(ปรับ)คู่มือแนวทางการอบรมหลักสูตรฝึกอบรมครูโรงเรียนผู้สูงอายุ (เผยแพร่)

คู่มือแนวทางการอบรมหลักสูตรฝกึ อบรมครูโรงเรยี นผ้สู ูงอายุ [1]

ภาควิชาการศึกษาผใู้ หญ่และการศึกษาตลอดชีวิต
คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลยั ศรนี ครนิ ทรวิโรฒ

ค่มู ือ

คู่มือแนวทางการอบรมหลักสตู รฝกึ อบรมครโู รงเรยี นผ้สู ูงอายุ [2]

สารบัญ

เรือ่ ง หน้า

หลักสูตรฝึกอบรมครโู รงเรียนผสู้ ูงอายุ หลักสตู ร 18++ ชว่ั โมง 3
ความเปน็ มา 4
4
1. หลักการและเหตุผล 4
2. วตั ถปุ ระสงค์ 4
3. กลมุ่ เป้าหมาย 4
4. คุณสมบตั ผิ ู้เข้ารบั การอบรม 5
5. ระยะเวลา 5
6. หมวดวิชา 11
7. โครงสร้างหลกั สูตรฝกึ อบรมครูโรงเรยี นผู้สูงอายุ 12
8. แผนการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนและการประเมินผล 13
9. การปฏิบัตกิ จิ กรรมการเรียนรู้ในโรงเรียนผ้สู ูงอายุในพื้นที่ 14
10. แผนการสอน (แผนการจัดกิจกรรมการเรียนร)ู้
11. การจัดการความรู้ (ถอดบทเรยี น)
12. การวดั และการประเมนิ ผลหลักสูตร

ภาคผนวก ตารางการอบรมหลักสูตรฝึกอบรมครูโรงเรยี นผู้สงู อายุ หลักสูตร 18++ ชัว่ โมง

คมู่ อื แนวทางการอบรมหลกั สตู รฝกึ อบรมครูโรงเรียนผู้สูงอายุ [3]

หลักสูตรฝกึ อบรมครโู รงเรียนผสู้ งู อายุ
หลักสตู ร 18++ ชั่วโมง

1. หลักการและเหตุผล
เน่ืองด้วยประชากรผู้สูงอายุทั่วประเทศไทยมีอัตราเพิ่มสูงขึ้นทุกปี หน่วยงานที่เกี่ยวข้องหรือผู้มีส่วน

เก่ียวข้องในพื้นท่ี เช่น เทศบาล อบต. ศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตและส่งเสรมิ อาชีพผู้สูงอายุ (ศพอส.) จึงเล็งเห็นการ
ก่อตั้งโรงเรียนผู้สูงอายุ เป็นส่ิงท่ีจะช่วยพัฒนาศักยภาพ และพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ โดยให้มาร่วม
กิจกรรมการเรียนรู้ และดาเนินงานต่าง ๆ ร่วมกับชมรมผู้สูงอายุในพ้ืนท่ี และในหลายพ้ืนท่ีมีการดาเนินงาน
ลักษณะเป็นกลุ่ม โรงเรียน ศูนย์การเรียนรู้ ชมรมผู้สูงอายุ จากการลงพื้นที่ได้พบข้อมูลในเบื้องต้นว่า โรงเรียน
ผู้สูงอายุยังขาดบุคลากรและวิทยากรที่มีความรู้แบบองค์รวม และไม่เข้าใจการจัดการเรียนรู้ให้กับผู้สูงอายุ
กล่าวคือ บุคลากรหรือวิทยากรท่ีถนัดการสาธารณสุข มีความชานาญเฉพาะการให้ความรู้เรื่องการรักษาสุขภาพ
แตไ่ ม่สามารถเขา้ ใจความต้องการ หรอื การใหค้ วามรู้ในการประกอบอาชีพต่อผูส้ ูงอายใุ นโรงเรยี นได้ จากขอ้ ค้นพบ
จากการติดตามประเมินผลแผนผู้สูงอายุแห่งชาติ ฉบับที่ 2 ระยะท่ี 3 พบว่า ความรู้และความตระหนักในเร่ือง
“สงั คมผูส้ งู อายุ” ไมใ่ ชเ่ ปน็ เพียงเรื่องเฉพาะของวัยสูงอายุเท่านั้น งานดา้ นผสู้ ูงอายุมีความจาเปน็ ต้องสื่อสารให้เกิด
การรับรู้และความเข้าใจโดยถ่องแท้จากทุกวัย อีกท้ังการดาเนินงานด้านผู้สูงอายุจาเป็นต้องบูรณาการภารกิจ
องค์ความรู้ งบประมาณ นอกจากนี้การติดตามกากบั ดูแล ความกา้ วหน้าของการดาเนินงานอย่างต่อเนือ่ ง ซึ่งผู้ทีม่ า
ให้ความรู้เป็นวิทยากร หรือครูภายในโรงเรียนผู้สูงอายุ จึงไม่มีหน่วยงานใดฝึกอบรมให้ความรู้อย่างเป็นองค์รวม
ให้กับบุคลากรครูเหล่านี้ ซึ่งในปัจจุบันพบว่ามีความพยายามท่ีจะจัดหลักสูตรการฝึกอบรมครู ผู้สูงอายุ จานวน 2
แห่ง ได้แก่ โรงเรียนฝึกหดั ครูผู้สูงอายุจังหวัดเชียงใหม่ ทีด่ าเนินงานโดยชุมชนเอง และการฝึกอบรมครู กศน.ตาบล
ให้สอนในโรงเรียนผู้สูงอายุ ในจังหวัดฉะเชิงเทรา โดยทั้งสองแห่งยังไม่มีหลักสูตร หรือการนาแนวคิด ทฤษฎี และ
กระบวนการเรียนรู้ท่ีเหมาะสมสาหรับผู้สูงอายุมากาหนดในหลักสูตร (ผลการลงพื้นที่โครงการวิจัย การพัฒนา
รปู แบบโรงเรียนผูส้ งู อายุโดยใชช้ ุมชนเป็นฐาน ประจาปี 2562 เงินอุดหนุนจากรัฐบาล) อกี ท้งั ยงั ไม่มีหนว่ ยงานใดท่ี
จะพัฒนาหลักสูตรการเป็นครูของโรงเรียนผู้สูงอายุ ดังนั้นภาควิชาการศึกษาผู้ใหญ่และการศึกษาตลอดชีวิต คณะ
ศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ เห็นปัญหาการพัฒนาโรงเรียนผู้สูงอายุที่ไม่สามารถพัฒนาให้
มาตรฐานการจัดการเรียนรู้อย่างต่อเน่ืองและย่ังยืนได้ ดังนั้นการสร้างและพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมครูสาหรับ
โรงเรียนผู้สูงอายุ จึงจาเป็นอย่างยิ่ง คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ โดยผู้ช่วยศาสตราจารย์
ดร.มิง่ ขวญั คงเจรญิ หวั หนา้ โครงการวจิ ัยเรื่อง "การพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมครโู รงเรียนผู้สูงอาย"ุ จึงไดด้ าเนินการ
จัดทาวิจัยโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมครูโรงเรียนผู้สูงอายุ และเพ่ือศึกษาประสิทธิภาพ
หลักสูตรฝึกอบรมครูโรงเรียนผู้สูงอายุ ผู้วิจัยได้วิเคราะห์เน้ือหาท่ีใช้ในการจัดการเรียนรู้ให้ผู้สูงอายุในโรงเรียน
ผู้สูงอายุ ตามประเด็นความท้าทาย 5 ด้านของการดาเนินงานด้านผู้สูงอายุ และศึกษาความต้องการในการพัฒนา
ตนเองของครูโรงเรียนผู้สูงอายุ ออกแบบและพัฒนา ร่างหลักสูตรฝึกอบรมท่ีผ่านความเห็นจากผู้เช่ียวชาญและ
จึงนามาทดลองใช้ หลกั สตู รฝกึ อบรมครโู รงเรียนผูส้ ูงอายุ กบั กลมุ่ ครูโรงเรยี นผู้สงู อายุ ในพน้ื ทจี่ งั หวัดฉะเชิงเทรา

คูม่ ือแนวทางการอบรมหลักสตู รฝึกอบรมครโู รงเรียนผสู้ ูงอายุ [4]

2. วัตถปุ ระสงค์ของหลักสูตร
1. เพ่อื ให้ผู้ปฏิบตั หิ น้าท่ีครู กศน. บุคลากรทางการศึกษา เจา้ หนา้ ที่ทอ้ งถิน่ และผ้ทู ่ปี ฏบิ ตั งิ านเกี่ยวข้อง

กบั โรงเรียนผสู้ ูงอายุ มคี วามรู้ ความเข้าใจศาสตรท์ เ่ี ก่ียวขอ้ งกบั ผสู้ งู อายุ
2. เพ่ือใหส้ ามารถจดั กระบวนการเรียนรใู้ นโรงเรยี นผสู้ งู อายุ และสามารถนาความรทู้ ี่ได้รับไปขยายผลใน

พน้ื ทีไ่ ด้

3. กล่มุ เป้าหมาย
บุคลากรสังกดั สานักงานการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัยจังหวัดฉะเชิงเทรา ได้แก่ ครู

กศน.ตาบล และผปู้ ฏิบัตงิ านในพื้นท่ีที่มคี วามเกย่ี วข้องกบั การจัดการเรียนรู้สาหรับผสู้ ูงอายุ จานวน 35 คน

4. คณุ สมบัติผู้เขา้ รับการอบรม
ผูป้ ฏบิ ตั หิ นา้ ที่ครู กศน. บคุ ลากรทางการศึกษา เจา้ หน้าท่ีท้องถ่นิ และผทู้ ่ปี ฏบิ ัตงิ านเกย่ี วขอ้ งกับโรงเรียน

ผู้สูงอายุ

5. ระยะเวลา
ระยะท่ี 1 อบรมตามหมวดสาระและหมวดการบริหารจัดการ จานวน 3 วัน (ทฤษฎี 11 ชั่วโมง,

ภาคปฏบิ ตั ิ 7 ชวั่ โมง)
ระยะที่ 2 ปฏิบัตกิ ารจัดกิจกรรมการเรยี นรูใ้ นโรงเรยี นผสู้ งู อายุ (ภาคปฏิบัติ 6 ชั่วโมง)
ระยะท่ี 3 ถอดบทเรียน จานวน 1 วัน (ทฤษฎี 3 ชวั่ โมง , ภาคปฏิบตั ิ 3 ช่วั โมง)

6. หมวดวิชา
หมวดสาระ
1.1 การเตรยี มความพร้อมผสู้ ูงอายุมติ สิ ังคม
1.2 การเตรยี มความพร้อมผูส้ ูงอายมุ ิตสิ ุขภาพ
1.3 การเตรยี มความพร้อมผู้สูงอายุมติ เิ ศรษฐกิจและรายได้
1.4 การเตรียมความพร้อมผู้สูงอายมุ ิตสิ ภาพแวดลอ้ มและบริการสาธารณะ
หมวดการบริหารจัดการ
1.5 การพฒั นาทกั ษะกระบวนการถ่ายทอดความรู้
1.6 การพัฒนากระบวนการจดั การโรงเรยี นผสู้ ูงอายุ
หมวดการปฏิบัตกิ าร
1.7 เตรียมการจดั กจิ กรรมการเรียนรู้
1.8 จดั กจิ กรรมการเรียนรู้

คูม่ ือแนวทางการอบรมหลักสตู รฝกึ อบรมครูโรงเรียนผสู้ ูงอายุ [5]

หมวดจัดการความรู้ (ถอดบทเรียน)
1.9 นาเสนอผลการจัดกิจกรรมการเรยี นรู้
1.10 แลกเปลยี่ นเรียนรู้

7. โครงสรา้ งหลกั สูตรฝึกอบรมครโู รงเรยี นผู้สงู อายุ หลักสูตร 18++ ชั่วโมง

(ทฤษฎี 14 ชั่วโมง ปฏิบตั ิ 16 ชว่ั โมง)

ลาดับที่ เนื้อหา หลกั สตู ร 18++ ชั่วโมง
ทฤษฎี ปฏิบัติ
ระยะท่ี 1 หมวดสาระ
แผนการสอนท่ี 1 การเตรียมความพร้อมผู้สูงอายุมติ ิสังคม 1.5
แผนการสอนที่ 2 การเตรยี มความพร้อมผสู้ งู อายุมติ สิ ขุ ภาพ 1.5 1
แผนการสอนท่ี 3 การเตรียมความพร้อมผสู้ งู อายมุ ติ ิเศรษฐกจิ และรายได้ 1
แผนการสอนท่ี 4 การเตรียมความพร้อมผสู้ งู อายุมติ สิ ภาพแวดลอ้ มและ 1

บรกิ ารสาธารณะ 33
หมวดการบริหารจดั การ 33
แผนการสอนที่ 5 การพฒั นาทกั ษะกระบวนการถ่ายทอดความรู้
แผนการสอนที่ 6 การพฒั นากระบวนการจัดการโรงเรยี นผสู้ งู อายุ 3
ระยะที่ 2 ปฏบิ ัติการจดั กิจกรรมการเรยี นรูใ้ นโรงเรยี นผู้สูงอายุ 3

เตรยี มการจดั กิจกรรมการเรยี นรู้ 3
3
จดั กจิ กรรมการเรยี นรู้

ระยะท่ี 3 ถอดบทเรยี น

นาเสนอผลการจดั กิจกรรมการเรยี นรู้

แลกเปลยี่ นเรยี นรู้

8. แผนการจดั กจิ กรรมการเรียนการสอนและการประเมินผล

รายวชิ า จุดประสงค์ เน้อื หาสาระรายวชิ า กิจกรรมการเรยี น วธิ กี ารวัดและ
การสอนและส่อื ประเมินผล
รายวชิ า
สารสนเทศ 1)การตอบ
ผส 01 การ 1) เพื่อเสริมสร้าง 1) กฎหมายท่เี กย่ี วข้องกบั คาถาม
เตรยี มความ ความรู้ ความเขา้ ใจ ผู้สงู อายุ บทบาท หนา้ ที่ และ 1) การบรรยาย 2)การแสดง
พรอ้ มผูส้ งู อายุ และการเรยี นรู้ของ สิทธิผ้สู งู อายุ 2)การอภปิ รายกลุ่ม ความคิดเห็น
มติ ิสงั คม ผสู้ งู อายุ ในด้าน 2) จัดกจิ กรรมทีส่ ร้างสรรคต์ าม 3) ดู VTR 3)การนาเสนอ
บทบาทและหน้าที่ ความสนใจของผูส้ งู อายุ 4) กรณีศกึ ษา
ในการถ่ายทอด 5) การศึกษาจาก
ฐานการเรยี นรู้

คมู่ อื แนวทางการอบรมหลกั สูตรฝกึ อบรมครโู รงเรยี นผสู้ ูงอายุ [6]

รายวิชา จุดประสงค์ เน้อื หาสาระรายวชิ า กิจกรรมการเรียน วิธกี ารวดั และ
รายวชิ า การสอนและสอื่ ประเมนิ ผล
ผส 02 การ 3) สร้างเครอื ข่าย รวมกลมุ่
เตรยี มความ ความรู้และ ผู้สูงอายใุ นชุมชน รว่ มถ่ายทอด สารสนเทศ
พร้อมผสู้ งู อายุ ประสบการณ์ ภมู ิปัญญาและประสบการณ์รุ่น
มิตสิ ุขภาพ 2) เพื่อส่งเสรมิ การ สู่รุน่ 6) การศึกษา
รวมกลมุ่ ของ 4) การใชส้ ่อื สังคมออนไลน์ ค้นคว้าจาก
ผู้สงู อายุให้มีส่วนใน และเฝ้าระวังภัยทางสังคม youtube
การจัดกจิ กรรม 5) จดั กจิ กรรมวนั ผู้สงู อายุเพ่ือ
สรา้ งสรรคข์ อง ตระหนกั ถึงคุณค่าของผู้สงู อายุ 1) การบรรยาย 1)การตอบ
ครอบครวั ชุมชน และดารงวัฒนธรรมอันดีงาม 2)การอภิปรายกลมุ่ คาถาม
และสังคม 3)การแสดงบทบาท 2)การแสดง
3) เพ่ือเสรมิ สร้าง 1) หลกั การดูแลตนเองของ สมมตุ ิ ความคดิ เหน็
ความรู้ ความเข้าใจ ผ้สู ูงอายุ เพ่ือปอ้ งกันและ 4) กรณีศึกษา 3)การนาเสนอ
และเฝา้ ระวงั ภัย เสรมิ สรา้ งสขุ ภาพของผสู้ ูงอายุ 5)การศกึ ษาจาก 4)การฝกึ
ทางสงั คม รวมท้ัง 1.1 การออกกาลงั กายที่ ฐานการเรยี นรู้ ปฏบิ ตั ิ
ภัยจากสือ่ สังคม เหมาะสมกบั ผ้สู ูงอายุ 6) การฝกึ ปฏิบัติ
ออนไลน์ 1.2 เรยี นรแู้ ละปรับตวั ตอ่ การ
4) เพ่ือเสริมสร้าง เปลี่ยนแปลงทางร่างกาย
ความรู้ ความเข้าใจ 1.3 การดูแลสขุ อนามยั
ในดา้ นกฎหมาย 1.4 การตรวจสขุ ภาพเบื้องตน้
และสทิ ธปิ ระโยชน์
ท่สี อดคล้องกบั
สถานการณ์
ผู้สงู อายุ
1) เพื่อให้ผสู้ งู อายุ
สังเกต รู้ ยอมรับ
และดูแลตนเองใน
ชวี ิตประจาวนั อยา่ ง
เหมาะสม
2) เพ่ือใหผ้ สู้ ูงอายุ
ดแู ลสขุ ลักษณะ
สุขภาพกายและจิต
อย่างดี

คูม่ ือแนวทางการอบรมหลกั สูตรฝกึ อบรมครโู รงเรยี นผูส้ งู อายุ [7]

รายวิชา จุดประสงค์ เนอื้ หาสาระรายวิชา กจิ กรรมการเรยี น วิธกี ารวัดและ
รายวิชา การสอนและสื่อ ประเมนิ ผล

สารสนเทศ

3) การสร้างการมี 2) การปฏิบตั ิตามกิจวตั ร

สว่ นรว่ มระหวา่ ง ประจาวัน และส่งเสริมสุขภาพ

ผสู้ งู อายแุ ละชมุ ชน กายและจิต

ผ่านกิจกรรมท่ี 2.1 ใหค้ วามรใู้ นการดูแลตนเอง

หลากหลาย เพ่ือ และการใช้ยาในกลุ่มโรคไม่

กอ่ ให้เกดิ การสรา้ ง ตดิ ต่อเรื้อรงั

คณุ คา่ ให้ตนเอง 2.2 การจัดอาหารท่ีเหมาะสม

และใช้ชีวิตอย่างมี กบั วัยสงู อายุ

ความสุข 2.3 การประกอบกจิ กรรมทาง

4) เพอื่ สง่ เสริม ศาสนา

อาสาสมคั รผูส้ งู อายุ 2.4 ความปลอดภยั ในการใช้

ตามบทบาทหนา้ ที่ ชีวิต

และสามารถทางาน 3) อาสาสมัครดูแลผสู้ งู อายุ

ในพืน้ ทแี่ ทน 3.1 การให้ความรูด้ ้านสุขภาพ

หนว่ ยงานภาครัฐได้ แก่ผสู้ งู อายเุ บื้องตน้

5) เพื่อพฒั นา 3.2 การมีความสามารถเชิง

ความสามารถเชงิ สังคม นนั ทนาการ มนุษย์

สังคมของ สมั พนั ธ์ และการสร้างกาลงั ใจ

อาสาสมัครดูแล เย่ียมบา้ นผู้สงู อายุติดเตียง

ผสู้ ูงอายุ ตดิ บา้ น

3.3 การช่วยเหลือผสู้ ูงอายุ ให้

การบริการ และอานวยความ

สะดวกต่าง ๆ

3.4 ใหค้ วามร้เู กีย่ วกับ

หน่วยงานชว่ ยเหลอื ผสู้ ูงอายทุ ่ี

ยากลาบาก

4) ใหค้ วามรู้ในการใชค้ ู่มือ

Social Care Plan เพือ่ ช่วย

เหลอื ผู้สูงอายุในภาวะพึงพิง

คู่มือแนวทางการอบรมหลักสตู รฝึกอบรมครูโรงเรยี นผู้สงู อายุ [8]

รายวชิ า จดุ ประสงค์ เน้อื หาสาระรายวชิ า กิจกรรมการเรียน วธิ ีการวัดและ

ผส 03 การ รายวิชา การสอนและส่ือ ประเมนิ ผล
เตรียมความ
พรอ้ มผสู้ ูงอายุ สารสนเทศ
มิตเิ ศรษฐกจิ
และรายได้ 1) เพอ่ื สง่ เสรมิ 1) การจ้างงาน 1) การบรรยาย 1)การตอบ

การจ้างงาน 1.1 ส่งเสริมการจา้ งงานผสู้ งู อายุ 2)การอภปิ รายกลมุ่ คาถาม

ผสู้ ูงอายใุ นทุกภาค ในภาคธรุ กจิ ใหม้ กี ฎหมาย 3) การคิดวเิ คราะห์ 2)การแสดง

ส่วนตามกฎหมาย รองรับในอนาคต 4) กรณีศึกษา ความคิดเห็น

กาหนด 1.2 สง่ เสรมิ ผสู้ ูงอายทุ ม่ี รี ายได้ 5)การศึกษาจาก 3)การนาเสนอ

2) เพ่อื สง่ เสริม นอ้ ย และหาชอ่ งทางในการ ฐานการเรียนรู้

การสร้างอาชีพและ สรา้ งรายไดใ้ ห้กับผสู้ ูงอายุ 6)การศกึ ษาค้นคว้า

รายได้ทมี่ ่ันคง และ 1.3 ขยายอายุการเกษียณให้ จาก youtube

เหมาะสมกบั เปน็ 60 ปีข้นึ ไป

ผ้สู ูงอายุ 1.4 กาหนดผลประโยชนด์ ึงดูด

3) เพ่อื ต่อยอดภมู ิ ภาคธุรกจิ ในการลดหย่อนภาษี

ปัญญา ความรู้ เพอื่ รับผูส้ ูงอายุเขา้ ทางาน

และการถ่ายทอด 1.5 พัฒนาศักยภาพผู้สูงอายใุ ห้

ประสบการณจ์ าก ทางานได้อยา่ งมีประสิทธิภาพ

ผู้สูงอายุ 2) การสรา้ งอาชีพและรายได้

4) สร้างความ 2.1 สรา้ งธุรกจิ ท่ีเอื้อต่อผู้สงู อายุ

เขา้ ใจในการขอและ 2.2 จดั หาตลาดรองรับ

ใชก้ องทุนตา่ ง ๆ ผลิตภัณฑ์จากฝีมือผู้สูงอยุ

5) สร้างความรู้ 2.3 สง่ เสรมิ การสรา้ งผลติ ภัณฑ์

และความเข้าใจ ทสี่ รา้ งรายไดใ้ หส้ อดคล้องกบั

ดา้ นการวางแผน บริบทพื้นที่

การเงิน การบญั ชี 2.4 เสรมิ ความรู้ในการทา

การลงทุน และการ ผลิตภณั ฑช์ มุ ชนใหม้ ีความ

ออมเงนิ นา่ สนใจ เช่น งานหัตถกรรม

เพอื่ เพิ่มมูลคา่

2.5 วิเคราะห์ตลาดของผูบ้ รโิ ภค

2.6 ศกึ ษากระบวนการส่งออก

นาเขาสินค้าในประเทศอาเซียน

2.7 ศึกษาวธิ ีการจดั ซ้ือจัดจ้าง

ในระบบ

คมู่ อื แนวทางการอบรมหลกั สตู รฝึกอบรมครูโรงเรียนผสู้ ูงอายุ [9]

รายวิชา จดุ ประสงค์ เน้ือหาสาระรายวชิ า กจิ กรรมการเรยี น วิธีการวัดและ

ผส 04 การ รายวิชา การสอนและสือ่ ประเมินผล
เตรียมความ
พร้อมผ้สู งู อายุ สารสนเทศ
มติ ิ
สภาพแวดลอ้ ม 3) การถา่ ยทอดภูมิปัญญาของ

ผู้สงู อายุ และสง่ เสรมิ รายได้

ผู้สงู อายุ

3.1 จดั กระบวนการถ่ายทอด

สง่ ต่อภมู ปิ ญั ญาจากผสู้ งู อายุ

3.2 ตอ่ ยอดความรู้ทางภมู ิ

ปัญญาให้มีความน่าสนใจ ทงั้

ดา้ นบรรจภุ ัณฑ์ คุณภาพ และ

ตรงตามความตอ้ งการของ

ตลาด

3.3 นาภูมิปัญญาและงานวจิ ยั

มาประยุกต์ใช้ควบคู่กนั

4) แหล่งทุนสนบั สนุนกิจกรรม

ผู้สูงอายุ

4.1 สร้างความเขา้ ใจในการขอ

และใชก้ องทุนต่าง ๆ

5) การวางแผนการเงนิ การ

บัญชี การลงทนุ และการออม

เงนิ

5.1 ทาความเข้าใจในเรื่องการ

วางแผนการเงนิ การบัญชี การ

ลงทุน และการออมเงิน

5.2 การฝึกปฏิบัติการเขยี น

แผนการลงทุน

5.3 การวางแผนการจัดการ

การเงินในอนาคต

1) เพ่ือสง่ เสรมิ 1) นวตั กรรม ภูมปิ ัญญา 1) การบรรยาย 1)การตอบ

สง่ิ จาเป็นพน้ื ฐานใน ทอ้ งถิน่ เพ่ือปรับปรุงและ 2)การอภิปรายกลมุ่ คาถาม

การดาเนนิ ชวี ติ ซอ่ มแซมที่อยู่อาศัยใหเ้ หมาะสม 3)การแสดงบทบาท 2)การแสดง

โดยใช้วสั ดุท้องถิ่น กับผู้สงู อายุ สมมตุ ิ ความคดิ เห็น

2) ส่งเสริมและ 4) กรณีศกึ ษา 3)การนาเสนอ

พัฒนาสถานปฏิบัติ

ค่มู อื แนวทางการอบรมหลักสตู รฝกึ อบรมครูโรงเรียนผสู้ ูงอายุ [10]

รายวิชา จดุ ประสงค์ เนือ้ หาสาระรายวชิ า กิจกรรมการเรยี น วธิ ีการวดั และ
และบรกิ าร รายวิชา การสอนและสื่อ ประเมินผล
สาธารณะ 2) ส่งเสริมสง่ิ จาเป็นพ้ืนฐานใน
ธรรม เรยี นรู้ การดาเนินชีวิต โดยใชว้ ัสดุ สารสนเทศ 1)การตอบ
ผส 05 การ หลกั ธรรมตามหลกั ทอ้ งถิ่น 5)การศกึ ษาจาก คาถาม
พฒั นาทักษะ ศาสนาท่ีตนนบั ถือ 3) มีสถานปฏบิ ัตธิ รรม และ ฐานการเรยี นรู้ 2)การแสดง
กระบวนการ 3) จดั บรกิ าร เรยี นร้หู ลักธรรมตามหลัก 6)การศกึ ษาค้นควา้ ความคิดเห็น
ถ่ายทอดความรู้ สาธารณะโดย ศาสนาท่ตี นนับถือ จาก youtube 3)การนาเสนอ
คานึงถึงข้อจากัด 1) การจัดระบบการอานวย 4)การฝกึ
ผส 06 การ ของผู้สูงอายุ ความสะดวกในทสี่ าธารณะเพ่ือ 1) การบรรยาย ปฏบิ ตั ิ
พฒั นา ผู้สูงอายุ 2)การอภิปรายกลุ่ม
กระบวนการ 1) เพอื่ พัฒนา 2) สิ่งสาธารณูปโภคสาหรับ 3)การแสดงบทบาท 1)การตอบ
จดั การ ทกั ษะการออกแบบ การดารงชวี ิตของผสู้ ูงอายุ สมมุติ คาถาม
การเรียนรู้ และ 1) กระบวนการออกแบบการ 4) กรณีศึกษา 2)การแสดง
ถา่ ยทอดองค์ เรียนรู้ 5)การศกึ ษาจาก ความคิดเห็น
ความรทู้ ่เี หมาะสม 2) การถา่ ยทอดองค์ความรทู้ ี่ ฐานการเรียนรู้ 3)การนาเสนอ
กับผ้สู ูงอายุ สอดคลอ้ งกบั รูปแบบการเรียนรู้ 6)การศึกษาคน้ คว้า 4)การทดสอบ
2) เพื่อพัฒนา ของผูส้ ูงอายุ จาก youtube
เทคนคิ การสอน 3) การใช้สื่อและเทคนิควธิ ี
และการประเมนิ ผล สอนทเ่ี หมาะสม 1) การบรรยาย
การสอนตามสภาพ 4) การประเมนิ ผลการสอน 2)การอภปิ รายกลุม่
จรงิ ตามสภาพจริง 3)การแสดงบทบาท
1) เพื่อพฒั นา สมมุติ
กระบวนการ 1) กระบวนการบริหารจดั การ 4) กรณีศึกษา
บริหารจดั การ ศูนยพ์ ัฒนาคุณภาพชวี ติ และ 5)การศึกษาจาก
ศพอส. ส่งเสรมิ อาชพี ผ้สู ูงอายุ(ศพอส.) ฐานการเรยี นรู้
2) เพื่อพัฒนา หรือโรงเรียนผ้สู ูงอายุ 6)การศึกษาคน้ ควา้
กระบวนการ 1.1 จัดทาฐานข้อมูลผสู้ งู อายใุ น จาก youtube
บรหิ ารจดั การ ชุมชน แบ่งตามลกั ษณะคอื ติด
โรงเรียนผสู้ งู อายุ เตยี ง ตดิ บา้ น และติดสงั คม
3) เพอ่ื สนับสนุน 1.2 จดั ทาฐานข้อมูลผ้สู งู อายุใน
การดาเนนิ กิจกรรม โรงเรียนผสู้ งู อายุ แบง่ ตาม อายุ
อาชีพ ความสามารถพเิ ศษ

ค่มู ือแนวทางการอบรมหลกั สูตรฝึกอบรมครูโรงเรยี นผสู้ งู อายุ [11]

รายวิชา จดุ ประสงค์ เนือ้ หาสาระรายวชิ า กิจกรรมการเรยี น วิธีการวัดและ
รายวชิ า การสอนและส่อื ประเมินผล
1.3 เสริมสรา้ งจติ อาสาเพ่ือ
และการบริการ ผูส้ ูงอายใุ นชุมชน สารสนเทศ
สาหรบั ผสู้ งู อายใุ น 2) แนวทางการดาเนนิ กิจกรรม
ชมุ ชน และการบริการสาหรับผสู้ งู อายุ
4) เพ่ือสรา้ ง ในชุมชน
เครือข่ายการมสี ว่ น 3) แนวทางการสร้างเครอื ข่าย
ร่วมของประชารฐั การมสี ว่ นร่วมของประชารฐั เพื่อ
เพอื่ ผสู้ ูงอายุ ผู้สูงอายุ
3.1 จดั ทาฐานขอ้ มลู ภาคี
เครอื ข่ายผสู้ ูงอายใุ นชมุ ชน

9. การปฏบิ ตั กิ ิจกรรมการเรียนรู้ในโรงเรยี นผสู้ ูงอายุในพื้นท่ี

ชือ่ โรงเรยี นผู้สูงอายุ : แบบบันทกึ ข้อมูลเบ้อื งต้น ส้นิ สุด วันที่..........เดอื น................
ทอี่ ยู่ เวลา..................................
สงั กัด เร่มิ วนั ท่ี.......เดอื น ..................
จานวนผเู้ รยี น เวลา.................................
วัน/เวลาปฏิบตั กิ ารสอน

รายวิชา แบบบนั ทกึ กิจกรรมการเรยี นรู้ จานวน หมายเหตุ
การปฏิบตั ิกิจกรรมการเรียนรู้ ช่วั โมง

คมู่ อื แนวทางการอบรมหลกั สตู รฝกึ อบรมครูโรงเรียนผู้สูงอายุ [12]

10. แผนการสอน (แผนการจดั กิจกรรมการเรยี นร้)ู

รายวิชา จุดประสงค์ เนอ้ื หาสาระรายวิชา กจิ กรรมการเรียน วธิ กี ารวัดและ
รายวชิ า การสอนและส่ือ ประเมนิ ผล

สารสนเทศ

คมู่ ือแนวทางการอบรมหลักสูตรฝึกอบรมครูโรงเรยี นผสู้ ูงอายุ [13]

11. การจดั การความรู้ (ถอดบทเรียน)
11.1 การนาเสนอผลการจดั กิจกรรมการเรยี นรู้

11.2 แบบบนั ทกึ การแลกเปลย่ี นเรยี นรู้

ค่มู ือแนวทางการอบรมหลักสตู รฝกึ อบรมครูโรงเรียนผ้สู งู อายุ [14]

12. การวัดและการประเมนิ ผลหลกั สูตร
1. แบบวัดความรู้ และทักษะการออกแบบกจิ กรรมการเรยี นรู้
2. แบบประเมนิ แผนการจดั การเรียนรู้
3. แบบสอบถามความคิดเห็น

คู่มือแนวทางการอบรมหลกั สตู รฝกึ อบรมครูโรงเรียนผู้สงู อายุ [15]

ภาคผนวก

กาหนดตารางอบรมตารางการอบรมหลักสูตรฝึกอบรมครโู รงเรยี นผู้สงู อายุ
หลกั สูตร 18++ ชว่ั โมง

คู่มอื แนวทางการอบรมหลกั สูตรฝกึ อบรมครโู รงเรียนผู้สูงอายุ [16

กาหนดตารางอบรมตารางการอบรมหลักสตู รฝึกอ

ระยะเวลา/จานวนวนั 09.00 น. – 09.30 น. – 11.00 น.

09.30 น. 11.00 น. 12.30 น.

ระยะที่ 1 อบรมตามหมวดสาระและหมวดการบริหารจัดการ (ทฤษฎี 11 ช่วั โมง, ภาค

วันที่ 1 พิธีเปิดการ - การเตรียมความ -การเตรียมควา

ฝึกอบรม พร้อมผสู้ งู อายุมิติ พร้อมผสู้ งู อายมุ

สังคม (ภาคทฤษฎ)ี สขุ ภาพ (ภาคท

วนั ท่ี 2 การพัฒนากระบวนการจัดการโรงเรยี นผ้สู งู อายุ (ภาคท

วันที่ 3 การพัฒนาทักษะกระบวนการถ่ายทอดความรู้ (ภาคทฤ

ระยะท่ี 2 ปฏบิ ัติการจดั กจิ กรรมการเรยี นรูใ้ นโรงเรียนผ้สู งู อายุ (ภาคปฏบิ ตั ิ 6 ชัว่ โมง)

วันท่ี ….. การปฏิบตั ิกิจกรรมการเรยี นร้ใู นโรงเรยี นผู้สงู อายุในพ

ระยะท่ี 3 ถอดบทเรยี น (ทฤษฎี 3 ชว่ั โมง, ภาคปฏบิ ัติ 3 ช่ัวโมง)
วันท.่ี .... นาเสนอผลการจดั กิจกรรมการเรยี นรู้ ถอดบทเรยี

6]

อบรมครโู รงเรยี นผ้สู ูงอายุ หลกั สตู ร 18++ ช่ัวโมง

– 13.00 น. – 14.00 น. – 15.00 น. –

. 14.00 น. 15.00 น. 16.00 น.

คปฏิบตั ิ 7 ช่ัวโมง)

าม -การเตรยี มความพร้อม -การเตรียมความพร้อม -การเตรยี มความพรอ้ ม

มิติ ผู้สูงอายมุ ิตสิ ุขภาพ ผ้สู งู อายุมติ เิ ศรษฐกิจ ผสู้ งู อายมุ ติ ิสภาพแวดลอ้ ม
ทฤษฎี) (ภาคปฏบิ ัติ) และรายได้ และบรกิ ารสาธารณะ
(ภาคทฤษฎ)ี
(ภาคทฤษฎ)ี

ทฤษฎี) การพฒั นากระบวนการจัดการโรงเรียนผู้สูงอายุ (ภาคปฏิบตั ิ)

ฤษฎ)ี การพฒั นาทักษะกระบวนการถา่ ยทอดความรู้ (ภาคปฏบิ ตั )ิ

พน้ื ท่ี การปฏิบัตกิ จิ กรรมการเรยี นรูใ้ นโรงเรยี นผ้สู งู อายุ ในพืน้ ที่

ยน แลกเปลี่ยนเรียนรู้
พิธปี ดิ มอบประกาศนยี บตั ร