พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว

ก

คำนำ

พระบาทสมเดจ็ พระปรเมนทรรามาธิบดีศรสี ินทรมหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว
พระมหากษัตริย์รัชกาลท่ี ๑๐ แหง่ ราชวงศ์จกั รี ทรงเจรญิ รอยพระยุคลบาทพระบาทสมเดจ็ พระปรเมนทรมหา
ภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร พระเจ้าอยหู่ วั รัชกาลท่ี ๙ พระราชบิดา ในการปฏบิ ตั พิ ระราชกรณียกจิ
นานปั การ เพ่ือใหป้ ระชาชนของพระองค์อยู่เย็นเป็นสขุ ทรงเป็นพระมหากษตั ริย์ผเู้ ปี่ยมด้วยพระอัจฉริยภาพ
และพระปรชี าสามารถในดา้ นต่าง ๆ ยงั ความปลม้ื ปิติแก่พสกนิกรชาวไทย ทรงเป็นดังแสงสว่างให้แก่บา้ นเมือง
ชาวประชาอยู่รม่ เย็นเปน็ สุขด้วยพระบารมีและพระมหากรุณาธคิ ณุ ของพระองค์

หนงั สือเลม่ นี้ ได้รวบรวมและเรยี บเรยี ง พระราชประวตั ิ และพระราชกรณยี กจิ ด้านตา่ ง ๆ เอามาไว้
ในเลม่ น้ี เพื่อเพ่ิมความสะดวกในการค้นควา้ ได้งา่ ยมากขึน้

หอ้ งสมุดประชาชน “เฉลมิ ราชกุมาร”ี อำเภอนาดี

ข

สารบัญ

คำนำ ก

สารบญั ข

พระบาทสมเดจ็ พระปรเมนทรรามาธบิ ดศี รสี ินทรมหาวชิราลงกรณ พระวชริ เกลา้ เจ้าอยู่หัว 1

ปฐมวัย 1

พระราชสมภพ 1

เบื้องหลังการตง้ั พระนาม 2

พระราชพิธีสมโภชเดอื นและข้ึนพระอู่ 3

การศึกษา 4

พระจริยาวัตรขณะประทับอยู่ออสเตรเลยี 7

สยามมกฎุ ราชกมุ าร 8

ผนวช 9

การทหาร 10

พระนิพนธ์ 12

กจิ กรรมป่ันจักรยานเฉลิมพระเกยี รติ 13

พระจรยิ วตั ร 14

พระมหากษัตรยิ ์ 17

บรมราชาภเิ ษก 18

ดูบทความหลักท่ี: พระราชพธิ ีบรมราชาภเิ ษก พุทธศักราช 2562 18

วนั ท่ี 5 พฤษภาคม ปีเดยี วกัน มพี ระบรมราชโองการโปรดเกลา้ ฯ ให้สถาปนาพระอิสรยิ ยศ และเฉลิมพระ

นามพระบรมวงศานุวงศ์ในรชั กาลท่ี 10 18

ศาสนปู ถมั ภก 18

พระราชกรณียกิจ 19

ทางราชการ 19

ดา้ นการขบั เคลื่อนโครงการอันเน่อื งมาจากพระราชดำริ 20

ค

ด้านการบิน 21

ดา้ นการตา่ งประเทศ 22

ดา้ นการศึกษา 23

พระบาทสมเด็จพระวชริ เกล้าเจา้ อยหู่ วั ทรงเลง็ เห็นถงึ ความสำคญั ของการศึกษาวา่ เปน็ ความมน่ั คงของชาติ

โดยพระบรมราโชบายผ่านการศึกษาคอื 26

ด้านการแพทย์และสาธารณสุข 27

ดา้ นการเกษตร 31

การแอบอ้างพระนาม 31

ดา้ นสังคม 32

พระบาทสมเดจ็ พระวชิรเกลา้ เจ้าอย่หู ัวทรงรบั โครงการพฒั นาชุมชนในเขตรักษาพันธ์สุ ัตว์ปา่ ณ เขตรักษาพนั ธ์ุ
สตั วป์ า่ ทุ่งใหญน่ เรศวรดา้ นตะวนั ตกและอุทยานแห่งชาติ จังหวัดกาญจนบรุ ี ไว้ในพระบรมราชปู ถัมภ์ 33

ดา้ นอ่นื ๆ 37

พระบรมราโชบาย 37

โครงการจติ อาสา 39

ความเป็นมาของจติ อาสาพระราชทานตามแนวพระราชดำริ 39

ประสบการณ์ทางทหาร 40

พระบรมราชอิสรยิ ยศและพระเกยี รตยิ ศ 42

พระบรมราชอิสริยยศ 42

พระราชลัญจกรประจำรชั กาล 43

พระราชลญั จกรประจำพระองค์ 43

พระยศทหาร 43

สิง่ อันเน่ืองมาด้วยพระบรมนามาภิไธย 45

พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรสี ินทรมหาวชริ าลงกรณ
พระวชริ เกลา้ เจ้าอยหู่ วั

พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ พระวชริ เกล้าเจ้าอยู่หัว (พระราช
สมภพ 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2495) เป็นพระมหากษตั ริยไ์ ทยรัชกาลท่ี 10 แหง่ ราชวงศจ์ ักรี เสด็จข้ึนครองราชย์
เมอ่ื วนั ท่ี 13 ตุลาคม พ.ศ. 2559 จนถงึ ปัจจุบัน เปน็ พระราชโอรสพระองค์เดยี วในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิ
พลอดลุ ยเดชมหาราช บรมนาถบพติ ร และสมเด็จพระนางเจา้ สริ ิกิติ์ พระบรมราชนิ ีนาถ พระบรมราชชนนพี ัน
ปหี ลวง พระองคม์ ีพระเชษฐภคินีและพระขนษิ ฐภคินรี ่วมพระราชชนนถี ึง 3 พระองค์

ปฐมวัย
พระราชสมภพ

พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจา้ อยหู่ วั เป็นพระราชโอรสพระองค์เดยี วในพระบาทสมเด็จพระมหา
ภมู พิ ลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพติ ร และสมเด็จพระนางเจา้ สริ ิกติ ิ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนี
พันปีหลวง เสดจ็ พระราชสมภพ ณ พระทนี่ ่งั อมั พรสถาน พระราชวงั ดุสติ เมอ่ื วันจนั ทร์ท่ี 28 กรกฎาคม พ.ศ.
2495 เวลา 17:45 น. ในเวลาดงั กล่าว ปืนใหญ่บริเวณสนามเสือป่ากัมปนาทขึ้น 21 นดั ในเวลาเดียวกับ ร.ล.
สโุ ขทัย กไ็ ดย้ ิงสลุตเฉลิมพระเกียรตดิ ว้ ยจำนวนนัดเท่ากนั ทั้งนี้ ตามโบราณราชประเพณี หากประสตู เิ จ้าฟา้
ชายและเป็นเวลากลางวัน คือไม่เกนิ 18.00 น. จะยงิ ปนื ใหญ่เฉลิมพระเกียรติ 21 นัด หากเลยเวลา 18.00 น.
จะเลอ่ื นเวลาการยงิ สลตุ ไปในวนั รงุ่ ขึ้น หากเปน็ เจ้าหญิงจะไมย่ ิง โดยมีบันทกึ วา่ เมอ่ื พระบาทสมเดจ็ พระมหา
ภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพติ ร และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชนิ ีนาถ พระบรมราชชนนี
พันปหี ลวง เสด็จนิวตั พิ ระนคร ในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2494 น้ัน พระเจา้ วรวงศเ์ ธอ กรมหมืน่ นครสวรรค์ศกั ดิ
พนิ ติ ได้กราบบังคมทูลในนามของพระราชวงศ์ มีใจความตอนหน่ึงว่า “เม่ือพระบาทสมเด็จพระเจา้ อย่หู ัว และ
สมเดจ็ พระนางเจา้ ฯ พระบรมราชนิ ีนาถ ทรงมีพระราชธดิ า เป็นพระองค์แรกแลว้ เช่นน้ี ก็ทรงหวงั วา่ สมเดจ็
พระนางเจา้ ฯ พระบรมราชินีนาถ คงจะมีพระราชโอรสเปน็ พระองค์ถัดไป” พระบาทสมเดจ็ พระวชิรเกล้า
เจ้าอยู่หวั ทรงมีพระเชษฐภคนิ ีคือทูลกระหม่อมหญงิ อบุ ลรตั นราชกญั ญา สริ วิ ัฒนาพรรณวดี และพระขนิษฐ
ภคนิ ีสองพระองคค์ ือสมเดจ็ พระกนิษฐาธริ าชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกมุ ารี และ
สมเดจ็ เจ้าฟ้าฯ กรมพระศรีสวางควฒั น วรขัตติยราชนารี พระบาทสมเดจ็ พระวชริ เกล้าเจา้ อยู่หวั ทรงเป็น
ทูลกระหม่อมเพียงพระองค์เดียวในพระบาทสมเด็จมหาภมู ิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพติ ร และสมเดจ็
พระนางเจ้าสิรกิ ิติ์ พระบรมราชินนี าถ พระบรมราชชนนพี ันปหี ลวงทไี่ ม่มชี อื่ เล่น อาจเป็นเพราะทรงเปน็
“ทลู กระหม่อมชาย” เพยี งพระองคเ์ ดยี ว คำว่า “ชาย” จงึ เป็นเสมือนช่ือที่ใช้แทนพระองค์

2

ขณะพระชนมายไุ ด้หน่ึงพรรษา พระบาทสมเด็จพระมหาภมู ิพลอดลุ ยเดชมหาราช บรมนาถบพติ ร
ทรงพระกรุณาโปรดเกลา้ โปรดกระหม่อมใหพ้ ระราชทานพระนาม สมเด็จพระสังฆราชเจา้ กรมหลวงวชริ ญาณ
วงศ์ ทรงเป็นผตู้ ง้ั พระนามถวายตามดวงพระชะตาว่า

สมเดจ็ พระเจ้าลูกยาเธอ เจา้ ฟา้ วชริ าลงกรณ

บรมจกั รยาดศิ รสนั ตติวงศ เทเวศรธำรงสบุ รบิ าล
อภิคณุ ูปการมหติ ลาดลุ เดช ภูมพิ ลนเรศวรางกรู
กิตติสริ สิ มบูรณสวางควัฒน์ บรมขัตตยิ ราชกุมาร

พระนาม "วชริ าลงกรณ" น้ัน สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณวงศ์ ทรงต้ังถวาย มาจาก
"วชริ ะ" พระนามฉายาทงั้ ในพระองค์เองและในขณะผนวชของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจา้ อย่หู ัว ผนวก
กบั "อลงกรณ์" จากพระนามเดมิ ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจา้ อย่หู ัว มคี วามหมายวา่ "ทรงเครือ่ ง
เพชรหรอื อสนบี าต"

เบ้อื งหลงั การตง้ั พระนาม

พระบาทสมเดจ็ พระมหาภูมพิ ลอดลุ ยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกลา้ ฯ ให้
สมเด็จพระสงั ฆราชเจา้ กรมหลวงวชริ ญาณวงศ์ ทรงเปน็ ผู้ตงั้ พระนาม สมเด็จพระสงั ฆราชทรงให้ภกิ ษทุ รง
สมณศักด์ิ 3 รปู ได้แก่ พระพรหมมุนี (ผนิ สวุ โจ) พระโสภณคณาภรณ์ (เจรญิ สุวฑฺฒโน) และพระครูสมุห์
อนวุ ัฒน์ ไปช่วยกนั คดิ โดยคิดพระนามต้นส่งไปทูลเกล้าฯ ถวายพระบาทสมเด็จพระมหาภูมพิ ลอดลุ ยเดช
มหาราช บรมนาถบพิตรเพื่อทรงเลอื กในช้ันหน่งึ ก่อน พระนามเหล่านัน้ ทรงแยกออกเป็น 5 ประเภท คือ[12]

1. ลงท้ายดว้ ยคำ “ลงกรณ” มี ขัตตยิ ลงกรณ คคนาลงกรณ คุณาลงกรณ กกธุ าลงกรณ ขัตติยจกริ
ยาลงกรณ

2. ลงท้ายด้วยคำ “มงกฏุ ” มีขตั ตยิ มงกฏุ วชิรมงกุฏ
3. ลงทา้ ยดว้ ยคำ “อดุลยเดช” มี กฤดาดุลยเดช ขัตตยิ าดลุ ยเดช ประดิพลดลุ ยเดช
4. ลงท้ายด้วยคำ “วธุ ” มี กฤตจักราวธุ ขตั ตจิ ักราวธุ
5. ลงท้ายด้วยคำ “ประชานาถ” มี กฤดาภิพลประชานาถ ประดิพลประชานาถ ปฏิพลประชานาถ

โดยพระบาทสมเดจ็ พระมหาภูมพิ ลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพติ รได้ ทรงเลอื ก “วชริ าลงกรณ”

3

ซงึ่ พระบาทสมเดจ็ พระมหาภูมพิ ลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงศึกษาและเลือกเฟน้
พระราชทานแก่พระบรมราชปิโยรสด้วยพระองค์เอง โดยประกอบขนึ้ มาจากคำอนั เปน็ สิรมิ งคล 2 คำ คือคำวา่
“วชิระ” กับคำว่า “อลงกรณ”

พระบาทสมเด็จพระมหาภูมพิ ลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพติ ร ทรงพระกรณุ าโปรดเกล้าฯ ให้
สมเดจ็ พระสงั ฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณวงศ์ ทรงเปน็ ผู้ต้งั พระนาม สมเด็จพระสังฆราชทรงใหภ้ ิกษุทรง
สมณศักดิ์ 3 รูป ไดแ้ ก่ พระพรหมมุนี (ผิน สวุ โจ) พระโสภณคณาภรณ์ (เจริญ สวุ ฑฺฒโน) และพระครูสมุห์
อนุวัฒน์ ไปช่วยกนั คดิ โดยคิดพระนามต้นส่งไปทลู เกลา้ ฯ ถวายพระบาทสมเด็จพระมหาภมู ิพลอดุลยเดช
มหาราช บรมนาถบพติ รเพื่อทรงเลือกในชัน้ หนง่ึ ก่อน พระนามเหลา่ นนั้ ทรงแยกออกเป็น 5 ประเภท คือ

1. ลงท้ายด้วยคำ “ลงกรณ” มี ขตั ติยลงกรณ คคนาลงกรณ คณุ าลงกรณ กกธุ าลงกรณ ขตั ตยิ จกริ
ยาลงกรณ

2. ลงทา้ ยดว้ ยคำ “มงกฏุ ” มีขัตตยิ มงกฏุ วชิรมงกุฏ
3. ลงท้ายด้วยคำ “อดลุ ยเดช” มี กฤดาดลุ ยเดช ขัตตยิ าดุลยเดช ประดพิ ลดลุ ยเดช
4. ลงทา้ ยดว้ ยคำ “วธุ ” มี กฤตจกั ราวธุ ขตั ติจักราวธุ
5. ลงทา้ ยด้วยคำ “ประชานาถ” มี กฤดาภพิ ลประชานาถ ประดิพลประชานาถ ปฏิพลประชานาถ
โดยพระบาทสมเดจ็ พระมหาภูมพิ ลอดลุ ยเดชมหาราช บรมนาถบพติ รได้ ทรงเลือก “วชิราลงกรณ”

ซ่งึ พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดลุ ยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงศึกษาและเลือกเฟน้
พระราชทานแก่พระบรมราชปิโยรสด้วยพระองคเ์ อง โดยประกอบข้ึนมาจากคำอนั เปน็ สิรมิ งคล 2 คำ คือคำว่า
“วชริ ะ” กับคำวา่ “อลงกรณ”

พระราชพธิ ีสมโภชเดอื นและขึ้นพระอู่

พระบาทสมเด็จพระมหาภมู ิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรทรงพระกรณุ าโปรดเกล้าฯ ใหจ้ ดั
พระราชพิธสี มโภชเดือนและข้ึนพระอู่ขนึ้ ณ พระทีน่ ั่งอัมพรสถาน พระราชวงั ดสุ ิต ในระหวา่ งวนั ที่ 14-15
กันยายน พ.ศ. 2495 โดยสมเดจ็ พระสังฆราชเจา้ กรมหลวงวชิรญาณวงศท์ รงเปน็ ประธานเจรญิ พระพุทธมนต์
ในเยน็ วนั ที่ 14 กันยายน พ.ศ. 2495

4

เชา้ วนั รุ่งข้ึน (15 กนั ยายน) จึงมพี ธิ ีสงฆ์และพธิ ีพราหมณใ์ นหอ้ งพิธี เริ่มดว้ ยพอถงึ พระฤกษ์
พระบาทสมเดจ็ พระมหาภมู ิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรทรงจรดพระกรรบิดกริบพระเกศา ทรงเจิม
ทรงผกู ด้ายพระขวัญ พระสงฆส์ วดชยั มงคลคาถา พราหมณ์ประกอบพธิ ลี อยกุ้ง ปลาทอง มะพรา้ วเงิน มะพรา้ ว
ทองลงในพระขันสาคร แล้วพระสงฆ์ถวายอดเิ รก ถวายพระพรลา พระมหาราชครเู ชิญเสด็จขนึ้ พระอ่แู ละเห่
กล่อมเปดิ ศิวาลัยไกรลาศตามประเพณีพธิ ีของพราหมณ์ พระบาทสมเดจ็ พระมหาภมู ิพลอดุลยเดชมหาราช
บรมนาถบพิตรทรงวางพระราชภัณฑล์ งในพระอู่ตามพระราชประเพณีแล้ว พระมหาราชครูเชิญสมเด็จพระเจา้
ลูกยาเธอ เจ้าฟ้าวชริ าลงกรณฯ ขึน้ พระอแู่ ลว้ พระบรมวงศานวุ งศแ์ ละข้าทลู ละอองธุลีพระบาทเวยี นเทียน
ครบรอบตามประเพณี ไดแ้ ก่ บรรเลงเพลงมหาชัย บรรเลงเพลงบะหลิม่ และสระบุหร่ง บรรเลงเพลงขับไม้
บณั เฑาะว์ และบรรเลงเพลงกราวรา สภาวัฒนธรรมแหง่ ชาตไิ ด้จดั ขับไม้มโหรีขบั กล่อมถวายพระพรในวาระนี้
ด้วย ในการนมี้ ีการถา่ ยทอดเสยี งในพระราชพิธีทางวทิ ยุไปทัว่ ประเทศ นอกจากนี้ ในวันช่วงเช้าของวนั ท่ี 6
เมษายน 2497 อนั เป็นวนั ทร่ี ะลกึ มหาจักรี ประชาชนต่างพากันหล่งั ไหลมายังทอ้ งสนามหลวง เนอื่ งจากได้มี
ประกาศทางวทิ ยุกระจายเสยี งและหนงั สือพมิ พว์ ่า พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเดจ็ พระบรมราชนิ ีจะ
ทรงพาสมเดจ็ พระเจ้าลกู เธอทั้งสองพระองค์ออกให้ประชาชนเฝ้าเป็นครงั้ แรกอกี ด้วย

การศึกษา

เม่ือทรงพระเจรญิ มีพระชนมายไุ ด้ 4 พรรษา สมเดจ็ พระบรมชนกนาถทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้
เริ่มการถวายพระอักษร ได้ทรงเข้าศึกษาชัน้ อนุบาลปที ่ี 1 โรงเรยี นจติ รลดา เมือ่ เดือนกันยายน พ.ศ. 2499
ในขณะน้นั โรงเรยี นนย้ี งั ต้งั อยู่ทีพ่ ระที่นั่งอุดร พระราชวังดุสติ ตอ่ มาจึงไดย้ า้ ยไปตง้ั ในบริเวณพระราชฐานสวน
จิตรลดา พระราชวงั ดสุ ิต ซ่งึ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภมู พิ ลอดุลยเดชทรงพระกรุณาโปรดเกลา้ ฯ ให้
สรา้ งขึน้ ดว้ ยพระราชทรัพยส์ ว่ นพระองค์

เพอ่ื ที่จะได้ทรงดูแลการศึกษาของทูลกระหมอ่ มเจ้าฟา้ ทกุ พระองคไ์ ด้อย่างใกล้ชดิ เหตุผลในการตงั้
โรงเรยี นจิตรลดาเน่ืองจากพระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอย่หู ัว (รัชกาลท่ี ๙) ทรงมีพระราชประสงคท์ ่จี ะให้สมเดจ็
พระเจ้าลูกเธอทรงพระอักษรในบรรยากาศของโรงเรยี น ที่มีบุตรธิดาของขา้ ราชบริพาร ซึ่งมีอายรุ ุ่นราวคราว
เดยี วกันร่วมศึกษาด้วย ไมโ่ ปรดทจ่ี ะให้สมเดจ็ พระเจ้าลูกเธอทรงพระอักษรเฉพาะองคก์ ับพระอาจารย์ ถา้
โรงเรียนอยู่ในลักษณะเชน่ นี้ เมื่อทรงมีพระราชประสงค์จะทรงแนะนำสิง่ ใด โรงเรยี นจะได้ปฏบิ ัตติ ามพระราช
ประสงค์ไดง้ ่ายกวา่ ทจี่ ะต้องเปล่ยี นแปลงนโยบายของโรงเรียนอ่ืนทเ่ี ขามแี นวปฏิบตั อิ ย่างอน่ื มากอ่ นแลว้ อีก
ประการหนึง่ ทรงทราบวา่ โรงเรยี นท่ัวไปจะไม่กลา้ ปฏบิ ตั ติ อ่ สมเด็จพระเจ้าลกู เธออยา่ งนักเรียนอน่ื ทรงเกรงจะ
ได้อภิสิทธ์ิ ซงึ่ ไมต่ รงกับพระราชประสงคใ์ นการอบรมสมเด็จพระเจา้ ลูกเธอ

5

สำหรับกิจวตั รนน้ั มบี นั ทึกวา่ พระองค์ตนื่ บรรทมเวลาประมาณ 7.00 น. เสด็จออกกำลังกายว่ิงเล่น
ทรงจักรยาน ทรงเล่นหมากฮอส จนเวลาประมาณ 8.00 น. จึงสรงนำ้ เสวย โดยทูลกระหม่อมฟ้าชาย (พระ
อิสรยิ ยศ) ทรงโปรดเสวยขา้ วต๋นุ กับเนย โจก๊ แกงจืด บวบ และเครื่องไทยมากทส่ี ุดและเสด็จไปโรงเรยี นซึง่ ตรง
เวลาตลอด

โดยในระหวา่ งการศึกษา พระองค์ทรงมีเพ่อื นร่วมชน้ั เรยี นจำนวน ๗ คน ได้แก่ ม.ร.ว.สทิ ธินดั ดา ชมุ
พล ด.ญ.อรนดี า สนทิ วงศ์ ณ อยุธยา ด.ญ.เกตนา โชติกเสถียร ด.ช.เกรยี งศกั ด์ิ ช่างเรอื น ด.ช.วีรวุฒิ วรยิ พงษ์
ด.ช. สัณห์ ศรีวรรธนะ และ ด.ช. เกรกิ วณกิ กุล ซ่ึงไม่เพยี งแต่จะเสดจ็ ไปเรียนหนงั สอื ท่โี รงเรียนจติ รลดา
เท่านั้น ในชว่ งบา่ ยวนั องั คารและวันศกุ ร์ จะทรงเรยี นพิเศษภาษาองั กฤษกบั Mr.Malcolm Hossick ชาว
องั กฤษ ซึง่ สำเร็จการศึกษาจากมหาวทิ ยาลยั Cambridge ดว้ ย

ในส่วนของผลการเรียน พระองค์ทรงทำคะแนนวิชาคำนวณไดค้ ะแนนเต็มเสมอ รองลงมาคือวิชา
ภาษาอังกฤษ วิชาท่ีโปรดมากอีกอยา่ งคือวาดเขียนและปัน้ รูป นอกเหนือจากน้ัน วิชาท่ีทรงโปรดมากอีกวชิ าคอื
วิชาลกู เสือ เพราะนอกจากจะไดท้ รงออกกำลงั กายกลางแจ้งแล้วยงั ทรงได้ฟังนทิ านและได้ทรงร้องเพลงท่ี
สนุกสนานอกี ดว้ ยวันใดที่มีการฝกึ ลูกเสือสำรองจะทรงตนื่ บรรทมเชา้ กว่าปกติ เตรียมฉลององค์ลูกเสือด้วย
พระองค์เอง สิ่งแรกทจี่ ะทรงทำหลงั จากตน่ื พระบรรทมก็คือ ขดั หัวเข็มขดั และรองพระบาทสำหรับเครื่องแบบ
ลูกเสือ ทำความสะอาดพระนขาพร้อมสำหรับรบั การตรวจอยตู่ ลอดเวลา ทลู กระหม่อมฟา้ ชายยงั ทรงเรยี นหัด
โขน โดยทรงเล่นเป็นตวั ลิง ยักษ์ วิรฬุ จำบังแปลง และทศกัณฑ์ และทรงโปรดฝกึ ฝนการขมี่ ้า ซึ่งพระองค์ทรง
ฝกึ ฝนการขม่ี า้ ทกุ เชา้ วนั อาทิตย์ เวลา 7.30 น. และบา่ ยวนั พฤหสั บดี เวลา 16.00 น. นอกจากน้ใี นวันเฉลมิ
พระชนมพรรษาครบ ๖๐ พรรษาของสมเดจ็ พระนางเจา้ รำไพพรรณี พระบรมราชินีในรัชกาลที่ ๗ ในเดอื น
ธันวาคม ๒๕๐๗ ทลู กระหมอ่ มฟา้ ชายฯ ทรงแสดงโขนเป็นตวั ทศกณั ฐ์ ทรงรำและทำท่าทางได้แข็งขันสวยงาม
นบั เป็นการแสดงโขนออกโรงให้ประชาชนทวั่ ไปเปน็ ครั้งแรก ทั้งนี้ พระบรมราชชนกไม่มพี ระราชประสงค์ให้
เสด็จฯ ตา่ งประเทศก่อนพระชนม์ 14–15 ปี เน่ืองจากมีพระราชประสงคจ์ ะรอให้ทูลกระหม่อมฟา้ ชายเรียนรู้
ภาษาไทยไดด้ ี รจู้ ักขนบธรรมเนยี มประเพณีไทย และซาบซ้ึงในศาสนาพุทธเสียก่อน ทรงศึกษาอย่ทู ีโ่ รงเรียน
จติ รลดาจนถงึ ชัน้ มัธยมศึกษาปที ี่ 1 จงึ เสดจ็ พระราชดำเนนิ ไปทรงศึกษาต่อ ณ โรงเรียนคิงส์ มดี เมอื งซีฟอรด์
แคว้นซัสเซกส์ ประเทศองั กฤษ เมื่อเดือนมกราคม พ.ศ. 2509 ท้ังน้ีในคนื วนั ท่ี ๒๐ ธนั วาคม พ.ศ. ๒๕๐๙ เวลา
๒๐.๐๐ น. สมเดจ็ พระเจ้าลกู ยาเธอ เจา้ ฟา้ วชริ าลงกรณ ทรงปราศรยั กับประชาชนชาวไทย ทางสถานี
วทิ ยกุ ระจายเสียงและสถานีวิทยโุ ทรทศั น์ เพื่อทรงอำลาประชาชนชาวไทย ตอ่ จากนน้ั เสด็จพระราชดำเนนิ ไป
ทรงศกึ ษาที่โรงเรียนมลิ ฟิลด์ เมืองสตรที แควน้ ซอมเมอรเ์ ซท เมือ่ เดือนกันยายน พ.ศ. 2509 จนถึงปี พ.ศ.
2513

6

ซง่ึ เดมิ ทนี ัน้ พระบาทสมเดจ็ พระปรมนิ ทรมหาภมู พิ ลอดลุ ยเดช มพี ระราชประสงคใ์ หส้ มเดจ็ พระเจ้า
ลกู ยาเธอ เจ้าฟ้าวชิราลงกรณเสด็จไปทรงศึกษาตอ่ ในชน้ั มธั ยมศึกษาที่โรงเรียนรักบ้ีตามที่กรมหม่ืนพิทยลาภ
พฤฒิยากร ทรงจดั หาไว้ให้แต่ทรงเปลี่ยนพระทัยเมื่อคร้ังเสด็จเยยี่ มสมเดจ็ พระเจ้าลูกยาเธอฯ และผูอ้ ำนวยการ
โรงเรียน คิงส์ มีด ได้ถวายการแนะนำให้ไปทรงศกึ ษาทโี่ รงเรยี นมิลฟลิ ด์ซงึ่ มีความ ทันสมัยมากกว่า โดยใน
ระหวา่ งที่ทรงศกึ ษาในประเทศองั กฤษ พระองค์ไดเ้ คยให้สัมภาษณว์ ่า “ทรงทำทุกอย่างดว้ ยพระองค์เอง ไมว่ ่า
จะเปน็ การซักฉลองพระองค์ หรอื ขัดรองพระบาท โดยไม่มีบคุ คลอ่ืนใหค้ วามช่วยเหลอื เฉกเชน่ สามญั ชน
ท่วั ไป”

พระองค์มีพระลักษณะพเิ ศษดว้ ยทรงสนพระทัยในกิจการเกีย่ วกบั กองทัพอยูเ่ สมอต้ังแต่ยังทรงพระ
เยาว์ พระบรมราชชนกมีพระราชดำรเิ ห็นวา่ การศึกษาวิชาทหารในประเทศออสเตรเลียมีหลกั สตู รสอน
กว้างขวางและเขม้ งวด ซ่งึ หลักสูตรของคิงส์สคลู ไม่เหมือนกับท่ไี ด้ทรงศึกษามาในอังกฤษเลย จงึ เท่ากบั วา่
พระองค์จะต้องทรงศกึ ษาวชิ าใหม่ท้งั หมดในชั้นปีสุดทา้ ยแห่งโรงเรยี นคงิ ส์ ภายในเวลาไม่ถึง 1 ปี แต่พระองค์ก็
ทรงมคี วามมงุ่ มน่ั เด็ดเด่ียว และได้รบั สัง่ ออกมาว่า “ต้องสู้เขาใหไ้ ด”้ ในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2513 จงึ ทรงพระ
กรุณาโปรดเกลา้ ฯ ให้พระองคท์ รงศึกษาวิชาการทหาร ณ ประเทศออสเตรเลีย ทรงเข้ารับการศึกษาระดบั
เตรียมทหารท่ีโรงเรยี นคิงส์ นครซิดนยี ์ ประเทศออสเตรเลีย ทรงศกึ ษาอย่จู นถงึ เดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2514
โดยในระหวา่ งการศึกษาพระองค์ทรงได้รับเลือกให้เปน็ หวั หนา้ บ้านแมคอาเธอรเ์ ฮาส์ ประจำกองร้อย The
Sovering Gompany นอกจากน้ใี นด้านกจิ กรรมอ่ืน ๆ ทลู กระหม่อมฟา้ ชายทรงโปรดกีฬาฟุตบอลเปน็ อยา่ ง
มาก ทรงเล่นไดท้ ุกตำแหนง่ ในทีมและเลน่ ไดด้ มี ากดว้ ย ทรงเคยเป็นดารายงิ ประตใู ห้กบั ทมี ถึง 5 ประตู ทำให้
โรงเรยี นคงิ ส์ไดร้ บั ชยั ชนะในคราวแข่งขนั ฟุตบอลชงิ ชนะเลิศ พระองค์ยงั เคยไดร้ บั ถ้วย ซอวอเรน ของสมเดจ็
พระราชนิ นี าถอลซิ าเบธจากการแขง่ ขนั ฟุตบอลมาแลว้ และยงั เปน็ หัวหนา้ บา้ นมหี น้าทีร่ ับผิดชอบในด้านต่าง ๆ
เชน่ เป็นผ้ตู รวจตรา ดูแลรบั ผดิ ชอบในดา้ นความเรียบร้อยและระเบียบตา่ ง ๆ ทัว่ ไป และในตอนเชา้ จะมี
นกั เรยี นมาชมุ นุมกนั เพ่ือรายงานกิจกรรมท่ีได้กระทำไปแตเ่ มื่อวันก่อนให้ทราบ โดยเวลาอย่ใู นสถานศกึ ษา
พระองค์ทรงปฏิบัติพระองคเ์ ชน่ เดียวกบั สามญั ชนทวั่ ไป ไม่มีการถือพระองค์แม้แต่น้อย จงึ ทรงเป็นท่ีเคารพนบั
ถอื ของพระสหายทั่วหน้าไมโ่ ปรดการทจ่ี ะทรงใชส้ ทิ ธิพิเศษใด ๆ เลย เพราะทรงเห็นว่าการใช้อภิสิทธเ์ิ ปน็ การ
เอาเปรยี บผ้อู นื่ และแสดงความอ่อนแอ และความไม่มคี วามสามารถของตนเองพระองคเ์ คยรับสั่งแก่ผ้ใู กล้ชดิ
เสมอวา่ “คนเราต้องทำงานเพื่อแลกกบั ส่ิงท่ตี นต้องการไม่ควรรับหรือแสวงหาสงิ่ อันใด อนั เป็นการได้เปล่าโดย
ไมต่ ้องทำงาน” หลงั จากน้นั ในปี พ.ศ. 2515 ทรงเขา้ ศึกษาในวิทยาลยั การทหารชัน้ สูงท่ีวิทยาลยั การทหารดันท
รนู กรุงเคนเบอร์รา ในการสอบไล่ในปี พ.ศ. 2515 พระองค์ทรงสอบได้เป็นที่ 7 จาก นกั เรียน ทง้ั หมด 125
คน

7

นอกจากหลกั สูตรทางการทหาร ในวทิ ยาลยั การทหารดันทรูน นักศึกษาจะต้องเรียนวิชาสามญั ดว้ ย
โดยมีวิชาใหเ้ ลอื ก 3 แผนก คือ แผนกวทิ ยาศาสตร์ วศิ วกรรมศาสตร์ เศรษฐศาสตร์ และอักษรศาสตร์และ
ประวตั ิศาสตร์ ในหลักสูตรสามัญทรงเลือกศึกษาตอ่ ในสาขาวิชาอกั ษรศาสตร์ ทรงสนพระทัยในวชิ า
ประวตั ิศาสตร์ และเศรษฐศาสตร์เปน็ อยา่ งมาก พนั ตรีสำเริงไดเ้ ขยี นหนังสือบรรยายถึงพระอิรยิ าบถของ
พระองค์ โดยในข้อความตอนหนง่ึ ระบุวา่ พระบาทสมเด็จพระวชริ เกล้าเจา้ อย่หู ัวทรงโปรดทำอาหารเสวยเอง
โดยเฉพาะอยา่ งย่ิงอาหารไทยประเภทเน้อื และผักสด พระองคท์ รงเจยี วไข่และปรุงสะเต๊กได้รสดมี าก และโปรด
ร้องเพลงมาก โดยเฉพาะเพลงของสุเทพ และ หม่อมราชวงศ์ถนัดศรี โดยในระหว่างศึกษาที่วทิ ยาลยั การทหาร
ดนั ทรนู น้นั พระบาทสมเดจ็ พระวชริ เกล้าเจา้ อยู่หัวทรงใช้พระนามวา่ staff cadet V. Mahidol หรอื นักเรยี น
นายร้อย ว.ี มหิดล จนสำเร็จการศกึ ษาเมื่อปี พ.ศ. 2519

เมื่อนิวัตปิ ระเทศไทยทรงรับราชการทหารแล้วทรงศึกษาต่อที่โรงเรียนเสนาธกิ ารทหารบก รุ่นที่ 46
เมื่อ พ.ศ. 2520 ทรงเข้าศึกษาในสาขาวิชานิติศาสตร์ ร่นุ ท่ี 2 มหาวิทยาลัยสโุ ขทัยธรรมาธิราช เมอื่ พ.ศ. 2525
ทรงสำเร็จการศึกษานติ ิศาสตรบัณฑิต (เกียรตินยิ มอนั ดบั 2) และ พ.ศ. 2533 ทรงได้รบั การศกึ ษา ณ วิทยาลัย
ปอ้ งกันราชอาณาจักรแหง่ สหราชอาณาจักร

พระจริยาวตั รขณะประทับอยู่ออสเตรเลยี

พันตรี สำเริง ไชยยงค์ พระอภิบาลของพระบาทสมเด็จพระวชิรเกลา้ เจา้ อยูห่ ัว ขณะท่ปี ระทับอยู่
ออสเตรเลยี ได้เล่าถึงพระจริยาวตั รขณะประทบั อยูท่ ี่ออสเตรเลียวา่ โดยปกตใิ นวนั ศกุ ร์ เสาร์ และอาทติ ย์
พระบาทสมเดจ็ พระวชริ เกลา้ เจา้ อยู่หวั ฯ จะเสด็จไปประทับพกั ผ่อนพระอิรยิ าบถท่บี า้ นพักของพนั ตรี สำเรงิ
ไชยยงค์ ซึ่งเป็นพระอภบิ าล ท่ีบา้ นเลขที่ 47 กลิ โมร์ เครสเซนต์ กาแรน กรุงแคนเบอรา่ ทรงซักรดี ฉลอง
พระองค์ ทรงทำความสะอาดรถยนต์พระท่ีน่งั โฟลคสวาเกน ทรงต่อโมเดลรถถัง รถรบ เครือ่ งบนิ ทหารแบบ
ตา่ งๆ ทรงการบา้ น หรือทรงพระสำราญกบั การฟงั แผน่ เสียงหรอื เทปเพลงไทย ทรงร้องเพลง ทรงแต่งละคร
ยอ่ ย แต่งบทเสภาแล้วทรงอัดเทปไว้สว่ นใหญ่ทรงพรรณนาถึงพระองค์ในออสเตรเลยี และความคดิ ถึง
พระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยู่หัวและสมเดจ็ พระนางเจ้าฯ พระบรมราชินนี าถ สมเดจ็ พระบรมโอรสาธริ าชสยาม
มกฎุ ราชกมุ าร ทรงห่วงใยประชาชนผ้ยู ากจนอยู่เป็นเนืองนิตย์ จะเห็นไดว้ า่ ระหวา่ งทปี่ ระทบั อยใู่ นออสเตรเลยี
เวลาเสดจ็ พระราชดำเนินไปยังท่ใี ดไดท้ อดพระเนตรเห็นความเจรญิ และความอยดู่ ีกินดขี องชาวออสเตรเลยี
มกั จะทรงรับสงั่ เสมอวา่ ทรงคิดถงึ ประชาชนชาวไทย โดยเฉพาะพวกทีล่ ำบากยากจนตอ้ งอาศัยอยูต่ ามแหล่ง
สลัม พระองคท์ รงดำรอิ ยู่เสมอวา่ พระองคจ์ ะหาทางชว่ ยเหลอื ประชาชนที่กำลังทุกข์ยากเหลา่ น้ใี ห้มคี วามสขุ
จะทรงใชเ้ วลาวา่ งพนิ ิจพจิ ารณาเพ่ือหาทางแก้ไขด้วยพระองค์เองใหจ้ งได้

8

สำหรบั พระกจิ วตั รในวนั ศุกร์ ซง่ึ เป็นวนั ที่โรงเรียนจะปล่อยใหน้ กั เรียนนายรอ้ ยมีนัดเที่ยวกบั เพ่ือน
หญงิ ได้ แตต่ ้องกลบั เขา้ โรงเรียนก่อนเที่ยงคืน แต่ทูลกระหม่อมไม่เสด็จไปไหน มักทรงอักษรหรอื ไม่ก็คน้ ควา้ อยู่
ในหอ้ งสมุดของโรงเรยี น บางครั้งก็ทรงออกกำลงั กาย

ในเร่ืองการเล่าเรยี นนัน้ พระองค์ต้องการเรยี นร้ดู ้วยพระองค์เองว่า นักเรยี นนายรอ้ ยท่ีเรียนเก่งท่ีสุด
ของโรงเรยี นปฏบิ ตั ิตวั และฝึกฝนอยา่ งไรบ้างเขาจึงเรยี นได้เก่ง พระองคจ์ ึงมักจะไปเยือนนักเรียนทเี่ รียนเก่งถึง
บ้านและทรงใช้เวลาอยรู่ ่วมกันเป็นวัน ๆ เพื่อขอทราบเคล็ดลบั และคำแนะนำต่างๆ จากนักเรยี นเกง่ เหล่าน้นั
“พระองคท์ รงตรสั เสมอว่า “วันทีส่ ำคัญท่ีสุดของพระองค์คือวนั ทส่ี ำเร็จการศึกษาในปี พ.ศ. 2518” สมเดจ็
พระบรมโอรสาธริ าชสยามมกุฎราชกมุ าร ทรงตั้งพระทัยอย่างเดด็ เดี่ยวที่จะเรียนใหด้ ีทสี่ ดุ หรอื ได้ท่ี 1 อย่าง
พระสหายยากจนของพระองคจ์ ากความอุตสาหะพากเพียรอย่างแรงกล้าทำให้พระองค์สอบวชิ าทหารไดเ้ ป็นที่
7 ทลู กระหม่อมยังไม่ทรงยอมท้อถอย พระองค์ยงั ต้ังพระทัยศึกษาวชิ าอืน่ อย่างหนัก หลังจากเลิกเรยี นแล้ว
พอเสวยพระกระยาหารเสรจ็ พระองคจ์ ะทรงศึกษากบั ครูพิเศษเพิ่มเตมิ

พระองคย์ ังทรงมีปณธิ านในการศกึ ษาวิชาทหารของออสเตรเลยี โดยละเอยี ด เพื่อท่จี ะหาวิธี
ชว่ ยเหลอื ให้ทหารตำรวจของพระองค์ได้รบั ความเปน็ ธรรมสมกับภาระหน้าที่ทต่ี ้องเสียสละท้งั ความสุขและ
ชวี ติ

สยามมกุฎราชกุมาร

เม่อื พระองค์ทรงเจริญพระชนมพรรษา 20 พรรษา และทรงบรรลุนิตภิ าวะแลว้ ในวนั ที่ 28
กรกฎาคม พ.ศ. 2515 พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรณุ าโปรด
เกล้าฯ ใหม้ กี ารต้งั การพระราชพธิ สี ถาปนาเฉลิมพระนามาภไิ ธยสมเดจ็ พระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟา้ วชิราลงกรณ
ใหท้ รงดำรงพระราชอิสรยิ ยศขนึ้ เปน็ สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟา้ มหาวชริ าลงกรณ สยามมกฎุ ราชกมุ าร
ในวันท่ี 28 ธนั วาคม พ.ศ. 2515 ณ พระที่นั่งอนนั ตสมาคม พระราชวังดุสิต มพี ระนามตามจารกึ ในพระ
สุพรรณบฏั ว่า

สมเดจ็ พระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟา้ มหาวชริ าลงกรณ
บดินทรเทพยวรางกรู สิรกิ ติ ยสมบูรณสวางควัฒน์

วรขตั ตยิ ราชสนั ตติวงศ์ มหติ ลพงศอดุลยเดช
จกั รีนเรศยพุ ราชวสิ ทุ ธิ สยามมกฎุ ราชกุมาร

9

นบั เปน็ สยามมกุฎราชกุมารพระองค์ท่ี 3 ของไทย ทง้ั น้ีไดท้ รงถวายสัตย์ปฏิญาณสาบานพระองค์
ใจความสำคญั ตอนหน่งึ วา่ “ข้าพระพุทธเจา้ ผเู้ ป็นมกุฎราชกุมาร จะรักษาเกยี รตยิ ศและอิสรยิ ศกั ด์ิ ซ่งึ ทรงพระ
กรุณาโปรดเกลา้ โปรดกระหม่อมพระราชทานไวเ้ สมอดว้ ยชีวติ จะภกั ดีตอ่ ชาติ บา้ นเมอื ง จะซ่อื สัตย์ต่อ
ประชาชน จะปฏิบัตภิ าระหน้าทีท่ ุกอย่างโดยเต็มกำลงั สตปิ ัญญาความสามารถและโดยความเสยี สละ เพ่อื
ความเจรญิ ความสงบสุข และความมัน่ คงไพบลู ย์ของประเทศชาติไทยจนตราบเท่าชวี ิตร่างกายจะหาไม่

ผนวช

ตอ่ มาสมเดจ็ พระบรมโอรสาธิราช เจา้ ฟา้ มหาวชริ าลงกรณ สยามมกฎุ ราชกมุ ารมพี ระทัยศรทั ธาจะ
อุปสมบทในพระพุทธศาสนา โดยได้ทรงพยายามหาโอกาสในวนั หยดุ เสด็จไปเฝา้ สมเดจ็ พระสงั ฆราชและทรง
เย่ียมพระเถระช้นั ผใู้ หญ่ ทรงสนทนาศึกษาธรรมะคำสง่ั สอนของสมเดจ็ สมั มาสมั พุทธเจา้ พระบาทสมเด็จพระ
มหาภูมิพลอดุลยเดชจึงโปรดเกล้าฯ ใหผ้ นวชในวนั จนั ทร์ท่ี 6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2521 เวลา 15.37 น. ณ พระ
อโุ บสถ วดั พระศรีรตั นศาสดาราม โดยมีสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (วาสน์ วาสโน) เปน็ พระอปุ ัชฌาย์
สมเดจ็ พระญาณสังวร (เจรญิ สุวฑฺฒโน) เป็นพระกรรมวาจาจารย์ และสมเดจ็ พระธรี ญาณมุนี (ธรี ์ ปณุ ณฺ โก)
ถวายอนุสาสน์ ผนวชแล้วเสดจ็ ฯ ไปทำทัฬหีกรรม ณ พระอุโบสถพระพทุ ธรตั นสถาน เม่ือเวลา 16.59 น. โดยมี
สมเดจ็ พระสงั ฆราช (วาสน์ วาสโน) เปน็ พระอปุ ัชฌาย์ สมเด็จพระญาณสงั วร (เจริญ สุวฑฒฺ โน) เป็นพระ
กรรมวาจาจารย์ เสร็จแล้วเสดจ็ ฯ ไปประทบั ณ พระตำหนักปัน้ หย่า วดั บวรนเิ วศราชวรวหิ าร พระมหารัช
มงคลดิลก (บุญเรือน ปณุ ฺณโก) เปน็ พระอภบิ าล “ตลอดระยะเวลาแห่งการผนวชน้ันทรงประกอบพระราช
กรณยี กจิ นานาประการ เช่น ทรงร่วมทำวตั รเชา้ เย็น ทำสังฆกรรม สดับพระธรรม เทศนา และทรงศึกษาพระ
ธรรมวินัย ร่วมกับพระภิกษอุ ื่น ๆ เสด็จพระราช ดำเนนิ ไปทรงรบั ภัตตาหารบณิ ฑบาต จากพระบรมวงศานวุ งศ์
ข้าราชการ และประชาชน ณ สถานทต่ี า่ ง ๆ เสด็จพระราชดำเนนิ ไปทรงสักการะสมเดจ็ พระสงั ฆราช และพระ
เถระชนั้ ผู้ใหญ่ ณ พระอาราม ต่าง ๆ เสด็จพระราชดำเนนิ ไปทรง สักการะพระพุทธรปู สำคัญ เจดียสถาน และ
สถานที่ศักด์สิ ิทธใ์ิ นสว่ นภูมภิ าค และเสดจ็ ออกใหค้ ณะสงฆ์และคณะบคุ คลต่าง ๆ เขา้ เฝา้ ถวายสกั การะ เปน็
ต้น” 16 พฤศจกิ ายน 2521 ทรงมพี ระราชดำรสั ตอบต่อที่ประชุมสงฆ์ วัดพระมหาธาตุจังหวัดนครศรธี รรมราช
อนั มใี จความตอนหน่ึงว่า “การบวชของกระผมในคร้ังนเ้ี ปน็ การบวชดว้ ยศรัทธาอนั แรงกล้าที่จะศึกษาพระธรรม
อนั มคี า่ สูงสดุ โดยมุ่งหวงั ทจ่ี ะนำไปใช้ให้เป็นประโยชน์แกป่ ระเทศชาติต่อไป” ผนวชอยู่ 15 วนั จงึ ลาผนวช ณ
พระตำหนักป้นั หย่า ในวันที่ 20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2521 เวลา 10.15 น.

10

สมเด็จพระบรมโอรสาธริ าชเจ้าฟา้ มหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร ทรงลาสกิ ขา เม่ือวนั ที่ 20
พฤศจิกายน พ.ศ. 2521 เวลา 10.30 น. จากนัน้ ได้เสดจ็ พระราชดำเนินไปถวายสกั การะทูลลาสมเดจ็ พระอริ
ยวงศาคตญาณ (วาสน์ วาสโน) ณ วัดราชบพธิ สถิตมหาสมี าราม และเสดจ็ พระราชดำเนินกลับพระทน่ี ัง่ อมั พร
สถานพระราชวังดสุ ิต ในตอนบา่ ยวันเดยี วกนั เสดจ็ พระราชดำเนินโดยเคร่อื งบนิ พระทีน่ ่ังไปยังพระตำหนักภู
พานราชนิเวศน์ จังหวัดสกลนคร เพ่อื เฝ้าทลู ละอองธุลีพระบาทพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมพิ ลอดุลย
เดช และสมเดจ็ พระนางเจา้ สิรกิ ติ พิ์ ระบรมราชินนี าถ ถวายพระราชกุศลแล้วเสดจ็ พระราชดำเนินกลับ

การทหาร

ต้งั แตท่ รงพระเยาว์ พระองค์ทรงแสดงความสนพระราชหฤทยั ในกจิ การกองทพั และขณะประทบั อยู่
ในประเทศไทยไดเ้ สดจ็ พระราชดำเนินเยี่ยมที่ตง้ั ทหารหลายแห่ง หลังทรงสำเรจ็ การศึกษาด้านการทหารจาก
ประเทศออสเตรเลยี รวมถงึ ทรงเขา้ รบั การฝึกหลักสูตรอนื่ ๆ แล้ว ทรงเคยเข้ารว่ มปฏิบัติการรบในการต่อต้าน
การก่อการกำเรบิ คอมมวิ นสิ ต์ในภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉยี งเหนอื ของประเทศ ทงั้ ยงั เสด็จฯ ไปทรง
เย่ยี มให้กำลังใจแกต่ ำรวจ ทหาร และเจ้าหน้าท่ี อส. บรเิ วณพ้ืนที่อันตราย

เม่อื เดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2508 ทรงพระกรณุ าโปรดเกล้าฯ ไดร้ ับแต่งต้ังให้ดำรงตาแหนง่ พระยศ
ทางการทหาร คอื ร้อยตรเี หล่าทหารราบ เรอื ตรีเหลา่ ทหารนกั บนิ พรรคนาวนิ และ เรืออากาศตรี แหง่ กองทัพ
ท้งั สาม และนายทหารพิเศษประจากรมทหารราบท่ี 1 มหาดเลก็ รกั ษาพระองค์ จากน้ันได้ทรงเขา้ รับการฝกึ
ปฏบิ ตั ิตามหลักสูตรการกระโดดร่มภาคพนื้ ดิน ณ ค่ายนเรศวร ได้รับพระราชทานปกี นักโดดร่มชนั้ 1
กิตติมศักดิ์ในเดอื น พฤษภาคม พ.ศ. 2514 และได้ทรงพระกรณุ าฯ โปรดเกลา้ ฯ เล่ือนข้นึ เปน็ รอ้ ยโท เรือโท
และเรอื อากาศโท ทรงดำรงตำแหน่งทางทหารต้ังแตร่ ะดับรองผู้บังคบั กองพัน ,ผ้บู งั คบั กองพัน, ผ้บู งั คับการ
กรมทหารมหาดเลก็ ราชวลั ลภรกั ษาพระองค์ และองค์ผูบ้ ญั ชาการหน่วยบญั ชาการถวายความปลอดภัยรักษา
พระองค์ ทรงดำรงพระองคเ์ ป็นแบบอยา่ งและพระราชทานคำสง่ั สอนแกข่ ้าราชบริพารทุกหมู่เหล่าดว้ ย
พระองคเ์ อง และมีการเทดิ ทูนยกย่องพระองค์เปน็ “บรมครทู างการทหาร”

11

เนือ่ งดว้ ย 18 มกราคม ของทุกปตี รงกับวนั สถาปนากองทัพไทย โดยในปี 2563 พระบาทสมเดจ็ พระ
เจา้ อยู่หัว และสมเดจ็ พระนางเจา้ ฯ พระบรมราชินี พร้อมด้วยสมเด็จพระเจา้ ลูกเธอ เจ้าฟา้ พัชรกิติยาภาฯ
เสดจ็ ฯ ในพธิ ีสวนสนามถวายสัตยป์ ฏญิ าณตนของกองกำลงั ผสม เน่อื งในวันกองทัพไทย ประจำปี 2563 การนี้
พระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อย่หู วั มพี ระราชดำรสั เน่อื งในวันกองทัพไทย ความว่า “ข้าพเจา้ และพระราชนิ มี ีความ
ชื่นชมยิง่ นกั ท่ีได้มาอยู่ในท่ามกลางเหลา่ ทหารและตำรวจ ในพิธีสวนสนามถวายสตั ยป์ ฏิญาณคร้ังนี้ ขอขอบใจ
ในคำอำนวยพรและไมตรีจติ ของทุก ๆ คน และขอสนองพรท้ังน้ำใจไมตรีน้ันด้วยใจจริงเช่นกัน ประเทศ ชาติ
จะเปน็ ปกึ แผ่นม่ันคงไดก้ ็ดว้ ยคนไทยทกุ หมู่เหล่า พรอ้ มเพรียงกนั ปฏบิ ตั หิ น้าทขี่ องตน โดยมีอุดมคติและ
จุดมุ่งหมายอยา่ งเดยี วกนั คือ ประโยชนส์ ุขของทุกคนในชาติ ขา้ พเจ้าจึงยนิ ดีมากทีไ่ ด้เห็นความพร้อมเพรยี งของ
ทหารและตำรวจในวนั นี้ ทัง้ ไดฟ้ ังคำปฏญิ าณแสงความจงรักภกั ดแี ละเจตนาอันแนว่ แนท่ ่ีจะปฏิบตั ิหนา้ ท่ีเพือ่
ประเทศชาติและประชาชน ขอใหน้ ายทหาร นายตำรวจทกุ คน รกั ษาคำปฏญิ าณทไ่ี ดใ้ ห้ไวอ้ ยา่ งเคร่งครดั และ
ตั้งใจปฏบิ ตั ิหนา้ ท่ีด้วยความเทย่ี งตรง เข้มแขง็ และเสยี สละ พร้อมทั้งหมน่ั ศึกษาและฝึกฝนตนเองให้มีความจดั
เจนคลอ่ งแคลว่ ในหน้าท่ีและในการปฏิบตั ิงานรว่ มกับผู้อนื่ ฝ่ายอ่ืนอย่เู สมอ ทุกคน ทุกฝ่ายจะได้สามารถ
รว่ มมือรว่ มใจกันสร้างสรรคค์ วามวฒั นาผาสุกใหแ้ กป่ ระชาชนและประเทศชาติได้ตามอุดมคติทต่ี ั้งมน่ั ไว้
ตลอดไป ขออานุภาพแห่งคุณพระศรรี ตั นตรัยและส่ิงศักดส์ิ ิทธิ์ พร้อมทัง้ อำนาจแห่งความภกั ดโี ดยบรสิ ุทธิใ์ จต่อ
บา้ นเมือง จงบันดาลให้ท่านท้ังหลายประสบแต่ความสขุ ความเจรญิ และความสามัคคี สวสั ดมี ชี ัยโดยท่ัวกัน”
จากนน้ั ประทับพระราชอาสน์ทอดพระเนตรกองกำลงั สวนสนามภาคอากาศและกำลงั ภาคพ้นื พร้อมทัง้
ยุทโธปกรณ์ท่นี ำมาสวนสนามในส่วนของกองทัพบก ถือเป็นการสวนสนามครง้ั ยิง่ ใหญ่ครั้งแรกในรชั สมัยน้ี โดย
เหลา่ ทพั ไดน้ ำยทุ โธปกรณ์เกอื บทุกแบบทีม่ ปี ระจำการเข้ารว่ ม ไม่ต่างจากสวนสนามแสนยานุภาพ เมื่อวันที่ 23
มิถนุ ายน พ.ศ. 2539 ทีล่ านพระราชวงั ดุสิต ในงานฉลองสริ ริ าชสมบัตคิ รบ 50 ปี พระบาทสมเด็จพระบรมชน
กาธเิ บศร มหาภมู ิพลอดลุ ยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เมื่อกวา่ 20 ปีที่แลว้

12

พระนิพนธ์

ครั้นยงั ทรงเป็นสมเดจ็ พระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมารทรงสบื สายพระโลหติ จากพระบรม
ราชวงศ์ศิลปิน เนื่องแต่องคพ์ ระมหากษัตรยิ ์ในพระบรมราชจักรีวงศ์ทรงเป็นศิลปินมาตั้งแต่พระบาทสมเด็จ
พระพุทธยอดฟา้ จุฬาโลก สมเดจ็ พระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกฎุ ราชกุมารโปรดการปัน้ การแกะสลกั และ
การวาดรปู มาตง้ั แต่ทรงพระเยาว์ ทรงหัดโขนเปน็ ตวั ทศกรรฐ์ในงานเฉลิมพระชนมพรรษาครบ ๖๐ พรรษา
ของสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินใี นรชั กาลที่ ๗ ในดา้ นวรรณศิลป์ พระบาทสมเด็จพระ
เจา้ อย่หู ัวทรงมีพระอัจฉรยิ ะทางการประพนั ธม์ าต้ังแต่ยังทรงพระเยาว์ โดยไดท้ รงพระนิพนธ์ เรอื่ ง “นำ้ ทว่ ม”
ซง่ึ มเี นือ้ หาเกี่ยวกับ การรบั ผดิ ชอบตอ่ หนา้ ท่ี การตระหนักถงึ ประโยชนส์ ่วนใหญม่ ากกว่าการเล่นสนกุ ตงั้ แต่มี
พระชนม์เพยี ง 12 พรรษา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หวั เมื่อครง้ั ยงั ดำรงพระอิสรยิ ยศสยามมกฎุ ราชกมุ าร
ทรงใชเ้ วลาสว่ นพระองค์ทเี่ หลือจากงานราชการและการศึกษาซ่ึงมอี ยู่ไม่มากนัก ด้วยการทรงงานอดิเรก เช่น
ทรงแตง่ บทกลอนและบทละครส้ัน ๆ แลว้ อัดเทปไวฟ้ ัง ทรงฝึกการขับเสภา ส่วนมากมกั จะทรงพระนิพนธ์บท
กวี พรรณาชีวิตของพระองค์ในตา่ งแดน ทรงบรหิ ารพระวรกาย เชน่ ทรงวิ่ง ทรงฟุตบอล โดยเฉพาะงานพระ
นิพนธบ์ ทกลอนนัน้ ทรงมีความสามารถเปน็ พเิ ศษ ดงั บทพระนพิ นธ์เก่ียวกับเหตกุ ารณ์ตา่ ง ๆ ซง่ึ ไดท้ รงไว้ใน
หลายโอกาส เช่น ระหวา่ งการฝึกทหาร เช่น บทพระนิพนธ์ถวายบงั คมทลู พระกรุณาสมเด็จพระนางเจ้าฯ
พระบรมราชนิ นี าถ ในโอกาสท่ที รงเข้าศกึ ษา ณ โรงเรยี นนายร้อยดนั ทรนู ออสเตรเลีย ความตอนหน่ึงว่า “เม่ือ
สบิ สองมกรา หน่งึ หา้ ลูกคลาคลาด ตอ้ งนิราศ จากไป ไกลนักหนา จำใจจาก แมพ่ ่อ คลอน้ำตา นึกขึ้นมา ครา
ใด ใจอาวรณ์ ลูกจากไป คราน้ี มีจติ ในปี พ.ศ. 2558 พระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ ัว เมือ่ ครั้งดำรงพระอิสรยิ ยศ
สมเดจ็ พระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟา้ มหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกมุ ารมีพระราชปณธิ านที่จดั กจิ กรรม
จักรยานถวายพระเกยี รติและถวายความจงรักภกั ดีเน่อื งในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษาสมเด็จพระ
นางเจ้าฯ พระบรมราชนิ นี าถ และเน่ืองในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษาพระบาทสมเด็จพระปรมนิ ทร
มหาภมู ิพลอดลุ ยเดช โดยไดท้ รงจักรยานพระที่น่งั นำประชาชนทวั่ ประเทศปัน่ จักรยานในกจิ กรรม Bike for
Mom - ปน่ั เพอื่ แม่ จัดกจิ กรรมวันที่ 16 สงิ หาคม พ.ศ. 2558 และกจิ กรรม Bike for Dad - ปน่ั เพ่อื พ่อ จัด
กิจกรรมวนั ที่ 11 ธนั วาคม พ.ศ. 2558 ในกิจกรรมประชาชนไดร้ ว่ มใจกนั แสดงความจงรักภกั ดีตอ่ สถาบัน
พระมหากษัตรยิ ์ ตลอดเสน้ ทางมพี สกนกิ รเฝ้ารับเสดจ็ อย่างเนอื งแน่น ม่ัน จะขยนั และทำตาม คำพรำ่ สอน ถึง
ลำบาก อยา่ งไร ไมอ่ ทุ ธรณ์ สู้ทกุ ตอน ตามประสงค์ จำนงใจ” และบทพระนิพนธ์ท่ีทรงนิพนธข์ ึน้ เพ่ือถวายพระ
พรสมเด็จพระนางเจา้ สิริกิต์ิ พระบรมราชินีนาถ

13

เนอ่ื งในโอกาสเฉลมิ พระชนมพรรษา 12 สิงหาคม พ.ศ. 2515 “แม่รักชาย ห่วงชาย ชายก็รู้ ชายจะสู้
สุดชีวิตอยา่ สงสยั จะทำตัวให้สมแม่วางใจ จะรักไทย กูศ้ ักดิ์ศรจี ักรีวงศ์ จะรักหญงิ ทเ่ี ขาเข้าใจแม่ จะแนว่ แน่
พุทธศาสนถ์ ือพระสงฆ์ การสวดมนต์ไหวพ้ ระจะดำรง จะมัน่ คงรักชาวไทยไม่เส่ือมคลาย ยิง่ ไปกวา่ นน้ั ครงั้ หน่ึง
วารสารวัฒนธรรมไทย ได้อัญเชญิ บทพระราชนิพนธเ์ รอื่ ง แม่ ของพระองค์เมื่อคร้งั ยังทรงเปน็ สมเด็จพระบรม
โอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกมุ ารมาลงเผยแพรใ่ หเ้ ด็กๆ และประชาชนไทยได้อ่านกัน บทพระราชนิพนธ์
ดังกล่าวทำใหเ้ ด็กไทยได้แนวทางปฏิบตั ิตนเป็นลูกทด่ี ี และแสดงใหเ้ ห็นว่าพระองค์ทรงตระหนกั ในหน้าท่ขี อง
ลกู ได้อย่างลึกซึ้ง ตงั้ แต่ยังทรงพระเยาว์ ดงั กล่าวตอนหนงึ่ ทรงกล่าวไว้ว่า “...หน้าที่ของเราทจ่ี ะต้องสนองพระ
คณุ ท่านใหด้ ที ี่สดุ โดยสุดกำลังความสามารถ มิใช่แต่เฉพาะเลีย้ งดูบำรุงรกั ษาท่านตามท่ีมักพูดกัน แตห่ ากด้วย
การประพฤติปฏิบัติอนั เหมาะอนั ควร อันเปน็ ประโยชน์เก้อื กูลตา่ งๆ ทุกประการดว้ ย เป็นการบชู าพระคณุ ท่าน
ดว้ ยปฏิบัตบิ ูชา ” นอกจากนใ้ี นบทพระนิพนธใ์ นหลายโอกาสไดแ้ สดงใหเ้ ห็นถึงความรักชาตขิ องพระองค์ เชน่
การที่พระองค์เขา้ ร่วมพธิ ีวัน Australian and New Zealand Army Corps ซึง่ เป็นวันทรี่ ะลึกถึงทหารทร่ี ่วม
รบในสงครามโลกคร้ังท่ี ๒ ได้ทรงพระนิพนธก์ ลอนเก่ยี วกับวันดงั กลา่ ว สว่ นหนงึ่ วา่ “ถ้าชาตเิ รามีวนั นจ้ี ะดีมาก
คนลำบากเสียสละไดศ้ ักด์ศิ รี เปน็ ตัวอยา่ งเป้าหมายใหท้ ำดี ชาตทิ วีวีรบุรุษสดุ นยิ ม”

กจิ กรรมป่นั จักรยานเฉลิมพระเกียรติ

ในปี พ.ศ. 2558 พระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยูห่ วั เมอื่ ครั้งดำรงพระอิสริยยศ สมเดจ็ พระบรมโอรสาธิ
ราช เจา้ ฟา้ มหาวชิราลงกรณ สยามมกฎุ ราชกุมารมพี ระราชปณธิ านทจี่ ัดกจิ กรรมจกั รยานถวายพระเกียรติและ
ถวายความจงรกั ภกั ดีเนอ่ื งในโอกาสมหามงคลเฉลมิ พระชนมพรรษาสมเดจ็ พระนางเจา้ ฯ พระบรมราชนิ ีนาถ
และเนอ่ื งในโอกาสมหามงคลเฉลมิ พระชนมพรรษาพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภมู ิพลอดุลยเดช โดยได้
ทรงจกั รยานพระที่น่ังนำประชาชนทัว่ ประเทศป่ันจักรยานในกจิ กรรม Bike for Mom - ป่ันเพ่ือแม่ จัด
กิจกรรมวันที่ 16 สงิ หาคม พ.ศ. 2558 และกจิ กรรม Bike for Dad - ปั่นเพื่อพ่อ จดั กิจกรรมวนั ที่ 11
ธันวาคม พ.ศ. 2558 ในกิจกรรมประชาชนไดร้ ่วมใจกันแสดงความจงรักภักดตี อ่ สถาบันพระมหากษตั รยิ ์ ตลอด
เส้นทางมีพสกนิกรเฝา้ รบั เสด็จอยา่ งเนืองแน่น

14

พระจริยวตั ร

ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 ห้ามวิพากษว์ ิจารณร์ ัชทายาท ทวา่ พระชนมชพี สว่ นพระองค์
เปน็ ทว่ี ิพากษ์วิจารณใ์ นหมู่ชนอยา่ งกวา้ งขวาง บีบีซีไทยอ้างวา่ พระองค์มักตกเป็นขา่ วโดยเฉพาะในเร่ืองสตรี
การพนัน และเรื่องผิดกฎหมายจนเปน็ ท่ีกังขาเก่ียวกบั ความเหมาะสมของพระองค์ เดอื นตลุ าคม พ.ศ. 2524
สมเดจ็ พระนางเจา้ สริ กิ ิต์ิ พระบรมราชินีนาถ พระราชชนนีของพระองค์ ทรงกลา่ วโดยนยั เปรยี บเปรยพระราช
โอรสผู้นี้ว่าทรงเหมอื นดอน ควน ทีโ่ ปรดการใชเ้ วลาวา่ งสุดสัปดาหไ์ ปกับหญิงงามมากกว่าการประกอบพระราช
กรณยี กิจ

ฉันจำตอ้ งจรงิ ใจใหม้ าก ลูกชายของฉนั , มกุฎราชกมุ ารเปน็ ดอนฮวนบา้ งเหมอื นกัน เมื่อฉันให้
สัมภาษณ์ฉันต้องแสดงความจริงใจ เขา (องคม์ กุฎราชกุมาร) เป็นนกั เรยี นทด่ี เี ป็นลกู ชายที่ดี บรรดาหญิงสาว
ต่างชืน่ ชอบในตัวเขา และเขากเ็ ปน็ คนชอบผู้หญิงเสยี ดว้ ย ดงั นนั้ ครอบครัวของเขาถึงไม่ราบรื่นนกั

วนั ที่ 10 มกราคม พ.ศ. 2545 นติ ยสาร ฟารอ์ สิ เทิร์นอีโคโนมิกรีววิ (Far Eastern Economic
Review) ลงบทความวา่ สมเด็จพระบรมโอรสาธริ าช เจา้ ฟ้ามหาวชริ าลงกรณ สยามมกุฎราชกุมารทรงมี
ความสมั พันธ์อย่างแนบแนน่ กับพันตำรวจโท ทกั ษิณ ชินวัตร อดีตนายกรฐั มนตรี อยา่ งไรกด็ ี ใน พ.ศ. 2553
หลงั จากท่ี พนั ตำรวจโท ทักษิณพน้ จากตำแหนง่ ไปโดยการรฐั ประหารแล้ว พลเอก เปรม ตณิ สลู านนท์
องคมนตรี ยอมรบั วา่ "...แน่นอนว่า เจา้ ฟ้าชายยงั ทรงรกั ษาสมั พนั ธภาพบางอย่างกับอดีตนายกฯ ทักษณิ เอาไว้
พระองค์ทรงพบกับทักษิณเป็นชว่ ง ๆ..." วนั ท่ี 12 ธันวาคม ปีเดียวกนั บิลาฮารี เคาสิกนั (Bilahari Kausikan)
ข้าราชการกระทรวงการต่างประเทศสงิ คโปร์ แถลงวา่ พระองค์ทรงติดการพนนั และมีอดีตนายกรฐั มนตรี
ทกั ษิณ คอยสนับสนุนการเงนิ ให้พระองค์ โอกาสเดียวกัน พลเอก เปรม เสริมว่า "...ทักษณิ กำลงั เส่ยี งทจี่ ะ
ทำลายตวั เอง เขาอาจคดิ ว่า เจา้ ฟ้าชายจะทรงปฏบิ ัติกบั เขาเหมอื นดังเขาเป็นพระสหายหรือผสู้ นับสนุน เพียง
เพราะเขาสง่ เสริมการเงนิ ให้แก่พระองค์ แตเ่ จ้าฟ้าชายไมท่ รงชอบพระทยั ความสัมพันธแ์ บบน้ันสักเท่าไร"

ในปี พ.ศ. 2551 ราล์ฟ แอล.บอยซ์ (Ralph L. Boyce) นกั การทตู ชาวสหรฐั อเมริกา รายงานต่อ
รัฐบาลสหรัฐอเมริกาว่า สมเด็จพระเจ้าอยหู่ วั มหาวชริ าลงกรณ บดนิ ทรเทพยวรางกูรเม่ือคร้งั ยังเปน็ สมเด็จพระ
บรมโอรสาธริ าชฯ เคยตรัสปฏเิ สธกบั เขา เกีย่ วกบั ขา่ วที่พระองค์ทรงมีความสมั พนั ธ์กับ พันตำรวจโท ทักษณิ
บอยซก์ ลา่ วว่า

15

"...[สมเด็จพระบรมโอรสาธริ าชฯ ทรง] เห็นเปน็ เรือ่ งตลกร้าย ท่ีนายกรฐั มนตรีทักษิณสามารถทำตัว
เปน็ เผดจ็ การได้ ทั้งทีม่ าจากการเลอื กตง้ั ...ในช่วงแรก ๆ ของรฐั บาลทกั ษณิ ดูเหมือนเขาจะลงทุนอยา่ งหนัก
เพื่อสรา้ งความใกล้ชดิ กับมกุฎราชกุมาร ท้งั สองมเี รื่องผิดใจกันอย่างสังเกตเห็นได้ในเวลาตอ่ มา เปน็ เหตุให้
มกฎุ ราชกมุ ารละทิ้งพระตำหนักนนทบรุ ี ท่ีทักษิณซ้อื และตกแต่งถวายให้ แลว้ ย้ายมาประทบั ณ วงั ศโุ ขทยั ซึ่ง
ตงั้ อยใู่ นยา่ นกลางเมือง

"มเี รอ่ื งเลา่ กนั ไปตา่ ง ๆ นานา เกย่ี วกับการพบปะระหวา่ งทักษิณกับมกุฎราชกมุ าร เกย่ี วกับการ
พบปะระหวา่ งทักษิณกบั มกฎุ ราชกุมาร ทล่ี อนดอนเมื่อช่วงต้นปีน้ี [พ.ศ. 2551] ซ่ึงเร่ืองที่เราพจิ ารณาวา่ นา่ จะ
เปน็ ไปได้มากทีส่ ดุ คือ ทักษิณเข้าเฝา้ มกฎุ ราชกุมาร และเมอื่ ไม่ได้รบั อนุญาต เขาจงึ ไปร่วมเขา้ แถวรับเสด็จ ณ
โรงแรมที่มกุฎราชกุมารประทับ และได้สนทนาอย่างไม่มีสาระสำคัญอะไร เพียงสีส่ บิ หา้ วินาที"

อย่างไรกด็ ี ผ้แู ปลโทรเลขดงั กลา่ วเปน็ ภาษาไทยในนติ ยสาร ฟา้ เดียวกัน ระบุไว้ว่า “ความสำคญั ของ
โทรเลขทูตที่เผยแพรจ่ ากวิกลิ ีกส์จงึ อาจจะไม่ใช่ขอ้ เทจ็ จริง ที่สง่ ไปยังสหรัฐอเมริกา"

ปญั หาการสืบราชสนั ตติวงศ์ หลังจากรชั สมัยของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
กเ็ ปน็ ท่ีกล่าวถึงมากในสงั คม นักวชิ าการต้ังข้อสงั เกตวา่ ตวั แปรสำคญั ในเร่ืองน้ีมีอยสู่ ามสิ่ง คอื องคมนตรี,
กองทัพ และความเหมาะสมของสมเดจ็ พระบรมโอรสาธิราชฯ ใน พ.ศ. 2545 นิตยสาร ดอิ ีโคโนมสิ ต์ (The
Economist) ลงขอ้ ความวา่ "ผู้คนเคารพเจา้ ฟ้าชายวชริ าลงกรณน์ อ้ ยมาก (กว่ากษัตรยิ ์ภูมพิ ล) ชาว
กรงุ เทพมหานครพากันร่ำลอื เร่อื งชวี ิตสว่ นพระองค์อันมัวหมอง...ไม่มีผูส้ ืบราชบลั ลงั ก์พระองคใ์ ด จะประสบ
ความสำเร็จอยา่ งที่กษัตรยิ ภ์ มู ิพลทรงไดร้ บั มา ในชว่ งเวลาทรงราชยห์ กสิบสีป่ .ี .." และรัฐบาลไทยได้สง่ั ห้าม
จำหนา่ ยนิตยสารฉบบั ดังกล่าว ใน พ.ศ. 2553 ดิอโี คโนมิสต์ ลงบทความวา่ สมเดจ็ พระบรมโอรสาธิราชฯ น้ัน
"ทรงเป็นทเ่ี ดยี ดฉนั ท์และหวัน่ เกรงอย่างกว้างขวาง" และ "ทรงผิดแปลกอย่างคาดไม่ถงึ " และฉบับน้ีก็มิได้
จำหนา่ ยในประเทศไทยเชน่ กัน คร้นั วันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2553 นิตยสารออนไลน์ เอเชียเซนทเิ นล (Asia
Sentinel) ลงว่า พระองค์ "ถือว่าทรงเอาแนน่ อนไม่ได้ และทรงไมส่ ามารถปกครองไดโ้ ดยแท้" เวบ็ ไซตน์ ถี้ ูก
สกัดก้ันในประเทศไทยอย่างรวดเรว็ อนงึ่ มผี ้คู นเห็นวา่ สมเดจ็ พระเทพรตั นราชสดุ าฯ สยามบรมราชกุมารี
ชอบทจ่ี ะได้สบื ราชสมบัตมิ ากกว่า พลเอก เปรม ติณสลู านนท์ และองคมนตรคี นอน่ื ๆ มีความเหน็ ค่อนข้างลบ
เก่ยี วกับสมเดจ็ พระบรมโอรสาธริ าชฯ ส่วน ราล์ฟ แอล.บอยซ์ นักการทตู ชาวสหรฐั อเมริกา เคยรายงานต่อ
รฐั บาลของตนว่า "...[พระเจ้าวรวงศเ์ ธอ พระองค์เจ้าศรีรศั มิ์ พระวรชายาฯ] ดูอึดอัดพระทยั อยา่ งเหน็ ได้ชดั ตอ่
คำถามธรรมดา ๆ เกย่ี วกบั เจ้าฟา้ สิรนิ ธร ซง่ึ ถูกมองวา่ เป็นคูแ่ ข่งของมกฎุ ราชกุมาร..." ทง้ั นท้ี ง้ั นนั้ ตามกฎหมาย
ไทยขณะนี้ สมเด็จพระบรมโอรสาธริ าชฯ ทรงไว้ซึ่งสทิ ธทิ ่จี ะสบื ราชบัลลังกโ์ ดยชอบ นบั แต่ทรงได้รบั สถาปนา
เปน็ มกฎุ ราชกมุ าร เม่ือวันท่ี 28 ธันวาคม พ.ศ. 2515 แล้ว

16

วนั ที่ 19 มกราคม พ.ศ. 2552 แฮร์รี นโิ คไลดส์ (Harry Nicolaides) ชาวออสเตรเลยี ถกู ศาลไทย
จำคุกสามปี เพราะเผยแพร่หนงั สอื วิพากษ์วจิ ารณส์ มเดจ็ พระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยาม
มกุฎราชกมุ ารความตอนหน่ึงวา่ "ถา้ เจ้าฟ้าชายทรงรักใครช่ อบพออนุภรรยานางใด และต่อมาเธอทรยศ
พระองค์ เมอ่ื นนั้ เธอและครอบครัวกจ็ ะหายไปจากโลกนี้ สาบสูญไปทั้งชื่อเสียงเรยี งนาม เทอื กเถาเหล่ากอ และ
บรรดาเงอื่ นเค้าร่องรอย เกี่ยวกบั ชวี ติ ของพวกเขาตลอดกาล" และต่อมา พระบาทสมเดจ็ พระปรมินทรมหาภมู ิ
พลอดลุ ยเดช พระราชทานอภัยโทษให้เขา ต่อมาเขาใหส้ มั ภาษณ์ฮฟั ฟิงตันโพสต์ ว่าหนังสือดังกลา่ วเป็นนว
นิยายท้ังสิ้น

พระองค์ทรงทราบปัญหา และข่าวท่ีกลา่ วมาแลว้ เป็นเบื้องตน้ เป็นอย่างดแี ละเคยพระราชทาน
สัมภาษณ์ ในนิตยสาร ดฉิ ัน แก่ ปยี ์ มาลากลุ ณ อยธุ ยา ผ้ใู กลช้ ดิ พระองคว์ า่

"บางทใี นชาติปางก่อน เราอาจไม่ได้ทำบญุ มากพอ หรือบางทใี นบางคร้ัง เราทำอะไรท่ีนา่ ตำหนิ เรา
ยอมรับ...ถา้ หากสวรรค์คดิ ว่าเราไมเ่ หมาะสม หรือไม่เป็นประโยชน์ตอ่ ประเทศชาติ ในการทำหนา้ ท่ีของเรา ก็
หยุดและจบ ถา้ ท่านคิดไดอ้ ย่างนี้ ท่านก็จะสบายใจ ท่านไม่ไดค้ ิดเป็นอะไร หากสวรรค์ให้ท่านมีภารกิจต่อ
แผ่นดิน กย็ อมรบั ถ้าเขาไมต่ ้องการใหท้ ำงาน กโ็ อเค"

วนั ที่ 15 ธนั วาคม พ.ศ. 2553 อีริก จ.ี จอห์น (Eric G. John) เอกอคั รราชทตู สหรฐั อเมริกาประจำ
ประเทศไทย รายงานไปยงั รฐั บาลสหรัฐอเมรกิ าว่า เขาไดเ้ ปรยกบั พลเอก เปรม ติณสูลานนท์ ว่า "เวลานี้ เจา้
ฟา้ ชายทรงอยู่ท่ีใด" พลเอก เปรม ตอบวา่ "คณุ ก็รู้วา่ ทรงใช้ชีวิตส่วนพระองค์แบบไหน...เจา้ ฟา้ ชายพอพระทัย
ใชเ้ วลาลอบเสดจ็ ไปยังมิวนิก เพ่อื ประทบั อยกู่ บั ภรรยาเก็บของพระองค์ มากกว่าจะประทับอยใู่ นประเทศไทย
กับพระวรชายาและพระโอรส" พลอากาศเอก สิทธิ เศวตศิลา องคมนตรีท่รี ่วมวงสนทนา กล่าวเสรมิ ว่า "...ขา่ ว
เร่ืองเมยี น้อยของพระองค์ทเ่ี ปน็ แอร์โฮสเตส มีอยูเ่ ตม็ เว็บไซต์ไปหมด...น่าเศรา้ ทเ่ี ดีย๋ วนี้ ทา่ นทตู ไทยทีเ่ ยอรมนี
ต้องออกจากเบอรล์ ินไปมวิ นิก เพอื่ ไปเข้าเฝา้ พระองคเ์ ป็นประจำ..."

17

พระมหากษตั ริย์

เมือ่ พระบาทสมเด็จพระมหาภมู ิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพติ ร เสด็จสวรรคตในวนั ท่ี 13
ตุลาคม พ.ศ. 2559 ตามกฎมณเฑยี รบาลว่าดว้ ยการสืบราชสนั ตตวิ งศ์ พระพุทธศักราช 2467 พระองคจ์ ะ
สบื ราชสมบัตติ ่อ ทัง้ พลเอก ประยุทธ์ จนั ทรโ์ อชา นายกรฐั มนตรี ก็ยนื ยันวา่ พระองคจ์ ะเป็นพระมหากษัตริย์
พระองค์ใหม่ แตท่ รงขอผ่อนผันเน่ืองจากทรงต้องการร่วมทุกข์โศกกบั ปวงชนชาวไทย จนกว่าจะผ่านพระราช
พิธพี ระบรมศพไประยะหนึง่ พลเอก เปรม ติณสูลานนท์ ประธานองคมนตรี จงึ เป็นผู้สำเรจ็ ราชการแทน
พระองค์โดยตำแหน่งไปพลางก่อน

จนกระท่งั ได้มีการปฏบิ ตั ติ ามบทบัญญตั ใิ นรฐั ธรรมนูญแห่งราชอาณาจกั รไทย (ฉบับช่วั คราว)
พุทธศักราช 2557 มาตรา 2 วรรค 2 ประกอบกบั รฐั ธรรมนญู แห่งราชอาณาจกั รไทย พุทธศกั ราช 2550
มาตรา 23 วรรค 1 ตามลำดับดงั นี้

วนั ท่ี 29 พฤศจิกายน คณะรฐั มนตรไี ดแ้ จ้งเรอ่ื งการอัญเชญิ พระองค์เสดจ็ ขน้ึ ครองราชย์ใหพ้ รเพชร
วิชิตชลชัย ประธานสภานติ ิบญั ญตั ิแหง่ ชาติ ในฐานะประธานรฐั สภาทราบ และได้เรียกประชุมสภานติ ิบัญญัติ
แหง่ ชาตเิ ป็นวาระพิเศษเพื่อรับทราบเรื่องดังกลา่ ว จากนน้ั ในวนั ที่ 1 ธนั วาคม พรเพชรกราบบงั คมทลู เชญิ เสดจ็
ข้ึนครองราชย์ พระองค์มีพระราชดำรสั ตอบรับการขึน้ ครองราชยอ์ ยา่ งเป็นทางการ พรเพชรจงึ ไดป้ ระกาศให้
ประชาชนทราบในคืนวนั เดียวกันผ่านโทรทัศนร์ วมการเฉพาะกจิ แหง่ ประเทศไทย แตท่ ้งั นี้ ในทางนติ นิ ยั ถือว่า
พระองค์ได้เสด็จข้ึนครองราชยต์ ั้งแต่วันที่ 13 ตลุ าคม พ.ศ. 2559 และโปรดเกลา้ ฯ ให้เฉลิมพระปรมาภไิ ธยว่า
"สมเดจ็ พระเจา้ อยู่หวั มหาวชริ าลงกรณ บดนิ ทรเทพยวรางกูร" [วะชิราลงกอน บอดินทฺระเทบพะยะวะรางกนู ]

ในปี พ.ศ. 2560 พระองค์ทรงตราพระราชบัญญตั จิ ดั ระเบียบทรพั ย์สนิ ฝ่ายพระมหากษตั ริย์ โดย
พระมหากษัตริย์มีอำนาจตงั้ ผู้อำนวยการทรัพยส์ ินสว่ นพระมหากษัตริยต์ ามพระราชอัธยาศัย ในปี พ.ศ. 2561
มกี ารเปล่ียนช่ือผู้ถือหุ้นจากสำนกั งานทรัพยส์ ินส่วนพระมหากษัตรยิ เ์ ป็นพระปรมาภิไธยสมเด็จพระเจา้ อยู่หัว
มหาวชริ าลงกรณ บดินทรเทพยวรางกรู ดา้ นสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษตั รยิ ช์ ้ีแจงว่า เน่ืองจากมีการ
เปล่ยี นแปลงกฎหมายจงึ ต้องมกี ารถวายทรัพยส์ นิ ในความดูแลคนื ใหพ้ ระมหากษตั ริย์มีพระบรมราชวินจิ ฉัย
และว่าทรพั ย์สินท่พี ระองคเ์ ป็นเจ้าของจะมีการเสียภาษีอากรเชน่ เดียวกับประชาชนทั่วไป

ในวันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 พระองค์ทรงประกอบพระราชพิธรี าชาภิเษกสมรสกับพลเอกหญงิ
สุทิดา วชริ าลงกรณ์ ณ อยธุ ยา และมีพระราชโองการโปรดเกลา้ โปรดกระหม่อมใหส้ ถาปนาขึ้นเปน็ สมเดจ็ พระ
ราชนิ ี

18

บรมราชาภิเษก
พระราชพิธบี รมราชาภิเษก พทุ ธศกั ราช 2562

พระองค์ทรงพระกรุณาโปรดเกลา้ โปรดกระหม่อมใหต้ ั้งการพระราชพิธบี รมราชาภิเษก ในวนั ท่ี 4
พฤษภาคม พ.ศ. 2562 ณ พระบรมมหาราชวงั เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร โดยทรงเฉลมิ พระปรมาภไิ ธย
ตามท่ีจารกึ ในพระสพุ รรณบัฏว่า "พระบาทสมเดจ็ พระปรเมนทรรามาธิบดศี รีสนิ ทรมหาวชริ าลงกรณ มหิศรภมู ิ
พลราชวรางกูร กติ สิ ริ สิ มบรู ณอดลุ ยเดช สยามินทราธิเบศรราชวโรดม บรมนาถบพิตร พระวชิรเกล้าเจา้ อยูห่ ัว"
และมีพระปฐมบรมราชโองการความว่า "เราจะสบื สาน รกั ษา และต่อยอด และครองแผ่นดนิ โดยธรรม เพอ่ื
ประโยชน์สขุ แหง่ อาณาราษฎรตลอดไป"

วนั ที่ 5 พฤษภาคม ปเี ดยี วกัน มพี ระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ใหส้ ถาปนาพระ
อสิ ริยยศ และเฉลิมพระนามพระบรมวงศานุวงศ์ในรัชกาลท่ี 10

ศาสนูปถัมภก

เนอื่ งในวนั มาฆบูชา ประจำปี พ.ศ. 2563 ซงึ่ ตรงกบั วนั ท่ี 8 กุมภาพันธ์ เวลา 16.38 น.
พระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยู่หัว และสมเดจ็ พระนางเจ้าฯ พระบรมราชนิ ี เสดจ็ พระราชดำเนนิ พรอ้ มดว้ ย สมเด็จ
เจ้าฟา้ ฯ กรมหลวงราชสารณิ ีสริ พิ ัชร มหาวชั รราชธดิ า และสมเด็จพระเจ้าลกู เธอ เจา้ ฟ้าสิริวัณณวรี นารีรตั
นราชกญั ญา โดยรถยนตพ์ ระทน่ี ่งั ไปยงั พระอโุ บสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม ในพระบรมมหาราชวัง ในการ
ทรงบำเพ็ญพระราชกุศลเนื่องในวนั มาฆบชู า นอกจากนน้ั ทรงพระกรณุ าโปรดเกล้าฯ ให้พลอากาศโทภักดี
แสง-ชโู ต รกั ษาราชการแทนผู้อำนวยการกองพระราชพธิ ี เข้าเฝ้าฯ ทูลเกลา้ ฯ ถวายเทยี นชนวนทรงหยิบเทียน
ชนวนจดุ ไฟทีโ่ คมไฟฟา้ แลว้ พระราชทานเทยี นชนวนทีท่ รงจุดให้พลอากาศโทภักดี เชญิ ไปถวายเจา้ อาวาสพระ
อารามหลวง จดุ เทียนรงุ่ ทีท่ รงพระราชอุทศิ พระราชทาน 5 พระอาราม ประกอบดว้ ย วดั ราชบพธิ สถติ มหา
สีมารามราชวรวหิ าร, วัดบวรนิเวศราชวรวหิ าร, วัดราชประดษิ ฐสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร, วัดเบญจม
บพติ รดุสติ วนารามราชวรวหิ าร และวดั นเิ วศธรรมประวตั ริ าชวรวหิ าร อ.บางปะอนิ จ.พระนครศรีอยุธยา

วันท่ี 21 พฤศจกิ ายน พ.ศ. 2562 พระบาทสมเดจ็ พระวชิรเกล้าเจ้าอยหู่ ัว และสมเด็จพระนางเจ้าสทุ ิ
ดาฯ พระบรมราชนิ ี เสด็จลง ณ พระทน่ี ง่ั อัมพรสถาน พระราชวงั ดุสิต ทรงออกรับสมเด็จพระสนั ตะปาปาฟ
รานซสิ ประมุขแหง่ นครรฐั วาติกนั ในโอกาสเสด็จเยือนประเทศไทยอยา่ งเปน็ ทางการ ในฐานะแขกของรฐั บาล
ระหว่างวันท่ี 20 - 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2562

19

พระราชกรณยี กิจ

ทางราชการ

ทรงเข้าประจำการ ณ กองปฏิบัติการทางอากาศพเิ ศษ เมอื งเพริ ์ท รัฐออสเตรเลียตะวันตก ประเทศ
ออสเตรเลยี

ทรงเขา้ ร่วมปฏบิ ัตกิ ารรบในการตอ่ ต้านการก่อการรา้ ย บริเวณภาคเหนือ ภาคตะวนั ออกเฉยี งเหนอื
รวมทั้งการคุ้มกนั พืน้ ที่บริเวณ รอบคา่ ยผู้อพยพชาวกัมพชู า ณ เขาลา้ น จงั หวัดตราด

9 ธนั วาคม พ.ศ. 2518 ทรงเข้ารับราชการเป็นนายทหารประจำกรมข่าวทหารบกกระทรวงกลาโหม

6 ตลุ าคม พ.ศ. 2521 ทรงดำรงตำแหนง่ รองผบู้ งั คบั กองพันทหารมหาดเลก็ รักษาพระองค์ กรม
ทหารราบท่ี 1 มหาดเล็กรักษาพระองค์

28 พฤศจกิ ายน พ.ศ. 2523 ทรงดำรงตำแหน่งผู้บงั คบั กองพนั ทหารมหาดเล็กรกั ษาพระองค์ กรม
ทหารราบที่ 1 มหาดเล็กรกั ษาพระองค์

13 กมุ ภาพันธ์ พ.ศ. 2527 ทรงดำรงตำแหนง่ ผู้บงั คบั การ กรมทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์

30 กรกฎาคม พ.ศ. 2531 ทรงดำรงตำแหน่งผบู้ ัญชาการหน่วยบญั ชาการ ทหารมหาดเล็กรกั ษา
พระองค์

9 มกราคม พ.ศ. 2535 - ปัจจบุ นั ทรงดำรงตำแหนง่ ผู้บัญชาการหนว่ ยบญั ชาการถวายความ
ปลอดภยั สำนกั ผูบ้ ัญชาการทหารสงู สุด ปจั จุบนั คือ หนว่ ยบญั ชาการถวายความปลอดภัยรกั ษาพระองค์ เป็น
ส่วนราชการในพระองค์

20

ดา้ นการขับเคล่อื นโครงการอันเน่ืองมาจากพระราชดำริ

เพอ่ื สนองพระราชปณธิ านของพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยูห่ วั เม่ือวนั ที่ 18 กนั ยายน พ.ศ.
2562 นายจรัลธาดา กรรณสูต องคมนตรี และนายอำพน กิตตอิ ำพน องคมนตรี พร้อมด้วยคณะอนกุ รรมการ
ตดิ ตามและขับเคล่ือนโครงการอันเน่ือง มาจากพระราชดำริ พื้นท่ภี าคตะวันออกเฉียงเหนือ ลงพ้ืนที่ ติดตาม
และขับเคล่ือนการดำเนนิ งานโครงการฯ ในเขตพื้นท่จี ังหวดั ชยั ภมู ิ เพ่ือติดตามและขับเคล่ือนโครงการอัน
เน่อื งมาจากพระราชดำริด้านพัฒนาแหล่งนำ้ ในพระบาทสมเดจ็ พระบรมชนกาธเิ บศร มหาภมู ิพลอดลุ ยเดช
มหาราช บรมนาถบพติ ร

โดยได้ติดตามการขบั เคลอ่ื นใน 2 โครงการ ไดแ้ ก่

1. โครงการกอ่ สร้างอ่างเกบ็ น้าลำน้ำชอี ันเนื่องมาจากพระราชดำริ อำเภอบา้ นเขวา้ และอำเภอ
หนองบัวระเหว จังหวัดชยั ภมู ิ

2. โครงการก่อสรา้ งอา่ งเกบ็ น้ำลำสะพงุ อันเน่ืองมาจากพระราชดำริ อำเภอหนองบัวแดง จงั หวัด
ชัยภูมิ ซงึ่ ช่วยเหลือประชาชนให้มีนำ้ ทำการเพาะปลกู และเพ่ือการอปุ โภคบริโภครวมถงึ บรรเทาปญั หาอุทกภัย

พลเอก กัมปนาท รุดดิษฐ์ องคมนตรี ประธานอนกุ รรมการตดิ ตามและขบั เคลือ่ นโครงการอนั
เนื่องมาจากพระราชดำริพ้นื ท่ีภาคใต้ พร้อมดว้ ยคณะอนกุ รรมการฯ เดินทางไปยังศาลากลางจังหวัด
นครศรธี รรมราช อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช จงั หวัดนครศรีธรรมราช เปน็ ประธานการประชมุ
คณะอนกุ รรมการติดตามและขบั เคลือ่ นโครงการอนั เนอ่ื ง มาจากพระราชดำริในเขตพ้นื ที่ภาคใต้ เพื่อรบั ทราบ
ความกา้ วหน้า การดำเนินงานโครงการอันเน่ืองมาจากพระราชดำริ ซึง่ ได้ดำเนนิ การไปแล้วจำนวน 7 โครงการ
และอยู่ระหวา่ งการขับเคล่ือนโครงการ จำนวน 7 โครงการ ไดพ้ จิ ารณา แนวทางการการขับเคล่ือนโครงการ
ในระยะต่อไป เพ่ือใหโ้ ครงการสามารถดำเนินการขบั เคล่อื นไปได้ตามพระราชปณิธานพระบาทสมเดจ็ พระ
เจา้ อยหู่ ัว ท่ที รงสืบสาน รักษา ตอ่ ยอดโครงการในพระบาทสมเดจ็ พระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดช
มหาราช บรมนาถบพิตร เพ่ือสร้างประโยชน์สขุ ให้กับ ราษฎรต่อไป

21

นอกจากน้ี เมอื่ วนั ที่ 26 ธนั วาคม พ.ศ. 2562 พลเอก กัมปนาท รดุ ดษิ ฐ์ องคมนตรี ประธาน
อนุกรรมการตดิ ตามและขบั เคลื่อนโครงการอันเน่อื งมาจากพระราชดาริพ้นื ทภี่ าคใต้ พร้อมคณะอนุกรรมการฯ
เดินทาง ไปยังโครงการอา่ งเก็บนา้ คลองสังข์ อนั เน่ืองมาจากพระราชดาริ ตาบลกรุงหยัน อาเภอท่งุ ใหญ่
จงั หวดั นครศรธี รรมราช เพอ่ื ตดิ ตามความก้าวหน้าการดาเนนิ งานโครงการฯ โครงการที่พระบาท สมเดจ็ พระ
บรมชนกาธเิ บศรมหาภมู ิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พระราชทานไวต้ ั้งแตป่ ี 2523 เพื่อชว่ ยเหลือ
ราษฎรใหส้ ามารถทาการเพาะปลกู ไดต้ ลอดปี และเปน็ หน่ึงในโครงการท่ีพระบาทสมเด็จ พระเจา้ อย่หู วั ทรงมี
พระราชปณธิ านที่จะสืบสาน รักษา ตอ่ ยอด

ดา้ นการบนิ

20 ธนั วาคม พ.ศ. 2522 พระองค์ทรงเรมิ่ ฝกึ บนิ เฮลิคอปเตอรแ์ บบUH-1H และเฮลคิ อปเตอรแ์ บบ
UH-1Nและหลักสูตรเฮลิคอปเตอรโ์ จมตตี ิดอาวุธ (Gunship) ของกองทัพบก

4 พฤษภาคม พ.ศ. 2537 ทรงปฏิบตั หิ น้าทค่ี รูการบินเคร่ืองบินขบั ไลแ่ บบเอฟ-5 อี/เอฟ

พ.ศ. 2552 ทรงปฏบิ ัตหิ น้าท่ีนักบนิ ท่ี 1 เครื่องบินโบอิ้ง 737–400 ในเท่ยี วบนิ สายใยรักแห่ง
ครอบครวั ชว่ ยเหลอื ผปู้ ระสบอุทกภัย และจัดหาอุปกรณด์ า้ นการแพทย์ สำหรบั โรงพยาบาลใน 3 จงั หวัด
ชายแดนภาคใต้, (เท่ยี วบินที่ ทีจี 8870 (กรุงเทพมหานครถึงจังหวัดเชียงใหม)่ และเทย่ี วบนิ ที่ ทีจี 8871
(จังหวัดเชยี งใหมถ่ งึ กรุงเทพมหานคร)

22

ด้านการตา่ งประเทศ

เมื่อคร้ังยังทรงเปน็ มกุฎราชกุมาร พระองค์สนพระราชหฤทัยในด้านกจิ การเกยี่ วกับสมั พันธไมตรเี ปน็
อย่างมาก โดยได้ตามเสด็จพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธเิ บศร มหาภมู ิพลอดลุ ยเดชมหาราช บรมนาถบพติ ร
และ สมเดจ็ พระนางเจ้าสิริกิต์ิ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนพี ันปหี ลวงอย่เู สมอในพระราชกรณียกจิ ท่ี
เกีย่ วกบั คณะทูตานทุ ตู ต่างประเทศ คร้ังหน่ึง ทรงไดร้ ับความสำเรจ็ อยา่ งใหญห่ ลวง เมอ่ื คราวเสด็จพระราช
ดำเนินไปทรงเยือนประเทศญี่ปุน่ ในฐานะพระราชอาคันตกุ ะของพระราชวงศญ์ ่ีปุน่ เมื่อเดือน พฤศจิกายน
พ.ศ. 2514 เพราะการเสดจ็ พระราชดำเนินครง้ั นั้นมผี ลในทางกระชบั สมั พนั ธไมตรี ระหวา่ ง พระราชวงศ์ และ
ประชาชน ของท้ังสองประเทศให้ใกล้ชดิ สนิทสนมกนั มากข้ึน โดยในครานนั้ เจ้าชายอากิฮิโตะ มกุฎราชกุมาร
ญ่ีปุ่น (ณ ขณะนนั้ ) เสดจ็ มาทรงตอ้ นรบั และสง่ เสดจ็ ณ สนามบนิ ฮาเนดะ กรุงโตเกียว ท้ังใน ตอนเสดจ็ ถึง และ
เสดจ็ กลับอกี ด้วย รวมถึงเสด็จพระราชดำเนนิ ไปทรงเยือนประเทศอิตาลี และทรงพบพระสันตะปาปา เมอ่ื วันที่
14 กันยายน พ.ศ. 2525 ระหวา่ งวนั ท่ี 23 กุมภาพนั ธ์ – 8 มีนาคม พ.ศ. 2530 เสด็จพระราชดำเนินไปทรง
เยอื นสาธารณรัฐประชาชนจีน อย่างเปน็ ทางการ ทรงพบนายเต้งิ เส่ียว ผิง ณ มหาศาลาประชาคม กรงุ ปักก่ิง
เสดจ็ พระราชดำเนนิ ทรงเยอื นประเทศ ญีป่ ่นุ ทรงพบ สมเด็จพระจักรพรรดิ และสมเด็จพระจกั รพรรดนิ ี เมื่อ
วันที่ 26 กนั ยายน พ.ศ. 2530

เมอื่ วนั ท่ี 31 ม.ค. พระบาทสมเด็จพระเจา้ อยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ใหส้ ง่ ข้อความพระราช
สาสน์ แสดงความหว่ งใยไปยังประธานาธบิ ดีแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน กรณเี กดิ เหตุการณก์ ารแพรร่ ะบาด
ของโรคปอดอกั เสบจากเชือ้ ไวรสั โคโรนาสายพันธุ์ใหม่ 2019 (COVID-19) ในนครอู่ฮ่นั มณฑลหเู ปย่ และพืน้ ที่
อืน่ ๆ ของสาธารณรัฐประชาชนจีน ความว่า ฯ พณฯ ประธานาธิบดแี ห่งสาธารณรฐั ประชาชนจนี กรุงปกั กิ่ง
ข้าพเจ้ารู้สกึ กังวลและหว่ งใยอย่างย่งิ จากการระบาดอยา่ งกว้างขวางและรุนแรงของไวรัสโคโรนาในนครอู่ฮน่ั
ซง่ึ ขณะนไ้ี ด้แพร่กระจายไปสู่จงั หวดั และมณฑลต่างๆ ทั่วประเทศ ประชาคมโลกย่อมเกิดความประทับใจใน
ความพยายามและความมุ่งมั่นต้งั ใจอยา่ งเตม็ ที่ของทางการจนี รวมทั้งมาตรการรอบด้านท่ีนำมาใช้ต่อสู้กับโรค
ระบาด ซึ่งเปน็ ภยั คุกคามอยา่ งยิ่งต่อเราทุกคน ขา้ พเจา้ และประชาชนชาวไทยขอยืนยนั ถึงความเป็นนำ้ หน่ึงใจ
เดียวกนั กับประชาชนชาวจนี ทัง้ มวล ทั้งขออำนวยพรให้ท่านประสบความสำเรจ็ ทุกประการในการต่อส้ฟู ันฝา่
วิกฤตการณค์ รั้งน้ี ด้วยความหวงั ว่าจะสามารถฟื้นฟูสถานการณไ์ ด้อย่างสมบูรณ์โดยเรว็ ที่สุด พร้อมกันน้ี
ขา้ พเจ้าในนามของประชาชนชาวไทย ขอแสดงความเสยี ใจอย่างสุดซ้ึงมายังทา่ นประธานาธบิ ดแี ละประชาชน
ชาวจีน ทัง้ ขอแสดงความหว่ งใยตอ่ ครอบครวั ของผูเ้ สียชวี ิต ทตี่ ้องประสบความทุกข์และความโศกเศร้าแสน
สาหสั จากเหตุการณ์ร้ายแรงครงั้ น้ี

23

ด้านการศึกษา

พระองค์พระราชทานพระราชานญุ าติใหใ้ ช้อาคารของกรมทหารมหาดเล็กราชวัลลภรกั ษาพระองค์
เปน็ ท่ีตงั้ ของโรงเรียนอนบุ าลชอื่ ว่า โรงเรยี นอนบุ าลทหารมหาดเลก็ ราชวลั ลภ โดยในระยะแรกไดจ้ ดั การเรียน
การสอนเฉพาะชนั้ อนบุ าล ตอ่ มา โรงเรยี นไดย้ า้ ยไปทีจ่ งั หวัดนนทบรุ ี และไดร้ บั พระราชทานช่อื ใหม่วา่
โรงเรียนอนรุ าชประสิทธ์ิ นอกจากนี้ ยังพระราชทานพระราชทรพั ย์ส่วนพระองค์สมทบเป็นคา่ ก่อสร้างโรงเรยี น
มธั ยมศกึ ษาที่ตั้งอยู่ในชนบทห่างไกล กระทรวงศึกษาธกิ ารน้อมเกล้าฯ ถวายโรงเรียนในระดับมธั ยมศกึ ษา
จำนวน 15 โรงเรยี น เป็นโรงเรียนในพระราชูปถมั ภ์ ได้แก่

1. โรงเรยี นมธั ยมพชั รกติ ิยาภา 1 จงั หวดั นครพนม
2. โรงเรียนมธั ยมพัชรกติ ิยาภา 2 จงั หวัดกำแพงเพชร
3. โรงเรยี นมัธยมพชั รกิตยิ าภา 3 จงั หวัดสรุ าษฎร์ธานี
4. โรงเรียนมัธยมสริ วิ ัณวรี 1 จังหวัดอดุ รธานี
5. โรงเรียนมธั ยมสิริวัณวรี 2 จังหวดั สงขลา
6. โรงเรียนมธั ยมสิรวิ ัณวรี 3 จงั หวัดฉะเชิงเทรา
7. โรงเรยี นทปี ังกรวิทยาพฒั น์ (วดั นอ้ ยใน) ในพระราชูปถัมภ์ฯ กรุงเทพมหานคร
8. โรงเรยี นทีปังกรวิทยาพฒั น์ (วัดโบสถ์) ในพระราชปู ถมั ภ์ฯ กรุงเทพมหานคร
9. โรงเรียนทีปังกรวทิ ยาพัฒน์ (วดั ประดู่) ในพระราชูปถัมภฯ์ จงั หวัดสมทุ รสงคราม
10. โรงเรยี นทีปงั กรวิทยาพัฒน์ (ทวีวฒั นา) ในพระราชปู ถมั ภ์ฯ กรงุ เทพมหานคร
11. โรงเรียนทีปังกรวทิ ยาพัฒน์ (มัธยมวัดหตั ถสารเกษตร) ในพระราชูปถัมภฯ์ จังหวดั ปทุมธานี
12. โรงเรยี นทปี ังกรวิทยาพฒั น์ (วัดสนุ ทรสถิต) ในพระราชูปถมั ภฯ์ จงั หวัดสมุทรสาคร
13. โรงเรียนมกุฎเมอื งราชวิทยาลยั จังหวดั ระยอง
14. โรงเรียนอนุราชประสิทธ์ิ จงั หวดั นนทบรุ ี
15. โรงเรียนราชปโิ ยรสายพุ ราชานสุ รณ์ จงั หวัดนา่ น

24

สมเดจ็ พระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกฎุ ราชกุมาร เสดจ็ พระราชดำเนนิ ไปทรงเยี่ยมเยาวชนในตำบล
ตา่ ง ๆ ทรงสนบั สนุนการจัดตั้งศูนยเ์ ยาวชนตำบล รวมทง้ั ทรงเปน็ ประธานงานวันเยาวชนแหง่ ชาติ วนั ท่ี 20
กันยายนของทุกปี

ท้ังนพ้ี ระองค์ได้ทรงอปุ การะเดก็ กำพร้า เช่น จกั รกฤษณ์ และอนุเดช ชศู รี ที่ครอบครัวเสียชีวิตจาก
ภเู ขาถล่มเม่ือ พ.ศ. 2554 รวมทงั้ ครอบครวั ของบูรฮาน และบศุ รินทร์ หรา่ ยมณี ซ่งึ บิดาถกู ลอบสงั หารจากเหตุ
ความไมส่ งบในสามจงั หวัดชายแดนภาคใต้ เป็นตน้

สมเดจ็ พระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกฎุ ราชกุมาร มีพระราชดำริให้ดำเนินโครงการทนุ การศึกษา
สมเด็จพระบรมโอรสาธริ าชฯ สยามมกฎุ ราชกุมาร ข้ึนเมื่อ พ.ศ. 2552

ทรงให้นำพระราชทรัพยส์ ว่ นพระองค์และเงนิ บรจิ าคโดยเสด็จพระราชกุศล มาใช้ให้เกดิ ประโยชน์
สูงสดุ ตามพระราชปณิธานท่ีมุ่งสรา้ งความรู้ สรา้ งโอกาสแกเ่ ยาวชนไทยที่มฐี านะยากจนลำบาก แต่ประพฤตดิ ี
มคี วามสามารถในการศกึ ษา ให้ไดร้ บั โอกาสทางการศกึ ษาที่มน่ั คง โดยปี 2559 เป็นปีนักเรยี นทนุ ร่นุ แรกสำเร็จ
การศกึ ษาระดบั ปริญญาตรี โดยนกั เรยี นทุนพระราชทานต่างน้อมนำ ยดึ มน่ั ปฏิบตั ิตนตามแนวพระราชดำรัสท่ี
ทรงพระราชทานวา่ “เรยี นดี ความรดู้ ี การงานดี ชีวติ สดใส ทำประโยชน์ใหก้ ับ ประเทศชาติ” มาเป็นแนวทาง
ในการดำรงตนดว้ ย ”

โดยเป็นทุนต้ังแตร่ ะดบั มธั ยมศกึ ษาตอนปลายถงึ ระดับปรญิ ญาตรี ต่อมาใน พ.ศ. 2553 มี
พระราชดำริให้จดั ตง้ั มลู นธิ ิทุนการศึกษาพระราชทานสมเด็จพระบรมโอรสาธริ าชฯ สยามมกุฎราชกุมาร (ม.ท.
ศ.) เม่อื วันท่ี 4 กุมภาพนั ธ์ พ.ศ. 2553 โดยพระองคท์ รงให้นำโครงการทุนการศึกษาฯ มาดำเนนิ การภายใต้
ม.ท.ศ. โดยสนบั สนนุ ทนุ การศึกษาแก่ผู้ศกึ ษาช้นั มัธยมศึกษาปีที่ 3 จนถึงปรญิ ญาตรหี รือเทียบเทา่ ท้ังน้ี เปน็
ทุนใหเ้ ปล่าและเมื่อจบการศึกษาจะได้รับโอกาสใหส้ มัครเป็นข้าราชบรพิ ารในพระองค์ฯ

25

เมือ่ วนั ที่ 14 ตลุ าคม พ.ศ. 2562 พระบาทสมเด็จพระเจา้ อยหู่ วั พระราชทานพระบรมราชวโรกาสให้
ม.ท.ศ. คณะอนุกรรมการขับเคลือ่ นงานทนุ การศึกษาพระราชทานสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยาม
มกฎุ ราชกมุ าร, คณะอนุกรรมการขับเคล่ือนงานมลู นิธิทุนการศกึ ษาพระราชทานสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ
สยามมกฎุ ราชกุมาร, คณะครูผู้ดูแลนักเรยี นทนุ การศกึ ษาพระราชทานฯ รุน่ ท่ี 11 และผ้วู า่ ราชการจงั หวดั ทุก
จงั หวัด นำนกั เรียนทุนการศึกษาพระราชทานฯ รนุ่ ท่ี 11 ปีการศกึ ษา 2562 จำนวน 187 คน เข้าเฝา้ ฯ รบั
พระราชทาน, นักเรยี นทุนการศึกษาพระราชทานฯ ดเี ดน่ รุ่นท่ี 8 จำนวน 10 คน กับครูดีเดน่ ประจำปี 2562
จำนวน 8 คน เข้าเฝา้ ฯ รับพระราชทานโล่เชดิ ชเู กยี รติพร้อมท้งั นักเรียนทุนการศึกษาพระราชทานฯ ร่นุ ที่ 2
รนุ่ ท่ี 3 และรุ่น ที่ 4 ผู้สำเร็จการศกึ ษาระดับปริญญาตรี ปกี ารศกึ ษา 2561 จำนวน 104 คน เขา้ เฝ้าฯ กราบ
พระบาทสำนกึ ใน พระมหากรุณาธคิ ณุ

นอกจากน้ี พระบาทสมเดจ็ พระวชริ เกลา้ เจ้าอยู่หวั ไดท้ รงสืบสานพระราชปณิธานของสมเดจ็ พระ
บรมชนกาธเิ บศร มหาภูมิพลอดลุ ยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทไ่ี ด้ทรงพระกรณุ าโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม
ให้ดำเนินโครงการกองทุนการศกึ ษา ต้ังแตป่ ี พ.ศ. 2555 โดยพระราชทานพระราชทรัพย์สว่ นพระองคจ์ ำนวน
หน่ึง เพ่ือเป็นกองทุนการศกึ ษาพระราชทานแก่เด็กยากจนแตม่ ีความต้งั ใจทีจ่ ะเรียนด้วยมีพระราชประสงค์ให้
โรงเรยี นสรา้ งคนดใี หแ้ ก่บ้านเมืองและเปน็ การยกระดับมาตรฐานการศกึ ษาโรงเรียนในพื้นที่หา่ งไกลให้เกิด
ความเทา่ เทียมหรือความเสมอภาคกับโรงเรียนในชุมชนเมือง ซ่ึงพระบาทสมเด็จพระเจา้ อยู่หวั ทรงให้
ความสำคญั และทรงสนับสนนุ โครงการกองทุนการศึกษา เพ่ือพัฒนาและปลูกฝังคณุ ธรรม จริยธรรม ใหเ้ ด็ก
และเยาวชนเตบิ โตเป็นพลเมืองที่ดขี องสังคมตอ่ ไป

26

พระบาทสมเด็จพระวชริ เกลา้ เจ้าอยหู่ วั ทรงเลง็ เห็นถึงความสำคญั ของการศกึ ษาว่า
เป็นความมั่นคงของชาติ โดยพระบรมราโชบายผ่านการศกึ ษาคือ

1. การสรา้ งคนไทยทีม่ ีคณุ สมบัตทิ พ่ี ึงประสงค์
2. การนำองคค์ วามรู้ไปพฒั นาทอ้ งถิ่น ได้อย่างตรงเปา้ หมายตามความต้องการของท้องที่
3. การพัฒนาระบบการเรยี นการสอน คุณภาพครู และโรงเรยี นเพือ่ ถ่ายทอดความรู้ และทัศนคติทดี่ ี
ส่ผู ูเ้ รยี น สรา้ งพนื้ ฐานชีวิตท่ีม่ันคงสู่การเป็นพลเมืองท่ีดีของประเทศ
4. การบรรเทาปญั หา สงั คมในปัจจบุ ัน

เมอื่ วนั ที่ 30 มกราคม พลเรือเอก พงษเ์ ทพ หนเู ทพ องคมนตรี ประธานกรรมการบริหารมูลนธิ ิราช
ประชานเุ คราะห์ในพระบรมราชปู ถัมภ์ เดินทางไปที่โรงเรียนราชประชานุเคราะห์ 24 อ.จนุ จ.พะเยา เพ่ือ
ตดิ ตามการดำเนินงานของโรงเรยี น และเยี่ยม ครู บุคลากรทางการศกึ ษา และนักเรยี นโรงเรยี นราชประชานุ
เคราะห์ 24 พร้อมเปน็ ประธานมอบอปุ กรณ์การเรยี น อุปกรณก์ ฬี า โทรทัศน์ คอมพวิ เตอร์พระราชทาน แก่
นักเรียนและโรงเรยี นราชประชานุเคราะห์ 24 ในสว่ นของการสง่ เสริมวชิ าชีพ โรงเรียนไดจ้ ัดกจิ กรรมสง่ เสรมิ
อาชีพ เพื่อการมีงานทำ ท้ังด้านเกษตรอุตสาหกรรม และหตั ถกรรม โดยได้รับการสนับสนุนเงนิ ตามลกั ษณะ
โครงการประกอบดว้ ย เงนิ ทุนพระราชทาน ตามโครงการอันเน่อื งมาจากพระราชดำริ เพื่อการปลูกพชื และ
เล้ียงสตั ว์ จำนวน 5 โครงการ, เงนิ ทุนดำเนนิ งานจากโครงการเรียนรูด้ ว้ ยการทำงาน, โรงเรียนได้รับการ
สนบั สนนุ จากสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพ้นื ฐาน และงบจากมลู นธิ ริ าชประชานเุ คราะหใ์ นพระบรม
ราชูปถัมภ์ ไดแ้ ก่คอมพวิ เตอร์จำนวน 25 เครือ่ ง โทรทัศนจ์ ำนวน 30 เคร่อื ง ชุดดแี อลทีวีสำหรบั การศึกษา
ทางไกลผา่ นดาวเทยี ม, DL TV TELETRAINING ของมลู นธิ ิการศึกษาทางไกลผา่ นดาวเทียมในพระบรม
ราชูปถัมภ์จำนวน 9 ชดุ และวสั ดุในการจัดการเรียนการสอนและการดำเนนิ ชีวิต โดยผลการจดั การศึกษา
ทางไกลผา่ นดาวเทยี ม สง่ ผลใหน้ ักเรยี น มีผลสมั ฤทธิ์ทางการเรยี นทส่ี ูงขึ้น และนักเรียนได้รับรางวลั แข่งขัน
ทกั ษะวิชาการระดบั เขตพืน้ ที่การศึกษาจำนวน 90 เหรียญทองระดับประเทศจำนวน 11 เหรยี ญทอง

27

ดา้ นการแพทย์และสาธารณสุข

เม่ือครั้งยงั ทรงเปน็ สมเดจ็ พระเจ้าลูกยาเธอ เจา้ ฟ้าวชริ าลงกรณ์ฯ พระองคเ์ สด็จทรงงาน โดยลำพงั
พระองคเ์ องครง้ั แรก เมอ่ื วันที่ ๑๗ มนี าคม พ.ศ. ๒๕๐๕ เป็นการเสดจ็ ไปทรงพิธีเปิดปา้ ยสมาคมกุมารแพทย์
แหง่ ประเทศไทย ณ โรงพยาบาลเด็ก ในงานน้ันทูลกระหม่อมฟา้ ชายได้ทรงแสดงให้เหน็ ถึงความเข้มแข็งของ
พระจิต ท่ีปราศจากความเคอะเขนิ กระดากอาย อนั เปน็ ธรรมดาของผู้เริม่ “ออกงาน” ทง้ั หลาย ผ้ทู ีย่ งั จำภาพ
เหตกุ ารณใ์ นวนั นัน้ ได้ จะนึกถึงภาพอนั องอาจ สง่างาม เม่อื เสดจ็ พระราชดำเนนิ มาถึงบรเิ วณงาน และเสด็จไป
ทรงจดุ ธูปเทยี นบูชาพระรัตนตรยั ทรงลงนามในพระสมุดเย่ยี มแลว้ จึงเสดจ็ ไปประทับ ณ ท่ซี งึ่ จัดเตรยี มไว้ ทรง
ปฏบิ ตั ทิ ุกอยา่ งอย่างเรยี บรอ้ ยด้วยพระองคเ์ อง โดยปราศจากการแนะนำของผ้ใู ด

สมเดจ็ พระบรมโอรสาธริ าชฯ สยามมกฎุ ราชกุมาร โปรดให้สรา้ งโรงพยาบาลสมเดจ็ พระยุพราชขึน้
เพ่อื ใหก้ ารรกั ษาพยาบาลผู้เจ็บป่วยในถิ่นทุรกนั ดาร พระองคท์ รงเป็นองค์นายกกิตติมศักดข์ิ องมูลนิธิ
โรงพยาบาลสมเดจ็ พระยุพราช

นอกจากพระองค์จะทรงอปุ ถัมภกโรงพยาบาลสมเดจ็ พระยุพราชแล้ว พระองคย์ งั ทรงเอาพระทัยใส่
ผปู้ ว่ ยโรคมะเรง็ พระองคท์ รงมตี ่อผูป้ ว่ ยโรคมะเรง็ ทรงสนพระทยั การดำเนินงานของสถาบันมะเร็งแห่งชาติ ซง่ึ
เปน็ หน่วยงานสำคัญทบ่ี ำบัดรักษาและปอ้ งกนั โรคมะเร็ง สงั กัดกรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข ในปี
๒๕๒๗พระองคไ์ ดเ้ สดจ็ เยย่ี มผู้ปว่ ยมะเรง็ เป็นคร้งั แรก ณ สถาบนั มะเรง็ แห่งชาติ และพระราชทานสิง่ ของให้แก่
ผูป้ ว่ ยโรคมะเรง็ ยังความปลาบปลมื้ และสำนกึ ในพระมหากรณุ าธิคณุ แก่ผ้ปู ว่ ยมะเรง็ เปน็ อยา่ งย่ิง และภายหลงั
การดำเนินงานของสถาบันมะเร็งไดก้ า้ วหน้ามาตามลำดับ มีการขยายหนว่ ยงานตามจังหวดั ตา่ งๆ พระองคท์ รง
มีพระมหากรุณาธคิ ณุ เสดจ็ พระราชดำเนินเปดิ ศูนย์ดว้ ยพระองคเ์ องบ้าง ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระเจ้า
หลานเธอเสดจ็ ฯ แทนพระองค์เองบ้าง โดยพระองคท์ รงพระกรณุ าพระราชทานพระราชดำรัสแก่เจ้าหน้าท่ี
โรงพยาบาล มคี วามสว่ นหน่ึงว่า “ทกุ คนท่ีทำงานใหแ้ ก่โรงพยาบายสมเดจ็ พระยุพราชจะตอ้ งไมล่ ืมว่า
โรงพยาบาลแหง่ น้กี ำเนิดข้ึนมาจากความมุ่งปรารถนำอนั แรงกลา้ ของคนไทยท่วั ราชอาณาจักร ทต่ี ้องการจะ
เหน็ ผู้ทอ่ี ยู่ในท้องถิ่นทุรกนั ดารทุกหนแหง่ ไดร้ บั ความเอาใจใสร่ กั ษาพยาบาลเป็นอยา่ งดี ให้ปลอดภยั จากความ
เจบ็ ไข้โดยทั่วถึงเสมอหน้ากัน

28

นอกจากนี้ พระองคย์ ังทรงเอาพระทัยใสผ่ ูป้ ว่ ยโรคมะเร็ง ซ่ึงยังคงเปน็ โรคร้ายแรงนำความพลัดพราก
มาสสู่ ังคมไทยเป็นจำนวนมาก ดังท่ีทรงมีพระราชดำรสั เน่ืองในพิธเี ปดิ การประชุมวชิ าการโรคมะเรว็ ภาคพน้ื
แปซิฟิก คร้งั ที่ ๑๑ ณ กรงุ เทพฯ ‘เป็นท่ที ราบกนั ดีวา่ โรคมะเร็งเป็นโรครา้ ยแรงทีเ่ ป็นอันตรายตอ่ ชีวติ มนษุ ย์
อย่างยงิ่ และอัตราการปว่ ยด้วยโรคนก้ี ย็ ังไม่มที ีทา่ จะลดลง ไม่ว่าในประเทศท่เี จรญิ แลว้ หรือประเทศท่ีกาลัง
พฒั นา จึงเป็นการแน่นอนวา่ มะเร็งน้ัน ไมแ่ ตจ่ ะเป็นโรครา้ ย ทำลายชีวิตมนุษย์ หากยังเป็นตัวการทำลาย
ความสุข ความเจริญ ทุกสิง่ ของมนุษย์ชาตพิ ร้อมกนั ไปด้วย จงึ จำเป็นอยา่ งยง่ิ ท่ปี ระเทศทั้งหลาย จะร่วมมอื กนั
ป้องกันและลดอตั ราการป่วยดว้ ยโรคนีล้ งให้ได้

เมื่อวนั ท่ี 11 สิงหาคม พ.ศ. 2560 สมเด็จพระเจา้ อยหู่ ัว พระราชทานเงินจำนวน 100 ลา้ นบาท ซึ่ง
เปน็ รายได้จากการจำหน่ายสมุดไดอารีภ่ าพการ์ตูนฝีพระหัตถ์ เพื่อสมทบทุนสรา้ งอาคารนวมินทรบพติ ร 84
พรรษา โรงพยาบาลศิรริ าช คณะแพทยศาสตรศ์ ริ ิราชพยาบาล มหาวิทยาลยั มหดิ ล

เม่อื วนั ท่ี 7 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 พระบาทสมเดจ็ พระวชริ เกลา้ เจ้าอย่หู ัวพระราชทานเงินจำนวน
2,407 ลา้ นบาท สำหรบั จัดซื้อเคร่ืองมือครุภณั ฑแ์ ละอุปกรณท์ างการแพทย์ แก่โรงพยาบาล วทิ ยาลัยแพทย์
และพยาบาล และสถานพยาบาลตา่ ง ๆ ทั่วประเทศ โดยเป็นเงินที่ประชาชนได้ทลู เกลา้ ฯ ถวายในการรว่ ม
บำเพ็ญพระราชกุศลเนือ่ งในงานพระราชพธิ ถี วายพระเพลิงพระบรมศพ รัชกาลที่ 9 และเงินรายได้จากการจัด
งานอ่นุ ไอรัก คลายความหนาว “สายน้ำแห่งรัตนโกสนิ ทร”์

พระบาทสมเด็จพระวชริ เกลา้ เจา้ อย่หู ัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหมอ่ ม ให้แต่งต้งั
คณะกรรมการโครงการราชทัณฑ์ปนั สขุ ทำความดี ดว้ ยหัวใจ อันเนอื่ งมาจากมีพระราชดำรทิ จ่ี ะพระราชทาน
ความช่วยเหลอื โรงพยาบาลราชทณั ฑ์ ในเร่ืองการจัดหาอปุ กรณ์ และเครอื่ งมอื ทางการแพทย์ตลอดจนการให้
จิตอาสา พระราชทาน ๙๐๔ วปร. ได้เข้าไปมีบทบาทในการชว่ ยเหลอื ทง้ั ทางด้าน การแพทย์ การพยาบาล
การอบรมให้ความรใู้ นเร่อื งต่าง ๆ เช่น การปฐม พยาบาลเบื้องต้น

29

โดยเม่อื 28 ธนั วาคม พ.ศ. 2562 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยหู่ วั และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรม
ราชินี ไดท้ รงเปิดการดำเนินงานตามโครงการราชทณั ฑป์ นั สขุ ทำความ ดี เพ่ือชาติ ศาสน์ กษตั รยิ ์ ณ ทัณฑ
สถานโรงพยาบาลราชทณั ฑ์ ถนนงามวงศว์ าน เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร โอกาสนี้ สมเด็จพระเจา้ ลูกเธอ
เจ้าฟ้าพชั รกติ ิยาภาฯ กราบบังคมทลู รายงานการเปดิ โครงการราชทณั ฑป์ นั สุข ทำความ ดี เพอื่ ชาติ ศาสน์
กษตั รยิ ์ และขอพระราชทานพระบรมราชานญุ าตเบิกผเู้ ขา้ รับพระราชทานเครือ่ งมือแพทย์ รบั พระราชทานรถ
เอกซเรยเ์ คลือ่ นที่ รับพระราชทานสัญลกั ษณก์ าร Kick Start กราบบังคมทูลเชญิ เสดจ็ ทอดพระเนตร
นทิ รรศการโครงการราชทัณฑ์ปนั สขุ ทอดพระเนตรเคร่ืองมือแพทยพ์ ระราชทาน กราบบังคมทูลเชญิ เปดิ ห้อง
สขุ ภาพ ราชทัณฑ์ ปันสุข และทอดพระเนตรภายใน ห้องสขุ ภาพ ราชทัณฑ์ ปนั สขุ นิทรรศการตา่ ง ๆ ทจ่ี ัด
แสดงภายในทณั ฑสถานโรงพยาบาลราชทณั ฑ์ นอกจากนี้ พระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยหู่ ัวและสมเดจ็ พระนาง
เจา้ ฯ พระบรมราชินที รงพระดาเนินเยย่ี ม และพระราชทานถงุ พระราชทานแกผ่ ตู้ อ้ งขังป่วยท่ีเตยี งอีกด้วย

เม่ือวนั ที่ ๖ เม.ย. ๒๕๖๓ ทผี่ า่ นมา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยหู่ ัว และสมเดจ็ พระนางเจ้าพระบรม
ราชนิ ี เสด็จออก ณ พระที่นัง่ อมั พรสถาน พระราชวงั ดุสิต พระราชทานพระบรมราชวโรกาสให้ พล.อ.
ประยทุ ธ์ จันทรโ์ อชา นายกรัฐมนตรี นายอนทุ ิน ชาญวีรกูล รัฐมนตรีวา่ การกระทรวงสาธารณสุข นพ.สุขุม
กาญจนพิมาย ปลดั กระทรวงสาธารณสขุ พร้อมคณะผู้บรหิ ารกระทรวงสาธารณสุข ผบู้ ญั ชาการเหลา่ ทพั และ
ผู้บญั ชาการตำรวจแห่งชาติ เฝา้ ทลู ละอองธุลีพระบาท กราบบงั คมทลู รายงานสถานการณ์การแพร่ระบาดของ
โรค COVID-19 และมาตรการแกไ้ ขปัญหาของรฐั บาล ในการนีพ้ ระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยู่หัว พระราชทาน
พระบรมราโชบายและอุปกรณ์ทางการแพทย์ ความวา่ "มีอะไรทจ่ี ะมสี ว่ นชว่ ยเหลือทจี่ ะแก้ปัญหาเราก็ยนิ ดี
เพราะวา่ ก็เปน็ ปญั หาของชาติ ซงึ่ เรอื่ งโรคระบาดนก้ี ็ไมใ่ ช่ความผิดของใคร แล้วสงิ่ ทเี่ กิดขึ้น คือเรามหี นา้ ท่ีท่ีจะ
ดแู ลแกไ้ ขดแู ลให้ดีท่สี ดุ อยา่ งทเ่ี คยพูดไวว้ ่า ถา้ เกิดมคี วามเข้าใจในปญั หา มีความเข้าใจ ไมใ่ ช่หมายความว่า
ยอมรับตามบญุ ตามกรรมแตม่ ีความเขา้ ใจในสถานการณ์มีความเขา้ ใจในปญั หา และมีความรเู้ กย่ี วกับโรค ก็คือ
เขา้ ใจในปัญหาน่นั เอง อนั แรกก็เปน็ อย่างน้ี อันท่ี ๒ ก็คือจากข้อท่ี ๑ ก็คือการมีการบรหิ ารจัดการ มีแผนเผชญิ
เหตุ มีระบบในการปฏิบตั ิ แก้ไขให้ถูกจดุ รู้ปัญหาแกไ้ ขใหถ้ ูกจดุ โดยมกี ารบริหารจดั การ แลว้ กใ็ นเวลาเดียวกนั
กต็ ้องให้ประชาชนไดเ้ ข้าใจถงึ วธิ ปี ฏิบัติที่ถกู ตอ้ ง และเหตุผลทจ่ี ะต้องปฏบิ ัติ เพราะวา่ การมีระบบหรอื แผน
และการปฏิบัติตามแผนที่ไดว้ างไวต้ ามความเป็นจริง ตามสถานการณ์ทเ่ี กิดขึน้ จรงิ แก้ถกู จดุ ก็จะลดปญั หาลง
ไปจะแกไ้ ด้ในทส่ี ุดฉะนัน้ ก็เชื่อแนว่ ่าจะตอ้ งแก้ไขและก็เอาชนะอนั นี้ได้

30

เพราะว่าประเทศของเรา นก่ี ็นบั วา่ ทำได้ดี ประเทศของเรานน่ี า่ ภูมิใจว่าทำได้ดี และทุกคนกร็ ่วมใจ
กัน และก็ดกี ว่าที่อื่นอีกหลายท่ี แตบ่ างทีกต็ ้องเน้นเรื่องการทำงานมีระบบดว้ ยความเขา้ ใจ และการมรี ะเบียบ
วนิ ยั ในการแก้ไขปัญหา โดยมเี ปา้ หมายวา่ เราจะต้องต่อสูใ้ ห้โรคน้ีสงบลงไปได้ในทีส่ ุด เพราะวา่ โรคมาได้ โรคก็
ไปไดโ้ รค แต่โรคจะไม่ไปถา้ เราไมแ่ กไ้ ขปญั หาเราไม่แก้ไขให้ถูกจุด หรอื เราไม่มคี วามขนั ติอดทนท่ีจะแกไ้ ข บาง
ทีก็ต้องเสียสละในความสุขสว่ นตวั บ้าง หรือเสียสละในการสร้าง กลา้ พอทจ่ี ะสร้างนสิ ยั หรอื สรา้ งวนิ ยั ในตัวเอง
ท่ีจะแกไ้ ขเพ่ือตวั เอง เพื่อส่วนรวม อันนี้เราก็ขอเปน็ กำลังใจให้"

นอกจากนีพ้ ระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ใหจ้ ิตอาสาพระราชทานเปน็ ผู้
เชิญถุงพระราชทานไปมอบให้แก่ชุมชนแออดั ในกรุงเทพมหานคร จำนวน ๖๔๒ ชุมชน กวา่ ๑๓๐,๐๐๐
ครวั เรือน ตัง้ แต่เมอ่ื วันท่ี ๕ เม.ย. ๖๓ และคาดว่าจะมอบแล้วเสรจ็ ภายใน เม.ย. ๖๓ [143] รวมทั้งได้โปรด
เกล้าโปรดกระหม่อมพระราชทานถงุ พระราชทานแกป่ ระชาชนในพน้ื ท่ีรอบเขตพระราชฐานทง้ั เขตกรุงเทพฯ
และต่างจังหวดั อาทิ เชยี งใหม่ พระนครศรีอยุธยา สกลนคร และนราธิวาส ที่ได้รับผลกระทบจากการแพร่
ระบาดจากโรคติดเช้ือไวรัสโคโรนา 2019 (โควิด-19)

อีกทั้งพระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยูห่ ัว และสมเดจ็ พระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี เสดจ็ ไดเ้ ป็นการส่วน
พระองค์ไปทอดพระเนตรโครงการพระราชทานความช่วยเหลือประชาชน ในความรับผดิ ชอบของ
กองบัญชาการทหารมหาดเล็กราชวัลลภรกั ษาพระองค์ ณ กรมทหารรักษาวังมหาดเล็กราชวัลลภรกั ษา
พระองค์ ซ่ึงประกอบด้วย

• การทอดพระเนตรการเย็บถุงพระราชทาน โดยกำลังพลกองบัญชาการทหารมหาดเล็กราชวลั ลภ
รักษาพระองค์และครอบครวั

• การทอดพระเนตรการสาธิตทำเจลแอลกอฮอลล์ า้ งมอื โดยวทิ ยากรกระบวนการหลักสูตร Cloning
โรงเรยี นจิตอาสาพระราชทาน

31

ดา้ นการเกษตร

สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ พระยศในขณะนนั้ ได้เสดจ็ พระราชดำเนินสร้างขวั ญกำลังใจแก่
เกษตรกรผปู้ ระกอบอาชพี ทำนา และเพื่อให้เกษตรกรได้มีพันธขุ์ า้ วคุณภาพดไี ว้เพาะปลูกอยา่ งท่ัวถงึ ในพ้นื ท่ี
ชนบทตามจงั หวดั ต่าง ๆ โดยในปี ๒๕๒๗ เสด็จอำเภอเดมิ บางนางบวช จังหวัดสพุ รรณบรุ ี ปี ๒๕๒๙ และ ปี
๒๕๓๗ เสดจ็ แปลงนาสาธติ อำเภอเมือง จังหวัดสุพรรณบุรี พระองค์ได้พระราชทานป๋ยุ หมกั และเมล็ดพนั ธุ์ข้าว
เพือ่ เพม่ิ ผลผลิตในการทำนา เพื่อเปน็ ขวัญกำลังใจใหก้ ับพสกนิกร

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยหู่ ัว เม่อื ทรงดำรงพระยศที่สมเดจ็ พระบรมโอรสาธริ าชฯ สยาม
มกฎุ ราชกุมาร ได้พระราชทานท่ดี นิ ส่วนพระองคใ์ นพน้ื ทส่ี วนบ้านกองแห หมู่ท่ี 4 ตำบลโป่งแยง อำเภอแม่รมิ
จงั หวดั เชียงใหม่ จำนวน 1,350 ไรใ่ หก้ ับกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เพอ่ื ดำเนนิ การในลักษณะคลินิกเกษตร
เพ่ือเผยแพร่ผลงานวิจัยและเทคโนโลยีการเกษตรจากศนู ย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮอ่ งไคร้ อันเนื่องมาจาก
พระราชดำริ ในรปู แบบของศูนยบ์ ริการและถา่ ยทอดเทคโนโลยชี มุ ชนเปน็ ศูนยฝ์ กึ อบรมและวจิ ยั พฒั นาการ
เกษตรให้เหมาะสมกับพื้นท่ี อันกอ่ ให้เกดิ ประโยชนเ์ ป็นสว่ นรวมต่อหนว่ ยราชการ สถานศึกษา และราษฎร
และพระราชทานนามว่า "เกษตรวชิ ญา" แปลว่า ปราชญ์แหง่ การเกษตร

ในปี 2543 พระบาทสมเดจ็ พระวชิรเกลา้ เจ้าอยู่หวั เมื่อครง้ั ยงั ทรงเป็นสมเดจ็ พระบรมโอรสาธริ าช
เจา้ ฟา้ มหาวชิราลงกรณ สยามมกฎุ ราชกุมารได้เสดจ็ พระราชดำเนินมาเปน็ ประธานพิธีหวา่ นขา้ วพนั ธป์ุ ทุมธานี
1 ณ แปลงนา บา้ นนาป่า หมู่ท่ี 5 ตำบลบางงาม อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสพุ รรณบุรี ในวันจนั ทรท์ ี่ 31
กรกฎาคม พ.ศ. 2543 โดยมีวัตถปุ ระสงค์เพ่ือใหเ้ ป็นสริ ิมงคลและสรา้ งขวญั กำลงั ใจแก่เกษตรกรผ้ปู ระกอบ
อาชีพอำนา และเพ่ือใหเ้ กษตรกรไดม้ ีพันธขุ์ ้าวคุณภาพดีไว้เพาะปลูกอย่างทั่วถงึ และหลงั จากวนั น้นั พนั ธข์ุ ้าว
ปทมุ ธานีที่ทรงหวา่ นไดเ้ จริญเติบโตจนถึงระยะเวลาเกบ็ เก่ยี ว กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ จึงได้กราบบงั คม
ทลู เชิญสมเดจ็ พระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชริ าลงกรณ สยามมกฎุ ราชกุมารเสด็จพระราชดำเนนิ เป็นองค์
ประธานในพธิ เี ก่ียวข้าวดังกล่าวในวันท่ี 12 ธันวาคม พ.ศ. 2543

การแอบอา้ งพระนาม

ในปี พ.ศ. 2557 มีพระราชบัณฑูรใหม้ ีการจบั กุมและดำเนินคดีกบั พลตำรวจเอก พงศ์พัฒน์ ฉายา
พันธุ์ ผบู้ ัญชาการตำรวจสอบสวนกลาง ซึ่งมีศักดิเ์ ปน็ ญาติของทา่ นผ้หู ญิงศรีรศั ม์ิ สวุ ะดี อดีตพระวรชายาใน
พระองค์ ฐานแอบอา้ งสถาบนั เบอ้ื งสงู เพอ่ื แสวงหาผลประโยชน์ รวมไปถึงกฎหมายฟอกเงิน

32

ด้านสงั คม

วนั ท่ี 16 มนี าคม พ.ศ. 2554 สมเดจ็ พระบรมโอรสาธิราช เจา้ ฟา้ มหาวชริ าลงกรณ สยาม
มกุฎราชกมุ าร และพระเจา้ วรวงศ์เธอ พระองค์เจา้ ศรรี ัศมิ์ พระวรชายาฯ โปรดให้ พลอากาศโท ภักดี แสงชูโต
นำผ้าห่มกนั หนาว 20,000 ผืน ไปชว่ ยเหลือผู้ประสบภยั ในเหตุการณ์แผน่ ดินไหวและคลืน่ สนึ ามิในโทโฮะกุ
พ.ศ. 2554 ท่ีประเทศญี่ปนุ่ โดยมนี ายกษิต ภิรมย์ เปน็ ผ้รู ับมอบ และเมือ่ วันที่ 26 กรกฎาคม พ.ศ. 2561
สมเด็จพระเจ้าอยหู่ วั (พระราชอสิ ริยยศในขณะนนั้ ) ได้พระราชทานส่ิงของ ประกอบด้วย นำ้ ด่ืมพระราชทาน
10,000 ขวด ผ้าเช็ดตัวพระราชทาน 2,000 ผืน เครอ่ื งกรองนำ้ พระราชทาน 49 เครื่อง อาหารและยา
พระราชทานอีกจำนวนหน่ึง รวมทง้ั ถุงยงั ชีพในนามรัฐบาลไทย 5,000 ชุดไปชว่ ยเหลอื ผู้ประสบภยั นำ้ ท่วมจาก
เหตุเขื่อนทรดุ ตวั ท่ี สปป.ลาว

ในปี พ.ศ. 2549 สมเด็จพระบรมโอสาธิราช เจ้าฟา้ มหาวชริ าลงกรณ สยามมกฎุ ราชกมุ าร เสด็จพระ
ราชดำเนินเยี่ยมประชาชนที่ ถนนภูผาภักดี จ.นราธิวาส เปน็ ระยะทางกวา่ 600 เมตร ซึ่งเป็นที่ต้ังของร้าน
ข้าวต้มอั้งม้อ ซ่ึงเคย ถูกลอบวางระเบดิ และได้รับความเสียหายอย่างหนักเมื่อปี พ.ศ. 2547 พระองค์ได้ทรงเขา้
ไปประทบั ในรา้ น และได้พระราชทานกำลังใจให้แกค่ รอบครวั ของนายภกั ดี พรมเมน เจา้ ของรา้ นขา้ วต้ม สรา้ ง
ความปลาบ ปล้มื และสร้างกำลงั ใจใหก้ ับครอบครวั นายภักดี และชาวนราธิวาส เปน็ อย่างย่ิง

นอกจากน้ี เม่อื วันท่ี 21 พฤศจกิ ายน พ.ศ. 2562 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอย่หู วั และสมเด็จพระนาง
เจ้าฯ พระบรมราชนิ ี ทรงพระกรณุ าโปรดเกลา้ ฯ ใหผ้ ู้ว่าราชการจงั หวดั สงขลา เชญิ ดอกไม้ และตะกรา้ สิง่ ของ
พระราชทาน ไปมอบแก่ ดาบตำรวจ ณรงค์ชยั กมิ าคม ท่ีได้รับบาดเจ็บสาหัสจากเหตรุ ะเบิด ขณะออกปฏบิ ตั ิ
หนา้ ทต่ี งั้ จดุ ตรวจ จุดสกดั ในเขตพนื้ ที่รับผิดชอบ บริเวณรมิ ถนนบ้านบือแนนยาโมง หมูท่ ่ี 2 ตำบลรือเสาะนอก
อำเภอรือเสาะ จังหวัดนราธวิ าสเมอ่ื วนั ท่ี 19 พฤศจิกายน พ.ศ. 2562 และเขา้ รักษาพยาบาล ณ โรงพยาบาล
สงขลานครนิ ทร์ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา [152]

33

พระบาทสมเด็จพระวชริ เกลา้ เจา้ อยู่หัวทรงรับโครงการพฒั นาชมุ ชนในเขตรกั ษาพันธุ์
สัตว์ปา่ ณ เขตรักษาพนั ธสุ์ ัตวป์ ่าทงุ่ ใหญ่นเรศวรด้านตะวันตกและอทุ ยานแห่งชาติ

จังหวัดกาญจนบุรี ไวใ้ นพระบรมราชปู ถมั ภ์

ทง้ั น้ี เม่ือวันที่ 9 มีนาคม 2563 พระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรม
ราชนิ ี เสดจ็ ฯ ไปทรงเปน็ ประธานเปิดการประชมุ โครงการฯ ดังกล่าว ณ อาคาร บก. หน่วยราชการในพระองค์
904 (อาคาร 2) พระทน่ี ่งั อัมพรสถาน พระราชวังดสุ ติ โดยมีสมเดจ็ พระเจา้ ลูกเธอ เจ้าฟ้าพชั รกิตยิ าภา นเรนทิ
ราเทพยวดี กรมหลวงสารณิ ีพัชร มหาวชั รราชธดิ า องค์ประธานกรรมการโครงการ พร้อมด้วยคณะกรรมการ
โครงการและกรรมการชุมชนจากพื้นที่โครงการในตำบลไล่โว่ อำเภอสงั ขละบรุ ี จงั หวดั กาญจนบุรี เฝ้าฯ รับ
เสดจ็

เม่อื วนั ท่ี 25 ตุลาคม พ.ศ. 2562 พระบาทสมเด็จพระวชริ เกล้าเจ้าอยูห่ ัว และสมเด็จพระนางเจ้า
สุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชนิ ี เสด็จพระราชดำเนินไปทรงเปิดการประชุมคณะกรรมการโครงการ
อนุรกั ษ์ช้างป่ารอยต่อ 5 จงั หวดั ในภาคตะวันออก "โครงการพชั รสุธาคชานุรกั ษ์" ตามพระบรมราโชบายทีจ่ ะ
ใหอ้ นรุ กั ษป์ า่ และชา้ ง และการอยูร่ ว่ มกันอย่างสมดลุ ระหวา่ งคนและช้าง อย่างมสี ุขและทรงสืบสาน รกั ษาต่อ
ยอดแนวพระราชดำริ ของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธเิ บศร มหาภมู พิ ลอดลุ ยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร

เม่ือวนั ที่ 6 มกราคม 2563 เวลา 10.30 น. พระบาทสมเด็จพระวชริ เกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณา
โปรดเกลา้ โปรดกระหม่อมให้ พลเรอื เอก พงษ์เทพ หนูเทพ องคมนตรี ร่วมกบั มูลนธิ ริ าชประชานุเคราะห์ ใน
พระบรมราชูปถัมภ์ เชิญผา้ ห่มกนั หนาวพระราชทาน จำนวน 1,500 ผืน มอบแก่ราษฎรผู้ประสบภยั หนาวใน
พนื้ ที่จงั หวัดอำนาจเจริญ ณ หอประชุมท่วี า่ การอำเภอหวั ตะพาน จังหวดั อำนาจเจริญ เพอื่ บรรเทาความ
เดือดรอ้ นให้กบั ราษฎรผปู้ ระสบภัยหนาวในเบื้องต้น โอกาสน้ี องคมนตรี ได้เชิญพระราชกระแสทรงห่วงใยของ
พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หวั กล่าวถา่ ยทอดแก่ราษฎรทไี่ ด้รบั ผลกระทบจากภัยหนาวให้ไดร้ ับทราบ
ถงึ นำ้ พระราชหฤทัยทที่ รงต้องการช่วยเหลือบรรเทาความเดือดร้อนใหแ้ ก่พสกนิกรของพระองค์

34

11 ธันวาคม พ.ศ. 2562 ท่ีหอประชุมท่วี า่ การอำเภอบ่อเกลือ จงั หวัดน่าน พระบาทสมเด็จพระ
เจ้าอยหู่ ัว ทรงพระกรุณาโปรดเกลา้ โปรดกระหม่อม ให้ นายจิรายุ อิศรางกรู ณ อยุธยา องคมนตรี รว่ มกบั
มูลนิธริ าชประชานเุ คราะห์ ในพระบรมราชปู ถัมภ์ เชญิ ผ้าหม่ กนั หนาวพระราชทาน จำนวน 1,500 ผืน ไปมอบ
แก่ราษฎรท์ ี่ได้รบั ผลกระทบจากภยั หนาว ในพื้นท่ีอำเภอ บ่อเกลือ สำหรับในเขตพนื้ ที่อำเภอบ่อเกลือ แบ่งเขต
การปกครอง ออกเป็น 4 ตำบล รวม 39 หมบู่ า้ น เพ่อื ช่วยบรรเทาความหนาวเยน็ และเพ่ือเปน็ ขวญั กำลังใจ
ใหแ้ กร่ าษฎรโดยองคมนตรี ไดเ้ ชญิ พระราชกระแส ความห่วงใยของพระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยู่หัว ไปกล่าว
ให้กบั ราษฎรท่ีไดร้ ับ ผลกระทบไดร้ ับทราบ และทรงพระ กรุณาโปรดเกลา้ โปรดกระหมอ่ ม พระราชทานอาหาร
ให้แก่ราษฎรท่ี เดินทางมารับผ้าห่มกนั หนาวกับลงพ้นื ที่เชิญผ้าห่มกันหนาวพระราชทาน ไปมอบแกร่ าษฎรท่ี
ประสบภยั หนาวที่ เปน็ ผ้ปู ่วยติดเตยี ง ผสู้ งู อายุ ในพืน้ ที่ อำเภอบ่อเกลอื จำนวน 3 ราย และ พน้ื ที่อำเภอทุ่ง
ชา้ ง จำนวน 3 ราย ราษฎรต่างปลม้ื ปตี ิ และสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณเป็นล้นพ้นอยา่ งหาท่สี ดุ มิได้ พรอ้ มทั้ง
พดู คยุ ให้กำลงั ใจแก่ ราษฎรท่ีได้รบั ผลกระทบจากภยั หนาว พระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อย่หู ัว มีพระบรมราช
โองการโปรดเกลา้ โปรดกระหม่อมให้ประกาศพระบรมราชโองการแต่งตัง้ คณะกรรมการโครงการราชทัณฑป์ ัน
สุข ทำความดี ด้วยหวั ใจ เน่ืองจากทรงมพี ระราชดำริว่า โรงพยาบาลราชทณั ฑเ์ ป็นโรงพยาบาล แหง่ เดยี วใน
สงั กัดกระทรวงยุติธรรม ตอ้ งใหบ้ ริการแก่ผู้ต้องขัง ในกรณีเจ็บไข้ไดป้ ่วยเปน็ จำนวนมากยังขาดแคลนบคุ ลากร
เคร่อื งมือแพทย์ และเวชภณั ฑ์การดแู ลสขุ ภาพของผตู้ ้องขัง ถอื เป็นหนา้ ทส่ี ำคัญของกรมราชทณั ฑ์ ในการทจ่ี ะ
ให้ผู้ปว่ ยเข้าถึงการรับการรกั ษาพยาบาลอยา่ งเทา่ เทยี ม ตามหลกั มนษุ ยธรรม ท้ังนี้ เม่ือพ้นโทษจะไดม้ ีสขุ ภาพ
สมบูรณ์ทัง้ กายและใจ ออกมาสสู่ งั คมภายนอกและประกอบอาชพี สุจริตได้อยา่ งมีคุณภาพ โดยจะพระราชทาน
ความช่วยเหลือ ในเร่ือง การจดั หาอปุ กรณ์เคร่ืองมือทาง การแพทย์ ตลอดจนการให้จิตอาสาพระราชทาน
๙๐๔ วปร. ไดเ้ ขา้ ไปมบี ทบาทในการช่วยเหลือทั้งทางด้านการแพทย์ การพยาบาล การอบรมใหค้ วามรใู้ นเร่ือง
ต่าง ๆ เพ่ือให้การ ขับเคลอื่ นการดำเนนิ งานโครงการ ประสบผลสำเร็จตามพระบรมราโชบาย จึงทรงพระ
กรณุ าโปรดเกล้า โปรดกระหมอ่ ม แต่งต้ังคณะกรรมการ โครงการราชทัณฑ์ ปันสุข ทำความดี ดว้ ยหัวใจ ชดุ
ใหม่ ดงั นี้ องค์ประธานท่ีปรกึ ษา 1.พระบาทสมเดจ็ พระปรเมนทรรามาธิบดศี รีสนิ ทรมหาวชริ าลงกรณ พระวชริ
เกล้าเจา้ อย่หู วั 2.สมเดจ็ พระนางเจ้าสุทดิ า พชั รสธุ าพิมลลักษณ พระบรมราชินี องค์ประธานกรรมการ สมเดจ็
พระเจ้าลูกเธอ เจา้ ฟ้าพัชรกิติยาภานเรนทริ าเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณสี ริ พิ ชั ร มหาวชั รราชธิดา

35

นอกจากน้ี ในปี พ.ศ. 2543 พระบาทสมเดจ็ พระวชิรเกลา้ เจา้ อยู่หวั เม่ือคร้ังทรงเป็นสมเดจ็ พระบรม
โอรสาธิราชสยามมกุฎราชกมุ าร ได้ทรงมีพระกรณุ าธิคุณให้มีการจดั ตัง้ โครงการกีฬาพระราชทาน “โครงการ
กฬี า ลา้ งอบายมุขดว้ ยลูกฟุตบอล” โดยมเี ป้าหมายเพ่ือส่งเสริมการกีฬาแก่ เยาวชนไทย โดยมีกีฬาฟุตบอลเปน็
หลกั

นอกจากนี้ ในวนั ท่ี 6 ตุลาคม พ.ศ. 2562 พระบาทสมเด็จพระวชริ เกล้าเจ้าอยหู่ ัว และ สมเดจ็ พระ
นางเจ้าสทุ ิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชนิ ี ไดเ้ สด็จไปยงั พน้ื ทีต่ ัง้ ชมุ ชนคนไทยเช้ือสายจีนเพื่อ ทรงเปดิ
นิทรรศการ “ใตร้ ่มพระบารมี สดุดมี หาจกั รีวงศ์” และทรงเย่ียม เยยี นราษฎรชาวไทยเชอื้ สายจีนใน บรเิ วณ
ถนนเยาวราช ถนนราชวงศ์ ถนนเจริญกรงุ ถนนพระรามที่ 4 และ ถนนมิตรภาพไทย - จนี ซ่ึงนบั เป็นการเพ่ิม
ความทรงจำท่ีดี สำหรบั ชาวเยาวราชและยงั ช่วย กระชบั ความสมั พันธท์ ม่ี ตี ่อชาวไทย เชื้อสายจนี และผูท้ ่ีอยู่
อาศยั ใน บรเิ วณเยาวราชไดอ้ ยา่ งแน่นแฟ้นย่ิงข้ึน

พระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ ัว และ สมเดจ็ พระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี ทรงห่วงใยสุขภาพ และ
ขวญั กำลังใจของเจา้ หน้าทีท่ ปี่ ฏบิ ตั ิหนา้ ที่ตามแนวชายแดนดว้ ยความเสียสละ ทมุ่ เทกำลังกาย กำลังใจ และ
ตัง้ ใจในการปฏิบัติหนา้ ท่ีเพื่อประเทศชาติ ในพ้นื ท่ีจังหวัดต่าง ๆ ในโอกาสนี้ ทรงพระกรุณาโปรดเกลา้ โปรด
กระหม่อมให้ พลเอก ไพบลู ย์ คมุ้ ฉายา องคมนตรี เชญิ สงิ่ ของพระราชทาน เน่ืองในโอกาสปีใหม่ไปมอบแก่
เจา้ หนา้ ท่ีที่ปฏิบตั ิภารกจิ โดย ไดม้ อบ 3 พนื้ ที่ ได้แก่

เจา้ หนา้ ที่ ทหาร ทหารพราน และตำรวจตระเวน ชายแดน ทปี่ ฏิบัติหน้าท่ี ณ หนว่ ย เฉพาะกิจกรม
ทหารพรานท่ี 12 กอง กำลังบูรพา อำเภออรญั ประเทศ จงั หวดั สระแกว้

ฐานปฏิบตัการช้างศกึ (กองร้อย ตชด.135) กองกำลงั สุร สีห์ อำเภอทองผาภมู ิ จงั หวัดกาญจนบุรี

หนว่ ยเฉพาะกิจทัพพระยาเสือ กองกำลังสรุ สหี ์ อำเภอสวนผ้งึ

36

วนั ที่ 25 ธนั วาคม พ.ศ. 2562 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยหู่ ัว และ สมเดจ็ พระนางเจา้ ฯ พระบรม
ราชินี ทรงหว่ งใยสุขภาพ และขวัญกำลงั ใจ ของเจ้าหน้าทท่ี ี่ปฏิบตั ิหน้าที่ในจงั หวัด ชายแดนภาคใต้ ด้วยความ
เสยี สละ ทมุ่ เทกำลงั กาย กำลงั ใจ และตงั้ ใจในการปฏิบตั ิหน้าทเ่ี พื่อประเทศชาติในพน้ื ท่ีจงั หวดั ตา่ ง ๆ ทรงพระ
กรณุ า โปรดเกลา้ ฯ ให้ พลเอก ไพบูลย์ คุ้มฉายา องคมนตรี เชญิ ส่งิ ของ พระราชทานมอบแกเ่ จ้าหน้าทที่ ปี่ ฏิบตั ิ
หน้าท่ีในพ้ืนท่ี เนอื่ งในโอกาสปใี หม่ โดยท่จี ังหวัดนราธิวาส เชญิ สิ่งของ พระราชทาน จำนวน 500 ชุด จังหวดั
ปัตตานี จำนวน 600 ชดุ จังหวัดยะลา จำนวน 500 ชุด และจังหวดั สงขลา จำนวน 150 ชุด นอกจากน้ี
องคมนตรี ได้เชิญพระราชกระแสทรงห่วงใยของ พระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยหู่ วั ไปกล่าว กับเจ้าหน้าท่ีท่ีปฏบิ ตั ิ
หน้าทไี่ ด้รับทราบ ยงั ความปลื้มปตี ใิ ห้แก่เจ้าหน้าท่ีทุกคน และต่างสำนกึ ในพระมหากรุณาธิคณุ เปน็ ล้นพ้น

เมือ่ วนั ท่ี 9 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2563 พระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยู่หัว และสมเดจ็ พระนางเจา้ ฯ พระบรม
ราชนิ ี ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ พลอากาศเอก ชลิต พกุ ผาสกุ , พลเอก ดาวพงษ์ รตั น
สุวรรณ, พลอากาศเอก จอม รงุ่ สวา่ ง องคมนตรี เชิญแจกันดอกไม้และตะกรา้ ส่งิ ของพระราชทาน ไปมอบแก่
ผูไ้ ด้รับบาดเจ็บจากเหตุการณ์คนรา้ ยทำร้ายเจา้ หนา้ ทแ่ี ละประชาชนในพื้นท่ีจังหวัดนครราชสมี า เป็นเหตใุ ห้มี
ผู้เสียชีวติ และบาดเจ็บหลายราย และเข้าพักรักษาอาการบาดเจ็บทีโ่ รงพยาบาล 30 ราย ดงั น้ี โรงพยาบาล
มหาราช 20 ราย โรงพยาบาลกรุงเทพ-นครราชสีมา 4 ราย โรงพยาบาล ป.แพทย์ 1 ราย โรงพยาบาลคา่ ยสุร
นารี 1 ราย และโรงพยาบาลเซนต์ แมรี 2 ราย สว่ นผูบ้ าดเจ็บกลบั บ้านแลว้ 25 ราย การน้ี องคมนตรี ไดเ้ ชญิ
พระราชกระแสทรงหว่ งใยไปกลา่ วแกผ่ ไู้ ดร้ บั บาดเจ็บ และญาติเพ่ือเปน็ ขวญั กำลงั ใจ และทรงชนื่ ชมให้กำลงั ใจ
แก่เจา้ หน้าที่ทหาร ตำรวจ อาสาสมัครกู้ภยั ตลอดจนแพทย์ พยาบาล และบุคลากรทางการแพทย์ท่ีได้รว่ ม
ปฏิบตั ิหนา้ ท่เี พ่ือช่วยคลคี่ ลายสถานการณ์ ทั้งน้ี พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยหู่ วั ทรงมีพระมหากรุณาธคิ ุณทรง
รบั ผไู้ ด้รบั บาดเจ็บทัง้ หมดไวเ้ ปน็ คนไข้ในพระบรมราชานเุ คราะห์ และทรงรับศพผู้เสยี ชีวติ ไว้ในพระบรมราชานุ
เคราะห์ด้วย นำความปล้ืมปติ ิและสำนกึ ในพระมหากรุณาธิคุณแกผ่ ู้บาดเจบ็ และญาติอย่างหาทีส่ ดุ มไิ ด้

37

ด้านอน่ื ๆ

ทรงเป็นนายกองค์อปุ ถัมภ์และสมาชกิ กิตตมิ ศักดิ์ของสมาคมตา่ งๆ เช่น
• ๘ ตุลาคม ๒๕๐๘ - ทรงเปน็ นายกกิตติมศักด์ิ สมาคมจักรยานสมัครเลน่ แหง่ ประเทศไทยในพระ
บรมราชูปถัมภ์
• ๑๔ กนั ยายน ๒๕๑๒ - ทรงเป็นสมาชิกกิตติมศักด์ิยุวพทุ ธิกสมาคมแหง่ ประเทศไทยในพระบรม
ราชปู ถมั ภ์
• ๑๖ กันยายน ๒๕๑๓ - ทรงเป็นองค์อุปถัมภ์สามคั คีสมาคมในพระบรมราชูปถัมภ์
• ๒๔ สิงหาคม ๒๕๑๓ - ทรงเปน็ สมาชกิ กิตติมศักดริ์ าชยานยนตส์ มาคมแห่งประเทศไทยในพระบรม
ราชูปถัมภ์
• ๒๘ ตุลาคม ๒๕๑๓ - ทรงเป็นองค์อุปถัมภ์คณะลูกเสือแหง่ ชาติ
• ๑๐ มกราคม ๒๕๑๔ - ทรงเปน็ องค์อุปถัมภ์สมาคมฟันดาบสมัครเล่นแห่งประเทศไทย
• ๖ มิถุนายน ๒๕๑๕ – ทรงเปน็ สมาชิกกิตติมศกั ดย์ิ วุ สมาคมแห่งประเทศไทย

พระบรมราโชบาย

พระบาทสมเดจ็ พระวชริ เกลา้ เจา้ อยู่หัว มีพระบรมราโชบายมอบหมายให้สำนกั งานตารวจแห่งชาติ
กำหนดแนวทางอำนวยความสะดวกด้านการจราจร เพอ่ื ให้ประชาชนทวั่ ไปสามารถเดินทางได้ โดยเกดิ ผล
กระทบน้อยทส่ี ดุ จากพระบรมราโชบายดงั กลา่ ว สำนกั งานตารวจแหง่ ชาติ จงึ กำหนดแนวทางดังตอ่ ไปนี้ โดย
ยึดหลกั 3 ประการ คือ เพื่อเปน็ ไปตามหลักการถวายความปลอดภยั ของพระบรมวงศานุวงศ์ เพอ่ื ใหก้ าร
ดำเนินงานอย่างสมพระเกยี รติ และเพื่อให้เปน็ ไปตามพระบรมราโชบายของพระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยหู่ วั

38

1. ไมใ่ หท้ ำการปิดการจราจร เพือ่ ใหป้ ระชาชนสามารถใช้เส้นทางไดต้ ามปกติ

2. ในเสน้ ทางเสดจ็ ฯ ให้จดั ช่องทางเสดจ็ ฯ และช่องทางประชาชนโดยใช้อปุ กรณ์เชน่ กรวยยาง ป้าย
ไฟ เพื่อความสะดวก

3. เส้นทางฝ่งั ตรงขา้ มเสน้ ทางเสด็จฯ กรณที ม่ี เี กาะกลางถนน เสน้ ทางฝัง่ ตรงขา้ มสามารถใช้ได้
ตามปกติทุกเสน้ ทาง กรณีไม่มีเกาะกลางถนนให้ใชอ้ ปุ กรณ์ เชน่ กรวยยางวาง โดยประชาชนสามารถว่ิงตาม
เสน้ ทางทีจ่ ดั ไว้ไดต้ ามปกติ

4. กรณที างร่วมทางแยกให้ประชาชนใชเ้ ส้นทางไดต้ ามปกติ ใชว้ ธิ กี ารควบคมุ รถ เช่น ใชก้ รวยยาง
วางควบคมุ กระแสรถ

5. สำหรบั สะพานกลบั รถหรือสะพานข้ามผ่านเสน้ ทางเสด็จฯ ให้ประชาชนใชไ้ ดต้ ามปกติ

6. กรณที างพเิ ศษที่มีด่านเกบ็ เงนิ ใหว้ างแนวกรวยยางด้านซ้ายใหป้ ระชาชนเดินรถได้ โดยใหเ้ หลอื
ชอ่ งทางสำหรบั ขบวนเสดจ็ ฯ อยา่ งน้อย 2 ช่องทาง

7. กรณเี ส้นทางรว่ มทางแยก ไมใ่ ห้บังคบั ใหป้ ระชาชนเปล่ียนเสน้ ทาง ให้คำนึงความตั้งใจของ
ประชาชนเปน็ หลัก

8. เนน้ ย้ำในการวางอุปกรณ์ใหพ้ จิ ารณาตามความเหมาะสม ให้คำนึงเวลากระทบประชาชนน้อย
ทีส่ ดุ

9. ใช้มาตรการประชาสัมพนั ธ์เพ่ือใหเ้ กิดความปลอดภัยสงู สุดกับทั้งประชาชนและผปู้ ฏิบัติหน้าท่ี

10. ผู้บงั คับบัญชาทุกระดับชั้น ต้องลงไปกำกับดูแลดว้ ยตนเอง สำหรับผปู้ ฏิบตั ใิ หใ้ ช้วาจา กิรยิ า
ท่าทางดว้ ยความสภุ าพ ไม่ให้ประชาชนรู้สึกว่าถกู บังคบั

39

โครงการจิตอาสา

ความเปน็ มาของจติ อาสาพระราชทานตามแนวพระราชดำริ

พระบาทสมเด็จพระเจา้ อยู่หวั ทรงพระกรุณาโปรดเกลา้ โปรดกระหม่อม ใหห้ น่วยราชการในพระองค์
904 ร่วมกนั จัดโครงการจติ อาสาพระราชทานตามแนวพระราชดำรเิ พือ่ เป็นการเฉลมิ พระเกยี รตแิ ละแสดง
ความสำนกึ ในพระมหากรุณาธิคณุ ของพระบาทสมเดจ็ พระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพติ รและ
สมเดจ็ พระบรมราชชนนพี ันปีหลวง ท่ีทรงประกอบพระราชกรณยี กจิ นานัปการ เพื่อประโยชน์สขุ ของ
ประชาชน ทงั้ นีเ้ พ่ือใหป้ ระชาชนมคี วาม สมคั รสมานสามัคคี มคี วามสขุ และประเทศชาติมีความมั่นคงอย่าง
ยัง่ ยืน โดยมีหนว่ ยราชการในพระองค์ 904 เป็นผ้กู ำกบั ดแู ลการปฏบิ ตั งิ านร่วมกับ หน่วยงาน ภายนอกท้ัง
ภาครฐั และเอกชน และให้จัดตง้ั ศูนย์อำนวยการใหญ่โครงการจิตอาสาพระราชทานตามแนวพระราชดำริ มี
หน้าที่ควบคมุ อำนวยการและประสานการ ปฏิบตั ิเพื่อให้การจดั กจิ กรรมจติ อาสาพระราชทานตามแนว
พระราชดำริ เป็นไปอยา่ งต่อเนือ่ งถูกต้องตามพระราโชบาย และสมพระเกยี รติ [166] การแบ่งประเภทของจิต
อาสา มี 3 ประเภท ดังน้ี

1. จติ อาสาพฒั นา ไดแ้ ก่ กิจกรรมจติ อาสาพระราชทานทมี่ ีวตั ถุประสงคเ์ พือ่ พฒั นาทอ้ งถ่ินของแต่ละ
ชมุ ชนใหม้ คี ณุ ภาพชีวิตและความเป็นอยู่ที่ดีขึน้ ไมว่ า่ จะเป็นกิจกรรมบำเพ็ญสาธารณประโยชน์ การอนุรักษ์
ธรรมชาติ และส่งิ แวดลอ้ มการอำนวยความสะดวกและความปลอดภัยในการดำรงชวี ิตประจำวนั การประกอบ
อาชีพ รวมทง้ั การสาธารณสุข ฯลฯ โดยแบ่งภารกิจงานเป็น ๘ กลมุ่ งาน ดังนี้

๑) จติ อาสาพัฒนาชุมชนเข้มแขง็
๒) จติ อาสางานประดษิ ฐ์และเผยแพรง่ านศลิ ปาชีพ
๓) จติ อาสาฝา่ ยกจิ กรรมการแสดงและนิทรรศการ
๔) จิตอาสาฝ่ายแพทย์และสาธารณสุข
๕) จิตอาสาฝา่ ยทะเบยี นและข้อมลู
๖) จิตอาสาฝา่ ยสง่ กำลงั บำรุงและสนบั สนุน
๗) จิตอาสาฝ่ายประชาสัมพันธ์
๘) จิตอาสาฝา่ ยรักษาความปลอดภัยและจราจร
www.royaloffice.th/จติ อาสา/เร่อื งควรร้/ู หลักสูตรจิตอาสา-904/

40

2. จติ อาสาภยั พบิ ัติ ได้แก่ กจิ กรรมจิตอาสาพระราชทานที่มวี ัตถปุ ระสงค์เพ่ือเฝา้ ตรวจ และ
เตรียมการรองรับภัยพบิ ตั ิ ท้ังที่เกิดจากธรรมชาติ และทีเ่ กิดจากสาเหตุอนื่ ท่สี ่งผลกระทบตอ่ ประชาชนในพนื้ ที่
โดยรวม และการชว่ ยเหลือบรรเทาการเดือดร้อนของประชาชนจากภยั พิบตั ิดงั กล่าวเชน่ อทุ ุกภัย วาตภัย
อัคคีภยั เป็นตน้

3. จิตอาสาเฉพาะกจิ ไดแ้ ก่ กิจกรรมจติ อาสาพระราชทานที่มวี ตั ถุประสงค์ให้ปฏิบัตใิ นงานพธิ ี หรอื
การรบั เสดจ็ ในโอกาสต่างๆ เปน็ การใชก้ ำลังพลจติ อาสาปฏิบตั กิ ับส่วนราชการท่ีเกี่ยวข้องในการช่วยเหลอื หรือ
อำนวยความสะดวกแกป่ ระชาชนทมี่ าร่วมงาน รวมท้งั การเตรยี มการ การเตรียมสถานที่ และ การฟื้นฟสู ถานที่
ภายหลังการปฏิบตั ใิ นพระราชพิธี และการเสด็จนั้น ๆ ใหเ้ ปน็ ไปด้วยความเรียบร้อย ตัวอยา่ งโครงการท่ีสำคัญ
ดังนี้

3.1 โครงการจติ อาสาพัฒนาคลองแม่ข่ารอง ผบ.มทบ.33 นำกำลงั พลจติ อาสา ของหนว่ ยดำเนิน
กิจกรรมจติ อาสาพฒั นาคลองแม่ขา่ ณ ชมุ ชนศรีมงคล แขวงนครพงิ ค์ อ.เมือง จว.ช.ม. โดยมีส่วนราชการจาก
จงั หวดั เชียงใหม่ สภ.จว.ช.ม., ตร.ทอ่ งเท่ยี ว, สำนักชลประทาน, เทศบาลนครเชียงใหม่ หน่วยทหารในพ้ืนที่
จว.ช.ม. และ ประชาชนชมุ ชนศรมี งคล จำนวน 300 นาย ไดด้ ำเนนิ พัฒนารวมระยะทาง 500 เมตร

3.2 โครงการจติ อาสาพฒั นา คลองเปรมประชากร
3.3 โครงการท่อลอด ถนนวิภาวดีรังสิต

ประสบการณ์ทางทหาร

เดือนมกราคม ถึงเดือนตลุ าคม พ.ศ. 2519 ทรงเขา้ รับการฝึกเพิม่ เติม และศกึ ษางานดา้ นการทหาร
ณ เครือรัฐออสเตรเลยี

ทรงเข้ารับการฝกึ หลกั สูตรวิชาอาวธุ พิเศษ การทำลายและยทุ ธวธิ รี บนอกแบบ หลกั สตู รต้นหนชนั้ สงู
หลักสูตรการลาดตระเวน และต้นหนชัน้ สูง รวมท้ังหลกั สูตรสง่ ทางอากาศ

พ.ศ. 2522 ถงึ พ.ศ. 2523 ทรงเข้ารบั การฝึกหลักสตู รการฝกึ บินเฮลิคอปเตอรใ์ ชง้ านท่ัวไป แบบ ยู
เอซ–1 เอซ ของบรษิ ัท เบลล์ รวมชวั่ โมงบนิ 59.36 ชัว่ โมง

41

เดอื นกุมภาพนั ธ์ ถงึ เดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2523 ทรงเขา้ รับการฝกึ ตามโครงการช่วยเหลือทางทหาร
กองทัพบกสหรฐั อเมริกา รวม 6 หลกั สูตร ไดแ้ ก่ หลักสตู รอาวุธประจำกายและเครอ่ื งยิงลูกระเบิด หลกั สูตร
การปฏบิ ัติการพเิ ศษ หลักสูตรการตอ่ ตา้ นการกอ่ การร้าย หลกั สตู รการสงครามแบบกองโจร หลักสูตรการฝึก
การดำรงชพี และหลกั สูตรสง่ ทางอากาศ (ทางบกและทางทะเล)

เดือนมิถนุ ายน ถงึ เดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2523 ทรงเข้ารับการฝกึ หลกั สตู รการฝึกบนิ เฮลิคอปเตอรใ์ ช้
งานทวั่ ไป แบบ ยู เอซ–1 เอซ กับเฮลิคอปเตอร์ใชง้ านท่วั ไป แบบ ยู เอซ–1 เอน็ ของบริษัทเบลล์ รวมชั่วโมง
บิน 259.560 ชั่วโมง

เดือนกันยายน ถงึ เดือนตุลาคม พ.ศ. 2523 ทรงเข้ารบั การฝกึ หลักสูตรการฝกึ บินเฮลิคอปเตอร์โจมตี
ติดอาวุธ แบบ ยู เอซ–1 เอซ ของบริษัทเบลล์ จากกองทัพไทย รวมช่วั โมงบิน 54.50 ช่ัวโมง

เดอื นธนั วาคม พ.ศ. 2523 ถงึ พ.ศ. 2524 ทรงเข้ารับการฝึกหลักสตู รการฝกึ บนิ เครื่องบินปีกตดิ
ลำตวั แบบ Sial–Marchetti SF 120 MT รวมช่ัวโมงบิน 172.20 ช่วั โมง

เดอื นมีนาคม ถึงเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2524 ทรงเข้ารบั การฝึกหลักสูตรการฝึกบนิ เครอื่ งบนิ ปีกตดิ
ลำตวั แบบ Cessna T–37 รวมชว่ั โมงบิน 240 ชว่ั โมง

เดอื นตลุ าคม ถึงเดือนธันวาคม พ.ศ. 2524 เสดจ็ พระราชดำเนินไปทอดพระเนตรกจิ การทางทหาร
และตำรวจ ณ สหราชอาณาจักร ราชอาราจกั รเบลเยียม ราชอาณาจักรเนเธอร์แลนด์ สหพนั ธส์ าธารณรฐั
เยอรมนี สาธารณรัฐฝร่ังเศส และเครือรฐั ออสเตรเลยี

เดือนตุลาคม พ.ศ. 2525 ถงึ พ.ศ. 2526 ทรงเขา้ รับการฝกึ หลักสูตรการฝึกบินเปลยี่ นเป็นเคร่ืองบนิ
ขับไล่ แบบ เอฟ–5 (พเิ ศษ) รุ่นที่ 83 (พุทธศักราช 2526) เอ ที ดบั เบิลยู และหลกั สตู รเครอ่ื งบนิ ขับไลช่ ั้นสงู
ร่นุ ที่ 83 (พุทธศกั ราช 2526) เอ วี ดับเบิลยู ณ ฐานทัพอากาศวลิ เลียมส์ รัฐอริโซนา สหรฐั อเมรกิ า รวนช่ัวโมง
บิน 2,000 ช่ัวโมง ซง่ึ ในขณะน้ัน พระองค์นบั ว่าเป็นองค์รัชทายาทพระองคเ์ ดียวในโลกที่ทรงสามารถขับ
เครือ่ งบินขบั ไล่ไอพ่นท่ีมีความเรว็ สงู กว่าเสยี งได้

พ.ศ. 2532 ทรงผ่านการฝกึ บินดว้ ยเครื่องบินใบพัด แบบมารค์ เคตต้ขี องฝูงข้นั ปลาย โรงเรยี นการบิน
กองทพั อากาศ และการฝึกบิน ดว้ ยเคร่อื งบนิ ไอพ่น แบบ ที 33 และหลกั สูตรนักบินขับไลไ่ อพ่นสมรรถนะสูง
กับเครื่องบิน ขับไล่ แบบ เอฟ 5 อ/ี เอฟ ของกองบนิ 1 ฝงู บิน 102 โดยทรงทำชว่ั โมงบิน 200 ชว่ั โมง ใน
เบอ้ื งตน้ และทรงทำชวั่ โมงบนิ สูงสดุ 1,000 ช่วั โมง และทรงเข้าร่วมการแข่งขนั การใช้อาวุธทางอากาศประจำปี
ซงึ่ ทรงทำคะแนนไดส้ งู ตามกติกา กองทัพอากาศไดท้ ูลเกล้าทูลกระหม่อมถวายเคร่ืองหมายความสามารถใน
การใชอ้ าวุธทางอากาศช้นั ที่ 1 ประเภทอาวธุ ระเบิดสี่ดาว อาวธุ จรวดสด่ี าว และอาวุธปนื สดี่ าว ในศกเดยี วกัน

42

เดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2547 ทรงเข้ารับการฝึกหลกั สูตรการในฐานะนักบินโบองิ้ 737–400 จาก
บรษิ ัท การบินไทย จำกัด (มหาชน), และทรงผา่ นการตรวจสอบจากการขนสง่ ทางอากาศ กับทรงไดร้ บั
ใบอนญุ าตนักบนิ พาณิชย์เอก

เดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2548 ทรงเขา้ รับการฝึกหลักสตู รกัปตัน จากบรษิ ทั การบนิ ไทย จำกัด และ
ทรงรบั การทลู เกลา้ ทลู กระหม่อม ถวายตำแหน่งนักบินท่ี 1 ใน พ.ศ. 2549 ท้ังนี้ ทรงปฏบิ ัตหิ น้าท่นี ักบินที่ 1
อย่างดเี ยยี่ มสมำ่ เสมอ รวมชั่วโมงบนิ 3,000 ชว่ั โมง

เดอื นพฤษภาคม พ.ศ. 2552 กรมการขนส่งทางอากาศได้ทูลเกลา้ ทลู กระหมอ่ มถวายใบรับรองใน
ตำแหนง่ ครฝู กึ ภาคอากาศกับตำแหนง่ ครูฝึกเครอื่ งชว่ ยฝึกบนิ สำหรบั เครอ่ื งบินโบอิง 737–400[172]

พระบรมราชอสิ รยิ ยศและพระเกียรติยศ

พระบรมราชอสิ ริยยศ

สมเดจ็ พระเจ้าลกู ยาเธอ เจา้ ฟา้ วชริ าลงกรณ บรมจักรยาดิศรสนั ตติวงศ เทเวศรธำรงสุบรบิ าล อภิ
คณุ ูประการมหติ ลาดุลเดช ภูมพิ ลนเรศวรางกรู กติ ติสิรสิ มบูรณส์ วางควัฒน์ บรมขตั ติยราชกมุ าร (28
กรกฎาคม พ.ศ. 2495 — 28 ธนั วาคม พ.ศ. 2515)

สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ บดนิ ทรเทพยวรางกรู สริ ิกิตยสมบูรณสวาง
ควัฒน วรขตั ติยราชสันตติวงศ์ มหติ ลพงศอดลุ ยเดช จักรีนเรศยุพราชวสิ ุทธิ สยามมกฎุ ราชกมุ าร (28 ธนั วาคม
พ.ศ. 2515 — 1 ธนั วาคม พ.ศ. 2559)

สมเด็จพระเจ้าอยหู่ ัวมหาวชิราลงกรณ บดนิ ทรเทพยวรางกูร[100] (1 ธันวาคม พ.ศ. 2559 — 4
พฤษภาคม พ.ศ. 2562)

พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดศี รสี นิ ทรมหาวชิราลงกรณ มหศิ รภูมิพลราชวรางกูร กติ ิสริ ิ
สมบรู ณอดุลยเดช สยามนิ ทราธเิ บศรราชวโรดม บรมนาถบพติ ร พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หวั [3] (4 พฤษภาคม พ.ศ.
2562 — ปจั จบุ ัน)

43

พระราชลญั จกรประจำรัชกาล

พระราชลญั จกรประจำพระองค์

พระราชลญั จกรประจำพระบาทสมเด็จพระวชริ เกลา้ เจ้าอยู่หัว เปน็ รูปวชิราวธุ ซ่งึ หมายถงึ สายฟ้า
อนั เป็นเทพศาสตราของพระอินทร์ เปน็ สัญลกั ษณ์ของพระบรมนามาภไิ ธย "วชริ าวุธ" มแี บบตามพระราชนิยม
ในพระบาทสมเดจ็ พระมงกุฎเกล้าเจา้ อยูห่ วั ด้านบนมี พระเกย้ี ว หรือ จลุ มงกุฎ เปน็ ศริ าภรณป์ ระดับพระเกศา
หรอื พระเศียรของพระราชโอรสและพระราชธิดาของพระมหากษัตรยิ ์ และเป็นพจิ ติ รเลขาประจำรชั กาลใน
พระบาทสมเดจ็ พระจุลจอมเกลา้ เจ้าอยหู่ ัว มแี บบตามพระราชนิยมในพระบาทสมเดจ็ พระจุลจอมเกลา้
เจา้ อยหู่ ัว แทนคำวา่ “อลงกรณ”์ ซงึ่ แปลวา่ เครื่องประดบั เปน็ พระราชสญั ลกั ษณ์ของพระบรมนามาภิไธย
“มหาวชริ าลงกรณ” เปลง่ รัศมีเป็นสายฟา้ ประดษิ ฐานอยู่บนพานแว่นฟ้า พร้อมด้วยฉตั รบริวาร

พระยศทหาร

พ.ศ. 2508 รอ้ ยตรี เหลา่ ทหารราบ เรอื ตรี พรรคนาวนิ เรืออากาศตรี เหล่าทหารนักบนิ และ
นายทหารพเิ ศษประจำกรมทหารราบที่ 1 มหาดเลก็ รักษาพระองค์ นายทหารพเิ ศษประจำกองทัพเรือ และ
นายทหารพิเศษประจำโรงเรยี นนายเรืออากาศ

พ.ศ. 2514: รอ้ ยโท เรอื โท และ เรืออากาศโท
พ.ศ. 2518: ร้อยเอก เรือเอก และ เรอื อากาศเอก และ นายทหารประจำกรมขา่ วทหารบก
กองทพั บก กระทรวงกลาโหม
พ.ศ. 2520: พนั ตรี นาวาตรี และ นาวาอากาศตรี
พ.ศ. 2521: รองผบู้ ังคบั กองพัน ทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ กรมทหารราบที่ 1 มหาดเล็กรกั ษา
พระองค์
พ.ศ. 2523: พันโท นาวาโท และ นาวาอากาศโท และ ผู้บงั คบั กองพนั กรมทหารมหาดเล็กรกั ษา
พระองค์ กรมทหารราบท่ี 1 มหาดเลก็ รกั ษาพระองค์ และ นายทหารพิเศษประจำกรมนักเรียนนายเรอื รกั ษา
พระองค์ กรมยทุ ธศึกษา โรงเรยี นนายเรอื ประจำกองบังคับการกรมทหารราบท่ี 3 รักษาพระองค์ กรมนาวกิ
โยธิน ประจำกรมนกั เรยี นนายเรอื อากาศ รักษาพระองค์ กรมยทุ ธศึกษา โรงเรยี นนายเรืออากาศ และ ประจำ
กองพนั ทหารอากาศโยธินท่ี 1 รกั ษาพระองค์

44

พ.ศ. 2524: นายทหารพิเศษประจำกรมทหารราบที่ 11 รักษาพระองค์
พ.ศ. 2525: นายทหารพเิ ศษประจำกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์ โรงเรียนนายร้อยพระ
จุลจอมเกล้า[192] และ นายกองเอก กองอาสารักษาดนิ แดน สำนกั อำนวยการกองอาสารกั ษาดนิ แดน
พ.ศ. 2526: พนั เอก นาวาเอก และ นาวาอากาศเอก
พ.ศ. 2527: ผู้บงั คบั การ กรมทหารมหาดเลก็ รักษาพระองค์
พ.ศ. 2529: ผบู้ งั คับการพเิ ศษ ประจำกรมรบพิเศษที่ 1 กองพลรบพิเศษท่ี 1 หนว่ ยบัญชาการ
สงครามพิเศษ
พ.ศ. 2530: พลตรี พลเรือตรี และ พลอากาศตรี และผบู้ งั คับการ กรมทหารมหาดเล็กราชวัลลภ
รกั ษาพระองค์
พ.ศ. 2531: พลโท พลเรือโท และ พลอากาศโท และผบู้ ัญชาการ หนว่ ยบญั ชาการทหารมหาดเล็ก
ราชวลั ลภ รักษาพระองค์
พ.ศ. 2534: นายทหารพิเศษประจำกรมทหารราบท่ี 2 รักษาพระองค์ กรมทหารราบที่ 12 รกั ษา
พระองค์ กรมทหาราบท่ี 21 รักษาพระองค์ กรมทหารราบท่ี 31 รักษาพระองค์ กองพันทหารมา้ ท่ี 4 รกั ษา
พระองค์ กรมทหารปนื ใหญ่ท่ี 1 รักษาพระองค์ และกองพันทหารชา่ งที่ 1 รกั ษาพระองค์
พ.ศ. 2535: พลเอก พลเรือเอก และ พลอากาศเอก ผบู้ ญั ชาการ หน่วยบญั ชาการถวายความ
ปลอดภยั สำนักผู้บัญชาการทหารสูงสุดและ นายกองใหญ่ กองอาสารักษาดนิ แดน สำนักอำนวยการกองอาสา
รกั ษาดินแดน
พ.ศ. 2547: นายทหารพเิ ศษประจำกองพนั ทหารราบที่ 3 กรมทหารราบที่ 1 มหาดเล็กรักษา
พระองค์
พ.ศ. 2548: นายทหารพิเศษประจำกรมทหารช่างที่ 1 รักษาพระองค์ กองพนั ทหารช่างที่ 2 รักษา
พระองค์ และกองพันทหารส่ือสารที่ 1 รกั ษาพระองค์
13 ตุลาคม พ.ศ. 2559: ดำรงตำแหนง่ จอมทัพไทย และ ดำรงพระราชยศ จอมพล จอมพลเรอื จอม
พลอากาศ [ต้องการอ้างองิ ]

45

สิ่งอันเนอื่ งมาดว้ ยพระบรมนามาภไิ ธย
สถาบนั การศึกษา

โรงเรียนมัธยมวชิราลงกรณวราราม อำเภอปากชอ่ ง จังหวดั นครราชสมี า
โรงเรยี นมหาวชิราลงกรณราชวิทยาลัย อำเภอวังน้อย จงั หวัดพระนครศรีอยุธยา
อาคารเฉลิมพระเกยี รติ 50 พรรษามหาวชิราลงกรณ์ คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัย
ราชภฏั บ้านสมเดจ็ เจ้าพระยา เขตธนบุรี กรงุ เทพมหานคร
อาคารวชริ ารัศมิ์ทปี งั กร โรงเรียนเศรษฐเสถียร ในพระราชูปถัมภ์
การคมนาคม
เขือ่ นวชิราลงกรณ อำเภอทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบรุ ี
ศาสนสถาน
วดั เขือ่ นวชริ าลงกรณ์ อำเภอทองผาภมู ิ จงั หวัดกาญจนบุรี[206]
วัดมหาธาตวุ ชิรมงคล อำเภออ่าวลกึ จงั หวัดกระบ่ี

สถานทร่ี าชการ

โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราช เชียงของ อำเภอเชียงของ จังหวดั เชียงราย
โรงพยาบาลสมเดจ็ พระยุพราช ตะพานหิน อำเภอตะพานหิน จังหวดั พจิ ติ ร
โรงพยาบาลสมเดจ็ พระยุพราช ปัว อำเภอปวั จังหวดั นา่ น
โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราช นครไทย อำเภอนครไทย จังหวดั พิษณโุ ลก
โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราช หลม่ เก่า อำเภอหล่มเก่า จังหวดั เพชรบรู ณ์
โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราช เดน่ ชัย อำเภอเดน่ ชัย จงั หวดั แพร่
โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราช เดชอดุ ม อำเภอเดชอุดม จังหวัดอบุ ลราชธานี
โรงพยาบาลสมเดจ็ พระยุพราช ท่าบอ่ อำเภอทา่ บ่อ จังหวดั หนองคาย
โรงพยาบาลสมเดจ็ พระยุพราช กระนวน อำเภอกระนวน จังหวดั ขอนแก่น
โรงพยาบาลสมเดจ็ พระยุพราช กฉุ นิ ารายณ์ อำเภอกุฉินารายณ์ จงั หวดั กาฬสนิ ธุ์
โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราช ธาตุพนม อำเภอธาตุพนม จงั หวัดนครพนม
โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราช สว่างแดนดนิ อำเภอสว่างแดนดิน จงั หวดั สกลนคร
โรงพยาบาลสมเดจ็ พระยุพราช เลิงนกทา อำเภอเลิงนกทา จังหวัดยโสธร
โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราช ดา่ นซา้ ย อำเภอด่านซ้าย จงั หวัดเลย

46

โรงพยาบาลสมเดจ็ พระยุพราช บา้ นดุง อำเภอบา้ นดุง จงั หวัดอุดรธานี
โรงพยาบาลสมเดจ็ พระยุพราช สระแกว้ อำเภอเมืองสระแก้ว จงั หวัดสระแก้ว
โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราช จอมบึง อำเภอจอมบึง จงั หวัดราชบุรี
โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราช เวียงสระ อำเภอเวียงสระ จังหวดั สรุ าษฎรธ์ านี
โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราช ฉวาง อำเภอฉวาง จังหวัดนครศรีธรรมราช
โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราช สายบุรี อำเภอสายบรุ ี จังหวัดปตั ตานี
โรงพยาบาลสมเดจ็ พระยุพราช ยะหา อำเภอยะหา จังหวัดยะลา
คา่ ยวชิราลงกรณ์ ตำบลป่าตาล อำเภอเมืองลพบรุ ี จังหวดั ลพบรุ ี

สถานที่

สวนวชริ เบญจทัศ เขตจตุจักร กรงุ เทพมหานคร

เหรยี ญที่ระลึก และเหรยี ญเฉลิมพระเกียรติ

เหรียญที่ระลึกพระราชพธิ ีสถาปนาสมเดจ็ พระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกฎุ ราชกุมาร

เหรยี ญทร่ี ะลกึ พระราชพธิ สี ถาปนาสมเดจ็ พระบรมโอรสาธิราช เจา้ ฟ้ามหาวชริ าลงกรณ สยาม
มกุฎราชกมุ าร มลี ักษณะ ดงั น้ี

ลักษณะ เป็นเหรยี ญเงนิ รูปกลมแบน มเี สน้ ผา่ ศนู ย์กลาง 3.1 เซนตเิ มตร ดา้ นหนา้ มีพระรูปของ
สมเด็จพระเจ้าลกู ยาเธอ เจา้ ฟ้าวชริ าลงกรณ์ ทรงหนั พระพักตรท์ างเบ้ืองขวา รมิ ขอบมีอักษรจารึกวา่ "สมเด็จ
พระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชริ าลงกรณ สยามมกฎุ ราชกมุ าร" ดา้ นหลงั มีอักษรพระนามาภไิ ธยย่อ "ว ก"
เหนือพระนามาภิไธยย่อมีรปู จุลมงกฎุ มรี ศั มี ที่รมิ ขอบมีอักษรจารึกว่า "ทีร่ ะลึกพระราชพิธีสถาปนาสมเด็จพระ
บรมโอรสาธริ าช สยามมกฎุ ราชกมุ าร 28 ธันวาคม 2515"

การประดับ ใชห้ ้อยแพรแถบสีขาวรมิ เหลือง สำหรับบุรษุ ใหแ้ พรแถบมีความกวา้ ง 3.1 เซนตเิ มตร
สำหรับสตรีหอ้ ยแพรแถบผูกเป็นรปู แมลงปอ ประดับได้อย่างเครื่องราชอสิ ริยาภรณ์ หากไม่ประดับอยา่ ง
เคร่ืองราชอิสรยิ าภรณ์ สามารถหอ้ ยคอหรอื ประดับดว้ ยวธิ ีอ่ืน ๆ ตามสมควรโดยไม่มีแพรแถบก็ได้

เหรียญท่ีระลึกพระราชพิธมี หามงคลเฉลมิ พระชนมพรรษา 5 รอบ 28 กรกฎาคม 2555
เหรยี ญท่ีระลึกพระราชพิธีมหามงคลเฉลมิ พระชนมพรรษา 5 รอบ 28 กรกฎาคม 2555 มลี กั ษณะ
ดังน้ี ลกั ษณะ เป็นเหรียญเงนิ รูปกลมแบน มเี สน้ ผ่าศนู ย์กลาง 32 มลิ ลิเมตร