InDesign 12 4 64

ธาตอุ าหารทจี่ ำ� เป็นต่อพริก

ธาตอุ าหรพืชเป็ นสิ่งทจี่ �ำเป็ นต่อพืชมบี ทบาทส�ำคญั ในการ
เจริญเตบิ โตและการเพมิ่ ผลผลติ ให้แก่พริก พริกต้องการธาตอุ าหาร
หลายธาตุ เพื่อเป็ นองค์ประกอบของสารต่างๆในพืช และใช้ใน
กระบวนการและกจิ กรรมต่างๆ ภายในพืช เช่นกระบวนการหายใจ
กระบวนการสังเคราะห์แสง และการท�ำงานของเอนไซม์ เป็ นต้น แต่
ความต้องการธาตอุ าหารของพืชแต่ละชนดิ มคี วามแตกต่างกนั ขนึ้
อย่กู บั ชนดิ พืช อายุ ชนดิ ดนิ และปัจจัยทางสิ่งแวดล้อม ส�ำหรับ
หน้าทแี่ ละบทบาทของธาตอุ าหารพืชกบั พรกิ มดี งั นี้

ธาตอุ าหารทจ่ี �ำเป็ นต่อพรกิ

17การปลูกพริกตามมาตรฐานการปฏิบัติทางการเกษตรท่ีดี

โปแตสเซียม : ช่วยใหท้ ุกส่วนของตน้ พชื และระบบรากแขง็ แรง ทนต่อโรคและแมลง
โบรอน : มีหนา้ ที่สำ� คญั ในการสร้างเซลล์ การแบ่งเซลล์
แคลเซียม : เป็นส่วนประกอบของโครงสร้างที่สำ� คญั ของผนงั เซลลซ์ ่ึงจำ� เป็น ช่วยใหผ้ นงั เซลลแ์ ขง็ แรง
แมกนีเซียม : เป็นส่วนประกอบของคลอโรฟิ ลลซ์ ่ึงสำ� คญั สำ� หรับการสงั เคราะห์แสง แมกนีเซียมเป็นธาตุ
อาหารรองท่ีสำ� คญั ที่มีผลต่อการเจริญเติบโตและการเพม่ิ ผลผลิตของพชื ช่วยส่งเสริมการเจริญเติบโตของ
ราก และการงอกของเมลด็
ไนโตรเจน : มีหนา้ ที่สำ� คญั ในกระบวนการเมตาบอลิซึมของพืช ทำ� ใหพ้ ชื มีสีเขียวและแขง็ แรง
ทองแดง : มีหนา้ ที่เกี่ยวกบั การสร้างลิกนิน เป็นส่วนประกอบของเอนไซมท์ ่ีช่วยในการเจริญเติบโตของพชื
เหลก็ : มีบทบาทในกระบวนการสงั เคราะห์คลอโรฟิ ลล์
สงั กะสี : เป็นธาตุที่จำ� เป็นต่อการสร้างคลอโรฟิ ลล์
แมงกานีส : เป็นส่วนประกอบของเอนไซมท์ ี่เกี่ยวขอ้ งกบั กระบวนการหายใจของพืชและการสร้างคลอ
โรฟิ ลล์
ฟอสฟอรัส : ช่วยในการเจริญเติบโตของราก จำ� เป็นสำ� หรับการออกดอก ติดเมลด็ และการพฒั นาของ
เมลด็ หรือผล

18การปลูกพริกตามมาตรฐานการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดี

ภาพที่ 7 ลกั ษณะดินในแปลงสาธิต ต�ำบลป่ าระก�ำ อ�ำเภอปากพนงั จงั หวดั นครศรีธรรมราช
แนวทางการจดั การธาตุอาหาร
1.แนะน�ำใหเ้ กษตรกรใส่ป๋ ุยหมกั และน้ำ� หมกั เพ่อื เป็นตวั ช่วยในการปรับค่าความเป็นกรดด่าง
ของดินใหม้ ีค่าลดลง
2.แนะน�ำใหเ้ กษตรกรใส่ป๋ ุยที่ใส่ประกอบของก�ำมะถนั เช่น 21-0-0 และ 0-0-45 เพื่อเพ่มิ ความ
เป็นกรด ซ่ึงจะช่วยส่งเสริมความเป็นประโยชนข์ องธาตุอาหารในดิน

25การปลูกพริกตามมาตรฐานการปฏิบัติทางการเกษตรท่ีดี

ภาพท่ี 6 สภาพกลุ่มดินในพ้ืนที่ต�ำบลป่ าระก�ำ อ�ำเภอปากพนงั จงั หวดั นครศรีธรรมราช

25มาตรฐานการปฏิบัติทางการเกษตรท่ีดี 26การปลูกพริกตามมาตรฐานการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดี

การขาดธาตุแคลเซยี ม การขาดธาตุเหล็ก

ลกั ษะอาการของพริกทข่ี าดธาตุแคลเซียมจะ ลกั ษะอาการของพริกที่ขาดธาตุเหลก็
เกดิ ขนึ้ ทย่ี อดอ่อนก่อน พริกทขี่ นาดของใบใหญ่จะแสดง ใบของพริกท่ีกำ� ลงั เจริญเติบโตจะมีสีซีดเหลือง
อาการให้เห็นชัดกว่าพริกทใ่ี บขนาดเลก็ ผลของการขาด และจะซีดขาวหมดท้งั ใบในเวลาต่อมา ใบอ่อนท่ี
ธาตุแคลเซียม คือยอดพริกมสี ีเขยี วน้อยกว่าปกติ และ
ปลายใบอ่อนทย่ี อดทุกใบม้วนงอลง เมื่ออาการ แตกใหม่มีขนาดเลก็ ลงผดิ ปกติ ขอบใบและปลาย
เพม่ิ มากขนึ้ จะปรากฏมจี ุดเลก็ ๆ สีน�ำ้ ตาลบน ใบจะแหง้ เป็นสีน้าํ ตาล ตน้ พริกจะมียอด
เนื้อเย่ือทอี่ ยู่ระหว่างเส้นใบของใบอ่อน ใบ ซีดขาวและชะงกั การเจริญเติบโต
อ่อนเหลือง และหลุดร่วงได้ง่าย การป้องกนั และแกไ้ ข ตอ้ ง
การป้องกนั และแก้ไข ในดนิ เปรี้ยวจะ ปรับปรุงดินใหเ้ ป็นกรดโดย
แก้ไขได้โดยการเพมิ่ ปูนขาว ซึ่งมธี าตุ การใส่กำ� มะถนั ลงในดิน หรือ
แคลเซียมอยู่มากซ่ึงนิยมใช้กนั มากใน การเพ่มิ ป๋ ุยคอกกจ็ ะช่วยได้
รูปของปูนเผาหรือปูนขาว ทจ่ี ะมคี วาม มาก หรืออาจใชฟ้ อสฟอรัส
รุนแรงและทำ� ปฏิกริ ิยาได้รวดเร็วกว่าปูน ซลั เฟต0.2% ฉีดพน่ ทางใบ แต่
ดนิ หรือหินปูน แม้จะใส่ในจำ� นวนทม่ี ากเกนิ ตอ้ งระวงั จะเกิดอนั ตรายต่อใบได้
ขนาดกจ็ ะไม่เป็ นอนั ตรายต่อพืช เพราะมกี ารสลายตวั ง่าย ส่วนการแกไ้ ขโดยวธิ ีการใส่ปูน
ช้าและยง่ิ นานไปกจ็ ะทำ� ให้โครงสร้างของดนิ ดขี นึ้ ดงั
น้ันการใช้ปูนขาวจงึ ต้องระวงั อย่างมากโดยเฉพาะยง่ิ ใน ขาวปรับปรุงดิน จะช่วยไดแ้ ต่ตอ้ งคำ� นวณดู
ดนิ ปนทราย ในดนิ เหนียวแม้จะใส่มากไปบ้างกไ็ ม่ค่อย วา่ จะเพมิ่ จำ� นวนเท่าใด และอาการท่ีขาดเกิดจาก
จะเป็ นอนั ตราย สาเหตุใด มิฉะน้นั แลว้ อาการจะเพิม่ มากข้ึนและ

เป็นอนั ตรายต่อพริกไดร้ ุนแรงมากข้ึน

การขาดธาตุแมกนีเซียม การขาดธาตุโบรอน

ลกั ษณะอาการของตน้ พริกท่ีขาดธาตุ ลกั ษะอาการพชื ท่ีขาดธาตโุ บรอน
แมกนีเซียม จะแสดงใหเ้ ห็นที่ใบโดยเร่ิมจาก และไดร้ บั แสงท่ีมคี วามเขม้ สูงจะมอี าการ
ใบแก่จะปรากฎข้ึนมาจนถึงใบอ่อน อาการบน ผดิ ปกติรวดเร็วกวา่ เมอ่ื ไดร้ ับแสงที่มคี วาม
ใบแก่มีสีเหลืองเกิดข้ึนในเน้ือเยอ่ื ท่ีอยู่
ระหวา่ งเสน้ ใบ แต่เสน้ ใบยงั เป็นสี เขม้ ขน้ ต่ำ� นอกจากน้ีปริมาณคลอ
เขียวอยจู่ ึงท�ำใหเ้ กิดเป็นอาการใบ โรฟิลลใ์ นใบจะลดลง เน้ือเยอ่ื
ด่างเขียวสลบั เหลืองแมกนีเซียม เปลยี่ นเป็นสีน้ำ� ตาลและ
เป็นธาตุหน่ึงท่ีช่วยใหใ้ บมี ปลายยอดตาย พชื ขาดธาตุ
สีเขียว เมื่อตน้ พริกขาดธาตุ โบรอนจะมผี ลกระทบตอ่
แมกนีเซียมจึงท�ำใหเ้ กิดอาการใบ กระบวนการสงั เคราะห์
เหลืองจะมีผลท�ำใหพ้ ืชปรุงอาหาร แสง เมอื่ พชื ขาดธาตโุ บรอน
ไดไ้ ม่เตม็ ที่ ตน้ เจริญเติบโตชา้ และให้ ผนงั เซลลจ์ ะขาดบรู ณภาพและ
ผลผลิตลดนอ้ ยลง
การป้องกนั และแกไ้ ข อาจท�ำไดโ้ ดยการใส่ป๋ ุยท่ี สภาพยดื หยนุ่ ลดลงธาตุ
มีธาตุแมกนีเซียมร่วมอยดู่ ว้ ย การป้องกนั และแกไ้ ข ใส่ป๋ ยุ อนิ ทรียโ์ ดย
เฉพาะมลู สตั วก์ อ็ าจเพยี งพอกบั พชื ได้

20การปลูกพริกตามมาตรฐานการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดี

pH 7.84 pH 7.85

ภาพที่ 5 ค่าความเป็นกรดด่างของดินในแปลงสาธิต



ผลการวเิ คราะห์เบื้องต้นและการปรับปรุงดนิ

จากการเกบ็ ตวั อยา่ งดินมาวเิ คราะห์ในหอ้ งปฏิบตั ิการ ผลการวเิ คราะห์เบ้ืองตน้ พบวา่ ดินมีค่า
ความเป็นกรดด่างประมาณ 7.8 (มีค่าเป็นด่าง) ดงั ภาพท่ี 5 ท้งั น้ีน่าจะมีสาเหตุจากดินบริเวณพ้นื ที่ป่ าระก�ำ
เป็นกลุ่มชุดดินที่ 3 ซ่ึงมีวตั ถุตน้ ก�ำเนิดดินพวกตะกอนผสมของตะกอนล�ำน้ำ� และตะกอนน้ำ� ทะเล แลว้
พฒั นาในสภาพน้ำ� กร่อย ดินกลุ่มน้ีพบในบริเวณที่ราบลุ่มหรือที่ราบเรียบ บริเวณชายฝั่งทะเลหรือห่างจาก
ทะเลไม่มากนกั มีน้ำ� แช่ขงั ในช่วงฤดูฝน เป็นดินลึกที่มีการระบายน้ำ� เลวถึงค่อนขา้ งเลว มีเน้ือดินเป็นพวก
ดินเหนียวหรือดินเหนียวจดั หนา้ ดินอาจแตกระแหงเป็นร่องลึกในฤดูแลง้ และมีรอยถูไถลในดิน ดินบน
มีสีด�ำ ส่วนดินล่างมีสีเทาหรือน้ำ� ตาลอ่อน มีจุดประสีเหลืองและสีน้ำ� ตาล ตลอดช้นั ดิน บางบริเวณอาจพบ
จุดประสีแดงปะปน ดงั ภาพที่ 6 และ 7

25การปลูกพริกตามมาตรฐานการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดี

ภาพที่ 3 คลุกเคลา้ ดินท่ีเจาะเขา้ ดว้ ยกนั ภาพที่ 4 ตากดินในท่ีร่ม
3. น�ำดินท้งั 15 จุด ซ่ึงเกบ็ มาจากแปลงเดียวกนั 4.แบ่งดินออกเป็น 4 ส่วน แลว้ เกบ็ ตวั อยา่ งดิน
มาเทรวมกนั แลว้ คลุกเคลา้ ใหเ้ ขา้ กนั เพียง 1 ส่วน ใหไ้ ดป้ ระมาณคร่ึงกิโลกรัมใส่ถุง
พลาสติก พร้อมบนั ทึกขอ้ มูลตวั อยา่ งดิน เช่น
ช่ือเจา้ ของแปลง ที่อยขู่ องแปลง วนั เวลาที่เกบ็

24การปลูกพริกตามมาตรฐานการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดี



การเก็บตัวอย่างดินเพ

ธาตุอาหารเป็นสิ่งจ�ำเป็นต่อ ภาพที่ 1 การเจาะดินเพ่ือเกบ็ ตวั อยา่ งส่งวเิ คราะห์
การเจริญเติบโตละการใหผ้ ลผลิตของ 1.เดินสุ่มเกบ็ ตวั อยา่ งดินใหท้ ว่ั แปลงใน
พืช หากเกษตรกรสามารถจดั การธาตุ แต่ละแปลง แปลงละประมาณ 15 จุด
อาหารไดเ้ หมาะสมและตรงตามความ
ตอ้ งการของพืช จะส่งผลใหพ้ ชื สามารถ
น�ำธาตุอาหารไปใชเ้ พ่ือการเจริญเติบโต
และใหผ้ ลผลิตไดด้ ี แต่หากเกษตรกร
จดั การธาตุอาหารไม่เหมาะสม จะส่ง
ผลใหพ้ ืชไม่สามารถน�ำธาตุอาหารไป
ใชเ้ พ่อื การเจริญเติบโตและใหผ้ ลผลิต
ไดด้ ี ในการจดั การธาตุอาหารเพ่ือให้
เหมาะสมและตรงตามความตอ้ งการของ
พืชน้นั การวเิ คราะห์ดินเป็นวธิ ีการท่ี
ส�ำคญั อยา่ งยง่ิ เน่ืองจากท�ำใหเ้ กษตรกร
ทราบถึงระดบั ความเป็นกรดด่างของ
ดิน และทราบปริมาณธาตุอาหารท่ีเป็น
ประโยชนใ์ นดิน ซ่ึงจะช่วยใหเ้ กษตรกร
สามารถใส่ป๋ ุยไดเ้ หมาะสมและตรงตาม
ความตอ้ งการของพชื ส�ำหรับการเกบ็
ตวั อยา่ งดินมีข้นั ตอนการเกบ็ ดงั น้ี

22การปลูกพริกตามมาตรฐานการปฏิบัติทางการเกษตรท่ีดี

พื่อการวิเคราะห์ธาตุอาหาร

ภาพท่ี 2 เจาะดินท่ีระดบั ความลึก 30 เซนติเมตร
2.ใช้ auger เจาะดินท่ีระดบั ความลึก 30

เซนติเมตรจากระดบั ผวิ ดิน

23การปลูกพริกตามมาตรฐานการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดี