แผนจัดการเรียนรู้ ป.2 ดินรอบตัวเรา

แผนการจดั การเรียนรู้ 1

กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยวี ิชาวทิ ยาศาสตร์ ช้ันประถมศึกษาปี ที่ 2

หน่วยการเรียนรู้ท่ี 4 : ดนิ รอบตวั เรา เร่ือง ประโยชน์ของดิน

วันที่ 21 กรกฎาคม 2564 ระยะเวลา 1 ช่ัวโมง ผู้เขียน นางสาว ภัทราภรณ์ กองธรรม

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

1.สาระท่ี 3 วิทยาศาสตร์โลกและอวกาศ

2.มาตรฐานการเรียนรู้

มาตรฐาน ว 3.2 เขา้ ใจองคป์ ระกอบและความสมั พนั ธ์ของระบบโลก กระบวนการเปลี่ยนแปลง
ภายในโลกและบนผิวโลก ธรณีพิบตั ิภยั กระบวนการเปลี่ยนแปลงลมฟ้าอากาศและภมู ิอากาศโลก รวมท้งั
ผลตอ่ ส่ิงมีชีวติ และสิ่งแวดลอ้ ม

3.ตัวชี้วดั
ป.2/2 อธิบายการใชป้ ระโยชนจ์ ากดิน จากขอ้ มลู ท่ีรวบรวมได้

4. สาระสาคญั
ดินแต่ละชนิดนาไปใชป้ ระโยชนไ์ ดแ้ ตกตา่ งกนั ตามลกั ษณะและสมบตั ิของดิน

5.จุดประสงค์การเรียนรู้
5.1. บอกลกั ษณะและสมบตั ิของดินได้ (K)
5.2. บอกการใชป้ ระโยชนจ์ ากดิน จากขอ้ มูลที่รวบรวมได้ (K)
5.3. ทดลองปลกู ตน้ ไมจ้ ากดิน (P)
5.4. ตระหนกั ในคุณค่าของดินที่มีผลต่อสิ่งมีชีวติ และสิ่งแวดลอ้ ม (A)

6. สาระการเรียนรู้
ดินเป็ นทรัพยากรท่ีเกิดข้ึนเองตามธรรมชาติและทาให้ส่ิงมีชีวิตสามารถดารงอยูบ่ นโลกได้ ถา้ โลก

ของเราไมม่ ีดินอยกู่ ็จะไม่มีที่ใหพ้ ืชไดเ้ จริญเติบโต ถา้ ไม่มีพืช สตั วก์ ็ไมม่ ีอาหารและตายในท่ีสุด

เราสามารถจาแนกประเภทของดินต่างๆได้ ดงั น้ี ดินร่วน ดินเหนียวและดินทราย ซ่ึงแต่ละชนิดมี
ลกั ษณะเฉพาะตวั ที่แตกต่างกนั ออกไป การรู้ประเภทของดินถือเป็ นสิ่งที่มีความสาคญั มาก เนื่องจากเป็ น
ตวั กาหนดวา่ พชื ชนิดใดควรจะเจริญเติบโตในดินชนิดใด เพอื่ ใหเ้ หมาะกบั พืชแตล่ ะชนิด
ดินร่วน (Loam Soil)

ดินร่วนเป็นดินประเภทที่สามเป็นส่วนผสมของทราย ตะกอนและดินเหนียวในสัดส่วนท่ีเหมาะสม
ซ่ึงรวมคุณสมบัติท่ีเป็ นประโยชน์จากแต่ละอย่างไวด้ ้วยเช่นมีคุณสมบัติในการกักเก็บความช้ืนและ
สารอาหารจึงเหมาะแก่การทาการเกษตรมากกวา่ ดินน้ีเรียกอีกอยา่ งวา่ ดินเกษตร
ดินเหนียว (Clay Soil)

ดินเหนียวเป็นดินที่ประกอบดว้ ยอนุภาคแร่ท่ีละเอียดมากและมีสารอินทรียไ์ ม่มากมีช่องวา่ งระหว่าง
อนุภาคดินไม่มากทาให้ระบายไดไ้ ม่ดีเลย อนุภาคในดินน้ีถูกอดั แน่นเขา้ ดว้ ยกนั ดินน้ีมีคุณสมบตั ิในการกกั
เก็บน้าไดด้ ีมาก และทาให้ความช้ืนและอากาศซึมเขา้ ไปไดย้ าก ดินน้ีมีความเหนียวมากเมื่อสัมผสั เมื่อเปี ยก
แต่เรียบและแตกร้าวเม่ือแหง้ ดินเหนียวเป็นดินประเภทที่หนาแน่นและหนกั ที่สุด

ดินทราย (Sandy soil)

ดินทรายประกอบดว้ ยอนุภาคขนาดเลก็ ของหินผกุ ร่อน มีแนวโนม้ ที่จะเป็นกรดและมีสารอาหารต่า
ดินทรายมกั เรียกวา่ ดินเบา เน่ืองจากมีน้าหนกั เบา มีการระบายน้าอยา่ งรวดเร็วและมีแร่ธาตุท่ีพืชตอ้ งการต่า
เน่ืองจากถูกฝนชะลา้ งออกไป เป็นดินประเภทหน่ึงที่ยากท่ีสุดสาหรับการปลกู พืชเพราะมีธาตุอาหารต่ามาก
และความสามารถในการกกั เก็บน้าต่า ซ่ึงทาใหร้ ากพืชดูดซบั น้าไดย้ าก

ดินเป็ นทรัพยากรที่เกิดข้ึนเองตามธรรมชาติ ทาให้สิ่งมีชีวิตสามารถดารงชีวิตอยู่บนโลกได้ดว้ ย
ผลผลิตมี่เกิดจากดินหรือได้จากดินและนอกจากน้ี ดินยงั เป็ นแหล่งกาเนิดและแหล่งผลิตปัจจยั สาคัญที่
เกี่ยวขอ้ งกบั การดารงชีวิต ซ่ึงไดแ้ ก่ อาหาร เคร่ืองนุ่งห่ม ที่อยูอ่ าศยั และยารักษาโรค โดยจาแนกประโยชน์
ของดินไดท้ ้งั หมด 5 ดา้ น ดงั น้ี

1. ดา้ นการเล้ียงสัตว์
ดินเป็นแหลง่ การเจริญเติบโตของพชื ซ่ึงพชื เป็นแหลง่ อาหารของสัตว์ ตลอดจนเป็นแหลง่

ท่ีอยอู่ าศยั ของสัตวบ์ างชนิด เช่น งู แมลง เป็นตน้
2. ดา้ นอตุ สาหกรรม

การทาเครื่องป้ันดินเผา การผลิตเซรามิก นอกจากน้ี ดินยงั เป็นวตั ถดุ ิบที่ใชใ้ นการผลิตอิฐ
3. ดา้ นแหล่งที่อยอู่ าศยั

เป็นที่อยอู่ าศยั ของส่ิงมีชีวติ เช่น การสร้างบา้ นเรือน รังของหนูจะใชเ้ ป็นท่ีหลบภยั เป็นแหลง่
สืบพนั ธุแ์ ละเล้ียงดูลกู ออ่ น
4. ดา้ นการเกษตร

ดินเป็นตน้ กาเนิดของการเกษตรกรรมเป็นแหลง่ ผลิตอาหารของมนุษยใ์ นดิน จะมีสารอินทรีย์
และธาตุอาหาร รวมท้งั น้าท่ีจาเป็นตอ่ การเจริญเติบโตของพืช ดงั น้ี ดินเป็นแหลง่ ยดึ เกาะของ

รากพชื เพ่ือใหพ้ ชื ยนื ตน้ ได้ ดินเป็นท่ีกกั เกบ็ น้าและสะสมธาตอุ าหารต่างๆที่จาเป็นต่อการเจริญ
เติบโตของรากพืช
5. ดา้ นแหล่งกกั เก็บน้า

เน้ือดินมีส่วนประกอบท่ีสาคญั คือ ส่วนท่ีเป็นของแข็ง ไดแ้ ก่ กรวด ทราย ตะกอน ของเหลว
คือ น้า ซ่ึงอยใู่ นรูปของความช้ืนในดิน ถา้ มีอยมู่ ากกจ็ ะอยใู่ นรูปที่มีน้าซึมอยู่ คอื น้าใตด้ ิน น้าเหล่าน้ีจะค่อยๆ
ซึมลงท่ีต่า เช่น แหล่งน้า ลาคลอง ทาใหม้ นุษยม์ ีน้าใชต้ ลอดปี และนอกจากน้ี มนุษยย์ งั ไดข้ ดุ ดินใหเ้ ป็นที่กกั
เกบ็ น้าฝนท่ีตกลงมาอีกดว้ ย ทาใหเ้ กิดหนอง คลอง บึง แมน่ ้าต่างๆ เป็นตน้
7. กจิ กรรมการเรียนรู้

ข้นั ท่ี 1 ข้นั สร้างความสนใจ (Engagement) (5 นาที)

1.1. ครูสนทนากบั นกั เรียน ต่อจากน้นั ครูอา่ นเน้ือเพลงใหน้ กั เรียนฟัง 2 รอบ ต่อจากน้นั ให้

นกั เรียน ทกุ คนอา่ นตามครู 2 รอบต่อจากน้นั ใหน้ กั เรียนชายและนกั เรียนหญิงอา่ นพร้อมกนั

ครูปรบมือเป็นจงั หวะใหน้ กั เรียน

ดิน ดิน ดิน ดินมี 3 ชนิด ดินร่วน ดินเหนียว ดินทราย

ดินร่วน ดินเหนียว ดินทราย มีประโยชนม์ ากมาย

ปลกู พืชหลากหลาย ทาใหต้ น้ ไมแ้ ขง็ แรง

1.2. ครูเปิ ดเพลงใหน้ กั เรียนฟังหน่ึงรอบ

https://youtu.be/U5LCAEMxX14
1.3. นกั เรียนชายและนกั เรียนหญิงร้องเพลงพร้อมกบั เพลงที่ครูเปิ ด

https://youtu.be/U5LCAEMxX14
1.4. ครูทบทวนความรู้พ้นื ฐานที่เรียนผา่ นมาแลว้ โดยใชแ้ นว คาถามตอ่ ไปน้ี โดยใหน้ กั เรียนตอบ

คาถามเพือ่ กระตนุ้ ความสนใจลงใน Padlet

https://padlet.com/s63121113021/u9qdgpqd6ajb5e57

1. นกั เรียนจาไดห้ รือไม่วา่ ดินสามารถแบ่งออกเป็นก่ีชนิด อะไรบา้ ง
(แนวคาตอบ) ดินแบง่ ออกเป็น 3ชนิดคอื ดินร่วน ดินเหนียว ดินทราย

2. นกั เรียนคิดวา่ ดินท่ีบา้ นของนกั เรียนทกุ คนเหมือนกนั หรือไม่
(แนวคาตอบ) มีท้งั เหมือนและไมเ่ หมือนกนั

3. ดินแตล่ ะชนิดมีประโยชนเ์ หมือนกนั หรือไม่ อยา่ งไร
(แนวคาตอบ) ดินแตล่ ะชนิดมีประโยชนแ์ ตกตา่ งกนั ข้นึ อยกู่ บั ชนิดของดิน
เช่น ดินร่วน ใชเ้ พาะปลูกพืชผกั สวนครัว ดินเหนียวใชท้ าเคร่ืองป้ันดินเผา

1.5. นาเสนอคาตอบของนกั เรียนทุกคนและเรียกช่ือตวั แทน2-3คนตอบคาถาม พร้อมท้งั ช่ืนชม
และเฉลยคาตอบที่ถูกตอ้ งและอธิบายเพิ่มเติมเกี่ยวลกั ษณะและคณุ สมบตั ิของดินดว้ ยคลิป
เรื่อง ลกั ษณะและคณุ สมบตั ิของดิน
https://youtu.be/mYwaQJZOOeg

ข้นั ท่ี 2 ข้นั สารวจและค้นหา (Exploration Phase) (20 นาท)ี

2.1. ใหน้ กั เรียนไปถ่ายรูปวา่ ท่ีบา้ นนกั เรียนใชด้ ินทาอะไรบา้ งลงใน Padlet โดยใหเ้ วลา 5 นาที

2.2. นาเสนอคาตอบของนกั เรียนทกุ คนและเรียกชื่อตวั แทน2-3คนตอบคาถาม พร้อมท้งั ชื่นชม
และเฉลยคาตอบที่ถูกตอ้ งและอธิบายเพิม่ เติมเก่ียวกบั การนาดินไปใชป้ ระโยชน์

2.3. ใหน้ กั เรียนดูคลิปเกี่ยวกบั เรื่องประโยชน์ของดิน

https://youtu.be/JOjokPd7NYA

2.4. ใหน้ กั เรียนทุกคนทากิจกรรมใน wordwall

https://wordwall.net/th/resource/24627618

2.5. นาเสนอคาตอบของนกั เรียนทุกคนและเรียกช่ือตวั แทน2-3คนตอบคาถาม พร้อมท้งั ชื่นชม
และเฉลยคาตอบที่ถกู ตอ้ งและอธิบายเพม่ิ เติมเก่ียวประโยชนข์ องดิน

ข้นั ท่ี 3 ข้นั อธบิ ายและลงข้อสรุป (Explanation Phase) (40 นาท)ี

3.1. ใหน้ กั เรียนออกแบบวาดรูปการนาดินไปใชป้ ระโยชน์ในดา้ นตา่ งๆที่ทาจากดิน
ดา้ นการเล้ียงสัตว์ ดา้ นอตุ สาหกรรม ดา้ นแหลง่ ท่ีอยอู่ าศยั ดา้ นการเกษตร ดา้ นแหลง่ กกั เกบ็
น้า ท่ีทาจากดินลงในJamborad โดยใชเ้ วลา 15 นาที

https://jamboard.google.com/d/1FBnNELcScRS3arap3LRljI-sde2AK178viQpHffFkjU/edit?usp=sharing

3.2. นาเสนอคาตอบของนกั เรียนทุกคนและเรียกชื่อตวั แทน2-3คนตอบคาถาม พร้อมท้งั ชื่นชม
อธิบายเพ่มิ เติมเกี่ยวประโยชน์ของดิน

ข้นั ท่ี 4 ข้ันขยายความรู้ (Expansion Phase) (15 นาท)ี
4.1. นกั เรียนศึกษาวา่ เราสามารถอนุรักษด์ ินเหนียว ดินร่วนและดินทรายและนาดินไปใช้
ประโยชน์ไดอ้ ยา่ งไรบา้ ง โดยครูเปิ ดส่ือวิดีทศั น์ เรื่อง ปัญหามลพษิ ทางดิน
เพ่อื ตระหนกั ในคณุ ค่าของดินท่ีมีผลต่อสิ่งมีชีวิตและสิ่งแวดลอ้ ม (2.30น.)
https://youtu.be/y79d9pZR3EY
4.2. ใหน้ กั เรียนตอบคาถามหลงั จากดูคลิปจบลงในPadlet
- นกั เรียนจะช่วยดูแลและรักษาไมใ่ หด้ ินเป็นมลพษิ ไดอ้ ยา่ งไร
(แนวคาตอบ) 1. เลือกดินที่ใชใ้ นการเกษตรกรรม
2. ไมค่ วรตดั ไมท้ าลายป่ า หรือหกั ร้างถางป่ าเพ่ือทาไร่เล่ือนลอย
3. หลีกเล่ียงการใชย้ ากาจดั ศตั รูพชื และสัตว์
4. ขยะมลู ฝอยจากชุมชนควรกาจดั อยา่ งถกู ตอ้ ง
https://padlet.com/s63121113021/u9qdgpqd6ajb5e57
4.3. นาเสนอคาตอบของนกั เรียนทกุ คนและเฉลยคาตอบที่ถกู ตอ้ งพร้อมท้งั ชื่นชมอธิบายเพม่ิ เติม
เกี่ยวประโยชน์ของดิน
4.4. ใหน้ กั เรียนถ่ายรูปกิจกรรมการทดลองปลูกพืชจากดินคนละ 1 ชนิด โดยใหน้ กั เรียน
เลือกใชด้ ินใหเ้ หมาะสมกบั พชื แต่ละชนิด เพือ่ ทาใหเ้ ห็นถึงประโยชน์ของดิน ลงใน Padlet
ใหเ้ วลาทาท้งั หมด 2 สัปดาห์
https://padlet.com/s63121113021/u9qdgpqd6ajb5e57
4.5. ก่อนจบคาบเรียนครูเชค็ ชื่อนกั เรียนโดยการใหน้ กั เรียนเลือกบอกชื่อพืชพร้อมกบั ชนิดของ
ดินที่เหมาะสมกบั การปลกู พืชที่นกั เรียนเลือกมา เช่น ตน้ กะเพรา ปลูกโดยใชด้ ินร่วน
ตน้ ขา้ ว ปลูกโดยใชด้ ินเหนียว เป็นตน้

ข้นั ที่ 5 ข้นั ประเมนิ ผล (Evaluation Phase)
5.1. บอกลกั ษณะและสมบตั ิของดินได้ (K)
ประเมินจากกิจกรรมใน Padlet

5.2. บอกการใชป้ ระโยชน์จากดิน จากขอ้ มลู ที่รวบรวมได้ (K)
ประเมินจากกิจกรรมใน Padlet
ประเมินจากกิจกรรมใน Wordwall
ประเมินจากกิจกรรมใน Jamborad

5.3. ทดลองปลูกตน้ ไมจ้ ากดิน (P)
ประเมินจากกิจกรรมใน Padlet

5.4. ตระหนกั ในคุณค่าของดินท่ีมีผลต่อสิ่งมีชีวติ และส่ิงแวดลอ้ ม (A)
ประเมินจากกิจกรรมใน Padlet

8. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้
1. เพลง ดินมี 3 ชนิด

https://youtu.be/U5LCAEMxX14

2. ตอบคาถามทบทวนเร่ือง ดิน ลงใน Padlet

https://padlet.com/s63121113021/u9qdgpqd6ajb5e57
3. สื่อวิดีทศั น์ เร่ือง ลกั ษณะและคุณสมบตั ิของดิน

https://youtu.be/mYwaQJZOOeg

4. ภาพถ่ายดินที่นกั เรียนนามาใชป้ ระโยชนท์ ี่บา้ น ลงใน Padlet

https://padlet.com/s63121113021/u9qdgpqd6ajb5e57

5. สื่อวดิ ีทศั น์ เร่ืองประโยชน์ของดิน
https://youtu.be/JOjokPd7NYA

6. กิจกรรมใน wordwall

https://wordwall.net/th/resource/24627618

7. กิจกรรมออกแบบวาดรูปการนาดินไปใชป้ ระโยชน์เพื่อใหเ้ ห็นถึงประโยชน์ในดา้ นตา่ งๆ
ดา้ นการเล้ียงสตั ว์ ดา้ นอตุ สาหกรรม ดา้ นแหลง่ ท่ีอย่อู าศยั ดา้ นการเกษตร ดา้ นแหล่งกกั เกบ็ น้า
ท่ีทาจากดินลงในJamborad

https://jamboard.google.com/d/1FBnNELcScRS3arap3LRljI-
sde2AK178viQpHffFkjU/edit?usp=sharing

8. สื่อวิดีทศั น์ เรื่อง ปัญหามลพิษทางดิน
https://youtu.be/y79d9pZR3EY

9. ตอบคาถามหลงั จากดูคลิปจบ ลงในPadlet
https://padlet.com/s63121113021/u9qdgpqd6ajb5e57

10. ภาพถ่ายกิจกรรมการทดลองปลกู พชื ลงใน Padlet

https://padlet.com/s63121113021/u9qdgpqd6ajb5e57
11. โปรแกรม Google Meet

9. การวดั และประเมินผลการเรียนรู้

การวดั และประเมินผล วิธกี ารวดั เคร่ืองมือวดั เกณฑ์การประเมนิ ผล

จุดประสงค์ แบบประเมินใบงาน 70% ข้นึ ไป
รายบคุ คล ผา่ นเกณฑก์ ารประเมิน
บอกลกั ษณะและสมบตั ิของดินได้ (K) ประเมินจากกิจกรรม
ใน Padlet

บอกการใชป้ ระโยชน์จากดิน จาก ประเมินจากกิจกรรม แบบประเมินใบงาน 70% ข้นึ ไป
ขอ้ มลู ท่ีรวบรวมได้ (K)
ใน Padlet รายบุคคล ผา่ นเกณฑก์ ารประเมิน

ทดลองปลกู ตน้ ไมจ้ ากดิน (P) ประเมินจากกิจกรรม แบบประเมินใบงาน 70% ข้นึ ไป
ใน Wordwall รายบุคคล ผา่ นเกณฑก์ ารประเมิน

ประเมินจากกิจกรรม
ใน Jamborad

ประเมินจากกิจกรรม
ใน Padlet

ตระหนกั ในคุณค่าของดินที่มีผลต่อ ประเมินจากกิจกรรม แบบประเมินใบงาน 70% ข้ึนไป
สิ่งมีชีวิตและสิ่งแวดลอ้ ม (A)
ใน Padlet รายบุคคล ผา่ นเกณฑก์ ารประเมิน