เอกสารประกอบการสัมมนา เรื่อง "เปิดประสบการณ์ใหม่สไตล์ Wellness Tourism"

เอกสารประกอบการสัมมนา
เรื่อง เปดิ ประสบการณ์ใหม่สไตล์ Wellness Tourism

วนั ท่ี 16 พฤศจิกายน 2564
รูปแบบออนไลนผ์ ่านระบบ
โปรแกรม Microsoft Teams

มหาวิทยาลยั สวนดสุ ติ

จดั ทำโดย
นกั ศึกษาชัน้ ปที ่ี 4 โรงเรยี นการทอ่ งเทย่ี วและการบริการ

สาขาการท่องเที่ยว มหาวิทยาลยั สวนดุสติ

เอกสารประกอบการสัมมนา
เร่อื ง เปิดประสบการณ์ใหม่สไตล์ Wellness Tourism

วันที่ 16 พฤศจิกายน 2564
รปู แบบออนไลนผ์ า่ นระบบโปรแกรม Microsoft Teams

มหาวิทยาลยั สวนดสุ ิต

จดั ทำโดย
นกั ศึกษาชัน้ ปีท่ี 4 โรงเรยี นการท่องเท่ียวและการบริการ

สาขาการท่องเท่ียว มหาวทิ ยาลยั สวนดสุ ติ

คำนำ

เอกสารประกอบการสมั มนาสำหรบั โครงการสมั มนาเรอ่ื ง “เปดิ ประสบการณใ์ หม่สไตล์ Wellness
Tourism” เลม่ น้ี ได้จดั ทำขึน้ โดยมีวตั ถุประสงคเ์ พอ่ื ใช้เป็นคมู่ อื ประกอบการสมั มนา สำหรับผเู้ ขา้ ร่วมสมั มนา
ไดศ้ ึกษารายละเอียด และขอ้ มลู สำหรบั การจดั สัมมนาในครงั้ น้ี โดยคู่มอื นีไ้ ด้รวบรวมขอ้ มลู จากเอกสารตา่ ง ๆ
ที่เก่ียวข้องกบั การจัดสมั มนา การเปดิ ประสบการณ์ใหมใ่ นการทอ่ งเทย่ี วรูปแบบ Wellness Tourism

คณะผจู้ ัดทำเอกสารเลม่ น้ี ขอกราบขอบพระคณุ อาจารย์พราวธมี า ศรีระทุ ทไี่ ด้แนะนำข้อมูล ตลอดจน
เว็บไซตต์ ่าง ๆ ท่ไี ดน้ ำขอ้ มูลมากล่าวอา้ งองิ ในการนำเสนอเนื้อหาการสมั มนาในเอกสารประกอบการสมั มนา
เล่มนเ้ี ป็นอยา่ งสูง

คณะผจู้ ัดทำหวังเปน็ อย่างยงิ่ วา่ เอกสารประกอบการสัมมนาเล่มนจ้ี ะเปน็ ประโยชน์กับครู นกั ศึกษา
รวมทัง้ ผู้ที่สนใจ ในการศกึ ษาหาความรเู้ กีย่ วกับประสบการณ์ใหมใ่ นการท่องเทีย่ วรปู แบบ Wellness
Tourism

คณะผจู้ ดั ทำ

ก.

สารบัญ หนา้
ก
เร่อื ง ข
คำนำ ค
สารบัญ 1
สารบัญตาราง 3
โครงการจดั การสัมมนา เรอ่ื ง “เปิดประสบการณใ์ หม่สไตล์ Wellness Tourism” 4
ตาราง/กำหนดการจดั สัมมนา 6
รายชื่อผู้เขา้ รว่ มสัมมนา 8
รายชอ่ื คณะกรรมการผรู้ บั ผิดชอบการจดั สัมมนา 41
สาระสำคญั เชงิ วิชาการ 43
บรรณานุกรม 43
ภาคผนวก
ข้อควรปฏบิ ตั ใิ นการเข้ารว่ มสัมมนา

ข.

สารบญั ตาราง หนา้
3
ตารางท่ี 1 ตาราง/กำหนดการสมั มนา 4
ตารางท่ี 2 รายชือ่ สมาชกิ ผ้เู ขา้ รว่ มสัมมนา

ค.

โครงการสมั มนา “เปดิ ประสบการณ์ใหมส่ ไตล์ Wellness Tourism”

1. ชอ่ื โครงการ
เปดิ ประสบการณ์ใหมส่ ไตล์ Wellness Tourism

2. หลกั การและเหตุผล
กระทรวงการท่องเทย่ี วและกฬี ามีการคาดหวงั ว่ายทุ ธศาสตร์การทอ่ งเทยี่ วไทยจะได้รบั การผลักดนั ให้

เกดิ ผลในทางปฏิบตั ิอยา่ งจริงจัง โดยมุ่งเน้นกิจกรรมทีม่ คี วามจําเป็นเพอื่ พัฒนาและวางรากฐานการพฒั นาการ
ทอ่ งเทย่ี วพร้อมทงั้ ให้ความสาํ คญั กับกลไกการขับเคลื่อนสู่การพฒั นาเพอ่ื ให้ประเทศไทยเปน็ แหลง่ ทอ่ งเทีย่ วเชงิ
สุขภาพคุณภาพ ท้ังนต้ี ้องอาศัยความรว่ มมอื จากทุกกระทรวงทีเ่ ก่ยี วข้อง และภาคส่วนต่างๆ รวมทง้ั ภาคธรุ กจิ
เอกชนเพอ่ื ระดมทรัพยากรและร่วมบูรณาการขบั เคลือ่ นใหบ้ ังเกดิ ผลสําเร็จเป็นรปู ธรรม ดงั วิสยั ทัศนก์ าร
ทอ่ งเท่ยี วไทย พ.ศ. 2579 (วสิ ัยทัศน์ 20 ปี)

"ประเทศไทยเปน็ แหล่งทอ่ งเท่ยี วคณุ ภาพช้ันนำของโลก ทเี่ ตบิ โตอยา่ งมีดุลยภาพบนพ้ืนฐานความเป็นไทย
เพอ่ื ส่งเสริมการพฒั นาเศรษฐกจิ สังคม และกระจายรายได้สปู่ ระชาชนทกุ ภาคส่วนอยา่ งยั่งยนื "

การท่องเทีย่ วแห่งประเทศไทย (ททท.) วางแผนเชงิ รุกเพ่อื รองรบั การท่องเทีย่ วเชิงสขุ ภาพหลงั
สถานการณโ์ ควดิ คล่ีคลาย เตรยี มความพร้อมกอ่ นเปดิ ประเทศ เรง่ พัฒนาสร้างสรรค์สินค้าและบริการ
ท่องเทยี่ วเชิงสขุ ภาพของไทย เพอื่ จัดทำสือ่ ประชาสัมพนั ธ์ ผ่านสื่อออนไลนแ์ ละ ททท. สำนกั งานต่างประเทศ
ทง้ั 29 แห่ง โปรโมทประเทศไทยในฐานะเดสทิเนชัน่ ของการท่องเท่ยี วเชิงสุขภาพระดบั โลก

Global Wellness Institute (2014) ไดร้ ายงานจำนวนการเดินทางและคา่ ใช้จา่ ยของนักท่องเท่ยี ว ในการ
ท่องเทีย่ วเชิงสุขภาพแบง่ ตามภมู ิภาคต่าง ๆ ในปี พ.ศ.2555 และปี พ.ศ.2556 จะเห็นได้ว่าทวปี เอเชยี มีอตั รา
การเติบโตของนักท่องเที่ยวเชิงสขุ ภาพ รอ้ ยละ 21 ได้คาดการณก์ ารเตบิ โตของ Wellness Tourism ของโลก
ระหวา่ งปี พ.ศ.2558–2563 วา่ จะมอี ตั ราการเตบิ โตรายปโี ดยเฉลี่ยรอ้ ยละ 7.5

Wellness Tourism หรือการทอ่ งเทยี่ วเชงิ สุขภาพ คือการทอ่ งเที่ยวทีม่ ีกจิ กรรมสขุ ภาพรว่ มดว้ ย
การท่องเท่ียวเชงิ สขุ ภาพน้นั มมี านานมากแล้ว จุดกำเนดิ แรก คือ สปา (Spa) ซึ่งเริ่มตน้ ในสมัยอาณาจักรโรมนั
กิจการสปาสมัยนนั้ มชี ่อื เสยี งในฐานะเป็นแหลง่ บำบัดโรคโดยใชน้ ำ้ คนเจบ็ ปว่ ยจะเดินทางไปรักษาตวั โดยการ
อาบน้ำแร่ ตัง้ แต่เริม่ ต้นจนถึงตลอดสมัยกลาง ในราวศตวรรษที่ 16 แนวความคดิ ในเรอ่ื งสปาเปลยี่ นแปลงไป
คือ นักเดินทางทง้ั หลายเรมิ่ มีความคดิ วา่ สปาน่าจะเป็นแหลง่ พกั ผ่อนไดป้ ระกอบกบั การพัฒนาการขนสง่
สมยั นัน้ ที่สามารถประดิษฐค์ ิดค้น Stage Coach ได้ จงึ ทำใหส้ ปาทเ่ี คยใหบ้ รกิ ารในลักษณะการรักษาโรค
กลายเป็นแหลง่ พกั ผ่อนหยอ่ นใจ แตค่ นที่มาใช้บริการมักจะเป็นคนทม่ี ฐี านะความเปน็ อยดู่ ีเทา่ นัน้ จงึ ได้มกี าร
เปล่ยี นแปลงแหลง่ อาบนำ้ ใหเ้ ปน็ ท่ีพกั อาศัยแบบรสี อรท์ ควบคู่กนั ไป แตต่ ่อมาเม่ือธรุ กิจท่พี กั เจรญิ เตบิ โตอย่าง
รวดเรว็ จึงไดม้ ีการสรา้ งท่พี ักตามชายทะเล ธรุ กจิ สปาจงึ เรม่ิ เขา้ สู่ภาวะถดถอยลงอย่างรวดเรว็ และรนุ แรง จาก
ความเป็นมาของการท่องเทยี่ วเชิงสุขภาพนั้น พบวา่ การเดินทางจากบา้ นไปยงั สถานท่ีใดสถานทห่ี นงึ่ ทมี่ ีการ

!

วางแผนอยา่ งเป็นระบบเพื่อทจ่ี ะดำรงรักษาสุขภาพกาย สุขภาพจิตของบคุ คลน้นั ๆ และเปน็ สว่ นหน่งึ ของการ
พักผอ่ น นน่ั คอื การทอ่ งเทีย่ วเชงิ สขุ ภาพนัน่ เอง

ปัจจบุ ันอตุ สาหกรรม Wellness Industryได้รบั ความนิยมเปน็ อย่างมาก เนือ่ งจากผู้บรโิ ภคทวั่ โลกหันมา
ใส่ใจเร่ืองสุขภาพของตนเองมากขนึ้ และเทรนด์การทอ่ งเท่ยี วปัจจุบันนิยมการสมั ผัสประสบการณแ์ ปลกใหมใ่ น
แหล่งทอ่ งเทยี่ วมากกว่าการท่องเที่ยวแบบด้ังเดมิ สง่ ผลใหผ้ ปู้ ระกอบการ Wellness Tourism ต้องพัฒนา
รปู แบบเพือ่ สร้างความแตกต่างซึ่งคาดว่า Wellness tourism จะเตบิ โตสงู ถงึ ราว 16% ต่อปี แนวโนม้ การ
ท่องเทยี่ วเชิงสขุ ภาพ พบวา่ ทวีปเอเชยี เป็นหนง่ึ ในจุดหมายปลายทางของนกั ท่องเท่ียวเพราะในมมุ มอง ของ
Wellness Tourism ประเทศในแถบเอเชียมีสถานพยาบาลทม่ี ีคณุ ภาพสูงและได้มาตรฐานระดบั โลก และมี
อัตราการเตบิ โต ประมาณ 9.1% ตอ่ ปี โดยภูมิภาคท่มี ีจำนวนนักทอ่ งเท่ียวมากทส่ี ุด ได้แก่ ทวปี อเมรกิ าเหนือ
และทวีปเอเชียแปซิฟคิ นอกจากนี้ มูลคา่ ตลาดของ Wellness Tourism ของประเทศไทยมีแนวโนม้ สงู ข้นึ
อยา่ งตอ่ เน่อื งทกุ ปี โดยตลาดธรุ กจิ สปาไทยมอี ตั ราการเติบโตและยงั มแี นวโนม้ เติบโตอยา่ งตอ่ เนื่อง

สปากลายเปน็ สนิ ค้าท่องเท่ยี วท่ีมีชือ่ เสียงและเป็นทีย่ อมรบั ระดบั สากลในด้านคุณภาพ การบริการและ
ผลลัพธท์ ดี่ ตี ่อสขุ ภาพท่มี คี วามสำคัญไม่แพ้ธุรกิจบรกิ ารประเภทอืน่ ทง้ั การนวดแผนไทยและสปาไทยที่เนน้ การ
ใช้ธรรมชาติบำบัด เพอื่ ปรบั สมดลุ แกร่ า่ งกาย ทำใหเ้ กดิ การผ่อนคลาย และลดอาการปวดเมื่อยกล้ามเนอ้ื ซึง่
เป็นบรกิ ารดา้ นสุขภาพท่ไี ด้รับความนยิ มอยา่ งกว้างขวางในหมู่นักท่องเที่ยวตา่ งชาติทีเ่ ดินทางเข้ามายังประเทศ
ไทย ศูนยว์ ิจยั กสกิ รไทยประเมินวา่ ค่าใชจ้ ่ายในดา้ นนวดแผนไทยและสปาของนกั ทอ่ งเทย่ี ว ต่างชาติโดยท่วั ไป
มมี ลู ค่าประมาณ 20,000 ลา้ นบาท หรือประมาณรอ้ ยละ 20 ของคา่ ใชจ้ า่ ยทงั้ หมด จากเอเชียจัดเปน็ ตลาด
การทอ่ งเท่ียวเชิงสุขภาพทมี่ ีศกั ยภาพสงู ภูมภิ าคนสี้ ามารถสร้างรายไดจ้ ากการใช้บริการของ ชาวตา่ งประเทศ
เปน็ มูลคา่ ถึง 3.4 พนั ล้านเหรยี ญสหรัฐ ฯ โดยมีส่วนแบง่ ตลาดรอ้ ยละ 12.7 ของตลาดโลกที่คาดว่า มมี ลู ค่า
ตลาดรวมถึง 26.77 พันล้านเหรียญสหรฐั ฯ โดยเฉพาะอย่างย่ิงในกล่มุ เอเชียตะวันออกเฉยี งใตแ้ ละเอเชยี ใต้
ซึ่งไดแ้ ก่ ไทย สงิ คโปร์ อินเดีย มาเลเซีย และฟลิ ิปปนิ ส์

ซ่งึ การสัมมนาไดจ้ ัดให้มีเวทแี ห่งการเรยี นรแู้ ละแลกเปลี่ยนประสบการณ์จริงของวิทยากรและผู้รว่ มสัมมนา
เพอื่ การเรียนรโู้ ดยตรงซ่ึงกนั และกนั อนั จะนำไปส่กู ารพฒั นาทีเ่ ปน็ ประโยชน์ตอ่ ตนเอง และการทำงานตอ่ ไป
ในอนาคต
3. วตั ถุประสงค์

3.1 เพ่ือให้ผเู้ ขา้ รว่ มสมั มนาได้ศึกษาถึงความสำคัญของการทอ่ งเท่ยี วเชิงสขุ ภาพในด้านตา่ ง ๆ ทัง้ การเพ่ิม
มลู ค่าพฒั นาทอ้ งถิ่น, พัฒนาสินค้าและผปู้ ระกอบการ รวมถึงการตลาดและการโปรโมทตลาดการทอ่ งเทย่ี วเชิง
สุขภาพใหน้ า่ สนใจ
3.2 เพือ่ นำเสนอไดท้ ราบเก่ียวกบั การสรา้ งมลู คา่ เพ่มิ และการเพ่ิมทกั ษะให้ตัวเองเพ่อื เตรียมพร้อมเขา้ สูก่ ารเปน็
ผปู้ ระกอบการwellness tourism ท่ีไดม้ าตรฐาน
3.3 เพือ่ แลกเปลี่ยนประสบการณจ์ ริงในด้านการทอ่ งเทย่ี วเชิงสขุ ภาพระหว่างวทิ ยากรและผ้เู ข้าร่วมสัมมนา
4.เพ่ือใหผ้ ูเ้ ข้ารว่ มการสมั มนาได้มีทกั ษะในการคดิ วเิ คราะหแ์ ละสามารถทำงานร่วมกบั ผู้อื่นได้

"

4. เปา้ หมายโครงการ
นักศกึ ษามหาวทิ ยาลัยสวนดสุ ติ กรุงเทพมหานคร ภาคเรยี นท่ี 1/2564 จำนวน 31 คน และบคุ คลทั่วไปท่มี ี

ความสนใจ
5. ลกั ษณะโครงการ

เป็นโครงการสมั มนาบรรยายและแลกเปลี่ยนความรสู้ ำหรบั นักศกึ ษาสาขาวชิ าการทอ่ งเที่ยวในรายวิชา
สมั มนาและประเดน็ การทอ่ งเทยี่ ว
6. ผรู้ บั ผดิ ชอบโครงการ

คณะนักศึกษาในรายวชิ าการสมั มนาและประเด็นการท่องเท่ยี ว โรงเรียนการทอ่ งเทยี่ วและการบรกิ าร
มหาวทิ ยาลัยสวนดสุ ติ
7. วิธีการดำเนนิ การ

7.1 จดั การสมั มนาโดยคณะนักศึกษาในรายวิชาการสัมมนาและประเด็นการทอ่ งเทยี่ ว และวิทยากร
ผู้ทรงคุณวฒุ บิ รรยายเน้อื หาที่เก่ียวข้องกบั การท่องเทยี่ วเชิงสขุ ภาพหรือ Wellness tourism และแนะแนว
ทางการธรุ กจิ และตวั บุคคลเพ่ือพรอ้ มเข้าส่กู ารสรา้ งสรรคก์ ารท่องเทยี่ วรปู แบบใหม่

7.2 แลกเปล่ียนเรียนรู้และให้คำแนะนำซ่งึ กันและกนั ของวทิ ยากรและผู้เขา้ ร่วมสมั มนา
8. ระยะเวลา

วนั ท่ี 16 พฤศจิกายน 2564 เวลา 9 : 00 น. - 12 : 00 น.
9. สถานท่ีดำเนนิ การ

สมั มนาผ่านโปรแกรม Microsoft Teams
10.งบประมาณค่าใชจ้ า่ ย

ค่าวิทยากร 2 คน 4 ชั่วโมง ช่วั โมงละ 1000 บาท บรรยายคนละ 2 ช่วั โมง ค่า วิทยากรคนละ 4000 บาท
= 8000 บาท
11. การประเมินผล
แบบสอบถาม Google Form
12. ประโยชนท์ ี่คาดวา่ จะไดร้ ับ

12.1 ผ้เู ขา้ รว่ มสัมมนาไดท้ ราบถึงความสำคญั ของการทอ่ งเที่ยวเชิงสุขภาพในด้านตา่ ง ๆ ท้ังการเพ่ิมมูลคา่
พฒั นาทอ้ งถน่ิ , พัฒนาสนิ คา้ และผูป้ ระกอบการ รวมถงึ การตลาดและการโปรโมทตลาดการท่องเท่ียวเชิง
สุขภาพให้นา่ สนใจ
12.2 ผูเ้ ข้ารว่ มสัมมนาได้ทราบเกี่ยวกับการสรา้ งมลู ค่าเพ่ิมและการเพิม่ ทักษะใหต้ ัวเองเพอื่ เตรียมพร้อมเข้าสู่
การเป็นผู้ประกอบการwellness tourism ที่ไดม้ าตรฐาน
12.3 มีการแลกเปล่ยี นประสบการณจ์ ริงในด้านการทอ่ งเที่ยวเชงิ สุขภาพระหว่างวิทยากรและผู้เข้ารว่ มสัมมนา
12.4 ผู้เข้าร่วมการสัมมนาได้มที กั ษะในการคิด วเิ คราะหแ์ ละสามารถทำงานรว่ มกบั ผูอ้ ่นื ไดด้ ี

#

ตาราง/กำหนดการจัดสมั มนา
โครงการสมั มนา “เปิดประสบการณ์ใหมส่ ไตล์ Wellness Tourism”

วันที่ 16 พฤศจกิ ายน 2564

เวลา กจิ กรรม
12:00 – 13:00 น. ลงทะเบียน
13:00 – 13:15 น. กลา่ วต้อนรบั และเปิดการสมั มนา ประธานกล่าวเปิดสัมมนา
13:15 – 14:00 น. กล่าวสรปุ ความเปน็ มา วตั ถุประสงค์ และเร่มิ การสมั มนาเรอ่ื ง “เปดิ ประสบการณ์
ใหมส่ ไตล์ Wellness Tourism” ช่วงท่ี 1
14:00 – 14:15 น. พกั
14:15 – 15:15 น. สัมมนาเรือ่ ง “เปดิ ประสบการณใ์ หม่สไตล์ Wellness Tourism” ชว่ งท่ี 2
15:15 – 15:30 น. แลกเปล่ียนความคิดเหน็
15:30 – 15:45 น. สรุปการสมั มนา
15:45 – 16:00 น. ประธานกล่าวปิดการสมั มนา

ตารางที่ 1 ตาราง/กำหนดการจดั การสมั มนา

$

รายชอ่ื ผ้เู ข้ารว่ มสมั มนา

โครงการสมั มนา “เปดิ ประสบการณใ์ หม่สไตล์ Wellness Tourism”

วันที่ 16 พฤศจกิ ายน 2564

ลำดับ รหัสนกั ศกึ ษา ชอื่ -นามสกุล ตำแหนง่

1- อาจารยพ์ ราวธมี า ศรีระทุ อาจารย์

2 6111011448041 นางสาวศรัณย์พร ขวดชยั ภมู ิ นกั ศกึ ษา

3 6111011448043 นางสาวนฐั ลดา ขนุ ใหญ่ นกั ศึกษา

4 6111011448045 นางสาวเกยี รติสุดา เจริญสขุ นักศกึ ษา

5 6111011448046 นางสาวรุง่ ทพิ ย์ พรหมสวัสดิ์ นักศกึ ษา

6 6111011448047 นางสาววรางคณา ดาวพนั ธ์ นักศกึ ษา

7 6111011448048 นางสาวชนดั ดา โสภา นกั ศกึ ษา

8 6111011448049 นางสาวป่นิ วดี ทองนาค นกั ศกึ ษา

9 6111011448050 นายธนพล ตนั ทะอธิพานชิ นกั ศึกษา

10 6111011448051 นายอัษฎาพงค์ เกดิ มงคล นกั ศึกษา

11 6111011448052 นายเกริกพล กุศลมาก นกั ศึกษา

12 6111011448053 นางสาวสกุ ัญญา กอ่ วงศพ์ นิ จิ กลุ นักศกึ ษา

13 6111011448054 นางสาวณฐั นันท์ พรหมวมิ านรตั น์ นกั ศึกษา

14 6111011448056 นางสาวนนั ทชิ า นิลชำนาญ นกั ศึกษา

15 6111011448057 นางสาวธารีรตี น์ เหลก็ เพชร นักศกึ ษา

16 6111011448058 นางสาวพิริยดา จุย้ กระโทก นกั ศกึ ษา

17 6111011448059 นางสาวรตั ติยากกร ไกรจนั ทร์ นกั ศึกษา

18 6111011448060 นางสาววราภรณ์ วงคอ์ ามาตย์ นักศกึ ษา

19 6111011448061 นางสาวสิเนหา เกยี รติศริ ิ นักศกึ ษา

20 6111011448062 นางสาวพรทิพย์ สกลุ มงคลชัย นกั ศึกษา

21 6111011448064 นางสาวธนนนั ท์ เเชม่ ชอ้ ย นกั ศึกษา

22 6111011448067 นางสาวสุกญั ญา โคตรทะนา นกั ศึกษา

23 6111011448068 นางสาวณัฐกฤตา ธนากลุ ภิวฒั น์ นักศกึ ษา

24 6111011448069 นางสาวนชุ นารถ เจรญิ พาสขุ นกั ศกึ ษา

25 6111011448070 นางสาวนรศิ รา เเกว้ คง นกั ศึกษา

26 6111011448073 นางสาวมนธิชา ศรจี นั ทร์ผ่อง นักศกึ ษา

27 6111011448074 นางสาวมนธดิ า ศรีจนั ทรผ์ อ่ ง นกั ศกึ ษา

%

28 6111011448077 นางสาววรญั ญา จันทโชติ นักศึกษา

29 6111011448078 นางสาวกรรณกิ าร์ ปัดคำ นกั ศึกษา

30 6111011448079 นางสาวชมพูนุช เมืองซอง นกั ศกึ ษา

31 6111011448081 นายวทิ วัฒน์ ชาตะเคน นักศึกษา

32 6111011448082 นางสาวกมลภทั ร สดุ เต้ นกั ศกึ ษา

ตารางที่ 2 รายช่ือผูเ้ ขา้ รับการสัมมนา

&

รายชื่อคณะกรรมการและผรู้ บั ผิดชอบการจัดสมั มนา

คณะกรรมการดำเนินการ
- คณะกรรมการกลาง
1.นางสาวพริ ยิ ดา จุ้ยกระโทก ประธาน
หน้าท่ี

1. แตง่ ตง้ั คณะกรรมการ และติดตามประสานงานกับทกุ ฝ่าย จัดทำโครงการร่วมกบั ฝา่ ยต่าง ๆ
2.นางสาวณัฐกฤตา ธนากลุ ภิวฒั น์ เลขานุการ
หน้าที่

1. ออกหนงั สือเชิญประชุม
2. จดบันทึกวาระและรายงานการประชมุ ตง้ั แต่เรม่ิ การประชุมตลอดจนการจดั สัมมนา
3. จดั ทำคำส่ังแต่งต้งั คณะกรรมการ
4. ทำหนังสอื เชญิ ประธาน และหนงั สอื เชญิ และหนงั สอื ขอบคณุ วิทยากร
5. ติดต่อขอชีวประวัติจากวทิ ยากร
6. ตดิ ต่อขอทะเบยี นรถเพ่ือเตรียมทจ่ี อดรถสำหรับวิทยากร
7. รา่ งคำกล่าวรายงานและคำกลา่ วเปดิ -ปิดการสมั มนา
8. ประสานงานกบั ฝ่ายเอกสารเพ่อื จัดทำ เอกสารประกอบการสัมมนา, คำกลา่ วรายงาน และคำกลา่ ว

เปิด-ปิดการสมั มนา
3.นางสาวศรัณยพ์ ร ขวดชยั ภูมิ ฝ่ายทะเบียน
หนา้ ที่

1. จัดทำลงิ้ กแ์ ละQR CODEการลงทะเบียนโดยใชแ้ พลตฟอร์มGoogle Form
2. ประสานงานกับฝา่ ยประชาสัมพันธ์ เรือ่ งการนำล้ิงกแ์ ละQR CODEการลงทะเบยี นไปแทรกไวใ้ นการ

ประชาสมั พนั ธท์ กุ แพลตฟอร์ม

- คณะกรรมการอนกุ รรมการฝ่ายต่าง ๆ
4.นางสาวสเิ นหา เกยี รติศิริ ฝ่ายเอกสาร
หน้าที่

1. ประสานงานกบั ฝ่ายเลขานุการเพอื่ จัดเตรยี มเอกสารประกอบการสัมมนา
2. จดั เตรียมไฟลเ์ อกสารและแนบไฟล์เอกสารไว้ในโปรแกรม Microsoft Teams เพือ่ ใหผ้ เู้ ขา้ ร่วม

สมั มนาโหลดไฟลเ์ อกสาร
3. จัดเตรยี มคำกลา่ วรายงานและคำกล่าวเปดิ -ปิดการสมั มนา

'

5.นางสาวสกุ ัญญา โคตรทะนา ฝา่ ยพธิ กี าร

หน้าท่ี

1. พิธกี รดำเนนิ งานการจดั สัมมนาตามรายการที่กำหนดไว้

2. พิธกี รเชิญประธานจัดงานกลา่ วรายงาน

3. พิธกี รเชญิ ประธานในพิธีกลา่ วอวยพรและเปิดการสัมมนา

4. พธิ ีกรแนะนำแขก VIP และผู้เข้ารว่ มสมั มนา

6.นายวทิ วฒั น์ ชาตะเคน ฝ่ายประชาสัมพนั ธ์

หน้าที่

1. จดั ทำสื่อประชาสมั พนั ธ์ในรปู แบบโปสเตอรแ์ ละประชาสัมพนั ธผ์ ่านช่องทางออนไลน์ ดงั นี้

- Facebook

- Instagram

- Line

7.นายธนพล ตันทะอธพิ านชิ ฝ่ายสถานที่

หน้าที่

1. เตรียมสร้างห้องการสัมมนาผา่ นโปรแกรม Microsoft Teams

2. สร้าง Team ในโปรแกรม Microsoft Teams พร้อม add สมาชกิ ทง้ั หมดทีเ่ ก่ียวขอ้ งกบั การสมั มนา

3. ควบคมุ เอกสาร เน้อื หาทัง้ หมดระหวา่ งการสมั มนา

4. เตรียม QR CODE สำหรับหัวข้อทผี่ ้สู ัมมนาสนใจในการประชมุ กล่มุ ยอ่ ย

5. จดั ทำสือ่ VTR เรือ่ งเก่ยี วกับ Wellness Tourism เพอ่ื เปดิ ในช่วงพกั และเตรียมการเพ่ือสถานการณ์

ฉกุ เฉนิ

8.นางสาวกมลภทั ร สดุ เต้ ฝา่ ยอาหารและเครอ่ื งด่ืม

หนา้ ท่ี

1. ทำหน้าทคี่ อยชว่ ยเหลือทกุ ฝา่ ยและอำนวยความสะดวกระหว่างตอนพกั

9.นางสาวกรรณกิ าร์ ปัดคำ ฝ่ายการเงนิ

หน้าที่

1. เบิกค่าใชจ้ ่ายงบประมาณต่าง ๆ

2. จัดทำบญั ชีค่าใชจ้ า่ ย

3. จดั ทำงบประมาณค่าตอบแทนวทิ ยากร

10.นางสาววรญั ญา จันทโชติ ฝา่ ยวดั ผลและประเมนิ ผล

หน้าที่

1. ฝ่ายการประเมินผลแนบลงิ ก์และ QR CODE สำหรับการทำแบบประเมินประชุมสัมมนาให้แก่

ผเู้ ข้ารว่ มสัมมนา

(

สาระสำคัญเชิงวิชาการ

ความเปน็ มาของการจัดสัมมนา
Wellness Tourism หรอื การทอ่ งเท่ียวเชงิ สุขภาพ คือการท่องเท่ียวทมี่ กี ิจกรรมสขุ ภาพรว่ มดว้ ย

การท่องเทยี่ วเชิงสขุ ภาพนน้ั มมี านานมากแลว้ จดุ กำเนิดแรกของการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพคอื สปา (Spa)
ซึง่ เริ่มตน้ ในสมยั อาณาจักรโรมัน (Roman Empire) กจิ การของสปา ในสมัยนั้นมชี ือ่ เสียงในฐานะเปน็ แหล่ง
บำบัดโรคโดยใช้น้ำ คนเจบ็ ปว่ ยจำนวนมากจะเดินทางไปรักษาตวั โดยการอาบนำ้ แร่ ตงั้ แตเ่ ร่มิ ตน้ จนถึงตลอด
สมยั กลาง (Middle Age) กย็ งั มีความนิยมอาบน้ำแร่กันอยูอ่ ย่างสม่ำเสมอในเชงิ ของการรักษา พยาบาล

จากความเปน็ มาของการท่องเทย่ี วเชงิ สขุ ภาพนนั้ พบว่า การเดินทางจากบา้ นไปยงั สถานทใี่ ด สถานท่ี
หนงึ่ ท่ีมีการวางแผนอยา่ งเปน็ ระบบเพ่อื ทจี่ ะดำรงรักษาสขุ ภาพกาย สุขภาพจิตของบุคคลน้นั ๆ และเป็นส่วน
หน่ึงของการพักผ่อน นน่ั คอื การท่องเท่ียวเชิงสขุ ภาพนั่นเอง ในปัจจุบนั อตุ สาหกรรม Wellness Industry
ไดร้ บั ความนิยมเป็นอย่างมาก เนอื่ งจากผูบ้ ริโภคทว่ั โลกหันมาใส่ใจเรื่องสขุ ภาพของตนเองมากข้ึนและเทรนด์
การท่องเท่ยี วปจั จุบนั นิยมการสัมผสั ประสบการณ์แปลกใหมใ่ นแหล่งท่องเท่ียวมากกว่าการทอ่ งเทย่ี วแบบ
ดง้ั เดมิ สง่ ผลให้ผู้ประกอบการ Wellness Tourism ต้องพัฒนารูปแบบเพ่อื สร้างความแตกต่างซงึ่ คาดว่า
Wellness tourism จะเติบโตสูงถงึ ราว 16% ตอ่ ปี ซ่งึ การจดั สมั มนาในครงั้ นไ้ี ด้จดั ให้มีเวทแี หง่ การเรยี นรู้และ
แลกเปล่ียนประสบการณ์จรงิ ของวิทยากรและผรู้ ว่ มสมั มนาเพ่ือการเรยี นรโู้ ดยตรงซ่งึ กันและกัน อันจะนำไปสู่
การพฒั นาท่เี ป็นประโยชน์ต่อตนเอง และการทำงานตอ่ ไปในอนาคต

)

นโยบายภาครัฐและหน่วยงานท่เี กี่ยวขอ้ งกบั การทอ่ งเที่ยวเชิงสขุ ภาพ

การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) วางแผนเชงิ รุกเพ่ือรองรบั การทอ่ งเท่ยี วเชงิ สขุ ภาพหลงั
สถานการณโ์ ควิดคล่คี ลาย เตรียมความพร้อมกอ่ นเปดิ ประเทศ เรง่ พฒั นาสร้างสรรคส์ ินคา้ และบรกิ าร
ท่องเทีย่ วเชิงสขุ ภาพของไทย เพอ่ื จดั ทำสือ่ ประชาสมั พนั ธ์ ผ่านสื่อออนไลนแ์ ละ ททท. สำนักงานต่างประเทศ
ทั้ง 29 แห่ง โปรโมทประเทศไทยในฐานะเดสทเิ นช่นั ของการทอ่ งเท่ยี วเชิงสุขภาพระดบั โลก

กระทรวงการทอ่ งเที่ยวและกฬี ามกี ารคาดหวังวา่ ยทุ ธศาสตรก์ ารทอ่ งเทย่ี วไทยจะไดร้ บั การผลกั ดนั ให้
เกดิ ผลในทางปฏบิ ัตอิ ยา่ งจรงิ จงั โดยมุง่ เนน้ กิจกรรมที่มีความจาํ เป็นเพ่อื พฒั นาและวางรากฐานการพัฒนาการ
ท่องเทย่ี วพรอ้ มทั้งให้ความสาํ คญั กับกลไกการขับเคลอ่ื นสู่การพัฒนาเพอื่ ให้ประเทศไทยเป็นแหล่งท่องเทีย่ วเชงิ
สขุ ภาพคณุ ภาพ ท้ังนตี้ ้องอาศัยความรว่ มมอื จากทกุ กระทรวงทเ่ี ก่ยี วขอ้ ง และภาคสว่ นต่างๆ รวมทั้งภาคธรุ กจิ
เอกชนเพอื่ ระดมทรพั ยากรและร่วมบูรณาการขับเคลือ่ นใหบ้ งั เกดิ ผลสาํ เรจ็ เปน็ รปู ธรรม ดงั วิสยั ทัศนก์ าร
ทอ่ งเทยี่ วไทย พ.ศ. 2579 (วสิ ัยทศั น์ 20 ปี)
"ประเทศไทยเป็นแหลง่ ท่องเทย่ี วคณุ ภาพชัน้ นำของโลก ทีเ่ ติบโตอยา่ งมีดุลยภาพบนพื้นฐานความเป็นไทย
เพื่อส่งเสริมการพัฒนาเศรษฐกจิ สังคม และกระจายรายได้สู่ประชาชนทกุ ภาคส่วนอยา่ งย่ังยืน"

แหล่งทอ่ งเท่ยี วทางธรรมชาติเพือ่ สขุ ภาพ

สถานท่ีทอ่ งเที่ยวเชงิ สุขภาพ (Wellness & Health Tourism) คอื สถานทท่ี อ่ งเที่ยวท้ังทางธรรมชาติ
และทางวัฒนธรรมทม่ี ุ่งเน้นในดา้ นการสง่ เสริมสขุ ภาพ และความรับผดิ ชอบต่อสงั คม ซ่ึงนบั วา่ มคี วามสำคญั
อยา่ งยงิ่ ยวดในสถานการณ์ปจั จุบัน โดยเฉพาะแหล่งท่องเท่ียวเชิงสขุ ภาพของไทย ทพ่ี บว่ามอี ยู่มากมายหลาย
แหง่ กระจายตัวกนั อยู่ทว่ั ประเทศ จงึ เป็นท่จี ับตามองของบรรดานักทอ่ งเที่ยวทีร่ กั ษส์ ขุ ภาพ และหลงใหลใน
ศลิ ปวฒั นธรรมเป็นอยา่ งมาก ซึ่งแหล่งท่องเท่ยี วเชิงสุขภาพจะแบ่งออกเป็น 2 ลักษณะ คอื

1.แหลง่ ทอ่ งเทีย่ วที่มอี ยูเ่ ดมิ ตามธรรมชาติ มกี ารการปรับปรุงพ้นื ท่ใี หด้ งู ดงาม สะดวก และเหมาะ
สำหรบั พกั ผอ่ นหย่อนใจ และปลอดภยั ต่อสุขภาพชวี ิตของผคู้ นมากข้ึน ยกตัวอยา่ งเชน่ จุดชมววิ ทวิ ทัศน์ สถาน
ทีต่ ง้ั แคมป์ สถานท่ีเดนิ ปา่ ชมธรรมชาติ แหล่งนำ้ ตก จุดชมววิ ทางทะเล และหมเู่ กาะตา่ ง ๆ เปน็ ต้น

2.แหล่งท่องเทย่ี วทมี่ นษุ ยส์ รา้ งขนึ้ มวี ัตถุประสงค์เพ่ือสรา้ งเสรมิ สขุ ภาพ และดูแลคุณภาพชีวิตของผ้มู า
เยือนโดยเฉพาะ ยกตัวอยา่ งเช่น สปา ฟติ เนส ร้านอาหารเพอ่ื สขุ ภาพ สถานบรกิ ารนวดแผนไทย อบสมนุ ไพร
ฯลฯ

ตัวอย่างสถานที่
หาดทรายร้อนนำ้ เค็ม จงั หวัดกระบี่
สถานทที่ ่องเทีย่ วสดุ อนั ซนี เป็นสปาโคลนรอ้ น สปาธรรมชาตบิ น หาดทรายรอ้ นน้ำเคม็ โคลนทนี่ ่ีเป็นสดี ำสนิท
อุณภมู กิ ำลงั ดี เกิดขนึ้ จากความรอ้ นท่ีปะทุขึ้นมา และมยี งั การนอนอบไอนำ้ บนแคร่ไม้ไผ่ สปาเท้า ใครอยาก
ลองทำสปาแบบธรรมชาตจิ ริงๆตอ้ งมาท่ีนี่

!*

น้ำพรุ อ้ นแจซ้ อ้ น จังหวดั ลำปาง
ตง้ั อย่ใู นพื้นทีข่ อง อทุ ยานแห่งชาติแจ้ซ้อน อำเภอแจ้ซ้อน จังหวดั ลำปาง เปน็ ธารน้ำแร่ ท่เี ต็มไปด้วยโขดหิน
ธรรมชาตแิ ทรกอยทู่ า่ มกลางแอง่ นำ้ รอ้ น หากมาเที่ยวในช่วงเชา้ แสงสอ่ งลงมาบ่อน้ำร้อนคลา้ ยมีไอหมอกปก
คลมุ นำ้ แร่มอี ุณหภมู ิ 70 – 80 องศาเซลเซยี ส เป็นที่นยิ มนำไข่ลงไปแช่ สามารถแชไ่ ข่ให้สกุ ได้ภายใน 15 นาที
ไขม่ ีลักษณะไขแ่ ดงสุกส่วนไขข่ าวแหลวแบบไข่ออนเซ็น เม่ือนำมาปรงุ เป็น “ ยำไขแ่ ชน่ ้ำแร่ ” ซึง่ เปน็ เมนขู นึ้ ช่อื
ของท่ีนี้ ทางอุทยานฯได้สรา้ งทีอ่ าบนำ้ แร่ขน้ึ อยา่ งมาตรฐาน เพอื่ ให้บริการแกน่ ักท่องเที่ยวไดม้ าแช่นำ้ แร่ โดย
ปรบั ภมู ทิ ัศนส์ ภาพแวดลอ้ มภายในอทุ ยานฯ ไดอ้ ยา่ งสวยงาม เหมาะสำหรบั ผู้ทจ่ี ะไปเทยี่ วแบบครอบครัว
สามารถเท่ียวไดต้ ลอดปี นำ้ พรุ อ้ นมจี ำนวน 9 บ่อ ตัง้ อยู่รวมกัน และมีไอนำ้ ลอยกร่นุ ขน้ึ มาจากบ่อปกคลมุ รอบ
บรเิ วณนำ้ พรุ อ้ น มีอณุ หภมู ิเฉลย่ี 73 องศาเซลเซียส บอ่ นำ้ แร่สำหรบั อาบหรอื ลงไปแช่ได้ ที่ติดกนั คือห้องอาบ
นำ้ แร่ สามารถใช้บริการไดแ้ บบสว่ นตัว ใช้แชอ่ าบได้ ประโยชนข์ อง การอาบนำ้ แรค่ ือ ชว่ ยบำบัดความเมอื่ ยล้า
ของร่างกาย ช่วยใหร้ ะบบไหลเวียนของโลหิตดีข้ึน ชว่ ยรกั ษาโรคผิวหนัง บางชนดิ ได้ เชน่ กลาก เกลอื้ น ผ่นื คัน
และยงั ช่วยบรรเทาอาการของโรคเกีย่ วกบั กระดกู แต่นำ้ แรจ่ ากท่นี ่ไี ม่ สามารถใช้ดม่ื ได้ เพราะมีแร่ธาตุบางชนิด
สูงกว่ามาตรฐาน

ภโู คลน อ.เมือง จ.แม่ฮ่องสอน
เปน็ โคลนเดอื ด ใต้พื้นดนิ ที่มคี วามรอ้ น ต้งั แต่ 60-140 องศาเซลเซยี สขนึ้ มากบั สายน้ำแร่ธรรมชาตทิ สี่ ะอาด
และไม่มกี ล่ินกำมะถนั ภูโคลน ได้ถูกพฒั นาขนึ้ เป็นแหลง่ ทอ่ งเทยี่ วเชงิ สขุ ภาพและความงาม ดว้ ยโคลนและ
นำ้ แร่ธรรมชาติ ได้รบั การส่งเสรมิ จากการท่องเท่ียวแห่งประเทศไทย บรรจุไว้ในโครงการ Unseen in
Thailand และ Spa Paradise สามารถทอ่ งเท่ียวไดต้ ลอดทงั้ ปี และการพอกผิวหนา้ ดว้ ยโคลนธรรมชาติ ช่วย
ใหผ้ ิวหนา้ สะอาดใส เนียนนมุ่ ดดู ซบั สารพษิ ตกค้าง ความมนั สว่ นเกนิ และส่ิงสกปรก สาเหตขุ องสวิ และรวิ้
รอยหมองคล้ำ และในโคลนยงั มีแร่ธาตุที่เปน็ อาหารบำรุงเซลล์ผวิ ด้วย

น้ำพรุ ้อนรกั ษะวารนิ จังหวดั ระนอง
เพราะระนองคอื ดินแดนแห่งนำ้ พรุ ้อน และเปน็ จุดหมายปลายทางท่คี นรกั สุขภาพตอ้ งช่นื ชอบ โดยเฉพาะการ
ไดม้ าเยอื นบอ่ น้ำรอ้ น-สวนรักษะวารนิ แหง่ นี้ คุณจะได้สัมผัสกบั บอ่ น้ำร้อนธรรมชาติท่ไี ด้รบั การรบั รองจากกรม
วิทยาศาสตร์บรกิ ารแล้วว่า ประกอบด้วยแรธ่ าตุที่สำคัญและไมม่ สี ารกำมะถนั เจือปน และด้วยอุณหภูมิ
ประมาณ 65 องศาเซลเซียส จงึ ทำให้น้ำแร่รอ้ นจากท่นี ม่ี ปี ระโยชน์ ในการบำบดั รักษาสุขภาพ โดย
ประกอบดว้ ยบอ่ หลกั ๆ 3 บอ่ ได้แก่ บอ่ พอ่ เปน็ บอ่ ปูนซีเมนตว์ งกลมขนาดใหญ่ ลักษณะของนำ้ รอ้ นน้นั ใส มี
ฟองกา๊ ชคาร์บอนไดออกไซดผ์ ุดข้นึ มาค่อนข้างน้อย ไม่มีกล่ินกำมะถัน ไม่มสี าหร่ายน้ำร้อนจะไหลล้นออกนอก
บอ่ ตลอดเวลา ทำใหบ้ ริเวณบางสว่ นของปากบอ่ และผนงั บอ่ นำ้ ด้านนอกมกี ารสะสมตัวของแร่แคลไซต์ บอ่ แม่
เป็นบอ่ ปูนซเี มนตข์ นาดเล็กกว่าบ่อพอ่ นำ้ รอ้ นในบอ่ มีลกั ษณะใส มฟี องก๊าซคาร์บอนไดออกไซดผ์ ุดขน้ึ มาเป็น
จงั หวะ ๆ และมีปรมิ าณมากกวา่ บ่อพอ่ ไม่มีกลน่ิ กำมะถัน ไมม่ ีสาหรา่ ย และมีแร่อัลเทอรเ์ รชั่นเคลือบเลก็ นอ้ ย

!!

ทดี่ า้ นในของผนงั บ่อ บ่อลูกสาว เปน็ บอ่ ปูนซเี มนต์ นำ้ ร้อนมีลักษณะใส มีฟองกา๊ ชคารบ์ อนไดออกไซด์ผุดขนึ้ มา
ยังผิวน้ำมากกวา่ สองบอ่ แรกไม่มีกลิน่ กำมะถัน ไม่มีสาหรา่ ย มแี ร่อัลเทอรเ์ รชั่นเคลือบเลก็ น้อยทดี่ า้ นในของ
ผนังบ่อเชน่ เดยี วกบั บ่อแม่ นอกจากน้ี ใกล้ ๆ กบั บ่อนำ้ รอ้ นยงั มีสวนสาธารณะ "รกั ษะวารนิ " หมายความว่า นำ้
ทีใ่ ชร้ ักษาโรคได้ อันเปน็ นามท่สี มเด็จพระศรนี ครนิ ทราบรมราชชนนี ได้พระราชทานไว้ เมือ่ คราวเสดจ็ เยือน
ระนอง พ.ศ. 2510 ภายในมกี ารตกแต่งอย่างสวยงาม รวมทง้ั บรกิ ารรา้ นอาหาร รา้ นกาแฟ ร้านขายของที่
ระลึก มุมเก๋ ๆ สำหรับถ่ายรปู ให้นักท่องเที่ยวไดเ้ พลดิ เพลิน

กจิ กรรมส่งเสริมสขุ ภาพในรปู แบบ Wellness Tourism

การส่งเสรมิ สขุ ภาพ (Health Promotion) หมายถึง กระบวนการเพ่ิมความสามารถของคนเราในการ
ควบคุมดูแลและพัฒนาสขุ ภาพของตนเองให้ดีขึน้ ในการทีจ่ ะบรรลสุ ขุ ภาพทส่ี มบรู ณท์ ้ังรา่ งกาย สงั คม และ
จิตใจ ปัจเจกบคุ คลหรือกล่มุ บุคคลจะตอ้ งมีความสามารถท่จี ะบง่ บอกและตระหนกั ถงึ ความปรารถนาของ
ตนเอง ที่จะสนองความต้องการต่างๆ ของตนเอง และสามารถทจ่ี ะเปลย่ี นแปลงหรือปรบั ตนใหเ้ ขา้ รบั
ส่งิ แวดลอ้ ม

กจิ กรรมการออกกำลงั กายคือกุญแจสู่สขุ ภาพที่ดี เราออกกำลงั กายเพ่ือรักษาสุขภาพและสมรรถภาพ
ของร่างกาย ทุกคนต่างรู้ว่าการออกกำลังกายคือสว่ นสำคญั ของสุขภาพ แต่ทว่าการมีแผนการออกกำลังกายที่
เหมาะสมจะชว่ ยให้เข้าใจในแง่มมุ ท่ีหลากหลายของการออกกำลังกาย เชน่ ผลวจิ ยั ทางวทิ ยาศาสตรใ์ นหัวข้อ
การออกำลงั กาย มาตรฐานของการออกกำลงั กาย และประเภทการออกกำลังกาย อาทิ การออกกำลังกาย
แบบใชอ้ อกซเิ จน การฝึกความแข็งแรงและรักษาสมดุล และการเรียนรวู้ ธิ กี ารออกกำลงั กายอยา่ งปลอดภยั มี
ตวั อยา่ งกิจกรรมดงั นี้

การออกกำลังกายดว้ ยการรำไทเกก๊ (Taichi) การรำไทเกก๊ เปน็ ศาสตร์การออกกำลังกาย ทีม่ ีต้น
กำเนิดจากประเทศจนี ท่ีผสมผสานท้ังพลังลมปราณและการฝกึ สมาธิ ท้ังน้กี ารรำไทเก๊กจะมคี วามหนักแน่นและ
มกี ระบวนทา่ ทัง้ หมดถงึ 128 ทา่ นอกจากศาสตรก์ ารออกกำลงั กายด้วยการรำไทเก๊กแล้ว ยงั มีการรำอกี ชนดิ
หนง่ึ ที่เรียกวา่ ชีก่ ง (Qigong) ซ่งึ มคี วามแตกตา่ งจากการรำไทเกก๊ ในแง่ของความนุ่มนวลกว่าและร่ายรำไปตาม
บท เพลง โดยหลกั การของชี่กงจะประกอบไปด้วยหลักใหญๆ่ สามประการ คอื บรหิ ารกายตามกระบวนท่าลลี า
นิ่มนวลและตอ่ เนอ่ื ง หายใจเข้าออกสมั พนั ธก์ ับกระบวนทา่ และสุดทา้ ยเป็นเรื่องการฝึกจติ ใหล้ ่องลอยไปตาม
กระบวนท่า อยา่ งไรกต็ ามท้งั สองศาสตร์ไม่ว่าจะเป็นไทเกก๊ หรือชกี่ งมผี ลดตี ่อสุขภาพทงั้ ในแง่ร่างกายและจติ ใจ
สำหรบั ผปู้ ่วยพาร์กนิ สนั ที่สนใจจะออกกำลัง กายดว้ ยการรำไทเกก๊ หรือรำชกี่ งควรปรกึ ษาแพทย์และมผี ้ดู ูแล
ในขณะออกกำลังกาย ทั้งนผี้ ู้ป่วยพาร์กินสันควรแจ้งใหผ้ ู้ฝกึ สอนใหร้ ับทราบเก่ยี วกบั อาการเพ่ือ สามารถปรบั
ท่วงทา่ ในการรำใหเ้ หมาะสมกับผู้ปว่ ย เพราะบางครั้งทา่ การรา่ ยรำบางทา่ อาจไมเ่ หมาะกับผู้ป่วยพารก์ ินสันก็
เปน็ ได้

!"

กจิ กรรมออกกำลังกายด้วยมวยไทย ชว่ ยในเรื่องระบบการไหลเวียนโลหติ และการหายใจที่ดขี ึ้น ชว่ ย
เร่อื งการทรงตัวและสร้างความเข็งแรงให้รา่ งกาย ที่สำคัญกล้ามเนอ้ื ก็จะมาเองโดยอัตโนมตั ิ ลดน้ำหนกั ไดด้ ี
สง่ ผลดโี ดยเฉพาะผสู้ ูงอายุ เทรนดอ์ อกกำลงั กาย เพอื่ ลดน้ำหนักของคนยุคน้ี ต้องยกให้ “มวยไทย” เพราะ
จดุ เด่นของศลิ ปะการตอ่ สดู้ งั กลา่ ว ไมเ่ พียงทำใหร้ า่ งกายฟติ แอนดเ์ ฟิร์ม แตย่ งั ไดอ้ นรุ กั ษ์ท่ามวยไทยหายาก ให้
คงอย่กู บั คนรนุ่ ลูกหลาน นอกจากนน้ั ขอ้ ดขี องการออกกำลงั กายดังกล่าว ยงั สามารถหยบิ มาพลิกแพลง เพ่ือ
สร้างความแข็งแรงให้กบั ผสู้ ูงวัยไดอ้ กี ด้วย ท่สี ำคัญคณุ ตาคุณยายหลายทา่ น ก็คอ่ นข้างคุ้นเคยกบั ท่ามวยไทยอยู่
แล้ว โดยเฉพาะท่าออก “มัด เท้า เขา่ ศอก” ทห่ี ากนำมาใชอ้ ย่างถกู วิธี ยอ่ มสง่ ผลดตี ่อสุขภาพไมน่ อ้ ย การออก
กำลังกายของผูส้ ูงอายุ ดว้ ยกีฬามวยไทย ซ่งึ ไปด้วยกนั ได้ดแี ละมปี ระโยชน์ โดยเฉพาะช่วยในเร่อื งระบบการ
ไหลเวยี นโลหติ และการหายใจท่ดี ีข้นึ ช่วยเรื่องการทรงตวั และสรา้ งความเข็งแรงใหร้ ่างกาย ท่สี ำคญั กลา้ มเนื้อก็
จะมาเองโดยอตั โนมตั ิ ลดนำ้ หนักได้ดี ถ้าสังเกตใหด้ จี ะเหน็ ได้ว่าเยาวชนท่ัวไปกม็ กั จะชอบเขา้ ยิม เพอ่ื เรยี นมวย
ไทยเพ่อื เบริ ์นไขมัน แตท่ ้ังนี้การออกกำลงั กาย ด้วยมวยไทยของผ้สู ูงอายุ ไม่จำเปน็ ต้องฝกึ ในลกั ษณะของ
ทว่ งท่าทีย่ าก เพยี งแค่ท่าร่ายรำมวยไทย เชน่

1. “ทา่ ยืน” ตรงนจ้ี ะช่วยเรอื่ งการทรงตัวใหก้ บั คนสงู วยั ซ่ึงเป็นเรื่องพนื้ ฐานทจี่ ำเป็นมากสำหรบั คนวยั
น้ี เพราะถ้ามีการทรงตวั ที่ดี กจ็ ะชว่ ยเรอื่ งการเดิน อกี ทัง้ ปอ้ งกันการสะดุดหกลม้ ได้

2. “ทา่ รา่ ยรำไหวค้ รู” ซึง่ เปน็ ท่ายนื ท่ีประกอบด้วย “หงส์เหนิ ”, “ทา่ นกยงู รำแพน”, “ท่าพระราม
แพลงสอน”

3.“ท่าออกมดั เท้า เข่า ศอก” กล็ ว้ นนำมาใชอ้ อกกำลงั กายได้เช่นกนั โดยการเลอื กใชเ้ พลงประกอบ
ตามท่ีคนสูงอายุชอบ ขณะเดียวกนั หากชอบเพลงชา้ กใ็ ห้ออกท่าทางมวยทชี่ า้ เชน่ “ทา่ พระรามแผลงสอน”
หรอื ชอบเพลงเรว็ ๆ ก็สามารถออก “ทา่ มดั เท้า เข่า ศอก” เปน็ ต้น

แต่ท้ังน้ี ข้อควรระวังทนี่ า่ สนใจ แนะนำวา่ ผูส้ ูงอายุไม่ควรหักโหม แตใ่ หอ้ อกกำลังดว้ ยท่วงท่ามวยไทย
ในลักษณะเบาๆ หรอื ออกไดไ้ มเ่ กิน 40-50 เปอรเ์ ซน็ ต์เท่าน้นั เพือ่ ป้องกันการบาดเจ็บ และควรใช้เวลาในแต่
ละวนั ประมาณ 15-20 นาที หรือไม่เกนิ วนั ละ 30 นาที นอกจากการเอกซ์เซอรไ์ ซส์แลว้ ผู้สูงอายสุ ามารถ
ประยุกต์ท่ามวยไทย ในรูปแบบการปอ้ งกนั ตัวได้ เชน่ ท่าสลบั ฟันปลา, ท่าฉะ ซึง่ มลี กั ษณะการแบะมอื ทง้ั สอง
ขา้ งออก เพอ่ื ปอ้ งกันตัวไมใ่ ห้ถกู ล็อกตัว ตลอดจนการยอ่ ตัว และการถอยเพื่อป้องกันมิจฉาชพี จโู่ จมได้เช่นกนั

!#

Wellness tourism เพิม่ มลู ค่าพฒั นาจากภูมิปญั ญาทอ้ งถ่ิน

การท่องเทยี่ วยงั คงมบี ทบาทสำคัญและเป็นหนึง่ ฟันเฟืองหลักในการขบั เคล่อื นระบบเศรษฐกิจของ
ประเทศ หนว่ ยงานทเ่ี ก่ียวกับการทอ่ งเท่ียวทัง้ ภาครฐั และเอกชนต่างพฒั นาโปรดกั ส์ใหม่ๆ ขน้ึ มา เพอื่ สร้างจุด
ขาย เสริมความแขง็ แกร่ง และตอบโจทย์ความตอ้ งการของนกั ทอ่ งเทยี่ ว ในปจั จบุ ันผคู้ นส่วนใหญ่ให้
ความสำคญั กบั เรือ่ งสขุ ภาพเปน็ อยา่ งมากจงึ ทำใหเ้ กิดกระแสการทอ่ งเทยี่ วเชงิ สขุ ภาพมากขึน้ อีกทั้งประเทศ
ไทยของเรามภี มู ิปัญญาท้องถนิ่ สบื ทอดกนั มารนุ่ ต่อรุน่ ทส่ี ามารถนำมาเพมิ่ มลู คา่ พัฒนาเพื่อสร้างรายไดใ้ ห้กบั
ชาวบ้าน และยงั สามารถดงึ เอกลักษณ์ความเปน็ ไทยทีแ่ ปลกใหมด่ ึงดูดใหน้ กั ท่องเทีย่ วเข้ามาใช้บรกิ ารได้
อกี ด้วย

แนวโนม้ ของการท่องเทย่ี วเพื่อสขุ ภาพในระดบั ทอ้ งถิน่ จะใชท้ รัพยากรทมี่ ใี น ท้องถ่ินทมี่ คี วามโดดเด่น
ภมู ปิ ัญญาในระดบั ท้องถน่ิ การรักษาสขุ ภาพ โดยใชป้ ระเพณหี รือสว่ นผสมในทอ้ งถนิ่ ทง้ั น้ี แนวทางการรักษา
สุขภาพในระดบั ท้องถิ่นยงั เป็นตน้ กำเนิดของ Spa ในระดับโลก เชน่ การนวดไทย อายุรเวช และโยคะ

การนวดแผนไทย นวดแผนโบราณ เสนห่ ไ์ ทยพน้ื บ้าน
ต้นกำเนดิ ของศาสตร์การนวดแผนไทยนวดไทยถอื ว่าเปน็ ศาสตรก์ ารแพทย์แผนโบราณที่มีอายมุ ากกว่า

2,000 ปี โดยในสมยั กรงุ ศรอี ยุธยา กรมแพทยแ์ ละกรมหมอนวดน้นั ถือไดว้ า่ เปน็ กรมใหญ่ซง่ึ ต้องรบั ใช้เบอื้ ง
พระยุคลบาทอย่างใกล้ชดิ และสืบเนือ่ งมาถงึ ยุคสมัยสมเดจ็ พระนารายณม์ หาราช ไดม้ ีการรวบรวมตำรับยา
ตา่ ง ๆ ขึน้ เปน็ ครั้งแรก ส่วนใหญเ่ ป็นยาท่ีหมอหลวงใช้ถวายการรกั ษาและได้ผลดี เรยี กว่า “ตำราพระโอสถ
พระนารายณ”์ มตี ำรบั ยาทใี่ ช้กับการนวดหลานขนานทง้ั พระองั คบพระเสน้ ยาทาพระเสน้ แก้เม่อื ย และในเชงิ
โครงสร้าง มีการจัดตงั้ กรมหมอนวดมาจนถึงยุคกรงุ รัตนโกสินทร์
การนวดแผนโบราณ เปน็ ภมู ปิ ัญญาอนั ลำ้ ค่าของคนไทยท่มี ปี ระวตั แิ ละเร่ืองราวสบื ทอดกันมาชา้ นาน มี
บทบาทสำคัญในการรกั ษาโรค ตั้งแต่อดีตจนถงึ ปจั จุบัน เปน็ วัฒนธรรมและวิถชี ีวิตของคนไทยทดี่ แู ลและ
ชว่ ยเหลือกันเองภายในครอบครวั เชน่ สามนี วดให้ภรรยา ภรรยานวดใหส้ ามี ลกู หลานนวดใหพ้ อ่ แม่ หรอื ปู่
ยา่ ตา ยาย

ย้อนไปเม่ือรชั สมยั พระบาทสมเดจ็ พระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช (ร.1) ทรงปฏสิ ังขรณ์ วดั พระเชตุ
พนวิมลมังคลารามฯ หรือวดั โพธิ์ท่ีเราคุ้นเคยกนั พระองค์ทรงให้จารกึ เรื่องราวเกี่ยวกบั ฤๅษดี ัดตน และตำรายา
ไว้ให้ผคู้ นท่ัวไปได้ศึกษาหาความรู้ จนทำให้ เปน็ จดุ กำเนิดศาสตรก์ ารนวดแผนไทยแบบโบราณ จนนวดวดั โพธ์ิ
เปน็ ทย่ี อมรับจากทวั่ โลก และทีส่ ำคัญ “นวดไทย” ถกู ประกาศขน้ึ ทะเบียนเป็นมรดกทางวฒั นธรรมที่จับต้อง
ไม่ไดข้ องมวลมนษุ ยชาติ The Intangible Cultural Heritage (ICH) ประจำปี 2562 โดยยูเนสโก จนมาถึงรชั
สมยั ของพระบาทสมเด็จพระจลุ จอมเกล้าเจ้าอยู่หวั (ร.5) ทรงโปรดเกลา้ ฯ ใหต้ ง้ั ศิริราชขึ้นมา โดยมกี ารเปดิ
หลักสูตร "แพทย์แผนไทย" และมีการจัดพิมพต์ ำราการแพทย์แผนไทย และการแพทยแ์ ผนตะวันตกมา
ประยกุ ตเ์ ข้าด้วยกนั อีกด้วย

!$

การนวดแผนไทยแบบโบราณ หมายถึง การตรวจ การวนิ จิ ฉัยและการบำบดั โรคดว้ ยการกด คลึง บบี
ทบุ สบั ประคบ หรอื วิธีการนวดอนื่ ใดตามแบบแผนของการประกอบโรคศลิ ปะ ไม่ใช่เพื่อรกั ษาความเจบ็ ปวด
เท่านัน้ แต่มีคุณคา่ ต่อสขุ ภาพเปน็ กระบวนการดูแลสุขภาพและรักษาโรค โดยอาศยั การสมั ผัสอย่างมีศิลปะ มี
หลกั การระหวา่ งผใู้ ห้บรกิ ารและรบั บรกิ าร การนวดจะสง่ ผลโดยตรงต่อรา่ งกายและจติ ใจ

รูปแบบการนวดแผนไทยแบบโบราณ
เปน็ กระบวนการดแู ลสขุ ภาพอย่างหนงึ่ โดยอาศัยการสมั ผสั อยา่ งมหี ลักการ และประกอบดว้ ย

บรรยากาศที่รม่ ร่นื สถานที่สะอาดสะอา้ นสรา้ งความรนื่ รมยแ์ ละผ่อนคลายให้ผทู้ ไี่ ปนวด ทั้งนสี้ ามารถแบ่ง
รูปแบบการนวด ได้ดงั น้ี
► การนวดแผนโบราณ-เพ่ือการผอ่ นคลาย
เป็นการนวดทถ่ี ูกสุขลกั ษณะตามแบบฉบบั ของ "การนวดแผนไทยโบราณ" ซ่งึ สง่ ผลโดยตรงต่อรา่ งกายและ
จิตใจ คือ ต้ังแต่ทำใหเ้ กดิ การไหลเวยี นของเลือดลม คลายกลา้ มเนอื้ ทตี่ งึ ล้า รักษาอาการปวดเมื่อยตาม
รา่ งกาย คลายเครียด เคลด็ ขัดยอก ชว่ ยให้สขุ ภาพกระปรี้กระเปา่ จติ ใจผ่อนคลาย
► การนวดแผนโบราณ-การนวดตัว
อาจแบง่ ออกเปน็ แบบ การนวดยืดตัว การนวดแบบจบั เสน้ การนวดแบบกดจุด เป็นการนวดเพือ่ บำบัดอาการ
ปวดเมือ่ ยเฉพาะจุด หรือตามข้อต่อ การยดึ ตดิ ของพงั ผดื ในร่างกายให้ทเุ ลา
► การนวดแผนโบราณ-การนวดน้ำมัน
เป็นการนวดโดยใช้น้ำมนั สมนุ ไพรชโลมรา่ งกาย แล้วใชเ้ ทคนิคการรีดไล้เสน้ ความรอ้ นจากนำ้ มนั สมนุ ไพรซมึ
ซาบเข้าผิวหนังและไปถงึ กล้ามเนอ้ื ชว่ ยใหร้ ู้สึกเบาสบายตวั จะช่วยผอ่ นคลายความตงึ เครยี ดและทำใหร้ ะบบ
ตา่ ง ๆ ทำงานดีขึ้น บรรเทาอาการนอนไม่หลับ นำ้ มันบรสิ ุทธย์ิ งั ชว่ ยบำรุงผวิ และกระชบั รูปรา่ งไม่ให้กลา้ มเนื้อ
หยอ่ นยาน ชว่ ยสลายไขมันไมใ่ ห้สะสมตามที่ต่าง ๆ ของร่างกาย
► การนวดแผนโบราณ-การนวดฝ่าเท้า/นวดเทา้
เป็นการนวดเพอื่ ปรับสมดุลในรา่ งกาย เนอ่ื งจากมีจุดสะทอ้ นของอวยั วะภายในรา่ งกายท่ีฝ่าเทา้ และเทา้ การ
นวดฝา่ เทา้ และเท้าจึงเป็นการชว่ ยให้ระบบการไหลเวียนไปยังอวยั วะตา่ ง ๆ ภายในรา่ งกายได้ดขี น้ึ ส่งผลให้มี
การขบั ถ่ายของเสยี ออกจากเซลลป์ รบั สภาวะสมดลุ ของรา่ งกาย ทำใหส้ ุขภาพโดยรวมดขี ้ึน การนวดฝ่าเทา้ ยัง
แบง่ ออกเป็นการนวดเทา้ ด้วยมือ การนวดเทา้ ดว้ ยไมก้ ดจดุ การนวดเทา้ ดา้ นในด้านนอกดว้ ยมอื การนวดหลงั
เทา้ การใชไ้ ม้กดจุดตา่ ง ๆ การนวดบรเิ วณเขา่ การนวดหน้าแขง้ และน่อง การนวดนวิ้ เทา้ การกระตุน้ เท้าชว่ ง
สดุ ทา้ ย และการกระตุ้นเทา้ กอ่ นแกะผ้าพนั เทา้ ออกและเชด็ ดว้ ยครมี
► การนวดแผนโบราณ-การนวดแบบสปอร์ต
เป็นการนวดเพอ่ื คล้ายกล้ามเนือ้ ที่บาดเจ็บเนอ่ื งจากการออกกำลังกายหกั โหมจนเกนิ ไป ทำใหเ้ กดิ อาการเกร็ง
ของกลา้ มเน้ือเฉพาะสว่ น หรืออาการลา้ ตามกล้ามเนอ้ื ทำให้เกดิ ตะครวิ คอร์สนวดคลายเส้นแบบนักกีฬา


!%

► การนวดแผนโบราณ-การนวดเพ่ือการรักษา
สำหรับรักษาหรือบรรเทาปญั หาสขุ ภาพ เช่น อาการปวดกลา้ มเนอื้ เป็นต้น มกั ใช้การนวดดว้ ยน้ำมันรักษาโรค
แลว้ ตามด้วยการประคบสมุนไพร หากเป็นสมุนไพรสดจะให้สรรพคณุ ท่ดี กี ว่าสมุนไพรแห้ง แต่สว่ นใหญจ่ ะใช้
ลูกประคบสำเรจ็ รปู ซ่งึ เป็นสมุนไพรแห้งหลายชนิดมาโขลก แลว้ ห่อผ้าทำเปน็ ลกู ประคบจากน้นั นง่ึ ด้วยความ
รอ้ นแลว้ นำไปประคบตามร่างกาย
► การนวดแผนโบราณ-การนวดแบบทัว่ ไป
(นวดเชลยศกั ดิ์)
หมายถึงการนวดโดยวธิ ขี องสามญั ชนในสมยั โบราณมาจนถงึ ปัจจุบันท่ีได้รับการฟ้ืนฟใู หเ้ ป็นท่ีนยิ มโดยท่วั ไป
ก่อนเริม่ ต้นนวด หมอจะต้องพนมมอื เพือ่ ไหว้ครูเสียกอ่ น ในขณะทผ่ี ูป้ ว่ ยนอนอยู่กบั พืน้ หลงั จากน้ันหมอจึง
เริ่มตน้ นวด จากเท้าข้นึ ไปทีห่ วั เข่า ไปสูโ่ คนขาและนวดท้อง หลงั ไหล่ ตน้ คอและศรี ษะ
► การนวดแผนโบราณ-การนวดแบบราชสำนกั
เปน็ การนวดเพอื่ ถวายกษตั ริย์และเจ้านายช้ันสงู ในราชสำนัก ผู้นวดตอ้ งเดินเขา่ เข้าไปหาผู้ปว่ ย ซงึ่ นอนอยู่บน
พื้น เมื่ออยหู่ า่ งจากผ้ปู ่วยไมน่ อ้ ยกว่า 4 ศอก จนห่างจากผูป้ ว่ ยราว 1 ศอก จงึ น่ังพบั เพยี บและคารวะขออภยั
ผ้ปู ่วยโดยการไหว้หรอื การกราบ หลงั จากนั้นผู้นวดจะคลำชีพจรที่ขอ้ มือและหลงั เทา้ ขา้ งเดียวกันเพ่อื ตรวจดู
อาการของโรค โดยพจิ ารณาจาการเตน้ ของชพี จรท้ังสองแห่ง ทเ่ี รียกว่า "ลมเบ้อื งสงู และลมเบื้องตำ่ " เสยี ก่อน
วา่ เสมอกันหรือไม่ แลว้ จึงเรม่ิ ทำการนวดทีต่ ้องเนน้ ความสุภาพอยา่ งมาก

ประโยชน์ของการนวดแผนโบราณจะช่วยให้ระบบของรา่ งกายทำงานเปน็ ปกติ
• กลา้ มเนื้อ เสน้ เอน็ พังผืด ทำให้ยืดคลาย ลดอาการเกร็งตัวของกลา้ มเนือ้ การเคล่ือนไหวของร่างกาย
สะดวกข้นึ
• การไหลเวยี นของโลหิต ทำใหห้ ลอดเลือดยดื ขยาย การไหลเวียนของเลือดแรงขนึ้ ทำใหร้ า่ งกาย สด
ชื่น เสริมสร้างการทำงานของอวัยวะ
• ระบบประสาท ทำใหเ้ กิดการกระตุ้นของระบบประสาท ความรูส้ ึกตอบสนองต่อธรรมชาตสิ งิ่ แวดล้อม
ดขี ้ึน มีความต่นื ตัว ในการทำงาน
• ขอ้ ตอ่ กระดูก ทำให้การเคลือ่ นไหวคลอ่ งขน้ึ ยืดอายกุ ารใชง้ าน
• อารมณแ์ ละจติ ใจ ทำใหผ้ อ่ นคลาย ร้สู ึกอบอุ่น

!&

ระเบยี บทีเ่ กย่ี วขอ้ งกบั การนวดแผนไทย มี 3 ฉบบั คอื
1) ประกาศกระทรวงสาธารณสขุ (พ.ศ.2544) เร่ือง การเพ่มิ ประเภทการนวดไทยในสาขาการแพทย์

แผนไทย
2) ระเบยี บกระทรวงสาธารณสุข ว่าด้วยบคุ คลซึง่ ไดร้ บั มอบหมายใหป้ ระกอบโรคศิลปะสาขา

การแพทย์แผนไทย หรือสาขาการแพทย์แผนไทยประยุกต์ในความควบคุมของเจ้าหนา้ ท่ี ซึง่ เปน็ ผปู้ ระกอบโรค
ศิลปะ หรือผปู้ ระกอบวิชาชีพเวชกรรม พ.ศ.2545

3) ระเบยี บกระทรวงสาธารณสุข ว่าดว้ ยบคุ คลซงึ่ ปฏิบตั ิงานในสถานพยาบาลตามกฎหมายว่าดว้ ย
สถานพยาบาล กระทำการประกอบโรคศิลปะในความควบคุมของผปู้ ระกอบโรคศิลปะ พ.ศ.2545

สมนุ ไพรไทย
สมุนไพร เปน็ หนงึ่ ในภูมิปัญญาของคนไทยท่ีได้รบั การถ่ายทอด และสบื ทอดมาจนถงึ ปัจจบุ นั เพราะ

เปน็ พชื ทมี่ สี รรพคุณในการรกั ษาโรค หรืออาการเจ็บป่วย
ตา่ ง ๆ ของมนษุ ย์แต่เดมิ ยาจะทำจากพืช สัตว์ และแรธ่ าตุตา่ ง ๆ ตามสภาพธรรมชาตแิ ตต่ อ่ มาได้มวี วิ ฒั นาการ
ปรบั ปรุงหรอื แปรสภาพโดยใชเ้ ทคโนโลยีใหม่ ๆ ผลติ ยาที่เรยี กวา่ ยาสงั เคราะห์ แต่ยาทที่ ำจากพืช สตั ว์และแร่
ธาตตุ ามสภาพธรรมชาติน้ีที่ยังไมไ่ ด้มกี ารผสม ปรุง หรอื แปรสภาพเราจะเรยี กวา่ ยาสมนุ ไพรแต่ถา้ ผสมปรุง
หรือแปรสภาพตามตำรายาแผนโบราณทค่ี ณะรฐั มนตรีประกาศอนุญาตให้ใช้ไดเ้ ราเรยี กว่า ยาแผนโบราณ
ปจั จบุ นั เมือ่ เรามอี าการเจบ็ ป่วยส่วนใหญแ่ ล้วจะไปหาซือ้ ยาตามร้านขายยาทั่วไปมารับประทานเองหรือไปหา
หมอใหช้ ่วยรกั ษาแตอ่ นั ทจ่ี ริงแล้ว อาการเจ็บป่วยเลก็ ๆ นอ้ ย ๆ ของเราน้นั สามารถที่จะรกั ษาเองได้ ถา้ เรา
รู้จักการใช้สมนุ ไพรซ่งึ เปน็ พืชทีม่ ีสรรพคุณในการรกั ษาโรคบางชนดิ โดยเฉพาะอย่างยง่ิ ในบางสถานทบ่ี างแห่ง
ท่เี ราสามารถหาซือ้ ยาได้ สมุนไพรก็ถอื เป็นสิง่ สำคญั

อาหารไทยกับสมนุ ไพรเปน็ ส่ิงที่แยกกันไมอ่ อก วตั ถดุ บิ ท่ใี ช้ในการปรุงอาหารสว่ นใหญ่ก็มีคณุ สมบัติ
ทางยาด้วย เช่น รากผกั ชี มีกล่นิ หอม รสเยน็ กระทุ้งพิษไข้ชนิดหัว เช่น หัด อสี กุ อใี ส แก้ไอ มะระขี้นกเปน็ ยา
เจริญอาหาร ขับพยาธใิ นท้อง กระชาย เป็นยาแกบ้ ดิ ขบั ปสั สาวะ กระเทียมชว่ ยขบั หง่ือ ฆา่ แบคทเี รีย ขบั
เสมหะ บรรเทาอาการไอ ลดไขมันอุดตันในเส้นเลอื ด เปน็ ตน้

เมนสู มุนไพร และสรรพคณุ
เมนูท่ี 1 : แกงเลยี ง เป็นแกงนำ้ ขลกุ ขลกิ ไมใ่ ส แต่ก็ไมข่ ้น แสดงลกั ษณะเฉพาะตวั ของแกงไทย รสชาตจิ ัดจ้าน
แถมเผ็ดร้อนจากพรกิ ไทยและเครื่องแกงเลียง สว่ นประกอบสว่ นใหญ่เปน็ ผักมากกวา่ เน้ือสตั ว์ ซง่ึ กม็ ักจะเปน็ กุ้ง
มากกว่าเนอื้ สัตว์อืน่
สรรพคณุ ทางยา
• ใบแมงลกั : แก้อาการทอ้ งอดื ท้องเฟอ้
• ตำลึง: แก้อาการท้องอืด ทอ้ งเฟ้อ แก้ไข้ บำรุงสายตา และแก้โรคผิวหนัง

!'

• บวบ: บำรงุ หวั ใจ แกร้ อ้ นใน และมีสรรพคณุ เปน็ ยาระบาย
• ฟักทอง: ช่วยบำรุงสายตา
• เหด็ ฟาง: มสี าร Vovatoxin ทชี่ ่วยปอ้ งกนั การเจริญเติบโตของไวรัสทีท่ ำ ใหเ้ ป็นไขห้ วัดใหญ่ลดปญั หา
ไขมนั ใน เสน้ เลือด
• พริกไทย: ชว่ ยในเร่อื งของการย่อยอาหาร ขับลม ขบั เหงื่อ บรรเทาความรอ้ นในร่างกาย
เหมาะกับ : ผู้ท่ตี อ้ งการควบคมุ น้ำหนกั และไขมนั เพราะใหพ้ ลังงานไขมนั ตำ่ ท้งั ยังมีผักหลายชนิดเป็น
ส่วนประกอบหลัก ทำใหไ้ ดร้ ับเสน้ ใยมาก ชว่ ยให้อม่ิ ทอ้ ง และชว่ ยในเรื่องระบบการยอ่ ยอาหาร

สมนุ ไพรไทยกบั ยารกั ษาโรค
การรกั ษาและป้องกนั โรคทงั้ ในรปู แบบของยาและผลิตภัณฑอ์ าหารเสรมิ ที่เป็นกระแสนิยมของคน

ทั่วไปในปจั จบุ ันซงึ่ “สมุนไพรไทย” ก็นำมาเป็นยารักษาโรคและใช้ทดแทนยาแผนปจั จบุ นั ไดเ้ ช่นกัน และใน
ปัจจบุ ันนเี้ องกม็ สี มนุ ไพรท่ีเป็นกระแสอย่างใบกระทอ่ ม ท่ไี ด้รับการปลดออกจากบญั ชียาเสพตดิ ต้งั แต่วันท่ี 24
สงิ หาคม 2564 ทผ่ี า่ นมา ทำใหห้ ลายคนเริ่มหนั มาสนใจประโยชน์และสรพพคณุ จากใบกระท่อมกนั มาก ซึง่ ใบ
กระท่อมในประเทศไทยพบมากในพื้นทีภ่ าคกลาง และพืน้ ทีป่ า่ ธรรมชาติของภาคใต้ เชน่ จงั หวัดสุราษฎร์ธานี
นครศรธี รรมราช ตรงั สตูล พัทลงุ สงขลา ยะลา ปัตตานี และนราธิวาส
ใบกระทอ่ ม ถูกใช้เปน็ ยาสมนุ ไพรในท้องถิ่นมายาวนาน แตเ่ ดมิ ชาวบ้านนิยมเคี้ยวใบสด หรอื นำไปตำน้ำพริก
เพอ่ื ช่วยให้รสู้ กึ มเี รี่ยวแรงเม่ือต้องออกไปทำไรน่ า เนอื่ งจากพชื กระทอ่ มจะออกฤทธ์ิคล้ายกบั แอมเฟตามีน
กระตุ้นประสาทให้ทำงานได้มากขน้ึ

ใบกระท่อมถือเปน็ ภูมปิ ัญญาพ้นื บ้านในการนำพืชมาใชร้ กั ษาอาการตา่ งๆ ในสมยั ที่คนสว่ นใหญย่ ังไม่
สามารถเขา้ ถงึ การรักษาทางการแพทย์ได้ โดยในปจั จุบันมีการวจิ ัยเพมิ่ เติมเก่ยี วกับประโยชนข์ องพืชกระทอ่ ม
ทส่ี ามารถนำมาสกัดใชใ้ นทางสขุ ภาพได้ โดยมสี รรพคณุ ทางยา ดงั น้ี
• รกั ษาโรคบิด ท้องเสยี ท้องเฟอ้ และอาการมวนท้อง
• บรรเทาอาการปวดเม่ือยกล้ามเนื้อตามรา่ งกาย
• ใช้บดทำเป็นยาสมนุ ไพรสำหรบั พอกรักษาแผล
• แกน้ อนไมห่ ลับ ช่วยระงบั ประสาท คลายวิตกกงั วล
• ชว่ ยให้รสู้ ึกกระปร้ีกระเปรา่ รักษาระดบั พลังงาน ทำงานไดน้ านข้นึ
อย่างไรก็ตามนอกจากจะช่วยในการบรรเทาอาการตา่ ง ๆ ในเบอ้ื งตน้ แตก่ ็ไม่ควรทจี่ ะบริโภคในปริมาณทมี่ าก
และตดิ ตอ่ กันเป็นเวลานานมากเกนิ ไปเพราะจะสง่ ผลเสยี ต่อสขุ ภาพไดเ้ ช่นกนั นอกจากนี้กย็ ังมีสมุนไพรท่ีอยใู่ น
รูปแบบยารบั ประทาน และ ยาใชภ้ ายนอก อาทิ
ยาทใ่ี ชร้ ับประทาน
- ยาฟา้ ทะลายโจร 400mg./cap. ใชแ้ ทนยา Paracetamol 500 mg. Serratiopeptidase 5 mg.
Loperamide 2 mg. ใชเ้ ม่ือมีอาการเจ็บคอ มอี าการไขหวัด ท้องเสียไมตดิ เชื้อ ควรทาน 3-4 cap *4pc

!(

**หา้ มใช้ในหญงิ ตงั้ ครรภแ์ ละใหน้ มบตุ ร เนือ่ งจากอาจทา้ ใหเ้ กิดทารกวิรปู ได้
**หา้ มใช้กรณีเจบ็ คอเน่ืองจากตดิ เชอ้ื Streptococcus A-pt ทีม่ ีประวัตเิ ป็นโรคหัวใจรูห์มาติ
ขอ้ ควรระวงั ระวังการใชร้ ว่ มกบั anticoagulants , antiplatelet ,ระวงั การใชร้ ่วมกบั ยาลดความดันอาจเสรมิ
ฤทธ์ิกันได้
*ไมค่ วรทานเกนิ 7 วนั **หากใช้ติดตอ่ กันเปน็ เวลานานอาจท้าใหแ้ ขนขามี อาการชาอ่อนแรง

- ยาเขยี วหอม 15 กรัม/ซอง ใช้แทน Paracetamol 500mg ใช้เม่อื มีอาการบรรเทาอาการไข้ รอ้ นใน
กระหายนา้ แกพ้ ิษหัด แก้พษิ อสี กุ อีใส ควรทาน 1-2 ชช. ละลายน้า 1แก้ว*3ac&hs
ข้อควรระวงั ไม่แนะนำให้ใช้ในผู้ที่สงสัยวา่ เปน็ ไข้เลือดออก เนอ่ื งจากอาจ บดบงั อาการ
หากใช้ยาเกิน 3 วันแลว้ ไม่ดขี นึ้ ควรปรึกษาแพทย์ ,ควรระวังการใชก้ บั ผ้ปู ว่ ยทีม่ ีประวตั แิ พเ้ กสรดอกไม้

ยาท่ีใชภ้ ายนอก
- ยาไพล ยาครมี ใช้แทน Analgesic Balm ใชท้ าภายนอกเพอื่ ลดอาการอกั เสบ กล้ามเนอ้ื ทาบริเวณท่ี
มอี าการ วันละ 2 คร้ัง เช้า-เยน็
ขอ้ ควรระวัง ห้ามทาบริเวณขอบตาและเน้อื เยอ่ื อ่อน ห้ามทาบรเิ วณผิวหนงั ที่มีบาดแผลหรอื มีแผลเปดิ

- ยาทงิ เจอร์ ทองพันช่ัง ใช้แทน Miconazole Cream ใชท้ าแกก้ ลากเกลอ้ื น โรคผิวหนงั ที่ เกิดจากเชือ้
รา น้ำกัดเทา้ ทาบริเวณทมี่ ีอาการ วันละ 2 ครง้ั เช้า-เย็น
ขอ้ ควรระวัง ห้ามทาบรเิ วณขอบตาและเน้ือเยื่ออ่อน ห้ามทาบรเิ วณผวิ หนังทม่ี บี าดแผลหรือมแี ผลเปิด

โรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร์
หากเอย่ ชอ่ื “อภยั ภเู บศร” ขนึ้ มาแลว้ เชื่อวา่ คนไทยน้อยคนนกั ท่จี ะไม่รจู้ ักแบรนดส์ มุนไพรชื่อดงั จาก

จงั หวัดปราจนี บุรแี บรนดน์ ้ี แต่จะมีสกั กีค่ นที่ “รูล้ กึ - รู้จรงิ ” ว่าแบรนดน์ ้นี อกจากจะเปน็ แบรนด์สมนุ ไพรไทยท่ี
โด่งดังไปถึงระดับโลกแล้ว อภยั ภูเบศวรยงั เป็นโรงพยาบาลนำร่องในด้านของแพทย์แผนไทยอกี ดว้ ยนอกจาก
จะเปน็ สถานรักษาพยาบาลโรคทว่ั ไปแล้ว โรงพยาบาลแหง่ น้ี ยงั เป็นทีท่ ที่ รงคณุ ค่าตอ่ การสาธารณสขุ แผนไทย
เปน็ อย่างมาก เพราะเปน็ ศูนยก์ ารรวบรวมอนรุ ักษณต์ ำราไทย สมุนไพรไทย และการแพทยแ์ ผนไทย
การแพทยพ์ ืน้ บ้านของจังหวดั ปราจีนบรุ ี รวมถึงเปน็ แหลง่ การศกึ ษา คน้ คว้า วิจยั และเผยแพร่ความรเู้ ก่ยี วกบั
วถิ ชี วี ติ ของคนทอ้ งถิ่น ท่เี กีย่ วขอ้ งกบั สมุนไพร และการแพทยท์ อ้ งถ่ินอีกดว้ ย ซ่ึงกต็ ้องขอบคุณย้อนกลับไป
ตง้ั แตส่ มัยของนายสุนทร วลิ าวัลย์ อดตี รัฐมนตรชี ว่ ยวา่ การสาธารณสขุ ที่ทา่ นไดก้ ำชบั ให้สมาชิกในตระกูล “วิ
ลาวลั ย์” วา่ “เราจะต้องดูแล และชว่ ยกันพฒั นาโรงพยาบาลของจังหวดั ปราจีนบรุ ีแห่งนี้ ใหเ้ ปน็ มรดก ให้เป็น
แหล่งรวบรวมภูมปิ ัญญาด้านสมุนไพรไทย ให้ไมส่ ูญหาย และได้รับการพัฒนาตอ่ ไป” อกี ทัง้ ยังได้ร่วมผลกั ดนั

!)

และสร้างแบรนด์ “อภยั ภูเบศร” ใหเ้ ปน็ ทีร่ ้จู ักในระดบั โลก โดยร่วมมือกับหน่วยงานภาครฐั พฒั นาผลิตภัณฑ์
สมนุ ไพรอภัยภูเบศรใ์ ห้หลากหลายมากขึน้ ตอบสนองความต้องการของตลาด และสรา้ งรายไดใ้ ห้กับจังหวัด
ปราจนี บรุ ีทนี่ า่ ภูมิใจย่งิ ไปกวา่ นัน้ คอื การท่ีมลู คา่ การจำหนา่ ยผลิตภัณฑข์ องสมนุ ไพรอภัยภูเบา ไดส้ รา้ งรายได้
ใหก้ ับเกษตรกรโดยตรง โดยโรงพยาบาลมีการทำ Contact Farming ประกันราคาซอื้ สมนุ ไพรลว่ งหน้าให้กบั
เกษตรกร 2 ปี คิดเป็นเงินรายไดใ้ ห้กบั เกษตรกรในเครือข่ายถงึ ปีละ 40 ล้านบาท อกี ทง้ั ยงั สง่ เสริมและให้
ความร้เู รอื่ งสมุนไพรให้กบั ประชาชน เพอ่ื สร้างความมั่นคงทางสุขภาพท่ีแท้จรงิ ใหก้ บั ประชาชน ก็คงจะไมม่ าก
เกินไป ถา้ จะบอกวา่ โรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศรแห่งนี้นี่แหละ ทเี่ ป็นหนึง่ ในผูท้ ีช่ ่วย “ยกระดบั ”
การแพทย์แผนไทย ให้ไปสู่ระดับสากล พลิกฟื้น รวบรวม และเปล่ียนแปลงภาพของการแพทยแ์ ผนพืน้ บ้านท่ี
ครงั้ หนงึ่ คนไทยเกอื บจะลมื เลือน ให้กลับมามีคุณค่าไมน่ อ้ ยไปกวา่ การแพทย์สมยั ใหม่ท่ีเข้ามามีบทบาทมากขนึ้
ทุกวนั ใหเ้ ราได้มีการรกั ษาทางเลอื ก และสืบทอดภูมปิ ญั ญาอันทรงคุณคา่ ของคนรุ่นเกา่ ไว้ไมใ่ หส้ ูญหายไปกบั
กาลเวลา

ตัวอย่างการนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาปรบั เปลี่ยนใหเ้ ปน็ wellness tourism
หมู่บ้านช้างทนู จังหวัดตราด

จดุ เด่นของหมบู่ ้านน้คี อื สปาสุม่ ไก่ เปน็ ภูมิปญั ญาชาวบา้ นที่ใชส้ ุ่มไก่มาแทนตอู้ บ นอกจากสปาส่มุ ไก่
แล้ว หมู่บา้ นนีม้ ีกจิ กรรมเยอะแยะมากมาย เชน่ การร่อนพลอยทองแดง ทำสปาโคลนขาว และยงั มีอาหาร
ท้องถ่ินใหล้ องชิม
ชมุ ชนบ้านยายม่อม จงั หวัดตราด

สปาทรายดำ ภมู ิปญั ญาของชาวบ้านยายม่อมเท่าน้ัน ไมส่ ามารถมชี มุ ชนไหนจะลอกเลียนแบบได้
เพราะว่าหาดทรายดำมีอย่ทู ี่บ้านยายม่อมเป็นหาดทอดยาวไปตามแนวปา่ ชายเลน ปา่ สงวนแหง่ ชาติแหลม
มะขาม มเี พียงแหง่ เดยี วในประเทศไทย และมีเพยี ง 5 แห่งในโลกนีเ้ ท่าน้นั ชาวบา้ นยายม่อมใช้ประโยชน์จาก
ทรายดำในฐานะเป็นเหมือนทรายรักษา โรค โดยเป็นโรคเก่ยี วกับกระดกู ข้อ กลา้ มเนื้อ เชน่ ปวดขา ปวดเมื่อย
ตามตวั ปกตวิ ิธีรกั ษาจะนอนไปกับทรายดำแลว้ เอาทรายดำกลบ เรยี กวา่ หมกทรายดำ ถ้าปวดขอ้ เท้าก็กลบแค่
ชว่ งขอ้ เทา้ ถ้าปวดขากก็ ลบไปทัง้ ขา แตก่ ็มีบา้ งทเ่ี อามาทำเป็นสปาเพอ่ื ใหผ้ ิวพรรณเนยี นน่มุ ดเู ดก็ ลงด้วยการ
กลบทั้งตัวและต้องถอด เสือ้ ผา้ ออกเลยมีการคดิ คน้ เอาสมุ่ ไกม่ าดดั แปลงเป็นห้องสปาทรายดำเพอื่ บดบังสายตา
ชุมชนบ้านไร่กองขงิ จงั หวัดเชยี งใหม่

บา้ นไร่กองขิงมกี จิ กรรมเด่นคอื การใชส้ มนุ ไพรท้องถิ่นทปี่ ลกู โดยชมุ ชนมาเผยแพร่ภูมปิ ัญญาของผ้เู ฒ่าผู้
แก่ ในการส่งเสริมสขุ ภาพอย่าง “ย่ำขาง”หรอื การใชค้ วามร้อนผสานกับการนวดและภมู ิปัญญาสรศี าสตร์ของ
พื้นบ้านล้านนาอันเป็นเอกลกั ษณ์

"*

การวจิ ัยท่เี กี่ยวขอ้ ง
โครงการวจิ ยั การพฒั นาศักยภาพการท่องเทย่ี วเชงิ สุขภาพจงั หวดั ลำปางเพอื่ ใหเ้ ป็นศูนย์กลางการ
ท่องเทยี่ วเชิงสขุ ภาพในภาคเหนือ (Lanna Wellness Tourism)

โดยมหาวิทยาลัยสวนดุสิต ทเี่ รมิ่ โครงการมาต้ังแตป่ ี 2558 คณะวจิ ัยซ่งึ นำโดย รศ. ดร.พรรณี สวน
เพลง ได้ทำการศกึ ษาและพัฒนาทกุ เซกเมนต์ของการทอ่ งเทย่ี วเชงิ สุขภาพ จนออกมาเปน็ รปู ธรรมและมกี าร
นำไปใชจ้ ริง ท้ังอาหารเพื่อสขุ ภาพจากสมนุ ไพรทอ้ งถ่นิ ผลิตภณั ฑ์เพ่ือสุขภาพ สปา ออกแบบเส้นทางการ
ทอ่ งเทีย่ วเชงิ สขุ ภาพ รวมถึงพัฒนาสื่อโฆษณาผา่ นดจิ ทิ ัลแพลตฟอร์ม ท้งั เว็บไซตแ์ ละ Mobile application
เพ่ือเข้าถึงกลมุ่ ผู้บรโิ ภคร่นุ ใหม่

โครงการ “การพฒั นาภมู ภิ าคแหง่ การท่องเทยี่ วเชิงสขุ ภาพ โดยการบูรณาการเครอื ข่ายความร่วมมอื ใน
พืน้ ท่ีกลุ่มจงั หวดั ภาคเหนอื ตอนล่าง 1”

ของมหาวิทยาลัยนเรศวร เป็นโครงการวจิ ยั ที่มเี ป้าหมายเพื่อพัฒนาการท่องเท่ียวเชงิ สุขภาพ โดย
เช่ือมโยงเสน้ ทางการทอ่ งเท่ยี ว ผลติ ภณั ฑ์และบริการ ท้งั ภายในภมู ภิ าคและท่ีสำคญั ยังสามารถเช่ือมต่อไปยัง
เมยี นมา สปป.ลาว เวยี ดนาม และจนี โดยผ่านทางระเบียงเศรษฐกจิ Luangprabang-Indochina-
Mawlamyine Economic Corridor (LIMEC) การวจิ ยั มุง่ วเิ คราะหแ์ ละสร้างตน้ แบบการท่องเทย่ี วเชงิ สุขภาพ
เพือ่ ให้หนว่ ยงานทเี่ กยี่ วขอ้ งสามารถนำไปใชใ้ นการกำหนดแนวทางในการส่งเสริมการท่องเที่ยวได้ต่อไป
ถึงแม้ว่าโครงการดังกล่าวจะยงั อยใู่ นช่วงดำเนนิ การแตเ่ ม่ือเสร็จสมบรู ณน์ ่าจะสร้างสีสนั และความแขง็
แกร่งใหก้ ับการทอ่ งเทย่ี วเชิงสุขภาพให้กับภาคเหนือตอนล่างไดไ้ ม่น้อยอกี ทัง้ ยังจะสามารถพัฒนาตอ่ ไป
เปน็ ความร่วมมือด้านการทอ่ งเท่ียวระหว่างประเทศในเส้นทางระเบียงเศรษฐกิจ LIMEC ไดอ้ ีก ดว้ ย

มาตรฐานการบรกิ าร wellness tourism

ประเทศไทยได้รบั การพัฒนาและส่งเสริมประเทศไทยให้เป็นศนู ยก์ ลางดา้ นการท่องเท่ียวเชงิ สขุ ภาพ
เพ่ือยุทธศาสตร์การพัฒนาไทยให้เป็นศนู ยก์ ลางสุขภาพนานาชาติ 10 ปี (พ.ศ. 2559-2568) และมุง่ สู่
ศนู ยก์ ลางการทอ่ งเที่ยวเชิงสุขภาพ (Medical & Wellness) และเมอ่ื เดอื นเมษายน 2561 มีรายงานขา่ ววา่
โรงพยาบาลสมติ ิเวชได้รบั เลอื กให้เปน็ 1 ใน 5 สถานพยาบาลทด่ี ที สี่ ดุ ระดับโลกจากการประกาศผลการจดั
อันดบั 10 โรงพยาบาลยอดเยี่ยมระดบั โลกสำหรับการท่องเท่ียวเชิงสุขภาพ ปี 2018 โดย The Medical
Travel Quality Alliance (MTQUA) ในงานมหกรรมทอ่ งเทย่ี วนานาชาติ (ไอทีบ)ี 2018 ณ กรงุ เบอร์ลนิ
ประเทศเยอรมัน

จะเห็นได้วา่ คุณภาพของการท่องเทย่ี วเชิงสขุ ภาพเป็นเรอ่ื งที่มีความสำคญั โดยเฉพาะอยา่ งย่งิ ในดา้ น
ความปลอดภยั ของผู้เขา้ รับการบรกิ าร ลองมาตดิ ตามดูกนั วา่ ทำไมผคู้ นจากทัว่ โลกจงึ ชื่นชอบการท่องเที่ยวเชิง
สุขภาพและการท่องเที่ยวเชงิ การแพทย์ แลว้ มาตรฐานสากลอะไรจะช่วยสง่ เสรมิ การท่องเทย่ี วในลักษณะนี้
รวมทั้งสถานพยาบาลจะมแี นวทางพฒั นาคุณภาพไปสู่มาตรฐานสากลได้อยา่ งไร

"!

Lewis and Bloom (1983) ได้ให้คำนยิ ามของคุณภาพการให้บรกิ ารวา่ เป็นสงิ่ ทช่ี วี้ ดั ถงึ ระดับการ
บรกิ ารท่สี ง่ มอบโดยผูใ้ ห้บริการตอ่ ลกู คา้ หรือผู้รับบรกิ ารว่าสอดคล้องกบั ความต้องการไดด้ เี พียงใดการสง่ มอบ
บริการทีม่ คี ุณภาพ (Delivering Service Quality) จึงหมายถึงการตอบสนองตอ่ ผูร้ ับบรกิ ารบนพน้ื ฐานความ
คาดหวังของผู้รบั และ Parasuraman, Zeithaml and Berry (2013) กลา่ วว่า คณุ ภาพการให้บรกิ ารขนึ้ อยู่
กบั ชอ่ งว่างระหวา่ งความคาดหวังและการรบั รขู้ องผรู้ บั บริการทีไ่ ดร้ บั จรงิ ถา้ การบริการทไี่ ด้รับจรงิ ดกี ว่าหรอื
เท่ากบั ความคาดหวงั ถอื ว่าการบรกิ ารนน้ั มคี ณุ ภาพ

ขอ้ มลู ตามกระทรวงสาธารณะสขุ แหง่ ประเทศไทยกลา่ ววา่ ปัจจุบนั มโี รงพยาบาลเอกชน จำนวนทัง้ สิน้
346 แหง่ (ข้อมลู ณ เดือนกันยายน พ.ศ. 2559) โดยไดร้ ับการรับรองมาตรฐานนานาชาติแบบ JCI จำนวน 53
แหง่ ซึ่งเปน็ มาตรฐานทไ่ี ดร้ ับการยอมรบั ในระดบั นานาชาตจิ ากสหรัฐอเมรกิ า ประเทศไทยไดเ้ รมิ่ มีการรับรอง
มาตรฐานนี้มาตงั้ แต่ พ.ศ. 2545 โดยโรงพยาบาล บำรุงราษฎรเ์ ป็นแหง่ แรกทไ่ี ดร้ บั การรับรองประเภท
Hospital care/International Clinic เกาะช้าง จงั หวัดตราด เป็นแห่งแรกทีไ่ ด้รบั การรับรองประเภท
Ambulatory care โรงพยาบาลกล้วยน้ำไท 2 เป็นแหง่ แรกท่ีได้การรบั รองประเภท Long term care และ
Home care โรงพยาบาลศิริราชปิยมหาราชการุณย์ ซงึ่ เป็นโรงพยาบาลภาครฐั แห่งแรกทไ่ี ดร้ ับการรบั รอง
ประเภท Hospital Care รวมทงั้ โรงพยาบาลชลบุรี เปน็ โรงพยาบาลภาครัฐแห่ง แรกที่ได้รบั การรบั รอง
ประเภท academic medical center hospital program ทงั้ นท้ี างกระทรวงการต่างประเทศมหี นงั สอื มายงั
กรมสนบั สนนุ บริการสขุ ภาพ เอกอัครราชทตู ณ กรงุ ออสโล (นายจกั ร บญุ หลง) มีกำหนดเยือนประเทศไทย
ระหวา่ งวันที่ 13 - 19 มีนาคม พ.ศ. 2559 โดยเข้าพบอธบิ ดีกรม สนบั สนนุ บริการสขุ ภาพ ในวันท่ี 17 มนี าคม
พ.ศ. 2559 เวลา ณ หอ้ งประชุมสำนักอธบิ ดี กรมสนบั สนนุ บรกิ ารสขุ ภาพเพอ่ื หารอื แนวทางสง่ เสริมตลาด
Medical and Wellness Tourism ในประเทศนอร์เวย์ ซึ่งชาวนอร์เวยม์ ีความนิยมเดนิ ทางมาประเทศไทย
เพอ่ื การรักษาพยาบาล เนอื่ งดว้ ยประเทศไทยมมี าตรฐานและคุณภาพทสี่ งู คา่ รักษาพยาบาลทส่ี มเหตสุ มผล
ความเปน็ มืออาชพี ของบุคลากรทางการแพทย์ อกี ท้ังระยะเวลาการให้บรกิ ารไม่ต้องรอคิวนาน รวมทัง้ มสี ิง่
อำนวยความสะดวกและกจิ กรรมสง่ เสรมิ สุขภาพอื่นๆระหว่างพำนักในประเทศไทย อันจะเป็นประโยชนต์ ่อการ
ส่งเสริมให้ประเทศไทยเปน็ ศูนย์กลางด้านสขุ ภาพ (Medical Hub) ต่อไป

นอกจากนีท้ ทท.และ สธ. ร่วมสร้างมาตรฐานท่องเที่ยวมน่ั ใจปลอดภัยด้วยสาธารณสขุ มอบสญั ลกั ษณ์
“SHA” แก่ผู้ประกอบการบรกิ ารที่ผา่ นเกณฑ์ โดยรว่ มกันแถลงขา่ วโครงการยกระดบั อุตสาหกรรมทอ่ งเทย่ี ว
ไทยมาตรฐานความปลอดภยั ด้านสุขอนามยั หรือ Amazing Thailand Safety & Health Administration :
SHA โดยความร่วมมือของกระทรวงสาธารณสุขและกระทรวงการทอ่ งเท่ียวและกีฬา และภาคเอกชนเพอื่
ยกระดบั มาตรฐานอตุ สาหกรรมท่องเทยี่ วควบคมู่ าตรฐานความปลอดภัยดา้ นสขุ อนามยั อีกดว้ ย

""

ตัวอยา่ งประสบการณ์การใช้บรกิ ารการทอ่ งเท่ยี วเชิงสขุ ภาพ
วารสารไอเอสโอโฟกสั เดือนกรกฎาคม 2562 ไดเ้ ล่าเร่ืองราวและประสบการณ์ของนกั ท่องเทย่ี วชาว

องั กฤษคนหนึ่งซง่ึ ชอบเดินทางทอ่ งเทยี่ วท่ัวโลกในฐานะนักท่องเท่ยี วเชิงการแพทยใ์ นชว่ งเวลา 5 ปที ่ผี า่ นมา
โดยเขาไดท้ อ่ งเที่ยวและทำการผ่าตดั ศลั ยกรรมในประเทศไทย ได้เขา้ รบั การสอ่ งกล้องในขอ้ เขา่ ในประเทศ
อินเดยี หลงั จากบาดเจ็บจากการเลน่ รักบ้ีและกระดูกทบั เส้นท่ีประเทศอัฟรกิ าใต้ ทำให้เขาไดพ้ กั ฟืน้ และพักผ่อน
อย่างมคี วามสขุ ในสระวา่ ยน้ำ เขาเลอื กทจ่ี ะไปตา่ งประเทศเพ่อื ทีจ่ ะไมต่ อ้ งรอควิ การรกั ษาไปยาวๆใน
โรงพยาบาลทอ้ งถิ่นในประเทศของเขาเอง และคา่ รกั ษาพยาบาลก็อยทู่ ี่ 30% ของคา่ รกั ษาพยาบาลใน
โรงพยาบาลเอกชนในประเทศของเขา นอกจากน้ี เขายังไดค้ น้ พบวา่ มีทันตแพทยฝ์ ีมือดีอย่ทู ี่ประเทศโปแลนด์
ซงึ่ เขาสามารถจ่ายค่าเคร่ืองบนิ ในราคาไมแ่ พงอีกดว้ ย

การวจิ ัยท่ีเกีย่ วขอ้ ง
การพฒั นาประเทศไทยสกู่ ารเป็นศนู ยก์ ลางการบริการเพื่อสง่ เสรมิ สขุ ภาพ (Wellness Hub)

จากการท่ตี ลาดธุรกิจนวดไทย สปาไทย เปน็ ตลาดระดับโลกทเี่ ตบิ โตอยา่ งรวดเร็ว ซง่ึ ธุรกจิ สปาไทย
นวดไทย มกี ารพัฒนาคณุ ภาพให้มีความสามารถในการแขง่ ขนั และมีชื่อเสยี งเป็นทีย่ อมรบั ในระดับสากล โดยมี
หลกั การและเหตุผลดังนี้

1.การประกาศใชพ้ ระราชบัญญัตสิ ถานประกอบการเพ่อื สขุ ภาพ พ.ศ. 2559 เมือ่ วนั ท่ี 30 มีนาคม
พ.ศ. 2559 ซึ่งมผี ลบังคบั ใช้ตัง้ แต่วนั ที่ 27 กันยายน พ.ศ. 2559 รว่ มดว้ ยกฎกระทรวงที่ออกตาม
พระราชบญั ญตั ิ จำนวน 6 ฉบับ ซงึ่ อยรู่ ะหวา่ งการนำเสนอคณะรัฐมนตรี และเพ่ิมเติมอีกจำนวน 7 ฉบบั ซึ่งอยู่
ระหว่างการพิจารณาของคณะทำงานยกรา่ งอนุบัญญตั ิ โดยกรมสนับสนุนบรกิ ารสขุ ภาพไดป้ ระชาสัมพนั ธ์และ
ใหค้ วามรูแ้ ก่สถานประกอบการเพอ่ื สุขภาพให้รบั ทราบถงึ หลักเกณฑ์และข้อบังคบั เพื่อควบคุมกำกับสถาน
ประกอบการเพอื่ สุขภาพให้เป็นไปตามทม่ี าตรฐานกำหนด 2

2.การรับรองมาตรฐาน สบส. ในสถานประกอบการเพอ่ื สุขภาพรวม 3 ประเภท คอื นวดเพอ่ื สขุ ภาพ
สปาเพื่อสุขภาพ และนวดเพ่อื เสรมิ ความงาม รวม 1,701 แห่ง และได้ยกระดับมาตรฐานสปาเพอื่ สุขภาพสู่
สากลแบบ Grading ซงึ่ ได้ใหก้ ารตรวจรับรองแลว้ รวม 33 แห่ง

3.การขยายมาตรฐานสถานประกอบการเพ่ือสขุ ภาพไปยังสถานประกอบการของชาวไทยใน
ต่างประเทศ โดยใหก้ ารรับรองมาตรฐานฯ ในสหพนั ธ์สาธารณรฐั เยอรมนี สาธารณรฐั ออสเตรยี และ
สหรฐั อเมริกา แล้วรวม 5 แห่ง

4.การจดั ตั้ง Certified body ในการตรวจรบั รองมาตรฐานสถานประกอบการเพอื่ สุขภาพใน
ตา่ งประเทศ โดยน ารอ่ งมอบให้หนว่ ยงาน TCCC (Thai American Chamber of Commerce of
California) เปน็ ผู้ตรวจประเมินให้ในรัฐแคลิฟอรเ์ นีย

5.การจดั ทำหลกั สูตรอบรมบคุ ลากรประเภทนวดไทย และสปาไทยในสาธารณรัฐออสเตรยี และ
สหรฐั อเมรกิ า

"#

6.การสง่ เสรมิ พัฒนาผู้ประกอบการชาวไทยในต่างประเทศให้มกี ารรวมกลมุ่ กันเป็นสมาคม/ชมรมเพือ่
ดแู ลสมาชกิ และเปน็ ตัวแทนใหข้ ้อคิดเหน็ กับหนว่ ยงานท่ีเกีย่ วขอ้ งในสาธารณรัฐออสเตรยี สหรัฐอเมรกิ า และ
อังกฤษ
ยกระดบั ประเทศไทย สู่จดุ หมายปลายทาง "Medical Wellness Tourism"

พนั ธมิตรทางธุรกจิ อสังหาฯ ททท. รว่ มกันจดั งาน “Kingdom of Thailand : The World’s
Ultimate Medical Wellness Tourism Destination And Cannabis Retreats” ซ่ึงเปน็ การจัดสัมมนาท่ี
มายโอโซน เขาใหญ่ จงั หวัดนครราชสมี า มตี วั แทนจากทุกภาคส่วนที่เก่ียวข้องกับอุตสาหกรรมการทอ่ งเท่ียว
เขา้ รว่ ม โดยมวี ัตถปุ ระสงคห์ ลักเพอ่ื กระตุน้ เศรษฐกิจและการท่องเทย่ี วของประเทศ ดว้ ยการสร้างให้ประเทศ
ไทยใหเ้ ปน็ จดุ หมายปลายทางการท่องเท่ียวดา้ นการแพทย์และสุขภาพของโลก

นายชำนาญ ศรีสวัสดิ์ ประธานสภาอตุ สาหกรรมท่องเทยี่ วแห่งประเทศไทย กล่าววา่ "วกิ ฤติโควดิ -19
ทำให้การท่องเที่ยวของไทยหยดุ น่งิ มาตงั้ แต่เดอื นเมษายน 2563 ส่งผลกระทบอยา่ งหนกั กับธรุ กิจที่เกี่ยวขอ้ ง
อย่างสายการบิน โรงแรม บริษัททวั ร์ รถเชา่ เรือสำราญ ไกด์นำเทยี่ ว ร้านค้า รา้ นอาหาร สภาอุตสาหกรรม
ทอ่ งเท่ยี วแหง่ ประเทศไทย ได้มองเหน็ โอกาสในการพลกิ ฟน้ื เศรษฐกจิ ด้วยการทอ่ งเทย่ี วและฟ้นื ฟสู ุขภาพใน
รปู แบบ Medical Wellness Tourism โดยการจบั มือกับภาคเอกชนท่ีมองเหน็ เป้าหมายเดียวกัน เพ่อื กำหนด
แผนการทำงานทส่ี ามารถปฏบิ ตั ิได้จรงิ ณุศาศิริ และกลมุ่ พนั ธมติ รทางธรุ กจิ เป็นภาคเอกชนทม่ี คี วามพรอ้ มท้งั
สถานท่ีและองคค์ วามรู้ รวมถงึ มีแพลตฟอร์มด้านสุขภาพทีส่ ามารถเข้าถงึ นกั ทอ่ งเทีย่ วได้ท่ัวโลก การมี
ภาคเอกชนเข้าร่วมสนบั สนนุ จะทำให้แผนพลิกฟนื้ การท่องเทยี่ วของประเทศเปน็ จริงและประสบความสำเรจ็
ได"้

นางศิรญิ า เทพเจริญ รองประธานกรรมการบริหาร บรษิ ทั ณุศาศริ ิ จำกดั (มหาชน) กลา่ ววา่
ปัจจบุ ันณุศาศริ ิ และพนั ธมติ รทางธุรกจิ มคี วามพรอ้ มในการขบั เคล่ือนยทุ ธศาสตรด์ ้านการทอ่ งเที่ยวโดยมกี าร
ผนกึ กำลังกบั บรษิ ทั ธนัทเฮิรบ์ พาณชิ ย์ จำกัด ผ้เู ชีย่ วชาญดา้ นเวชศาสตร์กญั ชา รว่ มกนั สรา้ งมายโอโซนใหเ้ ปน็
เมอื งกญั ชาเพ่ือสขุ ภาพครบวงจร ดึงดูดนักทอ่ งเท่ียวรายได้สูงให้เดินทางมารกั ษาและฟื้นฟสู ุขภาพในประเทศ
ไทยแบบระยะยาว อกี 1 พันธมิตรทจ่ี ะช่วยขับเคลอ่ื นการทอ่ งเท่ยี วดา้ นการแพทยแ์ ละสขุ ภาพ คือ American
Accreditation Commission International (AACI) หนว่ ยงานรับรองมาตรฐานสากลดา้ น Medical
Wellness Tourism เราไดร้ ว่ มมือกันสร้างหลกั สตู รการฝกึ อบรมผปู้ ระกอบการด้านการท่องเทีย่ วให้มี
กระบวนการบรหิ ารจัดการที่มีคณุ ภาพ เปน็ ทีย่ อมรบั ในระดับสากล ซ่งึ หลกั สูตรแรกทจ่ี ะจัดขน้ึ ในช่วงเดอื น
เมษายน คือ “WellHotel Training Course For Wellness” และเพื่อดงึ ดดู กลุ่มนกั ทอ่ งเทีย่ วทม่ี กี ำลงั ซ้ือให้
เดนิ ทางมาประเทศไทย

"$

การพฒั นาสินค้าและผปู้ ระกอบการ Wellness Tourism

จากทศิ ทางเศรษฐกิจโลกที่มคี วามผันผวน ในขณะเดียวกัน กล่มุ สนิ คา้ เพ่อื สุชภาพ การแพทยแ์ ละการ
ออกกำลังกาย ซงึ่ เปน็ กลมุ่ ทีเ่ น้นสร้างคุณภาพชีวติ ท่ดี ีกลบั มอี ัตราการขยายตวั ท่ีเพิ่มชีน้ อยา่ งต่อเน่อื ง ทำให้เกิด
โอกาสใหม่ๆจากการเปลย่ี นแปลงวถิ ีชีวิต และการเข้าสงู ยคุ ผู้สงู อายุ ผลิตภณั ฑใ์ นกลุ่มสุขภาวะ หรอื
wellness จงึ มโี อกาสทางการตลาดอยู่ การขยายตวั ของตลาดในแนวนีจ้ งึ ส่งผลโดยตรงต่อการออกแบบและ
พัฒนาสนิ คา้ อาทิ เครื่องแต่งกาย ซึ่งแต่เดมิ จะเน้นการออกแบบเพอ่ื ให้เกดิ ความสวยงาม มาเป็นการออกแบบ
ทมี่ คี ณุ สมบตั ิพเิ ศษ สามารถแกป้ ัญหาและตอบโจทย์ของผ้บู รโิ ภคไดค้ รบทกุ ดา้ น
เปน็ หนงึ่ ในตลาดท่ีนา่ สนใจสำหรบั สายสตาร์ทอัพทั้งในไทยและตา่ งประเทศ ทง้ั แนวโนม้ ทางการตลาด
พฤติกรรมของคน และการสนบั สนุนจากภาครัฐ โดยจาก ผลสำรวจพบว่าคนไทยกวา่ 45.39% หนั มาใส่ใจด้าน
สขุ ภาพมากข้ึน ทง้ั ดา้ นการออกกำลังกายและด้านการบรโิ ภคอาหาร สิ่งเหลา่ นล้ี ้วนสง่ ผลให้ Wellness Tech
ก้าวเขา้ มามีบทบาทสำคญั ในการประกอบธุรกิจ

Wellness Tech คอื อะไร
Wellness Tech คือ เทคโนโลยที ี่เก่ียวข้องกบั วถิ ีชวี ติ ความเป็นอยู่ของผูค้ นทั้งในดา้ นรา่ งกาย

อารมณ์ สตปิ ัญญา และสังคม โดยเทคโนโลยดี งั กล่าวถูกนำมาปรบั ใชต้ ง้ั แต่ดา้ นการเมอื งไปจนถึงการทำธุรกจิ
เชน่ การดูแลสขุ ภาพของประชาชนทัง้ สุขภาพรา่ งกายและจติ ใจ หรอื การทำธรุ กิจเกย่ี วกับสุขภาพเชน่ วิตามิน
และอาหารเสริม เป็นตน้

Wellness Tech กับโอกาสของ Startup ชาวไทย
ไมเ่ พียงแต่ Startup ตา่ งประเทศเท่าน้ัน สำหรับประเทศไทย Wellness Tech มีแนวโนม้ จะเตบิ โต

ข้ึนเพอ่ื สอดรบั กับสงั คมผู้สงู วัย (Aging Society) โดยทาง Ruckdee Consultancy ได้เผยข้อมูลวา่ ประเทศ
ไทยมอี ัตราการเติบโตของคนสงู อายมุ ากเป็นอันดับ 3 ของโลก คดิ เป็น 15.8% ของประชากร และมีโอกาสเพ่ิม
สงู ถึง 37.1% ในปี 2050
ส่ิงทย่ี ืนยนั ถงึ โอกาสอนั ใกลข้ อง Wellness Tech คือ มลู คา่ ของตลาดอาหารและเครอ่ื งดมื่ เพอื่ สุขภาพ ทม่ี ี
อัตราการเติบโตเฉล่ีย 3.4% ตอ่ ปี ตลอดระยะเวลา 5 ปี (2014-2018) ซึง่ คดิ เปน็ มลู ค่ากวา่ 190,219 ล้าน
บาท หรอื ในส่วนของการท่องเทย่ี วแบบ Wellness Tourism ทเ่ี ติบโตอย่างต่อเนอ่ื งปลี ะ 7% ในช่วงปี 2013-
2015 หรอื กวา่ 3.2 แสนลา้ นบาท จากสถติ ิทั้งหลายทกี่ ล่าวมาถือเป็นสญั ญาณท่ดี ี ในการลงทนุ ด้าน
Wellness Tech ท้งั มูลคา่ ทางการตลาดและแนวโนม้ การเติบโตในระยะยาว เปน็ ปัจจยั สนับสนุนให้ Startup
สรา้ งนวตั กรรมทางธุรกิจเพอื่ รองรบั การขยายตวั ของตลาด
โดยรูปแบบของ Wellness Tech สามารถแบง่ ออกเป็นได้ 8 ประเภทดังนี้

1. อาหารและเครอื่ งดมื่ (Food & Beverage) อาหารและเครอื่ งด่มื ถอื เปน็ Wellness Tech ท่ี
ตอบสนองความตอ้ งการของลูกคา้ ทีค่ ำนงึ ถงึ สขุ ภาพจากการบริโภค ทัง้ การลดอาหารทไี่ มม่ ีประโยชนแ์ ละเลือก

"%

บรโิ ภคแต่ท่ดี ีต่อรา่ งกาย เชน่ อาหารออร์แกนิก (Organic) หรือ พืชประเภท Non-GMO เป็นตน้ ยกตัวอยา่ ง
สตาร์ทอัพสาย Food & Beverage เช่น Daily Harvest ทีใ่ หบ้ ริการด้านการจัดจำหนา่ ยวตั ถุดิบและอาหาร
แบบออร์แกนิก พรอ้ มการจัดสง่ ถงึ หน้าบ้าน เปน็ ตน้

2. วติ ามินและอาหารเสริม (Vitamins & Supplement) วิตามนิ และอาหารเสริม เปน็ ผลิตภณั ฑท์ ี่
ได้รับการพฒั นามาอย่างตอ่ เนื่อง โดยลา่ สุดมีสตาร์ทอพั อย่าง Care/of ไดพ้ ัฒนารูปแบบธรุ กจิ โดยการ
คัดเลือกวติ ามนิ ท่ีเหมาะสมของแตล่ ะบคุ คล (Personalized) ผา่ นการทำแบบสอบถาม จากนน้ั จึงวิเคราะห์
และนำเสนอวิตามนิ ท่ีเหมาะสมกับลูกค้าในแต่ละคน
นอกจาก Care/of แล้ว ในไทยเองกม็ ี Vitaboost สตารท์ อัพท่มี ีบรกิ ารดูแลสุขภาพด้วยผเู้ ชยี่ วชาญ พรอ้ มส่ง
วติ ามนิ ให้กับผู้บริโภคแบบ Home Service ซ่ึงลกู คา้ ไมต่ อ้ งเลือกวติ ามนิ เอง แตท่ าง Vitaboost จะเลือก
วิตามินที่ดีและตรงตามความต้องการของรา่ งกายลกู ค้ามาใหถ้ ึงบา้ น

3. โภชนาการอาหารเพอ่ื การออกกำลงั กาย (Active Nutrition) สำหรับโภชนาการอาหารเพ่อื การออก
กำลงั กายเปน็ ผลิตภัณฑ์ทีต่ อบสนองต่อผชู้ ื่นชอบการออกกำลัง กาย ซงึ่ มคี วามตอ้ งการอาหารเสริมทัง้ ก่อนและ
หลังออกกำลังกาย ทั้งในด้านการสรา้ งกลา้ มเน้ือ หรือเพ่มิ การเผาผลาญใหก้ ับรา่ งกาย โดยสตารท์ อพั ทเ่ี ขา้ มามี
บทบาทในดา้ นนี้ คือ Foodspring ซ่งึ พฒั นาอาหารเสรมิ ใหต้ อบโจทยค์ วามต้องการของผู้ออกกำลังกาย เชน่
อาหารเสรมิ เพ่ือสรา้ งกล้ามเนอ้ื เปน็ ตน้

4. เทคโนโลยีทางโภชนาการ (Nutrition Tech) เทคโนโลยที างโภชนาการส่วนใหญจ่ ะมงุ่ เนน้ ไปที่
ออกแบบระบบโภชนาส่วน บุคคล เพือ่ ใหร้ ูปแบบการบริโภคเหมาะสมกับสุขภาพของแตล่ ะบคุ คล ยกตวั อย่าง
เช่น Viome บรษิ ัททนี่ ำข้อมูลดา้ นชีวเคมขี องลกู คา้ มาวเิ คราะห์เพ่อื แนะนำเรอื่ งการควบคุมอาหาร เปน็ ต้น

5. ฟิตเนส (Fitness) ฟติ เนสกลายเป็นสิ่งที่พบเหน็ ได้ท่ัวไปในปจั จบุ ัน ซ่งึ นอกจากเปดิ บรกิ ารให้คนมา
ออกกำลงั กายแลว้ ยงั มีสตารท์ อพั หลายรายท่ีเล็งเห็นชอ่ งทางในเทรนดน์ ้ี อย่าง JAXJOX สตารท์ อัพที่พัฒนา
อปุ กรณอ์ อกกำลงั กาย ด้วยแนวคดิ Home Gym and Fitness Studio ผา่ นระบบคำนวณความแขง็ แรง และ
การวางโปรแกรมการฝกึ เพอื่ ให้ทกุ คนสามารถเลน่ ฟิตเนสไดอ้ ย่างมีประสิทธิภาพจากท่ีบ้าน

6. การนอนหลับ (Sleep) การนอนหลบั ใหเ้ พยี งพอเป็นหน่ึงปัจจัยท่เี สริมคณุ ภาพชีวิตใหด้ ียิ่งขนึ้ โดยมี
หลายบริษทั ท่เี ขา้ มาลงทุนในดา้ นนี้ เชน่ Sleepace สตารท์ อัพที่นำเสนอเทคโนโลยดี ้านการนอนหลบั เพอื่ ให้
ผู้คนนอนหลบั อย่างมคี ุณภาพ ดว้ ยเทคโนโลยอี ย่าง Sleep Dot ทตี่ รวจจับการนอน ทงั้ การเคลอื่ นไหวและ
อตั ราการเต้นของหวั ใจ หรอื NOX ท่ตี รวจจับสภาพแวดลอ้ มภายในห้องนอน และสรา้ งบรรยากาศท่สี ง่ เสรมิ
ต่อการนอนหลับ เปน็ ตน้

7. สุขภาพจิต (Mental Wellness) สุขภาพของจิตใจเปน็ หน่งึ ธุรกจิ ที่ไดม้ ีความนา่ สนใจ ทง้ั จากไทย
และตา่ งประเทศโดยในไทยมสี ตาร์ทอพั ท่ีชว่ ยให้คำปรึกษาด้านสขุ ภาพจิตจากผเู้ ชยี่ วชาญอย่าง OOCA หรือ
ตา่ งประเทศก็มแี อปพลิเคชันท่ชี ว่ ยฝกึ สมาธิอย่าง Head Space หรอื อปุ กรณต์ ิดตามอารมณ์อยา่ ง Woe Bot
เปน็ ตน้

"&

8. การทอ่ งเทย่ี วและบรกิ ารเชงิ สุขภาพ (Travel & Hospitality) สำหรับการทอ่ งเทีย่ วและการ
บริการในทนี่ ้หี มายถงึ การท่องเทย่ี วเชงิ สุขภาพ เชน่ การจดั โปรแกรมดูแลออกกำลังกาย พรอ้ มกับพกั ผอ่ นใน
สถานที่ต่างๆ หรือในไทยเองก็มกี ารทอ่ งเทยี่ วโดยผนวกกบั ศาสตร์อยา่ งการนวดแผนไทย นวดผอ่ นคลาย เปน็
ตน้

โอกาสผู้ประกอบการไทยพัฒนาธุรกจิ รับทัวร์สุขภาพ
ผู้ประกอบการอาจสรา้ งสรรคแ์ นวคดิ การใหบ้ ริการแบบใหมท่ ่ีมีผลการศกึ ษาทางวิทยาศาสตรร์ บั รอง

หรือการปรับรูปแบบการให้บริการท่มี อี ยแู่ ลว้ เชน่ การใช้ผลติ ภณั ฑ์ทีม่ ีสว่ นผสมของสมนุ ไพรท่ีหาได้ในท้องถนิ่
เน่อื งจากธรุ กิจโรงแรมสามารถเขา้ ถึงกล่มุ นกั ทอ่ งเทยี่ วทีเ่ ข้าพักได้โดยตรง และตอ่ ยอดสรา้ งมูลคา่ เพิม่ จากการ
ใหบ้ ริการเชงิ สุขภาพ โดยนำเสนอกจิ กรรมตา่ งๆ ที่เก่ียวข้องกบั การทอ่ งเที่ยวแบบ Wellness Tourism โดย
อาจรว่ มมือกบั ธุรกจิ อืน่ ในพน้ื ท่เี พ่ือเพิ่มทางเลือกด้านกิจกรรมท่ีหลากหลายแก่ทวั รท์ ี่เขา้ พกั หรืออาจพฒั นา
รปู แบบการให้บรกิ ารทม่ี ีอยู่เดมิ ใหม้ คี วามแปลกใหม่ เชน่ บรกิ ารสปาด้วยทรายขัดผิวจากทะเล สปาหอยมกุ
หรือการใช้นำ้ มนั หอมระเหยจากสมุนไพรทอ้ งถ่ินมาสร้างบรรยากาศ เพ่ือใหผ้ ใู้ ชบ้ ริการรสู้ กึ ถึงความแตกต่างท่ี
ไม่สามารถพบได้โดยทวั่ ไป

ปัจจุบนั การทอ่ งเทยี่ วเพือ่ สขุ ภาพ Wellness Tourism กลายเปน็ “ธรุ กิจแห่งอนาคต” ท่ีกำลงั มาแรง
ทัว่ โลก ประเทศไทยมคี วามเขม้ แขง็ ท้ัง Medical Tourism และ Wellness Tourism หากมีการเชือ่ มโยงสอง
สว่ นนี้เข้าด้วยกนั จะสรา้ งรายไดจ้ ากนักทอ่ งเทยี่ วทีห่ ว่ งใยสุขภาพจากทัว่ โลกมหาศาลต่อปี มากกว่ารายไดก้ าร
ทอ่ งเท่ยี วแบบเดิมๆ หลายเท่าตวั อกี ทั้งยงั ชว่ ยรักษาสิง่ แวดลอ้ มและทรพั ยากรธรรมชาติอันสวยงามของไทย
ไม่ให้ถกู ทำลายไปในตวั อกี ดว้ ย

การวจิ ัยท่เี กยี่ วข้อง
ตัวอยา่ งด้านอาหารสุขภาพและการทอ่ งเท่ียว

งานวิจยั การศึกษาอาหารทอ้ งถ่ินเพอื่ สุขภาพในแหลง่ ท่องเทย่ี วชุมชนจากอตั ลกั ษณเ์ พอ่ื การทอ่ งเทยี่ ว
เรียนร้อู าหารเชิงสุขภาพของภมู ภิ าคตะวันตก : กรณศี กึ ษาชุมชนท่องเทยี่ วล่องชมวถิ ี คลองมหาสวสั ดิ์ ตาบลม
หาสวัสด์ิ อาเภอพทุ ธมณฑล จังหวดั นครปฐมผลการศกึ ษาพบว่า

ชุมชนคลองมหาสวัสด์ิ มอี ตั ลกั ษณ์ในการทอ่ งเท่ียวชมุ ชน ได้แก่ การชมนาบัว แหลง่ เรยี นรู้ขา้ วตัง
บ้านศาลาดิน สวนกลว้ ยไม้ บา้ นฟักข้าว และชมสวนผลไม้และนาข้าวปลอดสารพิษ พืชผัก พน้ื บา้ นที่นามาปรงุ
อาหารทอ้ งถ่ินท่เี ปน็ อตั ลกั ษณ์ เช่น ข้าว ผกั บงุ้ ไทย ใบและผลมะดนั ใบมะขาม ส้มโอ สว่ นเนอ้ื สัตว์หลกั เปน็
ปลาต่าง ๆ ไดแ้ ก่ ปลานิล และปลาชอ่ น และมีพืชผักสวนครัวเป็นแหล่งวตั ถุดิบที่สำคญั ใชใ้ นการประกอบ
อาหาร

"'

จากผลการศกึ ษาอาหารทอ้ งถ่ินของชุมชนคลองมหาสวสั ดิพ์ บว่ามีอาหารท้องถน่ิ ทสี่ ามารถจดั เป็น อาหาร
ทอ้ งถิ่นเพอื่ สขุ ภาพสำหรับการจัดสำรบั อาหารไดห้ ลากหลาย สำรบั อาหารตวั อย่าง ประกอบดว้ ยข้าวสวย แกง
เทโพหมู ผัดบวบไข่ ปลานลิ แดดเดยี วทอด มะละกอ/ กลว้ ย

ดา้ นอาหาร
ต้มยำกุ้ง เป็นอาหารทอ่ี ุดมดว้ ย แรธ่ าตุ โปรตนี และคาร์โบไฮเดรต มีไขมนั น้อย กุ้งเปน็ เนอื้ สตั ว์ที่มี

โคเลสเตอรอลชนิดทดี่ ี มีประโยชน์ต่อรา่ งกาย สามารถช่วยลดความเสยี่ งตอ่ การเกดิ โรคหวั ใจได้อีกดว้ ย รวมทั้ง
มีธาตสุ ังกะสีและซีลีเนียมในปริมาณสูง ช่วยเสริมสร้างภูมิคุม้ กัน เพิ่มความตา้ นทานตอ่ การติดเชอ้ื เคร่ือง
สมนุ ไพรต้มยำ เชน่ ข่า ตะไคร้ ใบมะกรดู มีสรรพคณุ แกท้ ้องอืด แก้ไอ แกช้ ้ำใน ขบั ลมในลำไส้ แก้คล่ืนเหียน
แกจ้ กุ เสยี ด ไดด้ ี

เส้นทางการท่องเทีย่ วเชงิ สขุ ภาพ
ตำบลบางกอบวั จงั หวดั สมทุ รปราการ มีกิจกรรม นวดลูกประคบ จะมกี ารนำลูกประคบสด มานวด

บรเิ วณ คอ บา่ ไหล่ และ หลัง ซ่ึงเปน็ กล้ามเนื้อส่วนทีม่ กี ารใช้งานค่อนขา้ งหนกั โดยเฉพาะอาการออฟฟิศซนิ
โดรม ซ่ึงเปน็ มากในหมูพ่ นกั งาน และที่บางกอบัวจะมีการนวดประคบบริเวณทา่ น้ำคลองแพท่ีแวดล้อมไปด้วย
ธรรมชาติ ทำให้การนวดประคบเปน็ กิจกรรมเดน่ ของชุมชนบางกอบวั มกี ิจกรรมทำลกู ประคบสมนุ ไพรลูก
ประคบของบางกอบวั จะใช้สมุนไพรสด อาทิ ตะไคร้ ขม้ินชัน ใบมะขาม มะกรูด ไพร พิมเสน เกลือ การบูร ซ่ึง
ลูกประคบสมนุ ไพรสดจะมสี รรพคุณมากกวา่ สมนุ ไพรอบแห้ง เพราะตวั ยาจะซมึ เข้าสใู่ ตผ้ ิวหนงั ได้ดีกว่า พอเรา
ไดล้ กู ประคบทท่ี ำกับมือ เราก็จะได้มาลองนวดลองประคบกนั และมกี ิจกรรมทำสปาเท้าน้ำสมนุ ไพร

กล่มุ ชาวบ้านท่ีรวมตวั กนั คดิ ค้นนำสมนุ ไพรทีป่ ลูกอยู่ในชุมชนมาต้ม เพอ่ื ทำสปาเท้าน้ำสมุนไพร โดย
ใช้สมนุ ไพรกวา่ 7 ชนิด อาทิ ชมุ เหด็ สม้ ป่อย ไพล ขมน้ิ ตะไคร้ มะกรดู เหงือกปลาหมอตม้ มาผสมกับน้ำเยน็
ในอา่ งแช่ 15 นาที เพ่อื บำบดั ผอ่ นคลาย ลดอาการชาของเท้าและมอื หลงั จากนน้ั จะนวดเทา้ ตอ่ ด้วยนำ้ มนั
มะพรา้ ว เพื่อให้กลา้ มเนือ้ เสน้ เอ็นผอ่ นคลายสบายตวั
ช่วงเวลาท่เี หมาะสม ตลอดทง้ั ปี

"(

การสร้างมูลคา่ เพมิ่ ให้โรงแรมเป็นโรงแรม wellness

ยอ้ นหลังกลบั ไปในชว่ งก่อนวกิ ฤตโควิด ประเทศไทยใช้การท่องเท่ียวในการขบั เคล่ือนเศรษฐกจิ ใน
หลายพ้นื ทเ่ี รามปี รมิ าณนักทอ่ งเท่ียวเกนิ กวา่ ขดี จำกัดของพ้นื ที่ ทำให้เกิดปญั หาทง้ั ในด้านสังคมและ
สง่ิ แวดล้อมตามมา และในชว่ งหลายปีทผี่ ่านมานกั ท่องเที่ยวส่วนใหญท่ เ่ี ขา้ มาในประเทศไทย จะเปน็
นกั ท่องเทย่ี วที่มงุ่ หาความค้มุ คา่ หรอื หากกล่าวงา่ ย ๆ กค็ ือ ไทยเราเปน็ จุดหมายปลายทางของนักท่องเทย่ี วท่ี
อยากไดข้ องถกู เราจงึ มปี รมิ าณนกั ทอ่ งเที่ยวจำนวนมาก แต่สรา้ งมูลคา่ ทางเศรษฐกจิ ตอ่ หวั ไมส่ งู นัก ทิศทาง
เชงิ ยุทธศาสตร์การท่องเทย่ี วหลงั วกิ ฤตโควิด หนว่ ยงานภาครฐั และสมาคมด้านการท่องเทีย่ วจากภาคเอกชน
เริม่ มองเห็นปัญหาและกำหนดทิศทางยทุ ธศาสตรก์ ารทอ่ งเทยี่ วใหม่ท่เี นน้ นักทอ่ งเทีย่ วท่มี ีมลู คา่ สูง มากกวา่
เน้นปริมาณนกั ทอ่ งเท่ยี ว โดยตลาดนกั ทอ่ งเทีย่ วท่ีท้งั ภาครัฐและเอกชนไทยให้ความสนใจ และนา่ จะมีแนวโนม้
การเตบิ โตเปน็ อยา่ งมากหลงั วกิ ฤต คือกลมุ่ นกั ทอ่ งเท่ยี วเพอ่ื สขุ ภาพ ทำให้ตลาดของโรงแรมประเภท
Wellness Hotel ทใี่ นอดตี มปี รมิ าณไม่มากและเปน็ ตลาดท่จี ับลูกค้าเฉพาะกลมุ่ (Niche Market) น่าจะเข้า
มาเปน็ ตลาด (Segment) สำคัญสำหรบั ธุรกจิ โรงแรมในประเทศ

Wellness Hotel คอื อะไร
จากงานวจิ ัยในประเทศสหรัฐอเมริกา โดย Oscar (Hengxuan) Chi, Chris (Zhe) Ouyang and

Christina Chi (2018) ได้ทำการศกึ ษาแนวคดิ เกีย่ วกบั ภาวะสุขภาพ และได้ให้นิยามคำวา่ Wellness Hotel
ว่า คอื โรงแรมท่ีมุ่งเนน้ ไปท่ีลกู ค้าทม่ี แี รงจูงใจในการรักษาและส่งเสริมสุขภาพ รวมถงึ วิถชี ีวติ ทด่ี ี โดยโรงแรม
ให้บริการครอบคลมุ ความต้องการของลกู คา้ ท้งั ด้านสุขภาพกาย สุขภาพใจ การพักผอ่ น อาหารเพ่ือสขุ ภาพ
สภาพแวดลอ้ มทด่ี ี รวมถึงความรับผดิ ชอบตอ่ ตนเอง

ประเภทของ Wellness Hotel
จากการศึกษา ภาพรวมธุรกจิ โรงแรมและรีสอรต์ เพือ่ สขุ ภาพ ของ มานศิ า ผิวจนั ทร์ และ อนญั ญา

รตั นประเสรฐิ (2562) ซึ่งอา้ งองิ จาก Illing (2016) ได้จำแนกประเภทของ Wellness Hotel ไว้ 4 รปู แบบ
จากบรกิ ารเชงิ สขุ ภาพนอ้ ยทสี่ ดุ จนถึงมากท่ีสุด ประกอบดว้ ย

โรงแรมและสปา (Hotel and Spa) คือโรงแรมแบบปกตทิ ่เี รารู้จักกนั โดยภายในโรงแรมมีบรกิ าร
ดา้ นสปา และการเสริมความงาม เชน่ การทำผม แตง่ เล็บ ซงึ่ โรงแรมประเภทนี้จัดเปน็ Wellness Hotel ใน
ระดบั เรมิ่ ต้น

โรงแรมท่มี ีสปาพรอ้ มโปรแกรมการฟืน้ ฟสู ุขภาพ และความงาม (Hotel with Spa and wellness
function) โรงแรมประเภทน้ี จะคล้ายกับโรงแรมประเภทแรก แต่จะมสี ่ิงอำนวยความสะดวกดา้ น wellness
ท่ีมากกว่าแค่สปา รวมถึงมกี ารจดั โปรแกรมด้านการฟนื้ ฟูสขุ ภาพและความงาม โดยสว่ นใหญ่จะมีโปรแกรม
การให้บริการท่ีลูกคา้ จองเข้ามาลว่ งหนา้ พร้อมกบั การจองหอ้ งพักของโรงแรม เชน่ โปรแกรมนวดบำบดั
แก้ปญั หาความเมอ่ื ยล้าจากการทำงาน หรือโปรแกรมด้านอาหารสขุ ภาพเพ่อื ปรบั สมดลุ ให้ร่างกาย

")

โรงแรมทีม่ ีการใหบ้ ริการแพทย์ทางเลือก ซง่ึ อยใู่ นความดแู ลของผเู้ ชีย่ วชาญด้านสุขภาพ (Hotel
with Medical Function) โรงแรมประเภทนจ้ี ะเริม่ มใี หบ้ ริการทางการแพทย์ โดยผ้เู ชี่ยวชาญ เช่น นัก
กายภาพบำบัด แพทยท์ างเลอื ก ทใี่ หบ้ ริการทางการแพทย์ เช่น การฝงั เข็ม ครอบแก้ว เพ่อื แกป้ ัญหาด้าน
สุขภาพ และฟ้ืนฟูร่างกายใหก้ บั ผใู้ ช้บรกิ าร เช่น นกั กีฬา ทีม่ ีอาการบาดเจ็บของกล้ามเนอ้ื คนวยั ทำงานหรือ
ผ้สู งู อายุ ท่มี ีอาการปวดเม่ือยหรืออกั เสบของกล้ามเนอ้ื รวมถึงการบำบัดทางจิตใจทม่ี าจากความเครียด

โรงแรมท่ีมีการใหบ้ รกิ ารแบบคลนิ กิ (Hotel Clinic) เป็นโรงแรมทมี่ ีแพทยม์ าใหบ้ รกิ ารทางการแพทย์
เฉพาะทาง หรอื เปน็ การให้บริการทอ่ี ยู่ภายใตก้ ารดแู ลของแพทย์ เช่น การเสรมิ ความงาม โดยอาจรวมถงึ การ
ผ่าตดั เสริมความงาม ดว้ ยก็ได้ การดแู ลผปู้ ว่ ยระยะพกั ฟน้ื หลงั ผา่ ตดั ทีอ่ าจตอ้ งมกี ารเฝา้ ดูอาการ ใชอ้ ุปกรณ์
เฉพาะทางการแพทย์ ในการตรวจประเมนิ

ในประเทศไทย ANYA MEDITEC ด้วยแนวคิด Bring Hospital to Hotel ทใ่ี ชท้ มี แพทย์ผู้เชยี่ วชาญของ
โรงพยาบาลสมติ เิ วช ตามมาด้วยการทำ Sleep Test ท่โี รงแรมแทนโรงพยาบาล เปน็ ตัวอยา่ งหน่งึ ของการ
ปรบั เปล่ยี นโรงแรมให้กลายเปน็ Hotel Clinic

ประเภทการใหบ้ ริการภายใน Wellness Hotel
Wellness Hotel โดยปกติแล้วจะใหบ้ รกิ ารใน 4 รปู แบบหลัก โดยโรงแรมแตล่ ะแหง่ ให้บรกิ ารไมค่ รบ

ทุกรปู แบบก็ได้ ซึ่งบรกิ ารดา้ น wellness ประกอบด้วย
บริการดา้ นทรีตเมนต์ (Treatment) เปน็ การให้บรกิ ารด้านการผอ่ นคลายและความงาม ท่ียงั ไม่ใช่

บริการการรกั ษาทางการแพทย์ เช่น บริการนวดสปา นวดแบบอโรมา่
กิจกรรมที่เกย่ี วขอ้ งกับการเคลือ่ นไหว (Movement) เช่น การทำกายภาพบำบดั และกิจกรรมดา้ น

กีฬา โดยมโี คช้ ให้คำแนะนำ สำหรบั การออกกำลังกาย เพอ่ื แกป้ ญั หาและฟืน้ ฟูสมรรถนะทางร่างกาย รวมถึง
การพฒั นาศักยภาพในการเล่นกฬี าในประเทศไทย กิจกรรมการวิ่งมาราธอน การแขง่ ขันไตรกีฬา เปน็ หน่ึงใน
กระแสกีฬาทไ่ี ด้รบั ความนิยม ทำให้มโี ค้ชจัดโปรแกรมการอบรมเพอ่ื พัฒนาศกั ยภาพดา้ นกีฬาใหก้ บั นกั กีฬา
สมคั รเลน่ เช่น การจัดคา่ ยสำหรบั ผ้ทู สี่ นใจการแขง่ ขนั ไตรกฬี า เพื่อสอนทักษะการว่ายน้ำ การปน่ั จักรยาน
และการว่งิ รวมถึงให้คำแนะนำด้านโภชนาการทง้ั ก่อน ระหว่าง และหลัง การแข่งขนั

กจิ กรรมเพือ่ การผ่อนคลาย (Relaxing) Wellness Hotel ไม่ได้เนน้ ทีก่ ารดูแลสขุ ภาพกายอย่างเดยี ว
การดแู ลสขุ ภาพใจ การลดความเครียด เปน็ อีกกิจกรรมหน่ึงท่โี รงแรมประเภทนี้จดั เตรยี มใหก้ บั ลกู คา้ เช่น การ
สอนทำอาหาร การอาบแดด การบำบัดดว้ ยดนตรี เป็นตน้

กิจกรรมเพอ่ื การพฒั นาตนเอง (Self-fulfillment) เช่น การสอนโยคะ Life Coaching ค่ายปฏิบตั ิ
ธรรม และนง่ั สมาธิ เปน็ ตวั อยา่ งของกจิ กรรมเพอ่ื การพฒั นาตนเองทส่ี ามารถสรา้ งเปน็ โปรแกรม ThaiLife
Homestay Resort & Spa ทจี่ ังหวัดพังงา เปน็ ตัวอย่างของโรงแรม Wellness Hotel ท่มี ีการขายโปรแกรม
ปฏบิ ัตธิ รรมให้กับลูกค้า

#*

แนวโน้มและโอกาสของ Wellness Hotel
มปี จั จัยทง้ั ภายในและภายนอกประเทศหลายปจั จยั ที่ดจู ะเปน็ บวกตอ่ โรงแรมประเภท Wellness Hotel

ในดา้ นนโยบายภาครฐั ทเี่ กี่ยวข้องกบั การท่องเทย่ี ว หลังวกิ ฤตโควดิ เมือ่ ทำการเปดิ ประเทศใหน้ กั ท่องเที่ยวเขา้
มาพกั ผ่อน ภาครฐั มแี นวโนม้ จะเน้นทก่ี ลมุ่ นักทอ่ งเทย่ี วคุณภาพสงู ให้เข้ามาพกั ผอ่ นในประเทศไทยดว้ ย
ระยะเวลาที่นานข้นึ ใชเ้ งินกับบริการท่องเท่ยี วท่สี ูงข้นึ เพอื่ ชดเชยกับปริมาณนกั ท่องเทย่ี วทน่ี า่ จะมีแผนในการ
ควบคมุ จำนวนนกั ท่องเท่ียวกลุ่มสขุ ภาพในต่างประเทศจงึ นา่ จะเปน็ ตลาดสำคญั ทีก่ ารท่องเทยี่ วแหง่ ประเทศ
ไทยซง่ึ เป็นหนว่ ยงานสำคัญในการทำการตลาดด้านการทอ่ งเท่ียวของประเทศ ให้ความสนใจในการพฒั นา
โปรแกรมทางการตลาดเพื่อจูงใจนักท่องเทีย่ วกลมุ่ ดังกล่าว

ในดา้ น Eco System หรอื ธรุ กิจทเี่ ก่ียวเนื่องกับ Wellness Hotel เช่นธรุ กจิ โรงพยาบาลเอกชนของไทย
ทีม่ ศี กั ยภาพในการรองรบั ลกู ค้าตา่ งประเทศในการเขา้ มาทำการรกั ษาพยาบาล กน็ า่ จะเป็นธุรกจิ ตน้ นำ้ ทีส่ ง่ ตอ่
ลูกคา้ เขา้ มาสธู่ ุรกิจ Wellness Hotel เมอ่ื เปิดให้มีการเดินทางไดต้ ามปกติ กลมุ่ นักทอ่ งเท่ยี วท่ีเข้ามาทำการ
รกั ษาพยาบาลในประเทศไทยน่าจะเปน็ นกั ทอ่ งเทีย่ วลำดับแรก ๆ ทีเ่ รม่ิ เดนิ ทางเขา้ สูป่ ระเทศไทย

บรษิ ัทประกนั สขุ ภาพ และเงอื่ นไขการรบั ผดิ ชอบค่าใช้จ่ายทเ่ี กย่ี วขอ้ งกบั การใช้บริการ Wellness Hotel
กเ็ ป็นอีกหนง่ึ ตัวแปรทีส่ ร้างปัจจยั บวก ในสหรัฐอเมรกิ ามหี นว่ ยงานทอ่ี อกมาตรฐาน Wellness Hotel ซง่ึ
ปัจจบุ นั มีโรงแรมและรีสอรต์ ในเอเชยี หลายแหง่ รวมถึงในประเทศไทยท่ีอยู่ระหวา่ งการขอตรวจประเมนิ เพอื่ รับ
มาตรฐานดังกลา่ ว เช่น อ่าวนางปร้ินซ์วลิ ล์รีสอร์ทแอนดส์ ปา จังหวัดกระบี่ ที่ผมเคยมีโอกาสไดเ้ ข้าไปจดั
ประชมุ เก่ียวกับมาตรฐานสปา และ Wellness Hotel ที่จดั โดย หนว่ ยบริหารและจัดการทุนด้านการเพ่มิ
ความสามารถในการแขง่ ขนั ของประเทศ (บพข.) และสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจยั และ
นวตั กรรม (สกสว.) ทำใหท้ ราบวา่ เงือ่ นไขของประกันสขุ ภาพในอเมริกาและยุโรป ในกรมธรรม์บางประเภท ผู้
ซื้อกรมธรรม์นอกจากจะได้รับความคุ้มครองในการรกั ษาพยาบาลแล้ว ยังสามารถเบิกคา่ ใช้จ่ายในการเข้ามา
พกั ฟ้นื หรอื ใช้บริการฟนื้ ฟูสุขภาพกับโรงแรมท่ไี ดม้ าตรฐาน Wellness Hotel โดยบรษิ ทั ประกันเปน็
ผู้รบั ผดิ ชอบค่าใช้จา่ ยให้

การเพม่ิ ข้นึ ของจำนวนผู้สงู อายุที่มีรายได้สูง ทัง้ ในตา่ งประเทศและในประเทศไทย เปน็ อีกปจั จัยหนึ่งท่ี
น่าจะช่วยกระตนุ้ ให้โรงแรมประเภท Wellness Hotel มจี ำนวนลกู คา้ ท่ีมากข้นึ เชอื่ วา่ Wellness Hotel
นา่ จะดึงดดู ผูป้ ระกอบการโรงแรมเดมิ ท่ปี รับเปลี่ยนโรงแรมบางสว่ นใหเ้ ป็น Wellness Hotel รวมถงึ ดึงดดู
ผูป้ ระกอบการในธุรกจิ พัฒนาอสังหาริมทรพั ยป์ ระเภทอ่ืนกา้ วเข้ามาเล่นในธุรกิจนี้ โดยเชอ่ื มโยงกับตลาด
อสังหารมิ ทรัพย์สำหรับผู้สงู อายุ และกลมุ่ ทนี่ ่าจะเป็นตวั แปรสำคัญทส่ี ุดที่ชว่ ยใหต้ ลาดดงั กล่าวมกี ารเติบโต คือ
กลมุ่ ผ้ปู ระกอบการโรงพยาบาลเอกชน ทน่ี ่าจะเป็นท้ังผลู้ งทุนพัฒนา Wellness Hotel และการเขา้ ไปจบั มือ
กับผปู้ ระกอบการในธรุ กจิ โรงแรมและธุรกิจพฒั นาอสงั หารมิ ทรพั ย์ประเภทที่อย่อู าศยั ผู้สงู อายุ ไม่แนว่ ่า
นอกจากไทยจะเป็น Medical Hub แล้ว เราอาจจะเป็น Hub ของ Wellness Hotel ดว้ ยก็เป็นได้

#!

เปดิ กลยุทธ์ Hotel spa สร้างโอกาสทางธุรกิจ
สปาหนึ่งในธุรกิจดาวเด่นของอตุ สาหกรรมความงามและการดูแลสุขภาพ (wellness industry) ของ

โลกจากแนวโนม้ อัตราการเตบิ โตทสี่ งู จากการคาดการณข์ อง Global Wellness Institute (GWI) แสดงให้
เหน็ ว่ามูลค่าตลาดของธุรกิจสปาทัว่ โลกมแี นวโนม้ ขยายตวั เฉลี่ยถึง 6% ตอ่ ปี หรอื จากมูลคา่ ตลาดเพียง 1.29
แสนล้านดอลลารส์ หรฐั ฯ สู่ระดบั 1.69 แสนลา้ นดอลลาร์สหรฐั ฯ ในชว่ งปี 2015-2020 ซ่งึ อัตราการเติบโต
ดงั กลา่ วสงู กว่าอัตราการเติบโตของมลู คา่ ตลาด wellness industry ทัว่ โลกที่มีแนวโนม้ ขยายตวั เฉลีย่ ราว 5%
ตอ่ ปี หรอื จาก 3.8 ลา้ นลา้ นดอลลาร์สหรัฐฯ สรู่ ะดับ 4.9 ลา้ นล้านดอลลารส์ หรัฐฯ ในช่วงเวลาเดียวกัน
โดยการเตบิ โตของธรุ กิจสปาน้นั มีปจั จยั สนับสนนุ หลกั มาจาก

1) จำนวนประชากรสูงอายทุ ่ีเพมิ่ ขึ้นอยา่ งตอ่ เนือ่ งทั่วโลก จากการวเิ คราะห์ขอ้ มลู ของ GWI และ CIA
World Facebook พบวา่ ประเทศท่มี ีมลู ค่าตลาดธรุ กจิ สปาใหญ่ทส่ี ุด 20 อันดับแรกของโลกส่วนใหญม่ ีระดับ
อายเุ ฉล่ีย (median age) ของประชากรสูงกวา่ 40 ปี ซงึ่ สะท้อนถงึ แนวโนม้ ความต้องการใช้บริการสปาท่มี าก
ขน้ึ จากการเข้าสสู่ งั คมผสู้ ูงอายุ

2) กลมุ่ ชนชัน้ กลางท่ัวโลกมรี ะดบั รายไดท้ ี่สูงขึ้นส่งผลใหเ้ กดิ การใช้จ่ายเงินเพอื่ ดแู ลสุขภาพของตนเอง
นอกเหนือจากการใช้จา่ ยเพือ่ ดำรงชีวิตประจำวนั

3) วิถีชีวิตทเ่ี ร่งรบี ของกลุ่มคนรุ่นใหมซ่ ง่ึ ก่อให้เกิดความเครยี ด
สำหรบั มูลค่าตลาดธรุ กิจสปาในไทยมีการเตบิ โตถงึ ราว 8% ตอ่ ปี ซงึ่ สูงกว่าอตั ราเฉลีย่ ทั่วโลก หรือ
ขยายตวั จากระดบั ประมาณ 3 หม่ืนล้านบาทในปี 2013 มาอยู่ที่ราว 3.5 หมน่ื ลา้ นบาทในปี 2015 สงู เป็น
อนั ดบั ท่ี 16 ของโลกและเปน็ อนั ดบั ที่ 5 ของเอเชีย เปน็ รองเพยี งจนี ญปี่ นุ่ เกาหลีใตแ้ ละอนิ เดยี โดยกลุ่มลกู ค้า
หลักคอื นักท่องเที่ยวตา่ งชาติ โดยเฉพาะนกั ท่องเทยี่ วจากเอเชียตะวนั ออก เช่น จนี ไต้หวนั ฮ่องกง เกาหลีใต้
และญ่ีปุน่ ทัง้ น้ี จากการประมาณการโดย GWI คาดวา่ มลู คา่ ตลาดของ wellness tourism ทั่วโลกจะเติบโต
ราว 7% ต่อปีในช่วงปี 2015-2020 จากมูลคา่ 19 ล้านลา้ นบาทเป็น 27 ลา้ นลา้ นบาท ซง่ึ คาดว่าธุรกจิ สปาใน
ไทยจะไดป้ ระโยชน์จากแนวโน้มการเติบโตน้ี หนง่ึ ในรปู แบบสปาท่ีนา่ จับตามองและมแี นวโน้มเตบิ โตสงู ได้แก่
hotel spa เนื่องจากมแี นวโนม้ เติบโตตามภาคการทอ่ งเท่ียวของไทยที่ยังขยายตัวไดด้ อี ย่างต่อเน่อื ง อีกทงั้ ยัง
เป็นการเพ่มิ ความหลากหลายของกจิ กรรมใหแ้ ก่นักท่องเทย่ี วและช่วยเสริมประสทิ ธิภาพการสร้างรายไดใ้ ห้แก่
โรงแรม
Hotel spa สามารถชว่ ยเสรมิ จดุ แขง็ ให้ธรุ กจิ โรงแรม สะท้อนจาก RevPAR ท่ีสูงกวา่ และสร้างโอกาสให้
ผ้ปู ระกอบการธรุ กิจบรกิ ารสปาและผู้ผลิตผลติ ภณั ฑ์เวชสำอาง จากข้อมลู ของ CBRE Hotels พบว่าโรงแรมใน
สหรฐั ฯ ที่มีบรกิ ารสปาจะมีระดบั รายได้ต่อห้องพักทั้งหมด (Revenue per Available Room, RevPAR) สงู
กวา่ โรงแรมท่ีไมม่ ีสปาอยู่ราว 27% สำหรับโรงแรมในเขตเมอื ง และ 10% สำหรับที่พกั แบบรีสอรท์ เนื่องจาก
โรงแรมสามารถขน้ึ คา่ หอ้ งพักไดส้ ูงกว่า ในขณะเดียวกันกย็ ังสามารถสร้างกระแสเงนิ สดและรายไดป้ ระจำให้แก่
โรงแรมจากฐานลูกค้าทีส่ มัครสมาชกิ เพ่ือใช้บรกิ ารสปา รวมถึงสามารถสรา้ งมลู ค่าเพ่มิ ให้กับโรงแรมในดา้ น
ภาพลักษณ์อกี ดว้ ย ทัง้ น้ี hotel spa ท่มี รี ูปแบบการให้บรกิ ารท่ีแตกต่างสามารถสรา้ งจุดเด่นให้โรงแรมได้ เช่น

#"

Zen Zone Spa ของโรงแรม 5 ดาว Gran Hotel la Florida ในบารเ์ ซโลน่าทน่ี ำเสนอบริการให้ลกู ค้าได้
พักผ่อนในหอ้ งออกซิเจนบริสุทธ์ิ 99.5% ภายใตแ้ สงสีฟา้ เพ่อื บำบดั ความเครยี ดและกำจดั สารพษิ ออกจาก
รา่ งกาย หรอื K-Spa ของโรงแรม K-West Hotel & Spa ในลอนดอนทใี่ หบ้ รกิ ารสปาดว้ ยอณุ ภมู ติ ำ่ กวา่ จุด
เยือกแขง็ สลบั กบั การอบซาวน่าเพ่ือช่วยกระตนุ้ ระบบไหลเวียนโลหิต ลดเซลลูไลท์และเสริมสรา้ งระบบภมู ิ
ต้านทานให้รา่ งกาย ซ่ึงเปน็ ศาสตร์ hot-and-cold therapy ของฟนิ แลนด์

ในอกี ดา้ นหน่งึ hotel spa สรา้ งโอกาสใหผ้ ปู้ ระกอบการธุรกิจบริการสปาสามารถขยายฐานลูกคา้ ได้
กว้างขึน้ โดยการขยายธรุ กจิ สปาในโรงแรม เน่ืองจากโรงแรมระดับ 4-5 ดาวสว่ นใหญ่มกั ตั้งอยู่ในทำเลที่ดี
ประกอบกับแขกที่เขา้ พักส่วนใหญม่ กี ำลังซอื้ สูง โดยผู้ประกอบการสปาทีม่ คี วามเชี่ยวชาญดา้ นผลิตภณั ฑ์เวช
สำอางและเครอื่ งหอมยงั สามารถประชาสมั พันธ์สนิ ค้าของตนเองผา่ นการใชง้ านจรงิ กับลกู คา้ ท่ใี ช้บรกิ ารสปา
เพื่อเพ่มิ โอกาสในการจำหนา่ ยผลติ ภัณฑแ์ ละสร้างการรับรู้ (brand awareness) ต่อกลุ่มลูกค้าให้กวา้ งขน้ึ

ปัจจุบนั เครอื ธรุ กจิ โรงแรมระดับโลกเดนิ เกมก้าวสอู่ ตุ สาหกรรม wellness industry ดว้ ยกลยทุ ธ์การ
ควบรวมกิจการและสร้างความร่วมมอื กบั ธุรกิจสปาและธุรกิจท่เี กย่ี วเนือ่ ง อาทิ กลุม่ Hyatt Hotels &
Resorts ไดเ้ ขา้ ซือ้ กจิ การ Miraval Group และ Exhale ซ่งึ เปน็ ผูป้ ระกอบการในอุตสาหกรรม wellness
industry ทีม่ ชี ือ่ เสยี งในสหรฐั ฯ ดว้ ยเงินลงทุนกวา่ 375 ลา้ นดอลลาร์สหรฐั ฯ ในปี 2017 โดยเครอื Hyatt มี
แผนที่จะขยายธรุ กิจของ Miraval และ Exhale ใน spa หลายรูปแบบ รวมถงึ fitness center ในอนาคตเพื่อ
รองรบั ความตอ้ งการของแขกทเี่ ขา้ พกั

นอกจากนี้ กลุ่มธรุ กิจโรงแรมยงั สามารถสร้างพนั ธมิตรกับผ้ผู ลิตผลิตภณั ฑ์เวชสำอางที่มีชอื่ เสยี งระดบั
โลกเพอ่ื ดึงดดู แขกท่ีเข้าพกั รวมถึงลูกค้าจากภายนอกเข้ามาใช้บรกิ ารสปา เช่น โรงแรม Hôtel Plaza
Athénée ในกรงุ ปารสี ที่ร่วมมอื กบั Parfums Christian Dior เพื่อนำแบรนด์สปาอยา่ ง Dior Institut ไปเปดิ
ให้บรกิ ารภายในโรงแรม หรือ Hotel Sahrai ในเมอื งแฟส็ (Fez) ประเทศโมร็อกโกทีร่ ่วมมือกับ Givenchy
Parfums เพ่ือให้บริการสปาภายใต้แบรนด์ Givenchy Spa ซึง่ ช่วยตอกยำ้ ภาพลกั ษณ์ความหรหู ราของ
โรงแรมท้ังสองแหง่ ได้เป็นอยา่ งดี อยา่ งไรก็ดี อไี อซีแนะผู้ประกอบการโรงแรมไทยควรพิจารณาถึงความเปน็ ไป
ไดใ้ นการเพิม่ พืน้ ทใี่ ห้บรกิ ารสปาภายในโรงแรม โดยอาจบริหารธรุ กิจสปาด้วยตนเอง เพอ่ื ควบคุมตน้ ทุนและ
คณุ ภาพในการใหบ้ รกิ ารสปาได้ แตอ่ าจมภี าระเพ่ิมเตมิ ในดา้ นการฝกึ อบรมพนกั งาน โมเดลธุรกิจลักษณะนี้
เหมาะสำหรบั ผปู้ ระกอบการทีม่ เี งินลงทนุ พอสมควร หรอื อาจร่วมมอื กบั ผูป้ ระกอบการธรุ กิจสปาให้ลงทนุ
ขยายการใหบ้ รกิ ารภายในพื้นที่ของโรงแรม (outsource) เพ่อื ให้บริการแก่แขกทีเ่ ข้าพกั รวมถงึ ลกู คา้ ในบรเิ วณ
ใกลเ้ คยี ง สำหรบั ผู้ประกอบการทไ่ี มต่ ้องการบริหารธรุ กจิ สปาดว้ ยตนเอง หรือมีเงนิ ลงทนุ ไม่มากนกั อาจเลอื กใช้
โมเดลธรุ กิจลกั ษณะน้ี เพื่อตอบโจทยค์ วามตอ้ งการของแขกท่ีเขา้ พกั นอกจากน้ี ผปู้ ระกอบการสปาควร
พิจารณาการขยายธรุ กิจไปสู่ hotel spa เพือ่ สร้างฐานลกู คา้ กลุ่มท่ีมศี ักยภาพใหแ้ ขง็ แกร่งขน้ึ เนอื่ งจาก
โรงแรมระดบั 4-5 ดาวสว่ นใหญม่ ักต้ังอย่ใู นทำเลที่ดี และแขกทีเ่ ข้าพกั ส่วนใหญ่มกี ำลังซอื้ สงู จงึ สามารถขยาย
ฐานลกู ค้าทม่ี ศี กั ยภาพไดก้ ว้างขน้ึ อีกทัง้ ยังสามารถสรา้ งโอกาสในการประชาสัมพนั ธ์และจำหน่ายผลติ ภัณฑ์
เวชสำอางของตนแกล่ ูกคา้ เพอื่ เพิ่มช่องทางในการสรา้ งรายได้

##

Upskill การโรงแรมสู่ Wellness Industry อตุ สาหกรรมในอนาคต
เชื่อวา่ พนกั งานโรงแรม นักศึกษาการโรงแรมและบุคคลากรสายงานดา้ นการโรงแรมและการทอ่ งเทีย่ วใน

ขณะนนี้ ่าจะกำลังมีคำถามในใจวา่ “จะเอาอยา่ งไรกบั หน้าทก่ี ารงานของตวั เองดี?” ด้วยความทป่ี ัจจบุ ันนไ้ี ม่
น่าจะมีใครที่สามารถบอกได้อย่างชดั เจนว่า “ธรุ กิจการโรงแรมและการทอ่ งเทีย่ วจะฟนื้ ตวั เมอ่ื ไหร่?” และแม้
จะมวี คั ซีนออกมาแล้วมันกไ็ ม่นา่ จเป็นคำตอบสดุ ทา้ ยของคำถามน้ี ผเู้ ช่ยี วชาญและนักวิเคราะหบ์ างรายมกี าร
คาดการณ์ไปวา่ อาจจะเริ่มเหน็ สญั ญาณที่ดีชว่ งไตรมาส 3 หรอื ไตรมาส 4 ของปี 2564 ซ่ึงนั่นเป็นเร่ืองที่เรา
ยังคงต้องรอคอยคำตอบกนั ตอ่ ไปแต่ในฐานะของคนธรรมดาคนหนง่ึ ทมี่ ภี าระค่าใชจ้ ่ายต้องเลย้ี งดูตวั เองและ
ครอบครวั ความไมช่ ดั เจนดา้ นอาชีพ ณ ขณะน้ีอาจทำใหเ้ ราจำเปน็ ท่จี ะต้องมองหาทางออกอ่ืนสำรองไว้เป็น
ทางเลือกเพ่ือความอย่รู อดเพราะในสถานการณน์ ที้ ง้ั นายจา้ งและลูกจา้ งตกอยูใ่ นสถานการณท์ ยี่ ากลำบากพอๆ
กนั

คำถามตอ่ มาคือในเมื่อเราทำงานดา้ นการโรงแรมแลว้ เราจะสามารถหาโอกาสในสายงานอาชพี อื่นอะไร
ได้บ้าง? หน่ึงในอตุ สาหกรรมแหง่ อนาคตและเป็นอุตสาหกรรมเปา้ หมายในระดบั นโยบายระดบั ชาติของ
ประเทศไทยทน่ี า่ สนใจและสามารถปรับเพิม่ (Upskill) จากงานโรงแรมเพอ่ื ไปหาโอกาสในอุตสาหกรรมนัน้ ได้
นัน่ คืออาชพี ในอตุ สาหกรรมเพ่อื สขุ ภาพหรอื Wellness Industry มีการคาดการณ์กนั ว่าหาก COVID-19
คล่คี ลายดว้ ยช่ือเสยี งดา้ นมาตรฐานสาธารณสขุ ของประเทศไทยทัง้ บุคคลากรทางการแพทยท์ ี่มีความเช่ยี วชาญ
ในระดบั โลก อัตราคา่ รักษาพยาบาลที่ถูก อปุ นสิ ัยที่มคี วามเป็นมติ รของคนไทย อาหารการกินท่ีหลากหลาย
และทีส่ ำคญั การควบคุมการแพรร่ ะบาดของ COVID-19 ในประเทศไทยท่ีมคี ุณภาพตดิ อนั ดบั ต้นๆ ของโลกจะ
ทำใหป้ ระเทศไทยเปน็ อกี หน่งึ ประเทศเป้าหมายในการเดินทางมาท่องเท่ยี วในแบบ Medical Tourism และ
Wellness Tourism และน่ีคอื โอกาสดา้ นอาชพี ท่พี นักงานโรงแรมสามารถนำไปเป็นแนวทางในการปรบั ตวั
เพือ่ Upskill ได้

1. Fitness – Personal Trainer โดยปกตแิ ล้วงานโรงแรมจะมฝี ่าย Fitness อยู่ในบางโรงแรมการท่ี
จะปรับตัวใหเ้ ขา้ สูอ่ ุตสาหกรรม Wellness เราสามารถ Upskill ตัวเองไดโ้ ดยการเข้าอบรมเปน็ ผ้ฝู กึ สอน
ส่วนตวั (Personal Trainer) เพือ่ ออกแบบ Class ออกกำลงั กายท่ีเหมาะสมกับเพศและวัยซ่ึงสามารถทำงาน
ได้ทงั้ ใน Wellness Hotel/Resort, Nursing Home, Day Care. และยงั สามารถทำเปน็ Freelance หรอื
ธุรกจิ ส่วนตัวสอดรบั กับ Trend ของผบู้ รโิ ภคในความต้องการการมีรูปรา่ งและสขุ ภาพทด่ี ีไดส้ ำหรบั สถาบันท่ี
เปดิ สอนหลักสูตรการเป็น Personal Trainer และสามารถออกใบประกาศนียบัตรรับรองได้ เชน่ Planforfit,
Fitthai. เป็นตน้

2.ครสู อน YOGA เม่อื พูดถึงภาพความเป็น Wellness Resort โยคะคืออกี หนง่ึ กิจกรรมทเ่ี ปน็ ภาพจำ
ของผคู้ นท่ัวไปเม่อื นกึ ถึงการเข้าพักในสถานท่ที เี่ ปน็ Wellness Resort การเปน็ ครูสอนโยคะจะทำใหเ้ รา
สามารถออกแบบ Class สอนโยคะในแบบกลมุ่ ยอ่ ยหรอื กลุม่ ใหญท่ มี่ ีรูปแบบการปฏบิ ตั สิ อดคลอ้ งกับผูเ้ ขา้ รว่ ม
แต่ละเพศและวยั ต่างๆ นอกจากจะทำงานในสาย Wellness ไดแ้ ลว้ การเป็นครสู อน YOGA ยังสามารถทำให้
เราประกอบธุรกิจส่วนตวั ในรปู แบบ Freelance ได้ด้วยเชน่ กันทง้ั การเปน็ ผ้ฝู ึกสอนสว่ นตัวหรอื รับสอนตาม

#$

สถานที่ตา่ งๆ หรอื แมแ้ ตก่ ารมี Club สำหรบั ฝกึ โยคะเปน็ ของตนเองกต็ ามสำหรับการเปน็ ครสู อนโยคะสามารถ
เริ่มตนั ไดจ้ ากการเขา้ รบั การฝกึ อบรมตามสถานบันทม่ี ีการเปดิ สอน เช่น โรงเรียนบางกอกโยคะ ที่มีหลักสตู ร
การสอนเปน็ ครูโยคะทจ่ี ะทำใหผ้ ูส้ ำเรจ็ การศกึ ษาสามารถนำความรู้ไปออกแบบโปรแกรมโยคะเพอ่ื ประกอบ
อาชีพได้

3.นกั โภชนาการ เป็นอกี หน่งึ สายอาชพี ทส่ี ำคญั ใน Wellness Industry การเปน็ นักโภชนาการจะ
เกี่ยวข้องกบั การออกแบบอาหารและเคร่อื งด่ืมที่เหมาะสมกบั เพศและวัยรวมท้งั การแปลงคำสงั่ ของแพทย์มา
เป็นค่าพลังงานอาหารท่ีผู้ป่วยควรจะไดร้ บั ในกรณีทตี่ ้องดแู ลผูป้ ่วยพักฟื้นการเป็นนกั โภชนาการยงั สามารถเพ่ิม
โอกาสในการประกอบธรุ กจิ ส่วนตวั ได้ดว้ ยเช่นกนั เชน่ การออกแบบคอรส์ อาหารลดนำ้ หนกั เมนอู าหารเพอ่ื
ลา้ งพษิ ในร่างกาย (Detox) โดยทั่วไปใน Wellness Resort เราจะไดเ้ หน็ การ Program ด้านอาหารและ
เครอื่ งด่มื ทมี่ าพรอ้ มกับการเขา้ พักในลักษณะของ “มอื้ อาหารเพ่อื สขุ ภาพที่เนน้ การ Detox” ลา้ งสารพษิ ใน
ร่างกายอันเปน็ อกี หน่ึงจดุ ขายในความเปน็ Wellness Resort ปัจจุบันการเปน็ นักโภชนาการสามารถเริ่มตน้ ได้
ต้ังแตก่ ารเรยี นในระดบั อุดมศึกษาและในบคุ คลท่วั ไปมีสถานบันทสี่ อนด้านการโภชนาการอยู่ เชน่ คณะแพทย์
ศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล ฝ่ายโภชนาการ เป็นตน้

4.การบรบิ าลและผู้ดแู ลผ้สู ูงอายุ สายอาชพี แห่งอนาคตสอดรับกบั การก้าวเข้าสู่ความเป็นสงั คมผสู้ ูงอายุ
ของประเทศไทยซงึ่ มีการคาดการณว์ ่าในปี 2564 ประเทศไทยจะมีประชากรทอ่ี ายุเกิน 60 ปขี นึ้ ไปร้อยละ 16
ของประชากรทงั้ หมด (อนันต์ อนนั ตกลู ภาคสี มาชกิ สำนกั ธรรมศาสตร์และการเมอื ง ราชบณั ฑิตยสภา) ซึง่
ผสู้ งู อายใุ นปจั จบุ ันมกี ำลงั ซ้อื สูงรวมทัง้ บุตรหลานที่มีกำลังจ่ายสูงเพ่ือให้ผู้สูงอายไุ ดร้ ับการดแู ลทด่ี ีเช่นกันการ
เป็นผดู้ แู ลผ้สู งู อายุจะสามารถทำงานใน Nursing Home, Day Care, Wellness Center, หรือการทำงาน
แบบ Freelance รับดแู ลผู้สงู อายนุ อกสถานทไ่ี ดเ้ ชน่ กันแต่การจะเข้าส่สู ายอาชีพน้จี ำเป็นท่ีจะตอ้ งไดร้ ับการ
ฝกึ อบรมอย่างเปน็ ระบบตั้งแต่ขนั้ ตอนของการศกึ ษาพ้ืนฐานด้านกายวิภาคศาสตร์ การดแู ลสุขภาพอนามยั ของ
รา่ งกาย การดูแลผปู้ ว่ ยกรณตี า่ งๆ เชน่ ปว่ ยติดเตยี ง มแี ผลกดทบั ผู้ป่วยท่ีตอ้ งได้รบั ออกซเิ จน เป็นตน้ สำหรับ
ในประเทศไทยมกี ารสอนหลกั สูตรน้อี ยู่ตวั อย่างเช่น Bangkok Intercare School หรอื มหาวทิ ยาลยั ฟาร์อีส
เทิร์น (FEU: Wellness Training Center) เปน็ ตน้

5.ลา่ มแปลภาษา เปน็ สายอาชพี ทเี่ รม่ิ ต้นได้งา่ ยทส่ี ดุ ในการก้าวจากพนักงานโรงแรมสอู่ ตุ สาหกรรม
Wellness การเป็นล่ามแปลภาษาเปน็ สิ่งทสี่ ำคญั เพราะจะอยใู่ นข้นั ตอนของ Communication ระหวา่ ง
ผู้ใชบ้ รกิ ารกบั ผบู้ ริการกล่าวคอื เปน็ ตวั กลางในการแปลงความตอ้ งการใหไ้ ด้รบั ในสงิ่ ทต่ี ้องการไดต้ รงจดุ ที่สุดถ้า
จะมองภาพความสำคญั ของลา่ มแปลภาษาเราสามารถศกึ ษาไดจ้ ากกรณีของความนยิ มของชาวต่างชาติในการ
เดินทางเขา้ มารกั ษาพยาบาลในประเทศไทย (Medical Tourism) และตอ้ งอยู่พักฟ้นื ข้อมูลจากศนู ย์วจิ ยั กสกิ ร
ไทยและ bltbangkok ระบวุ า่ ในปี 2018 มีชาวต่างชาติท่นี ยิ มเดนิ ทางมารักษาพยาบาลและพกั ฟนื้ ใน รพ.
เอกชนของไทยประกอบดว้ ย กล่มุ ประเทศ Middle East 12.5% เมยี นมาร์ 8.7% อเมรกิ า 6.2% สหราช
อาณาจักร 5% ญ่ีป่นุ 4.9% และกัมพชู า 2.2% และมีแนวโน้มว่านกั ทอ่ งเทย่ี วจีนกล่มุ ผทู้ ม่ี ภี าวะมบี ตุ รยากและ
กลุ่มทเี่ น้นความงามจะเพิม่ ปรมิ าณการเขา้ มาใช้งานมากข้นึ ด้วยในอนาคตจะเห็นไดว้ ่าแตล่ ะประเทศมีภาษาท่ี

#%

แตกต่างกันไม่ได้จำกัดเฉพาะภาษาสากลอยา่ งภาษาอังกฤษจากตัวอย่างจะเห็นวา่ ภาษาอาหรับ/อารบิก
ภาษาญ่ปี ่นุ ภาษาจีน หรือแมแ้ ตภ่ าษาเพ่ือนบ้านใกลต้ ัวเราอยา่ ง ภาษาเมียนมาร์ ภาษากมั พูชา ถือเป็นกลมุ่
ภาษาที่สามารถสร้างโอกาสในสายงาน Medical Tourism และ Wellness Tourism ใหเ้ ราได้เชน่ กัน

6.Perfumer - นกั ปรุงน้ำหอม สายอาชพี นี้ค่อนข้างจะเปน็ สายอาชพี เฉพาะกลุม่ แต่หากพดู ถงึ ความ
สอดคลอ้ งกบั อตุ สาหกรรม Wellness การเปน็ Perfumer สามารถทำใหเ้ ราออกแบบกลิ่นตา่ งๆ ท่ีใชใ้ นสว่ น
ของ SPA และชว่ ยเพิม่ มูลค่าของการใช้บรกิ าร SPA ไดแ้ ละหากกล่นิ ทีเ่ ราออกแบบมีลกั ษณะเฉพาะตวั เป็นท่ี
ชื่นชอบในระดับ Mass Market ก็ยิ่งเพ่ิมโอกาสใหเ้ ราสามารถเปน็ เจ้าของธรุ กิจได้ด้วยเช่นกนั บางคนสามารถ
ผลิตน้ำหอมกลนิ่ ทเี่ ปน็ เอกลษั ณะของตวั เองขายได้ในประเทศฝรง่ั เศสมีการเรยี นการสอนหลักสตู ร Perfumer
กันอย่างเปน็ ระบบต้งั แตข่ น้ั เรม่ิ ตน้ ไปจนถึงข้ันเป็น Professional Perfumer มสี ถาบนั สอนทำน้ำหอมที่มี
ช่ือเสียงอยา่ ง GIP - Grasse Institute of Perfumery ที่เป็นท่ยี อมรับในระดับนานาชาตหิ รอื แมแ้ ตส่ ถาบัน
Givaudan : International Flavors & Fragrances ของสวสิ แลนด์กเ็ ปน็ อกี แห่งท่ีมชี ่อื เสียงด้วยเชน่ กนั
สำหรบั ประเทศไทยเราน้ันกม็ สี ถาบนั สอนการปรงุ นำ้ หอมดว้ ยเชน่ กันอยา่ ง Artisan Valley และ Perfumer
Academy Thailand นอกจากน้ียังมกี ารจัดเปน็ Workshop ยอ่ ยใหผ้ ทู้ ี่มคี วามสนใจแตย่ งั ไมส่ ะดวกเรยี นแบบ
จริงจัง เช่น Workshop : Scent Designer บบกล่นิ ใหน้ ำ้ หอมและสนิ คา้ ท่จี ดั โดย The Cloud และ
KBANKLIVE

ทัง้ หมดท่รี วบรวมมานีเ้ ป็นเพียงส่วนหนึ่งในโอกาสในสายงาน Wellness Industry ที่พนักงานโรงแรม
สามารถปรบั ตวั เขา้ รับโอกาสนี้ไดก้ อ่ นหน้านมี้ กี ารพูดถงึ การทำงานในลักษณะ Multi Skill กนั มาบา้ งแลว้
ประเภทการทำงานในโรงแรมท่ตี ้องทำงานได้หลากหลาย เช่น ในแผนก Front Office ต้องสามารถทำงานได้
ทง้ั G.S.A, G.R.O, Bell Boy, Operator หรือแมแ้ ต่การทำงานข้ามแผนก เชน่ เปน็ Front Office แต่สามารถ
ทำงานแผนก Housekeeping ไดแ้ ตใ่ นอนาคต Multi Skill น้ีอาจจะไม่เพยี งจากการแข่งขันด้านทักษะ
แรงงานท่ีสงู ขึ้นรวมทั้งความไม่แน่นอนด้านอาชีพจากการเปลย่ี นแปลงที่เรว็ ขึ้นของอุตสาหกรรมต่างๆ จึง
จำเปน็ ทเี่ ราจะตอ้ งเป็น Multi Skill แบบ “Cross Industry” ข้ามอตุ สาหกรรมไปเลยจะทำใหม้ แี ต้มตอ่ ในดา้ น
อาชพี และทางเลอื กมากกวา่ ซึง่ นน่ั คอื สง่ิ ที่สำคญั ทีส่ ดุ ของทักษะในอนาคตของลูกจ้างจำเปน็ ทต่ี อ้ งศึกษาและ
หาทางรบั มือในทส่ี ุด

การวิจัยที่เกยี่ วข้อง
โอกาสและความทา้ ทายของธรุ กจิ สปาในโรงแรมและรสี อรท์ สกู่ ารเชอื่ มโยงบรกิ าร ร่วมกบั การท่องเทีย่ ว
เชิงสง่ เสริมสขุ ภาพในจังหวดั ภเู กต็ Opportunities and Challenges of Hotel and Resort Spa
Business to Linkage Service with Wellness Tourism in Phuket

สปาท่มี ีศักยภาพสูงทจ่ี ะก้าวไปส่กู ารท่องเทย่ี วเชงิ สง่ เสริมสขุ ภาพ (Wellness) มกี าร บริการท่ีโดดเดน่
คอื การบรกิ ารอยา่ งไทย การบริการเชงิ สง่ เสรมิ สุขภาพแบบองคร์ วม การแพทยท์ างเลือก มีบริการให้
คำปรกึ ษาที่เหมาะสมสำหรับนกั ท่องเทย่ี วแตล่ ะคนอีกท้ังการมผี ูเ้ ช่ยี วชาญเชิงส่งเสรมิ สขุ ภาพ เฉพาะดา้ น

#&

หมุนเวียนมาใหบ้ รกิ ารตลอดท่ธี รุ กจิ สามารถนำมาเป็นจดุ ขายเพื่อการสร้างความไดเ้ ปรียบในการ แขง่ ขนั
สนบั สนุนตามแนวคิดทีว่ ่า สปาเปน็ ศาสตรแ์ หง่ การบำบัดดแู ลสุขภาพด้วยนำ้ และนวดเพอื่ การสง่ เสรมิ สุขภาพ
แบบองคร์ วม (Wildwood, 1997; Department of Trade Negotiations, 2011) และตามท่ีสำนกั งาน
กองทนุ สนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (2559) นำเสนอวา่ การใหบ้ รกิ ารแบบไทย (Thainess) จะทำให้
ผรู้ บั บรกิ ารรู้สกึ เป็นกนั เองและประทบั ใจในบรกิ าร และการนวดแผนไทยมเี อกลกั ษณเ์ ฉพาะตัวในการรกั ษา
สุขภาพองค์รวม (Holistic Healing) ควรมีบริการทีม่ คี วามยืดหยนุ่ ในการตอบสนองความต้องการที่
หลากหลายของนกั ทอ่ งเท่ยี ว (Weiermair & Steinhauser, 2003) ภายใต้การดแู ลของผู้ดำเนินการสปาหรือ
ผเู้ ช่ยี วชาญในสถานบรกิ ารเพื่อการพกั ผ่อนแบบองคร์ วมทง้ั รา่ งกายและจิตใจ (Voigt,Brown, & Howat,2011)
และเชอ่ื มโยงกบั ผลการศกึ ษาของพทุ ธพร อักษรไพโรจน์(2559) ซ่งึ พบวา่ กลยทุ ธท์ ่สี ามารถเพม่ิ ขดี
ความสามารถในการแขง่ ขนั ของธรุ กจิ สปาในโรงแรมและรีสอรท์ จังหวัดภเู ก็ต คือ การเน้นตลาดเฉพาะส่วน
(Focus)และการสร้างความแตกตา่ ง (Differentiation) โดยมุ่งเนน้ การสรา้ งความแตกต่างทีบ่ รกิ าร เช่น การ
ออกแบบใหม้ ีการผสมผสานการใหบ้ รกิ าร (Hybrid Spa) เพือ่ สรา้ งความมัน่ ใจเพ่ิมเติมจากหลกั ฐานทาง
การแพทย์ (Medical Evidence) อนั จะเป็นการชว่ ยเพิ่มคุณค่าท่นี กั ท่องเทย่ี วจะได้รบั จากบรกิ ารเกิดความ
แตกตา่ งทีค่ แู่ ข่งไม่สามารถทำได้ (Distinctive) มคี วามเฉพาะตวั และคู่แขง่ ไมส่ ามารถลอกเลียนแบบได้
(Preemptive) หรอื การพัฒนาเปน็ บริการสุขภาพขนาดเล็ก (Baby Wellness) โดยการสร้างเครอื ขา่ ยกบั
สถานพยาบาลหรอื โรงพยาบาล การสร้างบุคลากรให้เปน็ ผเู้ ช่ียวชาญทแ่ี ทจ้ ริง

การตลาดและการประชาสัมพนั ธ์ wellness tourism

Wellness Tourism อนาคตทอ่ งเท่ียวไทย
มนี กั ทอ่ งเท่ียวต่างชาติประมาณ 12 ล้านคน สร้างรายได้ประมาณ 4 แสนลา้ นบาท และจา้ งแรงงาน

ประมาณ 500,000 คน “คนเขาคิดว่าบ้านเราเกง่ มากดา้ น Wellness เรอ่ื งการดูแล เร่อื งสุขภาพ เพราะฉะนั้น
ผมคดิ ว่าอนั นีน้ า่ จะเปน็ จดุ ท่ีเราผลกั ดนั ในอนาคตตอ่ ไป Wellness Tourism จะสร้างการจ้างงานเพิม่ มากข้ึน
กระจายรายไดเ้ พิม่ มากข้ึน ช่วยเหลอื ท้องถ่ินเพิม่ มากขึน้ ด้วย” ประธานกรรมการสภาหอการค้าแห่งประเทศ
ไทย กลา่ ว

การท่องเท่ียวคณุ ภาพสูง คือการท่องเที่ยวทใ่ี ห้ความสำคญั กบั การดูแลส่ิงแวดล้อม ชมุ ชนไดป้ ระโยชน์
(Inclusiveness) และทำให้นกั ทอ่ งเทีย่ วได้รบั ประสบการณท์ ด่ี ี อยูเ่ ท่ยี วนานขนึ้ ใช้จา่ ยมากข้นึ
ปัจจบุ ันหอการค้าแหง่ ประเทศไทยมแี นวคิดท่ีชอื่ ว่า Happy Model หรอื โมเดลอารมณ์ดมี คี วามสุข
ประกอบด้วย

1) กนิ ดี คือการกนิ อาหารทอ้ งถ่ินทอ่ี ร่อย สะอาด มปี ระโยชน์ บวกกับการสร้าง Branding และ
Packaging เพือ่ เพ่มิ มลู คา่

2) อยูด่ ี คอื การทำท่ีพกั ให้ไดม้ าตรฐาน ปลอดภัย ดแู ลสิ่งแวดลอ้ มทัง้ เรอื่ งขยะ คณุ ภาพนำ้ และอ่ืนๆ
รวมถึงรองรบั เทรนด์ Work From Anywhere

#'

3) ออกกำลงั กายดี แต่ละจงั หวดั มกี ิจกรรมต่างๆ เช่น ขี่จกั รยาน ว่ายน้ำ ปนี หน้าผา ฯลฯ
4) แบ่งปนั สง่ิ ดๆี คอื การใหข้ ้อมูลเกีย่ วกับท้องถ่ิน หรือแลกเปลย่ี นความรู้กับปราชญช์ าวบ้าน โดย
ท้งั หมดน้ีจะต้องสร้าง Storytelling

การสร้าง Happy Model ให้เกิดขึ้นจรงิ ได้น้นั มี 5 ขนั้ ตอน คือ
1) สรา้ งความเข้าใจกบั ชุมชนและส่วนต่างๆ
2) กำหนดมาตรฐานรว่ มกนั เร่ืองท่ีพัก อาหาร ความปลอดภัย ฯลฯ
3) พัฒนาบคุ ลากรให้พร้อมบรกิ าร
4) สร้างฐานะข้อมูลผ่านแพลตฟอร์ม ‘ทกั ทาย’ ให้นกั ท่องเท่ียวสามารถค้นหาขอ้ มูล แพลนทริป หรือ

แชรป์ ระสบการณร์ ะหวา่ งกนั ได้
5) สง่ เสรมิ Creative Economy

ประธานกรรมการสภาหอการค้าแหง่ ประเทศไทยย้ำวา่ ประเทศไทยต้องเตรียมทกุ อยา่ งให้พร้อมเมอื่
นักท่องเทย่ี วกลับมา สร้างเอกลกั ษณท์ ้องถิน่ เพื่อโปรโมททำการตลาด
การเตบิ โตของการท่องเทย่ี วเชงิ สุขภาพนนั้ มปี จั จัยสนบั สนุนหลัก 3 ประการ

ประการแรก คือ การขยายตวั ของชนชน้ั กลางทว่ั โลกทม่ี ีระดบั รายไดท้ ่สี ูงข้ึนซึง่ ให้ความสำคัญกับการใช้
จ่ายด้านทอ่ งเท่ียวมากข้ึนด้วย

ประการท่สี อง คอื ผบู้ ริโภคทั่วโลกหนั มาใสใ่ จเร่ืองสุขภาพของตนเองมากขน้ึ ซึ่งถูกกระตุ้นจากโรคไม่
ติดต่อเร้ือรงั (Non-Communicable Diseases, NCDs) และความเครียดจากการทำงาน

ประการสุดท้าย คอื เทรนดก์ ารทอ่ งเที่ยวที่นยิ มการสัมผัสประสบการณ์แปลกใหม่ในแหลง่ ทอ่ งเทย่ี ว
มากกวา่ การท่องเที่ยวแบบด้ังเดมิ สะทอ้ นถึงแนวโนม้ ตลาดท่องเท่ียวทหี่ นั มาให้ความสำคัญกับ Wellness
Tourism มากขึน้ และจะเติบโตควบคไู่ ปกบั ตลาด Medical Tourism ซึง่ เปน็ ตลาดหลกั ของธรุ กจิ ทอ่ งเทยี่ วเชิง
สขุ ภาพท่ีคาดว่าจะเติบโตสงู ถึงราว 16% ต่อปีในช่วงปี 2017-2020

ประเด็นที่ควรให้ความสำคญั การพัฒนาและขยายตลาดการทอ่ งเทย่ี วเชงิ สขุ ภาพของไทย (Wellness
Tourism)

1) การพฒั นาศักยภาพบุคลากรในการให้บรกิ ารท่องเท่ยี วเชงิ สุขภาพให้ครบวงจร ทั้งผปู้ ระกอบการ ผู้
ใหบ้ รกิ ารด้านสขุ ภาพ (ไม่รวมบริการด้านการแพทย์) ท้งั ในดา้ นการบริหารจดั การ การให้บริการ การตลาด
การบรหิ ารงานบคุ คลเพือ่ ยกระดบั คุณภาพการให้บริการ ลดการแข่งขันดา้ นราคา

2) การพัฒนามาตรฐานการใหบ้ รกิ าร โดยมีมาตรการส่งเสริมและสนบั สนนุ ให้ผปู้ ระกอบการทขี่ าดความ
พร้อมเขา้ สกู่ ระบวนการพัฒนาเพอื่ ยกระดับมาตรฐาน เชน่ การจัดหาผเู้ ชยี่ วชาญเพอื่ ใหค้ ำปรกึ ษาแนะนำการ

#(

พัฒนามาตรฐาน การจัดหาสินเช่อื เงอื่ นไขผอ่ นปรน เพอื่ สนับสนุนการปรับปรุงสถานบริการและจัดหา
เครื่องมืออุปกรณท์ ่จี ำเป็น และได้มาตรฐานการอบรมใหค้ วามรู้ เป็นตน้

3) กำหนดหลักเกณฑด์ ้านราคา และมาตรฐาน เพ่อื ลดการแข่งขนั ระหว่างผู้ประกอบการจนมผี ลต่อการ
รักษามาตรฐานการให้บริการและราคาการบริการ ซง่ึ เปน็ ช่องทางในการเกดิ บรกิ ารแฝงทีไ่ มพ่ งึ ประสงค์ ท่มี ผี ล
ต่อภาพรวมของธรุ กิจทอ่ งเท่ียวเชิงสุขภาพ

4) สรา้ งภาพลกั ษณท์ ่ดี ีในอาชพี การนวด โดยการประชาสมั พันธ์สรา้ งภาพลกั ษณท์ ่ดี ีในอาชีพนวด นำ
ตัวอยา่ งผปู้ ระสบความสำเรจ็ มาเปน็ กรณตี ัวอยา่ ง เพื่อจงู ใจให้เขา้ สอู่ าชีพนมี้ ากขึ้นลดการขาดแคลนบุคลากร

5) ศกึ ษา และประเมนิ ความตอ้ งการแรงงาน เพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนาแรงงาน ควบค่ไู ปกบั การ
พัฒนามาตรฐานหลักสูตรตามกรอบคณุ วุฒวิ ชิ าชีพ และพฒั นามาตรฐานของบคุ ลากรใหม้ คี ุณภาพตามความ
ต้องการ และมีจำนวนเพียงพอท่ีจะรองรบั การขยายตวั ของบริการเชงิ สุขภาพในปจั จบุ นั และอนาคต

6) พัฒนาบรกิ ารท่องเที่ยวเชงิ สุขภาพของชุมชน โดยการส่งเสรมิ สนบั สนนุ การวิจัยเพือ่ นำองคค์ วามรู้
หรอื ทรพั ยากรของชุมชนมาต่อยอดพัฒนามาตรฐานการให้บริการเชงิ สขุ ภาพชมุ ชนตลอดจนการสรา้ งชมุ ชน
ท่องเทยี่ วเชงิ สุขภาพ ทส่ี ามารถเชอ่ื มโยงกับแหล่งท่องเท่ยี วหลกั ของจังหวดั และการเนน้ การบริการเชิงสขุ ภาพ
แบบอนุรักษ์ต่อยอดภูมิปัญหาท้องถิ่นควบคู่กบั การสรา้ งมลู ค่าเพิม่

7) พัฒนาเมืองท่องเที่ยวเชงิ สุขภาพ (Health City) ในจังหวดั ทมี่ ศี กั ยภาพดา้ นการทอ่ งเที่ยวเชงิ สุขภาพ
เพ่ือเปน็ ตน้ แบบการส่งเสรมิ และการจดั การการทอ่ งเทยี่ วเชงิ สขุ ภาพอย่างยัง่ ยืนและสร้างมลู คา่ เพิ่ม

8) สง่ เสริมและสนบั สนนุ ภาคเอกชนในการพัฒนาแหลง่ ท่องเที่ยวเชงิ สุขภาพในรูปแบบต่างๆ เชน่ ศูนย์
สมนุ ไพรเพอื่ การทอ่ งเทยี่ ว ศูนยบ์ ริการเชงิ สขุ ภาพแบบสรา้ งสรรค์ ท่สี ามารถสรา้ งมลู คา่ อาทิ การจัดทำ
เส้นทางทอ่ งเทีย่ วเชงิ สุขภาพท่ีโดดเด่นแบบผสมผสานในระดับจงั หวัดและภูมภิ าค การบรกิ ารเชงิ สุขภาพที่
เกีย่ วเนอ่ื งกบั การดแู ลสุขภาพแบบองคร์ วม โยคะสมาธิ อาหารเพ่ือสุขภาพเพอ่ื ใหบ้ ริการแก่ชาวต่างชาติ เป็น
ต้น

9) พัฒนาแหลง่ ท่องเทย่ี วประเภทน้ำพรุ ้อนให้เป็นแหล่งทอ่ งเทยี่ วเชิงสุขภาพที่ไดม้ าตรฐาน และจัดเส้นทาง
ทอ่ งเทีย่ วเชงิ สุขภาพอนื่ ๆ เชอื่ มโยงกับแหลง่ ทอ่ งเท่ยี วนำ้ พรุ อ้ น เพอ่ื สรา้ งมลู ค่าเพ่มิ ด้านการทอ่ งเที่ยวเชิง
สุขภาพให้กับชุมชน

10) ส่งเสริม และสนับสนุนด้านการตลาดแก่ผปู้ ระกอบเชงิ สุขภาพในรปู แบบตา่ งๆ เชน่ สนบั สนุนการจดั ทำ
เวบ็ ไซต์กลางเพือ่ การบริการดา้ นสุขภาพของประเทศไทยใหม้ ีหลากหลายภาษา เพอื่ เป็นศูนยก์ ลาง
ข้อมลู ด้านบรกิ ารสขุ ภาพของประเทศไทย สำหรับเผยแพรป่ ระชาสัมพันธ์ และซอ้ื ขายบริการด้านสขุ ภาพ จดั
กจิ กรรมสง่ เสริมการท่องเที่ยวเชงิ สขุ ภาพในประเทศไทยและร่วมงานแสดงสนิ ค้ากิจกรรมทเี่ กยี่ วเนอื่ งกับ
ทอ่ งเท่ยี วเชิงสขุ ภาพ เพื่อใหผ้ ้ใู หบ้ ริการดา้ นสขุ ภาพนำเสนอขายบริการด้านสขุ ภาพแก่ตวั แทนขายหรอื ผทู้ ่ี
สนใจ

#)

การวจิ ยั ที่เกีย่ วขอ้ ง
นายกลนิ ท์ สารสิน ประธานสภาหอการคา้ แหง่ ประเทศไทย เปดิ เผยว่า การท่องเที่ยวเคยสรา้ งรายได้ให้

ประเทศไทยรวม 3 ล้านลา้ นบาท เป็นรายได้จากนกั ทอ่ งเที่ยวไทย 1 ลา้ นล้านบาท และนักท่องเทยี่ วต่างชาติ
2 ลา้ นลา้ นบาท เพราะฉะนั้น เม่อื มสี ถานการณก์ ารแพร่ระบาดของโควิด-19 เขา้ มา เราจะทำอย่างไรกับรายได้
จากนกั ท่องเท่ยี วตา่ งชาติทห่ี ายไปซง่ึ "Medical and Wellness Tourism" เปน็ เปา้ หมายทจ่ี ะชว่ ยดึงรายได้
จากการทอ่ งเทีย่ วของประเทศกลับมา เพราะเป็นตลาดทม่ี ีมลู คา่ สงู และมกี ารเตบิ โตอยา่ งต่อเน่ือง ทั้งนี้ สภา
หอการค้าแห่งประเทศไทย ได้ขบั เคลอ่ื นโมเดลอารมณ์ดี มคี วามสุข หรือ แฮปปี้ โมเดล เพื่อรองรบั แนวทาง
ดงั กล่าว โดยมเี ปา้ หมายหลักเพื่อสรา้ งความแข็มแข็งและสร้างประโยชน์สงู สดุ ใหแ้ ก่ชุมชน

“ปัจจยั ความสำเร็จในการขับเคล่ือน Wellness Tourism เพื่อตอบรบั Segments ตา่ งๆ คือ การ
ทอ่ งเทีย่ วและบริการของไทยต้องมจี ดุ ขาย มเี รอื่ งราวทแี่ ตกตา่ ง และมกี ิจกรรมตอ่ เนอื่ งทน่ี ่าสนใจแต่ละพืน้ ท่ี มี
การประชาสมั พันธจ์ ดุ เด่น และประโยชนใ์ นการทำกิจกรรมตา่ งๆ มีข้อมลู ท่ีทนั สมัยอยู่เสมอและนำขอ้ มลู มา
วิเคราะห์เพ่อื การพัฒนาต่อยอด การรักษามาตรฐานในระยะยาว การสรา้ งการรบั ร้แู ละปลูกฝงั จติ สำนกึ สร้าง
การมสี ่วนร่วมของท้องถน่ิ /ชุมชน และทอ้ งถ่นิ แนะนำสถานที่ Unseen ใหม่ ๆ ตอบสนองความต้องการของ
นักทอ่ งเทย่ี ว” ประธานสภาหอการค้าแห่งประเทศไทย กลา่ ว

นายกลินท์ กล่าวอีกวา่ อกี ปจั จัยสำคญั ของการขับเคลือ่ น Wellness Tourism คอื เราต้องพฒั นา
ศักยภาพคนและผู้ประกอบการรอบดา้ นตามโมเดลท่ีวางไว้ ดา้ นกินดี ต้องพัฒนาดา้ น Storytelling การ
บรกิ าร บรรจุภัณฑ์ การสรา้ งแบรนด์ โภชนาการ ดา้ นอยดู่ ี ต้องมกี ารพฒั นาคนและผู้ประกอบการใหม้ ี
ศักยภาพเร่ือง Service Mind การมมี าตรฐานโรงแรม มาตรฐานการนวดสปา การจัดกิจกรรมในโรงแรม การ
บรหิ ารจัดการด้านส่ิงแวดลอ้ ม การดูแลความปลอดภัย ปฐมพยาบาลเบอื้ งต้น

$*

บรรณานุกรม

กรมประชาสมั พนั ธ์. (2564). ททท. เรง่ พัฒนาคอนเทนต์ ผลติ สอื่ ดจิ ทิ ลั -โปรโมตการทอ่ งเทย่ี วเชิง
สุขภาพ ดงึ นักทอ่ งเที่ยวต่างชาติหลงั โควดิ คลี่คลาย, สบื คน้ เม่อื 2 พฤศจิกายน 2564 จาก.
https://www.prd.go.th/th/content/category/detail/id/9/iid/13262

กระทรวงการท่องเทย่ี วและกีฬา. (2558). ยธุ ศาสตรก์ ารทอ่ งเท่ยี วไทยพ.ศ.2558-2560, สบื ค้นเม่อื 2
พฤศจกิ ายน 2564 จาก. https://www.mots.go.th/ewt_dl_link.php?nid=7114

กระทรวงการทอ่ งเทีย่ วและกีฬา. (2559). รายงานภาวะเศรษฐกจิ ท่องเท่ียว, สืบค้นเมอ่ื 2 พฤศจกิ ายน
2564 จาก. https://www.mots.go.th/ewt_dl_link.php?nid=7622

รอบรู้เร่ืองเท่ียว. (2561). อนุ่ ไอรอ้ น “น้ำพรุ ้อนแจซ้ ้อน” ออนเซน็ แห่งลำปาง, สบื คน้ เมอื่ 2
พฤศจิกายน 2564 จาก. https://mgronline.com/travel/detail/9610000123374

บทความท่องเที่ยวไทย. (2559). ภโู คลน, สบื คน้ เมื่อ 2 พฤศจิกายน 2564 จาก.
http://blog.unseentourthailand.com/ภูโคลน-อ-เมอื ง-จ-แม่ฮอ่ /

Vanida Toonpirom. (2562). Wellness Tourism ยทุ ธศาสตร์ใหม่การทอ่ งเทีย่ ว, สบื ค้นเม่ือ 2
พฤศจกิ ายน 2564 จาก. http://gotomanager.com/content/wellness-tourism-ยทุ ธศาสตร์ใหม่การ
ทอ่ งเที่ยว/

The Academy. (2560). Wellness Tourism โอกาสของธรุ กิจท่องเที่ยว, สืบคน้ เมื่อ 2 พฤศจิกายน
2564 จาก. https://marketeeronline.co/archives/21776

KATALYST. (2564). "Wellness Tech" ตอบโจทยเ์ ทรนดธ์ ุรกจิ ใหม่ เมอ่ื คนหนั มาใส่ใจสขุ ภาพ, สบื คน้
เมื่อ 2 พฤศจิกายน 2564 จาก. https://katalyst.kasikornbank.com/th/blog/Pages/wellness-tech-
new-business-trend-when-people-focus-on-health.html

MGR ONLINE. (2564). ยกระดับสรา้ งประเทศไทยสู่จดุ หมายปลายทาง "Medical Wellness
Tourism", สืบคน้ เมอ่ื 2 พฤศจิกายน 2564 จาก.
https://mgronline.com/stockmarket/detail/9640000028405

ปุลวชั ร ปติ ิไกรศร. (2561). Hotel spa โอกาสทางธรุ กจิ แบบ win-win, สืบคน้ เมือ่ 4 พฤศจิกายน 2564
จาก. https://www.scbeic.com/th/detail/product/4383

Hotel Mans. (2564). Upskill การโรงแรมสู่ Wellness Industry อตุ สาหกรรมในอนาคต, สืบคน้ เม่ือ
4 พฤศจกิ ายน 2564 จาก. https://techsauce.co/tech-and-biz/hotelman-wellness-opportunities

กรงุ เทพธรุ กจิ . (2564). สภาหอฯ ดัน 'Happy Model' รับอุตฯท่องเทย่ี วอนาคต, สืบคน้ เม่ือ 4
พฤศจิกายน 2564 จาก. https://www.bangkokbiznews.com/tech/914057

Apps.hpc.go.th. (2561). วิธกี ารนวดแผนโบราณ, สบื ค้นเมอื่ 8 พฤศจิกายน 2564 จาก.
https://www.google.com/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=&ved=2ahUKEwjH68em
qJX0AhVDIbcAHQFtBsUQFnoECAQQAQ&url=https%3A%2F%2Fapps.hpc.go.th%2Fdl%2Fweb

$!

%2FupFile%2F2018%2F12-5004-
20181214174220%2Fd420e125963def72b2407291d52810be.doc&usg=AOvVaw0O57gGDdq2e
pyfnrZVI8j_

มูลนธิ เิ พอื่ ผบู้ รโิ ภค. (2540). อาหารสมุนไพร, สืบคน้ เมอ่ื 8 พฤศจกิ ายน 2564 จาก.
https://www.consumerthai.org/main/index.php?option=com_content&view=article&id=2396:
2012-07-17-03-21-06&catid=216:2012-05-28-14-23-56&Itemid=164

มหาวิทยาลัยมหิดล. (2563). ยาสมุนไพร ปลอดภัย เมือ่ ใชถ้ ูกหลัก, สบื คน้ เมอ่ื 8 พฤศจิกายน 2564
จาก. https://www.gj.mahidol.ac.th/main/ttm/herb-right/

พรรคภูมใิ จไทย. (2560). รพ.เจา้ พระยาอภัยภูเบศร จ.ปราจนี บุรี : มรดกลำ้ คา่ แห่งการแพทยแ์ ผนไทย,
สบื คน้ เมอื่ 8 พฤศจกิ ายน 2564 จาก. https://www.bhumjaithai.com/news/925

ปรีชา วงศ์ทิพย.์ (2557). การสง่ เสรมิ สุขภาพและการบรกิ ารสาธารณสขุ , สบื ค้นเม่ือ 8 พฤศจกิ ายน
2564 จาก. http://www.human.cmu.ac.th/home/hc/ebook/006103/lesson4/04.htm

องคก์ ารบรหิ ารการพฒั นาพื้นที่พิเศษเพ่อื การทอ่ งเทีย่ วอย่างยงั่ ยืน. (2563). สัมผัสวิถีการท่องเที่ยวโดย
ชุมชนบางกอบวั เสน่ห์ริมนำ้ แหง่ คงุ้ บางกะเจ้า จงั หวดั สมทุ รปราการ, สืบคน้ เม่อื 8 พฤศจิกายน 2564 จาก.
https://cbtthailand.dasta.or.th/webapp/reviewTravel/content/4/

$"

ขอ้ ควรปฏิบัตใิ นการเขา้ ร่วมการจัดสมั มนา
1.ผ้เู ข้าร่วมสมั มนาควรดาวนโ์ หลดเอกสารประกอบการสมั มนาไว้ลว่ งหน้า
2.ผเู้ ขา้ ร่วมสัมมนาตอ้ งลงทะเบียนกอ่ นถงึ เวลาเข้ารว่ มสัมมนาอยา่ งนอ้ ย 30 นาที
3.ผู้เข้ารว่ มสมั มนาควรจัดเตรยี มอปุ กรณ์ เครื่องมอื ที่ใช้ในการจดบนั ทึกข้อมลู ระหวา่ งการสมั มนา
และคอมพิวเตอร/์ โน๊ตบคุ๊ มาเขา้ รว่ มสมั มนา

สอบถามข้อมูลเพ่มิ เติม $#
ติดตอ่ ประสานงาน
นางสาวสิเนหา เกยี รตศิ ริ ิ
เบอร์โทร 096-7688776
Email [email protected]

$$