รวมคําศพั ท์
บทที 13 ระบบยอ่ ยอาหาร
1.อะมบี า ( ameba)
เปนโปรโตซวั สกุลหนงึ สามารถเคลอื นไหว
ไดด้ ว้ ยส่วนของลาํ ตวั ทียืนออกมาชัวคราว
เรยกวา่ เทา้ เทยี ม และถอื วา่ เปนตัวแทน
ของสิงมชี วี ตเซลลเ์ ดยี วทีรู้จกั กนั ดี คําวา่
อะมบี า นันมกี ารใชห้ ลากหลาย หมายถงึ
สัตวเ์ ชน่ นี และสัตวจ์ าํ พวกอนื ทีมคี วามใกล้
ชิดในทางชวี วทยา
2.เทา้ เทียม
(pseudopods)
เท้าเทยี มนันไม่ใชโ่ ครงสร้างในการ
เคลือนทีเสียทีเดียว แต่เปนแคก่ ารดนั
เยอื ห้มุ เซลล์ให้โปงออกมา และใหผ้ วิ หน้า
ของเซลล์ทียนื ออกมา ทาํ หนา้ ทใี นการ
เคลือนทีอะมบี อยด์
3.คอหอย
(pharynx)
คอหอยเปนสว่ นหนึงของระบบทางเดนิ
อาหารและระบบทางเดินหายใจของสิงมี
ชวี ตหลายชนิด เนืองจากทังอาหารและ
อากาศต่างผา่ นเขา้ สู่คอหอย
4.ตบั (liver)
เปนอวยั วะสาํ คัญทีพบในสตั วม์ ีกระดูกสนั
หลงั และสัตวบ์ างชนิด ในร่างกายมนุษย์อย่ใู น
ช่องท้องซีกขวาดา้ นบนใตก้ ระบงั ลม
5.นําดี
(bile or gall)
เปนของเหลวสีเหลอื งหรอเขยี ว มีรสขม
หลังออกมาจากเซลล์ตับ
(hepatocyte) ทีอยูใ่ นตบั ของสตั วม์ ี
กระดกู สนั หลงั เกอื บทกุ ชนดิ ในสตั ว์
หลายชนดิ นาํ ดจี ะถกู เกบ็ ไวท้ ีถุงนาํ ดีใน
ระหวา่ งมืออาหาร
6ุ .ตบั ออ่ น
( pancreas)
เปนอวยั วะซงึ เปนตอ่ มในระบบยอ่ ยอาหารและ
ระบบตอ่ มไร้ทอ่ ในสตั วม์ ีกระดูกสนั หลัง ใน
มนุษย์ ตับอ่อนอยู่ในช่องท้องหลงั กระเพาะ
อาหาร เปนต่อมไร้ท่อซงึ ผลิตฮอร์โมนสําคัญ
หลายชนดิ รวมถงึ อนิ ซูลนิ กลูคากอน โซมาโต
สเตตนิ และแพนครเอติกพอลเิ พพไทด์ซึงไหล
เวยนอยู่ในเลือด
ึ7.ตอ่ มนาํ ลาย
(: salivary gland)
ตอ่ มทีสร้างนาํ ลายอยภู่ ายในบรเวณช่องปาก
พบไดใ้ นสตั วเ์ ลยี งลกู ด้วยนาํ นมและแมลง
สําหรับสตั วเ์ ลียงลูกดว้ ยนํานมจะผลติ นาํ ลาย
เพอื เปนนําย่อยและคลุกเคล้าอาหาร สว่ นใน
แมลงจะใช้สําหรับสร้างกาวหรอใย
8.ลาํ ไสเ้ ลก็
(Small Intestine)
เปนส่วนทยี าวทสี ดุ ของทางเดินอาหาร ต่อมา
จากกระเพาะอาหารมคี วามยาวประมาณ 7-8
เมตร ผนงั ดา้ นในของลาํ ไส้เล็กมีลกั ษณะเปน
ลอนตามขวาง มีส่วนยนื เล็กๆมากมายเปน
ตมุ่ เรยกวา่ วลลสั (Villus พหพู จน์เรยกวา่
Villi) เพอื เพิมพืนทผี ิวในการดูดซมึ สาร
อาหารทีย่อยแล้วได้อย่างมปี ระสทิ ธภิ าพ
9.ทวารหนัก (anus)
มาจากคาํ ภาษาลาตนิ anus แปลวา่
"วงแหวน" หรอ "วงกลม" เปนรูเปดตรง
สว่ นปลายของทางเดินอาหารของสัตวต์ รง
ขา้ มกบั ปาก มีหนา้ ทใี นการควบคมุ การ
ปล่อยอจุ จาระ,
10.ดูโอดนี มั
(duodenum)
\เปนลาํ ไส้ส่วนทตี อ่ มาจากกระ เพาะ
อาหารสว่ นไพโรลัส (Pylorus) ลกั ษณะ
เปนท่อกลวงโค้ง รูปตัวซี (C) ซึงลาํ ไส้เล็ก
ส่วนนีจะล้อมเปนวงทีสว่ นหวั ของตับออ่ น
(Pancreas) มีหนา้ ที
นาย วรปรัชญ์ กิงแก้วก้านทอง
ม.5/2 เลขท3ี 2