การเลี้ยงปลาดุกในบ่อปูนซีเมนต์

กิตติกรรมประกาศ การศึกษาโครงงานเรื่องน้ีส าเร็จไดด้ว้ยความช่วยเหลือให้คา ปรึกษาจากครูผู้สอนกลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ ที่ได้ให้ ความกรุณาช้ีแนะแนวทางและการตรวจสอบการแกไ้ขขอ้บกพร่องของโครงงานจนส าเร็จดว้ยดีคณะผูศ้ึกษาจึงขอกราบพระ คุณท่านเป็นอย่างยิ่ง ขอขอบพระคุณผู้อานวยการโรงเรียน คณะครูโรงเรียนน้า เกล้ียงวิทยา ที่อนุเคราะห์และอ านวยความสะดวกแหล่งค้นคว้า ข้อมูล ขอขอบพระคุณเพื่อนนกัเรียนช้ันมธัยมศึกษาปีที่๔ที่ให้กาลงัใจดว้ยดีเสมอมา ขอขอบพระคุณคุณพ่อคุณแม่และญาติทุกคนของคณะผูศ้ึกษา ที่คอยเป็นกาลงัใจอนัส าคญัยิ่งให้แก่คณะผูศ้ึกษาคน้ควา้จน ประสบผลส าเร็จ คุณค่าและประโยชน์ของการศึกษาคน้ควา้ในคร้ังน้ีคณะผูศ้ึกษาคน้ควา้ขอมอบเป็นเครื่องบูชาพระคุณบิดา มารดาบูรพาจารย์ และผู้มีพระคุณทุกท่าน นางสาวจุฑาภรณ์พันค าภา

ชื่อโครงงาน: การเล้ียงปลาดุกในบ่อซีเมนต์ ผู้จัดท า:นางสาวจุฑาภรณ์พันค าภา ครูที่ปรึกษาโครงงาน:นางสาวตวงพร ค าเสียง สถานที่:โรงเรียนน้า เกล้ียงวิทยาจงัหวดัศรีสะเกษ บทคัดย่อ โครงงานการงานอาชีพเรื่องการเล้ียงปลาดุก มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาเรื่องเกี่ยวกับเกษตรต่างๆ เพื่อที่จะสามารถน ามาใช้กับ ชีวิตประจ าวันและสอดคล้องกับแนวพระราด ารัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว โดยคณะผู้จัดท าได้ออกศึกษาค้นคว้าจาก อินเทอร์เน็ต และศึกษาสัมภาษณ์จากชาวบ้าน จากชาวบา้นชุมชนใกลเ้คียงที่มีการเพาะเล้ียงปลาดุกคณะผูจ้ดัทา ได้ความรู้ เรื่องการเล้ียงปลาดุกก็มีแนวความคิดจดัทา ข้ึนเป็นโครงงาน เพื่อให้นกัเรียนช้นัมธัยมศึกษาปีที่๔ มีความรู้เรื่องการเล้ียงปลา ดุกและเมื่อได้ความรู้แล้วก็สามารถที่จะน าไปประยุกต์ใช้กับชีวิตประจ าวันได้ เมื่อน าไปประยุกต์ใช้ก็ท าให้เกิด ความพอเพียง พอมี พอกิน ในชีวิตประจ าวันของตนเอง

ค าน า รายงานเล่มน้ีจะทา ข้ึนเพื่อเป็นส่วนหน่ึงของรายวิชาการงานอาชีพและเทคโนโลยีเพื่อให้ได้ศึกษาความรู้ในเรื่องราว ของการเกษตรโดยได้ศึกษาผ่านแหล่งความรู้ต่างๆเช่น หนังสือ หนังสือพิมพ์ห้องสมุด และความรู้จากเว็บไซต์โดยรายงาน เล่มน้ีตอ้งมีเน้ือหาเกี่ยวกบัความหมายของโครงงานการเล้ียงปลาดุกในบ่อซีเมนต์ ผูจ้ดัทา คาดหวงัเป็นอย่างยิ่งว่าการจะทา โครงงานฉบบัน้ีจะมีขอ้มูลที่เป็นประโยชน์ต่อผูท้ ี่สนใจศึกษาเกี่ยวกบัการ เล้ียงปลาดุกในบ่อซีเมนตเ์ป็นอย่างดี นางสาวจุฑาภรณ์พันค าภา ผู้จัดท า

สารบัญ เรื่อง หน้า กิตติกรรมประกาศ ก บทคัดย่อ ข ค าน า ค สารบัญ ง บทที่ 1 บทน า 1-2 ที่มาและความส าคัญ วัตถุประสงค์ของการศึกษา สมมุติฐานการศึกษา ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ บทที่ 2 เอกสารที่เกี่ยวข้อง 3-9 บทที่ 3 วิธีการด าเนินงาน 10-13 ข้นัตอนการดา เนินกิจกรรม PDCA บทที่ 4 ผลการศึกษาค้นคว้า 14-16 บทที่ 5 สรุปผล 17-18 ประโยชน์ที่ได้รับจากการโครงงาน บรรณานุกรม 19 ภาคผนวก 20

บทที่ ๑ บทน า ที่มาและความส าคัญ เนื่องดว้ยคณะผูศ้ึกษาไม่มีความเชี่ยวชาญเกี่ยวกบัการเล้ียงปลาดุกต่างๆมีแนวความคิดจัดท าโครงงานการงานอาชีพ เรื่อง การ เล้ียงปลาดุกอยากมีความรู้เรื่องการเล้ียงปลาดุกต่าง ๆ เพื่อประยุกตใ์ชก้บั ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของพระบาทสมเด็จพระ เจ้าอยู่หัว เพื่อที่จะได้ออก สัมภาษณ์ลงมือปฏิบตัจิริงและไดศ้ึกษาคน้คา้หาความรู้เรื่องการเพาะเล้ียงปลาดุก ดว้ยตนเองและ น าความรู้ที่ไดไ้ปเผยแพร่ให้ความรู้นกัเรียนช้นัมธัยมศึกษาปีที่๔ และชาวบา้นหมู่บา้นใกลเ้คียงและมีความเชี่ยวชาญเรื่องการ เล้ียงปลาดุกมาก ๆ และมีโอกาสไดล้งมือปฏิบตัิจริงและสามารถสอบเรื่องในรายวิชา งานเกษตร ได้ผลสัมฤทธิ์ ในระดับดี ใน ภาคเรียนต่อ ๆ มา วิชาการงานอาชีพทุกคนตอ้งมีความรู้ความเชี่ยวชาญ เกี่ยวกบัการเล้ียงปลาดุกต่าง ๆ การศึกษาโครงงาน เรื่องการเล้ียงปลาดุก จึงเป็นประโยชน์อย่างยิ่งสาหรับผูท้ ี่ตอ้งการศึกษาคน้ควา้ตอ้งการรู้จกัเรื่องการเล้ียงปลาดุกของการเล้ียงปลาดุกต่าง ๆ เช่น ปลาดุกอุย ปลาดุกดา้น เป็นตน้ ไดค้วามรู้จากการศึกษาคน้ควา้ในคร้ังน้ีมาก จากข้อความดังกล่าว คณะผู้ศึกษาจึงท าโครงงาน เรื่องการเล้ียงปลาดุกข้ึน วัตถุประสงค์ ๑. เพื่อศึกษา สัมภาษณ์การเล้ียงปลาดุกต่าง ๆ จากชาวบ้านหมู่บ้านใกล้เคียง และจากอินเทอร์เน็ต ๒. เพื่อให้นกัเรียนช้นัมธัยมศึกษาปีที่๒ มีความรู้เรื่องการเล้ียงปลาดุกต่าง ๆ ๓. เพื่อนักเรียนรู้จักความพอเพียงในการดารงชีวิตประจ าวัน ๔. เพื่อให้นักเรียนในโรงเรียนมีอาหารไว้รับประทาน ๕. เพื่อที่จะได้ลงมือปฏิบัติจริง สมมุติฐานการศึกษาค้นคว้า คณะผู้จัดท าไม่รู้เรื่องการเล้ียงปลาดุกต่าง ๆ มากพอและไม่มีความเชี่ยวชาญเกี่ยวกบัการลงมือปฏิบตัิจริง ความมุ่งหมายของการศึกษา เพื่อรวบรวมข้อมูล เรื่องการเล้ียงปลาดุกต่าง ๆ จดัทา ข้ึนเป็นโครงงานการงานอาชีพ ความส าคัญของการศึกษา

ทา ให้ทราบเรื่องการเล้ียงปลาดุกต่าง ๆ ตามแนวพระราชดา รสัรู้เรื่องเกษตรต่าง ๆ มากมาย ขอบเขตของการศึกษาค้นคว้า การศึกษาคร้ังน้ีไดศ้ึกษาจากอินเทอร์เน็ต และสัมภาษณ์ชาวบ้านหมู่บา้นใกลเ้คียง นิยามศัพท์เฉพาะ เกษตร หมายถึง ที่ดิน , ทุ่ง, นา , ไร่ เช่น พุทธเกษตร พอเพียง หมายถึงไดเ้ท่าที่กะไว้เช่น ไดเ้ท่าน้ีก็พอแลว้ พระราชดา รัส หมายถึงคาสั่งสอนของพระบาทสมเด็จพระเจา้อยู่หัว ศึกษา หมายถึง การเล่าเรียน ,ฝึ กฝน ,และอบรม ค้นคว้า หมายถึง ข้อมูลอย่างถี่ถ้วนตามหลักวิชา , เสาะหาเอามา

บทที่ ๒ เอกสารที่สารที่เกี่ยวข้อง การศึกษาคร้ังน้ีคณะผูศ้ึกษาคน้ควา้เอกสารที่เกี่ยวของเพื่อเป็นแนวทางในการศึกษาโครงงาน ดงัหัวขอ้ต่อไปน้ี เอกสารที่เกี่ยวข้องอินเทอร์เน็ต WWW.sunnahstudent. COM ไดแ้ก่ไดรู้จ้กัวิธีการเล้ียงปลาดุกต่าง ๆ คือ ปลาดุกอุย ปลาดุก ด้าน เป็นต้น หนงัสือกลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพและเทคโนโลยีช้ัน ม. ๔ ไดแ้ก่ความรู้เพมิ่เติม เรื่องการเพาะเล้ียงปลาดุกต่าง ๆ ตามแนวพระราชด ารัส ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ตัวอย่างแบบ โครงงานภาษาไทย ได้แก่ บทคัดย่อ กิตติกรรมประกาศ ที่มาและความส าคัญ วิธีดาเนินงาน หนังสือเสริมความรู้ เรื่อง ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ได้แก่ ความรู้ เรื่องปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ว่ามีความเป็นมาแบบใด มี แนวปฏิบัติแบบใด ประยุกต์ได้แบบใด ปลาดุกที่พบในประเทศไทย ใน ประเทศเราน้นัพบว่ามีปลาดุกดว้ยกนัท้งัหมด 5 ชนิด แต่เท่าที่รู้จักมีเพียง 2 ชนิด คือ ปลาดุกอุย และปลาดุกด้าน ปลา ดุกที่นิยมเล้ียงคือ ปลาดุกดา้น เพราะเน้ือปลาดุกดา้นค่อนขา้งแข็ง ทา ให้สามารถขนส่งไดใ้นระยะทางไกลๆ ประกอบกบั ปลา ดุกดา้นเล้ียงง่าย โตเร็วจึงเป็นที่นิยมเล้ียงกนัมากแต่ส าหรับผูบ้ริโภคแลว้จะนิยมปลาดุกอุย เพราะให้รสชาตดิีเน้ือปลานุ่ม ฟู กลิ่นดี ปลาดุกอุย สีของผิวหนงัค่อนขา้งเหลือง มีจุดประตามตวัและบริเวณดา้นขา้งของลา ตวัอย่างเด่นชดัเน้ือสีออกเหลือง มีมนัมากลา ควัค่อนขา้งทู่ส่วนปลายของกระดูกทา้ยทอยจะป้านและส้ัน ปลาดุกด้าน สี ของลา ตวัค่อนขา้งคล่า เล็กนอ้ย เน้ือมีสีขาว มีมนันอ้ย ส่วนหัวค่อนขา้งแหลมและส่วนปลายของกระดูกทา้ยทอยมี ลักษณะแหลมยาว ลักษณะดังกล่าว สังเกตเห็นได้ชัดเจนมาก

แหล่งกา เนิดและถิ่นอาศยั ปลาดุกจะพบแพร่กระจายทวั่ ไปในแถบเอเชียตะวนัออกเฉียงใต้เช่น ประเทศอินเดีย พม่า ไทย ลาวกมัพูชา ฟิลิปปินส์เวยีดนาม และมาเลเซีย ส าหรับประเทศไทยพบปลาดุกในคลอง หนอง บึง ต่างๆทวั่ทุกภาคเป็นปลาที่ อาศยัอยู่ในแหล่งน้ าจืดทวั่ ไป แมใ้นหนองน้า ที่มีน้ าเพียงเล็กนอ้ยก็ยงัพบปลาดุก ท้งัน้ีเพราะปลาดุกเป็นปลาที่มีอวยัวะพิเศษใน การหายใจ เช่นเดียวกบั ปลาช่อน ดงัน้นัจึงสามารถดา รงชีวิตอยู่ไดใ้นน้า ที่มีออกซิเจนเพียงเล็กน้อยและถึงแม้ว่าน้า ที่ค่อนขา้ง กร่อยปลาดุกก็ยังสามารถอาศัยอยู่ได้เป็นอย่างดี ลักษณะนิสัยของปลาดุก ปลาดุกมีลักษณะที่ต่างจากปลาอื่นอย่างเห็นได้ชัดคือ ปลาดุกไม่มีเกล็ด รูปร่างเรียวยาว มีหนวด 4คู่อยู่ที่ริมฝี ปาก ตามี ขนาดเล็กมาก ใช้หนวดในการหาอาหาร เพราะหนวดปลาดุกมีประสาทรับความรู้สึกที่ดีกว่าตา ปลาดุกชอบหากินตามหน้า ดิน มีนิสัยว่องไว สามารถจะข้ึนมาอยู่บนบกไดท้นนานกว่าปลาชนิดอื่นๆ รวมถึงสามารถที่จะอาศยัอยู่ในดิน โคลน เลน และ ในน้า ที่มีปริมาณออกซิเจนต่า ไดน้าน เนื่องจากมีอวยัวะพิเศษช่วยในการหายใจนนั่เองอาหารที่ปลาดุกชอบกิน ส่วนมากเป็น อาหารจา พวกเน้ือสัตว์แต่ถา้นา มาเล้ียงในบ่อก็สามารถฝึกให้กินอาหารจา พวกพืชได้รวมถึงสามารถฝึกนิสัยให้ปลาดุกข้ึนมา กินอาหารบริเวณผิวน้า แทนการหาอาหารกิน ตามหน้าดินได้เช่นเดียวกัน อาหารปลาดุก อาหาร ไม่ว่าสิ่งมีชีวิตใดๆ ลว้นแลว้แต่ตอ้งการอาหารเพอื่การดา รงอยู่ดว้ยกนัท้งัน้ัน เมื่อปลาดุกฟักไข่ออกมาเป็นตวัลูก ปลาดุกจะใช้อาหารจากถุงไข่แดงซึ่งติดอยู่ ด้านหน้าท้องของลูกปลา ประมาณ 1 – 2วัน ถุงไข่แดงจะยุบลง นนั่เป็น เครื่องหมายว่าอาหารที่ติดตวัลูกปลาดุกมาต้งัแต่เกิดไดใ้ชห้มดไป แลว้จา เป็นตอ้งมีการหาอาหารจากสภาพแวดลอ้มกิน ในช่วงน้ีผูเ้ล้ียงลูกปลาดุกจา เป็นตอ้งใชอ้าหารเพื่อการเจริญเติบโต ซ่ึงตอ้งมีปริมาณของโปรตีนสูงไดแ้ก่ไข่แดงตม้ สุกไร แดง หรืออาหารผสม ต่อมาเมื่อปลาโตข้ึนสามารถที่จะปล่อยลงสู่บ่อเล้ียงได้อาหารที่ให้ไดแ้ก่ปลาเป็ดสับบดละเอียดผสมกบั ร า หรืออาหารผสมอดัเม็ดลอยน้า จวบจนกระทงั่สามารถจบั ปลาดุกขายได้

ในธรรมชาติลูกปลาดุกกินอาหารจา พวกโปรโตซัว ไรน้า ขนาดเล็กโรติเฟอร์และแพลงคต์อนพืช ปลาดุกที่มีขนาดโตข้ึน จะ กินอาหารจา พวกตวัอ่อนของแมลงลูกกุง้ลูกปูหนอน และอินทรียส์ารที่อยู่ตามพ้ืนโคลน นอกจากน้ียงัสามารถฝึกให้กิน อาหารสมทบท้งัประเภทจมน้า หรืออาหารชนิดเม็ดลอยน้า ได้ซ่ึงมีส่วนผสมของอาหารประเภทปลายขา้ว ร ากากถวั่ปลาป่น เป็นต้น ปลา ดุกกินอาหารไดท้ ้งัพืชและสัตว์( Omnivorous) มีนิสัยชอบหาอาหารกินในเวลากลางวนัตามบริเวณพ้ืนกน้บ่อ และจะข้ึนมากินอาหารบริเวณพ้ืนผิวน้า เป็นบางขณะใน บางคร้ังก็ถือว่าปลาชนิดน้ีเป็นพวกScavengers เนื่องจากเป็นปลาที่มี นิสัยชอบกินอาหารจา พวกเศษเน้ือที่กา ลงัสลายตวั ปลาดุกมีนิสัยชอบกินอาหารจา พวกเน้ือสัตวม์ากกว่าอาหารจา พวกพืชหรือ อาหาร จ าพวกแป้ง อาหาร ต่างๆ เหล่าน้ีท้งัที่มีตามธรรมชาติท้งัที่ผสมให้กินโดยการทา เองมีสารอาหารต่างๆ ซ่ึงจา เป็นตอ้งให้ปลาดุก อย่างครบถ้วน ตามที่ปลาดุกต้องการ ปลาดุกจึงเจริญเติบโตได้ดี คุณค่าทางอาหารที่ปลาดุกต้องการและจ าเป็นมีอยู่ ด้วยกัน 5 ชนิด คือ โปรตีน เป็นส่วนส าคัญของอาหารเพื่อน าเข้าไปเสริมสร้างร่างกาย ในส่วนที่สึกหรอ หรือน าไปใช้เพื่อการเจริญเติบโต ความตอ้งการโปรตีนของปลาดุกน้นัจะแตกต่างกนัไปตามวยัและเวลาที่เพิ่มข้ึน ในลูกปลาวัยอ่อนจนถึงขนาดสามารถปล่อย ลงสู่บ่อเล้ียงไดม้ีความตอ้งการโปรตีน อยู่ในช่วง 35 – 40 เปอร์เซ็นต์ส่วนในช่วงระยะเวลาที่อยู่ในบ่อเล้ียงปลาดุกมีความ ต้องการโปรตีน 25 – 35 เปอร์เซ็นต์ คาร์โบ ไฮเดรต สารอาหารประเภทน้ีเป็นสารอาหารที่ให้พลงังานได้บางส่วนแก่ร่างกาย ความต้องการ คาร์โบไฮเดรตของปลาดุกจะอยู่ในช่วง 35 – 40เปอร์เซ็นต์ซ่ึงโดยส่วนใหญ่แลว้ปลาดุกจะไม่ขาดสารอาหารประเภทน้ีเพราะ มีอยู่ในแป้ง ปลายขา้ว ร าและในขา้วโพด นอกจากน้ีวตัถุดิบเหล่าน้ีในอาหารผสมอดัเม็ดลอยน้า จะช่วยให้อาหารรวมตวักนั ได้แน่นข้ึนอีกดว้ย ไขมนั ไม่ว่าอาหารชนิดใดมกัจะมีไขมนั ปะปนอยู่ดว้ยเสมอไม่มากก็นอ้ย ซ่ึงสารอาหารน้ีเป็นสารอาหารที่ให้กา ลงังานใน ปริมาณที่สูง บางคร้ังปลาดุกที่ไดร้ับไขมนัเป็นจา นวนมากก็จะมีโทษไดเ้ช่นเดียวกนักบัการมีประโยชน์ของมนั ในอาหารที่ ให้ปลาดุกไม่ควรจะมีไขมันในปริมาณที่มากเกิน 5 – 6 เปอร์เซ็นต์วตัถุดิบทมี่ีไขมนั ในปริมาณมากไดแ้ก่น้า มนัถวั่เหลือง น้า มนัมะพร้าว เป็นตน้ วิตามิน สารอาหารชนิดน้ีจดัไดว้่าเป็นอาหารบา รุง เพราะมีส่วนช่วยให้ปลาดุกสามารถใชส้ารอาหารอื่นๆ ไดม้ากข้ึน ทา ให้ปลาดุกมีการเจริญเติบโตที่สูงข้ึนโดยที่สารอาหารชนิดน้ีเองไม่ไดม้ีส่วนในการเจริญเติบโตของปลาดุกโดยตรงเลย ดงัน้นั วิตามินจึงมีความจ าเป็นที่ปลาดุกจะต้องได้รับตามความเหมาะสม แร่ธาตุเป็นส่วนประกอบส าคญัๆ ของสิ่งมีชีวิตโดยเฉพาะแคลเซียมและฟอสฟอรัส ซ่ึงเป็นส่วนประกอบของกระดูก และฟัน และยงัเป็นสารที่ควบคุมปริมาณของน้า ในตวัปลาแร่ธาตุมีอยู่ในสารอาหารโดยทวั่ๆ ไปอยู่แลว้ อาหารลูกปลา

ไข่ แดงต้มสุก เป็นอาหารของปลาดุกในช่วงในช่วงที่ปลายังมีขนาดเล็ก ไม่สามารถกินอาหารอื่นๆ ได้ ไข่ที่น ามาใช้เป็น ไข่เป็ด หรือไข่ไก่ ก็ได้ต้มให้สุกใชแ้ต่ไข่แดงโดยบ้ีไข่แดงยีกบัผา้ขาวบางตาละเอียดให้เม็ดเล็กที่สุด การให้ไข่แดงอย่าให้มาก เพราะเมื่อหลงเหลือจะทา ให้น้า เน่าเสียไดง้่าย ไข่ แดง เป็นอาหารหลักของลูกปลาวัยอ่อน ช่วยให้ลูกปลามีอัตราการเจริญเติบโตรวดเร็ว มีอัตราการรอดสูง ก่อนให้ไร แดงเป็นอาหารลูกปลาทุกๆ คร้ังตอ้งแช่ดว้ยด่างทบัทิมเพื่อฆ่าเช้ือโรคเสียก่อน อาหารปลาใหญ่ ปลาเป็ด เมื่อเรืออวนลากออกจบั ปลาตามชายฝั่งจะไดป้ลาหลายๆ ขนาด ปลาขนาดเล็กที่จับได้ไม่เป็นที่นิยมบริโภคกัน มีราคาไม่แพงมากนัก ปลาน้ีเราเรียกว่าปลาเป็ด มีคุณค่าของสารอาหารประเภทโปรตีนสูงการให้ปลาเป็ดเป็นอาหารปลาดุก มักจะสับให้ละเอียด หรือใช้เครื่องบดอาหารได้อาหารเมด็ลอยน้า ไดจ้ากการนา วตัถุดิบต่างๆ ทางการเกษตรที่มีคุณค่าทาง อาหารมาบดให้ละเอียดแล้วผสมให้เข้ากันอัดเป็นเม็ดออกมา วตัถุดิบที่นิยมทา มาเป็นอาหารเล้ียงปลาดุกทวั่ๆไป จะหาซ้ือไดต้ามทอ้งถิ่นที่ไดจ้ากพืช ไดแ้ก่ร าขา้ว ปลายขา้วขา้วโพด ขา้ว ฟ่าง มนัส าปะหลงักากถวั่เหลืองถวั่เหลืองเมล็ด กากถวั่ลิสงกากมะพร้าว ส่วนวตัถุดิบที่ได้มาจากสัตว์ก็มี ปลาเป็ด ปลาป่ น เลือดป่น ในการเลือกวตัถุดิบเหล่าน้ีควรจะเลือกวตัถุดิบที่มีคุณภาพดีไม่ข้ึนราไม่เหม็นหืน อาหารที่ไดจ้ึงมีคุณภาพดีเก็บไว้ ใช้ได้นาน การเพาะเล้ียงปลาดุก การเล้ียงปลาดุก สามารถเล้ียงไดท้ ้งัในบ่อดิน บ่อซีเมนต์และในกระชัง แต่ส่วนมากนิยมเล้ียในบ่อดิน ซึ่งขนาดบ่อดินที่ เหมาะสมควรมีขนาดไม่เกิน 1 ไร่ การเลือกสถานที่ปัจจยัที่ควรนา มาพิจารณาในการเลือกสถานที่สร้างบ่อเล้ียงปลา มีดงัน้ี 1. สถานที่ไม่เป็นที่ลุ่มหรือที่ดอนเกินไป สามารถจดัระบบน้า ระบายน้า เขา้-ออกได้ดี 2. สภาพดินควรเป็นดินเหนียวสามารถทา เป็นคนับ่อเก็บกกัน้ าไดด้ี 3. สภาพน้า ตอ้งเป็นน้า สะอาดปราศจากสารพิษของโลหะหนกัหรือยาฆ่าแมลง หรือของเสียจากโรงงานอุตสาหกรรม 4. ทางคมนาคมสะดวก การเตรียมบ่อเล้ียงปลา มีวิธีการเตรียมบ่อดงัน้ี 1. บ่อใหม่ - ใส่ปูนขาวเพื่อปรับสภาพดินในอัตรา 60-100 กิโลกรัม/ไร่ โดยให้ทวั่พ้ืนบ่อ - ใส่ปุ๋ ยคอกอัตรา 200 กิโลกรัม/ไร่ โดยโรยให้ทวั่บ่อ - เตมิน้า ให้ไดร้ะดบั 40-50 เซนติเมตร ทิ้งไว้3-5 วัน จนน้า เริ่มเป็นสีเขียวระวงัอย่าให้เกิดแมลง หรือศตัรูปลา 2. บ่อเก่า

- ท าความสะอาดบ่อลอกเลนให้มากที่สุด - ใส่ปูนขาวอัตรา 60-100 กิโลกรัม/ไร่ - ตากบ่อให้แห้ง ประมาณ 7-15 วัน - น าปุ๋ ยคอกใส่ถุงแขวนไว้ตามมุมบ่อประมาณ 60-100 กิโลกรัม/ไร่ เพื่อเพิ่มอาหารธรรมชาติ - เตมิน้า 40-50 เซนติเมตร ทิ้งไว้3-5วัน จนน้า เป็นสีเขียว ก่อนปล่อยปลาควรตรวจวัดความเป็นกรด-ด่างของน้า อีกคร้ัง ถ้าไม่ถึง 7.5-8.5 ควรน้า ปูนขาวละลายน้ าสาดให้ทวั่บ่อเพื่อ ปรับความเป็นกรด-ด่าง ให้ได้7.5-8.5 การเตรียมพันธ์ปลา การเลือกซ้ือลูกปลาควรพิจารณาปัจจยัต่าง ๆ ดงัน้ี 1. แหล่งพันธุ์หรือบ่อเพาะฟัก ควรดูจาก - ความน่าเชื่อถือและไว้วางใจได้ในเรื่องคุณภาพ - มีการคัดเลือกพ่อแม่พันธุ์ เพื่อให้ได้พันธุ์ที่มีคุณภาพ - มีความช านาญในการขนส่งลูกปลา 2. ลักษณะภายนอกของลูกปลาต้องปกติสมบูรณ์ ซึ่งสังเกตจาก - การว่ายน้า ตอ้งปราดเปรียว ไม่ว่ายควงสว่าน หรือลอยตวัต้งัฉากพ้ืนบ่อ - ล าตัวสมบูรณ์หนวด หาง ครีบ ไม่กร่อน ไม่มีบาดแผล ไม่มีจุดหรือปุยขาวเกาะ - ขนาดลูกปลาต้องเสมอกัน การปล่อยลูกปลาบ่อเล้ียง เมื่อขนส่งลูกปลามาถึงบ่อที่เตรียมไว้ควรแช่ถุงปลาไว้ในบ่อประมาณ 10-15 นาทีเพื่อปรับ อุณหภูมิระหว่างน้า ในถุงกบัน้า ในบ่อเพื่อป้องกนัลูกปลาช็อค ก่อนปล่อยลูกปลาควรมีการท าร่มเงาไว้ในบ่อให้ลูกปลาได้ใช้ เป็นที่อยู่อาศัย อัตราการปล่อย เกษตรกรรายใหม่ ควรปล่อยลูกปลาขนาดปลานิ้ว จะท าให้อัตราการรอดสูง อัตราการปล่อย ปลาขนาด 2- 3 เซนติเมตร ปล่อย 80,000-100,000 ตัว/ไร่ ก่อนปล่อยควรสุ่มนับจ านวนเพื่อตรวจสอบให้รู้จ านวนจริง อาหารและการให้อาหาร ต้นทุนการผลิตปลาประมาณ 80% เป็นค่าอาหาร เพราะฉะน้นัการเล้ียงใชอ้าหารเป็นสิ่งที่ตอ้งให้ความส าคญัเป็นพิเศษ การเลือกซ้ืออาหาร ลักษณะของอาหาร - สีสันดี - กลิ่นดีไม่เหม็นหืน

- ขนาดเม็ดสม ่าเสมอ ไม่เป็นฝุ่ น - การลอยตวัของอาหารในน้า อยู่ไดน้าน - อาหารไม่เปียกช้ืน ไม่จับตัวเป็นก้อน ไม่ข้ึนรา ประเภทของอาหารส าเร็จรูป - อาหารส าหรับลูกปลาวัยอ่อน ใช้ส าหรับลูกปลาขนาด 1 – 4 เซนติเมตร - อาหารปลาดุกเล็กพิเศษ ใช้ส าหรับลูกปลาขนาด 3 เซนติเมตร – 1 เดือน - อาหารปลาดุกเล็ก ใช้ส าหรับปลาอายุ 1-3 เดือน - อาหารปลาดุกใหญ่ ใช้ส าหรับปลาอายุ 3 เดือน - ส่งตลาด วิธีการให้อาหารปลา เมื่อปล่อยลูกปลาวันแรกไม่ต้องให้อาหาร จะเริ่มให้อาหารวนัถดัไป อาหารที่ให้เป็นอาหารลูกปลาวัยอ่อน พรม น้า แลว้นวดจนเหนียวป้ันเป็นกอ้นแลว้เสียบกบัไมป้ ักไวร้อบบ่อปริมาณที่ให้ตอ้งให้ปลากินหมด ภายในเวลา 30- 60 นาทีโดยให้อาหารประมาณ 1 สัปดาห์ หลงัจากน้นัอาจจะให้อาหารปลาดุกเล็กพิเศษแช่น้า ให้นิ้มแลว้ปั่นรวมกบั อาหารลูกปลาวัยอ่อนให้ปลากิน เมื่อปลาโตพอกินอาหารเม็ดไดก้็เริ่มให้อาหารปลาดุกเล็กพิเศษอย่างเดียวหว่านให้กิน กระจายทวั่บ่อ ปริมาณที่ให้กะหมดภายใน 30 นาทีให้กินจนลูกปลาอายุ 1 เดือน ให้อาหารปลาดุกเล็กโดยให้ในแต่ละม้ือ ควรให้ปลากินหมดภายใน 30 นาทีช่วงน้ีควรเริ่มฝึกให้ปลากินอาหารเป็นที่ โดยให้อาหารจุดเดิมประจ าปละเคาะหลักไม้ ทุกคร้ังเมื่อมีการให้อาหารการให้อาหารปลาจะให้2 ม้ือ ต่อวันให้อาหารปลาดุกเล็กจนลูกปลามีอายุ 2 เดือน ให้อาหาร ปลาดุกใหญ่ ปริมาณที่ให้แต่ละม้ือจะต้องให้ปลากินหมดภายใน 30 นาที่ โดยให้อาหาร 2 ม้ือ ในกรณีปลาป่ วย หรือกิน อาหารลดลงให้ลดปริมาณอาหารลงครึ่ งหนึ่งของปริมาณที่ให้ปกติในกรณีเกิดจากสภาพน้า หรือการเปลี่ยนแปลงของ อากาศให้ปรับสภาพน้า โดยทา การเปลี่ยนถ่ายน้ า หรือใส่เกลือ หรือปูนขาว ถา้พบว่าปลาที่เกิดจากเช้ือแบคทีเรียให้ผสม ปฏิชีวนะ 3-5 กรัมต่ออาหาร 1 กิโลกรัม ให้กินติดต่อกัน 7 วัน เช่น อาออกชีเตตร้าซัยคลิน ถ้าเกิดจากพยาธิภายนอกให้ รักษาตามลกัษณะของพยาธิน้นัๆ เช่นถ้าพบปลิงใส เห็บระฆัง เกาะจ านวนมาก หรือเริ่มทยอยตายให้ใชฟ้อร์มาลิน เข้มข้น 30-40 ซีซี/น้า 1,000 ลิตร ฉีดพ่นหรือสาดลงในบ่อแช่ทิ้งตลอด

บทที่ ๓ วิธีการด าเนินงาน ข้นัตอนที่1การเตรียมอุปกรณ์ 1.ท่อปูนซีเมนต์ขนาด 100*50 เซนติเมตร 2.ท่อพีวีซี ขนาด 1 นิ้ว ยาว 20 เซนติเมตร จ านวน 1 เส้น และยาว 40 เซนติเมตร จ านวน 1เส้น 3.ข้องอพีวีซีขนาด 1 นิ้วจา นวน 1อัน 4.ยางนอกรถสิบล้อจ านวน 1 เส้น 5.ยางนอกรถจักรยานยนต์จ านวน 1 เส้น 6.ตาข่าย 7.น้า หมกัสูตรเล้ียงปลา 8.ปูน ทราย หิน 9.อาหารส าหรับเล้ียงปลาดุก 10.พืชผักที่ปลากิน เช่น ผักบุ้ง ผักตบชวา ฯลฯ 11.ลูกปลาดุก70-80 ตัว ข้นัตอนที่2การเตรียมบ่อปูนซีเมนตส์ าหรับเล้ียงปลาดุก 1.จะต้องท าการฆ่ากรดฆ่าด่างในบ่อปูน โดยให้น าหัวกล้วยหรือโคนกล้วยมาสับให้เป็นชิ้นเล็กๆ นา มูลววัมาผสมคลุกเคลา้ให้ เขา้กนัแลว้น าใส่ไปในบ่อใส่น้า ให้เต็ม แลว้หมกัไว้5วนัจากน้นั ให้เปิดน้า ทิ้งแลว้เอาโคนกลว้ยออกทิ้งดว้ย 2.นา น้า สะอาดใส่ไปในบ่อแลว้แช่ทิ้งไว้1วนัหลงัจากน้นัก็ให้เปิดน้า ทิ้ง 3.นา ผกับุง้มาถูให้ทวั่บ่อ ทิ้งไวต้ากบ่อให้แห้ง

ข้นัตอนที่3การทา น้า หมกัสูตรเล้ียงปลา 1.ถังพลาสติกที่มีฝาปิ ดจ านวน 1ถัง 2.น้า ตาลทรายแดง 3กิโลกรัม 3.ฟักทองแก่3กิโลกรัม 4.มะละกอสุก3กิโลกรัม 5.กลว้ยน้า หวา้สุก3กิโลกรัม วิธีท า หั่นมะละกอ,กลว้ยน้า หวา้, ฟักทองท้งัเปลือกและเมล็ดใส่ไวใ้นภาชนะที่มีฝาปิด ผสมน้า ตาลทรายแดงแลว้คนให้เขา้กนั และปิดฝาให้แน่นหมกัทิ้งไว้7วนัแลว้เตมิน้า สะอาด 9ลิตร ปิ ดฝาให้แน่นแล้วหมักต่ออีก15วัน ประโยชน์ -เป็นฮอร์โมนพืช เร่งดอก เร่งผล รสชาติหวานอร่อย -ปลาไม่เป็นโรค -ปลาไม่มีกลิ่นสาบ -ปลาไม่มีมันในท้อง -ปลาจะมีเน้ือหวานรสชาติอร่อย ข้นัตอนที่4การเล้ียง 1.นา ท่อปูนที่มีรอยคราบผกับุง้หรือบ่อปูนที่ไม่มีกรดไม่มีด่าง ใส่น้า ให้มีความสูง 10 เซนติเมตร(ช่วงปลาขนาดเล็กเพิ่งนา มา ปล่อย)แลว้เติมน้า หมัก1 ช้อนโต๊ะ 2.นา ปลาดุกมาแช่น้า ในบ่อปูนท้งัถุงแลว้ค่อยๆเปิดปากถุงให้ปลาว่ายออกมาเอง 3.วันแรกที่น าปลามาปล่อยไม่ต้องให้กินอาหาร 4.น าพืชผักที่ปลากิน เช่นผักบุ้ง ผักตบชวาและอื่นๆมาใส่ในบ่อ 5.การให้อาหาร ปลา 1 ตัวให้อาหาร 5เม็ด/เม้ือในช่วงปลาเลก็ให้อาหารวันละ2 เม้ือเชา้-เย็น ปลาอายุ1 เดือนครึ่งให้อาหาร ปลาขนาดกลาง โดยให้อาหารวันละ 1คร้ัง ให้ปลากินตอนเยน็ หมายเหตุก่อนให้อาหารตอ้งนา อาหารมาแช่น้า ก่อนเสมอประมาณ 10-15 นาที เหตุผลเพื่อ 1.ปลาจะได้กินอาหารทุกตัว 2.ปลาตัวที่แข็งแรงจะท าให้ท้องไม่อืด 3.ปลาไม่ป่ วย 4.การเจริญเติบโตใกล้เคียงกัน 5.อาหารไม่เหลือในบ่อและน้า ก็ไม่เสีย

6.ถ่ายน้า ทุกๆ 7วัน หรือ10วนั/คร้ัง ทุกคร้ังที่ถ่ายน้า จะตอ้งใส่น้า หมกั 1 ช้อนโต๊ะเสมอ ข้นัตอนที่5การจ าหน่าย 1.ก่อนจะจ าหน่าย 2วัน ให้น าดินลูกรังสีแดงหรือซังข้าวมาแช่ไว้ในบ่อ จะท าให้ปลาดุกมีสีเหลืองสวย ขายได้ราคาดี 2.ปลาดุก3 เดือนครึ่ง จ านวน 70 ตวัจะมีน้า หนกั 14-15กิโลกรัม หรือประมาณ 4-5 ตัว/กิโลกรัม จ าหน่ายได้กิโลกรัม ละ60-70 บาท 3.ต้นทุนอาหารกิโลกรัมละ 19-20 บาท หมายเหตุ ต้นทุนคร้ังแรก1 ชุด 430 บาท น้า ที่ถ่ายทิ้งจากบ่อปลาสามารถนา มารด ต้นไม้ พืชผักสวนครัว เป็นปุ๋ ยอย่างดี การถ่ายเทน้า ทา การเปลี่ยนถ่ายน้า เมื่อน้า เริ่มเสีย ไม่ควรถ่ายน้า ออกหมด เหลือน้า เก่าไว้2/3 เปลี่ยนถ่ายน้า หลงัให้อาหารแลว้ไม่นอ้ยกว่า 3 ชวั่โมง น้า ที่ถ่ายออกสามารถน าไปรดพืชผักได้ ต้นทุน ค่าพลาสติกปูพ้ืนบ่อ(PVC # 3.5x 6 ม.)500 บาท ค่าอาหารเม็ด (เล้ียงนาน 3 เดือน #30กก. ) 500 บาท ค่าพันธุ์ปลาดุก (ขนาด 1 นิ้ว 500 ตัว) 500 บาท รวมท้งัสิ้น ประมาณ 1,500 บาท การจับปลา เล้ียง 3-4 เดือน ได้ปลาขนาด 100-200กรัม/ตัว อัตรารอดประมาณ 80-90 % ได้ผลผลิตปลา ประมาณ 30-50กก/บ่อ คิดเป็นมูลค่า (กก. ละ 30 บาท) 900-1,500 บาท

การน าPDCA มาใช้ในการด าเนินการ เรื่องการเล้ียงปลาดุกในบ่อซีเมนต ์ Plan(วางแผน) รวบรวมข้อมูลที่ได้จากการสัมภาษณ์ชาวบ้านในหมู่บ้านใกล้เคียง ศ ึ กษาเอกสารที่เกี่ยวขอ ้ งกบัเร ื่องการเล้ียงปลาดุก วิธีการแปรรูปสินค้าจากปลาดุก Do(ลงมือปฏิบัติ) น าท่อปูนที่มีรอยคราบผักบุ้ง หรือบ่อปูนที่ไม่มีกดไม่มีด่าง ใส่น้า ให ้ มีความสูง10เซนติเมตร (ช่วงปลาขนาดเล็กเพิ่งนา มาปลอ่ย) แลว ้ เติมน้า หมกั1 ชอ ้ นโต ๊ ะ นา ปลาดุกมาแช่น้า ในบ่อปูนท้งัถงุ แล้วค่อยๆเปิ ดปากถุงให้ปลาว่ายออกมาเองวันแรกที่น าปลามาปล่อยไม่ต้องให้กินอาหารน าพืชผักที่ ปลากิน เช่นผักบุ้งผักตบชวาและอื่นๆมาใส่ในบ่อการให ้ อาหารปลา1 ตวัให ้ อาหาร5 เม ็ ดต่อม้ื อ ในช่วงปลาเล ็ กให ้ อาหารวนัละ2 ม้ื อเช้า-เย็น อายุปลา 1 เดือนครึ่ งให้อาหารปลาขนาดกลาง โดยให้ อาหารวนัละ1คร้ัง ให้ปลากินตอนเย็นและใช้วิธีการแบ่งเวรการให้อาหารในแต่ละวัน Check(ตรวจสอบ) ตรวจสอบว่าปลาตายหรือไม่หร ื อตอ ้ งการอาหารเพิ่มและควรลา ้ งบ่อตอนไหน ปลากินอาหาร อย่างไรและตรวจสอบสภาพน้า อยา่งสม่า เสมอ Act(แก้ไขปรับปรุง) ปรับสภาพน้า ลา ้ งบ่อปลาให ้สะอาด และมนัเปลี่ยนน้า บ่อยๆ เพื่อความสะอาดและไม่ท าให้ปลาเน่า ตายเดี๋ยวๆเขาเปิดใส่อ่างเขาเปิดใชโ้ อผูไ้ ด ๋ เขาปิดแลว ้ไผเอาไปอาบน้า

บทที่ ๔ ผลการศึกษาค้นคว้า ผลการศึกษาคน้ควา้เรื่องการเล้ียงปลาดุกจากกาสัมภาษณ์ชาวบา้นหมู่บา้นใกลเ้คียงและจากอินเทอร์เน็ต ปรากฏ การศึกษา ดงัต่อไปน้ี ปัญหา 1. ปัจจุบันปลาตามท้องตลาดมีราคาแพง 2. ปลาตามทอ้งตลอดมีสารปนเป้ือน 3. โรงเรียนขาดแคลนอาหาร สาเหตุ 1. อยากจะได้อาหารหลักที่มีธาตุโปรตีนสูง 2. ลดค่าใช้จ่าย 3.ลดอนัตรายจากการบริโภคที่ซ้ือมา เป้าหมาย 1. ให้นักเรียนในโรงเรียนมีอาหารไว้รับประทาน 2. ให้นักเรียนมีรายได้เสริมจากการจาหน่ายปลา 3. นักเรียนรู้จักความพอเพียงในการดารงชีวิตประจาวัน 4. นักเรียนได้ศึกษาการดารงชีวิตของปลาดุก แนวทางแก้ไข 1. เล้ียงปลาไวร้ับประทานเอง 2. ได้รับสารอาหารประเภทโปรตีนจากปลา 3. ควรหลีกเลี่ยงการเล้ียงปลาในฤดูหนาว 4. ควรให้อาหารพอประมาณ 5.ควรเปลี่ยนนา้อย่างสม่า เสมอและเพิ่มสารอีเอ็มดว้ย หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว

คา นิยาม ความพอเพียงจะตอ้งประกอบดว้ย 3คุณลกัษณะ ดงัน้ี ความพอประมาณ หมายถึง ความพอดีที่ไม่น้อยเกินไปและไม่มากเกินไป โดยไม่เบียดเบียนตนเองและผู้อื่นเช่น การผลิตและ การบริโภคที่อยู่ในระดับพอประมาณ ความมีเหตุผล หมายถึงการตดัสินใจเกี่ยวกบัระดบัของความพอเพียงน้นัจะตอ้งเป็นไปอย่างมีเหตุผลโดยพิจารณาจากเหตุ ปัจจัยที่เกี่ยวข้องตลอดจนค านึงถึงผลที่คาดว่าจะเกิดข้ึนจากการกระทาน้นัๆ อย่างรอบคอบ การมีภูมิคุม้กนัที่ดีในตวัเอง หมายถึงการเตรียมตวัใหพ้ร้อมรบัผลกระทบและการเปลี่ยนแปลงดา้นต่างๆ ที่คาดว่าจะเกิดข้ึน ในอนาคตท้งัใกลแ้ละไกล เงื่อนไขความรู้ ประกอบด้วย ความรอบรู้เกี่ยวกับวิชาการต่างๆที่เกี่ยวข้องอย่างรอบด้าน ความรอบคอบ ที่จะนาความรู้ เหล่าน้นัมาพิจารณาให้เชื่อมโยงกนัเพื่อประกอบการวางแผนและความระมดัระวงัในข้นั ปฏิบตัิ เงื่อนไขคุณธรรม ที่จะต้องเสริมสร้างประกอบด้วยมีความตระหนักในคุณธรรม มีความซื่อสัตย์ สุจริต มีความอดทน มีความ เพียร ใช้สติปัญญาในการดารงชีวิตไม่โลภ ไม่ตระหนี่ ประเมินผลการด าเนินงาน การดาเนินงานเป็นไปตามวตัถุประสงคแ์ละเป้าหมาย นกัเรียนไดศ้ึกษาขอ้มูลเกี่ยวกบัการเล้ียงปลาไดเ้รียนรู้เรื่องการดารง ชีวิตของปลา เช่น การกินอาหาร การดูแลรักษาปลา การจับปลาเพื่อประกอบอาหารและจาหน่าย เป็นการเสริมรายได้ให้กับ โครงการเป็นอย่างดี การประเมินตนเอง นกัเรียนไดศ้ึกษาการเล้ียงปลาดุกและไดล้งมือปฏิบตัิจริง ซ่ึงพบว่าลูกปลาที่มีขนาดต่างกนัน้นัจะกินอาหารมากน้อยไม่ เท่ากันและการเจริญเติบโตก็จะแตกต่างกัน สภาพอากาศก็มีส่วนในการกินอาหารของปลา เช่น อากาศหนาวเย็นปลาจะไม่ ชอบกินอาหาร ซึ่งนกัเรียนไดเ้รียนรู้การเล้ียงปลาดุกและสามารถนามาประยุกตใ์ชใ้นชีวิตประจาวนัไดม้ากกว่าร้อยละ80ของ นักเรียนที่มาเรียนรู้ระหว่างการดาเนินการโครงงาน การประเมินและวิจารณ์โดยผู้อื่น/ข้อเสนอแนะ 1. ไม่ควรเล้ียงปลาในฤดูหนาว 2. บ่อควรมีขนาดใหญ่ 3.ควรเล้ียงปลาให้หลากหลายชนิด เช่น ปลาตะเพียน ปลานวลจันทร์ ปลาไน เป็นต้น 4. ควรให้อาหารที่พอเหมาะ 5. ควรจับปลาขณะโตเต็มที่ 6. ควรส ารวจราคาและตลาดของปลา

บทที่ ๕ สรุปผล อภิปรายผล ประโยชน์ที่ได้รับ และข้อเสนอแนะ การศึกษาโครงงาน เรื่องการเล้ียงปลาดุก สรุปผลไดด้งัน้ี สรุปผล จากการศึกษาและสัมภาษณ์ชาวบา้นหมู่บา้นใกลเ้คียงไดศ้ึกษาการเพาะเล้ียงปลาดุกต่าง ๆ ไดศ้ึกษาเกี่ยวกบัวิธีการเล้ียงปลา ดุกและอื่น ๆ ผูศ้ึกษาจึงไดน้าผลการเรียนรู้ออกเผยแพร่ให้กบันกัเรียนช้นัมธัยมศึกษาปีที่๔ อ.บวัเชด จ.สุรินทร์และชาวบา้น หมู่บา้นใกลเ้คียง เพื่อให้นกัเรียนช้นัมธัยมศึกษาปีที่๒และชาวบา้นหมู่บา้นใกลเ้คียงไดน้าความรู้ที่ไดไ้ปประยุกตใ์ชก้บัชีวิต ประจาวนัและสามารถปฏิบตัิตามแนวพระราชดา รัสของพระบาทสมเด็จพระเจา้อยู่หัว นกัเรียนช้นัมธัยมศึกษาปีที่๔ ทดสอบ กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ ได้ผลสัมฤทธิ์ ในระดับดี อภิปรายผล จากการศึกษา เรื่องการเพาะเล้ียงปลาดุกต่าง ๆ ทาให้รู้ถึงลกัษณะการเล้ียงปลาดุกต่าง ๆ มีดงัน้ี ๑. ทา ให้รู้ถึงลกัษณะการเล้ียงปลาดุกดา้น ๒.ทาให้รู้ถึงลกัษณะการเล้ียงปลาดุกอุย ประโยชน์ที่ได้รับ ๑. รู้และเข้าใจ เรื่อง การเพาะเล้ียงปลาดุกต่าง ๆ ๒. ไดอ้อกเผยแพร่ให้ความรู้กบันกัเรียนช้นัมธัยมศึกษาปีที่๔ และชาวบา้นหมู่บา้นใกลเ้คียง ๓. นกัเรียนช้นัมธัยมศึกษาปีที่๔ สามารถนาความรู้ที่ไดจ้ากการจดัทาโครงงานนาไปปฏิบตัิจริงที่ บ้าน และที่โรงเรียน ๔. ได้รู้จักการทางานร่วมกันเป็นหมู่คณะ ๕. นกัเรียนช้นัมธัยมศึกษาปีที่๔ มีอาหารไวร้ับประทาน ๖. นกัเรียนช้นัมธัยมศึกษาปีที่๔ มีรายไดเ้สริมจากการจา หน่ายปลาดุก ๗. นกัเรียนช้นัมธัยมศึกษาปีที่๔รู้จกัความพอเพียงในการดารงชีวิต ๘. นกัเรียนช้นัมธัยมศึกษาปีที่๔ ไดศ้ึกษาการดารงชีวิตของปลาดุก ๙. ได้ปฏิบัติตามแนวพระราชดารัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว

บรรณานุกรม “โครงงานการเล้ียงปลาดุก”(ออนไลน์) สืบค้นจาก:http://unlove1339.blogspot.com/2014/02/1-2-6-12-3-13-20-4-21-23-5- 25.html?m=1

ภาคผนวก