บทเสภาสามัคคี2(ใหม่)

00

4/8/63

00

4/8/63

00

ตอน วิศวกรรมา และสามัคคีเสวก

4/8/63

หน่วยที่ ๒ บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมา และสามัคคีเสวก

หน่วยที่ ๒ บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมา และสามัคคีเสวก

บทเสภาสามัคคีเสวกเป็น
พระราชนิพนธ์

ในพระบาทสมเด็จ
พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว

เดิมเล่าเรื่องราว จึงนำเรื่องเล่าหรือนิทานมาผูกขึ้น
เป็นนิทาน เป็นบทกลอนใช้ขับเสภา โดยมี
กรับเป็นเครื่องประกอบจังหวะ

หน่วยที่ ๒ บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมา และสามัคคีเสวก

หน่วยที่ ๒ บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมา และสามัคคีเสวก

ในระหว่างที่พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
ทรงพักผ่อนที่พระราชวังสนามจันทร์ได้มีการจัดเลี้ยงกัน
เจ้าพระยาธรรมาธิกรณาธิบดีทูลขอให้พระองค์คิดการ
เล่นหนึ่งอย่างพระองค์จึงทรงคิดผูกระบำสามัคคีเสวก
โดยไม่มีบทร้อง มีแต่พิณพาทย์บรรเลง ในระหว่างพัก
ตอน

ของการเล่นระบำ จึงทรงพระราชนิพนธ์บทเสภาขึ้น
สำหรับขับระหว่างตอน เพื่อให้พิณพาทย์ได้พักบ้าง

พระราชวังสนามจันทร์

หน่วยที่ ๒ บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมา และสามัคคีเสวก

บทเสภาสามัคคีเสวกมี ๔ ตอน แสดงแนวคิดยกย่องเทพเจ้าต่างๆ
แสดงให้เห็นถึงความสามัคคี และความจงรักภักดีต่อพระมหากษัตริย์

กล่าวสรรเสริญพระนนทีว่าเป็นเทพเสวก กล่าวสรรเสริญพระคเณศเทพเจ้า
ที่ถือเป็นตัวอย่างของเสวกที่ดีโดยพระนนที แห่งศิลปวิทยา เป็นผู้สร้างช้างตระกูล
ทำหน้าที่รับใช้พระอิศวรอย่างซื่อสัตย์ ต่างๆ

กล่าวสรรเสริญพระวิศวกรรม
เทพผู้ให้กำเนิดการก่อสร้างและช่าง
นานาชนิด

หน่วยที่ ๒ บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมา และสามัคคีเสวก

บทเสภาสามัคคีเสวกมี ๔ ตอน แสดงแนวคิดยกย่องเทพเจ้าต่างๆ
แสดงให้เห็นถึงความสามัคคี และความจงรักภักดีต่อพระมหากษัตริย์

กล่าวสรรเสริญพระนนทีว่าเป็นเทพเสวก ตอนที่ ๒ กล่าวสรรเสริญพระคเณศเทพเจ้า
ที่ถือเป็นตัวอย่างของเสวกที่ดีโดยพระนนที กรีนิมิต แห่งศิลปวิทยา เป็นผู้สร้างช้างตระกูล
ทำหน้าที่รับใช้พระอิศวรอย่างซื่อสัตย์ ต่างๆ

ตอนที่ ๑ ตอนที่ ๓
กิจการแห่งพระนนที วิศวกรรมา

กล่าวถึงความสามัคคีใน ตอนที่ ๔ กล่าวสรรเสริญพระวิศวกรรม
หมู่ราชเสวก ให้ยึดมั่นจงรักภักดี สามัคคีเสวก เทพผู้ให้กำเนิดการก่อสร้างและช่าง
นานาชนิด

หน่วยที่ ๒ บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมา และสามัคคีเสวก

บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมา

หน่วยที่ ๒ บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมา และสามัคคีเสวก

บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมา

บทเสภาสามัคคีเสวกเป็นบทสำหรับขับอธิบายนำเรื่องใน
การฟ้อนรำตอนต่าง ๆ มีจุดมุ่งหมายเพื่อกล่าวสรรเสริญพระวิศวกรรมผู้เป็น
เทพแห่งการช่างทั้งปวง กล่าวถึงช่างสาขาต่างๆ ประโยชน์ของวิชา
การช่างศิลปกรรม ที่ทำให้เจริญตาเจริญใจ ชาติที่ไม่มีช่างสร้างสรรค์ศิลปะ
เหมือนสตรีที่ไม่งามสง่า คนที่ดูถูกช่างก็เหมือนคนป่าไม่มีความเจริญ
ไม่น่าคบหาสมาคม เชิญชวนให้คนไทยส่งเสริมการช่าง เพื่อให้บ้านเมือง
เจริญรุ่งเรืองทัดเทียมอารยประเทศ ในที่สุดก็จะเป็นผลดีต่อประเทศชาติ

“อันชาติใดไร้ช่างชำนาญศิลป์ หน่วยที่ ๒ บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมา และสามัคคีเสวก

“ศิลปกรรมนำใจให้สร่างโศก เหมือนนารินไร้โฉมบรรโลมสง่า”
จำเริญตาพาใจให้สบาย ช่วยบรรเทาทุกข์ในโลกให้เหือดหาย
อีกร่างกายก็จะพลอยสุขสราญ”
“เพราะการช่างนี้สำคัญอันวิเศษ ทุกประเทศนานาทั้งน้อยใหญ่
จึงยกย่องศิลปกรรม์นั้นทั่วไป ศรีวิไลวิลาสดีเป็นศรีเมือง”

วิชาการช่างศิลปกรรม เป็นสิ่งสำคัญอัน
วิเศษและทำให้เจริญตาเจริญใจ ชาติที่ไม่มี
ช่างสร้างสรรค์ศิลปะเหมือนสตรีที่ไม่งามสง่า

ตัวอย่างบทวิเคราะห์เสภาสามัคคีเหสน่วยวที่ก๒ ตอน วิศวกรรมาบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมา และสามัคคีเสวก

“อันชาติใดไร้ช่างชำนาญศิลป์ เหมือนนารินไร้โฉมบรรโลมสง่า”

“ศิลปกรรมนำใจให้สร่างโศก ช่วยบรรเทาทุกข์ในโลกให้เหือดหาย
จำเริญตาพาใจให้สบาย อีกร่างกายก็จะพลอยสุขสราญ”

“เพราะการช่างนี้สำคัญอันวิเศษ ทุกประเทศนานาทั้งน้อยใหญ่
จึงยกย่องศิลปกรรม์นั้นทั่วไป ศรีวิไลวิลาสดีเป็นศรีเมือง”

วิชาการช่างศิลปกรรม เป็นสิ่งสำคัญอัน
วิเศษและทำให้เจริญตาเจริญใจ ชาติที่ไม่มี
ช่างสร้างสรรค์ศิลปะเหมือนสตรีที่ไม่งามสง่า

หน่วยที่ ๒ บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมา และสามัคคีเสวก

หน่วยที่ ๒ บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมา และสามัคคีเสวก

บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมา มีการใช้ถ้อยคำ ดังนี้

๑. การใช้คำง่าย ๆ สั้น ๆ ทำให้เข้าใจได้ทันที เช่น

“จำเริญตาพาใจให้สบาย อีกร่างกายก็จะพลอยสุขสราญ”

“ช่วยบำรุงช่างไทยให้ถาวร อย่าให้หย่อนกว่าเขาเราจะอาย”

หน่วยที่ ๒ บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมา และสามัคคีเสวก

หน่วยที่ ๒ บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมา และสามัคคีเสวก

๒. การใช้โวหารเปรียบเทียบเชิงอุปมา เช่น

“อันชาติใดไร้ช่างชำนาญศิลป์ เหมือนนารินไร้โฉมบรรโลมสง่า”

“เหมือนคนป่าคนไพรไม่รุ่งเรือง จะพูดด้วยนั้นก็เปลืองซึ่งวาจา”

หน่วยที่ ๒ บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมา และสามัคคีเสวก

หน่วยที่ ๒ บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมา และสามัคคีเสวก

๑. ความรู้เกี่ยวกับการช่างสาขาต่างๆ
เช่น ช่างเขียน ช่างทอง ช่างปั้น

๒. การช่างมีคุณค่าทำให้ประเทศเจริญรุ่งเรือง
มีความงดงาม ผู้พบเห็นสบายตาสบายใจ
คลายความเศร้าหมอง ทุกประเทศจึงยกย่องศิลปกรรม

หน่วยที่ ๒ บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมา และสามัคคีเสวก

a. ศิลปกรรมทำให้โลกสดใสสวยงาม
และแสดงถึง
ความเจริญรุ่งเรืองของประเทศ

b. เราควรยกย่องวิชาชีพช่าง และ
ช่วยกันบำรุงช่างไทย
ให้รุ่งเรือง เพื่อให้ประเทศพัฒนา
ทัดเทียมอารยประเทศ

หน่วยที่ ๒ บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมา และสามัคคีเสวก

a. ศิลปกรรมทำให้โลกสดใสสวยงาม c. ในฐานะที่เป็นคนไทย
และแสดงถึง ควรศึกษางานช่างของไทย
ความเจริญรุ่งเรืองของประเทศ ตามความรู้ความสามารถ
ของตน และควรฝึกหัด
b. เราควรยกย่องวิชาชีพช่าง และ การช่างที่สนใจเมื่อมี
ช่วยกันบำรุงช่างไทย โอกาส
ให้รุ่งเรือง เพื่อให้ประเทศพัฒนา
ทัดเทียมอารยประเทศ

หน่วยที่ ๒ บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมา และสามัคคีเสวก

บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวก

หน่วยที่ ๒ บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมา และสามัคคีเสวก

บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวก

บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวก กล่าวถึงคุณลักษณะของข้า
ราชบริพารที่ต้องมีความขยันหมั่นเพียรซื่อสัตย์สุจริต
เห็นแก่ประโยชน์ส่วนรวม มีความรับผิดชอบในหน้าที่ของตนมีวินัย ปฏิบัติ
ตามคำสั่งของเจ้านายหรือผู้บังคับบัญชา มีความสามัคคี
และจงรักภักดีต่อพระมหากษัตริย์เพราะพระองค์เปรียบเสมือน
บิดาบังเกิดเกล้า ข้าราชบริพารเหมือนลูกเรือต้องเคารพเชื่อฟังกัปตันเรือ
ควรมีวินัย รักษาหน้าที่ ไม่เลือกที่รักมักที่ชัง และให้สามัคคีปรองดองกัน

หน่วยที่ ๒ บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมา และสามัคคีเสวก

“เหล่าเสวกตกที่กะลาสี ควรคิดถึงหน้าที่นั้นเป็นใหญ่
รักษาตนเคร่งคงตรงวินัย สมานใจจงรักพระจักรี
ไม่ควรเลือกที่รักมักที่ชัง สามัคคีเป็นกำลังพลังศรี
ควรปรองดองในหมู่ราชเสวี ให้สมที่ร่วมพระเจ้าเราองค์

ข้าราชบริพารควรมีวินัย รักษาหน้าที่
ไม่เลือกที่รักมักที่ชัง และให้สามัคคีปรองดอง
กัน

หน่วยที่ ๒ บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมา และสามัคคีเสวก

ตัวอย่างบทวิเคราะห์เสภาสมัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวก

“เหล่าเสวกตกที่กะลาสี ควรคิดถึงหน้าที่นั้นเป็นใหญ่
รักษาตนเคร่งคงตรงวินัย สมานใจจงรักพระจักรี
ไม่ควรเลือกที่รักมักที่ชัง สามัคคีเป็นกำลังพลังศรี
ควรปรองดองในหมู่ราชเสวี ให้สมที่ร่วมพระเจ้าเราองค์

ข้าราชบริพารควรมีวินัย รักษาหน้าที่
ไม่เลือกที่รักมักที่ชัง และให้สามัคคีปรองดอง
กัน

หน่วยที่ ๒ บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมา และสามัคคีเสวก

“แม้ต่างคนต่างเถียงเกี่ยงแก่งแย่ง นายเรือจะเอาแรงมาแต่ไหน”

“ควรปรองดองในหมู่ราชเสวี ให้สมที่ร่วมพระเจ้าเราองค์เดียว”

หน่วยที่ ๒ บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมา และสามัคคีเสวก

๑. การใช้คำง่าย ๆ ทำให้เข้าใจได้ทันที เช่น

“แม้ต่างคนต่างเถียงเกี่ยงแก่งแย่ง นายเรือจะเอาแรงมาแต่ไหน”

“ควรปรองดองในหมู่ราชเสวี ให้สมที่ร่วมพระเจ้าเราองค์เดียว”

หน่วยที่ ๒ บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมา และสามัคคีเสวก

หน่วยที่ ๒ บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมา และสามัคคีเสวก

๒. การใช้อุปมาเปรียบเทียบให้เห็นจริง เช่น

“ประการหนึ่งพึงคิดในจิตมั่น ว่าทรงธรรม์เหมือนบิดาบังเกิดหัว”

“เหมือนลูกเรืออยู่ในกลางหว่างวารี จำต้องมีมิตรจิตสนิทกัน”

หน่วยที่ ๒ บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมา และสามัคคีเสวก

หน่วยที่ ๒ บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมา และสามัคคีเสวก

ประเทศเปรียบเหมือนเรือที่เดินทางอยู่กลางมหาสมุทร ต้องฝ่าฟันอุปสรรคต่างๆ
และประคับประคองไปให้ถึงจุดหมายอย่างปลอดภัย ซึ่งต้องใช้ความร่วมแรงร่วมใจจากทุกคน
โดยเฉพาะข้าราชบริพารต้องสามัคคีปรองดองกัน

หน่วยที่ ๒ บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมา และสามัคคีเสวก

หน่วยที่ ๒ บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมา และสามัคคีเสวก

๑. สามัคคีคือพลัง ๓. รักษาวินัย และจงรักภัก

ทำให้ชาติเจริญรุ่งเรือง ต่อพระมหากษัตริย์

๔. มีความยุติธรรม

๒. มีความรับผิดชอบ
ต่อหน้าที่และปฏิบัติให้ดีที่สุด