รายงานภาษาไทยเรื่องคำผวน

อ

คำผวนเรื่ อง ฮ

General knowledge

ข สิ่งที่เจอบ่อยในชีวิตประจำวัน

เสนอ ก

คุ ณครู เทียนพิ ไล กรเกศอาภากาญจน์

ค

รายงานฉบั บนี้เป็ นส่ วนหนึ่งในรายวิ ชาภาษาไทย 4 ( ท22102 )
ภาคเรียนที่ 2 ปี การศึ กษา 2565
โรงเรียนโยธิ นบู รณะ



รายงาน

เรื่อง คำผวน

จัดทำโดย

ด.ญ.เกวลิน ตุ้มฉิม ม.2/2 เลขที่ 3

ด.ญ.เขมนลิน เปี ยจั่น ม.2/2 เลขที่ 4

ด.ญ.ณัฏฐณิชา วะโนปะ ม.2/2 เลขที่ 9

ด.ญ.ธมนพัชร์ ภคพงศ์ พิริยะ ม.2/2 เลขที่ 14

ด.ญ.ศรุ ดา โล่วิศาลมงคล ม.2/2 เลขที่ 30

ด.ญ.ศุภนิ ดา พิมลศรี ม.2/2 เลขที่ 31

ด.ญ.สุธางศ์ รัตน์ สะพานทอง ม.2/2 เลขที่ 33

รายงานฉบับนี้ เป็ นส่วนหนึ่ งในรายวิชาภาษาไทย
(ท22102)

ภาคเรียนที่ 2 ปี การศึ กษา 2565
โรงเรียนโยธินบูรณะ

สารบัญ หน้ า

เรื่อง ก
1
คำนำ 2
บทนำ 3
ความหมายของคำผวน
หลักทั่วไปของการผวนคำ 4
วัตถุประสงค์และโอกาสในการใช้คำผวน 5
ประวัติความเป็ นมาของคำผวน 6
คำที่สะท้อนวัฒนธรรมไทย 7
บทสรุ ป 8
บรรณานุกรม

คำนำ

รายงานเล่มนี้ จัดทำขึ้นเพื่อเป็ นส่วนหนึ่ งของวิชาภาษาไทย

ชั้นมัธยมศึ กษาปี ที่2 เพื่อให้ได้ศึ กษาหาความรู้ในเรื่องคำผวน และ

ได้ศึ กษาอย่างเข้าใจเพื่อเป็ นประโยชน์ กับการเรียน

ผู้จัดทำหวังว่า รายงานเล่มนี้ จะเป็ นประโยชน์ กับผู้อ่าน

หรือนั กเรียน นั กศึ กษา ที่กำลังหาข้อมูลเรื่องนี้ อยู่ หากมีข้อแนะนำ

หรือข้อผิดพลาดประการใด ผู้จัดทำขอน้ อมรับไว้และขออภัยมา ณ

ที่นี้ ด้วย

คณะผู้จัดทำ
15 ธันวาคม 2565

ก

บทนำ

ช่วงนี้ เบลอๆ…เบลอว่ารักแถบ แบบว่ารักเธอ คำผวนนี้
คงจะเป็ นคำผวนที่หลายๆคนรู้จัก และยังมีคำผวนอื่นๆอีก
ที่หลายคนใช้ในการพูดทั้งพูดคำคม พูดตอนจีบสาว หรือ

แม้กระทั่งแซวเพื่อน คำผวนมักใช้ในการพูดหยอกล้อ

สนุกสนานในบรรดากลุ่มเพื่อนที่สนิ ท หรือพูดเพื่อทำให้


บรรยากาศครื้นเครงจึงมีการนิ ยมพูดกันทั่วหลาย



โดยคณะผู้จัดทำมีจุดประสงค์ในการจัดทำรายงาน

เรื่องนี้ ขึ้น เพราะ อยากจะทราบถึงประวัติความเป็ นมา

หลักการในการผวนคำ และการใช้คำผวนในโอกาสต่างๆ




1

ความหมายของคำผวน

แม้ว่าจะไม่มีสอนในโรงเรียนมาก แต่การผวน
คำก็อยู่คู่กับคนไทยมานาน



คำผวน คือ คำพูดที่เกิดจากการเล่นภาษาอย่าง
หนึ่ งของคนไทยที่ใช้วิธีกลับเสียงของคำ โดย
การสลับเสียงระหว่างคำหรือพยางค์ เมื่ออ่าน
ย้อนกลับสระกันแล้วจะได้คำที่มีความหมาย
ใหม่เกิดขึ้น ส่วนใหญ่จะได้คำที่มีความหมาย
ไปในทางที่ไม่ค่อยสุภาพ และคำที่เกี่ยวข้องกับ

เรื่องเพศโดยส่วนใหญ่ ซึ่งคนไทยถือว่าไม่
สุภาพ เป็ นเรื่องหยาบโลน



2

หลักทั่วไปของการ

ผวนคำ

1.คำผวนเป้ นการเล่นทางภาษาอย่างหนึ่ งในภาษาไทย ที่ใช้วิธี

การผวนคำ หรือสลับตำแหน่ งเสียงและพยัญชนะท้าย



2.การสลับตำแหน่ งที่สมบูรณ์จะเกิดขึ้นกับคำสองพยางค์ เช่น
ดำเนิ น-เดินนำ ในที่นี้ พยัญชนะต้นของทั้งสองพยางค์ยังคง

ตำแหน่ งเดิม แต่สลับเสียงสระ

(พร้อมตัวสะกด) คือ สลับระหว่างสระ “อำ” กับสระ “เอิน”

3. ในคำ3พยางค์
จึงอาจเลือกที่จะผวนเฉพาะบาง
การผวนจะยุ่งยาก

คู่ของพยางค์ เช่นสวัสดี(สะ-หวัด-ดี) มักเลือกผวนเฉพาะ พยางค์ที่

สองและสาม คือ

หวัด (สระ “อะ” เสียงเอก+ตัวสะกด”กด”) -ดี (สระ”อี” เสียง

สามัญ ตัวสะกด ไม่มี) -> วี (สระ “อี” เสียงสามัญ ตัวสะกดไม่มี)

-ดัด( สระ”อะ” เสียงเอก+ ตัวสะกด “กด”)



4. คำ 4 พยางค์ขึ้นไป ถึงแม้ไม่นิ ยมกันมากนั ก แต่ก็ยังมีคำที่ใช้

ผวนได้ โดยนำพยางค์แรกกับพยางค์สุดท้ายมาผวนกัน ส่วน 2

พยางค์ตรงกลางยังอยู่คงเดิม เช่น หมายเลขไอพี - หมีเลขไอพาย

3

วัตถุประสงค์

และโอกาสใน

การเล่นคำผวน

การเล่นคำผวนมีวัตถุประสงค์ เพื่อให้เกิดความ
สนุกสนานมากกว่าทำให้เกิดความคิดเกี่ยวกับอารมณ์ทาง
เพศ ดังนั้ นบางครั้งก็ใช้เพื่อลดถูกนั ยทางเพศลง ดังเช่น
ในการเล่นปฏิพากย์หรือลิเก เมื่อต้องการจะกล่าวพาดพิง

ถึงเรื่องเพศก็มักเลี่ยงใช้คำผวนแทน ก็เป็ นวิธีที่นิ ยมใช้
กันมาก เนื่ องจากวัฒนธรรมไทยถือกันว่าเรื่องเพศเป็ น
ของสกปรก ไม่สมควรพูดในที่สาธารณะ เมื่อพูดตรงๆ
ไม่ได้ ก็ต้องหาทางเลี่ยงแทน คำผวนจึงเป็ นทางออกที่ดี
บางครั้งคำผวนก็ถูกใช้เพื่อผ่อนคลายความตึงเครียด หรือ
เปลี่ยนบรรยากาศที่น่ าเบื่อในกิจกรรมที่ทำอยู่ เช่น ชาว
บ้านที่ร่วมแรงกันลงแขกทำงานมักจะร้องเพลงต่างๆโดย
มีคำผวนในเนื้ อเพลง บางโอกาศก็มีประสงค์เพื่อแสดง

ศิ ลปะของการประพันธ์ในรู ปร้อยกรองหรือปริศนา
คำทายที่มีความคล้องจองกัน ทั้งนี้ เพราะคนไทยมีนิ สัย
เจ้าบทเจ้ากลอนสืบมาแต่โบราณ ฉะนั้ นแทนที่จะผูกคำ
ประพันธ์หรือปริศนาคล้องจองโต้ตอบกันธรรมดา ก็ใช้
คำผวนแทรกเข้าไปแทนคำพูดที่มีความหมายตรงไปตรง

มา เพื่อให้เกิดความสนุกสนาน

4

ประวัติความเป็ นมาของ

คำผวน

ไม่มีหลักฐานที่บ่งบอกว่าคำผวนกำเนิ ดมาเเต่เมื่อใด เเต่
อาจสันนิ ษฐานถึงที่มาได้เป็ น 2 ประการ คือ ประการ

แรกอาจเป็ นเพราะความสนุกปาก ประการที่สอง
เนื่ องจากสังคมไทยปิ ดกั้นความรู้เรื่องเพศ จึงโต้ตอบ
เเละเเสดงออกในทางตรงข้าม คือการฝ่ าฝื นข้อห้าม ซึ่ง

ตรงกับหลักการทางจิตวิทยา ซึ่งถือว่า
”การปกปิ ดเป็ นการเร้าความสนใจ”



ประวัติความเป็ นมาของคำผวนเท่าที่มีหลักฐานปรากฎพบ
ว่ามีการเล่นคำผวนมาตั้งแต่ครั้งกรุ งศรีอยุธยาตอนปลาย
มีเรื่องเล่าว่าในรัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ศรี
ปราชญ์ กวีเอกในสมัยนั้ นได้เคยแต่งโคลงกระทู้คำผวน

เอาไว้ 1 บทมีความว่า



“เป ทะเลอยู่ถํ้า มีถม (ปูทะเล)
แป สะหมูอยู่ตาม ไต่ไม้ (ปูแสม)
มา แดงกว่าหางาม หาคู่ (แมงดา)
นา ปลํ้านํ้ าจิ้มให้ รสลิ้มชิมบอล” (นํ้ าปลา)

5

คำผวนสะท้อนวัฒนธรรมไทย

การเล่นคำผวนถือเป็ นศิ ลปะการเล่นคำทางภาษาอย่างหนึ่ งที่
สะท้อนให้เห็นถึงวัฒนธรรมไทยด้านต่างๆดังนี้

วัฒนธรรมการใช้ภาษา เนื่ องจากคำผวนเป็ นศิ ลปะการ
เล่นคำ โดยการพลิกแพลงได้อย่างใดอย่างหนึ่ ง ที่สะท้อน
ให้เห็นว่าภาษาไทยมคการเคลื่อนไหวเปลี่ยนแปลงอยู่
ตลอดเวลาไม่เคยหยุดนิ่ ง

วัฒนธรรมด้านความเป็ นอยู่ ปรากฎในรู ปของปริศนา
คำทายที่สะท้อนถึงการดำรงชีพ อาหารการกิน และ
เครื่องใช้ไม้สอย

วัฒนธรรมด้านความรู้สึกนึ กคิด ความเชื่อ และทัศนคติของ
คนไทยที่สะท้อนออกมาในรู ปของปริศนาคำทาย และ
ลักษณะนิ สัยของคนไทย ได้แก่ ความสนใจในเรื่องเพศเเต่
ไม่เอ่ยถึงตรงๆ มักใช้วิธีพูดเลี่ยงๆ ให้เป็ นเรื่องสนุก ซึ่ง
นั บเป็ นความเฉียวฉลาด และมีสติปั ญญา ช่างคิดช่างสังเกต
ช่างเปรียบเทียบ

6

บทสรุ ป

คำผวนที่เกิดจากการเล่นภาษาอย่างหนึ่ งของคนไทย

ที่ ใช้ วิธีกลับเสี ยงของคำโดยการสลับเสี ยงระหว่างคำ
หรือพยางค์ เมื่ออ่านย้อนกลับสระกันแล้วจะได้คำที่มี

ความหมายใหม่เกิดขึ้นทั้งนี้ คำผวนมีวัตถุประสงค์เพื่อให้

เกิดความสนุกสนานและความผ่อนคลายมากกว่าทำให้

เกิดความคิดเกี่ยวกับอารมณ์ทางเพศ ดังนั้ นบางครั้งก็ใช้

เพื่อลดถูกนั ยทางเพศลงเนื่ องจากวัฒนธรรมไทยถือกัน

ว่าเรื่องเพศเป็ นของสกปรก ไม่สมควรพูดในที่สาธารณะ

เมื่อพูดตรงๆไม่ได้ ก็ต้องหาทางเลี่ยงแทน

การเล่นคำผวนถือเป็ นศิ ลปะการเล่นคำทางภาษา

อย่างหนึ่ งที่สะท้อนให้เห็นถึงวัฒนธรรมไทยในหลายๆ

ด้านทั้งการใช้ภาษา ความเป็ นอยู่และความรู้สึกนึ กคิด

7

บรรณานุกรม

สารานุกรมวัฒนธรรมไทย ภาคกลาง (เล่ม3). กรุ งเทพฯ

: มูลนิ ธิสารานุกรมวัฒนธรรมไทยธนาคารพานิ ชย์, 2542.

คำไทย. “คำผวนคืออะไร.” (ออนไลน์ ).เข้าถึงได้จาก:
https://m.facebook.com/kumthai.th/photos/a.1502532273398314/1
643799155938291/?type=3 .สืบค้นเมื่อ 15 ธันวาคม 2565.

8