หนังสือวิทยาศาสตร์ ชั้นบรรยากาศของโลก ม.1

46

วธิ ีปอB งกันตัวขณะอยบXู 8าน
1. ให3นำสัตวเG ล้ยี งเข3าบา3 นทนั ที เพราะบ3านสัตวเG ล้ียงทกุ ชนิดไมส= ามารถ

ปอk งกนั ฟkาผา= ได3 และปลอกคอสัตวGส=วนใหญ=ก็เปนN สอื่ ล=อฟkาด3วย
2. ป”ดประตูกบั หน3าต=างทุกบานให3สนิท และพยายามอยู=หา= งหนา3 ต=างเอาไว3
3. งดใช3อุปกรณไG ฟฟาk และอุปกรณทG ่ีทำมาจากโลหะในระหว=างทีม่ ีพายฝุ น

เพราะกระแสไฟอาจวิง่ เข3าสู=รา= งกาย นอกจากนี้ไม=ควรยนื พิงหรือสมั ผสั ผนงั
คอนกรีต เน่ืองจากผนังคอนกรตี สว= นใหญม= ีโครงสรา3 งภายในท่เี ปNนสอ่ื นำไฟฟาk

4. ในระหว=างท่มี พี ายฝุ นควรอยู=ในบ3านตลอด และหากตอ3 งการจะออกจาก
บา3 นควรรอหลังฝนหยดุ สนิทแล3ว 30 นาที เพ่อื ลดความเสีย่ งจากเหตุฟkาผา= ท่มี ากบั
พายุฝน

ภาพที่ 4 วิธีการปอA งกันตนเองขณะอยบ0ู า> น
ท่ีมา : กรมปอA งกนั และบรรเทาสาธารณภัย (4 ตลุ าคม 2564)

47

วิธีปBองกันตวั เมือ่ อยXูนอกบ8าน
1. หลบเข3าชายคาทนั ที เพราะเกดิ อันตรายจากฟkาผา= ได3เสมอ หลกี เลยี่ งการ

หลบฟาk ฝนใต3ต3นไม3หรอื อาคารขนาดเล็ก ๆ เชน= ห3องนำ้ สาธารณะ หรอื มีแค=กัน
สาดกันฝน เนอ่ื งจากโครงสร3างประเภทนี้ไมส= ามารถปอk งกันฟkาผ=าได3 อกี ทงั้ อาจ
ไดร3 บั อันตรายเมอื่ ต3นไมห3 รอื โครงสรา3 งถูกหักโคน= ลงมา

2. หลกี เลีย่ งจากแหลง= น้ำ เชน= สระวา= ยน้ำหรอื บ=อนำ้ หากอยูใ= นนำ้ ขณะมี
พายฝุ นใหร3 บี ขนึ้ จากน้ำทนั ที ไมเ= ชน= นนั้ อาจได3รบั อันตรายในขณะทีม่ พี ายฝุ น

3. เมือ่ ต3องหลบฝนร=วมกับผู3อ่ืน ควรรักษาระยะห=างแตล= ะคนไว3ประมาณ
15.2-30.5 เมตร เพื่อปอk งกนั ไม=ใหก3 ระแสไฟวิ่งเข3าส=รู =างกายคนรอบข3างเมอ่ื มคี น
โดนผา= ฟาk

4. หากมีฟkาผ=าลงมาบรเิ วณใกล3เคยี ง ให3นัง่ ยอง ๆ เท3าชิด กม3 หน3าซุกระหว=าง
เข=า มือปด” หูหรือจับเข=าไว3 ช=วยลดความรนุ แรงอาการบาดเจ็บทอ่ี าจเกดิ ขน้ึ กับ
อวยั วะภายในเมอ่ื โดนฟkาผ=าได3

ภาพที่ 5 วิธีปAองกนั ตนเอง เม่ืออยู0นอกบ>าน
ท่ีมา : กรมปAองกันและบรรเทาสาธารณภัย (4 ตุลาคม 2564)

48
ข8อควรปฏบิ ตั ขิ ณะเกดิ วาตภยั ประชาชนควรพึงปฏิบัติ ดงั นี้
- พยายามคมุ สตใิ ห3ดขี ณะที่มีลมพายุ
- ไมค= วรออกนอกอาคาร
- ไมค= วรอยู=ในท่ีลุ=มหรอื ทีร่ าบรมิ ทะเล
ขอ8 ควรปฏิบัตหิ ลังเกิดวาตภัย ควรปฏิบัติดังนี้
- ควรรอเม่ือพายสุ งบไปแล3วประมาณ 3 ช่วั โมง เพือ่ ให3แนใ= จว=าสงบแลว3 จริง ๆ
- ถ3ามผี ไู3 ดร3 บั บาดเจบ็ ให3ชว= ยเหลอื ทนั ทโี ดยการนำส=งโรงพยาบาล
- หากมีตน3 ไมล3 3ม อาคารหักพังเสยี หาย ควรเก็บหรอื จดั การให3ปลอดภัย
- ประปามีทอ= แตกไม=ควรใช3เพราะอาจมีเชอื้ โรคปนเปอ¤\ นได3
- ถ3ามเี สาไฟล3ม สายไฟขาด ไมค= วรเข3าใกลใ3 ห3ทำเครื่องหมายหรอื เครอ่ื งก้ันไว3 แล3ว
แจง3 เจา3 หน3าทีม่ าจัดการให3เรียบรอ3 ย

ภาพท่ี 6 สายฟAา
ทีม่ า : ณัฐพร (4 ตลุ าคม 2564)

49

กจิ กรรมท่ี 4
จุดประสงค<

1. อธบิ ายขน้ั ตอนการปkองกันอนั ตรายทีเ่ กดิ จากพายฝุ นฟkาคะนอง
2. แสดงสถานการณGจำลองการปkองกันอันตรายทเ่ี กดิ จากพายฝุ นฟาk คะนองได3
วธิ ีดำเนนิ การกจิ กรรม
1. ศึกษาข้นั ตอนการปอk งกันอนั ตรายทีเ่ กดิ จากพายุฝนฟkาคะนอง
2. ออกแบบแสดงสถานการณGจำลองการปอk งกนั อัตรายที่เกดิ จากพายุฝนฟkาคะนอง
3. แสดงสถานการณจG ำลองการปอk งกันอัตรายทเี่ กิดจากพายฝุ นฟkาคะนอง
ตรวจสอบความเขา8 ใจ
1. วิธีเตรยี มรบั มอื และปkองกนั ตวั ขณะเกิดพายฝุ นมีวิธีใดบา3 ง
2. ลมฟkาอากาศมีความสำคัญต=อชวี ิตความเปนN อยข=ู องเราไดอ3 ย=างไร

ภาพที่ 7 ภาพฟาA ผา0 ริมแมน0 ำ้ เจ>าพระยา
ทม่ี า : ณัฐพร (4 ตุลาคม 2564)

50

พายซุ ดั ฝงqb
ส=วนใหญ=เกิดจากพายุหมนุ เขตรอ3 นท่มี ีความแรงในระดับพายุโซนรอ3 นขน้ึ ไป ทำ

ให3เกิดคลน่ื ขนาดใหญซ= ัดเขา3 หาฝŽ[ง เช=น พายุโซนร3อน HARRIET ซ่ึงได3ทำลายบรเิ วณ
ชายฝง[Ž แหลมตะลมุ พกุ
การเตรยี มการปBองกนั และบรรเทาภัยจากคล่นื ซดั ฝbงq ควรปฏิบัตดิ งั น้ี

1. สร3างแนวเข่ือนก้นั คลืน่ พายุซดั ฝงŽ[ ให3มคี วามแขง็ แรงและสูงพอสมควร
โดยเฉพาะในพน้ื ทเ่ี ส่ียงภัยมาก ๆ ต=อความสูญเสยี ท่ีจะเกิดขึน้ สิง่ ปลกู สรา3 งบรเิ วณ
ชายฝŽง[ ควรเปนN สงิ่ ปลูกสรา3 งท่มี ่นั คง แขง็ แรง และถาวร

2. ใหค3 ำแนะนำความรเ3ู กยี่ วกับพายหุ มุนเขตรอ3 น และคล่นื พายุซดั ฝง[Ž ใหก3 บั
ประชาชนท่อี าศัยประกอบกจิ การอยใู= นบริเวณชายฝ[Žง ตลอดท้งั แนวภาคใตฝ3 Žง[
ตะวนั ออกและภาคตะวันออก รวมท้งั ประชาชนโดยท่ัวไป

3. ตดิ ตามข=าวอากาศเตือนภัยพายหุ มนุ เขตร3อน และเตือนภยั คลื่นพายซุ ดั ฝงŽ[
จากกรมอตุ ุนยิ มวทิ ยาอยา= งใกล3ชิด

เสริมความรู8
ฤดูกาลทม่ี กั เกิดคลนื่ พายซุ ดั ฝqbงในประเทศไทย

เกิดจากพายุหมนุ เขตร3อนท่ีเคลอ่ื นตัวเขา3 ใกลช3 ายฝงŽ[
ทะเล พายหุ มนุ เขตร3อนอาจก=อตวั ในทะเลจีนใตแ3 ลว3 เคลอื่ น
ตัวผ=านปลายแหลมญวนเขา3 ส=ูอา= วไทย หรือกอ= ตัวในบรเิ วณ
อา= วไทยตอนลา= งเรม่ิ ตงั้ แตก= ลางเดือนตุลาคม-กลางเดอื น
ธันวาคม โดยมพี ้ืนท่ี ทีม่ โี อกาสการเกดิ คลื่นพายุซัดฝงŽ[
ในชว= งเดอื นตา= ง ๆ ดังน้ี

51

บรรณานุกรมและหนงั สอื อา8 งอิง

ณัฐรดา เครือยศ. (2555). ชดุ กจิ กรรมที่ 1 เรือ่ ง องค<ประกอบและการแบXงชนั้ บรรยากาศ.
สบื ค3นเมื่อวันที่ 15 กนั ยายน 2564
เขา3 ถึงได3จาก file:///C:/Users/Acer/Desktop.pdf

นิภาภทั รG ปน[\ บญุ . (2564). ประโยชนข< องชั้นบรรยากาศ.
สบื คน3 เมอื่ วนั ที่ 27 กนั ยายน 2564
เข3าถงึ ไดจ3 าก https://niphaphat.wordpress.com

ภทั ราลี เหรียญทอง. (2560). ชุดการเรยี นร8ูวิทยาศาสตร< หนวX ยการเรียนรูเ8 ร่ือง
บรรยากาศและลมฟBาอากาศ.
สบื ค3นเมอื่ วนั ท่ี 15 กันยายน 2564
เขา3 ถึงได3จาก file:///C:/Users/Acer/Desktop.pdf

ศนู ยGการเรียนรู3วทิ ยาศาสตรโG ลกและดาราศาสตรG (LESA). ลม.
สบื ค3นเม่ือวนั ที่ 27 กนั ยายน 2564
เข3าถึงไดจ3 าก http://www.lesa.biz/earth/atmosphere/wind

สงคราม แก=นสา. (2560). ชดุ กิจกรรมการเรียน เรอ่ื ง บรรยากาศ.
สืบคน3 เมือ่ วันท่ี 27 กนั ยายน 2564
เขา3 ถึงได3จาก https://www.kroobannok.com/news_file/p91426102346.pdf

Rattaporn. (2563). บรรยากาศ troposphere.
สบื ค3นเมื่อวันท่ี 27 กันยายน 2564
เข3าถงึ ได3จาก https://sence9.com/learning/our-atmosphere/

52

มเี ดีย เสริ Gซ จำกัด. วธิ ีป้องกันอันตรายจากวาตภยั .
สบื ค3นเม่ือวนั ท่ี 5 กนั ยายน 2564
เขา3 ถงึ ไดจ3 าก วธิ ีปอ้ งกนั อนั ตรายจากวาตภยั (mediasearch.co.th)

ศนู ยก์ ารเรยี นรูว้ ทิ ยาศาสตรโ์ ลกและดาราศาสตร.์ ขัน5 ตอนการเกดิ พายุฝนฟ้าคะนอง
สบื คน3 เม่ือวนั ท่ี KL กนั ยายน KMNO
เขา3 ถงึ ได3จาก http://www.lesa.biz/earth/atmosphere/phenomenon/thunderstorm

ศนู ยก์ ารเรยี นรูว้ ทิ ยาศาสตรโ์ ลกและดาราศาสตร.์ ทอ้ งฟ้ากลางวัน
สบื ค3นเมือ่ วนั ท่ี 27 กนั ยายน 2564
เขา3 ถงึ ไดจ3 าก http://www.lesa.biz/earth/atmosphere/phenomenon/thunderstorm

ศนู ยGภูมิอากาศกรมอตุ นุ ิยมวทิ ยา. ปจb จัยทางธรรมชาตทิ ่มี ีตอX การเปล่ยี นแปลงภมู อิ ากาศ.
สืบคน3 เมื่อวันท่ี 5 กนั ยายน 2564
เขา3 ถงึ ไดจ3 าก กรมอุตุนิยมวทิ ยา - (tmd.go.th)

ศูนยกG ารเรยี นรู3วทิ ยาศาสตรโG ลกและดาราศาสตรG (LESA). พายุฝนฟ้าคะนอง.
สบื คน3 เมือ่ วันท่ี 27 กนั ยายน 2564
เข3าถึงได3จาก http://www.lesa.biz/earth/atmosphere/wind

ศนู ยก์ ารเรยี นรูว้ ทิ ยาศาสตรโ์ ลกและดาราศาสตร.์ พายุลมงวง
สืบคน3 เมอ่ื วันที่ KL กนั ยายน KMNO
เขา3 ถึงไดจ3 าก http://www.lesa.biz/earth/atmosphere/phenomenon/thunderstorm

52