Kögmenler Dergisi, Mayıs 2022, Sayı: 5

Armağan Arda - Tarihi Kaynaklarda Alp Er Tunga/Efrasiyap

Herodot'un "Protothyas" biçiminde yazdığı bu isim Asur çiviyazılı metinlerindeki
Akadca yazılım şekli ile "Bartatua" olarak kaydedilmiştir. "Madyes" ise Türk
destanlarında "Alp Er Tunga", İran destanlarında "Efrasiyab" adlarıyla bilinen kişidir.
Fakat burada bir isim karışıklığının olduğu, "Alp Er Tunga" adı ile "Bartatua"
sözcüğünün eşleştiği yukarıda anlatılmıştır.(1)

Not: Yazı hazırlanırken Prof. Dr. Necati Demir’in “Turan Hakanı Alp Er Tunga” adlı
kitabından yararlanılmıştır. Kitabın içindeki kaynaklar kontrol edilmiştir.

Alp Er Tunga Sagusu

ALP ER TUNGA ÖLDİ MÜ ÖDLEK KÜNİ TAVRATUR
İSİZ AJUN KALDI MU YALNGUK KÜÇÜN KEVRETÜR
ÖDLEK ÖÇİN ALDI MU
EMDİ YÜREK YIRTILUR ERDİN AJUN SEVRİTÜR
KAÇAN TAKI ERTİLÜR
ÖDLEK YIRAG KÖZETTİ

OGRI TUZAK UZATTI BİLGE BÖGÜ YANÇIDI
BEGLER BEGİN AZITTI AJUN ATI YENÇİDİ
KAÇAN KALI KURTULUR ERDEM ETİ TINÇIDI

ULŞIP EREN BÖRLEYÜ KERGE TEGİP SÜRTÜLÜR
YIRTIP YAKA URLAYU

SIKRIP ÜNİ YURLAYU
SIGTAP KÖZİ ÖRTÜLÜR ÖGREYÜKİ MUNDAK OK
MUNDA ADIN TILDAK OK
BEGLER ATUN ARGURUP
KADGU ANI TURGURUP ATSA AJUN OGRAP OK
MENGZİ YÜZİ SARGARUP TAGLAR BAŞI KERTİLÜR
KÖRKÜM ANGAR TÖRTÜLÜR


ÖDLEK ARIG KEVREDİ KÖNGLÜM İÇİN ÖRTEDİ
YUNÇIG YAVUZ TAVRADI YİTMİŞ YAŞIG KARTADI
ERDEM YEME SAVRADI
AJUN BEGİ ÇERTİLÜR KİÇMİŞ ÖDİK İRTEDİ
TÜN KÜN KEÇİP İRTELÜR

KAYNAKLAR

1-(Prof. Dr. Necati Demir-Turan Hakanı Alp Er Tunga, İnkılap Yayınevi, İstanbul 2021, s. 71, 72, 74, 75,
76)

2-(C.F. von Lehmann-Haupt, "Kimmerier", RE, XI, 1, 1921, s. 404)/(Oğuz Çetinoğlu Açıklamalı Yorumlu
Kronolojik Kültür-Sanat-Tarih Ansiklopedisi, c. I, s. 326)

3-(Varis Abdurrahman, "Tarihteki Efsanevi Turan Padişahı Alp Er Tunga", Tarih Araştırmaları Dergisi,
2004, c, 23, sayı 35, s. 2)

3/1-(Tercüme-i Tevarihi Muluk Ali Şir Nevai, Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı, İstanbul
2020, s. 173)

4-(Zerdüştlüğün Kutsal Kitabı/Avesta, s. 208)

5-(Johann Jacob Maria de Groot, Die Hunnen der Vorchristlic hen Zeit, 1, Walter de Gruyter, Berlin
ve Leipzig, 1921, s.21)

6-(A. Zeki Velidi Togan-Oğuz Destanı/Reşideddin Oğuznamesi, Tercüme ve Tahlili, Enderun
Yayınları, İstanbul 1982, s. 127)

7-(Heredot-Tarih, s. 103)

SAYFA 48

BOZKIRIN SON BÜYÜK
HÜKÜMDARI: TİMURLENK

İSMET YAKARER, EREN YİĞİT

Zekası ve cesareti ile cihanı hallaç Bu konuyu açmak gerekirse, Türk ulusu

pamuğuna çeviren bozkırın son Fatihi olan bu hakimiyet Emir Kazgan

Timur, batının tabiriyle Timurlenk yani idaresinde yeniden Orta Asya’da mühim

topal Timur, 8 Nisan 1336’da bir rol oynamaya başlarken 1357’de

Maveraünnehir’de, Semerkant’ın Karavanas Emiri, Kazak Han tarafından

güneyinde Şehrisebz’de Çağatay öldürülerek devlet idaresinde rolü

Hanlığındaki Barlas kabilesinin efendisi, sonlandı. Kazak Han başa geçti ama bir

Hacı Barlas yeğeni Emir Taragay‘ın oğlu arzusu vardı, Hindistan‘a karşı sefer

olarak dünyaya gözlerini açtı. Bazı Arap düzenlemek istiyordu. Kazgan’ın

tarihçiler onun soyunu arkadaşlarına torunlarına dönersek torunu Mir Hüseyin

bakarak Moğol olduğunu çıkarıyordu ama Afganistan’da önemli yerleri idaresi

tarihçi Rene Grousset’in de dediği gibi altına aldı. Bu demek oluyor ki devletin

“hakikatte katiyen o bir Moğol değil Türk feodal bir şekilde parçalanmasıdır.

idi”. Döneminin doğduğu devlet olan Timur’un siyasi olarak ilk yükselişine

Çağatay Hanlığından bahsetmek örnek olarak Moğol hanının isteği ile

Moğol istilası sırasında gerçekleşti.

gerekirse Çağatay Hanlığı gelenekler Kariyerine küçük bir harami, koyun

gereği kukla bir han çıkaran ama Türk- hırsızı ve bir çapulcu olarak başlayan

Moğol aşiretler konfederasyonu Timur Barlasların başına geçmişti.

tarafından yönetilen bir ulustu. Belli başlı Timur’un, Barlasların başına geçişinin

aşiretler şunlardır “Barlas, Arlat, Süldüs, Moğol istilasına denk gelmesi tesadüf

Celayir”. Barlasları ele alırsak önde eseri değildir aşiret dışı desteklere de

gelenlerin şeceresi Çağatay Emiri Karaçar sahip olan Timur bu gücünü kullanmıştı.

Noyana dayanır. Çağatay ulusuna geri Timur önce Moğollardan kaçan Hacı

dönersek Timur’un dönemindeki durum Beg’e danıştı ama Ceyhun’a vardığında

aşırı bir anarşiye hakimdi. Aşiretler arası Barlas topraklarını koruma amacı ile

reislerin öldürülmesi gibi örnekler Keş’e (şimdiki adı Şehribaz) dönmek için

verebiliriz. izin istedi. Ama asıl amacı aşiretin

önderliğinde ele geçirmekti Timur

kurultayını toplarken aşireti ile

SAYFA 49

İsmet Yakarer, Eren Yiğit - Bozkırın Son Büyük Hükümdarı: Timurlenk

bağını koparmamış aksine aşiretinin yeni Cengiz han demişlerdi. Ama

üstüne güç vasıtası eklemiş ve bu sayede uygulamada o Kur’an‘dan yardım bekler,

zor zamanlarında bile sırtını imamlar ve dervişlerden kehanetler

dayayabildiği sadık Nökerlere sahip bulmasını isterdi. Rene Grousset devleti

olmuştur. Timur’un iktidar hamlesinin Şöyle özetler “Timur imparatorluğu daha

ivedi başarısı sayesinde Timur üstünlük başlangıçtan itibaren Cengiz han

sağlamıştır ama unutmamak gerekir ki İmparatorluğu’nun sahip olduğu

Timur’un Moğolistan hanları ile kişisel sağlamlık, serbestlik ve yapıdan mahrum

bağlantıları vardı hatta Timur’a ilk biat küçük bir temele dayanmakta idi. Bu

edenlerden biri Moğolistan’da muazzam imparatorluk kültürü itibarıyla Türk-

güce hakim olan Duğlatlı Emir Davuttu. İranlı, hukuki bakımdan Türk-Moğol,

Emir Davut ayrıca Timur’un kız kardeşi siyasi ve dini açıdan Moğol-Arap idi.” Dini

Kutluğ Türkan Ağa ile evliydi. Bayan konulardaki resmi akıl hocası Hanefi alim

Süldüs, Emir Hüseyin’in aile üyelerini Abdülcabbar Harezmiydi ve

katletmesi sebebiyle Emir Hüseyin Nakşibendinin sufi tarikatına mensuptu.

intikam almak istiyordu. Emir Hüseyin, Hakimiyetini pekiştirdikten sonra

Hızır, Timur ve Bayezid Celayir’den seferlerine başlayan bozkırın demir

yanında olmalarını istedi, Hızır ve Timur yumruğu, ilk olarak Harezmin tümüne ve

teklifi kabul etti ancak Beyazid Celayir Moğol eline seferler düzenleyip,

kaçındı. Emir Hüseyin saldırmak üzere Maveraünnehir ve çevresinde

Sadman’a doğru ilerlemeye başladı. hakimiyetini kuvvetlendiriyor. Gözünü

Aşiretin eski lideri Hacı Beg Barlas aşiret batıya diken Timur’un ilk hedefi İrandı.

üzerinde yeniden hakimiyet kurmak için İran o dönemde parçalanmış bir İran

doğrudan Timur’a saldırmak yerine halkına sahipti o yüzden istila gayet

Bayezid Celayir’i müttefik edinerek kolay olacaktı, beş parça halinde olup

Timur’un müttefiki, Emir Hızır Yesuriye birbirinden o kadar çok fazla ayrılardır ki

saldırdı. Timur’un şahsi adamı dışında gelecek Türk istilasına karşı bile

tüm Barlas aşireti Hacı Beg Barlas‘a biat birleşemeyeceklerdir. 1381 Eylül‘de Timur

etmeye karar verdi ve tüm Keş ordusu Herat üzerine yürüdü, kaleleri zapt etti

onu terk etti. Bu da Timur’un ilk siyasi ve Gıyaseddin’e halısını öptürdü. Herat

başarısızlığıdır. Aradan geçen uzun, zorlu ve Kert devletlerine boyun eğdirdi. Yine

zamanlardan, kötü hadiselerden 1381’de Doğu Horasan’a yürüdü ve tahrip

dostluklar ve düşmanlıklardan, ederek zafer kazandı. O sıra acem Irak’ın

ihanetlerden, çöllerde çeşitli yaşadığı da hüküm süren Moğol devleti,

şeylerden sonra Emir Timur başında Celayirliler üzerine yürüdü. Celayirli

kukla han Soyurgatmış’ın bulunduğu Sultanahmet Tebriz’e kaçtı, Timur bu

Timur Devleti, Çağatay ulusu tarafından seferden sonra Semerkant’a döndü ve

9 Nisan 1370’te resmen kabul edildi. sonraki hedefi Tebriz’di. Timur’un

Cengiz ailesinin yüksek prestijini Tebriz’e yaklaştığını öğrenen Sultan

kullanarak hükümranlığını kabul ettiren Celayir, Bağdat’a kaçtı. Timur 1386 yılını

bozkırın son fırtınası uzun ve seferlerle Tebriz’de geçirdi ardından Gürcistan’a

dolu serüvenine başlamıştı. Timur uzun girdi ve kuzeyden Kıpçak Han

uğraşlar ve çabalar sonucu büyük hücumuna uğrayan Timur, oğlu’nun

hakimiyet hayaline ulaşmıştı. desteğiyle savaşı kazandı. O güne dek

Hakimiyetinin ilk yılları önce devleti olan görülmemiş bir merhametle, savaşan

Çağatay devletinin sınırlarına ulaşmakla Afgan ve İranları affedip, Kıpçak Han’a

ve mutlak hakimiyetini güçlendirmekle geri yolluyor ve Kıpçak Han’a nota

geçirdi. Timur devletinde Cengiz han veriyor. Azmi ve zekası ile yükselen bu

yasasını şeriata tercih etmişti, bu Türk her şeye rağmen cengiz sülalesine

sebepten ona mensup olduğu için

SAYFA 50

İsmet Yakarer, Eren Yiğit - Bozkırın Son Büyük Hükümdarı: Timurlenk

Kıpçak Han harpten kaçınıyordu. Timur o Fakat ondan daha onurlu kumandanları

zamanlar Türkmen beyleri arasında her ne kadar yenileceklerini bilselerde

parçalanmış olan Ermenistan’ın fethine şerefli şekilde savaştılar. Elbette

koyuldu ve başarılı oldu. Bundan sonra dediğimiz gibi Timur kazandı. Camiiler

oğlu Miran Şahı ise muş ve civarında hariç her yer yıkıp, yakıldı, insanlar

hüküm süren Karakoyunlular üzerine katledildi. Timur’un Batı İran seferide

gönderdi. Doğu Anadolu fethini tamamlandı. Acem toprakları onun

tamamladıktan sonra İran hakimi hakimiyetine girdi. Timur’a Kıpçak

Muzafferi hanedanına yürüdü. İsfahan seferinin gerekli olduğunu kanıtlayan

direk teslim oldu ama Timur’un gece olay şu şekildedir: Kıpçak hanı, Memlûk

gönderdiği vergi memurları ve kenarda sultanı Berkuk ile ittifak edip, Şirvan

tek kalmış askerleri öldürünce Timur eyaletine hücum teşebbüsüne

İsfahan’ın katlini emretti. Zafernamede bulunmasıdır. İran Seferi sırasında

şehirde 70.000 baş olduğu söylenir. gerçekleşen Altın Orda-Timur Savaşı,

Timur’un sonraki hedefi Şiran’dı Timur Timur zaferiyle sonuçlandı. Altın Orda

şehre girmeden önce şehrin hakimi hanı Kıpçak han az daha cezaların en

Muzafferilerden, Zeynel Abidin kaçmıştı. büyüğü ölüm ile cezalandırılıyordu ama

Aynı hanedandan Kirman hükümdarı şerefli bir Türkün elinde ölmek yerine

Ahmet ve Yezd hükümdarı, Şah Yahya korkaklık edip Bulgaristan taraflarına

titreye titreye Timur’un halısını öptüler. kaçarak cezadan kurtuldu. Müslüman

İtaatlerine karşılık makamlarında ahaliye dokunulmadı Hrıstiyanlar ise esir

bırakıldılar. Şiranlı en mahir sanatkarlar edildi. Timur’un Hindistan seferi 1390

Semerkant’a yollandı Kıpçak Han’ın başlarında torunu Pir Mehmet’i dıştan

Maveraünnehir etrafına görüldüğünü kuvvet olarak göndermesiyle başladı.

haber alan Timur alelacele Semerkant’a Askerlerine bu coğrafyayı yağma ve talan

döndü. Timur 1393’te İsfahan’a ve ettirdi. Müslüman ulemanın isteği ile

Hemedan’a yola çıktığında Celayirlilerin ahalinin hayatını bağışladı fakat

son temsilcisi Ahmet Celayir Bağdat ve askerlerin erzak toplama işini o kadar

Irak Arabiinin fethine girişti. Timur’un şiddetli yaptırdı ki halk dayanmak

Bağdat’a geldiğini işitince bu devrik zorunda kaldı. Bu muhalefet, askerleri

hükümdar (Ahmed Celayir) batıya doğru hiddetlendirdi ve yangınlar, katliamlar

kaçtı ve Memlûk Sultanı Berkuk’a sığındı. yapmasına sebep verdi. İki asırdan beri

Timur üç ay Bağdat’ta kaldıktan sonra Türk-Afgan Sultanları Racalar

kuzeye doğru sefere çıktı. Oğlu Ömer Hindistan’ında elde edilen ganimeti

Şeyhi’yi bu sefer esnasında kaybetti. Delhi’ye yığmaktaydılar. Görülmemiş

Mardin ve Diyarbakır’ı aldı ardından Muş miktarda altın birden

mıntıkasının Karakoyunlu hanedan reisi maveraünnehirdekilerin eline geçmişti.

Türkmen Kara Yusuf’u ezdi geçti. Sonra Timur Hindistan’ın tümüne hakim

Gürcistan’a doğru ilerledi. Timur olamadı fakat devleti derinden sarsıp

sonunda Kıpçak hanı ile harp etmek için anarşiye bıraktı ve çekildi. Timur, Acemi,

Kafkasya üzerinden Güney Rusya’ya Güney Rusya’yı, Hindistan’ı. Buralarda

gider iken Gürcüler, oğlu Miranşah’ı hüküm süren Moğol, Afgan ve Türk

hezimete uğrattı. Timur Kafkasya’ya hanedanlıklarını yıktı. Ama aralarında

döndüğünde Kahret ve Tiflis‘i tahrip onlara benzemeyen kendisi gibi güçlü

ederek onun intikamını aldı. Ahmet bir hükümdar vardı. Bu kişi Balkanların

Celayir Karakoyunlu Kara Yusuf ve Anadolu’nun hükümdarı olan Yıldırım

sayesinde topraklarına kısmen hakimiyet Bayezid’ten başkası değildi!

sağladıysa da Timur’un geldiğini işitince Bayezid, Timur’un düşmanı olup ona

yine Memlûklere kaçtı. yenilen Karakoyunlu Yusuf’u himayesi

altına almıştı.

SAYFA 51

İsmet Yakarer, Eren Yiğit - Bozkırın Son Büyük Hükümdarı: Timurlenk

Timur da kendine tabii olan. Erzincan ve birlikte rehin alındı. 9 Mart 1403’te

Erzurum beyi Emiri Taherte’nin tarafını Bayezid ölecektir nasıl öldüğü

tutmuştu. Timur’un Bayezid’e muammadır. Bayezid yenildikten sonra

gönderdiği mektuplarda “Hanedanın olanları Rene Grousset hocamız çok

menşei belirsiz olduğunu onu rumlaşmış güzel özetler “Batı Anadolu'nun fethi

Türk olarak gördüğünü” kendisini de Timur için askeri gezinti gibiydi.”. Timur

Türk ırkının hakiki reisi ve meşru Kütahya'da konaklarken ordusu

hükümdarı olduğunu söylemekteydi. Bursa'dan, İznik'e kadar yağma yaptı.

Mektubunda şunları söyleyerek iki büyük Ardından dönemi için eşi benzeri

devleti mukayese ediyor, Osmanlıyı görülmemiş bir başarıya imza attı.

küçümsüyordu “Senin gibi ufak bir Osmanlının yedi yıldır kuşattığı İzmir'i,

hükümdar bizimle boy ölçüşebilir mi?” Timur iki haftadan kısa sürede aldı. İzmir

Beyazıt bu meydan okumaya karşı katliam yaptıktan sonra Ceneviz Ticaret

şiddetle cevap verdi ve dedi ki “Sizi Kumpanyası olan Sakız Adası itaatini

Tebriz ve Sultaniye’ye kadar bildirdi. Osmanlı'nın Ankara'da aldığı

kovalayacağız!” Timur Erzurum ve büyük mağlubiyet Bizans'ın ömrünü

Erzincan Emir'i Taherten'in desteğini yarım asır daha uzattı. Timur 1404'te

alarak, Osmanlı arazisine dalarak Sivas'ı Semerkant'a döndü, bozkırın son

abluka altına aldı ve 20 gün sonra Sivas fırtınasının son bir gayesi var idi.

düştü. Müslümanların hayatlarını Putperest Çin’i İslam'la şereflendirme

bağışladı fakat Osmanlı muhafızları hayali. Timur hayali için tahta çıktığı

arasında bulunan 4000 kadar Ermeniyi andan beri Otrar’da muazzam bir ordu

ya diri diri gömdü ya da kuyuya attırdı toplamaya başlamıştı. Bu şüphesiz Çin

(Şaibeli bir konudur). Ardından Sivas için büyük bir tehlikeydi ama Bozkırın

surlarını darmadağın etti. Timur son göçebe fatihi bu kutlu hayalini

gerisinde Memlûk ordusu olduğu için ve gerçekleştirmeye ömrü yetmedi, 1405

Ahmet Celayir gene Bağdat’ta hakimiyet kışında Otrar’da uçmağa vardı. Tanrı ona

kurduğu için Küçük Asya'yı büyük kudret ve şan verdi ki hala

fethettiğinden, Anadolu’da fazla kalmadı. övgüyle bahsederiz ve bahsederler. Ve

Memlûkları Bağdat'ta ezdikten sonra büyük bir Türk olduğunu hatırlarız!

Anadolu'ya geri döndü. Onun Tanrı Türk'ü korusun!

yokluğunda Yıldırım Bayezid, Emir

Taherten ve ailesini esir aldı, Erzincan'ı KAYNAKLAR:

da zapt etti. Timur ancak 1402 Rene Grousset, Stepler İmparatorluğu,
Haziran'ında Osmanlı topraklarına girdi. TTK Yayınları, 2020
Erzincan Emirliğini tekrardan Taherten’e

kazandırdı. Ardından Sivas'ta kendi Beatrice Forbes Manz, Timurlenk, Kronik
ordusuna resmi geçit yaptırdı. Bayezid'in Kitap, 2017
Ankara yakınlarında bulunduğunu haber

alınca Kayseri üzerinden Ankara’ya yola

koyuldu. Çubuk Ovası'nda yapılan

Ankara Savaşı uzun süreli olup ayrıca

Osmanlı birlikleri içerisindeki Türkmen

beyliklerinin askerlerinin ihaneti ve

Timur'un getirdiği haşmetli fillerinin

yardımıyla Osmanlı ordusu mum gibi

eridi. Bayezid'in kusurlarından en

mühimi ordusunu bayır bucak dolaştırıp,

aç, susuz ve yorgun koymasıydı. Bayezid

kaçmaya çalışsa bile oğlu ile

SAYFA 52

TÜRK ADININ ORTAYA ÇIKIŞI

KADİRCAN SÖYLEMEZ

Bilinen devirlerle birlikte Türk boyları üç Moğolistan’da kurulan Türk adlı devlet
kıtaya yayılmıştır. Devletleri gücünün kısa zamanda Orta Asya’yı, Kuzey Çin’i ve
doruklarını yaşamıştır. MS. 10. yy.'a kadar Tibet'i hâkimiyeti altına almıştır.Ardından
Moğolistan'ın doğusundaki Kerulen Kore'den Karadeniz'e Karadeniz’den
ırmağından Macaristan ovalarına kadar Kafkasların kuzeyine hatta Kuzey
uzanan geniş saha Türk boylarına yurtluk Afganistan’ı kendisine bağladı. Bu kadar
yaparken, bu asırdan sonra orta doğuda geniş sınırlara bir çok devlet (Bizans, Çin,
Türk göçlerine rastlanmıştır. Türklerin bu Tibet) Türk devleti adıyla tanındı. Orta
göçleri neticesinde Türkler çok fazla Asya ise ‘’Türkiye’’ diye anılmaya başlandı.
milletle temas içinde olmuştur.Bu
yüzden dolayı, Türklerin boy adları farklı Gök Türkler 745 yılında yıkıldıktan sonra
milletlerden kaynaklı farklı isimler olarak
karşımıza çıkmıştır. devlet topraklarının doğusunda uygur

devleti, Dokuz Oğuzlar hâkim oldu. Batı

Gök Türk topraklarında çeşitli boylar

Bilindiği gibi Türk adı 542 yılında tarih kendilerine Türgiş (Türkiş/Türkler) adı ile
sahnesine çıkan, 552 yılında ise
bağımsızlığını ilân eden Göktürklerdir. varlıklarını devam ettirdiler. 766 yılında
(Kök Türkler/KökTürükler) Bu isimle
Türkler resmî bir kimlik kazanmıştır. Türgiş birliği yok olduktan sonra Oğuzlar
Aslında Göktürk devletinin adı Türkdür
bazen iki heceli olarak ‘’Türük’’ şeklinde dağınık halde yaşadılar. Her ne kadar bu
ifade edilir. Fakat 19.yy. sonunda bazı
Türkologların teklifiyle, ilim âleminde boylar Oğuz diye önplanda olsa da Türk
Göktürk ismi kabul olunmuştur.
kimliklerinden dolayı İslâm

kaynaklarında "Türkmen" Rus

kaynaklarında "Tork" diye anıldı. Ve bu

tarihten sonra kurulacak olan Türk

devletleri Türk olarak anılmaya başlandı.

Bununla beraber Türk adının nasıl
geldiğini
günümüze kadar

açıklayacağım.

SAYFA 53

Kadircan SÖYLEMEZ- Türk Adının Ortaya Çıkışı

İLK TÜRK YURDU KAYNAKLAR:

Türklere çağlar boyu şüphesiz bir çok Ahmet TAŞAĞIL, Kök Tengri'nin Çocukları

bölge yurtluk yapmıştır. Günümüzde İlhami DURMUŞ, Türk Adının Ortaya Çıkışı,
Anlamı ve Yayılışı, Gazi Akademik Bakış,
Türkler Balkanlardan Çin Seddine Yıl 2017, Cilt 10, Sayı 20, 37 - 47, 10.06.2017

uzanan geniş bir sahada yaşam sürdürür.

Genel olarak Türkler Orta Asya'da dört

bin yıl yaşamış Anadolu"da ise bin yıl

yaşamıştır ve yaşamaya devam etmiştir.

Türklerin eski yurduna dair arkeolojik

araştırmalar bize yol göstermiştir. 1950

yıllarında yapılan çalışmalara göre: Altay

dağlarının kuzeyi ile sayan dağlarının

güney batısı en eski Türk yurdu olduğu

anlaşılmıştır. Buna göre Minsukin

bölgesindeki Afanesyevo kültürü (M.Ö.

2500 1700) ve onu takiben aynı bölgede

Adrovo kültürü (M.Ö. 1700,1200) Eski Türk

yurdunun yani Proto-Türklerinin

temsilcisidir.

SAYFA 54

KÖGMENLER

TÜRKLÜK DUASI¹

PROF. DR. RIZA NUR BEY

ULU TANRI! GÜZEL TANRI! GÖK TANRI! ULU TANRI!

Sen Türk'ü Türk yurtlarını koru !.. Millî kuvvet, namus, ahlâk, âzim , sebat,
Düşman şerrinden sakla! TÜRK'ü yiğitlikte ideal, TÜRKÇÜLÜK ruhu, yurtseverlik, ilim,
daim et! TÜRK'ü erlik davasıyla yaşat! sanat teşkilâtı, intizam, beden kuvveti ve
TÜRK'ü gerçekçi yap! TÜRK'ün gönlüne zenginlik ile hasıl olduğundan; TÜRK'e
herşeyden önce, hatta kursağına ekmek bunları ver! TÜRK'ten hırsız, namuzsuz
koymadan evvel TÜRK'lük sevgisini koy! türerse hemen kahret! TÜRK'e benlik,
TÜRK'ü ideal ile yaşat ve ideali hakikat hem de yüksek bir benlik ver! TÜRK
yapmaya çalışsınlar! Törelerini canları gibi nefsine itimat sahibi olsun! TÜRK'ü
saklat! TÜRK'e zevk ve rahat verme! muhakemeli, ciddi adam olarak yarat!
Bilakis zahmete alıştır! Zahmetle Hissiyatına kapılıp, öfke ile ayaklanmasın!
yürekleri, bedenleri demir olsun! Bu Birden barut gibi parlamasın! Daima
sayede onlara yüksek çalışma kudreti soğuk kanlı olsun! TÜRK'ü her milletten
verirsin! TÜRK'ü faal, cevval edersin. cesur yarat! Öç almayı TÜRK asla
TÜRK'e değişmez bir seciye ver! Zamanla unutmasın!
seciyesi değişmesin, sade tekemmülle
tadilat görsün!

ULU TANRI!

Namuzsuz bir tek TÜRK yaratacağına, dünyayı yık daha iyi! Ne kadar korkak TÜRK varsa
hepsini helak et! TÜRK herşeyi mukayese etsin! Yalnız akıl ve mantık denen şeylere
bırakma onu! Sabırlı, derde dayanıklı olsun! İradesi çelik gibi olsun! Dönek TÜRK
yaratma! TÜRK'leri maymun iştahlı yapma! TÜRK daima ihtiyatla adım atsın! Kimsenin
tatlı diline inanmasın! Kimseye emniyet olmasın! Çalışma zekâdan üstün bir kıymet
olduğundan, TANRI, sen TÜRK'ü çalışkan et! TÜRK'ün ömrü çalışma ile geçsin! Ona
daima çalışma aşkı ver! Hele elbirliği ile çalışmayı alet etsin! Tembel TÜRK'ü hemen
öldür!

SAYFA 55

TÜRK'e her milletinkinden üstün zeka ver! TANRI !
Zeka ve çalışma; ikisi bir arada olunca
TÜRK'ün önünde durulmaz! Milli TÜRKÇE konuşulan, TÜRK'e yurtluk etmiş
büyüklüğün tek şartı yüksek ideal, buna olan yerleri kıyamete kadar TÜRK'ün hükmü
alışmak için de yüksek ahlak, fedakarlık ve altında bırak !
sebat lazım olduğundan TÜRK'leri ahlaklı,
sebatlı ve fedai kıl! TANRI, TÜRK'leri sen YÜCE ALLAH TÜRK'Ü KORUSUN!..
kendi elinle birleştir ve herşeyden evvel
ruhları birleşsin! Onları tek bir kafa gibi 1-Çoğu kişilerce Oğuz Han'a ait bizzat
birleştirici kültür sahibi et! TÜRK'ü töresine ağzından çıkan bir dua olarak bilinse de
sadık kıl, Tanrı! TÜRK budunu: Biliniz ki Türklük Duasını kaleme alan kişi büyük
atalar töresi asırların tecrübesi ile husule Türkçü Rıza Nur Bey'dir.
gelmiş büyük bir hikmettir. Tanrı beni
töreye dokunmaktan ve dokundurmaktan
sakladı ve saklasın!

ULU TANRI!
Türk milletini lafçı değil, elinden iş gelir
insanlar et! Bir şey söylemek vazife yapmak
değildir. Onu fiilen yapmak ve yaptırmanın
vazife olduğunu beyinlere sok!

GÜZEL TANRI!
Sana hepsinden çok yalvardığım şudur:
TÜRK'ü dalkavukluktan kurtar! Dalkavukluk
ve emsali vasıtalara zengin olmaktan koru!
TÜRK'e kötü para hırsı verme! Dalkavukları
yok et!

AMAN TANRI!

Acunu Yaratan Yüce Tanrı!

TÜRK'e insaniyetten evvel TÜRK milletini
düşündür. İnsanların insaniyet dedikleri şey,
göz boyamak için icat edilmiş bir boyadır.
İnsaniyet maskesi taşıyan öyle milletler
vardır ki maskelerinin altında canavarlar
yaşar. İnsaniyeti gören olmadı. TANRI,
TÜRK'e sağlam, sürekli irade ver!
Güçlüklerde, sabrını, tahammülünü aynı
zamanda gayretini arttır! Ona esas seciye
olarak vazife muhabbeti ve mesuliyet
duygusu ver! Mesuliyeti TÜRK yurdundan
eksik etme! En büyük kuvvetinTÜRKLÜK aşı
olduğunu TÜRK'e öğret!

SAYFA 56

KÖGMENLER DERGİSİ

TÜRKÇÜ FİKİR, KÜLTÜR, FELSEFE, İLİM VE
EDEBİYAT DERGİSİ

Bu Sayımızda Emeği Geçen Arkadaşlarımız:
Hasan Basri SAKAR
Batuhan ŞEN
Berke TÜRK
Yılmaz Berk ERİM
Armağan ARDA
İsmet YAKARER
Eren YİĞİT
Kadircan SÖYLEMEZ