАТ
префикс гео - (гректің - екінші бөлігі – саясат сөзі
Жер сөзінен шыққан ) ( гректің politiкe –
ең басты болып мемлекетті басқару өнері
табылады, ол кеңістікте мағынасын береді)
тұрған жерін білдіреді
ТАПСЫРМАНЫ ҚОРЫТЫНДЫЛАЙЫҚ!
Геосаясат адамдардың белгілі бір мақсатқа жету үшін билікті
қалайша тудырып, оны сақтауын бейнелеу үшін қолданылатын
әдіс болып табылады.
Геосаясаттың мақсаты – мемлекеттің
стратегиясын жасау. Геосаясат терминін алғаш
ғылымға енгізген Р.Челлен. Оның айтуы
бойынша мемлекеттің мықты болуы
территориясы мен орналасқан жеріне тікелей
байланысты, мемлекеттің гүлденуі сол
мемлекеттің адамдарының қоршаған ортаға
бейімделуіне байланысты дейді.
Рудольф Челлен (1864-1920)
1-топ 2-топ
Тақырыпқа байланысты сұрақтар
1.Дүниежүзіндегі ірі геосаяси оқиғаларды
атаңыз.
2.«Африка жылы» деген атау қандай
оқиғалармен байланысты.
3. 1950-1953 жылдардағы Корей соғысы туралы
не білесіз? Бұл соғыс тоқтады ма?
4.КСРО-ның ыдырауы қандай саяси өзгерістерге
алып келді?
Корей соғысы— 1950 жылдың 25 маусымынан 1953 жылдың 27 шілдесіне дейін (дегенмен соғыстың ресми
түрде тоқтағаны туралы жарияланған жоқ) созылған Солтүстік Корея мен Оңтүстік Корея арасындағы
қақтығыс. Негізінен бұл соғысты суық соғыс кезеңіндегі АҚШ-пен ҚХР және КСРО одақтас елдері арасындағы
жанама соғыс деп те атайды.
1. АҚШ теңіз әскерлері қытай сарбаздарын тұтқынға алуды; 2. B-26 Соғыстың басталуы (25 маусым 1950).
бомбалау үстінде; 3. Оңтүстік корейлік қашқындар; 4. БҰҰ күштері
Пхеньяннан ашып, 38-ші параллельді қиып өтуде
Дүниежүзіндегі ХХ ғасырдағы ірі саяси оқиғалардың
біреуіне талдау жасаңыз. Мысалы: 1941-45 жылдардағы
ІІ-дүниежүзілік соғыс, Корей соғысы,«Африка жылы»,
КСРО-ның ыдырауы.
Тапсырма
1.Интернеттен дүниежүзінің кескін картасын тегін жүктеп алу және оны Paint бағдарламасынан
ашылған файлға көшіру және сақтау.
2.Кескін картаға бағдарламадағы көркемдеу элементтерін пайдаланып,жасыл түспен қазіргі дүниедегі
ірі геосаяси күштерді (АҚШ, Еуропалық одақ,Қытай,Ресей) белгілендер.
3Қызыл түсті үзік сызықтармен елдер арасындағы даулы аудандарды, танылмаған мемлекеттерді
белгілендер.(Үндістан мен Пәкістан аралығындағы Кашмир штаты,Батыс Сахара,Фолкленд
Аралдары,Солтүстік Кипр,Газа секторы,Иордан өзендерінің батыс жағалауы,Тайвань, Оңтүстік Куриль
Аралдары,Абхазия,Оңтүстік Осетия және т.б.)
4.Сары түспен саяси тұрақсыздықттән елдерді белгілендер (Сомали, Йемен,Сирия,Ауғанстан, Орталық
Африка Республикасы,Гаити ,Нигер, Мали,Зимбабве және т.б.)
5.Көк түсті дөңгелектермен соңғы жылдары лаңкестік оқиғалары тіркелген елдерді белгілендер
(Ұлыбритания,АҚШ,Испания,Сирия,Кения, Ауғанстан,Швеция,Түркия, Иран, Египет, Ресей,Мали,
Шри-Ланка,Жаңа Зеландия, Үндістан,Колумбия,Филипин,Финляндия, Сомали,Ирак)
6.Қара түсті дөңгелектермен ядролық қаруға ие мемлекеттерді белгілендер.(АҚШ,
Ресей,Ұлыбритания,Франция,Қытай,Үндістан,Пәкістан,Корей Халық Республикасы)
7.Дайындаған «Әлемдегі қазіргі заманғы геосаяси үдерістер» карта-сызбаның негізінде қазіргі кезеңдегі
геосаяси үдерістер туралы талдау жасаңдар.
Сабақ қызық болды,
мен бәрін түсіндім.
Сабақ қызық болды,
бірақ бәрін түсінбедім.
Бәрін түсіндім, бірақ
сабақ қызық болмады.
Сабақ қызық болмады және
дым түсінбедім.
Үй Тапсырмасы
Терминдер анықтамасын жазу (дәптерге )
•Геосаясат
•Метрополярлар
•Тәуелді аумақтар
•Отарлар
•Протектораттар
•Ассоциациялық мемлекеттер
•Анклав
•Шалғайдағы депортаменттер мен аймақтар