ความรักของแม่ จากวรรณคดีขุนช้างขุนแผน

ค ว า ม รั ก ข อ ง แ ม่

จากวรรณคดีเรื่องขุนช้างขุนแผน

คำ นำ

ส า ร บั ญ ห น้ า

เ รื่ อ ง 1

เ นื้ อ เ รื่ อ ง ย่ อ 2
วิเ ค ร า ะ ห์ ตั ว บ ท ล ะ ค ร 3
5
ถื อ กำ เ นิ ด รั ก เ จ็ บ ป ว ด จ ะ ข า ด ใ จ 6
แ ม่ ห่ ว ง ใ ย เ มื่ อ ลู ก ลั บ ต า 7
ม อ ง ห า ที่ พึ่ ง ใ ห้ ลู ก แ ม่ ป ล อ ด ภั ย 9
แ ม่ อ า ลั ย อ า ว ร ณ์ ส อ น ลู ก รั ก 15
แ ม่ ทุ ก ข์ ห นั ก จำ ล า จ า ก 16
คุ ณ ค่ า ด้ า น ก า ร ใ ช้ ภ า ษ า 17
ส รุ ป ข้ อ คิ ด ที่ ไ ด้ รั บ
แ ห ล่ ง อ้ า ง อิ ง
ค ณ ะ ผู้ จั ด ทำ

เ นื้ อ เ รื่ อ ง ย่ อ

เ ส ภ า ขุ น ช้ า ง ขุ น แ ผ น เ ป็ น ว ร ร ณ ค ดี ที่ ไ ด้ รั บ ก า ร ย ก ย่ อ ง จ า ก ว ร ร ณ ค ดี ส โ ม ส ร ว่ า มี
ค ว า ม เ ป็ น เ ลิ ศ ใ น ป ร ะ เ ภ ท ก ล อ น สุ ภ า พ ค ณ ะ ก ร ร ม ก า ร ผู้ พิ จ า ร ณ า แ ล ะ ป ร ะ เ มิ น คุ ณ ค่ า
ว ร ร ณ ค ดี เ รื่ อ ง ขุ น ช้ า ง ขุ น แ ผ น นี้ ป ร ะ ก อ บ ด้ ว ย นั ก ป ร า ช ญ์ ร า ช บั ณ ฑิ ต ที่ สู ง ศั ก ดิ์ โ ด ย มี
พ ร ะ บ า ท ส ม เ ด็ จ พ ร ะ ม ง กุ ฎ เ ก ล้ า เ จ้ า อ ยู่ หั ว เ ป็ น ผู้ อำ น ว ย ก า ร ว ร ร ณ ค ดี ส โ ม ส ร ก ร ร ม ก า ร
ห อ พ ร ะ ส มุ ด ว ชิ ร ญ า ณ เ ป็ น ก ร ร ม ก า ร โ ค ย ตำ แ ห น่ ง แ ล ะ มี ผู้ ท ร ง คุ ณ วุ ฒิ ที่ ท ร ง พ ร ะ ก รุ ณ า
โ ป ร ด เ ก ล้ า ฯ แ ต่ ง ตั้ ง เ ป็ น ส ม า ชิ ก ร่ ว ม เ ป็ น ก ร ร ม ก า ร ด้ ว ย รื่ น ฤ ทั ย สั จ จ พั น ธ์ ( 2 5 3 2 :
6 6 – 6 7 ) แ ล ะ วิเ ชี ย ร เ ก ษ ป ร ะ ทุ ม ( ม ป ป : 3 ) เ ส ภ า เ รื่ อ ง ขุ น ช้ า ง ขุ น แ ผ น ไ ด้ รั บ
ก า ร ย ก ย่ อ ง ว่ า เ ป็ น ว ร ร ณ ค ดี ไ ท ย ที่ ส ม บู ร ณ์ ด้ ว ย เ นื้ อ ห า ข อ ง เ รื่ อ ง แ บ บ นิ ย า ย พื้ น บ้ า ข อ ง
ไ ท ย ไ พ เ ร า ะ ด้ ว ย ถ้ อ ย คำ โ ว ห า ร แ ล ะ ก ร ะ บ ว น ก ล อ น แ ล ะ ที่ สำ คั ญ ที่ สุ ด คื อ ส า ม า ร ถ
ส ะ ท้ อ น ภ า พ ชี วิต ต ล อ ด จ น สั ง ค ม ข น บ ธ ร ร ม เ นี ย ม ป ร ะ เ พ ณี แ ล ะ วั ฒ น ธ ร ร ม ข อ ง ช า ติ
ไ ท ย ไ ว้ ไ ด้ อ ย่ า ง ถู ก ต้ อ ง ง ด ง า ม จึ ง ไ ด้ รั บ ก า ร ย ก ย่ อ ง ต า ม พ ร ะ ร า ช บั ญ ญั ติ ค ดี ส โ ม ส ร ใ น
รั ช ก า ล พ ร ะ บ า ท ส ม เ ด็ จ พ ร ะ ม ง กุ ฎ เ ก ล้ า เ จ้ า อ ยู่ หั ว “ ว่ า เ ป็ น ย อ ด ข อ ง ห นั ง สื อ ป ร ะ เ ภ ท
ก ล อ น เ ส ภ า ” แ ล ะ N G U Y E N K I E U Y E N ( 2 5 6 2 : 1 6 ) ก ล่ า ว ว่ า ขุ น ช้ า ง ขุ น แ ผ น
ว่ า ไ ม่ มี ว ร ร ณ ค ดี ไ ท ย เ รื่ อ ง ใ ด ที่ ส า ม า ร ถ นำ เ ส น อ ภ า พ ร ว ม ข อ ง ชี วิต จิ ต ใ จ แ ล ะ ภ า พ ร ว ม
ข อ ง ทั้ ง แ ผ่ น ดิ น ส ย า ม เ ท่ า กั บ ว ร ร ณ ค ดี เ รื่ อ ง ขุ น ช้ า ง ขุ น แ ผ น ว ร ร ณ ค ดี ชิ้ น เ อ ก ใ น ส มั ย
รั ต น โ ก สิ น ท ร์ ต อ น ต้ น ซึ่ ง เ ป็ น ผ ล ง า น ข อ ง พ ร ะ บ า ท ส ม เ ด็ จ พ ร ะ พุ ท ธ เ ลิ ศ ห ล้ า น ภ า ลั ย
แ ล ะ ค ณ ะ ก วีใ น พ ร ะ ร า ช สำ นั ก ก วีใ น พ ร ะ ร า ช สำ นั ก บ า ง ท่ า น เ ป็ น ที่ รู้ จั ก ทั่ ว โ ล ก เ ช่ น
พ ร ะ บ า ท ส ม เ ด็ จ พ ร ะ นั่ ง เ ก ล้ า เ จ้ า อ ยู่ หั ว ค รู แ จ้ ง สุ น ท ร ภู่ เ ส ภ า คื อ ว ร ร ณ ค ดี ที่ มี รู ป แ บ บ
คำ ป ร ะ พั น ธ์ ก ล อ น สุ ภ า พ

ถื อ กำ เ นิ ด รั ก เ จ็ บ ป ว ด จ ะ ข า ด ใ จ

น า ง วั น ท อ ง ร้ อ ง ไ ห้ ใ จ จ ะ ข า ด พอกรรมชวาตวาตะประทะถอน
อ รุ ณ ฤ ก ษ์ เ บิ ก สุ ริน ท ร์ ทิ น ก ร อุ ท ร ค ล อ น เ ค ลื่ อ น ค ล อ ด ไ ม่ ว อ ด ว า ย
พ อ พ้ น ท้ อ ง ร้ อ ง แ ว้ น า ง แ ม่ ห วีด ห น้ า ซี ด อ ก สั่ น มิ่ ง ข วั ญ ห า ย
ขุ น ช้ า ง ม อ ง ร้ อ ง อ้ า ย ห นู เ ป็ น ผู้ ช า ย ทั้ ง ย่ า ย า ย เ ยี่ ย ม ลู ก ใ ห้ ห ยู ก ย า
แ ล้ ว ท อ ด เ ต า เ ข้ า ไ ฟ ไ ม่ ไ ข้ เ จ็ บ ค รั้ น จ ะ เ ก็ บ ค ว า ม ก ล่ า ว ย า ว ห นั ก ห น า
ค่ อ ย ก ล่ อ ม เ ก ลี้ ย ง เ ลี้ ย ง ไ ว้ จ น ใ ห ญ่ ม า ก ร ะ ทั่ ง อ า ยุ เ จ้ า ไ ด้ เ ก้ า ปี
ไ ม่ ค ล า ด เ ค ลื่ อ น เ ห มื อ น แ ม้ น ขุ น แ ผ น พ่ อ เ ห ลื อ ง ล อ อ อ ว บ อ้ ว น เ ป็ น น ว ล ศ รี
ทั้ ง จุ ก ผ ม ก ล ม ก ล่ อ ม ล ะ ม่ อ ม ดี ช่ า ง พ า ที ฉ อ เ ล า ะ พู ด เ พ ร า ะ พ ร า ย
น า ง วั น ท อ ง น้ อ ง ค ะ นึ ง ถึ ง ขุ น แ ผ น ด้ ว ย ลู ก แ ม้ น เ ห มื อ น เ ห ลื อ เ ป็ น เ ชื้ อ ส า ย
บ อ ก บ่ า ว ไ พ ร่ ใ ห้ สำ เ ห นี ย ก เ รีย ก ลู ก ช า ย ชื่ อ ว่ า พ ล า ย ง า ม น้ อ ย แ ก้ ว ก ล อ ย ใ จ ฯ

ถ อ ด คำ ป ร ะ พั น ธ์
น า ง วั น ท อ ง ร้ อ ง ไ ห้ แ ท บ ข า ด ใ จ เ มื่ อ ไ ด้ ฤ ก ษ์ ง า ม ย า ม ดี ไ ด้ ใ ห้ กำ เ นิ ด ลู ก ช า ย น า ง วั น ท อ ง


เ ป ล่ ง เ สี ย ง ห วีด ร้ อ ง ด้ ว ย ค ว า ม เ จ็ บ ป ว ด ห น้ า ซี ด อ ก สั่ น ข วั ญ ห า ย ขุ น ช้ า ง เ ห็ น เ ป็ น ผู้ ช า ย ทั้ ง ย่ า ย า ย

ก็ ช่ ว ย กั น ดู แ ล เ ลี้ ย ง ดู จ น เ ติ บ ใ ห ญ่ จ น ก ร ะ ทั้ ง อ า ยุ ไ ด้ เ ก้ า ปี ห น้ า ยิ่ ง เ ห มื อ น ขุ น แ ผ น ช่ า ง พู ด จ า ไ พ เ ร า ะ

น า ง วั น ท อ ง จึ ง ใ ห้ บ่ า ว ไ พ ร่ เ รีย ก พ ล า ย ง า ม

แ ม่ เ จ็ บ ป ว ด เ มื่ อ ลู ก ลั บ ต า

ลู ก ลั บ ต า แ ม่ ร้ อ น ร้ น

ค ร า นั้ น วั น ท อ ง ผ่ อ ง โ ส ภ า เ มื่ อ ลู ก แ ก้ ว แ ว ว ต า จ ะ อ า สั ญ
คิ้ ว ก ร ะ เ ห ม่ น เ ป็ น ล า ง แ ต่ ก ล า ง วั น ใ ห้ ห วั่ น ห วั่ น ห วิว ห วิว หิ ว ห า ว น อ น
พ อ ม่ อ ย ห ลั บ ค ลั บ ค ล้ า ย เ ห็ น พ ล า ย น้ อ ย ขุ น ช้ า ง ถ่ อ ย ทั บ ไ ว้ ด้ ว ย ไ ม้ ข อ น
ผ ว า ฟื้ น ตื่ น ต า ใ ห้ อ า ว ร ณ์ ส ะ อื้ น อ่ อ น ใ น อ ก ต ก ต ะ ลึ ง
พ อ แ ม ง มุ ม อุ้ ม ไ ข่ ไ ต่ ตี อ ก น า ง ผ ง ก เ งี่ ย ฟั ง ดั ง ผึ ง ผึ ง
ป ร ะ ห ล า ด ล า ง ห ม า ง จิ ต ร คิ ด ค ะ นึ ง รำ ลึ ก ถึ ง ลู ก ช า ย เ จ้ า พ ล า ย ง า ม
ลุ ก อ อ ก ม า ห า จ บ ไ ม่ พ บ เ ห็ น ที่ เ ค ย เ ล่ น อ ยู่ กั บ ใ ค ร เ ที่ ย ว ไ ต่ ถ า ม

ต ะ โ ก น เ รีย ก พ ล า ย ง า ม ท ร า ม ส ว า ดิ ดี ใ จ ไ ด้ พ บ ลู ก รั ก
ส ะ อื้ น โ อ้ โ พ ล้ เ พ ล้ เ ดิ น เ อ ก า
เ ห็ น ฝู ง น ก ก ก บุ ต ร ยิ่ ง สุ ด เ ศ ร้ า ใ จ จ ะ ข า ด ค น เ ดี ย ว เ ที่ ย ว ต า ม ห า
ช ะ นี โ ห ว ย โ ห ย ห ว น รั ญ จ ว น ใ จ ส กุ ณ า น อ น รั ง ส ะ พ รั่ ง ไ พ ร
พ อ แ ว่ ว แ ว่ ว แ จ้ ว เ สี ย ง สำ เ นี ย ง เ รีย ก โ อ้ ลู ก เ ร า ไ ม่ รู้ ว่ า อ ยู่ ไ ห น
ต ร ง เ ซิ ง ซุ้ ม คุ่ ม เ คี ย ง น า ง เ มี ย ง ม อ ง ยิ่ ง อ า ลั ย แ ล ห า น้ำ ต า น อ ง
ค ว า ม ดี ใ จ ไ ป ก อ ด เ อ า ลู ก แ ก้ ว นึ ก สำ เ ห นี ย ก ห ล า ย ห น ข น ส ย อ ง
เ ป็ น ไ ร ไ ม่ ไ ป เ รือ น เ ที่ ย ว เ ชื อ น แ ช เ ห็ น ลู ก ร้ อ ง ไ ห้ ส ะ อื้ น ยื น เ ห ลี ย ว แ ล
แ ม่ ม า แ ล้ ว อ ย่ า ก ลั ว ทู น หั ว แ ม่
แ ม่ ต า ม แ ต่ ต ะ วั น บ่ า ย เ ห็ น ห า ย ไ ป ฯ

แ ม่ เ จ็ บ ป ว ด เ มื่ อ ลู ก ลั บ ต า

ถ อ ด คำ ป ร ะ พั น ธ์

น า ง วั น ท อ ง มี ล า ง บ อ ก เ ห ตุ ว่ า พ ล า ย ง า ม จ ะ เ สี ย ชี วิต ทำ ใ ห้ น า ง จิ ต ห วั่ น ๆ เ มื่ อ ส ะ ดุ้ ง ตื่ น


น า ง ก็ ไ ม่ เ ห็ น ลู ก น า ง วั น ท อ ง เ ที่ ย ว ส อ บ ถ า ม ว่ า มี ใ ค ร เ ห็ น พ ล า ย ง า ม ไ ด้ คำ ต อ บ จ า ก บ่ า ว ค น ห นึ่ ง ว่ า


เ ห็ น เ ดิ น ต า ม ขุ น ช้ า ง เ ข้ า ไ ป ใ น ก ล า ง ป่ า น า ง วั น ท อ ง จึ ง คิ ด ว่ า ขุ น ช้ า ง ค ง พ า พ ล า ย ง า ม ไ ป ฆ่ า จึ ง รีบ


บ อ อ ก ต า ม ไ ป น า ง ต ะ โ ก น เ รีย ก ลู ก สุ ด เ สี ย ง ไ ด้ ยิ น แ ต่ สั ต ว์ ใ น ป่ า ส่ ง เ สี ย ง ร้ อ ง พ า ใ ห้ วั ง เ ว ง จ น น า ง


วั น ท อ ง ไ ด้ พ บ กั บ พ ล า ย ง า ม พ ล า ย ง า ม ร้ อ ง ไ ห้ ส ะ อึ ก ส ะ อื้ น ด้ ว ย ค ว า ม ก ลั ว น า ง วั น ท อ ง ดี ใ จ ที่ ไ ด้ พ บ


ลู ก น า ง ก อ ด ลู ก ไ ว้ แ ล ะ ถ า ม ว่ า ทำ ไ ม ไ ม่ ก ลั บ เ รือ น แ ม่ อ อ ก ต า ม ห า ลู ก ตั้ ง แ ต่ บ่ า ย

คำ ศั พ ท์
ส ว า ดิ อ่ า น ว่ า ( ส ะ - ห ว า ด ) แ ป ล ว่ า รั ก ใ ค ร่ , ยิ น ดี ท ร า ม ส ว า ดิ แ ป ล ว่ า กำ ลั ง น่ า รั ก ใ ค ร่

ม อ ง ห า ที่ พึ่ ง ใ ห้ ลู ก แ ม่ ป ล อ ด ภั ย

น า ง วั น ท อ ง ร้ อ ง ไ ห้ ใ จ จ ะ ข า ด โ อ้ ช า ติ นี้ มี ก ร ร ม จ ะ ทำ ไ ฉ น
แ ล้ ว เ ล่ า ค ว า ม ต า ม จ ริง ทุ ก สิ่ ง ไ ป เ จ้ า มิ ใ ช่ ลู ก เ ต้ า เ ข า จึ ง ชั ง
พ่ อ ข อ ง เ จ้ า นั้ น ฤ ๅ ชื่ อ ขุ น แ ผ น เ ป็ น ค น แ ค้ น กั บ ขุ น ช้ า ง แ ต่ ป า ง ห ลั ง
เ อ า ทุ ก ข์ ร้ อ น ก่ อ น เ ก่ า เ ล่ า ใ ห้ ฟั ง เ ดี๋ ย ว นี้ ยั ง อ ยู่ ใ น คุ ก เ ป็ น ทุ ก ข์ ท น
จึ ง จ น ใ จ ไ ม่ มี ที่ จ ะ พึ่ ง มั น ทำ ถึ ง ส า หั ส ก็ ขั ด ส น
ค รั้ น จ ะ ฟ้ อ ง ร้ อ ง เ ล่ า เ ร า ก็ จ น แ ม้ น ไ ม่ พ้ น มื อ มั น จ ะ อั น ต ร า ย
แ ต่ รู้ อ ยู่ ว่ า ย่ า ท อ ง ป ร ะ ศ รี อ ยู่ บ้ า น ก า ญ จ น์ บุ รีวั ด เ ชิ ง ห ว า ย
แ ม้ น ไ ป ถึ ง พึ่ ง พ า ย่ า พ่ อ พ ล า ย จ ะ ส บ า ย บุ ญ ป ล อ ด ต ล อ ด ไ ป
แ ต่ ท า ง นั้ น วั น ค รึ่ ง จึ ง ถึ ง บ้ า น ท า ง กั น ด า ร เ ดิ น ด ง จ ะ ห ล ง ใ ห ล
โ อ้ ใ ค ร เ ล่ า เ ข า จ ะ พ า เ จ้ า ค ล า ไ ค ล น า ง ร้ อ ง ไ ห้ ส ะ อื้ น ก ลื น น้ำ ต า ฯ

ถ อ ด คำ ป ร ะ พั น ธ์

น า ง วั น ท อ ง เ ศ ร้ า โ ศ ก เ สี ย ใ จ ที่ ต น เ อ ง มี ก ร ร ม ทำ ใ ห้ ต้ อ ง บ อ ก ค ว า ม จ ริง แ ก่ พ ล า ย ง า ม ว่ า
“ พ่ อ ข อ ง พ ล า ย ง า ม แ ท้ จ ริง แ ล้ ว คื อ ขุ น แ ผ น ” ซึ่ ง เ ป็ น ศั ต รู กั บ ขุ น ช้ า ง ส่ ง ผ ล ใ ห้ ขุ น ช้ า ง ไ ม่ ช อ บ
พ ล า ย ง า ม ทำ ใ ห้ พ่ อ แ ม่ ลู ก ต้ อ ง พ ลั ด พ ร า ก จ า ก กั น ไ ป แ ล ะ ด้ ว ย เ ห ตุ นี้ จึ ง ทำ ใ ห้ พ ล า ย ง า ม ไ ม่ ป ล อ ด ภั ย
จึ ง จำ เ ป็ น ต้ อ ง พึ่ ง พ า แ ล ะ ส่ ง พ ล า ย ง า ม ไ ป อ ยู่ กั บ ย่ า ท อ ง ป ร ะ ศ รีที่ จั ง ห วั ด ก า ญ จ น บุ รี

แ ม่ พ ร่ำ ส อ น อ า ว ร ณ์ ลู ก รั ก

น า ง ก อ ด จู บ ลู บ ห ลั ง แ ล้ ว สั่ ง ส อ น อำ น ว ย พ ร พ ล า ย น้ อ ย ล ะ ห้ อ ย ไ ห้
พ่ อ ไ ป ดี ศ รีส วั ส ดิ์ กำ จั ด ภั ย จ น เ ติ บ ใ ห ญ่ ยิ่ ง ย ว ด ไ ด้ บ ว ช เ รีย น
ลู ก ผู้ ช า ย ล า ย มื อ นั้ น คื อ ย ศ เ จ้ า จ ง อุ ต ส่ า ห์ ทำ ส ม่ำ เ ส มี ย น
แ ล้ ว พ า ลู ก อ อ ก ม า ข้ า ง ท่ า เ ก วีย น จ ะ จ า ก เ จี ย น ใ จ ข า ด อ น า ถ ใ จ
ลู ก ก็ แ ล ดู แ ม่ แ ม่ ดู ลู ก ต่ า ง พั น ผู ก เ พี ย ง ว่ า เ ลื อ ด ต า ไ ห ล
ส ะ อื้ น ร่ำ อำ ล า ด้ ว ย อ า ลั ย แ ล้ ว แ ข็ ง ใ จ จ า ก น า ง ต า ม ท า ง ม า
เ ห ลี ย ว ห ลั ง ยั ง เ ห็ น แ ม่ แ ล เ ข ม้ น แ ม่ ก็ เ ห็ น ลู ก น้ อ ย ล ะ ห้ อ ย ห า
แ ต่ เ ห ลี ย ว เ ห ลี ย ว เ ลี้ ย ว ลั บ วั บ วิญ ญ า ณ์ โ อ้ เ ป ล่ า ต า ต่ า ง ส ะ อื้ น ยื น ต ะ ลึ ง

ถ อ ด คำ ป ร ะ พั น ธ์
น า ง วั น ท อ ง พ า พ ล า ย ง า ม ไ ป ฝ า ก วั ด ฝ่ า ย พ ล า ย ง า ม นั้ น เ มื่ อ รู้ ว่ า ขุ น ช้ า ง ไ ม่ ใ ช่ พ่ อ ข อ ง ต น


ก็ ล า แ ม่ ไ ป อ ยู่ กั บ ย่ า ที่ ก า ญ จ น บุ รีน า ง วั น ท อ ง ก ลั ว ขุ น ช้ า ง จ ะ ต า ม ม า จึ ง พ า พ ล า ย ง า ม ไ ป ฝ า ก กั บ ข รั ว

น า ก ส ม ภ า ร วั ด เ ข า พ ร้ อ ม กั บ เ ล่ า เ รื่ อ ง ร า ว ต่ า ง ๆ ใ ห้ ฟั ง ส ม ภ า ร ก็ รั บ ป า ก ว่ า จ ะ ดู แ ล ใ ห้ จ น ถึ ง เ ช้ า

น า ง วั น ท อ ง ก็ ห่ อ ผ้ า ใ ส่ ผ้ า ผ่ อ น ข น ม ม า ใ ห้ แ ล้ ว บ อ ก ท า ง ไ ป บ้ า น ย่ า ที่ ก า ญ จ น บุ รีพ ล า ย ง า ม ก ร า บ ล า

น า ง วั น ท อ ง แ ล้ ว บ อ ก ว่ า ต น จ ะ ไ ป ห า พ่ อ ใ ห้ จ น เ จ อ ส่ ว น แ ม่ นั้ น แ ม้ ว่ า ต น จ ะ ไ ม่ อ ยู่ ด้ ว ย ก็ รั ก เ ส ม อ วั น
ข้ า ง ห น้ า จ ะ ก ลั บ ม า เ ยี่ ย ม

รั ก แ ท้ รั ก ข อ ง แ ม่ แ ม้ จ ะ สิ้ น ใ จ

แ ม้ จ ะ ล า จ า ก แ ม่ ย่ อ ม จ ด จำ เ รื่ อ ง ร า ว ข อ ง ลู ก ไ ด้ เ ส ม อ ก่ อ น จ ะ

สิ้ น ใ จ แ ม่ ป ร า ร ถ น า ใ ห้ ลู ก ไ ด้ จ ด จำ ภ า พ ที่ ส ว ย ง า ม ข อ ง แ ม่

ค ร า นั้ น จึ ง โ ฉ ม เ จ้ า วั น ท อ ง เ ศ ร้ า ห ม อ ง ส ะ อึ ก ส ะ อื้ น ไ ห้
ส ว ม ก อ ด ลู ก ย า ด้ ว ย อ า ลั ย น้ำ ต า ห ลั่ ง ไ ห ล ล ง ริน ริน
วั น นี้ แ ม่ จ ะ ล า พ่ อ พ ล า ย แ ล้ ว จ ะ จำ จ า ก ลู ก แ ก้ ว ไ ป สู ญ สิ้ น
พ อ บ่ า ย ก็ จ ะ ต า ย ล ง ถ ม ดิ น ผิ น ห น้ า ม า แ ม่ จ ะ ข อ ช ม
เ กิ ด ม า ไ ม่ เ ห มื อ น กั บ เ ข า อื่ น มิ ไ ด้ ชื่ น เ ช ย ชิ ด ส นิ ท ส น ม
แ ต่ น้ อ ย น้ อ ย ล อ ย ลิ่ ว ไ ป ต า ม ล ม ต้ อ ง ต ร อ ม ต ร ม พ ร า ก แ ม่ แ ต่ เ จ็ ด ปี
ใ ห้ แ ต่ เ ฝ้ า ทุ ก ข์ ถึ ง ค ะ นึ ง ห า นึ ก ว่ า แ ม่ จ ะ ไ ม่ ไ ด้ เ ห็ น ผี
เ จ้ า ก็ ไ ม่ สู ญ ห า ย ว า ย ชี วี ก ลั บ ม า ไ ด้ เ ผ า ผี ข อ ง ม า ร ด า
มิ เ สี ย แ ร ง ฟั ก ฟู ม อุ้ ม ท้ อ ง ข้ า ม ห น อ ง แ น ว เ ข า ลำ เ น า ป่ า
อ ยู่ ใ น ท้ อ ง ก็ เ ห มื อ น เ พื่ อ น ม า ร ด า ท น ทุ ก ข์ เ ว ท น า ใ น ป่ า ชั ฏ
ผ่ า แ ด ด แ ผ ด ฝ น ท น ลำ บ า ก ป ลิ ง ท า ก ร่ า น ริ้ น มั น กิ น กั ด
ห น า ม ไ ห น่ ไ ข ว่ เ กี่ ย ว เ ที่ ย ว เ ลี้ ย ว ลั ด แ ม่ ค อ ย ปั ด ร ะ วั ง ใ ห้ แ ต่ ใ น ค ร ร ภ์ …
… จ ะ ไ ด้ แ ต่ คิ ด ถึ ง ค ะ นึ ง น า น ก ลั บ ไ ป บ้ า น เ ถิ ด ลู ก อ ย่ า ร อ เ ย็ น
เ มื่ อ เ ว ล า เ ข า ฆ่ า แ ม่ ค อ ข า ด จ ะ อ น า ถ ไ ม่ น่ า จ ะ แ ล เ ห็ น …

รั ก แ ท้ รั ก ข อ ง แ ม่ แ ม้ จ ะ สิ้ น ใ จ

ถ อ ด คำ ป ร ะ พั น ธ์
น า ง วั น ท อ ง ร้ อ ง ไ ห้ ส ะ อึ ก ส ะ อื้ น เ รีย ก พ ล า ย ง า ม ซึ่ ง น า ง วั น ท อ ง ก็ รำ พั น ถึ ง ชี วิต

ข อ ง พ ล า ย ง า ม ตั้ ง แ ต่ อ ยู่ ใ น ท้ อ ง จ น ค ล อ ด อ อ ก ม า เ มื่ อ อ า ยุ ไ ด้ เ จ็ ด ข ว บ ก็ ต้ อ ง พ ลั ด พ ร า ก

จ า ก กั น แ ต่ ด้ ว ย บุ ญ กุ ศ ล ช่ ว ย ค้ำ จุ น จึ ง ไ ด้ พ บ พ ร้ อ ม ห น้ า กั น อี ก ค รั้ ง ทั้ ง พ่ อ แ ล ะ แ ม่ แ ต่ ก็ ต้ อ ง

ก ลั บ ม า ทำ ศ พ แ ม่ วั น ท อ ง ซึ่ ง แ ม่ วั น ท อ ง ไ ม่ อ ย า ก ใ ห้ ลู ก ไ ด้ เ ห็ น ต อ น ที่ เ ข า ฆ่ า น า ง เ พ ร า ะ มั น

เ ป็ น ภ า พ ที่ ไ ม่ น่ า ดู ห ด หู่ เ ป็ น อ ย่ า ง ม า ก

ตั ว อ ย่ า ง ก า ร วิเ ค ร า ะ ห์ ก า ร ใ ช้ ภ า ษ า เ รื่ อ ง ขุ น ช้ า ง ขุ น แ ผ น
ร ส ใ น ว ร ร ณ ค ดี ที่ ป ร า ก ฏ ใ น คำ ป ร ะ พั น ธ์

ร ส สั ล ล า ปั ง ค พิ สั ย ( ค ว า ม เ ศ ร้ า เ สี ย ใ จ )

คื อ บ ท พ ร ร ณ น า ถึ ง ค ว า ม โ ศ ก เ ศ ร้ า ค ร่ำ ค ร ว ญ เ มื่ อ ไ ม่ ส ม ห วั ง ถู ก พ ร า ก จ า ก สิ่ ง รั ก
สู ญ เ สี ย ข อ ง รั ก ทำ ใ ห้ เ กิ ด อ า ร ม ณ์ โ ศ ก เ ศ ร้ า ค ว า ม เ จ็ บ ป ว ด แ ป ล บ ๆ แ ล บ แ ล่ น ใ น
เ นื้ อ ใ จ , ก า ร ค ร ว ญ ค ร่ำ รำ พั น รำ พึ ง ซึ่ ง บ ท ป ร ะ พั น ธ์ ดั ง ก ล่ า ว เ ป็ น ก า ร ก ล่ า ว ถึ ง
ค ว า ม รู้ สึ ก ข อ ง น า ง วั น ท อ ง ใ น ข ณ ะ ที่ ค ล อ ด พ ล า ย ง า ม ดั ง คำ ป ร ะ พั น ธ์ ที่ ว่ า

น า ง วั น ท อ ง ร้ อ ง ไ ห้ ใ จ จ ะ ข า ด พอกรรมชวาตวาตะประทะถอน
อ รุ ณ ฤ ก ษ์ เ บิ ก สุ ริน ท ร์ ทิ น ก ร อุ ท ร ค ล อ น เ ค ลื่ อ น ค ล อ ด ไ ม่ ว อ ด ว า ย
พ อ พ้ น ท้ อ ง ร้ อ ง แ ว้ น า ง แ ม่ ห วีด ห น้ า ซี ด อ ก สั่ น มิ่ ง ข วั ญ ห า ย

ตั ว อ ย่ า ง ก า ร วิเ ค ร า ะ ห์ ก า ร ใ ช้ ภ า ษ า เ รื่ อ ง ขุ น ช้ า ง ขุ น แ ผ น
ร ส ใ น ว ร ร ณ ค ดี ที่ ป ร า ก ฏ ใ น คำ ป ร ะ พั น ธ์

ศ ฤ ง ค า ร ร ส ( ร ส แ ห่ ง ค ว า ม รั ก )

คื อ ค ว า ม ซ า บ ซึ้ ง ใ น ค ว า ม รั ก เ ป็ น ร ส ที่ เ กิ ด จ า ก ก า ร รั บ รู้ เ รื่ อ ง ร า ว ค ว า ม รั ก ข อ ง ตั ว

ล ะ ค ร คื อ ค ว า ม รั ก ข อ ง แ ม่ ที่ มี ต่ อ ลู ก ค ว า ม รั ก ที่ ป ร า ก ฏ อ ย่ า ง ชั ด เ จ น ใ น บ ท

ป ร ะ พั น ธ์ ดั ง ก ล่ า ว ไ ด้ แ ก่ ค ว า ม รั ก ข อ ง แ ม่ ลู ก คื อ ค ว า ม รั ก ข อ ง ผู้ ที่ พ ลั ด พ ร า ก

จ า ก กั น ห รือ อ ยู่ ห่ า ง กั น เ ป็ น ค ว า ม รั ก ที่ ผิ ด ห วั ง

น า ง วั น ท อ ง น้ อ ง ค ะ นึ ง ถึ ง ขุ น แ ผ น ด้ ว ย ลู ก แ ม้ น เ ห มื อ น เ ห ลื อ เ ป็ น เ ชื้ อ ส า ย

ตั ว อ ย่ า ง ก า ร วิเ ค ร า ะ ห์ ก า ร ใ ช้ ภ า ษ า เ รื่ อ ง ขุ น ช้ า ง ขุ น แ ผ น

ก า ร ใ ช้ โ ว ห า ร ภ า พ พ จ น์

พรรณนาโวหาร

คื อ โ ว ห า ร ที่ ก ล่ า ว ถึ ง ค ว า ม ง า ม ข อ ง ธ ร ร ม ช า ติ ส ถ า น ที่ ห รือ ค ว า ม รู้ สึ ก นึ ก คิ ด

อ ย่ า ง ล ะ เ อี ย ด เ พื่ อ ใ ห้ ผู้ อ่ า น เ กิ ด ค ว า ม ซ า บ ซึ้ ง แ ล ะ เ กิ ด อ า ร ม ณ์ ค ว า ม รู้ สึ ก ค ล้ อ ย

ต า ม โ ด ย ใ ช้ ถ้ อ ย คำ ที่ มี ค ว า ม ไ พ เ ร า ะ แ ล ะ ค ว า ม ห ม า ย ที่ ลึ ก ซึ้ ง น่ า ส น ใ จ ใ ห้ ผู้ อ่ า น

ป ร ะ ทั บ ใ จ ดั ง นี้

ทั้ ง จุ ก ผ ม ก ล ม ก ล่ อ ม ล ะ ม่ อ ม ดี ช่ า ง พ า ที ฉ อ เ ล า ะ พู ด เ พ ร า ะ พ ร า ย

ซึ่ ง บ ท ป ร ะ พั น ธ์ ดั ง ก ล่ า ว ใ ห้ เ ห็ น ภ า พ ลั ก ษ ณ ะ ข อ ง จุ ก ผ ม ลั ก ษ ณ ะ ก า ร พู ด จ า ที่

ไ พ เ ร า ะ โ ด ย ใ ช้ คำ ที่ ชั ด เ จ น ล ะ เ อี ย ด ไ ด้ เ ป็ น อ ย่ า ง ดี

ตั ว อ ย่ า ง ก า ร วิเ ค ร า ะ ห์ ก า ร ใ ช้ ภ า ษ า เ รื่ อ ง ขุ น ช้ า ง ขุ น แ ผ น

ก า ร ใ ช้ โ ว ห า ร ภ า พ พ จ น์

ก า ร เ ล่ น เ สี ย ง ส ร ะ

คื อ ก า ร ใ ช้ สั ม ผั ส ส ร ะ ที่ มี เ สี ย ง ต ร ง กั น ถ้ า มี ตั ว ส ะ ก ด ก็ ต้ อ ง เ ป็ น ตั ว ส ะ ก ด ใ น
ม า ต ร า เ ดี ย ว กั น แ ม้ จ ะ ใ ช้ พ ยั ญ ช น ะ ม า ใ ช้ เ ล่ น สั ม ผั ส เ สี ย ง ส ร ะ อี ก เ ช่ น

น า ง วั น ท อ ง น้ อ ง ค ะ นึ ง ถึ ง ขุ น แ ผ น ด้ ว ย ลู ก แ ม้ น เ ห มื อ น เ ห ลื อ เ ป็ น เ ชื้ อ ส า ย
บ อ ก บ่ า ว ไ พ ร่ ใ ห้ สำ เ ห นี ย ก เ รีย ก ลู ก ช า ย ชื่ อ ว่ า พ ล า ย ง า ม น้ อ ย แ ก้ ว ก ล อ ย ใ จ ฯ

คำ ป ร ะ พั น ธ์ บ ท นี้ ใ ช้ คำ ก า ร เ ล่ น สั ม ผั ส ส ร ะ ช่ ว ย ใ ห้ ผู้ อ่ า น เ ข้ า ใ จ เ ห็ น ภ า พ แ ล ะ
รั บ รู้ ถึ ง ค ว า ม รู้ สึ ก ข อ ง น า ง วั น ท อ ง ที่ ยั ง คิ ด ถึ ง ขุ น แ ผ น แ ล ะ น า ง รู้ สึ ก ดี ใ จ ที่ ลู ก ช า ย
ห น้ า ต า เ ห มื อ น ขุ น แ ผ น น า ง วั น ท อ ง จั ง ตั้ ง ชื่ อ ลู ก ด้ ว ย ค ว า ม รั ก ใ ห้ ส อ ด ค ล้ อ ง กั บ ชื่ อ
พ ล า ย แ ก้ ว

ตั ว อ ย่ า ง ก า ร วิเ ค ร า ะ ห์ ก า ร ใ ช้ ภ า ษ า เ รื่ อ ง ขุ น ช้ า ง ขุ น แ ผ น

ก า ร ใ ช้ โ ว ห า ร ภ า พ พ จ น์

อ ติ พ จ น์

เ ป็ น ก า ร ก ล่ า ว เ กิ น ค ว า ม เ ป็ น จ ริง ดั ง คำ ป ร ะ พั น ธ์ ที่ ว่ า

น า ง วั น ท อ ง ร้ อ ง ไ ห้ ใ จ จ ะ ข า ด โ อ้ ช า ติ นี้ มี ก ร ร ม จ ะ ทำ ไ ฉ น
แ ล้ ว เ ล่ า ค ว า ม ต า ม จ ริง ทุ ก สิ่ ง ไ ป เ จ้ า มิ ใ ช่ ลู ก เ ต้ า เ ข า จึ ง ชั ง

บ ท ป ร ะ พั น ธ์ ข้ า ง ต้ น มี ก า ร พ บ คำ ว่ า ร้ อ ง ไ ห้ ใ จ จ ะ ข า ด ซึ่ ง แ ส ด ง ใ ห้ เ ห็ น ว่ า
ก า ร ร้ อ ง ไ ห้ นั้ น ไ ม่ ไ ด้ เ ป็ น ก า ร ทำ ใ ห้ ใ จ ข า ด ไ ด้ แ ต่ เ ป็ น ก า ร ก ล่ า ว เ ป รีย บ เ ที ย บ ว่ า
เ สี ย ใ จ ม า ก เ ห มื อ น หั ว ใ จ จ ะ ข า ด

ตั ว อ ย่ า ง ก า ร วิเ ค ร า ะ ห์ ก า ร ใ ช้ ภ า ษ า เ รื่ อ ง ขุ น ช้ า ง ขุ น แ ผ น

ก า ร ใ ช้ โ ว ห า ร ภ า พ พ จ น์

อุ ป ลั ก ษ ณ์

ค ล้ า ย กั บ อุ ป ม า โ ว ห า ร คื อ เ ป็ น ก า ร เ ป รีย บ เ ที ย บ เ ห มื อ น กั น แ ต่ เ ป็ น ก า ร เ ป รีย บ
เ ที ย บ สิ่ ง ห นึ่ ง เ ป็ น อี ก สิ่ ง ห นึ่ ง ก า ร เ ป รีย บ เ ที ย บ สิ่ ง ห นึ่ ง เ ป็ น อี ก สิ่ ง ห นึ่ ง มั ก จ ะ มี
คำ เ ป็ น คื อ ตั ว อ ย่ า ง จ า ก บ ท ป ร ะ พั น ธ์ ดั ง ก ล่ า ว

ลู ก ผู้ ช า ย ล า ย มื อ นั้ น คื อ ย ศ เ จ้ า จ ง อุ ต ส่ า ห์ ทำ ส ม่ำ เ ส มี ย น

จ า ก บ ท ป ร ะ พั น ธ์ สุ น ท ร ภู่ เ ป รีย บ ล า ย มื อ คื อ ย ศ ห รือ ตำ แ ห น่ ง ห น้ า ที่ ก า ร ง า น
สั่ ง ส อ น ใ ห้ พ ล า ย ง า ม ตั้ ง ใ จ แ ล ะ ใ ช้ ค ว า ม พ ย า ย า ม ใ น ก า ร ฝึ ก ฝ น อ ย่ า ง ส ม่ำ เ ส ม อ

ส รุ ป ข้ อ คิ ด ที่ ไ ด้ รั บ

ข้ อ คิ ด ที่ ไ ด้ รั บ คื อ จ า ก ก า ร วิเ ค ร า ะ ห์ เ นื้ อ ห า ทำ ใ ห้ เ ข้ า ใ จ แ ล ะ เ ห็ น คุ ณ ค่ า ข อ ง ค ว า ม รั ก ที่ แ ม่ มี ต่ อ ลู ก ทุ ก

ช่ ว ง ชี วิต ข อ ง ลู ก คื อ รั ก ข อ ง แ ม่

1 . แ ส ด ง ใ ห้ เ ห็ น ถึ ง ค ว า ม รั ก ข อ ง แ ม่ แ ม่ ป ร า ร ถ น า ใ ห้ ลู ก มี ห น้ า ต า ผิ ว พ ร ร ณ เ ห มื อ น กั บ ส า ย เ ลื อ ด แ ท้ ๆ
2 . แ ส ด ง ใ ห้ เ ห็ น ถึ ง ค ว า ม รั ก ข อ ง แ ม่ ใ น ก า ร ตั้ ง ชื่ อ ลู ก แ ม่ ชื่ อ ย่ อ ม มี เ ห ตุ ผ ล ที่ มี คุ ณ ค่ า ต่ อ ค ว า ม รู้ สึ ก เ ส ม อ
3 . แ ส ด ง ใ ห้ เ ห็ น ถึ ง ค ว า ม รั ก ข อ ง แ ม่ ที่ เ ป็ น ห่ ว ง ลู ก ต ล อ ด เ ว ล า แ ม้ ย า ม น อ น แ ล ะ ห ลั บ ฝั น
4 . แ ส ด ง ใ ห้ เ ห็ น ถึ ง ค ว า ม รั ก ข อ ง แ ม่ ที่ รู้ สึ ก กั ง ว ล ใ จ แ ล ะ เ ป็ น ทุ ก ข์ เ มื่ อ ลู ก ห า ย ไ ป ไ ก ล สุ ด ส า ย ต า
5 . แ ส ด ง ใ ห้ เ ห็ น ถึ ง ค ว า ม รั ก ข อ ง แ ม่ แ ม่ ไ ม่ ก ลั ว สิ่ ง ใ ด เ พี ย ง ข อ ใ ห้ ลู ก ป ล อ ด ภั ย แ ล ะ มี ชี วิต อ ยู่
6 . แ ส ด ง ใ ห้ เ ห็ น ถึ ง ค ว า ม รั ก ข อ ง แ ม่ นั้ น ยิ่ ง ใ ห ญ่ ม ห า ศ า ล ย อ ม ทุ ก ข์ ท ร ม า น เ พื่ อ ใ ห้ ลู ก ไ ด้ ป ล อ ด ภั ย
7 . แ ส ด ง ใ ห้ เ ห็ น ถึ ง ค ว า ม รั ก ข อ ง แ ม่ แ ม่ จึ ง ป ก ป้ อ ง ใ ห้ ลู ก ป ล อ ด ภั ย
8 . แ ส ด ง ใ ห้ เ ห็ น ถึ ง ค ว า ม รั ก ข อ ง รั ก ข อ ง แ ม่ แ ม่ จึ ง ป ร า ร ถ น า ใ ห้ ไ ด้ ฝึ ก ฝ น แ ล ะ มี วิช า ติ ด ตั ว ไ ว้ เ ลี้ ย ง ชี พ
9 . แ ส ด ง ใ ห้ เ ห็ น ถึ ง ค ว า ม รั ก ข อ ง รั ก ข อ ง แ ม่ เ มื่ อ ลู ก จ ะ จ า ก ไ ป แ ม่ ย่ อ ม โ ศ ก เ ศ ร้ า เ สี ย ใ จ อ า ลั ย อ า ว ร ณ์ ด้ ว ย

ค ว า ม เ ป็ น ห่ ว ง
1 0 . แ ส ด ง ใ ห้ เ ห็ น ถึ ง ค ว า ม รั ก ข อ ง แ ม่ แ ม้ แ ม่ จ ะ จ า ก ไ ป แ ม่ ย่ อ ม จ ด จำ เ รื่ อ ง ร า ว ข อ ง ลู ก ไ ด้ เ ส ม อ
1 1 . แ ส ด ง ใ ห้ เ ห็ น ถึ ง ค ว า ม รั ก ข อ ง แ ม่ ก่ อ น จ ะ สิ้ น ใ จ แ ม่ ป ร า ร ถ น า ใ ห้ ลู ก ไ ด้ จ ด จำ ภ า พ ที่ ส ว ย ง า ม ข อ ง แ ม่

แ ห ล่ ง อ้ า ง อิ ง

รื่ น ฤ ทั ย สั จ จ พั น ธุ์ . ( 2 5 2 3 ) . ค ว า ม รู้ ทั่ ว ไ ป ท า ง ภ า ษ า แ ล ะ ว ร ร ณ ก ร ร ม ไ ท ย ต อ น ที่ 3 ว ร ร ณ ค ดี
ไ ท ย . ก รุ ง เ ท พ ฯ : ม ห า วิท ย า ลั ย ร า ม คำ แ ห ง

วิเ ชี ย ร เ ก ษ ป ร ะ ทุ ม . ( ม ป ป ) . เ ล่ า เ รื่ อ ง ขุ น ช้ า ง – ขุ น แ ผ น . ก รุ ง เ ท พ ฯ : พั ฒ น า ศึ ก ษ า .
N G U Y E N K I E U Y E N . ( 2 5 6 2 ) . ห นั ง สื อ อ่ า น ป ร ะ ก อ บ เ รื่ อ ง " วิถี ชี วิต ไ ท ย " จ า ก ว ร ร ณ ค ดี เ

เ รื่ อ ง ขุ น ช้ า ง ขุ น แ ผ น สำ ห รั บ ผู้ เ รีย น ช า ว เ วีย ด น า ม . ศิ ล ป ศ า ส ต ร ม ห า บั ณ ฑิ ต
ม ห า วิท ย า ลั ย ศ รีน ค ริน ท ร วิโ ร ฒ .

ค ณ ะ ผู้ จั ด ทำ

ด . ญ . เ เ พ ร ว ว นิ ด มู สิ ก ะ เ จ ริญ ด . ญ . พิ ช ญ์ ช า ม ญ ช์ สิ น ท รั พ ย์

ด . ญ . ช น นิ ก า น ต์ ท อ ง ว ล

โ ร ง เ รีย น เ ท ศ บ า ล ป ลู ก ปั ญ ญ า ใ น พ ร ะ อุ ป ถั ม ภ์ ฯ