FLIPBOOK
AKSARA JAWA
DENING
DESI ROSITA
Maca wacan kang tinulis aksara Jawa iku kawitan saka ngreteni aksara Jawa,
pasangan, lan sandhangane. Mula saka iku sadurunge putra siswa diparingi materi kang
gegayutan karo maca aksara Jawa. Sinaunen kanthi tenan materi ngenani aksara Jawa!
Gladhen
1. Ucapna aksara Jawa nglegena iki, lan tuladha tembung-tembunge kanthi trep!
AKSARA JAWA (nglegena)
ha na ca ra ka
da ta sa wa la
pa dha ja ya nya
ma ga ba tha nga
PASANGAN AKSARA JAWA …
…… … … …
… …… …
… …
…… ……
…… …
…
Tuladha : Waja
basa
lara Kaya
sada padha
kasektene tumindak
pangandikan sliramu
SANDHANGAN
Sandhangan swara
Wujude Jenenge Pocapane Tuladha
kali :
….. wulu i buku :
lele :
….. suku u dodol :
taling e kesel :
…..
….. taling tarung O
pepet ê
…..
Sandhangan panyigeg layar r Bubar :
….. h sawah :
ng walang :
wignyan paten sebel :
….. ……ra praja :
ceceg
…..
pangkon
…..
cakra
…..
cakra keret ……re kreteg :
…..
cakra la ……la glali :
…..
….. cakra wa ……wa swarga :
….. pengkal …..ya kyai :
Aksara Swara
Aksara swara cacahe ana 5, digunakake kanggo nulis jeneng, gelar, jeneng
panggonan lan jeneng lembaga. Carane nulis saben satembung sa-aksara ing wanda
ngarep dhewe yen ora ana ngarep dhewe isa ing wanda candhake
A: I E: U: O:
Allah Akademi Perawat Ernawati Universitas Okunawa Net
Angka Jawa
Panulise angka Jawa ing sajroning ukara iku kaapit dening titik loro „ ‟
05
16
27
38
49
Tuladha 2012 : 2013 : 1945 :
Taun 2014 aku bali.
Aksara Murda
Aksara murda cacahe ana 7, digunakake kanggo nulis jeneng, gelar, jeneng
panggonan lan jeneng lembaga. Carane nulis saben satembung sa-aksara ing wanda
ngarep dhewe yen ora ana ngarep dhewe isa ing wanda candhake.
Wujude Jenenge Tuladhane
Ka
Jaka Tingkir
Na Nigeria :
Ta Praja Mataram :
Sa Sarjana pendidikan :
Ba Balai Kota :
Pa Diponegara :
Ga Gang Gajah Mada :
Aksara Rekan
Aksara rekan kanggo nulis aksara konsonan saka tembung manca.
Aksara rekan isa dadi pasangan lan diwenehi sandhangan.
Wujude Arane Tuladhane Aksara latin
Kh Khalbu
f/v Favorit
Dz Adzan
Gh Ghoirul
Z Zebra
Sy Syukur
Ing wulangan ngarep wis diandharake aksara Jawa wiwit aksara nglegena nganti
aksara rekan. Ing wulangan iki putra siswa bakal nyinau babagan cara supaya wasis nulis
nganggo aksara Jawa. Tulisan aksara Jawa ing madyaning bebrayan wektu iki sing dadi
pathokan panulise yaiku tatanan Sriwedari. Sanajan isih ana kang nggunakake tatanan
Kongres Basa Jawa kapindho ing Malang. Mula saka iku setitekna katrangan ing ngisor iki!
Wewaton nulis aksara Jawa:
a. Panulise nggandhul garis (yen katulis ana ing kertas garis)
b. Panulise dhoyong utawa jejeg
c. Panulise saka ngisor sepisan dadi
Aksara sigeg
1. Panulise aksara sigeg kang mapan ana ing pungkasane tembung utawa ukara katulis
kanthi dipangku (diwuwuhi pangkon … )
Tuladha : laras :
Cagak :
2. Panulise aksara sigeg rangkep loro lumrahe aksara sigeg kapisan wutuh dene aksara
sigeg kaloro dadi pasangane.
Tuladha :
Tumbas : begja :
3. Aksara sigeg rangkep telu.
Panulise aksara Jawa ora kena nganti sungsun telu, tumrape tembung-tembung
kadayan dening panjingan … lan …
a. Tumrap pasangan kang panulise jejer karo aksara kang dipasangi kayata lan
isa ditrapi panjingan … lan …
Tuladha : : manuk swari :
Amplop
b. Nanging pasangan kang panulise ana sangisore aksara kang dipasangi, panulise
kanthi cara :
- Aksara sigeg kapisan kapangku
- Aksara sigeg kapindho wutuh
- Aksara sigeg katelu dadi pasangane
Tuladha :
Ambles : anak kwalon :
Pepeling ana aksara sigeg wujude kaya rangkep telu, nanging sejatine rangkep loro
Tuladha :
Ambyar :
… dudu aksara sigeg nanging minangka sandhangan wyanjana pengkal.
c. Ater-ater anuswara wujude : n : , m : , ng : , ny : .
Tuladha :
Ndadak : nggawa :
Mbiji : njilih :
4. Panambang a, e, I, ana, en, an, ake yen sumambung ing aksara sigeg ing pungkasaning wanda,
mula panulise aksara sigeg ing pungkasaning wanda iku dadi rangkep, aksara sigeg kapisan
katulis wutuh dene aksara sigeg kapindho dadi pasangan aksara sigeg kapisan.
Tuladha :
obaha : dolanana :
sikilan :
becike : cekelen :
nyaponi : nobatake :
5. “pa” cerek lan “nga” lelet
iku minangka luruhe
iku minangka luruhe lemah :
Tuladha :
reget :
6. Pasangan … lan pasangan … Manawa oleh sandhangan suku, cakra, utawa cakra keret wuwuh
sikil ing mburi. :
Tuladha :
tumbas dhuku
wis thukul :
7. Aksara kang oleh sandhangan panjingan ora kena dadi pasangan kang dumunung ing ngisor
aksara. Aksara kang dipasangi kudu kasigeg nganggo pangkon. Pathokan iki digunakake nalika
ana telung konsonan jejer ing ukara.
Tuladha :
menek klapa :
ngarep-arep swarga :
Panulise aksara Murda. Aksara murda cacahe ana 7 yaiku (ka), (na), (ta), (sa),
(ba), (pa), (ga),
kang digunakake kanggo nulis jeneng, gelar, jeneng panggonan lan jeneng lembaga. Carane
nulis saben satembung sa-aksara ing wanda ngarep dhewe yen ora ana ngarep dhewe isa
ing wanda candhake.
Tuladha :
Raden Mas Rumpaka :
Ratan Pandhawa :
Panulise angka Jawaing sajroning ukara iku kaapit dening titik loro „ ‟
Tuladha : :
lair ing tanggal 29-11-1979
Gladhen
1. Unekna kanthi lesan aksara Jawa ing ngisor iki!
No Aksara Jawa No Aksara Jawa
1 11
2 12
3 13
4 14
5 15
6 16
7 17
8 18
9 19
10 20
2. Wacanen wacan ing ngisor iki kanthi lafal kang trep!