แผนที่อนาคต ผ่านมุมมอง 7 นักเศรษฐศาสตร์ชั้นนำของโลก

แผนที่อนาคต
ผ่านมุมมอง 7 นักเศรษฐศาสตร์ชั้นน�าของโลก
โอโนะ คาซึโมโตะ: สัมภาษณ์และเรียบเรียง
รวิภา ต่อเจริญสุทธิผล: แปล
ราคา 230 บาท
MIKAN NO SHIHONSYUGI
Copyright©2019 by Kazumoto OHNO/ Paul KRUGMAN et al.
All rights reserved.
First original Japanese edition published by PHP Institute, Inc., Japan.
Thai translation rights arranged with PHP Institute, Inc. Japan.
through JS Agency, Co., Ltd.
© ข้อความและรูปภาพในหนังสือเล่มนี้ สงวนลิขสิทธิ์ตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ (ฉบับเพิ่มเติม) พ.ศ. 2558
การคัดลอกส่วนใดๆ ในหนังสือเล่มนี้ไปเผยแพร่ไม่ว่าในรูปแบบใดต้องได้รับอนุญาตจากเจ้าของลิขสิทธิ์ก่อน
ยกเว้นเพื่อการอ้างอิง การวิจารณ์ และประชาสัมพันธ์
ข้อมูลทางบรรณานุกรมของส�านักหอสมุดแห่งชาติ
National Library of Thailand Cataloging in Publication Data
โอโนะ คาซึโมโตะ.
แผนที่อนาคต ผ่านมุมมอง 7 นักเศรษฐศาสตร์ชั้นนำาของโลก.-- กรุงเทพฯ : ยิปซี กรุ๊ป, 2564.
176 หน้า.
1. การเปลี่ยนแปลงทางสังคม. 2. วิวัฒนาการของสังคม. I. รวิภา ต่อเจริญสุทธิผล, ผู้แปล. II. ชื่อเรื่อง.
303.4
ISBN 978-616-301-743-7
บรรณาธิการอ�านวยการ : คธาวุฒิ เกนุ้ย
บรรณาธิการบริหาร : สุรชัย พิงชัยภูมิ
บรรณาธิการเล่ม : วาสนา ชูรัตน์
กองบรรณาธิการ : คณิตา สุตราม พรรณิกา ครโสภา
เลขากองบรรณาธิการ : กันยารัตน์ ทานะเวช
หัวหน้าฝ่ายพิสูจน์อักษร : สวภัทร เพ็ชรรัตน์
ฝ่ายพิสูจน์อักษร : วนัชพร เขียวชอุ่ม
รูปเล่ม : Evolution Art
ออกแบบปก : Rabbithood Studio
ภาพปก : Mountain monorail (Kikuzo Ito, 1936)
ผู้อ�านวยการฝ่ายการตลาด : นุชนันท์ ทักษิณาบัณฑิต
ผู้จัดการฝ่ายการตลาด : ชิตพล จันสด
ผู้จัดการทั่วไป : เวชพงษ์ รัตนมาลี
จัดพิมพ์โดย : บริษัท ยิปซี กรุ๊ป จำากัด เลขที่ 37/145 รามคำาแหง 98
แขวง/เขตสะพานสูง กรุงเทพฯ 10240
โทร. 0 2728 0939 โทรสาร 0 2728 0939 ต่อ 108
www.gypsygroup.net
www.facebook.com/gypsygroup.co.ltd
LINE ID : @gypzy
พิมพ์ที่ : บริษัท วิชั่น พรีเพรส จำากัด โทร. 0 2147 3175-6
จัดจ�าหน่ายโดย : บริษัท อมรินทร์ บุ๊ค เซ็นเตอร์ จำากัด
108 หมู่ที่ 2 ถ.บางกรวย-จงถนอม ต.มหาสวัสดิ์
อ.บางกรวย จ.นนทบุรี 11130
โทร. 0 2423 9999 โทรสาร 0 2449 9222, 0 2449 9500-6
Homepage: http://www.naiin.com

สนใจสั่งซื้อหนังสือจำานวนมากเพื่อสนับสนุนทางการศึกษา สำานักพิมพ์ลดราคาพิเศษ ติดต่อ โทร. 0 2728 0939

่
แผนทีอนาคต




ผ่านมมมอง 7 นักเศรษฐศาสตร์ช้นนาของโลก
ั
�
ุ




















โอโนะ คาซึโมโตะ สัมภาษณ์และเรียบเรียง
รวิภา ต่อเจริญสุทธิผล แปล

�
คานาสานักพิมพ ์
�
�








หนังสือท่ผู้อ่านถืออยู่ในมือเล่มน้ เป็นการรวมบทสัมภาษณ์ของ
ี
ี
นักเศรษฐศาสตร์ชั้นน�าระดับโลก 7 คน คือ 1. พอล ครูกแมน 2. โธมัส
ฟรีดแมน 3. เดวิด เกรเบอร์ 4. โทมัส เซดลาเชก 5. ไทเลอร์ โคเวน

6. รัตเกอร์ เบรกแมน 7. วิกเตอร์ เมเยอร์ ชอนเบอร์เกอร์ ว่าด้วยเร่อง
ื
เศรษฐกิจ เทคโนโลยี ทุนนิยม และความเหลื่อมล�้าหลายปัจจัยที่มีบทบาท

และเป็นปรากฏการณ์ระดับโลก นาเสนอผ่านการคิดกรองและวิเคราะห์
�
ึ
ั
ของแต่ละคน ว่าส่งท่จะเกิดข้นในอนาคตน้นเป็นผลดีหรือเป็นผลตรง
ิ
ี
กันข้ามกับความคาดหวังของมวลมนุษยชาติบนโลกใบนี้
ส่งท่รอคอยคือ ยูโทเปียหรือดิสโทเปียน่นเป็นการต้งคาถามต่อ
ั
�
ิ
ี
ั
ความสงสัยของ โอโนะ คาซึโมโตะ ผู้สัมภาษณ์และเรียบเรียงหนังสือเล่มนี้
ั
ิ
ี
ี
่
ั
้
้
่
็
“เมอได้ฟังความเหนของนกวชาการทง 7 คนนแล้ว แผนทแห่ง
ื
อนาคตว่าอนาคตแบบไหนจะมาเยือนก็ย่อมแตกต่างกันไปตามแต่ละบุคคล
ี
ี
�
AI จะเข้ามาแทนท่ ‘การทางานหนัก’ ของมนุษย์และอนาคตท่จะมาถึง
ั
จะเป็นอนาคตท่ทุกคนได้ทาในส่งท่ชอบเท่าน้น หรืออนาคตน้นคือ ‘เร่องราว
ื
ี
ี
ิ
ั
�
ี
ในฝันในภาพยนตร์ของนวนิยายแนววิทยาศาสตร์’ และมีเพียงผู้ท่ติดตาม
ี
ื
นวัตกรรมทางเทคโนโลยีอย่างต่อเน่องท่จะเป็นผู้อยู่รอด โลกจะค่อยๆ กลาย

ี
ี
ี
เป็น ‘โลกใหม่ท่ยอดเย่ยม’ หรือ ‘ความสุขท่ผู้คนรู้สึกว่าลดลงแม้จะมีความ
ก้าวหน้าทางเทคโนโลยีก็ตาม’
อยากรู้ว่าพวกเขาบอกเล่าและพูดคุยอะไรกัน เปิด ‘แผนที่อนาคต’
ั
�
้
ิ
แล้วอ่านความคดผ่านมมมอง 7 นักเศรษฐศาสตร์ชนนาของโลก ได้ใน
ุ
หนังสือเล่มนี้
ด้วยความปรารถนาดี

ส�านักพิมพ์ยิปซี

�
ู
คานาผ้แปล
�








ี
หนังสือเล่มน้เป็นหนังสือรวมบทสัมภาษณ์ของบุคคลท่มีช่อเสียง
ื
ี
และมีอิทธิพลต่อโลกในวงการต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นนักเศรษฐศาสตร์รางวัลโนเบล
�
นักมานุษยวิทยา นักเขียน คอลัมนิสต์ และอาจารย์ประจามหาวิทยาลัย
อันดับต้นๆ ของโลก โอโนะ คาซึโมโตะ ผู้เขียนได้เดินทางไปรอบโลก

�
ี
ื
เพ่อนามุมมองและความคิดเห็นเก่ยวกับอนาคตของระบบทุนนิยมและสภาพ
ี
ึ
ี
เศรษฐกิจท่จะเกิดข้นภายใต้ยุคแห่งการเปล่ยนแปลงท่มีเทคโนโลยีเป็นแรง
ี
ขับเคลื่อนหลักเหล่านั้นมาส่งต่อให้กับทุกคน
ี
ื
ื
แม้หนังสือจะเก่ยวข้องกับเร่องทุนนิยม เศรษฐกิจ แต่เน้อหาภายใน
ก็ไม่ได้พูดถึงเพียงเร่องราวในระดับภาพรวมท่ดูไกลตัวและมีเพียงคนกลุ่มใด
ี
ื
กลุ่มหนึ่งให้ความสนใจเท่านั้น หลายๆ เหตุการณ์ล้วนแต่เป็นการพูดถึงคน
ั
ี
ท่วไปในหลากหลายสังคม และยังเป็นเหตุการณ์ท่ช่างเหมาะกับสถานการณ์
ในประเทศไทย ณ ปัจจุบันเสียเหลือเกิน
�
ี
�
่
สาหรับตัวฉันเองแล้ว เมือได้อ่านและลงมือแปลหนังสือเล่มน้ ทาให้
ี
ี
ได้รู้ว่าเราไม่ต้องเป็นนักวิชาการท่ศึกษาเร่องเหล่าน้อย่างลึกซ้งก็สามารถ
ึ
ื
เข้าใจและอินไปกับเร่องราวท่ดูเหมือนจะเข้าใจยากได้อย่างง่ายๆ จน
ี
ื
ิ
ื
ั
�
ั
บางทีอาจจะอนเกินไป จนเราเผลอกลบมาต้งคาถามกับตัวเอง หรอหยุด

อ่านแล้วคิดไปเองว่า เอ๊ะ! เขาไม่ได้พูดถึงเราอยู่ใช่ไหม แม้คนอื่นอาจไม่ได้

เป็นขนาดที่ฉันเป็น แต่ฉันเชื่อว่าถ้าลองได้อ่านก็ต้องมีสะดุ้งร้อนๆ หนาวๆ
บ้างเหมือนกัน

ี
กว่าจะมาเป็นหนังสือเล่มน้ได้ ฉันต้องขอขอบคุณทีมงานสานักพิมพ์
�
ี
ยิปซีท่ให้โอกาส และคอยแก้ไขข้อผิดพลาด บรรณาธิการร่างแปลให้ถูกต้อง
ึ
ิ
กระชับ น่าอ่านมากย่งข้น รวมถึงจัดพิมพ์หนังสือออกมาได้อย่างสวยงาม
ขอบคุณเพื่อนๆ พิชามญชุ์ โสมรังสรรค์ และ Takato Mitsunaga ที่เวลา

ื
�
็
็
ิ
ไปรบกวนถามอะไร กยนดช่วยเหลอเสมอ แม้จะเป็นเวลาทางานกตาม
ี
สุดท้ายนี้ ขอขอบคุณป๊ากับม๊าที่ส่งเสียและหล่อหลอมจนท�าให้มีวันนี้ได้
รวิภา ต่อเจริญสุทธิผล

อารัมภบท




ตามหาเรื่องราวต่อไปของ “ความไม่สิ้นสุด”





ั
ี
ี
หนังสือเล่มน้รวบรวมบทความจากการต้งคาถามเก่ยวกับอนาคต
�
ของระบบทุนนิยม เหนือส่งอ่นใดคือเทคโนโลยีน้นเปล่ยนแปลงเศรษฐกิจ
ี
ื
ิ
ั
ั
อย่างไร โดยการต้งคาถามตรงไปยังผู้ย่งใหญ่ด้านเศรษฐศาสตร์ท่กล่าวได้ว่า
�
ิ
ี
ึ
ี
ี
ี
�
มีอิทธิพลมากท่สุดในโลก นักข่าวและนักวิชาการท่กาลังเป็นท่นิยมซ่งสร้าง
แรงกระเพื่อมไปทั่วโลก รวมถึงนักเขียนที่ฝากชื่อเสียงไปทั่วโลก
ี
ี
ี
ระบบทุนนิยมถูกกล่าวว่าเป็น “ระบบท่ดีท่สุดท่ามกลางระบบท่เลว
่
ร้ายท่สุด” เน่องจากระบบทดีกว่ายังไม่ถูกค้นพบนนเอง นักวิชาการและ
ี
ี
่
ื
ั
นักข่าวจานวนไม่น้อยพูดเป็นเสียงเดียวกันราวกับว่าการส้นสุดของระบบ
ิ
�
ี
�
ี
ิ
ี
ทุนนิยมเป็นส่งท่หลีกเล่ยงไม่ได้เหมือนกับความหมายท่แสดงออกมาในคา
ว่ายุคหลังทุนนิยม แต่ทว่า เมื่อพิจารณาตามสถานการณ์ปัจจุบัน ดูเหมือน
ไม่ใช่จุดส้นสุดของระบบทุนนิยม แต่เรียกว่า “การแก้ไขดัดแปลงระบบ
ิ
ทุนนิยมก�าลังด�าเนินอยู่” จะถูกต้องมากกว่า
ชุมปีเตอร์ (Schumpeter) นักเศรษฐศาสตร์ผู้มีชื่อเสียงจากทฤษฎี
นวัตกรรม ได้กล่าวไว้ว่า “ข้อเสียของระบบทุนนิยมคือ ต้องการค�าวิพากษ์
วิจารณ์” และระบบทุนนิยมจะกลืนกินแม้กระท่งคาวิจารณ์แล้วนาไปพัฒนา
ั
�
�
ตัวเอง จนถึงตอนนี้ก็ยังคงเป็นระบบที่มองไม่เห็นจุดสิ้นสุด และนี่ก็คือที่มา
ของชื่อหนังสือเล่มนี้
ี
โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงไม่ก่ปีท่ผ่านมา พัฒนาการท่โดดเด่นของ
ี
ี
ี
เทคโนโลยีทาให้เกิดการเปล่ยนแปลงของระบบทุนนิยม พัฒนาการอย่าง
�
ี
�
รวดเร็วของเทคโนโลยีได้เปล่ยนวิธีการทางานของแรงงานและโครงสร้าง

ี
ั
เศรษฐกิจอย่างใหญ่หลวง ไม่เพียงแค่น้น แทนท่เทคโนโลยีจะลดช่องว่าง
ื
ึ
ระหว่างคนรวยและคนจน แต่ดูเหมือนว่าจะขยายช่องว่างให้มากข้นเร่อยๆ
เป็นเวลานานแล้วที่ทฤษฎีภัยคุกคามที่ว่า “AI ขโมยงานมนุษย์” เริ่มแพร่
ี
ออกไป แต่หลังจากน้แล้ว เทคโนโลยีจะเปล่ยนแปลงเศรษฐกิจอย่างไร และ
ี
อะไรที่จะไม่เปลี่ยนแปลง
นอกจากน้หากเราเปล่ยนมุมมองจากการเปล่ยนแปลงทางแกนเวลา
ี
ี
ี
ี
ี
ไปสู่การเปล่ยนแปลงทางภูมิรัฐศาสตร์ก็จะพบประเทศจีนท่กลายมาเป็น
ขุมพลังทางเทคโนโลยี ประเทศท่ส่งเสริมเศรษฐกิจแบบตลาดภายใต้ระบบ
ี
การเมืองแบบเผด็จการเป็น “ความท้าทาย” ต่อระบบทุนนิยมหรือไม่ ท่มา
ี
ท่ไปของความขัดแย้งระหว่างสหรัฐอเมริกาและจีนท่รุนแรงข้นเร่อยๆ และ
ี
ื
ี
ึ
อนาคตของญี่ปุ่นจะเป็นอย่างไร
ุ
ิ
ุ
ื
่
ั
วากนว่าเปน “จดจบของระบบทนนยม” แต่เนองจากระบบทนนิยม
็
่
ุ
ื
ี
ยังไม่สมบูรณ์จึงอาจ “วิวัฒนาการ” ไปสู่รูปแบบท่ดีกว่าได้ เม่อตระหนัก
ถึงปัญหาน้ ผู้เขียนจึงเดินทางไปสหรัฐอเมริกา แวะเวียนไปท่นิวยอร์ก
ี
ี
วอชิงตันดีซี อาร์ลิงตัน (รัฐเวอร์จิเนีย) ลอสแองเจลิส จากนั้นเดินทางต่อไป
ยังลอนดอน อัมสเตอร์ดัมในเนเธอร์แลนด์และซาลซ์บูร์กในออสเตรียด้วย
ภาพผ่านสายตาของยักษ์ใหญ่ทางปัญญาของ
โลก เทคโนโลยีและอนาคตของเศรษฐกิจ
พอล ครูกแมนซึ่งผู้เขียนได้มีโอกาสสัมภาษณ์ ณ ส�านักงานในเมือง
นิวยอร์ก เขาได้รับรางวัลโนเบลสาขาเศรษฐศาสตร์ เมื่อปี ค.ศ. 2008 ได้

รับการขนานนามว่า เป็นหนึ่งในนักเศรษฐศาสตร์ที่ทรงอิทธิพลที่สุดในโลก
เขายังคงมองโลกในแง่ดีว่า “การว่างงานจานวนมากเน่องจาก AI ยังคงเป็น
�
ื

ี
หนทางท่ยาวไกล” เขายืนยันว่า AI ยังไม่สามารถขโมยงานของมนุษย์ได้
ื
ั
เม่อพิจารณาจากตัวเลขการผลิตในปัจจุบัน นอกไปจากน้นเขามองว่าความ
้
ื
ึ
�
ึ
ี
เหล่อมลาท่ขยายตัวมากข้นเกิดมาจากปัญหาทางด้านการเมืองซ่งแตกต่าง
ไปจากวาทกรรมของนักเศรษฐศาสตร์คนอื่นๆ
โธมัส ฟรีดแมนนั้น ถ้าจะบอกว่าเป็นนักข่าวและคอลัมนิสต์ที่มีชื่อ
ั
ี
ื
เสียงมากท่สุดในโลกก็คงไม่ใช่เร่องแปลก เขาได้รับรางวัลพูลิตเซอร์สามคร้ง
่
ั
ื
ี
่
่
่
ื
่
แตผลงานหนงสอททาใหตาแหนงไมถกแทนทไดเลยคอ “The Lexus and
ู
�
ี
้
้
�
the Olive Tree” เขาอธิบายว่าความสาคัญสูงสุดในการอยู่รอดในยุคท ่ ี
�
เร่งรีบก็คือ ความสามารถในการเป็น “ผู้เรียนรู้ตลอดชีวิต” นั่นเอง
ึ
การสัมภาษณ์เดวิด เกรเบอร์ นักมานุษยวิทยาวัฒนธรรมจัดข้นท ่ ี
ี
�
สานักงานในเมืองลอนดอน เกรเบอร์เป็นท่รู้จักในนามนักกิจกรรมและยัง
โด่งดังในฐานะผู้น�าขบวน “ปรากฏการณ์ยึดวอลล์สตรีท (Occupy Wall
Street)” ผลงานที่เป็นที่จับตามองจากทั่วโลกคือ บทความชื่อ “Bullshit
Jobs (งานไร้ค่า)” ในนิตยสาร “STRIKE!” หลังจากบทความท่เขียนข้น
ี
ึ
ั
ี
โดยไม่ได้คดอะไรเผยแพร่ออกไป เพยงสองสปดาห์บทความดงกล่าวกถก
ั
็
ิ
ู
แปลออกไป 13 ภาษา เป็นที่โต้เถียงกันทั่วโลก จะมีคนกี่คนก�าลังท�างานที่
ตัวเขาเองคิดว่า “ไม่จ�าเป็น” แม้พวกเขาจะถูกจัดอยู่ในสังคมคนชนชั้นสูง
สาหรับโทมัส เซดลาเชก นักเศรษฐศาสตร์อายุน้อยแห่งสาธารณ
�
ี
รัฐเช็ก ในตอนแรกวางแผนจะจัดการสัมภาษณ์ท่กรุงปราก แต่ท้ายท่สุด
ี
ี
แล้วบังเอิญได้พูดคุยกันท่นครลอสแองเจลิส เขาวิเคราะห์ระบบทุนนิยม
ั
ิ
ิ
โดยใช้แนวทางจตวทยาและแสดงมมมองใหม่เกยวกบเศรษฐศาสตร์ท ่ ี
ุ
่
ี
ั
เกิดจากธรรมชาติของมนุษย์ซ่งกลายเป็นประเด็นร้อนไปท่วโลก ก่อนเกิด
ึ
วิกฤตการณ์ทางการเงิน เขาบอกว่า “พวกนักเศรษฐศาสตร์พยายามโยน
ผมออกไปนอกหน้าต่าง” และน่ก็เป็นข้อพิสูจน์ได้ว่าเขามีมุมมองท่แปลก
ี
ี
แยกเพียงใด

ี
ไทเลอร์ โคเวน นักเศรษฐศาสตร์อีกคนท่ผู้เขียนได้สัมภาษณ์ ณ
สานักงานของเขาในอาร์ลิงตัน เขามีผลงานหนังสือ เช่น “The Great Stag-
�
nation” ซ่งกล่าวกันว่าได้เปล่ยนจุดโฟกัสของความขัดแย้งทางเศรษฐกิจ
ี
ึ
หลังวิกฤตเศรษฐกิจและเรื่อง “Average Is Over” ซึ่งวิเคราะห์สาเหตุการ
ล่มสลายของชนชั้นกลาง ว่ากันว่าสาเหตุของการล่มสลายของชนชั้นกลาง

ก็คือ “ความโดดเดี่ยว”
�
สาหรับรัตเกอร์ เบรกแมน ผู้เขียนได้สัมภาษณ์เขาริมฝั่งแม่นา
�
้
�
ี
อัมสเทลท่ไหลผ่านหน้าสานักงานเดอะ คอร์เรสปอนเดนต์ (De Corre-
�
ี
spondent) ในกรุงอัมสเตอร์ดัม ผลงานท่ทาให้เขากลายมาเป็นนักเขียน
�
ี
ท่มีบทบาทระดับโลก ได้แก่ “Utopia for Realists” (ยูโทเปียสาหรับ
ึ
ี
นักสัจนิยม) หนังสือท่เขียนข้นสาหรบเนเธอร์แลนด์บ้านเกิดของเขา เขา
ั
�
�
อธิบายพร้อมแสดงหลักฐานถึงประสิทธิผลของรายได้ข้นตา เม่อพิจารณา
ั
ื
่
ถึง “ความส�าคัญของชีวิต” คนญี่ปุ่นคงจะทนฟังไม่ได้หากถึงตอนที่เขาเดิน
ทางมาประเทศญี่ปุ่น
คนสุดท้ายคือ วิกเตอร์ เมเยอร์ ชอนเบอร์เกอร์ อาจารย์ประจ�ามหา
ี
ึ
วิทยาออกซฟอร์ด การสัมภาษณ์ทาข้นท่บ้านพักตากอากาศฤดูร้อนหลังงาม
�
ของเขาที่ตั้งอยู่ริมทะเลสาบในภูเขาในเมืองซาลซ์บูร์ก ชอนเบอร์เกอร์ผู้ซึ่ง
เรียกได้ว่ามีอ�านาจระดับโลกเกี่ยวกับข้อมูลขนาดใหญ่ (Big Data) ระบุว่า
ู่
เรากาลงอย่ในช่วงเปล่ยนผ่านจากทุนนิยมทางการเงนไปสตลาดข้อมูล เขา
ู
ี
�
ั
ิ
�
สนับสนุนแนวคิดใหม่เก่ยวกับ “การชาระภาษีด้วยข้อมูล” ท่ไม่ว่าจะดูยังไง
ี
ี
ก็สมเป็นแนวคิดของผู้น�าทางด้านข้อมูลขนาดใหญ่

สิ่งที่รอคอยคือ ยูโทเปียหรือดิสโทเปีย



ี
ี
ั
ื
เม่อได้ฟังความเห็นของนักวิชาการท้งเจ็ดคนน้แล้ว แผนท่แห่ง
อนาคตว่าอนาคตแบบไหนจะมาเยือนก็ย่อมแตกต่างกันไปตามแต่ละบุคคล
AI จะเข้ามาแทนท่ “การทางานหนัก” ของมนุษย์และอนาคตท่จะมาถึงจะ
�
ี
ี
เป็นอนาคตที่ทุกคนได้ท�าในสิ่งที่ชอบเท่านั้น หรืออนาคตนั้นคือ “เรื่องราว
ในฝันในภาพยนตร์ของนวนิยายแนววิทยาศาสตร์” และมีเพียงผู้ที่ติดตาม
นวัตกรรมทางเทคโนโลยีอย่างต่อเน่องท่จะเป็นผู้อยู่รอด โลกจะค่อยๆ กลาย
ี
ื
ี
เป็น “โลกใหม่ท่ยอดเย่ยม” หรือ “ความสุขท่ผู้คนรู้สึกว่าลดลงแม้จะมีความ
ี
ี
ก้าวหน้าทางเทคโนโลยีก็ตาม”
ี
ี
ี
สัตว์ประหลาดท่เรียกว่าระบบทุนนิยมท่เทคโนโลยีได้เปล่ยนแปลง
ยังคงเติบโตอย่างไม่ส้นสุด คาตอบท่จะแก้ไขให้ถูกต้องและดีข้นน้นแตก
ิ
ึ
ั
�
ี
ต่างกันไปส�าหรับแต่ละคน อย่างไรก็ตาม ผู้เขียนเชื่อว่าการรู้จักแก่นความ
ี
คิดของพวกเขาเป็นโอกาสท่จะคิดอย่างเป็นรูปธรรมเก่ยวกับอนาคตของ
ี
ิ
�
ี
ระบบทุนนิยม หากเราสามารถนาส่งท่ค้นพบมาสู่ผู้อ่านแต่ละคนผ่านการ
ิ
สนทนากับหน่วยข่าวกรองระดับโลกได้ละก็ ก็ไม่มีความสุขใดท่จะย่งใหญ่
ี
ไปกว่านั้นแล้ว
โอโนะ คาซึโมโตะ

สารบัญ







หน้า
่
บทที 1

พอล ครูกแมน
“พวกเราก�าลังยืนอยู่บนทางแยกขนาดใหญ่” 20


- การว่างงานจ�านวนมากเนื่องจาก AI จะไม่เกิดขึ้นตอนนี้ 24
- พวกเราอยู่บนทางแยกที่แบ่งถนนเป็นสองสาย 27
- ปัญหาใหญ่ที่สุดของเศรษฐกิจญี่ปุ่นคือการลดลงของประชากร 30

- ความสามารถในการผลิตของญี่ปุ่นช่างสมบูรณ์แบบ 33
- ไม่มีใครเป็นผู้ชนะในสงครามการค้า 37
- มองสงครามทางเทคโนโลยีระหว่างสหรัฐอเมริกาและจีนอย่างไร 38


่
บทที 2
โธมัส ฟรีดแมน

“โลกใหม่อันสมบูรณ์แห่งการจ้างงาน” สิ้นสุดลง
และ “โลกใหม่ของมนุษย์” ได้เริ่มต้นขึ้น 42

- โลกสมัยนี้กลายเป็นแฟลต ฟาสต์ สมาร์ต 46

- การมาถึงของ “คนรุ่นใหม่ที่มีเทคโนโลยีครอบคลุมทั่วโลก” 48
- “การว่างงานจากเทคโนโลยี” หรือ “อาชีพใหม่ที่คุ้มค่า” 50
- เทคโนโลยีจะเปลี่ยนแปลงประชาธิปไตยหรือไม่? 52

- เงื่อนไขสามประการส�าหรับชุมชนที่เจริญรุ่งเรือง 54
- สาเหตุที่ท�าให้ญี่ปุ่นตกต�่าคือการปิดกั้น 55

- ระบบทุนนิยมของจีนหาอ่านได้ใน “ตะกร้ากลยุทธ์ทั้งสาม” 58
- อะไรคือวิธีที่ดีที่สุดในการท�าความเข้าใจโลกหลังสงครามเย็น 60


่
บทที 3
เดวิด เกรเบอร์

ึ
ึ
คร่งหน่งของอาชีพจะหายไป และ “งานไร้ค่า” จะเพ่มอย่างรวดเร็ว 64
ิ
- “งานที่ไม่มีความหมาย” ค่อยๆ เพิ่มขึ้นทีละน้อยๆ 68
- คนที่ไม่ท�าอะไรเลยมีรายได้มากกว่างั้นหรือ 69
- คนเริ่มคิดว่างานของตัวเอง “ไม่จ�าเป็น” 71

- รายได้ขั้นต�่าช่วย “งานที่สมเป็นมนุษย์” ให้ฟื้นคืนชีพ 74
- ห้าประเภทของ “งานไร้ค่า” พนักงานต้อนรับ ฝ่ายก�ากับดูแล

การปฏิบัติตามกฎและข้อบังคับ... 77
- ความเชื่อที่ว่า “งานคือความเจ็บปวด” บ่อนท�าลายสังคม 81


่
บทที 4
โทมัส เซดลาเชก

เศรษฐศาสตร์ที่ก�าลังไล่ตามการเติบโตจะท�าลายโลก 84
- โลกก�าลังกลายเป็นคอมมิวนิสต์อย่างนั้นหรือ 88

- ระบบทุนนิยมต้องการถูกวิพากษ์วิจารณ์ 89
- เมื่อวิเคราะห์เศรษฐกิจเชิงจิตวิทยา 90

- ตลาดไม่สามารถท�าให้แฟร์ได้ 94
- “มือที่มองไม่เห็น” อยู่ในสังคมไม่ใช่ในตลาด 96
- อ�านาจสูงสุดของการเติบโตน�าไปสู่ความเจ็บป่วยทางสังคม 98

- สู่สังคมที่สามารถเล่น “แฟร์เกม” ได้ 102

่
บทที 5
ไทเลอร์ โคเวน

เทคโนโลยีจะค่อยๆ ท�าให้ช่องว่างของคนท�างานกว้างขึ้นเรื่อยๆ 106

- ความกว้างของช่องว่างขึ้นอยู่กับทักษะทางเทคโนโลยี 110
- หุ่นยนต์จะท�าให้ค่าครองชีพถูกลงอย่างนั้นหรือ 112

- สิ่งที่ก�าลังเกิดตอนนี้คือ “สงครามเย็นครั้งใหม่” 114
- ชุมชนสนับสนุนชนชั้นกลางก�าลังลดลง 116
- อะไรคือสิ่งที่เข้ามายับยั้งนวัตกรรมของญี่ปุ่น 118

- ญี่ปุ่นต้องให้ความส�าคัญกับนโยบายแก้ไขปัญหาการเกิดที่ลดลง 120
- ยุคหลังทุนนิยมไม่มีอยู่จริง 123

่
บทที 6

รัตเกอร์ เบรกแมน
รายได้ขั้นต�่าและการท�างานวันละ 3 ชั่วโมงจะเข้ามาช่วยสังคม 126


- แจกจ่ายความมั่งคั่งที่สร้างขึ้นโดยเครื่องจักร 130
- ตัวเลข GDP ไม่สมเหตุสมผลอีกต่อไป 133
- รายได้ขั้นต�่าขัดขวางการท�างานของคนอย่างนั้นหรือ? 136

- รายได้จะสูงกว่าหากไม่มีรายได้ขั้นต�่า 138
- “งานงี่เง่า” มากเกินไปที่จะเคลื่อนย้ายความมั่งคั่ง 139

- ซิลิคอนแวลลีย์ไม่ได้สร้างนวัตกรรม 141
- ผู้บริหารระดับกลางไม่มีความหมาย 143
- ความคิดสร้างสรรค์ของเด็กๆ ต�่ากว่าที่เคยเป็น 145

- ความท้าทายที่ใหญ่ที่สุดในอนาคตคือ “ความเบื่อ” 146

่
บทที 7
วิกเตอร์ เมเยอร์ ชอนเบอร์เกอร์

“ทุนนิยมข้อมูล” คืออนาคตที่ท�าให้เกิดการเปลี่ยนแปลง
อย่างรวดเร็ว 150

- จากทุนนิยมทางการเงินถึงตลาดข้อมูล 154

- การเปิดข้อมูลให้ก�าเนิดนวัตกรรม 155
�
ั
- การครอบงาทางเศรษฐกิจท่วโลกของ GAFA จะดาเนินต่อไปหรือไม่ 158
�
- อนาคตอันมืดมนของธนาคารที่ไม่สามารถเปลี่ยนแปลงโครงสร้าง
องค์กรได้ 161
- ใบสั่งที่เรียกว่า การช�าระภาษีด้วยข้อมูล 162

- เสรีภาพในการตัดสินใจของมนุษย์ 164


บทส่งท้าย ท่ามกลางโลกที่เร่งรีบ 168





่
ติดตามเรองราวต่อไปของ
ื
“ความไม่ส้นสุด”
ิ
ั
ผ่านสายตาของยักษ์ใหญ่ทางปญญาของโลก

เทคโนโลยีและอนาคตของเศรษฐกิจ
่ ่
ี
ี
ู
ิ
ี
สงทรอคอยน้นคือ ยโทเปยหรือดิสโทเปย
ั

่
ี
บทท 1


พวกเราก�าลังยืน


ู
อย่บนทางแยกขนาดใหญ่








จากค�าหลอกลวงที่ว่า “การว่างงานจาก AI”
สู่การมองที่แก่นแท้




ี
ปัจจุบันพวกเรากาลังยืนอยู่บนทางแยกท่แบ่งออกเป็นสองทาง
�
ทางหน่งก็คือ การปกครองระบอบคณาธิปไตย กล่าวอีกนัยหนึ่งคือ คน
ึ
ั
�
ึ
ั
�
�
่
รารวยจานวนหน่งกาลังมุ่งหน้าไปสู่สถานะแห่งการแบ่งปันความม่งค่ง
อย่างมหาศาล ถ้าหากความมั่งคั่งกระจุกตัวมากจนเข้ากันไม่ได้กับระบอบ
ประชาธิปไตย สิ่งที่จะล้าหลังไปก่อนก็อาจเป็นระบอบประชาธิปไตย
ี
่
ี
ิ
ั
ื
ในทางกลับกน ผมคดว่าอาจมมาตรการทเข้ามาบรรเทาหรอ
แก้ไขความไม่เท่าเทยมนได้ ผมเตบโตมาในครอบครวชนชนกลางช่วงปี
ั
ั
้
ี
้
ี
ิ
ิ
ี
1960-1970 ส่งท่เรียกว่าชนช้นกลางน้ เป็นส่งท่ถูกสร้างมาจากกิจกรรม
ี
ี
ิ
ั
ทางการเมืองช่วงปี 1930-1940 ไม่ใช่แค่เพียงแต่ในสหรัฐอเมริกาเท่าน้น
ั
ประเทศที่มั่งคั่งหลายๆ ประเทศก็เช่นกัน นี่คือทางแยกอีกทางหนึ่งนั่นเอง
(ตัดตอนข้อความบางส่วนจากหน้า 28)
20

พอล ครูกแมน


นักเศรษฐศาสตร์รางวัลโนเบล

























ศาสตราจารย์ท่ศูนย์บัณฑิตศึกษามหาวิทยาลัยนิวยอร์กซิต้ (City
ี
ี
University of New York)
ได้รับรางวัลโนเบลเศรษฐศาสตร์ ในปี 2008
จบการศึกษาระดับปริญญาตรีจากมหาวิทยาลัยเยล และปริญญา

เอกจาก MIT (สถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์หรือ Massachusetts
ี
Institute of Technology) ขณะสอนท่มหาวิทยาลัยเยล มหาวิทยาลัย
สแตนฟอร์ดและ MIT ก็ยังเป็นศาสตราจารย์คณะเศรษฐศาสตร์ประจา
�
ื
มหาวิทยาลัยพรินซ์ตัน (Princeton University) เร่มงานปัจจุบันเม่อปี 2015
ิ


21

�
ี
ี
ี
นอกจากน้ยังได้ทางานเป็นเจ้าหน้าท่ในคณะกรรมการท่ปรึกษาเศรษฐกิจ
ของประธานาธิบดี (CEA: Council of Economic Advisers) เป็นเวลา
1 ปี ระหว่างปี 1982–1983 งานวิจัยส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับการค้าระหว่าง
ิ
ึ
ประเทศ เขาเป็นหน่งในผู้ก่อต้ง “ทฤษฎีการค้าใหม่” ท่เน้นการเพ่มผล
ั
ี
ี
ี
ตอบแทนและการแข่งขันท่ไม่สมบูรณ์ นอกจากน้ยังกล่าวถึงปัญหาการ
เงินระหว่างประเทศโดยเฉพาะวิกฤตค่าเงิน ในปี 1991 ได้รับเหรียญรางวัล
จอห์น เบตส์ คลาร์ก (John Bates Clark Medal) จากสมาคมเศรษฐกิจ
แห่งสหรัฐอเมริกา มีผลงานที่ถูกแปลเป็นภาษาญี่ปุ่นมากมาย
พอล ครูกแมนได้รับรางวัลโนเบล สาขาเศรษฐศาสตร์ เมื่อปี 2008
ภายหลังงานรับรางวัลและทันทีท่เขาเดินทางกลับสหรัฐอเมริกา ผู้เขียน
ี
เข้าสัมภาษณ์ ณ อพาร์ตเมนต์ของเขาในแมนฮัตตัน
ต้งแต่น้นมาผู้เขียนก็ได้สัมภาษณ์เขามากเกินกว่าท่จะบอกเล่าออก
ั
ี
ั
ื
ุ
่
ั
ั
่
ั
้
็
ิ
ู
้
่
ั
่
มาได เขาเปนทรจกกนมานานแลววาเปน “ผสนบสนนมาตรการเพอเพมอตรา
็
ี
ู
้
้
่
ี
ุ
ื
ิ
ิ
หมนเวยนเงนภายในประเทศ” ทยนกรานในมาตรการผอนคลายทางการเงน
ี
่
ี
และเป้าหมายเงินเฟ้อ และในช่วงไม่ก่ปีท่ผ่านมาก็มีช่อเสียงในฐานะเสาหลัก
ื
ี
ทางทฤษฎีอาเบะโนมิกส์ หรือนโยบายทางเศรษฐกิจของนายกรัฐมนตรีชินโซ
1
อาเบะ แห่งประเทศญี่ปุ่น เขายังได้เข้าพบนายกรัฐมนตรีอาเบะเพื่อแลก
เปลี่ยนความคิดเห็น เมื่อปี 2016 ระหว่างที่เขาเดินทางมาญี่ปุ่นอีกด้วย
* * *
ี
ั
การพูดคุยกับครูกแมนทุกคร้ง ปกติจะพูดคุยกันเก่ยวกับเศรษฐกิจ
ของญ่ปุ่นเป็นหลัก แต่การสัมภาษณ์คร้งน้จะพูดคุยเก่ยวกับเทคโนโลยีและ
ั
ี
ี
ี
ระบบทุนนิยม
่
่
1 นายกรัฐมนตรีคนที 57 ของประเทศญีปุ่น ด�ารงต�าแหน่งระหว่างปี 2006-2007 และปี 2012-2020 นับเป็น
่
่
นายกรัฐมนตรีทีครองต�าแหน่งนานที่สุดในประวัติศาสตร์ญีปุ่น นายกรัฐมนตรีคนปัจจุบันคือ นายโยชิฮิเดะ ซูงะ - ผู้แปล
22

ื
ื
เขามองโลกในแง่ดีกว่านักทฤษฎีคนอ่นๆ เม่อพูดถึงเร่อง AI เขากล่าว
ื
ั
ื
ี
ว่า “ทฤษฎีท่ว่า AI จะมาขโมยงานไปจากมนุษย์น้น เป็นเร่องไร้สาระ” สีหน้า
ี
ของเขาในฐานะแฟนตัวยงของภาพยนตร์ไซไฟสามารถเห็นได้ในตอนท่เขา
กล่าวว่า “การที่ AI จะฆ่าเรา มันเป็นแค่โลกในภาพยนตร์ไซไฟธรรมดาๆ”
แต่ทว่า ความเหลื่อมล�้าที่ขยายกว้างขึ้นไม่ว่าจะด้วยปัจจัยใดก็ตาม
ถือเป็นปรากฏการณ์ระดับโลก ซึ่งพวกเราก็ได้พูดคุยกันอย่างเป็นรูปธรรม
เกี่ยวกับนโยบายที่จะแก้ไขปัญหาความเหลื่อมล�้าเหล่านั้น

�
เขากล่าวว่าความเหล่อมลาเป็นปัญหาทางการเมืองไม่ใช่ประเด็น
ื
้
�
ี
ทางเศรษฐกิจ “ขณะน้เรากาลังยืนอยู่กลางทางแยก ระหว่างสังคมชนช้นสูง
ั
�
่
่
�
ั
ี
ี
�
ท่มีจานวนคนรารวยจานวนหยิบมือหรือสังคมท่มีชนช้นกลางท่รารวย แต่
ี
�
ถึงอย่างไรก็ตามสังคมเหล่านั้นไม่ใช่สิ่งที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ แต่เป็นสิ่งที่
ึ
ึ
พวกเราสร้างมันข้นมาเอง” ซ่งแสดงให้เห็นถึงความเป็นกังวลได้อย่างชัดเจน
เบื้องหลังความรู้สึกเป็นกังวล ไม่ใช่เพียงผู้เขียนเท่านั้นที่เห็นบริษัท
ไอทียักษ์ใหญ่อย่าง GAFA ท่ส่งเสริมการครอบงาตลาด รวมถึงการมีอยู่
2
ี
�
ของประธานาธิบดีทรัมป์ ของสหรัฐอเมริกา
3
นอกจากนี้เขายังสงสัยว่า ทั้งๆ ที่เศรษฐกิจญี่ปุ่นในปัจจุบันน่าจะไป
ี
ได้ดี แต่ทาไมถึงยังไม่บรรลุเป้าหมายอัตราเงินเฟ้อท่ 2% สักที อย่างไรก็ตาม
�
ี
ี
คร้งน้เขาช้ให้เห็นว่าสาเหตุหลักก็คือ “องค์กรผู้ประกอบการต่างๆ ข้นค่าจ้าง
ึ
ั
ไม่เพียงพอ” และ “ผู้ประกอบการยังไม่ต้องการขึ้นราคาสินค้า” อีกด้วย
่
็
ี
เขาให้ความเหนอย่างตรงไปตรงมาเกยวกับบทบาทของเทคโนโลย ี
่
้
ระบบทุนนิยม ประชาธิปไตย สงครามการคาระหวางสหรัฐอเมริกาและจีน
ื
ี
ื
ี
รวมไปถึงเร่องราวเก่ยวกับเศรษฐศาสตร์ท่ผู้เขียนต้องการจะส่งต่อเร่องราว
ล่าสุดเหล่านั้นให้แก่ทุกท่าน ณ ที่นี้
2 GAFA เป็นตัวย่อของกลุ่มบริษัท 4 องค์กร คือ Google, Apple, Facebook และ Amazon – บรรณาธิการ
่
3 นายโดนัลด์ จอห์น ทรัมป์ เป็นอดีตประธานาธิบดีคนที 45 ของสหรัฐอเมริกา ด�ารงต�าแหน่งระหว่างปี 2017-2021
ประธานาธิบดีคนปัจจุบันคือ นายโจเซฟ โรบิเนตต์ ไบเดน จูเนียร์ - ผู้แปล
23

การว่างงานจ�านวนมากเนื่องจาก
AI จะไม่เกิดขึ้นตอนนี้



Q : ในขณะที่เทคโนโลยีพัฒนาไปไกลขึ้นเรื่อยๆ เครื่องจักรอาจ

ี
เข้ามาขโมยแรงงานของมนุษย์ไปในท่สุด... คุณมองทฤษฎีภัยคุกคามน ี ้
อย่างไร

A : ครูกแมน: ผมคิดว่า AI มีหลายแง่มุมที่เกินจริงไป จริงอยู่ที่มีคน
ที่ถูกก�าจัดโดยการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีอยู่เรื่อยๆ แต่ยุคที่อัตราการ
ว่างงานจะมีจ�านวนมากขึ้นเพราะสาเหตุจาก AI ยังคงมาไม่ถึง

ื
ื
มีความกลัวอยู่เสมอในทุกยุคสมัยว่า เม่อเคร่องจักรปล้นงานจาก
ั
มนุษย์ได้ มันจะปล้นงานท้งหมดของพวกเราไปในท่สุด แต่เมื่อย้อนมอง
ี
ี
ี
อดีตท่ผ่านมาการแทนท่การทางานเกิดข้นตลอดเวลา ในสหรัฐอเมริกา
ึ
�
ี
ประชาชนหลายคนเคยเป็นเกษตรกรมาก่อน แต่ตอนน้พวกเขามีประสิทธิ-
ึ
�
�
ี
ภาพมากข้นทาให้จานวนเกษตรกรก็ลดลงเหลือไม่ก่ล้านคน และส่งผลให้
งานอื่นเกิดขึ้นแทน
ิ
ี
่
ิ
ี
ี
มความเห็นเชงลบทเป็นอคตอย่างมากว่า เทคโนโลยจะคุกคาม
ระบบทุนนิยม และถ้าเทคโนโลยีต่อต้านการใช้แรงงานมนุษย์ ถ้าเป็น
อย่างนั้น หรือเราควรจะรับเฉพาะงานที่ค่าตอบแทนน้อย ซึ่งมันคงไม่เป็น
เช่นนั้น
เรื่องราวของ AI ที่ขโมยงานทั้งหมดไป ยังห่างไกลจากเหตุการณ์ใน
ชีวิตจริงอย่างสิ้นเชิง อัตราผลผลิตจากหุ่นยนต์ยังคงอยู่ในเกณฑ์ต�่า แม้ว่า
ั
ื
้
์
ุ
จะม AI และเครองจกรทคดอานเหมอนมนษยปรากฏตวขนแลวจะเกดอะไร
่
ี
่
ิ
ั
ื
้
่
ี
ิ
ึ
ี
ี
ิ
ั
ึ
ข้น AI พวกน้นจะฆ่าพวกเราท้งหมดอย่างน้นหรือ ส่งท่ถูกพูดถึงเก่ยวกับ
ั
ั
AI ณ เวลานี้ อยู่ในหนังไซไฟแย่ๆ เท่านั้น ถึงตอนนี้เรายังไม่เห็นสัญญาณ
ในลักษณะนั้น
24

ี
หากจะพูดถึงสาขาวิชาชีพท่จะรักษางานไว้ได้ ส่วนใหญ่ก็คือการ
ี
รักษาพยาบาล (Health care) งานสายน้คือการบริการส่วนบุคคลแบบ
ี
�
ตัวต่อตัว ไม่ใช่ว่าต้องเป็นงานสาหรับผู้ท่มีการศึกษาระดับสูง หรือม ี
สติปัญญาในระดับสูง แต่เพราะปัจจุบันยังไม่มีวิสัยทัศน์ท่ AI จะเข้ามา
ี
แทนที่ได้


Q : เบ้องหลังข่าวลือเก่ยวกับ “การว่างงานจานวนมากเน่องจาก
ี
�
ื
ื
่
ั
ื
ั
ั
้
่
้
�
ี
ื
็
AI” กคอปญหาความเหลอมลาทขยายตวรอบโลก นโยบายแกไขปญหา
ความเหลื่อมล�้าทางเศรษฐกิจมีหรือไม่?
A : ครกแมน: ผมคิดว่ามีสองนโยบายท่เป็นไปได้ อย่างแรกคือ
ู
ี
“การกระจายก่อน” กล่าวอีกนัยหนึ่งก็คือ การเปลี่ยนแปลงค่าจ้างที่จ่าย
4
จริง สร้างสหภาพแรงงานเพ่อประกันค่าแรงข้นตา รวมถึงตรวจสอบให้แน่ใจ
่
�
ั
ื
ว่า ค่าจ้างที่ได้รับจากงานนั้นๆ สมเหตุสมผล แม้ว่าคนท�างานจะมีอ�านาจ
ต่อรองที่จ�ากัดก็ตาม แต่เมื่อมองย้อนไปในอดีตวิธีการนี้ก็ได้ผล
ปัจจุบันแม้ว่าสหภาพแรงงานในสหรัฐอเมริกาจะมีการดาเนินงาน
�
เพียงเล็กน้อยเท่าน้น แต่งานในอุตสาหกรรมบริการจานวนมากสามารถเพ่ม
ั
�
ิ
รายได้ขึ้นโดยอาศัยการเจรจารวมกลุ่ม แม้ในอุตสาหกรรมการบริการด้าน
การดูแลส่วนบุคคล (Personal care service) จะมีปัญหาการขาดแคลน
แรงงาน แต่การเพ่มค่าจ้างก็น่าจะช่วยแก้ปัญหาได้ไม่ยาก แล้วเม่อเป็น
ื
ิ
เช่นนั้น ผู้คนก็จะร่วมมือกันและสร้างงานส�าหรับกลุ่มชนชั้นกลาง ซึ่งเพียง
แค่อุตสาหกรรมการบริการด้านการดูแลส่วนบุคคล ก็อาจไม่เพียงพอท่จะ
ี
สร้างงานทั้งหมดส�าหรับชนชั้นกลาง
4 การกระจายก่อน หรือ Pre-distribution คือแนวคิดทีว่ารัฐควรพยายามจัดการให้เกิดความเท่าเทียมกันตังแต่ต้นแทน
้
่
่
่
้
่
่
ทีการจัดเก็บภาษีหรือจัดหาผลประโยชน์อืนๆ เพือแก้ปัญหาเมือเกิดความเหลือมล�าขึนแล้ว - ผู้แปล
้
่
25

Q : ความมั่งคั่งมีอยู่แล้ว ปัญหาคือจะใช้มันยังไง?
ต่อมาก็คือ “การกระจายซ�้า” ซึ่งหมายถึง เงินภาษีและการเคลื่อน
5
ย้ายเงินลงทุน ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา มีการถกเถียงเกี่ยวกับการรับประกัน
ื
รายได้พ้นฐานสากล (Universal basic income) (ให้ประกันสังคมแก่
ประชาชนทุกคนผ่านการจ่ายเงินสดและกลไกท่เรียกว่า “ภาษีเงินได้ติดลบ”
ี
ี
ท่คืนภาษีให้กับผู้ท่มีรายได้ไม่ถึงระดับหน่ง) สาหรับผู้ท่ว่างงานเนื่องจาก
ี
ึ
�
ี
การขยายตัวของเทคโนโลยี AI อย่างไรก็ตาม หากจะจัดให้มีรายได้
�
�
ื
ี
พ้นฐานแบบสากลสาหรับทุกคนท่อาศัยอยู่ในสหรัฐอเมริกาก็จะเป็นจานวน
เงินมหาศาล แต่วิธีจัดหาสิทธิประโยชน์ตามสถานภาพของประชาชน
ั
ี
แต่ละคนหรือมอบให้เฉพาะผู้ท่ต้องการจริงๆ เท่าน้นย่อมถูกกว่ามาก
ั
ื
ดังน้น ผมจึงไม่เห็นด้วยกับหลักการรายได้พ้นฐานสากล เพราะอย่างท ่ ี
กล่าวไปแล้ว มันต้องใช้เงินมหาศาล แม้ว่าจะมีคนว่างงานจ�านวนเพิ่มมาก
ขึ้นเนื่องจากการขยายตัวของ AI ผมกลับคิดว่าเราก็สามารถพิจารณาเรื่อง
เหล่าน้นใหม่ได้เม่อมันเกิดข้น แต่ในปัจจุบันขณะนี้ปัญหาดังกล่าวยังไม่
ั
ึ
ื
เกิดขึ้น
ตามท่ได้กล่าวไว้ก่อนหน้าน้ แรงงานทางด้านการพยาบาล (Health
ี
ี
care) และการบริการด้านการดูแลส่วนบุคคล (Personal care service)
ี
ี
ี
เป็นท่ต้องการมากท่สุดในปัจจุบัน สาขาน้ยังคงไม่ถูกแทนท่ด้วย AI กล่าวอีก
ี
นัยหนึ่งคือ เรายังไม่เห็นหุ่นยนต์พยาบาลปรากฏตัว แม้ญี่ปุ่นก�าลังทดลอง
ใช้เทคโนโลยีประชมทางไกลท่เสมือนจรง (Telepresence) แต่กยงห่างไกล
ิ
ุ
็
ี
ั
จากการสร้างผลกระทบที่ยิ่งใหญ่
ั
ี
ื
รายได้พ้นฐานสากล คือรูปแบบท่เข้มข้นของนโยบายน้น แต่มัน
ื
ก็ยังมีสิทธิประโยชน์อ่นท่สามารถทดแทนได้ ตัวอย่างเช่น การจัดหาการ
ี
5 การกระจายซ�า หรือ Redistribution คือการเคลือนย้ายรายได้และความมังคั่งจากบุคคลสู่บุคคลโดยกลไกทางสังคม
่
่
้
เช่น ภาษี การกุศล สวัสดิการ บริการสาธารณะ เป็นต้น - ผู้แปล
26

ี
รักษาพยาบาลให้แก่ประชาชนทุกคน ทุกวันน้ในสหรัฐอเมริกาเองก็เข้าใกล้
�
แก่นแท้จริงของระบบประกันสุขภาพสาหรับพลเมืองมากจนไม่สามารถ
มากไปกว่านี้ได้แล้ว และนั่นก็คือการกระจายซ�้ารูปแบบหนึ่ง
เมอถามว่าใครจะเปนคนจายเงน โดยพนฐานแลวเงนเหลานนจะมา
ื
้
ื
่
็
ิ
่
่
้
ั
ิ
้
จากภาษีสนับสนุนที่จ่ายโดยผู้ที่มีรายได้สูง มีวิธีการต่างๆ มากมายในการ
ใช้เงินดังกล่าว เช่น การจ่ายเงินช่วยเหลือเด็กหรือการสนับสนุนรายได้ของ
ผู้คนที่ตกทุกข์ เป็นต้น ในท้ายที่สุดแล้ว ผลประโยชน์ดังกล่าวอาจจะกลาย
เป็นการประกันรายได้ขั้นพื้นฐานก็ได้
ี
�
ั
ื
ั
ั
ประเด็นท่สาคัญคือ ความม่งค่งเพ่อแจกจ่ายน้นมีอยู่แล้ว คุณ
สามารถเก็บภาษีและใช้เพ่อประกันมาตรฐานคุณภาพชีวิตท่ดีให้ประชาชน
ื
ี
ี
ื
ได้ ในความเป็นจริงแล้ว ปัญหาน้คือเร่องของการเมืองไม่ใช่เรื่องของเศรษฐกิจ
พวกเราอยู่บนทางแยกที่แบ่งถนนเป็นสองสาย
ั
Q : แปลว่า พวกเราต้องป้องกันการกระจุกตัวของความม่งค่ง
ั
อย่างนั้นใช่ไหม?
A : ครูกแมน: เราต้องหลีกเลี่ยงการกระจุกตัวอย่างหนาแน่นของ
ั
ั
ความม่งค่ง เพราะมันส่งผลกระทบทางลบท้งทางสังคมและทางการเมือง
ั
ส่งสาคัญคือเราต้องมีมาตรการนิรภัย มีการประกันรายได้ข้นพ้นฐานสาหรับ
ั
�
ื
ิ
�
ึ
ั
ึ
คนทุกคน ซ่งเงินส่วนหน่งสามารถครอบคลุมได้โดยการเก็บภาษีจากชนช้น
ร�่ารวย
การประกันการว่างงานในสหรัฐอเมริกาในปัจจุบันน้ มีจานวนเงิน
ี
�
ี
�
ี
ชดเชยท่จากัดมากเพียงร้อยละ 30 ของเงินเดือนของงานก่อนหน้าน้และ
จะจ่ายเป็นเวลา 6 เดือนเท่านั้น ซึ่งจ�านวนเพียงเท่านี้ไม่สามารถใช้ชีวิตได้
27

ึ
ิ
ิ
ั
ี
ั
และย่งท�าให้ช่องว่างย่งกว้างข้นเท่าน้น แต่อย่างท่ผมพูดไปหลายคร้งแล้ว
ในสังคมมีความเชื่อว่าอัตราการว่างงานที่สูงเกิดจากการแทนที่โดย AI ซึ่ง
ความเป็นจริงเรื่องแบบนั้นยังไม่เกิดขึ้น
ปัจจุบันพวกเรากาลังยืนอยู่บนทางแยกท่แบ่งออกเป็นสองทาง
ี
�
ึ
ึ
ทางหน่งคือ การปกครองระบอบคณาธิปไตย กล่าวอีกนัยหน่งก็คือคน
่
�
รารวยจานวนหน่งกาลังมุ่งหน้าไปสู่สถานะแห่งการแบ่งปันความม่งค่งอย่าง
�
�
ั
ึ
ั
มหาศาล พวกเขาก�าลังเข้าครอบง�าการเมือง ถ้าหากความมั่งคั่งกระจุกตัว
ี
ิ
มากจนเข้ากันไม่ได้กับระบอบประชาธิปไตย ส่งท่จะล้าหลังไปก่อนก็อาจเป็น
ั
ระบอบประชาธิปไตย และสังคมอาจกลายเป็นสังคมสาหรับชนช้นสูงโดย
�
สมบูรณ์
ี
ิ
ื
ี
ในทางกลับกน ผมคดว่าอาจมมาตรการทเข้ามาบรรเทาหรอ
ั
่
้
ั
ั
้
ี
ิ
ี
แก้ไขความไม่เท่าเทยมนได้ ผมเตบโตมาในครอบครวชนชนกลางช่วงปี
1960-1970 สิ่งที่เรียกว่าชนชั้นกลางนี้ ไม่ใช่สิ่งที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ
ิ
ี
เป็นส่งท่ถูกสร้างมาจากกิจกรรมทางการเมืองช่วงปี 1930-1940 ไม่ใช่
ี
ั
แค่เพียงแต่ในสหรัฐอเมริกาเท่าน้น ประเทศท่ม่งค่งหลายๆ ประเทศก ็
ั
ั
ั
ี
เช่นกัน น่คือทางแยกอีกทางหนึ่งน่นเอง และเราก็สามารถเดินตามเส้นทาง
นี้ได้ แต่อนาคตข้างหน้าเป็นสิ่งที่ค่อนข้างคลุมเครือ
Q : บางคนก็บอกว่าระบบทุนนิยมก�าลังหยุดนิ่ง
ี
ื
A : ครูกแมน: มันไม่มีทางเลือกอ่นท่มาแทนระบบทุนนิยมได้ ใน
อดีตมีความพยายามนาระบบเศรษฐกิจควบคุมจากส่วนกลาง (คล้ายระบบ
�
สังคมนิยม) มาทดลองใช้ แต่ก็ไม่ได้ผลดีนัก
ี
ิ
ี
เพราะเหตุน้พวกเราจึงเลยเร่มมองหาระบบท่ไม่รวมศูนย์ แล้วระบบ
ั
ิ
่
�
ิ
้
ั
ั
�
ลกษณะนนมันทางานอย่างไรและมนทาให้ผู้คนมีแรงจูงใจในการผลตสงท ี ่
�
ื
ี
คนอ่นต้องการได้อย่างไร ท้ายท่สุดแล้ว มันก็เป็นเร่องยากท่ระบบจะทางาน
ื
ี
28

ได้โดยไม่มีสิ่งที่เรียกว่า “ราคา” “ทรัพย์สินส่วนตัว” และ “กรรมสิทธิ์”
ี
�
ระบบทุนนิยมไม่ใช่ระบบท่นามาใช้ได้อย่างเพ้อฝัน สังคมปัจจุบัน
มีลักษณะเป็นทุนนิยมมากที่สุด ระบบที่ผมคิดว่าเป็นระบบที่ดีที่สุดเท่าที่มี
�
ี
มาก็คือ ระบบทุนนิยมแบบสวัสดิการท่ประเทศพัฒนาแล้วนามาใช้
เรียกว่าเป็นกลไกท่ขัดเกลาความหยาบของระบบทุนนิยมก็ได้ มันก็คล้าย
ี
กันกับระบบทุนนิยม กลไกของระบบขึ้นอยู่กับปัจจัยต่างๆ เช่น แรงจูงใจ
�
ในการแสวงหาผลกาไร ผลประโยชน์ส่วนตนและตลาด แต่ก็เป็นระบบ
ท่ช่วยลดความเข้มข้นของระบบทุนนิยมผ่านกฎระเบียบ ภาษีและระบบ
ี
ผลประโยชน์ของรัฐ
�
ี
หลายประเทศได้นาระบบท่ผสมผสานระหว่างทุนนิยมและสังคม
ิ
ี
ั
่
ี
่
นยมเข้าด้วยกันมาปรบใช้ เช่น ในสหราชอาณาจักรและญปุ่นทรัฐบาล
จัดระบบการประกันสังคมให้แก่ประชาชนโดยตรง เพราะระบบทุนนิยม
ื
ไม่สามารถตอบโจทย์ในแง่ของสวัสดิการได้ อย่างไรก็ตาม เน่องจากการ
�
�
ทางานของสหกรณ์และองค์กรไม่แสวงหาผลกาไรมีข้อจากัด หลักการ
�
พื้นฐานจึงกลายเป็นระบบทุนนิยม
ึ
ื
รายได้พนฐานสากล ทกล่าวถงก่อนหน้านกคอแนวคดทมพนฐาน
้
ี
ื
็
่
ื
่
้
ี
้
ี
ิ
ี
มาจากระบบทุนนิยมสวัสดิการนี้ เป็นรูปแบบที่ใกล้เคียงกับระบบทุนนิยม
ี
สวัสดิการในปัจจุบัน เพราะใกล้เคียงกับระบบท่ประชาชนทุกคนมีหน้าท ่ ี
ี
ต้องจ่ายภาษีและจะได้รับผลประโยชน์ตามจานวนภาษีท่จ่าย หรือเราจะ
�
�
ี
ี
�
้
เรียกว่าเป็นทุนนิยมท่มีการแจกจ่ายซาก็ได้และระบบน้ได้ถูกนาไปใช้ใน
ประเทศที่พัฒนาเป็นเวลานานมาแล้ว
ระบบท่เรียกเก็บภาษีเงินได้จากประชาชนร้อยละ 30 ถึงร้อยละ 50
ี
ี
ั
ื
�
ั
และใช้ภาษีท่เก็บได้เพ่อวัตถุประสงค์ต่างๆ บางคร้งนาภาษีเหล่าน้นไปใช้
สาหรับค่าใช้จ่ายในการป้องกันประเทศ แต่ส่วนใหญ่มักใช้เพ่อการศึกษา
�
ื
�
ั
ื
เงินบานาญและการประกันแห่งชาติ ระบบน้นไม่ใช่อ่นใด แต่คือระบบ
29

ึ
ั
6
ึ
ทุนนิยมน่นเอง ประเทศเดนมาร์กเรียกเก็บภาษีประมาณคร่งหน่งของ GDP
ของประเทศ แต่มันก็ยังคงเป็นระบบทุนนิยม
ึ
ิ
ทุนนิยมคือการเพ่มผลกาไรสูงสุดและผลประโยชน์ส่วนตน ซ่งเป็น
�
จุดท่เหมือนกันทุกประเทศ แต่ทว่า การแก้ไขระดับความไม่เท่าเทียมกันทาง
ี
ั
ิ
ี
ิ
่
เศรษฐกจทเกดจากระบบทนนยมยอมจะแตกตางกนไปในแตละประเทศ น ่ ี
ุ
ิ
่
่
่
เป็นเรื่องของการเมืองมากกว่าเศรษฐกิจ
ปัญหาใหญ่ที่สุดของเศรษฐกิจญี่ปุ่นคือ
การลดลงของประชากร
ิ
Q : ผลงานหรอภาพลกษณ์ของบรษทญป่นค่อนข้างเลอนราง
ั
ื
ั
ื
ุ
ี
่
ื
7
เม่อพูดถึง AI และ IoT* หรือในสาขาท่ถูกเรียกว่าเป็น “การปฏิวัต ิ
ี
ี
ั
อุตสาหกรรมคร้งท่ส่” เพราะเหตุใดถึงไม่มีนวัตกรรมท่พัฒนามาจาก
ี
ี
บริษัทญี่ปุ่น
A : ครูกแมน: สถานที่ที่ AI และ IoT ถูกพัฒนาขึ้นไม่ใช่ประเด็น
ส�าคัญ วิธีที่เราน�าเทคโนโลยีเหล่านั้นไปใช้ต่างหากที่มีความส�าคัญมากกว่า
การน�าเทคโนโลยีไปประยุกต์ใช้ก่อให้เกิดการเติบโตทางเศรษฐกิจมากกว่า
ี
�
ึ
การพัฒนาเทคโนโลยี ซ่งผมเองก็ไม่สามารถพูดได้ว่าญ่ปุ่นล้าหลังในการนา
เทคโนโลยีไปประยุกตใช่หรอไม่ แม้วาการพัฒนาเทคโนโลยในสหรฐอเมรกา
ี
ื
์
ั
ิ
่
ี
เช่น ท่ซิลิคอนแวลลีย์ จะอลังการและโดดเด่น แต่เม่อดูตัวเลขการผลิต จะ
ื
8
6 GDP (Gross Domestic Product) หรือผลิตภัณฑ์มวลรวมของประเทศ คือมูลค่าของสินค้าและบริการขันสุดท้าย
้
ของประเทศนันๆ ในช่วงเวลาหนึง ซึงสามารถใช้เป็นตัวบ่งชีมาตรฐานการครองชีพของประชากรในประเทศนันๆ
้
่
้
้
่
ได้ด้วย - ผู้แปล
7 IOT หรือ Internet of Things คือเทคโนโลยีทีท�าให้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ต่างๆ สามารถเชือมโยงและรับส่งข้อมูล
่
่
ระหว่างกันได้ง่าย สามารถสังการเพือควบคุมอุปกรณ์ต่างๆ ผ่านระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ต – บรรณาธิการ
่
่
่
้
่
่
8 ตังอยู่บริเวณอ่าวซานฟรานซิสโก สหรัฐอเมริกา เป็นเขตเศรษฐกิจด้านเทคโนโลยีทีส�าคัญ ทีนีมีส�านักงานของบริษัท
30