เชื้อเพลิง วัสดุหล่อลื่น วัสดุหล่อเย็น

วัสดุงานช่างอุตสาหกรรม

หน่วยที่ 4

เชื้อเพลิง วัสดุหล่อลื่น วัสดุหล่อเย็น

เชื้อเพลิง

สารซึ่งเมื่อเผาไหม้แล้วให้พลังงานความร้อนออกมา
ในปริมาณที่สูงพอที่จะนำไปใช้ประโยชน์ได้ และ อัตราเร็วของ
การเกิดปฏิกิริยาเมื่อเกิดการเผาไหม้อยู่ในระดับที่ควบคุมได้

ประเภทของเชื้อเพลิง

เชื้อเพลิงแข็ง เชื้อเพลิงเหลว ก๊าซหรือแก๊ส

เชื้อเพลิงแข็ง ถ่านหิน ถ่านไม้
ฟืน
เชื้อเพลิงที่มีสถานะที่เป็นของแข็ง ของเหลือจาก
ที่อุณหภูมิปกติ และ ธาตุที่เป็นองค์ การเกษตร
ประกอบของเชื้อเพลิงชนิดนี้ส่วนมากจะ
ประกอบไปด้วย คาร์บอน ไฮโดรเจน
ออกซิเจน ไนโตรเจน กำมะถัน และ เถ้า
เมื่อทำปฏิกิริยาทางเคมีกับออกซิเจนใน
อากาศแล้วจะให้พลังงานความร้อนออกมา

ซับบิทูมินัส (Sub Bituminous) มี
สีดำ เป็นเชื้อเพลิงที่มีคุณภาพเหมาะ

สมในการผลิตกระแสไฟฟ้า

พีต (Peat) เป็นขั้นแรกใน บิทูมินัส (Bituminous) เป็นถ่านหินเนื้อ
กระบวนการเกิดถ่านหิน ประกอบ แน่น แข็ง ประกอบด้วยชั้นถ่านหินสีดำมัน
ด้วยซากพืชซึ่งบางส่วนได้สลายตัวไป
แล้วสามารถใช้เป็นเชื้อเพลิงได้ วาว ใช้เป็นเชื้อเพลิงเพื่อการถลุงโลหะ

ถ่านหิน แอนทราไซต์ (Anthracite) เป็นถ่านหิน
ที่มีลักษณะดำเป็นเงา มันวาวมาก มีรอย
ลิกไนต์ (Lignite) มีซากพืชหลงเหลืออยู่เล็ก
น้อย มีความชื้นมาก เป็นถ่านหินที่ใช้เป็นเชื้อ แตกเว้าแบบก้นหอย ติดไฟยาก

เพลิงในงานอุตสาหกรรรม

เชื้อเพลิงเหลว

เชื้อเพลิงที่มีสถานะที่เป็น เชื้อเพลิงเหลวที่ได้จากการกลั่นปิโตรเลียม
ของเหลวที่อุณหภูมิปกติ
เชื้อเพลิงเหลวที่
ได้จากพืชผล
ทางการเกษตร

เชื้อเพลิงเหลว

ที่ได้จากการกลั่น
ปิโตรเลียม

น้ำมันเบนซิน เบนซิ น
GASOLINE
น้ำมันเบนซินเป็นน้ำมันเชื้อเพลิงส่วนที่เบา ออกเทน 95

ที่สุด ที่ได้จากการกลั่นน้ำมันดิบ ส่วนนี้เรียกว่า

แนฟธา (Naphtha) แล้วจึงนำมาปรับปรุงคุณภาพ

คือการเพิ่มค่าออกเทน มี 2 ประเภท คือ น้ำมัน เบนซิน เบนซิ น
ออกเทน 91
เบนซินรถยนต์ (Motor Gasoline) และน้ำมัน ออกเทน 95
คล้ายคลึงกับเบนซิน
เบนซินอากาศยาน (Aviation Gasoline) ซึ่งทั้งสอง ใช้ได้กับรถยนต์แทบทุก ออกเทน 95 แต่ถูกลด
คุณภาพลงมาเล็กน้อย
ประเภทนี้มีข้อแตกต่างกันตรงที่น้ำมันอากาศยานจะ ประเภท เนื่องจากไม่มีส่วน ยังคงไม่มีส่วนผสมของ
มีค่าออกเทนสูง กว่าน้ำมันเบนซินรถยนต์ ผสมของเอทิลแอลกอฮอล์ เอทิลแอลกอฮอล์ มีค่า
พร้อมมีค่าออกเทนสูง การ ออกเทนน้อยกว่า ส่งผล
การเพิ่มค่าออกเทนของน้ำมัน เผาไหม้ของเครื่องยนต์ ทำให้การตอบสนองการ
1.เติมสารตะกั่ว ซึ่งเป็นสารประกอบที่ควบคุมปฏิกิริยา สมบูรณ์ ทำให้ เบนซิล ออก ขับขี่ไม่ดีเท่าออกเทน 95
การเผาไหม้ของน้ำมนเบนซิน เทน 95 เป็นน้ำมันที่ตอบ
2.ไม่เติมสารตะกั่ว ปรับปรุงขบวนการกลั่น และการเติม สนองการขับได้ดีที่สุด
สารที่มีค่าออกเทนสูง เรียกว่า ออกเทนบูสเตอร์

น้ำมันดีเซล เบนซิ น
DIESEL ออกเทน 95

น้ำมันเชื้อเพลิงสำหรับเครื่องยนต์ดีเซล
ซึ่งมี 2 ชนิด คือ น้ำมันดีเซลหมุนช้า และ
น้ำมันดีเซลหมุนเร็ว แต่ในสถานีบริการทั่วไป
จะจำหน่ายเฉพาะน้ำมันดีเซลหมุนเร็วเท่านั้น

น้ำมันดีเซลหมุนเร็ว เป็นผลิตภัณฑ์ที่ใช้กับเครื่องยนต์
ที่มีความเร็วรอบสูง มีความเร็วเกิน 1,000 รอบต่อนาที
ขึ้นไป เช่น รถยนต์เครื่องยนต์ดีเซล

น้ำมันดีเซลหมุนช้า เป็นผลิตภัณฑ์ที่ใช้กับเครื่องยนต์
ที่มีความเร็วรอบต่ำ จะต่ำกว่า 1,000 รอบต่อนาที เช่น
เครื่องจักรกล

เครื่องยนต์ดีเซลให้แรงม้าน้อยจึงใช้บรรทุกของได้ดี

น้ำมันก๊าด น้ำมันเตา

สะอาด ไม่มีตะกอน สิ่งไม่บริสุทธิ์  อันจะเป็น น้ำมันเตาเป็นเชื้อเพลิงสำหรับหม้อไอ
สาเหตุให้เกิดการอุดตันแก่วาล์วและหัวฉีดน้ำมัน น้ำ เตาเผา หรือเตาหลอมในโรงงานอุต
หรือรูสำหรับให้น้ำมันระเหยตัวขึ้นไปเผาไหม้ได้ รสาหกรรม เครื่องกำเนิดไฟฟ้าขนาดใหญ่
หากมีพวกน้ำมันหนักๆ เช่น น้ำมันดีเซล เจือปน เครื่องยนต์เรือเดินสมุทร เเละเตาต้มน้ำ
อยู่เพียง 0.5% ก็สามารถทำให้หัวฉีดมีคราบ ร้อนในโรงงานอุตรสาหกรรม
คาร์บอนเกาะติดและอุดตันมากเกินไป

เชื้อเพลิงเหลว

ที่ได้จากพืชผล
ทางการเกษตร

น้ำมันไบโอดีเซล น้ำมันสบู่ดำ

เป็นเชื้อเพลิงดีเซลที่ผลิตจากแหล่งทรัพยากรหมุนเวียน ได้จากเมล็ดสบู่
เช่น น้ำมันพืช ไขมันสัตว์ หรือสาหร่าย ไบโอดีเซลเป็น ดำที่ผ่านกระบวน
เชื้อเพลิงดีเซลทางเลือก นอกเหนือจากดีเซลที่ผลิตจาก การสกัดเเล้ว
ปิโตรเลียม โดยมีคุณสมบัติการเผาไหม้ เหมือนกับดีเซล สามารถใช้กับ
จากปิโตรเลียมมากและสามารถใช้แทนกันได้ คุณสมบัติ เครื่องยนต์ดีเซล
สำคัญของไบโอดีเซลคือ สามารถย่อยสลายได้เอง ตาม โดยไม่ต้องใช้
กระบวนการชีวภาพในธรรมชาติและไม่เป็นพิษ น้ำมันชนิดอื่ น
ผสมอีก

เชื้อเพลิงก๊าซ

ก๊าซทุกชนิดที่สามารถนำมาทำ
ปฏิกิริยากับออกซิเจนเเล้วเกิดการ
เผาไหม้ทำให้ได้พลังงานความร้อน
ที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ มี

สารไฮโดรคาร์บอนเป็นองค์
ประกอบหลัก

ก๊าซชีวมวล

เชื้อเพลิงที่ได้มาจาก ไม้ฟืน แกลบ กากอ้อย เศษไม้ เศษหญ้า หรือเศษเหลือทิ้ง
จากภาคการเกษตร โดยนำมาเผาในอุปกรณ์ที่มีอากาศกำจัด เพื่อให้เกิดก๊าซชีวมวล
ที่ใช้เป็นเชื้อเพลิงในการผลิตพลังงานความร้อนที่ใช้ในกระบวนการผลิตต่างๆ อาทิ
การผลิตกระแสไฟฟ้า

ก๊าซชีวภาพ

เชื้อเพลิงที่นำมาผ่านกระบวนการหมักเพื่อผลิตเป็นก๊าซชีวภาพ อาทิ มูลสัตว์
และของเสียในโรงงานแปรรูปทางการเกษตร เช่น เปลือกสับปะรด น้ำเสียจาก
โรงงานแป้งมัน ซึ่งพลังงานที่ได้สามารถใช้เป็นเชื้อเพลิงในภาคครัวเรือนแทนก๊าซ
หุงต้ม หรือหากนำก๊าซชีวภาพมาปรับปรุงคุณภาพและเพิ่มความดันก็สามารถใช้เป็น
เชื้อเพลิงในรถยนต์ ทดแทน NGV ได้เช่นกัน

ก๊าซ NGV/CNG

ก๊าซธรรมชาติสำหรับยานยนต์ เกิดขึ้นจากการนำก๊าซธรรมชาติ มาอัดจนมี
ความดันสูง แล้วนำไปเก็บไว้ในถัง ที่มีความแข็งแรงทนทานสูงเป็นพิเศษ เช่น
เหล็กกล้า เพื่อนำมาเป็นเชื้อเพลิงใช้ทดแทนน้ำมันเบนซิลหรือดีเซลในรถยนต์
ประเภทต่างๆ ซึ่งสากลเรียกว่า CNG หรือ ก๊าซธรรมชาติอัด

ก๊าซปิโตรเลียมเหลว หรือ LPG

ก๊าซปิโตรเลียมเหลว เป็นก๊าซที่ใช้มากสำหรับเป็นเชื้อเพลิงของการหุงต้มในครัว
เรือน และใช้เป็นเชื้อเพลิงของรถยนต์ เป็นก๊าซที่ผลิตได้จากกระบวนการกลั่น
น้ำมัน และกระบวนการแยกก๊าซธรรมชาติ

วัสดุหล่อลื่น

วัสดุที่ผลิตขึ้นมาใช้ใน
การลดความฝืดและการ

สึกหรอ

วัตถุประสงค์การหล่อลื่น

ประเภทของวัสดุหล่อลื่น

ของเหลว ธรรมชาติ

น้ำมันพืช น้ำมันสัตว์ ปิโตรเลียม ไม่ค่อยนิยม
เพราะจะเหม็นบูด ทำให้เกิดการกัดกร่อน

SAE no.10 น้ำมันจักร ความหนืดน้อยใช้กับเครื่องจักร

ที่รับภาระแรงน้อย

SAE no.20 w 50 ใช้กับเครื่องยนต์เบนซิน
SAE no.30 หนืดปานกลางใช้กับเครื่องจักรกล
SAE no.40 หนืดปานกลางใช้กับเครื่องยนต์ดีเซล
SAE no.90-140 ความหนืดสูง ใช้กับชุดเฟืองทดของ

เครื่องจักรกลทั่วไปที่รับภาระงานมาก

สังเคราะห์ ใช้กับงานหล่อลื่นที่มีอุณหภูมิสูงที่เสี่ยงต่อการเกิดเพลิงไหม้

ประเภทของวัสดุหล่อลื่น

กึ่งของเหลว ของแข็ง

ที่นิยมกันมากได้แก่ จาระบี ใช้กับส่วนที่น้ำมัน ส่วนมากเป็น ผงแกรไฟต์
หล่อลื่นไม่สามารถทำงานได้ แบ่งเป็น 2 ประเภทได้แก่ นำไปใช้ร่วมกับจาระบีหรือน้ำมัน
1.ชนิดผสมสบู่ น้ำมันหล่อลื่น+สบู่+ผงโลหะ หล่อลื่น ทำให้รับภาระได้สูง
2.ชนิดไม่ผสมสบู่

น้ำมันหล่อลื่ นสังเคราะห์+น้ำมันหล่อลื่ นพื้ นฐาน
มีคุณสมบัติพิเศษกว่าจาระบีที่ทำจากสบู่

ลักษณะการหล่อลื่น

Hydrodynamic Boundary Elasto- Hydrodynamic
Lubrication Lubricatoin Lubrication

น้ำมันหล่อลื่น การหล่อเย็นด้วยน้ำมันหล่อลื่น นิยมนำไปใช้กับงาน

หนักที่ต้องใช้แรงกด แรงเฉือน เช่น การดายเกลียว

การต๊าปเกลียว เพื่อช่วยหล่อลื่นและหล่อเย็น

วัสดุหล่อเย็น

ตัวกลางที่ช่วยลดความร้อน
ระหว่างคมตัดกับเนื้อโลหะ

ประเภทของ น้ำมันหล่อเย็นหรือ น้ำมันหล่อลื่น
วัสดุหล่อเย็น น้ำมันสบู่

อากาศ น้ำ

https://smlubritech.com/download/Basic%20Lubrication.pdf

https://www.oilservethai.com/index.php?
lay=show&ac=article&Id=2147501502&Ntype=11

https://sites.google.com/site/wasduhlxlunninganxutsahkrrm/chnid-khxng-
wasdu-hlx-lun/raeng-seiyd-than-hrux-khwam-fud