แนวทางปฏิบัติและมาตรการความปลอดภัยของโรงเรียน (Safety School)

๔๘

๖. ประสานแจ้งผูป้ กครองนกั เรียนรับทราบเมือ่ เกดิ เหตุ
๗. จัดครูอนามัยอำนวยความสะดวกในการดูแลรักษาพยาบาล
ร่วมกบั ผู้ปกครองเพื่อรบั ทราบขอ้ มลู นักเรยี น
๘. รายงานเหตุการณ์ให้ผู้บังคบั บญั ชาทราบตามลำดับขน้ั

๕.๓ สารเสพตดิ ๑. ประกาศนโยบายการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดใน ๑. ผบู้ ริหาร

สถานศึกษา ทกุ ปีตามนโยบายกระทรวงศกึ ษาธิการ สถานศึกษา

๒. จัดกิจกรรมสรา้ งการรับรู้เฝ้าระวังสร้างภูมิคุ้มกันกิจกรรมป้องกัน ๒. ครปู ระจำชั้น

และแก้ไขปัญหายาเสพติดโดยผ่านช่องทางที่หลากหลายใน ๓. ผ้ปู กครอง

สถานศกึ ษา เช่น โซเชียลมีเดีย เสยี งตามสาย พดู หน้าเสาธง กจิ กรรม ๔. เจ้าหน้าที่

โฮมรูม กิจกรรมหลังเลิกเรียน คาบว่าง จัดบอร์ดนิทรรศการ ตาม ตำรวจ

ความเหมาะสม ๕. ชมุ ชน

๓. จัดกิจกรรมเสริมทักษะชีวิตเพื่อสร้างความตระหนักและให้

นักเรยี น เกดิ ความรกั และเหน็ คุณคา่ ในตนเองและผู้อน่ื ฯ

๔. จัดทำระบบเครือข่ายระหว่างผู้ปกครอง ชุมชน สถานศึกษา และ

เครือข่าย บุคคล/กลไกที่เกี่ยวข้อง เพื่อการสื่อสารและสานสัมพันธ์

ร่วมมือป้องกันแก้ไข ปัญหาเกี่ยวกับพฤติกรรมนักเรียน เช่น

เครือข่ายนักเรียน เครือข่ายผู้ปกครอง เครือข่ายเยาวชน กลุ่มเพื่อน

นกั เรียน สภาเด็กและเยาวชน องค์การวชิ าชพี เปน็ ตน้

๕. จัดกิจกรรมที่ให้นักเรียนแสดงออกตามความสามารถที่ถูกต้อง

และเพื่อให้ ใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชนและห่างไกลจากยาเสพติด

เช่น ศิลปะ ดนตรี กีฬา กิจกรรมจัดทำสื่อสร้างสรรค์ กิจกรรมใน

รูปแบบออนไลน์ กจิ กรรม รณรงคเ์ น่อื งในวนั ต่อต้านยาเสพตดิ วนั งด

สบู บุหร่ีโลก เปน็ ต้น

๖. จัดกลุ่มเฝ้าระวังโดยอาศัยทั้งภายในและภายนอก สถานศึกษา

เช่น ทมี งานสหวิชาชพี เครือขา่ ยส่งเสรมิ ความประพฤตินกั เรียน

๗. จัดการอบรมเสริมสร้างคุณธรรมจรยิ ธรรมใหแ้ กน่ กั เรยี น

๘. ให้ความรู้แก่นักเรียนในการเลือกชมสื่อในด้านต่างๆ อย่าง

เหมาะสม

๙. จัดบรรยากาศสิ่งแวดล้อมในสถานศึกษาให้สะอาดร่มรื่นสวยงาม

เออ้ื ต่อการจดั การเรยี นรู้

๑๐. ใช้มาตรการระบบการดูแลช่วยเหลอื นักเรียนอย่างต่อเนื่องและ

สม่ำเสมอ

๑๑. แต่งตั้งผู้รับผิดชอบงานป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดใน

สถานศึกษา

๑๒. คัดกรองและตรวจสขุ ภาพนกั เรยี นเป็นประจำ

๑๓. คัดกรองนักเรยี นเพื่อคน้ หานักเรยี นกล่มุ เส่ียง/กลุ่มใช้ยาเสพติด

และมีระบบตดิ ตามเพอื่ ปรบั เปลี่ยนพฤตกิ รรมในรปู แบบทีเ่ หมาะสม

๔๙

๕.๔ การ ๑. จัดสภาพแวดล้อมให้สะอาดร่มรื่นตัดแต่งกิ่งไม้กำจัดแหล่งที่อยู่ ๑.ผบู้ รหิ าร
ปอ้ งกนั ภัยจาก
สตั ว์มพี ิษ อาศยั ของ สตั วม์ พี ษิ เพ่ือใหม้ คี วามปลอดภัยแกน่ ักเรยี น สถานศกึ ษา

๒. ให้ความรู้แก่ครู บุคลากร และนักเรียนเกี่ยวกับสัตว์มีพิษ ๒.ครปู ระจำชั้น

ตลอดจนวิธกี ารป้องกนั และปฐมพยาบาลเบื้องต้น กรณไี ดร้ บั พษิ ๓.นกั การภารโรง

๓. จัดทำป้ายเตือนภัยจากสัตว์มีพิษในบริเวณที่เป็นจุดเสี่ยง เช่น

บริเวณรั้วสถานศึกษา ต้นไม้ใหญ่ซึ่งมักจะเป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์มี

พษิ เบื้องต้น

๔. ประสานความร่วมมือกับหน่วยงานที่เกี่ยวขอ้ งในการกำจัดแหล่ง

เพาะพันธุ์สัตว์ เช่น โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพประจำตำบล กำจัด

แหล่งเพาะพันธุ์ยุง กู้ภัยหรือป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย ในการ

กำจดั สตั ว์มีพษิ อื่น

๕. จัดเตรียมอุปกรณ์และเวชภัณฑ์ในการปฐมพยาบาล กรณีที่ได้รับ

พษิ จากสตั ว์มพี ิษ

๖. จัดทำแผนฉุกเฉนิ และการฝกึ ซ้อม โดยความร่วมมือกับหนว่ ยงาน

ท่เี ก่ยี วข้อง

แนวทางการปฏบิ ตั ิขอบข่ายความปลอดภัยสถานศึกษา

ขอบข่ายความปลอดภยั สถานศกึ ษาจำแนกเป็น ๔ กล่มุ ภยั โดยมกี ารดำเนินงานความปลอดภัย

สถานศกึ ษาตามมาตรการ ๓ ป ได้แก่ การป้องกัน การปลูกฝัง และการปราบปราม ซ่งึ ในแตล่ ะมาตรการมีแนว

ปฏิบตั ติ ามรายละเอียด ดังน้ี

1. ภยั ทีเ่ กดิ จากการใช้ความรนุ แรงของมนษุ ย์ (Violence)
1.1 การล่วงละเมิดทางเพศ
แนวทางการปฏิบตั ิ
การป้องกัน

1) สำรวจนักเรียนกลุ่มเส่ยี งและพื้นที่ทเ่ี ปน็ จุดเสย่ี ง
2) เฝ้าระวัง สังเกตพฤติกรรมนักเรยี น และพฒั นาพน้ื ทเี่ สี่ยงใหป้ ลอดภยั
3) สรา้ งเครอื ข่ายเฝา้ ระวงั ท้ังในสถานศึกษาและชุมชน
4) จดั ระบบการสื่อสารเพื่อรับสง่ ขอ้ มูลดา้ นพฤติกรรมนักเรยี นท้ังในสถานศกึ ษาและชมุ ชน
การปลูกฝงั
1) จดั กจิ กรรมสง่ เสรมิ ความตระหนกั รแู้ ละเห็นคุณค่าในตนเอง
2) จัดกิจกรรมพัฒนาทักษะชีวติ
3) ฝึกทักษะการปฏิเสธ และการเอาตัวรอดในสถานการณ์ตา่ ง ๆ
การปราบปราม
๑) เผยแพรป่ ระชาสมั พนั ธช์ ่องทางในการขอความชว่ ยเหลือ
2) แตง่ ตัง้ คณะทำงานให้ความชว่ ยเหลอื เร่งด่วน ท่ีสามารถใหค้ วามช่วยเหลอื ได้ทันเหตกุ ารณ์
3) แต่งตั้งคณะทำงานด้านกฎหมายเพ่ือให้ความช่วยเหลือ
4) ประสานภาคเี ครือขา่ ยเพื่อการส่งต่อทีเ่ หมาะสม

๕๐

1.2 การทะเลาะวิวาท
แนวทางการปฏบิ ัติ
การปอ้ งกัน

1) จัดทำระเบยี บในการประพฤตปิ ฏบิ ัตติ นในสถานศึกษา
2) ประชุมชีแ้ จงทำความเข้าในการปฏิบตั ิตนตามระเบยี บ
3) เฝ้าระวัง สงั เกตพฤติกรรมท้ังในระดับช้ันเรียน สถานศกึ ษา และชุมชน
4) สรา้ งเครือข่ายเฝา้ ระวังในสถานศึกษาและชมุ ชน
5) จดั ระบบตดิ ต่อสอื่ สารเพื่อตดิ ตามพฤติกรรมนักเรียนอย่างต่อเนื่อง
การปลูกฝัง
1) ให้ความรู้เรอื่ งการอยรู่ ่วมกนั ในสังคม และผลกระทบทเ่ี กิดจากการทะเลาะวิวาท
2) จดั กจิ กรรมส่งเสรมิ การอยู่รว่ มกันในสังคม
3) จดั เวทกี ิจกรรมใหน้ ักเรยี นไดแ้ สดงออกตามความสามารถอยา่ งเหมาะสม
การปราบปราม
1) แต่งต้งั คณะทำงานเพอ่ื ระงับเหตทุ งั้ ในสถานศกึ ษาและชุมชน
2) ประสานเครือขา่ ยการมสี ว่ นร่วมเพอื่ รว่ มแกป้ ญั หา
3) ดำเนินการตามระเบยี บ กฎหมาย โดยเน้นการไกล่เกลี่ยประนปี ระนอม ตามมาตรการจาก
เบาไปหาหนกั
1.3 การกลน่ั แกล้งรังแก
แนวทางการปฏบิ ตั ิ
การปอ้ งกนั
1) สำรวจนักเรียนกล่มุ เสี่ยงทั้งกลุ่มผู้กระทำและผถู้ ูกกระทำ
2) จัดทำระเบียบขอ้ ตกลงร่วมกัน ทง้ั ในระดบั ชั้นเรยี นและระดับสถานศึกษา
3) สร้างเครอื ข่ายเฝ้าระวงั ท้ังในสถานศกึ ษาและชมุ ชน
4) จดั ระบบการส่ือสารเพ่ือติดตามพฤตกิ รรมนกั เรียน
การปลกู ฝัง

1) ใหค้ วามรูค้ วามเข้าใจหลกั ในการอยูร่ ว่ มกันในสังคม

2) จดั กิจกรรมให้นักเรียนไดท้ ำรว่ มกันอยา่ งต่อเน่ือง

3) จัดเวทีใหน้ ักเรยี นไดแ้ สดงออกตามความสามารถอย่างเหมาะสม

การปราบปราม

1) แต่งตงั้ คณะทำงานเพื่อระงับเหตุ ทง้ั ในระดับชั้นเรียน สถานศึกษา และชุมชน

2) ดำเนินการเอาโทษตามระเบียบขอ้ ตกลง โดยเน้นการไกลเ่ กล่ยี ประนีประนอม ตามมาตรการ

จากเบาไปหาหนัก

3) ตดิ ตาม เยี่ยมเยือน ใหก้ ำลังใจผู้ถกู กระทำ และสรา้ งความเขา้ ใจกับผกู้ ระทำ

1.4 การชุมนุมประทว้ งและการจลาจล

แนวทางการปฏบิ ตั ิ

การปอ้ งกัน

1) สำรวจนักเรยี นกลมุ่ เส่ียง

๕๑

2) เฝ้าระวัง สังเกตพฤติกรรมนักเรยี น และพัฒนาพ้นื ท่ีเสย่ี งใหป้ ลอดภยั
3) สร้างเครอื ข่ายเฝ้าระวงั ทั้งในสถานศึกษาและในชุมชน
4) จัดระบบการส่ือสารเพ่ือรับสง่ ข้อมูลดา้ นพฤตกิ รรมนักเรยี นทัง้ ในสถานศึกษาและชุมชน
การปลกู ฝงั
1) สร้างความรู้ความเขา้ ใจเก่ียวกับระเบยี บ กฎหมาย สิทธิและหนา้ ที่พลเมือง
2) สร้างองค์ความรูค้ วามเข้าใจถงึ ผลกระทบท่ีเกิดจากการชุมนุมประทว้ งและการจลาจล
3) จัดกจิ กรรมบำเพญ็ สาธารณประโยชนอ์ ย่างสม่ำเสมอ
4) จัดกิจกรรมสรา้ งทศั นคตทิ ่ีถกู ต้องร่วมกบั ผูป้ กครอง ชมุ ชน ในโอกาสทเ่ี หมาะสม
การปราบปราม
1) แต่งตง้ั คณะทำงานเพื่อระงบั เหตทุ งั้ ในสถานศกึ ษาและชุมชน
2) ประสานเครือขา่ ยการมีส่วนร่วมเพ่อื รว่ มแกป้ ญั หา
3) ดำเนินการตามระเบยี บ กฎหมาย โดยเนน้ การไกลเ่ กลยี่ ประนปี ระนอม ตามมาตรการจาก
เบาไปหาหนกั
1.5 การกอ่ วนิ าศกรรม
แนวทางการปฏบิ ัติ
การป้องกัน
1) สำรวจนักเรียนกลุ่มเสีย่ ง
2) เฝ้าระวัง สังเกตพฤติกรรมนกั เรียน
3) สร้างเครือข่ายเฝ้าระวงั ท้ังในสถานศกึ ษาและในชมุ ชน
4) จดั ระบบการสื่อสารเพื่อรับสง่ ข้อมูลด้านพฤตกิ รรมนักเรยี นทั้งในสถานศกึ ษาและชมุ ชน
การปลกู ฝงั
1) สรา้ งความรคู้ วามเข้าใจถึงผลกระทบท่ีเกดิ จากการกอ่ วินาศกรรม
2) จดั กิจกรรมสรา้ งทศั นคตทิ ่ีถกู ต้องรว่ มกบั ผ้ปู กครอง ชุมชน ในโอกาสทเี่ หมาะสม
3) จดั เวทีใหน้ กั เรียนได้แสดงออกตามความสามารถอย่างเหมาะสม
การปราบปราม
1) แตง่ ต้งั คณะทำงานเพ่ือระงบั เหตุทั้งในสถานศึกษาและชมุ ชน
2) ประสานเครือข่ายการมีสว่ นรว่ ม เพือ่ ร่วมแก้ปัญหา
3) ดำเนินการตามระเบยี บ กฎหมาย โดยเนน้ การไกลเ่ กลี่ยประนีประนอม ตามมาตรการจาก
เบาไปหาหนกั
1.6 การระเบิด
แนวทางการปฏบิ ัติ
การป้องกนั
1) สำรวจนกั เรียนกลมุ่ เสีย่ ง
2) สำรวจขอ้ มูลแหลง่ ที่มาของวตั ถุประกอบระเบิด
3) สรา้ งเครอื ข่ายเฝ้าระวงั ท้ังในสถานศกึ ษาและชุมชน
4) จดั ระบบติดต่อส่อื สารเพ่ือติดตามพฤติกรรมนักเรยี น

๕๒

การปลูกฝัง
1) สรา้ งความร้คู วามเข้าใจถึงผลกระทบทเ่ี กิดจากการใชร้ ะเบิด
2) จัดกจิ กรรมสรา้ งทัศนคตทิ ่ีถกู ต้องร่วมกับผู้ปกครอง ชมุ ชน ในโอกาสทเี่ หมาะสม
3) จัดเวทีให้นกั เรยี นไดแ้ สดงออกออกตามความสามารถอยา่ งเหมาะสม

การปราบปราม
1) แตง่ ตงั้ คณะทำงานเพ่อื ระงบั เหตทุ ้งั ในสถานศกึ ษาและชมุ ชน
2) ประสานเครือขา่ ยการมีส่วนร่วม เพ่ือร่วมแกป้ ญั หา
3) ดำเนนิ การตามระเบียบ กฎหมาย โดยเน้นการไกล่เกลีย่ ประนีประนอม ตามมาตรการจาก

เบาไปหาหนัก
1.7 สารเคมีและวตั ถอุ ันตราย
แนวทางการปฏบิ ัติ
การปอ้ งกัน

1) จัดทำมาตรการและแนวปฏิบัติในการดำเนนิ การ ลด ละ เลกิ การใช้สารเคมแี ละวตั ถุ
อันตราย

๒) จดั สถานทใ่ี นการจดั เก็บสารเคมีและวตั ถอุ ันตรายใหม้ ิดชิด
๓) สรา้ งเครือข่ายเฝ้าระวังการใช้สารเคมีและวตั ถุอนั ตรายท้งั ในสถานศกึ ษาและชุมชน
การปลกู ฝงั
1) สร้างความรคู้ วามเข้าใจถึงผลกระทบที่เกดิ จาการใช้สารเคมีและวตั ถุอันตราย
2) จดั กิจกรรมส่งเสรมิ การนำหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงไปใชใ้ นการดำเนินชวี ิต

3) จัดกจิ กรรมให้นักเรยี นไดเ้ รยี นรู้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในสถานทจ่ี ริงในพื้นท่ี

การปราบปราม

1) ตดิ ต่อประสานงานเครือขา่ ยการมีสว่ นร่วมเพ่ือรว่ มแกป้ ัญหา

2) ดำเนนิ การตามมาตรการและข้อตกลงที่กำหนดรว่ มกัน

1.8 การล่อลวง ลักพาตัว

แนวทางการปฏบิ ัติ

การปอ้ งกนั

1) สร้างเครอื ข่ายเฝ้าระวังท้ังในสถานศกึ ษาและชมุ ชน

2) จดั ระบบการติดตอ่ ส่ือสารเพื่อรับส่งขอ้ มูลพฤติกรรมนักเรยี น ผใู้ กลช้ ดิ และบุคคลภายนอก

3) จัดทำข้อมลู ชอ่ งทางขอความช่วยเหลือเผยแพร่ ประชาสัมพนั ธใ์ ห้นักเรียนและชมุ ชน

การปลกู ฝัง

1) การจดั กิจกรรมส่งเสรมิ ความตระหนักรแู้ ละเห็นคณุ ค่าในตนเอง

2) จัดกจิ กรรมพฒั นาทักษะชีวิตอยา่ งรอบด้าน

3) ฝกึ ทักษะการปฏเิ สธ และการเอาตวั รอดในสถานการณ์ตา่ ง ๆ

การปราบปราม

1) แต่งตงั้ คณะทำงานให้ความชว่ ยเหลอื เร่งดว่ น ทีส่ ามารถให้ความช่วยเหลือได้ทันเหตุการณ์

2) แต่งต้ังคณะทำงานด้านกฎหมายเพื่อใหค้ วามชว่ ยเหลือ

3) ประสานภาคีเครือข่ายเพื่อรว่ มแกป้ ญั หา

๕๓

2. ภัยท่เี กิดจากอุบัตเิ หตุ (Accident)
2.1 ภยั ธรรมชาติ
แนวทางการปฏบิ ตั ิ
การปอ้ งกนั

1) สำรวจขอ้ มลู ความเส่ียงท่เี กิดจากภัยธรรมชาติ
2) จดั ทำแผนปอ้ งกันภัยทางธรรมชาติ
3) จัดตรยี มวสั ดุ อุปกรณ์ เครื่องมือในการปอ้ งกันภัยธรรมชาติ
4) ซกั ซ้อมการเผชิญเหตภุ ัยธรรมชาติ
การปลกู ฝงั
1) สรา้ งความรู้ความเข้าใจถึงปัญหาและผลกระทบทเ่ี กิดจากธรรมชาติรปู แบบตา่ ง ๆ
2) จดั กิจกรรมฝกึ ทักษะการเผชิญปญั หาภยั ธรรมชาติ
3) จัดกิจกรรมส่งเสริมการอนุรกั ษ์ทรัพยากรธรรมชาตแิ ละส่งิ แวดลอ้ ม
การปราบปราม
1) แตง่ ตงั้ คณะทำงานให้ความช่วยเหลือเรง่ ด่วน ท่ีสามารถให้ความชว่ ยเหลอื ได้ทันเหตุการณ์
2) ติดต่อสือ่ สารเครอื ข่ายการมีส่วนร่วม เพอื่ รว่ มใหค้ วามชว่ ยเหลือและแก้ปญั หา
3) ประสานงานหน่วยงาน องค์กร เพื่อใหค้ วามช่วยเหลือ เยยี วยา และฟนื้ ฟจู ิตใจ
2.2 ภัยจากอาคารเรียน ส่งิ กอ่ สร้าง
แนวทางการปฏิบตั ิ
การปอ้ งกัน
1) สำรวจสภาพของอาคารเรียน อาคารประกอบ และสิ่งก่อสรา้ ง
2) ติดป้ายสัญลักษณใ์ นอาคาร หรอื พ้ืนทท่ี ่ีไม่แขง็ แรงและมีความเสย่ี ง
3) ประชาสัมพนั ธใ์ ห้นักเรยี นหลีกเล่ยี งการเข้าพ้ืนที่เสี่ยงอย่างต่อเน่ือง
การปลูกฝงั
1) สร้างความรูค้ วามเข้าใจถึงหลกั การสรา้ งความปลอดภัยในการดำเนนิ ชวี ิต
2) ฝกึ ทกั ษะการสังเกตและหลกี เลยี่ งพืน้ ท่เี สี่ยง
3) จัดกจิ กรรมฝกึ ทักษะการเอาตวั รอดเมอ่ื ประสบภยั จากอาคารเรยี น และสงิ่ ก่อสรา้ ง
การปราบปราม
1) สรา้ งเครอื ข่ายการมีสว่ นร่วมและดำเนนิ การช่วยเหลอื และแกป้ ญั หาท่ีมีประสทิ ธภิ าพ
2) ประสานงานหนว่ ยงานภาครัฐ และเอกชน เพ่อื ให้ความชว่ ยเหลือ
2.3 ภัยจากยานพาหนะ
แนวทางการปฏิบตั ิ
การป้องกนั
1) สำรวจขอ้ มูลยานพาหนะในสถานศกึ ษา
2) จดั ระบบสัญจรในสถานศึกษาสำหรับยานพาหนะประเภทตา่ ง ๆ และสำหรับการเดินเท้า

๕๔

3) จัดทำแผนให้ความช่วยเหลือผูป้ ระสบภัยจากยานพาหนะ
4) จัดเตรยี มวัสดุ อปุ กรณ์ เคร่ืองมือ เพื่อการชว่ ยเหลือ
5) ส่งเสริมสนับสนุนการทำประกนั ภัย ประกันอบุ ัติเหตุ
การปลกู ฝัง
1) จดั กจิ กรรมให้ความรู้เรือ่ งการใชร้ ถใชถ้ นนและเครื่องหมายจราจร
2) จดั กิจกรรมฝึกทักษะการปฐมพยาบาลเบื้องต้นเมื่อประสบภัยจากยานพาหนะ
3) จดั กจิ กรรมส่งเสริมการสร้างจิตสำนึกในการปฏิบัติตามกฎจราจร
การปราบปราม
1) แตง่ ตั้งคณะทำงานให้ความชว่ ยเหลือเรง่ ด่วน ทสี่ ามารถใหค้ วามชว่ ยเหลือได้ทนั เหตกุ ารณ์
2) ตดิ ต่อสื่อสารเครอื ขา่ ยการมสี ่วนรว่ ม เพ่ือรว่ มให้ความชว่ ยเหลือและแก้ปญั หา
3) ประสานงานหนว่ ยงาน องคก์ ร เพื่อให้ความช่วยเหลอื เยียวยา และฟ้ืนฟจู ติ ใจ
2.4 ภยั จากการจัดกิจกรรม
แนวทางการปฏบิ ัติ
การปอ้ งกนั
1) แต่งตั้งคณะทำงานประเมินความเส่ยี งในการจดั กิจกรรมตา่ ง ๆ
2) จัดแยกกิจกรรมตามระดับความเส่ยี ง
3) เสนอแนะแนวทางในการป้องกันความเสยี่ งในกิจกรรมตา่ ง ๆ
การปลูกฝงั
1) สรา้ งความรูค้ วามเข้าใจในการปฏบิ ตั กิ ิจกรรมตา่ ง ๆ ให้ปลอดภยั
2) ฝกึ ทกั ษะการเลือกปฏิบัติกิจกรรมตา่ ง ๆ ทเ่ี หมาะสมกับตนเอง
3) จัดกิจกรรมฝกึ ทักษะการใหค้ วามช่วยเหลือเมอื่ ประสบภยั จากการปฏบิ ตั ิกิจกรรม
การปราบปราม
1) แต่งตั้งคณะทำงานให้ความช่วยเหลอื เร่งดว่ น ทสี่ ามารถใหค้ วามช่วยเหลือได้ทนั เหตกุ ารณ์
2) ตดิ ตอ่ สื่อสารเครอื ข่ายการมสี ่วนร่วม เพอื่ รว่ มใหค้ วามชว่ ยเหลอื และแก้ปัญหา
3) ดำเนนิ การส่งต่อเพื่อการชว่ ยเหลือท่มี ีประสิทธภิ าพ
2.5 ภยั จากเครื่องมอื อปุ กรณ์
แนวทางการปฏิบตั ิ
การป้องกัน
1) สำรวจขอ้ มลู เครื่องมือ อปุ กรณ์ จัดแยกส่วนทีช่ ำรดุ และส่วนที่ใชง้ านได้
2) จัดทำคู่มือการใชเ้ ครื่องมือ อปุ กรณ์ใหป้ ลอดภัย
3) ดำเนินการซ่อมแซม บำรุงรักษาและการจดั เก็บเครื่องมือ อุปกรณ์ ให้เป็นระบบ
การปลูกฝงั
1) จัดกจิ กรรมสรา้ งความรู้ความเข้าใจ หลักการใชเ้ คร่ืองมือ อปุ กรณ์ ใหป้ ลอดภัย
2) ฝึกทกั ษะการใช้ การบำรงุ รักษา การจัดเก็บเครื่องมอื อุปกรณ์
3) จัดกิจกรรมสรา้ งจิตสำนึกในคณุ ค่าของเครื่องมือ อุปกรณ์

๕๕

การปราบปราม
1) แต่งตงั้ คณะทำงานให้ความช่วยเหลอื เร่งด่วน ที่สามารถให้ความชว่ ยเหลือได้ทันเหตกุ ารณ์
2) ประสานเครือข่ายความรว่ มมอื เพื่อให้ความช่วยเหลือ
3) ดำเนินการสง่ ต่อเพ่ือการช่วยเหลอื ทม่ี ีประสิทธิภาพ

3. ภยั ที่เกิดจากการถูกละเมิดสิทธิ์ (Right)
3.1 การถกู ปลอ่ ยปละ ละเลย ทอดทิ้ง
แนวทางการปฏิบัติ
การป้องกัน

1) สรา้ งเครอื ข่ายเฝา้ ระวงั ทั้งในสถานศึกษาและชมุ ชน
2) จัดระบบการติดต่อส่ือสารเพ่ือรับสง่ ขอ้ มลู พฤตกิ รรมนักเรยี น และผูใ้ กล้ชดิ
3) จัดทำข้อมลู ช่องทางขอความชว่ ยเหลือเผยแพร่ ประชาสัมพันธ์ให้นกั เรยี นและชุมชน
การปลกู ฝงั
1) จัดกจิ กรรมส่งเสรมิ ความตระหนักรแู้ ละเหน็ คณุ ค่าในตนเอง
2) จดั กจิ กรรมพฒั นาทักษะชีวิตอยา่ งรอบด้าน
3) ฝึกทกั ษะการปฏิเสธการเอาตวั รอด และการขอความช่วยเหลอื
การปราบปราม
1) แต่งตง้ั คณะทำงานให้ความชว่ ยเหลือเรง่ ดว่ น ทสี่ ามารถให้ความช่วยเหลอื ได้ทนั เหตกุ ารณ์
2) แต่งตั้งคณะทำงานให้ความชว่ ยเหลอื ดา้ นกฎหมาย
3) ประสานภาคเี ครือขา่ ยเพื่อรว่ มแก้ปัญหา
4) ติดตามเย่ียมเยือนให้กำลงั ใจอยา่ งสม่ำเสมอ
3.2 การคุกคามทางเพศ
แนวทางการปฏิบตั ิ
การปอ้ งกัน
1) สำรวจนกั เรียนกลุ่มเส่ียงและพนื้ ทเี่ ปน็ จุดเส่ียง
2) เฝ้าระวัง สงั เกตพฤติกรรมนักเรยี น และพัฒนาพืน้ ทเ่ี สยี่ งให้ปลอดภยั
3) สร้างเครือข่ายเฝา้ ระวงั ท้ังในสถานศกึ ษาและในชุมชน
4) จดั ระบบการสื่อสารเพื่อรับสง่ ขอ้ มูลดา้ นพฤติกรรมนักเรียนทัง้ ในสถานศกึ ษาและชมุ ชน
การปลูกฝงั
1) จดั กิจกรรมสง่ เสรมิ ความตระหนกั รแู้ ละเห็นคุณค่าในตนเอง
2) จัดกิจกรรมพฒั นาทักษะชวี ติ รอบด้าน
3) ฝกึ ทักษะการปฏิเสธ การเอาตวั รอดในสถานการณ์ตา่ ง ๆ
การปราบปราม
1) เผยแพรป่ ระชาสัมพันธช์ อ่ งทางในการขอความชว่ ยเหลอื
2) แต่งต้ังคณะทำงานให้ความชว่ ยเหลอื เร่งด่วน ทส่ี ามารถใหค้ วามชว่ ยเหลือได้ทันเหตกุ ารณ์

๕๖

3) แตง่ ตงั้ คณะทำงานให้ความชว่ ยเหลอื ด้านกฎหมาย
4) ประสานภาคเี ครือข่ายเพ่ือการส่งตอ่ ที่เหมาะสม
5) สรา้ งขวญั กำลังใจโดยการตดิ ตามเยีย่ มเยือนอย่างสม่ำเสมอ
3.3 การไมไ่ ดร้ บั ความเป็นธรรมจากสังคม
แนวทางการปฏบิ ตั ิ
การปอ้ งกนั
1) สำรวจขอ้ มลู นักเรียนรายคน
2) วิเคราะหส์ ภาพปญั หาความตอ้ งการ ความขาดแคลน ของนกั เรยี นรายคน
3) จดั ทำแผนให้ความชว่ ยเหลือนกั เรียนที่ตามความขาดแคลน
4) สร้างเครอื ข่ายการมีสว่ นรว่ ม เพื่อประสานความชว่ ยเหลอื
การปลูกฝัง
1) สรา้ งความรคู้ วามเข้าใจถึงสทิ ธิ หน้าที่ และความรบั ผดิ ชอบต่อสังคม
2) บรกิ ารใหค้ ำปรึกษาสำหรับนกั เรยี นกล่มุ เสยี่ ง
3) จดั กจิ กรรมส่งเสริมการสร้างจติ สำนกึ ในความเสมอภาค เออ้ื เฟือ้ เผื่อแผ่ต่อกนั
การปราบปราม
1) แตง่ ตัง้ คณะทำงานให้ความช่วยเหลือเรง่ ดว่ น ทส่ี ามารถใหค้ วามชว่ ยเหลือได้ทันเหตุการณ์
2) ประสานภาคีเครือขา่ ยเพ่ือรว่ มแกป้ ัญหา
3) ตดิ ตามเย่ยี มเยือนให้กำลังใจอย่างสม่ำเสมอ
4. ภยั ทเ่ี กิดจากผลกระทบทางสขุ ภาวะทางกายและจติ ใจ (Unhealthiness)
4.1 ภาวะจติ เวช
แนวทางการปฏบิ ตั ิ
การปอ้ งกนั
1) สำรวจขอ้ มลู นักเรยี นกลุ่มเส่ยี ง
2) ตดิ ต่อประสานเครือข่ายการมสี ว่ นรว่ มเพื่อประเมนิ ภาวะจิต
3) จัดหลักสตู รการเรยี นการสอนพิเศษรายคน
4) สรา้ งเครือข่ายเฝ้าระวงั ทั้งในสถานศึกษาและชุมชน
5) จดั ระบบติดต่อสอื่ สารเพอ่ื รับส่งขอ้ มลู พฤติกรรมอย่างต่อเนอ่ื ง
การปลกู ฝัง
1) จดั กจิ กรรมส่งเสริมการแลกเปลย่ี นเรยี นรู้ร่วมกันของนักเรียน
2) จัดเวทใี ห้นักเรียนไดแ้ สดงออกตามความสามารถ
3) จดั กิจกรรมส่งเสริมการตระหนกั ร้แู ละเห็นคุณค่าในตนเองและผู้อนื่
การปราบปราม
1) แตง่ ตั้งคณะทำงานเพ่อื ระงับเหตุท้ังในสถานศกึ ษาและชุมชน
2) ประสานเครือข่ายการมสี ่วนร่วม เพ่อื รว่ มแกป้ ัญหา

๕๗

3) ดำเนินการตามระเบยี บ กฎหมาย โดยเนน้ การไกล่เกล่ียประนปี ระนอม ตามมาตรการจาก
เบาไปหาหนัก

4) ประสานการส่งต่อเพือ่ ให้ความชว่ ยเหลอื ท่มี ีประสิทธภิ าพ
4.2 ติดเกม
แนวทางการปฏบิ ัติ
การป้องกนั

1) สำรวจข้อมูลนกั เรยี นกลุ่มเสย่ี ง
2) สำรวจข้อมูลพื้นทีแ่ หล่งให้บริการรา้ นเกม
3) กำหนดข้อตกลงเพื่อปฏิบัติรว่ มกนั
4) สรา้ งเครอื ข่ายเฝ้าระวงั ทั้งในสถานศกึ ษาและชุมชน
5) จดั ระบบตดิ ต่อสื่อสารเพ่ือรบั ส่งขอ้ มูลพฤติกรรมอย่างต่อเน่ือง
การปลกู ฝัง
1) สรา้ งความรู้ความเข้าใจถึงผลกระทบที่เกิดจากการติดเกม
2) จดั กิจกรรมส่งเสรมิ การการคดิ วิเคราะห์ และใชเ้ วลาวา่ งใหเ้ ปน็ ประโยชน์
3) จัดกิจกรรมเสริมหลักสตู รทสี่ นองต่อความสนใจของนักเรียนอยา่ งหลากหลาย
การปราบปราม
1) แตง่ ตงั้ คณะทำงานเพอ่ื ระงับเหตุทั้งในสถานศึกษาและชุมชน
2) ประสานเครือข่ายการมีสว่ นร่วม เพอื่ ร่วมแกป้ ัญหา
3) ดำเนนิ การเอาผิดตามข้อตกลงทีก่ ำหนดไว้รว่ มกนั
4) ติดตามเย่ยี มเยือนเพื่อสรา้ งขวญั กำลงั ใจ
4.3 ยาเสพตดิ
แนวทางการปฏิบัติ
การปอ้ งกัน
1) สำรวจข้อมลู นกั เรยี นกลุ่มเสี่ยง
2) วิเคราะห์นักเรยี นรายบุคคล
3) กำหนดข้อตกลงเพื่อปฏบิ ัติร่วมกนั
4) สรา้ งเครือข่ายเฝา้ ระวังท้ังในสถานศกึ ษาและชุมชน
5) จัดระบบติดต่อส่อื สารเพอื่ รับส่งขอ้ มลู พฤติกรรมอยา่ งต่อเน่อื ง
การปลูกฝงั
1) สรา้ งความร้คู วามเขา้ ใจถึงโทษภัย และผลกระทบของการตดิ ยาเสพตดิ
2) จัดกิจกรรมต่อตา้ นยาเสพตดิ ในวันสำคัญตา่ ง ๆ อยา่ งสมำ่ เสมอ
3) จดั กจิ กรรมส่งเสริมการการคดิ วเิ คราะห์ และใชเ้ วลาวา่ งใหเ้ ป็นประโยชน์
4) จดั กจิ กรรมเสรมิ หลักสูตรทส่ี นองต่อความสนใจของนักเรียนอยา่ งหลากหลาย

๕๘

การปราบปราม
1) แต่งต้งั คณะทำงานเพอื่ ระงับเหตทุ ั้งในสถานศกึ ษาและชุมชน
2) ประสานเครือข่ายการมสี ว่ นรว่ ม เพือ่ ร่วมแกป้ ญั หา
3) ดำเนนิ การตามระเบียบ กฎหมาย โดยเนน้ การไกล่เกลี่ยประนปี ระนอม ตามมาตรการจาก

เบาไปหาหนกั
4) ประสานการสง่ ต่อเพอ่ื ให้ความชว่ ยเหลือทีม่ ปี ระสิทธภิ าพ

4.4 โรคระบาดในมนุษย์
แนวทางการปฏิบตั ิ
การปอ้ งกัน

1) สำรวจขอ้ มลู ด้านสุขภาพของนักเรยี นรายคนและบคุ คลใกล้ชิด
2) จัดทำแผนในการป้องกนั โรคระบาดในมนุษย์
3) บรกิ ารวสั ดุ อปุ กรณ์ในการป้องกันโรคระบาดในมนุษย์
4) สรา้ งเครอื ข่ายเฝา้ ระวังทั้งในสถานศึกษาและชุมชน
5) จดั ระบบตดิ ต่อสอ่ื สารเพือ่ ติดตามข้อมลู ดา้ นสุขภาพอย่างต่อเน่ือง
การปลกู ฝงั
1) สร้างความร้คู วามเขา้ ใจเกี่ยวกับโรคระบาดในมนุษย์
2) จดั กจิ กรรมฝกึ ทักษะการปฏิบตั ิตน เพ่ือความปลอดภยั จากโรคระบาดในมนุษย์
3) จัดกจิ กรรมสร้างจติ สำนึกในความรบั ผดิ ชอบต่อตนเองและสงั คม
การปราบปราม
1) แต่งตงั้ คณะทำงานเพ่ือระงับเหตุทงั้ ในสถานศึกษาและชุมชน
2) ประสานเครือขา่ ยการมีส่วนร่วม เพอ่ื ร่วมแกป้ ญั หา
3) ดำเนนิ การตามมาตรการที่กฎหมายกำหนด
4) ประสานการส่งต่อเพอื่ ให้ความช่วยเหลือทม่ี ปี ระสทิ ธภิ าพ
4.5 ภัยไซเบอร์
แนวทางการปฏบิ ตั ิ
การป้องกนั
1) สำรวจขอ้ มลู การใชง้ านระบบไซเบอรข์ องนกั เรียนรายคน
2) กำหนดข้อตกลงเพ่ือปฏิบตั ริ ่วมกนั
3) สร้างเครือข่ายเฝ้าระวังทั้งในสถานศึกษาและชุมชน
4) จัดระบบติดต่อสือ่ สารเพอื่ รบั ส่งข้อมลู พฤติกรรมอยา่ งต่อเนือ่ ง
การปลกู ฝงั
1) สร้างความรู้ความเขา้ ใจถึงผลกระทบท่ีเกดิ จากการใชง้ านระบบไซเบอรโ์ ดยขาดวิจารณญาณ
2) จัดกิจกรรมส่งเสริมการการคดิ วเิ คราะห์ และใช้เวลาวา่ งให้เป็นประโยชน์
3) จัดกจิ กรรมเสรมิ หลักสูตรท่สี นองต่อความสนใจของนักเรยี นอย่างหลากหลาย

๕๙

การปราบปราม
1) แต่งตงั้ คณะทำงานเพือ่ ระงบั เหตทุ ั้งในสถานศกึ ษาและชุมชน
2) ประสานเครือขา่ ยการมีส่วนร่วม เพอื่ ร่วมแก้ปญั หา
3) ดำเนนิ การเอาผดิ ตามข้อตกลงที่กำหนดไวร้ ว่ มกัน
4) ติดตามเยีย่ มเยือนเพอ่ื สรา้ งขวญั กำลังใจ

4.6 การพนัน
แนวทางการปฏิบัติ
การปอ้ งกัน

1) สำรวจข้อมลู นกั เรียนกลุม่ เส่ียง
2) สำรวจพ้นื ทที่ เ่ี ปน็ แหลง่ การพนนั
3) กำหนดข้อตกลงเพื่อปฏิบตั ริ ว่ มกัน
4) สรา้ งเครือข่ายเฝ้าระวงั ทั้งในสถานศึกษาและชุมชน
5) จัดระบบตดิ ต่อสื่อสารเพอื่ รบั สง่ ขอ้ มลู พฤติกรรมอยา่ งต่อเนือ่ ง
การปลูกฝัง
1) สร้างความรคู้ วามเขา้ ใจถึงผลกระทบทีเ่ กิดจากการพนัน
2) จดั กิจกรรมสง่ เสรมิ การการคิด วเิ คราะห์ และใชเ้ วลาว่างให้เป็นประโยชน์
3) จัดกจิ กรรมเสรมิ หลักสูตรทสี่ นองต่อความสนใจของนักเรยี นอยา่ งหลากหลาย
การปราบปราม
1) แตง่ ต้ังคณะทำงานเพอื่ ระงบั เหตุทงั้ ในสถานศกึ ษาและชมุ ชน
2) ประสานเครือข่ายการมสี ว่ นร่วม เพอ่ื รว่ มแก้ปัญหา
3) ดำเนินการเอาผดิ ตามขอ้ ตกลงที่กำหนดไวร้ ว่ มกนั
4) ตดิ ตามเยี่ยมเยือนเพอื่ สร้างขวัญกำลงั ใจ
4.7 มลภาวะเป็นพิษ
แนวทางการปฏบิ ัติ
การปอ้ งกัน
1) สำรวจข้อมูลพื้นท่ที ี่เกิดมลภาวะเปน็ พษิ ในสถานศึกษาและชมุ ชน
2) จัดทำป้ายสญั ลักษณแ์ สดงพืน้ ทมี่ ลภาวะเป็นพษิ
3) จัดทำแผนในการแกป้ ัญหามลภาวะเป็นพิษรว่ มกัน
4) กำหนข้อตกลงในการปฏิบัตริ ่วมกนั
การปลูกฝงั
1) สรา้ งความรู้ความเข้าใจถึงสาเหตุและผลกระทบทเ่ี กดิ จากมลภาวะเปน็ พิษ
2) จดั กจิ กรรมทีส่ ่งเสรมิ การแก้ปญั หาและการลดมลภาวะเปน็ พษิ
3) จดั กจิ กรรมสง่ เสรมิ การสร้างจติ สำนึกในการลดมลพิษรว่ มกับชมุ ชน

๖๐

การปราบปราม
1) แต่งตั้งคณะทำงานเพ่ือระงบั เหตุท้ังในสถานศึกษาและชมุ ชน
2) ประสานเครือขา่ ยการมีสว่ นรว่ ม เพอ่ื ร่วมแกป้ ัญหา
3) ดำเนินการเอาผดิ ตามข้อตกลงทก่ี ำหนดไว้รว่ มกนั
4) ติดตามเยยี่ มเยือนเพ่ือสร้างขวญั กำลังใจ

4.8 โรคระบาดในสัตว์
แนวทางการปฏบิ ตั ิ
การป้องกัน

1) สำรวจขอ้ มลู สตั วเ์ ลยี้ งของนกั เรียนรายคน
2) จัดทำแผนในการป้องกันโรคระบาดในสัตว์
3) บริการวัสดุ อุปกรณ์ในการป้องกันโรคระบาดในสัตว์
4) สร้างเครือข่ายเฝ้าระวังทั้งในสถานศกึ ษาและชุมชน
5) จัดระบบติดต่อส่ือสารเพื่อติดตามข้อมลู สัตวเ์ ลยี้ งอยา่ งต่อเนอื่ ง
การปลกู ฝงั
1) สรา้ งความรคู้ วามเข้าใจเก่ียวกับโรคระบาดในสัตว์
2) จดั กจิ กรรมฝึกทกั ษะการปฏบิ ตั ติ น เพือ่ ความปลอดภัยจากโรคระบาดในสัตว์
3) จดั กิจกรรมสร้างจติ สำนึกในความรบั ผดิ ชอบต่อตนเองและสงั คม
การปราบปราม
1) แตง่ ต้งั คณะทำงานเพือ่ ระงบั เหตุทั้งในสถานศึกษาและชมุ ชน
2) ประสานเครือขา่ ยการมสี ว่ นรว่ ม เพอื่ ร่วมแก้ปัญหา
3) ดำเนนิ การตามมาตรการท่ีกฎหมายกำหนด
4) ประสานการส่งต่อเพอ่ื ให้ความช่วยเหลอื ทีม่ ีประสทิ ธภิ าพ
4.9 ภาวะทพุ โภชนาการ
แนวทางการปฏิบัติ
การป้องกัน
1) การสำรวจและจดั กลุม่ นักเรียนกลมุ่ เส่ยี งและกลุ่มท่ีมภี าวะทุพโภชนาการ
2) เสรมิ สร้างความร่วมมือระหว่างโรงเรียน ครอบครวั ชุมชน และผู้มีส่วนเกย่ี วขอ้ ง
3) จัดทำสือ่ ประชาสัมพนั ธใ์ ห้ความรูด้ ้านโภชนาการแกผ่ ู้ปกครอง
4) จดั ทำฐานขอ้ มลู เพ่ือตรวจสอบพฒั นาการและความก้าวหน้าในการลดภาวะทุพโภชนาการ
๕) จัดหาอุปกรณ์กีฬาใหเ้ พยี งพอ
๖) การดแู ลอาหารกลางวัน อาหารเสริม และอาหารวา่ งท่ีถูกตอ้ งตามหลกั โภชนาการ
การปลูกฝัง
1) จดั กจิ กรรมให้ความรูด้ ้านโภชนาการแก่นกั เรยี น
2) จัดกจิ กรรมออกกำลงั กาย และวธิ ีการรักษาสุขภาพให้กับนกั เรยี น
3) การบูรณาการความรู้ดา้ นโภชนาการในการจัดการเรียนการสอน

๖๑

การปราบปราม
1) การเผยแพรป่ ระชาสมั พันธช์ อ่ งทางในการขอความช่วยเหลือ
2) แตง่ ตัง้ คณะทำงานให้ความชว่ ยเหลอื เรง่ ด่วน ทส่ี ามารถใหค้ วามช่วยเหลือได้ทนั เหตุการณ์
3) แตง่ ตงั้ คณะทำงานกองทุนอาหารกลางวนั สำหรับนกั เรยี นท่มี ปี ัญหาดา้ นเศรษฐกจิ
4) ประสานภาคีเครือขา่ ยเพื่อการส่งตอ่ ท่ีเหมาะสม

แนวทางการดำเน

สพฐ.วิถีใหม่ วถิ ีคณุ ภาพ มาตรการปอ้ งกัน มาตรการระหว่าง
ความปลอดภยั และการแก้ป
1. มแี ผนปฏบิ ัติการการพฒั นา
ระบบดี ระบบรักษาความปลอดภยั ใน 1. มีการเตรียมควา
มภี ูมิคมุ้ กนั สถานศกึ ษา
ทันเวลา 2. การพฒั นาศกั ยภาพและ การจัดการและการช
การดแู ลชว่ ยเหลอื ผเู้ รยี นและผู้ หากมเี หตกุ ารณ์รนุ แ
ได้รับผลกระทบ 2. มีระบบคัดกรองแ
3. การพฒั นาสง่ิ แวดล้อมและ ชว่ ยเหลือเบื้องต้นใน
บรรยากาศในสถานศึกษา สถานศกึ ษา
4. การมีส่วนร่วมของ 3. ประสานความร่ว
สถานศึกษา ผู้ปกครอง ชมุ ชน หนว่ ยงานทีเ่ กยี่ วขอ้
และภาคเี ครือขา่ ย 4. มีระบบส่งตอ่ ผูเ้ ร
ได้รบั ผลกระทบท่ชี ัด
5. มีระบบติดตามแ
ประสานงานในการป
สภาพจิตใจของนักเ

โ

62

บทที่ ๔
นินงานมาตรการปอ้ งกันภัย

งเผชิญเหตุ การเยียวยาและการบำรงุ ข้นั ตอนและวธิ ีการรายงาน

ปญั หา ขวัญ (สำหรับสถานศกึ ษา)

ามพรอ้ มใน 1. มาตรการชว่ ยเหลอื ผทู้ ่ีได้รับ ใหส้ ถานศึกษาสร้างกลไกใน

ช่วยเหลอื ผลกระทบโดยตรง การรายงานเหตุได้อย่าง

แรงเกิดขึ้น 2. มาตรการช่วยเหลือเยยี วยา ทนั ท่วงทีและมีประสทิ ธภิ าพซ่ึง

และ ฟนื้ ฟูจิตใจผเู้ รยี นและผู้ไดร้ บั ประกอบไปด้วย 3 ส่วน ได้แก่

น ผลกระทบ 1. รายงานระหว่างประสบเหตุ

3. มาตรการเยยี วยาและบำรุง 1.1 กรณีฉกุ เฉนิ

วมมือกบั ขวญั ตอ่ ผู้เรียนและผู้ไดร้ บั 1.2 กรณีไมฉ่ ุกเฉิน

อง ผลกระทบ 2. รายงานหลังประสบเหตุ

รียนและผู้ 3. การตดิ ตามและประเมินผล

ดเจน มาตรการการรักษาความ

และ ปลอดภยั ในสถานศึกษา

ประเมนิ

เรยี น

ความปลอดภัย (Safety)

โรงเรยี นเหมือนบ้าน “อบอนุ่ น่าอย”ู่

1. มาตรการป้องกนั

มาตรการป้องกัน ก

1. มีแผนปฏบิ ตั ิการรกั ษาความ 1. ตงั้ คณะกรรมการจดั ทำแผนปฏบิ ัตกิ ารการพัฒน
ปลอดภัยในสถานศึกษาอยา่ งเป็น 2.กำหนดแผนงาน โครงการทีเ่ กี่ยวข้องกบั การขับเค
ระบบ (Safety School) 3. จัดทำแผนพฒั นาบุคลากรและผู้มีส่วนเก่ียวข้อง
4. มีระบบเผยแพร่ข้อมูล ข่าวสาร สารสนเทศ ทเ่ี กี่ย

2. พฒั นาศกั ยภาพผู้บริหาร ครู 1. กำหนดใหม้ กี ารเพิ่มความรู้ ทักษะ และทัศนคติ

บคุ ลากรในการดแู ลชว่ ยเหลอื ผเู้ รยี น - การจัดการความขดั แย้ง

และผูไ้ ดร้ ับผลกระทบ - การคดั กรองกลุ่มเสย่ี งและช่วยเหลือ

- การจดั การในภาวะฉุกเฉนิ

๒. บูรณาการจัดการเรียนรู้ท้ังในและนอกห้องเรียน

3. จดั กจิ กรรมเสรมิ สรา้ งศักยภาพผเู้ รียนให้มีทักษะช

4. เปิดชอ่ งทางใหน้ กั เรยี นได้แสดงความคิดเหน็ เสน

นักเรยี นหรือกล่องรับฟงั ความคดิ เห็นของสถานศกึ ษ

5. ดำเนนิ การชว่ ยเหลือที่ไดร้ ับผลกระทบตามโอกาส

3. การพัฒนาสงิ่ แวดล้อมและ 1. จัดสภาพแวดล้อมทางกายภาพของสถานศึกษาให
บรรยากาศในสถานศึกษา 2. มีมาตรการการจัดการความปลอดภัยหลายรูปแบ
.3 มแี หล่งเรียนรู้เพือ่ เสรมิ สร้างความปลอดภยั ในสถ

63

กระบวนการ/แนวทางการดำเนนิ งาน
นาความปลอดภยั ในสถานศกึ ษา
คลื่อนความปลอดภัยในสถานศึกษา

ยวขอ้ งกับความปลอดภยั ในสถานศึกษาได้อย่างมีประสทิ ธิภาพ

ใน 3 ด้าน ดงั นี้

ชวี ติ สามารถแกป้ ญั หาไดอ้ ยา่ งเหมาะสม
นออแนวทาง ความตอ้ งการ เกยี่ วกบั ความปลอดภยั ในสถานศึกษาโดยผ่านกลไกของสภา
ษา
ส และความเหมาะสม

หม้ คี วามปลอดภยั เสมือนบ้านที่ “อบอ่นุ นา่ อยู่ น่าเรียน”
บบ ตามความเหมาะสมกับสภาพปญั หา และบรบิ ทของสถานศึกษา
ถานศึกษา

มาตรการป้องกนั ก

4. การมสี ่วนร่วมของสถานศึกษา คณะกรรมการระดบั สถานศึกษา ประกอบดว้ ย ผอู้ ำน
ผู้ปกครอง ชุมชนและภาคีเครือขา่ ย รองประธาน ผ้แู ทนครู ผู้แทนสำนกั งานเขต ผู้แทนค

นักเรยี น หรอื ผ้รู บั ผิดชอบ เป็นกรรมการและเลขานุก
1. ใหค้ วามเหน็ ชอบแผนปฏิบัตกิ ารสถานศึกษาปลอ
2. กำหนดมาตรการป้องกันและแนวทางแก้ไขปญั หา
3. วิเคราะห์และประเมนิ สถานการณ์ ระดบั ความรุน
4. ดำเนินการแกป้ ัญหาตามแนวทางทก่ี ำหนด
5. ดูแลช่วยเหลอื เยยี วยาผู้ทไี่ ดร้ บั ผลกระทบให้เกิดค
6.กำกับ ตดิ ตาม และประเมินผล รวมท้งั ใหข้ อ้ เสนอ

๒. มาตรการระหวา่ งเผชิญเหตุและการแกป้ ญั หา

มาตรการระหว่างเผชญิ เหตุและการแก้ปญั หา 1. สถานศึกษามีแนวทางปฏิบตั ิก
1. จดั การและแก้ไขใหค้ วาม ชว่ ยเหลือหากเกิด 2. สรา้ งความตระหนกั ประชาส
เหตุการณ์ ภายนอกสถานศึกษา
3. เตรยี มบคุ ลากร และเครอ่ื งมือ
2. คัดกรองและช่วยเหลือเบอ้ื งต้น ในสถานศึกษา เบือ้ งตน้ เปน็ ตน้

1. ตรวจสอบข้อทูลเบือ้ งตน้ ประ
สถานศกึ ษา
2. ให้การช่วยเหลือเบอื้ งต้นกับผ
อตั ราความรนุ แรง ของเหตกุ ารณ

64

กระบวนการ/แนวทางการดำเนนิ งาน

นวยการสถานศึกษา เปน็ ประธาน รองผอู้ ำนวยการสถานศึกษา/ผู้ท่ไี ดร้ ับมอบหมาย เปน็
คณะกรรมการสถานศกึ ษาขน้ั พ้นื ฐาน ผแู้ ทนผู้ปกครอง ผแู้ ทนนักเรียน หัวหน้างานกิจการ
การ มีหน้าที่ดังน้ี
อดภัย (Safety School)
าความปลอดภัยในสถานศึกษาตามความเหมาะสมของโรงเรียน
นแรงของเหตทุ ่เี กดิ ขน้ึ และกำหนดแนวทางแก้ไข

ความพึงพอใจตามความเหมาะสม
อแนะ

กระบวนการ/แนวทางการดำเนินงาน
การจัดการหรือการระงับเหตุ การชว่ ยเหลือเมื่อเกิดเหตุในสถานศกึ ษา
สมั พันธ์ และสรา้ งการรับรู้แนวปฏบิ ตั กิ ารจดั การและการช่วยเหลอื ท้ังภายในและ

อให้พร้อมรับสถานการณ์ เชน่ การซ้อมดับเพลงิ การซ้อมหนีไฟ การปฐมพยาบาล

ะเมินสถานการณ์ และคดั กรอง ให้การชว่ ยเหลอื ผูเ้ รียนและผไู้ ดร้ บั ผลกระทบใน

ผเู้ รยี นและผู้ได้รับผลกระทบในสถานศึกษา เพือ่ ใหผ้ ้ปู ระสบเหตุมีความปลอดภยั หรอื ลด
ณล์ ง

3. จดั การและประสานความ รว่ มมือกับหน่วยงานท่ี 3. กำหนดขน้ั ตอนและวธิ กี ารแจ
เกี่ยวขอ้ ง เบื้องต้นไดท้ นั ที
4. ผูท้ ีไ่ ดร้ บั แจ้งเหตุ ดำเนนิ การช
4. สง่ ตอ่ ผูเ้ รียนและผไู้ ดร้ ับผลกระทบทช่ี ดั เจน (กรณี
สง่ ต่อ) 1. กำหนดช่องทางประสานพิเศษ
สถานพยาบาล สถานตี ำรวจ สถ
5. ตดิ ตามและประสานงานในการ 2. สถานศกึ ษาระงับเหตุ ชว่ ยเห
ประเมนิ สภาพจติ ใจของนักเรียน
มีขน้ั ตอนส่งตอ่ ท่ชี ดั เจน เป็นการ
๓. มาตรการเยียวยาและการบำรุงขวัญ จิตใจ จากผ้เู ชีย่ วชาญ
เฉพาะทาง

มีการประสานงาน ติดตาม และป

มาตรการเยยี วยาและการบำรงุ ขวญั

1. มาตรการช่วยเหลือ เยยี วยา ฟ้ืนฟูจิตใจ 1. ด้านการจ่ายเงินชว่ ยเหลอื ผู้เส
ผู้ไดร้ ับผลกระทบ 2. จดั กิจกรรมพฒั นาความฉลาด
3. จดั ตง้ั ศนู ยช์ ว่ ยเหลอื เยยี วยาฟ
2. ประสานทำความเข้าใจตามสถานการณ์ และความ 1. สถานศกึ ษากำหนดแนวทางใ
เหมาะสมให้ผเู้ กี่ยวข้องทราบ เพอ่ื ชว่ ยเหลอื ผ้ปู ระสบภยั การข
2. กำหนดหลกั เกณฑแ์ ละวธิ ีการ
3. ประสานองค์กรหรือหน่วยงา
ประกันสงั คม ประกันชวี ิต เป็นต

65

จง้ เหตุหรอื ระงับเหตุ สามารถช่วยเหลอื ดา้ นร่างกายและจิตใจ พรอ้ มประเมินสถานการณ์

ช่วยเหลือดา้ นร่างกายและจติ ใจพร้อมประเมินสถานการณ์เบือ้ งตน้ โดยทันที
ษเพ่ือขอการสนับสนนุ ช่วยเหลอื จากหน่วยงานต่างๆ เม่ือมีภาวะวกิ ฤติเกดิ ข้นึ เชื่อ
ถาบันจติ วิทยา เปน็ ต้น
หลือเม่ือเกดิ เหตุในสถานศึกษา เช่น การรับฟัง การเจรจาตอ่ รอง การเกบ็ ขอ้ มูล เปน็ ต้น
รเฉพาะกบั สถานการณ์ เพื่อใหผ้ ้ปู ระสบเหตุได้รับการบำบัดรักษา ทง้ั ด้านร่างกายและ

ประเมินสถานการณ์หลังได้รบั การดูแลชว่ ยเหลือ

กระบวนการ/แนวทางการดำเนนิ งาน

สยี ชวี ติ และผู้บาดเจบ็ ตามสทิ ธปิ ระโยชน์ทางกฎหมาย
ดทางอารมณ์และสงั คม เพื่อสร้างความภาคภูมิใจและรูส้ ึกมีคุณคา่ ในตนเอง
ฟน้ื ฟจู ิตใจ (การให้คำปรึกษา)
ในการช่วยเหลอื ผู้เรียนและผไู้ ด้รับผลกระทบ ท่ีสามารถตรวจสอบได้ การจดั ต้งั กองทุน
ขอรับบรจิ าค
รในการชว่ ยเหลอื ตามความเหมาะสมแกเ่ หตุท่ีเกดิ ขึน้ กับผู้เรียนและผู้ไดร้ ับผลกระทบ
านทีเ่ กีย่ วข้อง เพอ่ื ให้ผเู้ รยี นและผไู้ ดร้ ับผลกระทบไดร้ บั สิทธิประโยชน์พึงมี เช่น เงนิ
ต้น

๔. มาตรการในการรายงานเหตุ ๑.๑ กรณีฉกุ เฉิน (ประสบเหตุซึง่
มาตรการในการรายงานเหตุ - รายงานตน้ สงั กัดทราบทนั
1. รายงานระหว่างประสบเหตุ - ติดตามจากเหตุท่ีเกิดข้นึ อ
1.1 กรณฉี กุ เฉนิ
๑.๒ กรณไี มฉ่ ุกเฉนิ
1.2กรณไี มฉ่ กุ เฉนิ - รายงานผบู้ ังคบั บัญชาตาม
- บันทกึ ข้อมลู ในรูปแบบรา
2. รายงานหลังประสบเหตุ
- รายงานผลการดำเนินงาน
3. การติดตามและประเมินผล มาตรการการ - รายงานผลการประสานความร
รกั ษาความปลอดภยั
ในสถานศกึ ษา รายงานการติดตามและประเมิน
ระบบ

- มีการประชมุ วางแผนร่วมก
- นำมติในทปี่ ระชุมมากำหน

66

กระบวนการ/แนวทางการดำเนินงาน
งหน้าหรือกรณเี ป็นข่าว)
นที
อย่างใกล้ชิดและรายงานเปน็ วาระ

มลำดบั
ายงานที่สถานศึกษากำหนด

รว่ มมือกบั หนว่ ยงานอน่ื ท่ีเก่ียวขอ้ ง
นผลมาตรการการรักษาความปลอดภัยในสถานศึกษา พร้อมทั้งจัดเกบ็ ขอ้ มลู อยา่ งเปน็

กันในหน่วยงานทีเ่ ก่ยี วข้อง
นดมาตรการการรกั ษาความปลอดภยั ในสถานศึกษา

67

บทที่ ๕
การกำกบั ติดตามและประเมนิ ผล

โรงเรียนบ้านเขาลูกโล่ดำเนินการกำกับ ติดตาม และประเมินผล การดำเนินงานความปลอดภัยของ
สถานศึกษา โดยการมีสวนร่วมของภาคีเครือข่าย ตามแนวดำเนินการ มาตรการ แนวทางปฏิบัติ มีการจัดทำ
เครื่องมือในการกำกับ ติดตาม และประเมินผล ที่มีคุณภาพและครอบคลุม มีการจัดทำแผนการกำกับ ติดตาม
และประเมินผล กำหนดปฏิทินดำเนินการ สรุปรายงาน และเผยแพรผลการดำเนินงานอย่างเป็นระบบโดย
ดำเนนิ การ ดงั นี้

1) แต่งตั้งคณะกรรมการกำกับ ติดตามและประเมินผลการดำเนินงานความปลอดภัยของสถานศึกษา
โดยการมีสวนร่วมจากทุกภาคสวน

2) ศึกษาแนวดำเนินการ มาตรการ แนวทางการปฏิบัติ และตัวชี้วัดการดำเนินงานความปลอดภัยของ
สถานศกึ ษา

3) จดั ทำแผนการกำกับ ติดตาม และประเมนิ ผล การดำเนินงานความปลอดภัยของสถานศกึ ษา

4) กำหนดปฏทิ นิ ในการดำเนนิ งานความปลอดภัยของสถานศึกษา อย่างนอ้ ยภาคเรียนละ 1 คร้ัง

5) จดั ทำเครอื่ งมือในการกำกบั ติดตาม และประเมินผล การดำเนินงานความปลอดภยั ของสถานศึกษา

6) ดำเนินการกำกับ ตดิ ตาม และประเมนิ ผล การดำเนินงานความปลอดภัยของสถานศกึ ษา

7) สรุปผลการดำเนินงานความปลอดภัยของสถานศึกษา ใหขอเสนอแนะประเด็นที่เป็นจุดเดน จุดควร
พัฒนาพรอมแนวทางในการพัฒนาในปการศึกษาตอไป

๘) เผยแพรประชาสมั พันธ์ ผลการดำเนินงานความปลอดภยั ของสถานศึกษาในชองทางทห่ี ลากหลาย

68

บรรณานกุ รม

• กฎกระทรวง กำหนดมาตรฐานในการบริหารจัดการและดำเนินการดานความปลอดภยั อาชวี
อนามัยและสภาพแวดลอมในการทำงานเกีย่ วกับการปองกันและระงับอคั คีภยั พ.ศ. ๒๕๕๕

• กฎกระทรวง กำหนดมาตรฐานในการบรหิ ารจดั การและดำเนนิ การดานความปลอดภยั อาชีว
อนามยั และสภาพแวดลอมในการทำงานเกีย่ วกับสารเคมีอนั ตราย พ.ศ. ๒๕๕๖

• ค่มู อื การดำเนนิ งานความปลอดภัยสถานศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการศกึ ษาข้นั พืน้ ฐาน
กระทรวงศกึ ษาธิการ

• คูมือการคุมครองและชว่ ยเหลอื เด็กนักเรยี นของสถานศึกษา สังกัดสำนกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขัน้
พน้ื ฐาน (ฉบบั พฒั นา พ.ศ. 2563)

• คูมือแนวทางปฏบิ ตั ิและมาตรการรกั ษาความปลอดภัยของสถานศึกษา ฉบบั ปรับปรุง พ.ศ. 2556
• คูมอื โครงการเตรยี มความพรอมดานความปลอดภัยอาชีวอนามัยและสภาพแวดลอมการทำงานใน

สถานศกึ ษา
• คมู่ อื สถานศกึ ษาปลอดภัยโรงเรยี นท่าสองยางวิทยาคม. สำนักงานเขตพื้นที่การศกึ ษามธั ยมศึกษา เขต ๓๘
• คูมอื การรบั มือแผน่ ดนิ ไหว
• มาตรฐานสถานพฒั นาเดก็ ปฐมวยั แหงชาติ สำนักมาตรฐานการศกึ ษาและพฒั นาการเรยี นรู สำนกั งาน

เลขาธกิ าร สภาการศกึ ษา กระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ.2562
• มาตรฐานโรงเรยี นคุมครองเด็ก. โครงการโรงเรยี นคมุ้ ครองเดก็ . ฝ่ายพฒั นาเดก็ และครอบครัว มลู นิธศิ นู ย์

พิทักษ์สิทธเิ ด็ก
• พระราชบญั ญตั ิ ความปลอดภัย อาชวี อนามัย และสภาพแวดลอมในการทำงาน พ.ศ. ๒๕๕๔

คมู่ อื มาตรการความปลอดภยั
Safety School

ประจำปีการศกึ ษา 2564