ชุดการสอนสาระหน้าที่พลเมือง

50

ชุดการสอน สาระหน้าท่ีพลเมือง

เรื่อง กฎหมายท่ีเกย่ี วกับชุมชนและประเทศโดยสังเขป
(กฎหมายแรงงาน)
ตัวชี้วัด
ส 2.1 ม.2/1 อธิบายและปฏิบตั ิตนตามกฎหมายทเ่ี ก่ียวขอ้ งกบั ตนเอง ครอบครวั ชุมชน
และประเทศ
จุดประสงค์การเรียนรู้
1. อธิบายเก่ียวกบั กฎหมายแรงงาน (K)
2. วิเคราะห์เก่ียวกบั การปฏบิ ตั ิตามกฎหมายแรงงาน (P)
3. เห็นคุณคา่ และความสาํ คญั ของกฎหมายท่ีเกี่ยวกบั ชุมชนและประเทศเกี่ยวกบั กฎหมายแรงงาน (A)
สาระการเรียนรู้
กฎหมายทเ่ี ก่ียวกบั ชุมชนและประเทศโดยสงั เขป
• กฎหมายแรงงาน
นกั เรียนร่วมกนั อา่ นสถานการณ์เก่ียวกบั กฎหมายแรงงาน แลว้ ร่วมกนั สนทนา โดยใชค้ าํ ถาม ดงั น้ี

นางสาวทิพยเ์ ป็นพนกั งานบริษทั แห่งหน่ึง ไดล้ าคลอดเป็นเวลา 90 วนั ทาํ
ให้บริษทั ขาดบุคลากรในการทาํ งาน จึงจา้ งเด็กชายปณุ ซ่ึงมีอายุ 14 ปี เขา้ มา
ทาํ งาน โดยให้คา่ ตอบแทนวนั ละ 500 บาท และไดร้ ับสวสั ดิการเทา่ กบั พนกั งาน
คนอ่ืน ๆ

• จากสถานการณ์ นกั เรียนคดิ วา่ เกี่ยวขอ้ งกบั กฎหมายใด
……………………………………………………………………………………………………….

• นางสาวทิพยใ์ ชส้ ิทธิของตนตามกฎหมายแรงงานอยา่ งไร
……………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………….

• นกั เรียนคิดวา่ การจา้ งเดก็ ชายปุณถอื เป็นการละเมดิ กฎหมายหรือไม่ อยา่ งไร
……………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………….

นกั เรียนร่วมกนั ศึกษาและรวบรวมขอ้ มลู เก่ียวกบั เรื่อง กฎหมายแรงงาน จากหนงั สือเรียน
วชิ าสังคมศกึ ษา หนา้ 118 -119 สาระหนา้ ทพี่ ลเมืองและแหลง่ การเรียนรู้อื่น ๆ เพิ่มเติมได้

51

ชุดการสอน สาระหน้าทพ่ี ลเมือง

นกั เรียนร่วมกนั แสดงความคดิ เห็นเก่ียวกบั กฎหมายแรงงาน แลว้ สรุปเป็นความคดิ รวบ
ยอด โดยใชค้ าํ ถาม ดงั น้ี

• กฎหมายแรงงานเป็นกฎหมายเกี่ยวกบั อะไร
……………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………….

• การบญั ญตั กิ ฎหมายแรงงานมีจดุ ประสงคเ์ พือ่ อะไร
……………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………….
ใบความรู้ สรุปสาระสาํ คญั ของพระราชบญั ญตั คิ ุม้ ครองแรงงาน และสรุปเป็นความคิดรวบยอด
ไดด้ งั ตอ่ ไปน้ี

พระราชบญั ญตั เิ กยี่ วกบั แรงงาน สาระสําคญั ของ พระราชบัญญัตเิ กีย่ วกบั แรงงานเดก็
ท่วั ไป พระราชบญั ญัตคิ ้มุ ครอง • หา้ มจา้ งเด็กอายตุ ่าํ กวา่ 15 ปี
• ใน 1 วนั ตอ้ งทาํ งานไม่เกิน 8 เป็นลูกจา้ ง
ชว่ั โมง แรงงาน • จดั ให้ลกู จา้ งเดก็ มเี วลาพกั วนั
• ห้ามนายจา้ งให้ลกู จา้ งทาํ งาน หน่ึงไม่นอ้ ยกวา่ 1 ชว่ั โมง
ล่วงเวลา ถา้ จาํ เป็นตอ้ งทาํ นายจา้ งตอ้ ง • ห้ามให้ลกู จา้ งเดก็ ทมี่ ีอายตุ า่ํ กว่า
จา่ ยค่าล่วงเวลาใหล้ กู จา้ งไม่นอ้ ยกว่า 18 ปี ทาํ งานระหวา่ ง 22.00 น. ถงึ
1.5 เท่าของอตั ราคา่ จา้ งตอ่ ชว่ั โมงใน 06.00 น.
วนั ธรรมดา • ห้ามลกู จา้ งเดก็ อายตุ ่าํ กว่า 18 ปี
• นายจา้ งตอ้ งจดั ใหล้ ูกจา้ งมวี นั หยดุ ทาํ งานในโรงฆ่าสัตว์ สถานเล่นการ
ประจาํ สัปดาหอ์ ยา่ งนอ้ ย 1 วนั พนนั สถานบริการ
วนั หยดุ ตามประเพณีอยา่ งนอ้ ย 13 วนั • ใหล้ กู จา้ งมสี ิทธิลาเพ่ือเขา้
• ห้ามนายจา้ งใหล้ ูกจา้ งทาํ งานใน ประชุมสมั มนา อบรม เพ่ือพฒั นา
วนั หยดุ เวน้ แต่ลกู จา้ งยนิ ยอม โดย คุณภาพชีวติ และการทาํ งาน
นายจา้ งตอ้ งจ่ายค่าทาํ งานในวนั หยดุ
ให้แก่ลูกจา้ งไมน่ อ้ ยกว่า 2 เท่า พระราชบญั ญตั ิเกยี่ วกบั แรงงานหญงิ
• หากลาป่ วยตามจาํ นวนท่ปี ่ วยจริง • นายจา้ งห้ามให้ลูกจา้ งหญิงทาํ งานกอ่ สร้าง เวน้ แต่
จะไดค้ า่ จา้ งไม่เกิน 30 วนั งานน้นั ไม่อนั ตราย
• ลูกจา้ งหญิงสามารถลาคลอดบุตรไดไ้ มเ่ กิน 90 วนั
• หา้ มนายจา้ งเลกิ จา้ งลกู จา้ งหญงิ เพราะเหตมุ ีครรภ์

52

ชุดการสอน สาระหน้าท่ีพลเมือง

เฉลยใบงาน

ใหน้ กั เรียนร่วมกนั วเิ คราะหว์ า่ กฎหมายแรงงานใหส้ ิทธิประโยชน์ใดบา้ งแก่ลกู จา้ งและนายจา้ ง
โดยสรุปลงในแผนภาพความคดิ แลว้ สรุปเป็นความคดิ รวบยอด ตามทนี่ กั เรียนเขา้ ใจ ไดด้ งั ต่อไปน้ี

การมีกฎหมายแรงงาน

ประโยชน์ท่ีนายจ้างจะได้รับ ประโยชน์ทีล่ กู จ้างจะได้รับ
• ไดร้ ับงานทม่ี ีประสิทธิภาพจาก • ไดร้ ับค่าตอบแทนทีเ่ หมาะสมกบั

ลูกจา้ ง แรงงาน
• ไม่ถกู เอาเปรียบจากลูกจา้ ง • ไมถ่ กู เอาเปรียบจากนายจา้ ง

53

ชุดการสอน สาระหน้าที่พลเมือง

ใบงาน

ใหน้ กั เรียนร่วมกนั วิเคราะห์ว่ากฎหมายแรงงานให้สิทธิประโยชนใ์ ดบา้ งแก่ลูกจา้ งและนายจา้ ง
โดยสรุปลงในแผนภาพความคิด แลว้ สรุปเป็นความคดิ รวบยอด ตามท่ีนกั เรียนเขา้ ใจ ไดด้ งั ตอ่ ไปน้ี

การมีกฎหมายแรงงาน

ประโยชน์ท่นี ายจ้างจะได้รับ ประโยชน์ที่ลกู จ้างจะได้รับ
……………………………………… ……………………………………….
………………………………………. ………………………………………
………………………………………. ………………………………………

5544

ชุดการสอน สาระหน้าทพ่ี ลเมือง

เฉลยใบงาน

เสนอแนวทางการปฏิบัติตนตามกฎหมายแรงงาน

ใหน้ กั เรียนร่วมกนั เสนอแนวทางการปฏิบตั ิตนตามกฎหมายแรงงาน พร้อมวิเคราะห์
ผลทเ่ี กิดข้นึ โดยใชแ้ ผนภาพความคิด แลว้ สรุปเป็ นความคิดรวบยอด ตามความคดิ เห็นของนกั เรียน
ดงั ตอ่ ไปน้ี

ถา้ ปฏิบตั ิ ผลท่เี กิดขนึ้

แนวทางการปฏบิ ตั ิตนตาม (ไม่ผดิ กฎหมาย ไมถ่ ูกผูอ้ ่ืนเอาเปรียบ)
กฎหมายแรงงาน
ผลทเี่ กดิ ขนึ้
(ปฏิบตั ติ ามกฎหมายแรงงานอยา่ ง (ผดิ กฎหมายและอาจถูกผอู้ นื่ เอาเปรียบได)้
เคร่งครัด)

ถา้ ไมป่ ฏิบตั ิ
ปฏบิ ตั ิ

55

ชุดการสอน สาระหน้าทพ่ี ลเมือง

ใบงาน

ใหน้ กั เรียนร่วมกนั เสนอแนวทางการปฏิบตั ติ นตามกฎหมายแรงงาน พร้อมวิเคราะห์
ผลที่เกิดข้นึ โดยใชแ้ ผนภาพความคดิ แลว้ สรุปเป็นความคดิ รวบยอด ตามความคดิ เห็นของนกั เรียน
ดงั ต่อไปน้ี

แนวทางการปฏิบตั ิตนตาม ถา้ ปฏบิ ตั ิ ผลทเ่ี กิดขนึ้
กฎหมายแรงงาน …………………………………………
…………………………………………
…………………………………
………………………………….. ผลท่เี กิดขนึ้
………………………………… …………………………………………
………………………………………..
ถา้ ไมป่ ฏบิ ตั ิ …………………………………………
ปฏบิ ตั ิ

56

ชุดการสอน สาระหน้าทีพ่ ลเมือง

เร่ือง กฎหมายปกครอง

ตัวชี้วดั
ส 2.1 ม.2/1 อธิบายและปฏิบตั ิตนตามกฎหมายท่เี ก่ียวขอ้ งกบั ตนเอง ครอบครัว ชุมชน
และประเทศ

จดุ ประสงค์การเรียนรู้

1. อธิบายความหมายทีเ่ กี่ยวกบั กฎหมายปกครอง (K)
2. วเิ คราะห์เกี่ยวกบั การปฏิบตั ิตามกฎหมายปกครอง พร้อมเสนอแนวทางการปฏบิ ตั ติ น
และวิเคราะหผ์ ลท่ีเกิดข้ึน (P)
3. เห็นคณุ ค่าและความสําคญั ของกฎหมายท่ีเกี่ยวกบั ชุมชนและประเทศเก่ียวกบั กฎหมายปกครอง (A)

สาระการเรียนรู้

กฎหมายทเี่ ก่ียวกบั ชุมชนและประเทศโดยสงั เขป
• กฎหมายปกครอง

จงตอบคาํ ถามตอ่ ไปน้ี
กฎหมายปกครอง คอื อะไร
…………………………………………………………………………………………………….

• ประเทศไทยมีรูปแบบการปกครองเป็นแบบใด
…………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………….

• นกั เรียนคดิ วา่ ในการบริหารหรือปกครองประเทศจาํ เป็นตอ้ งมกี ฎหมายเขา้ มา
เก่ียวขอ้ งหรือไม่ อยา่ งไร
…………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………….

• กฎหมายปกครองเป็นกฎหมายเกี่ยวกบั อะไร
……………………………………………………………………………………………………

• กฎหมายปกครองมกี ่ีรูปแบบ อะไรบา้ ง
……………………………………………………………………………………………………

• องคก์ ารบริหารส่วนจงั หวดั เป็นการปกครองรูปแบบใด
……………………………………………………………………………………………………
นกั เรียนร่วมกนั ศกึ ษาและรวบรวมขอ้ มูลเก่ียวกบั เรื่อง กฎหมายปกครอง จากหนงั สือเรียนวิชา
สงั คมศึกษาหนา้ 119 -121 และแหลง่ การเรียนรู้อื่น ๆ เพ่มิ เตมิ

57

ชุดการสอน สาระหน้าที่พลเมือง

ใบความรู้

นกั เรียนทุกคน อา่ นสรุปเก่ียวกบั ความเป็นมาของการบริหารราชการส่วนทอ้ งถิน่ ดงั ต่อไปน้ี
ความเป็นมาของการบริหารราชการส่วนทอ้ งถิ่นในประเทศไทย

พ.ศ. 2440 ตราพระราชบญั ญตั ิกาํ หนดสุขาภิบาลกรุงเทพฯ พ.ศ. 2440 ซ่ึงไดจ้ ดั ต้งั สุขาภบิ าล
ตาํ บลท่าฉลอม เมอื งสมุทรสาคร เป็นแห่งแรก

พ.ศ. 2452 ตราพระราชบญั ญตั ิจดั การสุขาภิบาล ร.ศ. 127 กาํ หนดใหม้ สี ุขาภิบาล 2 ประเภท
คอื สุขาภิบาลเมอื ง และสุขาภบิ าลตาํ บล

พ.ศ. 2476 ตราพระราชบญั ญตั จิ ดั ระเบียบเทศบาล กาํ หนดให้มีเทศบาล 3 ประเภท คือ เทศบาลนคร
เทศบาลเมอื ง และเทศบาลตาํ บล

พ.ศ. 2495 ตราพระราชบญั ญตั ิสุขาภิบาล พ.ศ. 2495 กาํ หนดว่าทอ้ งถิ่นใดสมควรยกฐานะเป็น
สุขาภิบาลใหจ้ ดั ต้งั ทอ้ งถน่ิ น้นั เป็นสุขาภิบาล

พ.ศ. 2496 ตราพระราชบญั ญตั ิเทศบาล 2496

พ.ศ. 2498 ตราพระราชบญั ญตั ิระเบยี บบริหารราชการส่วนจงั หวดั กาํ หนดให้องคก์ ารบริหาร
ส่วนจงั หวดั เป็นองคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถน่ิ เป็นเอกเทศแยกออกจากราชการแผ่นดิน
แบ่งโครงสร้างเป็น 2 ฝ่ าย คือ ฝ่ ายนิติบญั ญตั ิ และฝ่ายบริหาร

พ.ศ. 2499 ตราพระราชบญั ญตั ริ ะเบยี บบริหารราชการส่วนตาํ บล พ.ศ. 2499 โดยจดั ต้งั สภาตาํ บล
ภายใตก้ ารควบคมุ ของผวู้ า่ ราชการจงั หวดั และนายอาํ เภอ และต่อมาในปี เดียวกนั น้ีกไ็ ด้
ตราพระราชบญั ญตั บิ ริหารราชการส่วนตาํ บล พ.ศ. 2499 กาํ หนดใหจ้ ดั ต้งั องคก์ ารบริหาร
ส่วนตาํ บล

พ.ศ. 2518 ตราพระราชบญั ญตั ิบริหารราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2518 กาํ หนดใหก้ รุงเทพมหานคร
เป็นการปกครองส่วนทอ้ งถิน่ รูปแบบพิเศษ

พ.ศ. 2521 ตราพระราชบญั ญตั ริ ะเบยี บบริหารราชการเมืองพทั ยา พ.ศ. 2521 เป็นการนาํ หลกั การจดั
เทศบาลแบบผูจ้ ดั การเมืองมาใชเ้ ป็นรูปแบบการปกครองพเิ ศษ เรียกวา่ เมืองพทั ยา

พ.ศ. 2537 ตราพระราชบญั ญตั ิสภาตาํ บลและองคก์ ารบริหารส่วนตาํ บล พ.ศ. 2537 กาํ หนดให้ยกฐานะ
สภาตาํ บลที่มรี ายไดไ้ ม่ต่าํ กวา่ ปี ละ 150,000 บาทติดตอ่ กนั 3 ปี ข้ึนไป เป็นองคก์ ารบริหาร
ส่วนตาํ บล และต่อมาไดม้ กี ารแกไ้ ขกฎหมายฉบบั น้ีอกี 2 คร้งั ในพ.ศ. 2542 และพ.ศ. 2546

พ.ศ. 2540 ตราพระราชบญั ญตั ิการบริหารส่วนจงั หวดั พ.ศ. 2540 และแกไ้ ขเพิม่ เตมิ (ฉบบั ที่ 4)
พ.ศ. 2552 กาํ หนดใหอ้ งคก์ ารบริหารส่วนจงั หวดั (อบจ.) ประกอบดว้ ยสภาองคก์ ารบริหาร
ส่วนจงั หวดั ทีม่ าจากการเลอื กต้งั ของประชาชน มีวาระการดาํ รงตาํ แหน่ง 4 ปี นบั แต่วนั
เลือกต้งั

58

ชุดการสอน สาระหน้าทพ่ี ลเมือง

หน่วยการเรียนรู้ท่ี 3 พลเมืองดีตามวิถีประชาธิปไตย
สถานภาพ บทบาทหน้าที่ สิทธเิ สรีภาพ หน้าทใ่ี นฐานะพลเมืองดี

ตามวถิ ีประชาธิปไตย

ตวั ชี้วัด
ส 2.1 ม.2/2 เห็นคุณคา่ ในการปฏบิ ตั ติ นตามสถานภาพ บทบาท สิทธิเสรีภาพ หนา้ ท่ี
ในฐานะพลเมอื งดีตามวถิ ปี ระชาธิปไตย

จดุ ประสงค์การเรียนรู้

1. อธิบายความหมายของสถานภาพ บทบาท สิทธิเสรีภาพ หนา้ ท่ีของพลเมอื งดีตามวิถี
ประชาธิปไตย (K)
2. วิเคราะหก์ ารปฏบิ ตั ติ นตามสถานภาพ บทบาท สิทธิเสรีภาพ หนา้ ที่ของพลเมอื งดีตาม

วิถปี ระชาธิปไตย (P)
3. เห็นคุณค่าและความสาํ คญั ของสถานภาพ บทบาท สิทธิเสรีภาพ หนา้ ทีข่ องพลเมืองดีตาม

วิถปี ระชาธิปไตย (A)

สาระการเรียนรู้

สถานภาพ บทบาทหนา้ ท่ี สิทธิเสรีภาพ หนา้ ทีใ่ นฐานะพลเมืองดีตามวถิ ี
ประชาธิปไตย

ศึกษาความเป็นพลเมือง จากช่อง อรอรุ า นภาพนั ธ์ ใหน้ กั เรียนดคู ลปิ นกั ขา่ วพลเมอื ง

https://www.youtube.com/channel/UCGLAtRw6nhB0VMum3kwvzqg
สืบคน้ เม่ือ 7 พ.ค. 2565

59

ชุดการสอน สาระหน้าทพี่ ลเมือง

https://www.youtube.com/watch?v=6Rn9SMdZ2pI
กจิ กรรมนกั ขาวพลเมือง ตวั นอ ย
สืบคน้ เม่ือ 7 พ.ค. 2565

https://www.youtube.com/watch?v=2vC9VKlflsg
โครงงานนกั ขา วพลเมือง เร่อื ง ความซ่ือสตั ย
สืบคน้ เม่ือ 7 พ.ค. 2565
ตวั อยา่ งผลงานนกั เรียน ม.2

นกั เรียนดูวิดีโอเกี่ยวกบั บคุ คลทป่ี ฏิบตั ติ นเป็นคนดีของสังคม จากน้นั ร่วมกนั สนทนาวา่
บุคคลดงั กล่าวปฏิบตั ติ นเป็นคนดีอยา่ งไร และการปฏิบตั ิตนเป็นคนดีดงั กล่าวก่อให้เกิดผลดีอยา่ งไร

นกั เรียนอา่ นบตั รคาํ เกี่ยวกบั พลเมืองดีทีก่ าํ หนดให้ ดงั น้ี

60

ชุดการสอน สาระหน้าท่ีพลเมือง

ใบงานหน้าท่ีพลเมือง

พลเมอื ง
พลเมืองดีตามวิถีประชาธิปไตย
ลกั ษณะพลเมอื งดีตามวถิ ปี ระชาธิปไตย

จากคาํ ทก่ี าํ หนดให้ ใหน้ กั เรียนหาควาหมายใหถ้ ูกตอ้ ง
• นกั เรียนเขา้ ใจความหมายของคาํ วา่ “พลเมอื ง” ว่าอยา่ งไร
……………………………………………………………………………………………………….
• นกั เรียนคิดว่าพลเมอื งกบั พลเมืองดีแตกตา่ งกนั หรือไม่ อยา่ งไร
……………………………………………………………………………………………………….
• พลเมอื งดีตามวถิ ปี ระชาธิปไตยมีความหมายว่าอยา่ งไร
……………………………………………………………………………………………………….
• พลเมืองดีตามวถิ ปี ระชาธิปไตยมลี กั ษณะสาํ คญั อยา่ งไร
…………………………………………………………………………………………..………
นกั เรียนร่วมกนั ศกึ ษาและรวบรวมขอ้ มูลเกี่ยวกบั เร่ือง สถานภาพ บทบาท สิทธิเสรีภาพ
หนา้ ทใ่ี นฐานะพลเมืองดีตามวิถปี ระชาธิปไตย จากหนงั สือเรียนและแหลง่ การเรียนรู้อนื่ ๆ เพ่มิ เติม

61

ชุดการสอน สาระหน้าทพ่ี ลเมือง

ใบความรู้

• สถานภาพมีลกั ษณะสาํ คญั ดงั ตอ่ ไปน้ี

เป็นส่ิงเฉพาะบคุ คลทีท่ าํ ใหแ้ ตกตา่ ง ลกั ษณะ บุคคลหน่ึงอาจมหี ลายสถานภาพ เช่น
ไปจากบคุ คลอน่ื ของสถานภาพ เป็นนกั เรียน เป็นหวั หนา้ ช้นั เรียน
เป็นสิทธิและหนา้ ทท่ี ้งั หมดท่ีบคุ คล เป็นตวั กาํ หนดว่าบุคคลน้นั มหี นา้ ท่ี
มีอยใู่ นการติดตอ่ กบั ผอู้ ืน่ และสงั คม และความรับผดิ ชอบอยา่ งไร
ส่วนรวม ในสังคม

สรุปประเภทของสถานภาพ ไดด้ งั น้ี สถานภาพ

สถานภาพโดยกาํ เนิด สถานภาพที่ได้มาภายหลัง

• เช้ือชาติ • สถานภาพทไ่ี ดจ้ ากการศึกษา
• สัญชาติ • สถานภาพทีไ่ ดจ้ ากการประกอบอาชีพ
• เพศ • สถานภาพท่ไี ดจ้ ากการสมรส

ประโยชน์ของการปฏบิ ตั ิตนตามสถานภาพแลว้ สรุปเป็นความคดิ รวบยอด ไดด้ งั น้ี

ทาํ ใหเ้ กิดสิทธิ ทาํ ให้มีเกียรติตาม
และหนา้ ท่ี สถานภาพท่ีดาํ รงอยู่

ประโยชน์ของ
การปฏบิ ตั ิตน
ตามสถานภาพ

ทาํ ใหร้ ู้และสามารถปฏบิ ตั ิตาม
สถานภาพของตนเองไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

62

ชุดการสอน สาระหน้าท่ีพลเมือง

ใบงาน
นกั เรียนวิเคราะห์เกี่ยวกบั ประเภทของสถานภาพ พร้อมยกตวั อยา่ งสถานภาพแตล่ ะประเภทลงใน
แผนภาพความคิด แลว้ สรุปเป็นความคดิ รวบยอด ตามความคิดเห็นของนกั เรียน ดงั ตวั อยา่ ง

สถานภาพ

สถานภาพโดยกาํ เนิด สถานภาพที่ได้มาภายหลงั
……………………... ……………………………………..
…………………….. …………………………………….
……………………... …………………………………….

ใหน้ กั เรียนร่วมกนั วเิ คราะหป์ ระโยชนข์ องการปฏิบตั ติ นตามสถานภาพ ลงในแผนภาพความคดิ
แลว้ สรุปเป็นความคิดรวบยอด ตามความคิดเห็นของนกั เรียน ดงั ตอ่ ไปน้ี

………………………. ………………………
……………………… ……………………..

ประโยชน์ของ
การปฏิบตั ติ น
ตามสถานภาพ

………………………………………
……………………………………..

63

ชุดการสอน สาระหน้าที่พลเมือง

นกั เรียนร่วมกนั แสดงความคิดเห็นเก่ียวกบั บทบาทของพลเมอื งดีตามวถิ ีประชาธิปไตย
แลว้ สรุปเป็นความคิดรวบยอด โดยใชค้ าํ ถาม ดงั น้ี

• บทบาทหมายถงึ อะไร
………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………..

• สถานภาพและบทบาทมีความสมั พนั ธก์ นั อยา่ งไร
………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..

นกั เรียนร่วมกนั แสดงความคดิ เห็นเก่ียวกบั สิทธิและเสรีภาพของการเป็นพลเมืองดีตามวถิ ี
ประชาธิปไตย แลว้ สรุปเป็นความคดิ รวบยอด โดยใชค้ าํ ถาม ดงั น้ี

• สิทธิหมายถึงอะไร
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..

• เสรีภาพหมายถึงอะไร
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..

• ประชาชนไทยมสี ิทธิอะไรบา้ งตามรฐั ธรรมนูญแห่งราชอาณาจกั รไทย
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..

• ประชาชนไทยมเี สรีภาพอะไรบา้ งตามรฐั ธรรมนูญแห่งราชอาณาจกั รไทย
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..

• ประชาชนไดร้ ับประโยชน์อยา่ งไรบา้ งจากการนาํ สิทธิไปใชใ้ นชีวิตประจาํ วนั อยา่ ง
ถกู ตอ้ ง
……………………………………………………………………………………………………..

64

ชุดการสอน สาระหน้าทพี่ ลเมือง

• เสรีภาพควรยดึ หลกั ใดเป็นสาํ คญั
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..

• การมเี สรีภาพของพลเมืองไทยตามรฐั ธรรมนูญทาํ ใหเ้ กิดผลตอ่ ประเทศชาตอิ ยา่ งไร
……………………………………………………………………………………………………..
นกั เรียนคดิ ประเมินเพือ่ เพ่มิ คุณคา่ แลว้ สรุปเป็นความคิดรวบยอด โดยใชค้ าํ ถาม ดงั น้ี

• ถา้ ทุกคนรู้จกั สถานภาพ บทบาท สิทธิเสรีภาพ และหนา้ ท่ีของตนเองจะทาํ ให้ส่งผล
ต่อประเทศชาตอิ ยา่ งไร
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..

65

ชุดการสอน สาระหน้าทพี่ ลเมือง

ชิ้นงาน เร่ือง พลเมืองดตี ามวิถีประชาธปิ ไตย

นกั เรียนประเมนิ ตนเอง โดยการตอบคาํ ถามเก่ียวกบั การปฏบิ ตั ติ นตามสถานภาพ บทบาท
สิทธิเสรีภาพ และหนา้ ท่ีในฐานะพลเมืองดีตามวถิ ีประชาธิปไตย นาํ เสนอขอ้ มูลลงในแผนภาพ
ความคิด และตอบคาํ ถาม

นกั เรียนมีสถานภาพอะไรบา้ ง นกั เรียนสามารถแสดงบทบาท
ของตนเองไดอ้ ยา่ งไร

นกั เรียนสามารถใชส้ ิทธิตามกฎหมาย พลเมืองดี นกั เรียนจะปฏิบตั ิตนอยา่ งไรตามหนา้ ที่
ไดอ้ ยา่ งไร ตามวิถี ของพลเมืองดีในวถิ ีประชาธิปไตย
ประชาธิปไตย

เสรีภาพในการดาํ เนินชีวิตของนกั เรียน
มีอะไรบา้ ง

66

ชุดการสอน สาระหน้าทพ่ี ลเมือง

กจิ กรรมกลุ่ม

ใหน้ กั เรียนทาํ คลิปโครงงานคณุ ธรรม เช่น นกั ขา่ วพลเมอื ง เพ่อื เป็นตวั อยา่ งที่ดี กบั บคุ คลอื่นใน
สังคมจะเป็นกิจกรรมสาธารณประโยชน์ ทีเ่ กิดข้ึนในโรงเรียน กาํ หนดให้คลปิ มีความยาว
ไมเ่ กิน 10 นาที นาํ เสนองานหลงั เรียนจบ หน่วยการเรียนรู้หน่วยที่ 3 พลเมอื งดีตามวธิ ีประชาธิปไตย

สามารถดคู ลิปตวั อยา่ งไดท้ ่ี จากช่อง อรอรุ า นภาพนั ธ์ ให้นกั เรียนดคู ลปิ นกั ข่าวพลเมือง

https://www.youtube.com/channel/UCGLAtRw6nhB0VMum3kwvzqg
สืบคน้ เม่อื 7 พ.ค. 2565

67

ชุดการสอน สาระหน้าที่พลเมือง

ตัวชีว้ ดั
ส 2.1 ม.2/2 เห็นคณุ ค่าในการปฏบิ ตั ิตนตามสถานภาพ บทบาท สิทธิเสรีภาพ หนา้ ที่
ในฐานะพลเมืองดีตามวถิ ปี ระชาธิปไตย

จุดประสงค์การเรียนรู้

1. อธิบายคณุ คา่ ของการปฏบิ ตั ิตนเป็นพลเมอื งดีตามวิถีประชาธิปไตย (K)
2. วิเคราะหผ์ ลของการปฏบิ ตั ิตนเป็นพลเมอื งดีตามวิถีประชาธิปไตย (P)
3. เห็นคณุ คา่ และความสาํ คญั ของการศึกษาแนวทางการปฏบิ ตั ิตนเป็นพลเมืองดีตามวถิ ีประชาธิปไตย (A)

https://www.youtube.com/watch?v=9YRclRVoiJo

โครงการ “ทาํ ดีเพอื่ พ่อ youtube
สืบคน้ เมื่อ 12 พ.ค. 2565

นกั เรียนร่วมกนั สนทนาเก่ียวกบั การปฏิบตั ิตนเป็ นพลเมอื งดี โดยใชค้ าํ ถาม ดงั น้ี
• นกั เรียนรู้จกั กิจกรรมหรือโครงการใดบา้ งของรฐั ที่เก่ียวกบั การสนบั สนุนให้

ประชาชนทวั่ ไปเป็นพลเมอื งดี
…………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………..

• นกั เรียนเคยเขา้ ร่วมโครงการใดบา้ งทม่ี ลี กั ษณะการปฏบิ ตั ติ นเป็นพลเมอื งดี
หรือกิจกรรมสาธารประโยชนเ์ พอ่ื สงั คม เช่น
……………………………………………………………………………………………

68

ชุดการสอน สาระหน้าที่พลเมือง

ใบงาน

นกั เรียนร่วมกนั วเิ คราะห์เก่ียวกบั การปฏบิ ตั ิตนเป็นพลเมืองดี แลว้ สรุปเป็นความคิดรวบยอด
โดยใชค้ าํ ถาม ดงั น้ี

นกั เรียนหญงิ ช้ันมัธยมศึกษาปี ท่ี 2 เกบ็ เงนิ ได้คืนเจ้าของ
นกั เรียนหญิงช้นั มธั ยมศึกษาปี ที่ 2 เก็บกระเป๋ าเงินได้ พบเงนิ สดเกือบคร่ึงแสน ลอตเตอรี่
อีกหลายคู่ นา้ สาวของนกั เรียนหญงิ จึงพาไปโรงพกั แจง้ เจา้ หนา้ ทต่ี าํ รวจเพ่อื ส่งคนื เจา้ ของ พบว่าเป็น
สาวใหญ่วยั 56 ปี ประกอบอาชีพกระเป๋ ารถเมล์ เจา้ ของเผยเพ่ิงกูเ้ งินจากธนาคารมาเพ่อื จะนาํ ไปลงทุน
ตอนแรกทาํ ใจแลว้ วา่ คงไม่ไดค้ ืน สุดดีใจทไ่ี ดค้ นื ครบทุกบาททุกสตางค์

• สิ่งทีส่ าํ คญั ทสี่ ุดของขา่ วน้ีคอื อะไร
………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………..

• นกั เรียนคดิ วา่ นกั เรียนหญงิ ช้นั มธั ยมศึกษาปี ที่ 2 และนา้ สาวปฏิบตั ติ นเป็นพลเมอื งดี
ตามวิถีประชาธิปไตยอยา่ งไร
………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………..

• การกระทาํ ของนกั เรียนหญิงช้นั มธั ยมศึกษาปี ท่ี 2 และนา้ สาว ส่งผลตอ่ ตนเองและ
ประเทศไทยอยา่ งไรบา้ ง
………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………..

• ถา้ นกั เรียนเก็บกระเป๋ าเงินได้ นกั เรียนจะปฏิบตั ติ นอยา่ งไร
……………………………………………………………………………………………………..

• นกั เรียนรู้สึกอยา่ งไรต่อการปฏบิ ตั ติ นของพลเมอื งดีในข่าว
……………………………………………………………………………………………………..

69

ชุดการสอน สาระหน้าทพี่ ลเมือง

ใบความรู้
ผลของการปฏิบตั ิและไม่ปฏิบัตติ นเป็ นพลเมืองดตี ามวถิ ปี ระชาธปิ ไตย มีดงั น้ี

การเป็ นพลเมืองดี ถา้ ปฏบิ ตั ิ ผลท่ีเกิดขนึ้
ตามวิถีประชาธปิ ไตย ถา้ ไม่ปฏิบตั ิ 1. สังคม ประเทศชาติ และสังคมโลกมีการพฒั นา

ไปอยา่ งมนั่ คง
2. เกิดความรักและความสามคั คใี นสังคมในการร่วม

ทาํ กิจกรรมต่าง ๆ
3. สมาชิกในสังคมเกิดความเอ้ือเฟ้ื อเผ่ือแผ่ ยดึ หลกั ศีลธรรม

ในการปฏบิ ตั ิตอ่ กนั
4. สงั คมมีความเรียบร้อยข้ึน ประชาชนปฏิบตั ิตามกฎ กติกา

ระเบยี บทางสงั คม
5. เกิดความเป็นธรรมในสังคม เมอื่ ทุกคนไดร้ ับการปฏบิ ตั ิ

อยา่ งยตุ ธิ รรมและเทา่ เทียม

ผลทีเ่ กิดขึน้
1. สงั คม ประเทศชาติ รวมท้งั สงั คมโลกขาดการพฒั นา
2. สงั คมขาดความรกั ความสามคั คใี นการร่วมทาํ กิจกรรม

ตา่ ง ๆ
3. สมาชิกในสังคมขาดความเออ้ื เฟ้ื อเผือ่ แผ่ ขาดศลี ธรรม

ในการดาํ เนินชีวติ
4. สังคมขาดความมีระเบยี บวินยั ประชาชนไม่ปฏิบตั ิ

ตามกฎ กตกิ าทางสงั คม
5. ขาดความเป็นธรรม ความยตุ ธิ รรม และความเท่าเทยี มกนั

ในสังคม เมอ่ื ทุกคนไม่ปฏิบตั ิตามกฎหมาย หรือกฎ
กตกิ าตา่ ง ๆ ทางสังคม

70

ชุดการสอน สาระหน้าทพี่ ลเมือง

ใบงานการปฏบิ ตั ิและไม่ปฏบิ ัติ

ใหน้ กั เรียนวเิ คราะหผ์ ลของการปฏิบตั แิ ละไม่ปฏบิ ตั ติ นเป็นพลเมอื งดีตามวถิ ปี ระชาธิปไตย
ตามความคดิ เห็นของนกั เรียน ดงั ตอ่ ไปน้ี

การเป็ นพลเมืองดี ถา้ ปฏบิ ตั ิ ผลทเ่ี กิดขนึ้
ตามวิถีประชาธปิ ไตย ถา้ ไมป่ ฏิบตั ิ ……………………………………………………………..
……………………………………………………………..
…………………………………………………………….
……………………………………………………………..
……………………………………………………………..
……………………………………………………………..
…………………………………………………………….
……………………………………………………………..
……………………………………………………………..
……………………………………………………………..

ผลท่ีเกิดขึน้
……………………………………………………………..
……………………………………………………………..
…………………………………………………………….
……………………………………………………………..
……………………………………………………………..
……………………………………………………………..
…………………………………………………………….
……………………………………………………………..
……………………………………………………………..
……………………………………………………………..

71

ชุดการสอน สาระหน้าทพ่ี ลเมือง

ตวั ชีว้ ดั
ส 2.1 ม.2/2 เห็นคุณค่าในการปฏบิ ตั ติ นตามสถานภาพ บทบาท สิทธิเสรีภาพ หนา้ ที่
ในฐานะพลเมืองดีตามวถิ ปี ระชาธิปไตย

จุดประสงค์การเรียนรู้

1. อธิบายแนวทางส่งเสริมการปฏิบตั ติ นเป็นพลเมอื งดีตามวิถีประชาธิปไตย (K)
2. วิเคราะหแ์ ละยกตวั อยา่ งเก่ียวกบั แนวทางการปฏิบตั ติ นเป็นพลเมอื งดีตามวถิ ปี ระชาธิปไตย (P)
3. เห็นคุณค่าและความสาํ คญั ของการศึกษาแนวทางส่งเสริมการปฏิบตั ิตนเป็นพลเมืองดี

ตามวิถีประชาธิปไตย (A)

1. นกั เรียนร่วมกนั อา่ นสถานการณเ์ ก่ียวกบั การปฏบิ ตั ติ นเป็นพลเมอื งดีตามวิถปี ระชาธิปไตย
ดงั น้ี

การต่อตา้ นสารเสพตดิ ปัญหาสารเสพตดิ เป็นปัญหาระดบั โลกที่สร้างความ
เสียหายท้งั ดา้ นเศรษฐกิจ สังคม และปัญหาอนื่ ๆ มากมาย ซ่ึงเป็นภยั คกุ คามตอ่ ความ
สงบเรียบร้อย และความปลอดภยั ในชีวติ ดงั น้นั ทุกประเทศควรเขา้ มาช่วยกนั แกไ้ ข

จากน้นั นกั เรียนร่วมกนั สนทนา โดยใชค้ าํ ถาม ดงั น้ี
• จากสถานการณเ์ ก่ียวขอ้ งกบั เรื่องใด
(ตวั อยา่ งคาํ ตอบ สารเสพติดก่อให้เกิดความเสียหาย ทุกประเทศจึงตอ้ งร่วมมอื กนั แกไ้ ข
ปัญหา)
• ในฐานะทน่ี กั เรียนเป็นพลเมอื งคนหน่ึง นกั เรียนจะมสี ่วนร่วมในการแกไ้ ขปัญหาน้ี
อยา่ งไร (ตวั อยา่ งคาํ ตอบ ร่วมรณรงคต์ ่อตา้ นสารเสพติดและเขา้ ร่วมกิจกรรมตา่ ง ๆ กบั ทาง
โรงเรียน หรือใหค้ วามร่วมมอื กบั ชุมชนในการช่วยสอดส่องดูแลชุมชนของตนเอง)
• ถา้ ทุกคน ทุกประเทศร่วมมอื กนั แกไ้ ขปัญหาดงั กลา่ วจะส่งผลอยา่ งไร
(ตวั อยา่ งคาํ ตอบ ทาํ ให้ปัญหาสารเสพติดลดนอ้ ยลง เกิดความร่วมมอื ร่วมใจและไมเ่ กิด
ปัญหาทางสงั คมอื่น ๆ ตามมา)
2. นกั เรียนร่วมกนั ศกึ ษาและรวบรวมขอ้ มูลเกี่ยวกบั เรื่อง แนวทางส่งเสริมการปฏิบตั ิตน
เป็นพลเมืองดีตามวถิ ีประชาธิปไตย จากหนงั สือเรียนและแหล่งการเรียนรู้อ่ืน ๆ เพิ่มเติม

72

ชุดการสอน สาระหน้าทพ่ี ลเมือง

ข้ันท่ี 2 ข้นั คดิ วิเคราะห์และสรุปความรู้
3. นกั เรียนร่วมกนั แสดงความคิดเห็นเก่ียวกบั แนวทางส่งเสริมการปฏิบตั ิตนเป็นพลเมอื งดี
ตามวถิ ีประชาธิปไตย แลว้ สรุปเป็นความคิดรวบยอด โดยใชค้ าํ ถาม ดงั น้ี

• นกั เรียนจะมีวิธีใดบา้ งทส่ี ่งเสริมใหค้ นในครอบครวั ปฏิบตั ิตนเป็นพลเมืองดี
(ตวั อยา่ งคาํ ตอบ ช่วยแนะนาํ และเป็นที่ปรึกษาปัญหาของคนในครอบครวั )
• นกั เรียนจะมีวธิ ีใดบา้ งทส่ี ่งเสริมให้เพื่อนร่วมช้นั เรียนปฏบิ ตั ิตนเป็นพลเมอื งดี
(ตวั อยา่ งคาํ ตอบ คอยตกั เตอื น ใหก้ าํ ลงั ใจ ปฏิบตั ติ นเป็นแบบอยา่ งท่ีดี)
• นกั เรียนจะมีวธิ ีใดบา้ งทีส่ ่งเสริมให้ประชาชนไทยปฏิบตั ิตนเป็นพลเมืองดี
(ตวั อยา่ งคาํ ตอบ ชกั ชวน หรือสนบั สนุนคนดีมีความสามารถในการมสี ่วนร่วมกบั
กิจกรรมทางการเมอื ง เป็นหูเป็นตาใหก้ บั รัฐในการสนบั สนุนคนดี)
4. นกั เรียนร่วมกนั วิเคราะหส์ ถานการณท์ ก่ี าํ หนด แลว้ ตอบคาํ ถามว่าเป็นหรือไม่เป็น
แนวทาง
ในการส่งเสริมการปฏบิ ตั ติ นใหเ้ ป็นพลเมืองดีตามวิถปี ระชาธิปไตย ดงั ตวั อยา่ ง

4.1 แพงมาทนั เวลาเคารพธงชาติหนา้ เสาธงทุกเชา้
• การปฏบิ ตั ิตนของแพงถือเป็นแนวทางส่งเสริมการปฏิบตั ติ นให้เป็นพลเมืองดีตามวิถี
ประชาธิปไตยหรือไม่ อยา่ งไร
(ตวั อยา่ งคาํ ตอบ เป็น เพราะเป็นการรู้จกั ปฏิบตั ิตนตามหนา้ ที่ของตนในฐานะนกั เรียน)

4.2 นานาชอบพดู เร่ืองส่วนตวั ของนุนีใหผ้ อู้ น่ื ฟังเสมอเม่อื มโี อกาส
• การปฏบิ ตั ิตนของนานาถอื เป็นแนวทางส่งเสริมการปฏิบตั ิตนใหเ้ ป็นพลเมอื งดี
ตามวิถีประชาธิปไตยหรือไม่ อยา่ งไร
(ตวั อยา่ งคาํ ตอบ ไมเ่ ป็น เพราะการเป็นพลเมืองดีตอ้ งรู้จกั เคารพและใหเ้ กียรติบุคคลอ่นื
ท้งั ตอ่ หนา้ และลบั หลงั )

4.3 ครูอบรมสงั่ สอนเด็กให้เป็นคนเก่งและคนดี
• การปฏบิ ตั ติ นของครูถอื เป็นแนวทางส่งเสริมการปฏบิ ตั ติ นใหเ้ ป็นพลเมืองดี
ตามวิถปี ระชาธิปไตยหรือไม่ อยา่ งไร

73

ชุดการสอน สาระหน้าทีพ่ ลเมือง

(ตวั อยา่ งคาํ ตอบ เป็น เพราะเป็นการปฏบิ ตั ติ นตามบทบาทหนา้ ที่ของตน โดยการส่งั
สอน
และช้ีแนะแนวทางทด่ี ี)

5. นกั เรียนร่วมกนั เสนอแนวทางในการส่งเสริมให้ผูอ้ ืน่ ปฏบิ ตั ติ นเป็นพลเมอื งดีตามวถิ ี
ประชาธิปไตยลงในแผนภาพความคิด ดงั ตวั อยา่ ง

การปฏบิ ตั ิตนเป็นพลเมอื งดี เผยแพร่ อบรม หรือส่งั สอน สนบั สนุนชุมชนในเร่ืองที่
เพือ่ เป็นแบบอยา่ งท่ดี ีในสังคม บุคคลในครอบครวั เพื่อนบา้ น เก่ียวขอ้ งกบั การปฏิบตั ติ น
ประชาธิปไตย คนในสังคมให้ปฏบิ ตั ไิ ดถ้ ูกตอ้ ง ใหถ้ กู ตอ้ งตามกฎหมาย

แนวทางในการส่งเสริม
ให้ผ้อู ืน่ ปฏบิ ตั ิตนเป็ นพลเมอื งดี

ตามวิถีประชาธปิ ไตย

เป็นหูเป็นตาใหก้ บั รัฐ ชกั ชวนหรือสนบั สนุนคนดี
ในการสนบั สนุนคนดี มีความสามารถในการมสี ่วนร่วม
กบั กิจกรรมทางการเมอื ง

• นกั เรียนจะปฏบิ ตั ติ นอยา่ งไรจึงจะไดช้ ่ือวา่ เป็นพลเมืองดีและเป็นการส่งเสริม
สนบั สนุนให้บคุ คลอนื่ เป็นพลเมืองดีตามวถิ ปี ระชาธิปไตย

(ตวั อยา่ งคาํ ตอบ เป็นแบบอยา่ งทีด่ ีในการทาํ ความดีช่วยเหลอื ผูอ้ นื่ เคารพกฎหมาย
บา้ นเมืองและเชิญชวนให้ผูอ้ ่ืนมาปฏิบตั ิตาม)

74

ชุดการสอน สาระหน้าท่พี ลเมือง

ชิ้นงาน โครงงานคุณธรรม เรื่อง โครงการส่งเสริมให้คนไทยปฏิบัตติ นเป็ นพลเมอื งดี
หรือโครงงานคณุ ธรรม เรื่อง ……………………………………………..……………………
……………………………………………………………………………………………………….

แบบบนั ทึกโครงส่งเสริมให้คนไทยปฏิบตั ติ นเป็ นพลเมืองดี
หรือโครงงานคณุ ธรรม /โครงงานนกั ข่าวพลเมือง

ช่ือโครงการ………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………….
โครงการน้ีส่งเสริมให้เด็กไทย หรือคนไทยปฏบิ ตั ติ นอยา่ งไร
……………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………….
ถา้ โครงการน้ีสาํ เร็จจะส่งผลต่อสงั คมไทยอยา่ งไร
……………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………….
ถา้ คนไทยปฏิบตั ิตามโครงการน้ีจะส่งผลต่อสงั คมโรงเรียน หรือสังคมโลกอยา่ งไร
……………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………….
หมายเหตุ ห้องที่ไม่ไดท้ าํ คลปิ นกั ขา่ ว ใหค้ น้ หาตวั อยา่ งโครงการเพือ่ สังคม จากอนิ เตอร์เน็ตได้
ห้องที่ทาํ คลปิ นกั ขา่ วพลเมอื ง บนั ทึกลงในแบบฟอร์ม

75

ชุดการสอน สาระหน้าทีพ่ ลเมือง

หน่วยการเรียนรู้ท่ี 4 เร่ือง ข้อมูลข่าวสารทางการเมืองการปกครอง
ไทยสมยั ปัจจุบัน

ตัวชี้วัด
ส 2.2 ม.2/2 วเิ คราะหข์ อ้ มูล ขา่ วสารทางการเมือง การปกครองที่มีผลกระทบตอ่
สงั คมไทยสมยั ปัจจบุ นั

จดุ ประสงค์การเรียนรู้

1. อธิบายเหตุการณแ์ ละการเปล่ียนแปลงสาํ คญั ของระบอบการปกครองของไทย (K)
2. วเิ คราะห์สาเหตุและผลกระทบของการเปลยี่ นแปลงการปกครองทมี่ ตี อ่ สังคมไทยในปัจจบุ นั
(P)
3. เห็นคณุ ค่าและความสาํ คญั ของการศกึ ษาเรียนรู้เหตุการณ์และการเปลี่ยนแปลงสาํ คญั ของ
ระบอบการปกครองของไทย (A)

สาระการเรียนรู้

เหตกุ ารณแ์ ละการเปลี่ยนแปลงสาํ คญั ของระบอบการปกครองของไทย
นกั เรียนร่วมกนั สนทนาเก่ียวกบั เหตกุ ารณ์ทางการเมืองทีส่ าํ คญั ของไทย โดยตอบคาํ ถาม

ดงั ตอ่ ไปน้ี
• นกั เรียนรู้จกั เหตุการณ์ใดบา้ งที่เป็นการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองคร้งั สาํ คญั ของ

สังคมไทย (ตวั อยา่ งคาํ ตอบ เหตกุ ารณ์การเปล่ยี นแปลงระบอบการเมอื งการปกครองจาก
ระบอบสมบรู ณาญาสิทธิราชยม์ าเป็นระบอบประชาธิปไตยอนั มีพระมหากษตั ริยท์ รงเป็นประมุข
ใน พ.ศ. 2475)

• เหตุการณ์การเปลีย่ นแปลงทางการเมอื งการปกครองดงั กลา่ วส่งผลต่อสังคมไทย
อยา่ งไรบา้ ง (ตวั อยา่ งคาํ ตอบ ประชาชนใหค้ วามสนใจในการปกครองระบอบประชาธิปไตย
มากข้นึ )

นกั เรียนร่วมกนั ศกึ ษาและรวบรวมขอ้ มลู เกี่ยวกบั เหตุการณแ์ ละการเปล่ยี นแปลงสาํ คญั
ของระบอบการเมอื งการปกครองของไทย เรื่อง การเปล่ยี นแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 จาก
หนงั สือเรียนและแหล่งการเรียนรู้อนื่ ๆ เพิ่มเตมิ

76

ชุดการสอน สาระหน้าท่ีพลเมือง

• การเปลย่ี นแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 เกิดข้นึ ไดอ้ ยา่ งไร
(ตวั อยา่ งคาํ ตอบ เกิดจากกลมุ่ บคุ คลเรียกว่า คณะราษฎรไดย้ ดึ อาํ นาจเปลยี่ นแปลงการ
ปกครองจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชยม์ าเป็ นระบอบประชาธิปไตย)
• บุคคลใดเป็นผนู้ าํ การปฏิวตั เิ ปลยี่ นแปลงการปกครอง
(ตวั อยา่ งคาํ ตอบ นายปรีดี พนมยงค์ เป็นผูน้ าํ การปฏิวตั ิ โดยมพี นั เอกพระยาพหลพล
พยหุ เสนาเป็นหวั หนา้ ผูก้ ่อการปฏวิ ตั ิ นายปรีดี พนมยงค์ เป็นผูน้ าํ ฝ่ ายพลเรือน หลวงพิบลู สงคราม
เป็นแกนนาํ ฝ่ ายทหารบก)

77

ชุดการสอน สาระหน้าทพี่ ลเมือง

ใบความรู้
สรุปเหตกุ ารณป์ ฏวิ ตั เิ พอ่ื เปลยี่ นแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475

การปฏิวตั ิเปลย่ี นแปลงการปกครอง 2475

วนั ท่ี 24 มิถนุ ายน พ.ศ. 2475 คณะราษฎรยดึ อาํ นาจการปกครอง
เปล่ียนแปลงการปกครองจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์
มาเป็ นระบอบประชาธิปไตย

วนั ท่ี 25 มิถนุ ายน พ.ศ. 2475 พระบาทสมเด็จพระปกเกลา้ เจา้ อยหู่ วั ทรงยอมรับ
การเปลี่ยนแปลงการปกครองของคณะราษฎร เพราะทา่ นเห็นแก่ความสงบเรียบร้อย
ของราษฎร และไมต่ อ้ งการใหเ้ สียเลอื ดเสียเน้ือ รวมท้งั พระองคก์ ็ทรงมีพระราชดาํ ริ
ท่เี ปล่ยี นแปลงการปกครองเป็นประชาธิปไตยอยแู่ ลว้

วนั ท่ี 27 มถิ ุนายน พ.ศ. 2475 คณะราษฏรไดเ้ ขา้ เฝ้าฯ และนาํ ร่างพระราชบญั ญตั ิ
ธรรมนูญการปกครองแผน่ ดินสยาม พทุ ธศกั ราช 2475 ข้ึนทลู เกลา้ ฯ ถวาย
เพ่ือให้ลงพระปรมาภไิ ธย ซ่ึงพระบาทสมเด็จพระปกเกลา้ เจา้ อยหู่ ัวทรงเตมิ คาํ วา่
“ชว่ั คราว” ต่อทา้ ยรัฐธรรมนูญ นบั เป็นการเริ่มตน้ ระบอบรฐั ธรรมนูญของไทย
ตอ่ มาในวนั ท่ี 10 ธนั วาคม พ.ศ. 2475 ไดม้ ีพระราชพธิ ีพระราชทานรฐั ธรรมนูญ
แห่งราชอาณาจกั รสาม ณ พระท่นี งั่ อนนั ตสมาคม พระราชวงั ดุสิต

78

ชุดการสอน สาระหน้าทพี่ ลเมือง

นกั เรียนร่วมกนั วิเคราะห์สาเหตแุ ละผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 ทมี่ ีต่อ
สังคมไทยในปัจจุบนั ลงในแผนภาพความคิด แลว้ สรุปเป็นความคิดรวบยอด ดงั ตวั อยา่ ง

ความขดั แยง้ ทางความคดิ ความไมม่ น่ั คง การเปลย่ี นแปลง
เกี่ยวกบั การปกครอง ของการปกครองระบอบ การปกครอง พ.ศ. 2475
ในระบอบประชาธิปไตย สมบูรณาญาสิทธิราชย์
สาเหตุ
ความเคลอ่ื นไหวของ
บรรดาสื่อมวลชน และ การไดร้ ับการศกึ ษาตาม
สถานะการคลงั ของประเทศ แนวคิดตะวนั ตก
และการแกป้ ัญหา
ผลกระทบ

ด้านการเมือง ทาํ ใหพ้ ระมหากษตั ริย์
สิ้นสุดพระราชอาํ นาจในระบอบ
สมบรู ณาญาสิทธิราชย์ เกิดความ
ขดั แยง้ ทางการเมอื งระหว่างกลุ่ม
ผลประโยชน์ตา่ ง ๆ
ด้านเศรษฐกิจ ระบบเศรษฐกิจ
เป็นแบบทนุ นิยม และโครงสร้าง
ทางเศรษฐกิจยงั คงเนน้ เกษตรกรรม
มากกว่าอุตสาหกรรม เกิดการต่อสู้
ระหว่างกลุม่ ผลประโยชนท์ างการเมือง
กบั กล่มุ ผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจ
เพ่อื ใหเ้ ศรษฐกิจเป็นไปตามแนวทาง
ทีก่ ลุ่มตอ้ งการ
ด้านสังคม หลงั การเปลี่ยนแปลง
การปกครองทาํ ใหป้ ระชาชนมีสิทธิ
และเสรีภาพมากข้ึน บรรดาเจา้ ขนุ -
มูลนายสูญเสียอาํ นาจ เกิดการกระจาย
อาํ นาจไปสู่ทอ้ งถิน่ ประชาชนไดร้ บั
ผลประโยชน์ในดา้ นต่าง ๆ มากข้ึน

79

ชุดการสอน สาระหน้าท่พี ลเมือง

นกั เรียนร่วมกนั วเิ คราะหผ์ ลของการเปลย่ี นแปลงการปกครอง และไมเ่ ปล่ียนแปลงการปกครอง
โดยใชแ้ ผนภาพความคิด แลว้ สรุปเป็นความคิดรวบยอด ดงั ตวั อยา่ ง

ผลท่ีเกดิ ขนึ้

ถา้ เปลีย่ นแปลง มีรัฐธรรมนูญเป็ นกฎหมายสูงสุด
การปกครอง ในการปกครองประเทศ
เกิดการเลอื กต้งั สถาบนั พระมหากษตั ริย์
อยภู่ ายใตร้ ัฐธรรมนูญ ประชาชน
มสี ิทธิ เสรีภาพเทา่ เทียมกนั

การเปลยี่ นแปลงการปกครอง ผลทเ่ี กดิ ขึน้
พ.ศ. 2475

พระมหากษตั ริยม์ อี าํ นาจสูงสุด
ประชาชนขาดสิทธิเสรีภาพ

ถา้ ไมเ่ ปลี่ยนแปลง
การปกครอง

ศกึ ษาใบความรู้แลว้ ตอบคาํ ถามดงั ตอ่ ไปน้ี
• การเปลยี่ นแปลงทางการเมอื งการปกครองท่เี กิดจากการเรียกร้องความเป็น
ประชาธิปไตยมคี วามสาํ คญั อยา่ งไร
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………….

80

ชุดการสอน สาระหน้าทีพ่ ลเมือง

ตวั ชี้วดั
ส 2.2 ม.2/2 วเิ คราะหข์ อ้ มูล ขา่ วสารทางการเมือง การปกครองที่มผี ลกระทบตอ่

สงั คมไทยสมยั ปัจจบุ นั

จดุ ประสงค์การเรียนรู้

1. อธิบายเหตกุ ารณ์และการเปลยี่ นแปลงสาํ คญั ของระบอบการปกครองของไทย (K)
2. วิเคราะห์สาเหตแุ ละผลกระทบของเหตกุ ารณส์ าํ คญั ท่มี ตี อ่ สงั คมไทยในปัจจบุ นั (P)
3. เห็นคณุ คา่ และความสาํ คญั ของการศึกษาเรียนรู้เหตกุ ารณ์และการเปลีย่ นแปลงสาํ คญั

ของระบอบการปกครองของไทย (A)

สาระการเรียนรู้

1. เหตุการณ์ 14 ตลุ าคม พ.ศ. 2516 และเหตุการณ์ 6 ตลุ าคม พ.ศ. 2519
2. เหตุการณ์พฤษภาทมฬิ พ.ศ. 2535

• เหตุการณ์ 14 ตลุ าคม พ.ศ. 2516

การยดึ อาํ นาจรัฐของคณะทหาร จากสภาพการณ์ทางการเมือง เหตกุ ารณ์
ใน พ.ศ. 2501 ทหี่ ยดุ ชะงกั และการกีดกนั 14 ตลุ าคม พ.ศ. 2516
การเขา้ มามสี ่วนร่วมทางการเมือง
การใชอ้ าํ นาจตามอาํ เภอใจในการ ของประชาชน
แกไ้ ขปัญหาทางการเมอื ง สาเหตุ
ของผูน้ าํ ในรัฐบาลทหาร
การผูกขาดอาํ นาจและ
ผลประโยชน์ของกลุ่มผูป้ กครอง
บางกล่มุ

ผลกระทบที่มีต่อสังคมไทย

1. ประชาชนตื่นตวั และเกิดการรวมพลงั
เพ่ือเรียกร้องความเป็นธรรม และต่อรอง
ผลประโยชน์ในเร่ืองต่าง ๆ
2. มีการเผยแพร่ความคิดในลทั ธิการเมอื ง
และรูปแบบสังคม
3. อาํ นาจทางการเมอื งเสื่อมลง

81

ชุดการสอน สาระหน้าทพ่ี ลเมือง

ชิ้นงาน เรื่อง เหตุการณ์และการเปล่ยี นแปลงสําคญั ของระบอบการปกครองของไทย
เหตกุ ารณ์ 14 ตลุ าคม พ.ศ. 2516 และเหตุการณ์ 6 ตลุ าคม พ.ศ. 2519
เหตกุ ารณ์พฤษภาทมฬิ พ.ศ. 2535

ให้นกั เรียนตอบคาํ ถามต่อไปนี้
1. เหตุการณ์ 14 ตุลาคม พ.ศ. 2516 มสี าเหตุมาจากอะไร
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..
2. เหตุการณ์ 14 ตุลาคม พ.ศ. 2516 มีผลกระทบตอ่ สงั คมไทยอยา่ งไร
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..
3. เหตกุ ารณ์ 6 ตลุ าคม พ.ศ. 2519 มีสาเหตุมาจากอะไร
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..
4. เหตุการณ์ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2519 มผี ลกระทบตอ่ สังคมไทยอยา่ งไร
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..
5. เหตุการณ์พฤษภาทมฬิ พ.ศ. 2535 มสี าเหตุมาจากอะไร
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..
6. เหตกุ ารณ์พฤษภาทมิฬ พ.ศ. 2535 มผี ลกระทบต่อสังคมไทยอยา่ งไร
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..

82

ชุดการสอน สาระหน้าทพี่ ลเมือง

เรื่อง หลกั การเลือกรับข้อมูลข่าวสารทางการเมือง

ตวั ชี้วัด
ส 2.2 ม.2/2 วิเคราะหข์ อ้ มลู ขา่ วสารทางการเมอื ง การปกครองทมี่ ีผลกระทบต่อ

สงั คมไทยสมยั ปัจจบุ นั

จดุ ประสงค์การเรียนรู้

1. อธิบายหลกั การเลือกรบั ขอ้ มูลขา่ วสารทางการเมอื งไดถ้ กู ตอ้ ง (K)
2. วเิ คราะห์เกี่ยวกบั หลกั การเลือกรบั ขอ้ มลู ข่าวสารทางการเมือง (P)
3. เห็นความสาํ คญั ของการวเิ คราะห์ขอ้ มลู ขา่ วสารทางการเมอื ง และหลกั การเลือกรบั ขอ้ มลู
ขา่ วสารทางการเมอื ง (A)

สาระการเรียนรู้

หลกั การเลือกรบั ขอ้ มลู ข่าวสารทางการเมือง

• ภาพดงั กล่าวคอื ภาพใด
……………………………………………………………………………………………...

• ภาพดงั กล่าวมีความสาํ คญั อยา่ งไร
……………………………………………………………………………………………...

• นกั เรียนรู้จกั สื่อชนิดใดบา้ ง
……………………………………………………………………………………………...

• ปัจจุบนั สื่อชนิดใดมีบทบาทต่อสังคมไทยมากทสี่ ุด เพราะเหตุใด
……………………………………………………………………………………………...

• นกั เรียนคิดว่าสื่อมคี วามสาํ คญั อยา่ งไรต่อการเมืองการปกครอง
……………………………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………………………...
นกั เรียนร่วมกนั ศึกษา และรวบรวมขอ้ มลู เก่ียวกบั เร่ือง หลกั การเลอื กรบั ขอ้ มลู ข่าวสาร
จากหนงั สือเรียน 139-140 และแหลง่ การเรียนรู้อื่น ๆ เพ่มิ เติม

83

ชุดการสอน สาระหน้าทพี่ ลเมือง

นกั เรียนวิเคราะห์เกี่ยวกบั บทบาทของส่ือทม่ี ีตอ่ การเปลย่ี นแปลงทางการเมือง
โดยใชแ้ ผนภาพความคดิ แลว้ สรุปเป็นความคดิ รวบยอด ดงั ตวั อยา่ ง

ทาํ ใหเ้ กิดการแบง่ ข้วั อาํ นาจ เกิดการปลกุ ระดมความคดิ
ทางการเมอื ง ทางการเมือง

บทบาทของส่ือ
ทม่ี ตี ่อการเปลย่ี นแปลง

ทางการเมือง

สามารถสร้างความสามคั คี
ปรองดองและความแตกแยก

ในสังคม

นกั เรียนวิเคราะห์เกี่ยวกบั คุณลกั ษณะของส่ือหรือขอ้ มลู ข่าวสารที่ได้ โดยใชแ้ ผนภาพความคดิ แลว้
สรุปเป็นความคิดรวบยอด ดงั ตวั อยา่ ง

มคี วามถกู ตอ้ ง ไม่ชกั จงู ให้เกิดการแตกแยก

คณุ ลกั ษณะของสื่อ
หรือข้อมูลข่าวสารท่ีได้

นาํ เสนอขอ้ มูลในเชิงสร้างสรรค์ ทนั ต่อเหตุการณ์ปัจจบุ นั

84

ชุดการสอน สาระหน้าท่พี ลเมือง

นกั เรียนเลือกศกึ ษาหลกั ปฏบิ ตั ใิ นการเลือกรับขอ้ มลู ขา่ วสาร แลว้ วิเคราะหว์ า่ ถา้ ปฏิบตั ิ
จะเกิดผลอยา่ งไร และถา้ ไมป่ ฏบิ ตั ิจะเกิดผลอยา่ งไร โดยใชแ้ ผนภาพความคิด แลว้ สรุปเป็นความคดิ
รวบยอด ดงั ตวั อยา่ ง

ถา้ ปฏิบตั ิ ผลทีเ่ กดิ ขึน้
ไดร้ ับข่าวสารที่มคี วามถกู ตอ้ ง
หลกั ปฏบิ ตั ิในการเลอื กรับข้อมูลข่าวสาร น่าเช่ือถอื
รบั ขอ้ มลู ขา่ วสารอยา่ งมีสติ มวี จิ ารณญาณ
ไม่มอี คติ ไมย่ ดึ ตดิ หรือเช่ือมนั่ กบั บคุ คลใด ผลที่เกดิ ขนึ้
ถกู ชกั จงู ความคิด และไม่ทราบ
ถา้ ไม่ปฏบิ ตั ิ ขอ้ เทจ็ จริงของขอ้ มลู ขา่ วสารน้นั ๆ

นกั เรียนคิดประเมินเพอื่ เพ่มิ คณุ ค่า แลว้ สรุปเป็นความคดิ รวบยอด โดยใชค้ าํ ถาม ดงั น้ี
• การเลอื กรบั ขอ้ มลู ข่าวสารมีความสาํ คญั อยา่ งไร
(ตวั อยา่ งคาํ ตอบ ทาํ ให้เกิดความรู้ ความคดิ ทกี่ วา้ งไกล เกิดการพฒั นาตนเองและสงั คม)

นกั เรียนวิเคราะห์ขา่ วทางการเมือง การปกครอง แลว้ ตอบคาํ ถามลงในชิ้นงานที่ 7
เรื่อง หลกั การเลอื กรบั ขอ้ มลู ขา่ วสารทางการเมอื ง

85

ชุดการสอน สาระหน้าท่พี ลเมือง

ชิน้ งาน เร่ือง หลกั การเลือกรับข้อมลู ข่าวสารทางการเมือง
ให้นกั เรียนตอบคําถามต่อไปน้ี
ใหน้ กั เรียนนาํ เสนอหลกั ปฏิบตั ใิ นการเลือกรับขอ้ มลู ขา่ วสารของนกั เรียน ว่าปฏบิ ตั อิ ยา่ งไรบา้ ง
ศึกษาเพ่มิ เตมิ จาหนงั สือสงั คมศึกษา หนา้ 140
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..

86

ชุดการสอน สาระหน้าทพ่ี ลเมือง

หน่วยการเรียนรู้ท่ี 5 เรียนรู้วฒั นธรรมเอเชีย
เร่ือง วัฒนธรรมไทย

ตัวชี้วัด
ส 2.1 ม.2/4 อธิบายความคลา้ ยคลึงและความแตกต่างของวฒั นธรรมไทยและวฒั นธรรม

ของประเทศในภูมิภาคเอเชีย เพอ่ื นาํ ไปสู่ความเขา้ ใจอนั ดีระหวา่ งกนั

จดุ ประสงค์การเรียนรู้

1. อธิบายลกั ษณะสาํ คญั ของวฒั นธรรมไทย (K)
2. ยกตวั อยา่ งวฒั นธรรมที่สาํ คญั ของไทย (P)
3. เห็นคุณค่าและความสาํ คญั ของวฒั นธรรมไทย (A)

สาระการเรียนรู้

วฒั นธรรมไทย
• วฒั นธรรมไทยคอื อะไร
(ตวั อยา่ งคาํ ตอบ ส่ิงทแี่ สดงให้เห็นถงึ เอกลกั ษณข์ องความเป็นไทย ทีเ่ กิดจากการสั่งสม

ความรู้ ความคิด สติปัญญาของบรรพบุรุษไทยที่ปฏบิ ตั ิสืบทอดต่อกนั มา)
• วฒั นธรรมไทยที่นกั เรียนรู้จกั มอี ะไรบา้ ง
(ตวั อยา่ งคาํ ตอบ การแสดงความเคารพโดยการกราบ การไหว้ การแต่งกายดว้ ยชุดไทย)

• วฒั นธรรมในภาพคอื อะไร
(ตวั อยา่ งคาํ ตอบ การอปุ สมบท)

• วฒั นธรรมดงั กลา่ วมคี วามสาํ คญั อยา่ งไร
(ตวั อยา่ งคาํ ตอบ ช่วยสนองพระคณุ ของบิดามารดา ช่วยใหผ้ อู้ ุปสมบทไดศ้ กึ ษาพระ

ธรรมวินยั เพอื่ นาํ มาใชใ้ นการดาํ เนินชีวิต และยงั ช่วยสืบทอดพระพุทธศาสนาให้มนั่ คงต่อไป)
3. นกั เรียนร่วมกนั ศกึ ษาและรวบรวมขอ้ มลู เกี่ยวกบั เรื่อง วฒั นธรรมไทย จากหนงั สือเรียน

หนา้ 145 และแหลง่ การเรียนรู้อนื่ ๆ เพิ่มเตมิ

87

ชุดการสอน สาระหน้าที่พลเมือง

นกั เรียนยกตวั อยา่ งวฒั นธรรมไทยทรี่ ู้จกั จากน้นั ร่วมกนั จาํ แนกขอ้ มลู ลงในตารางให้ถูกตอ้ ง
สัมพนั ธก์ บั ลกั ษณะสาํ คญั ของวฒั นธรรมไทย ดงั ตวั อยา่ ง

วัฒนธรรมทเ่ี กดิ จาก วัฒนธรรมทเ่ี กดิ จาก วัฒนธรรมทเี่ กดิ จาก
การรับอิทธพิ ลจากหลกั ธรรม สภาพแวดล้อมทางธรรมชาติ การรับและการผสมผสาน
• การแตง่ กาย กับวัฒนธรรมจากภายนอก
ในพระพทุ ธศาสนา • การรบั ประทานอาหาร • การทาํ พิธีแรกนาขวญั
• การทาํ บญุ ตกั บาตร • การสร้างที่อยอู่ าศยั • การใหข้ องขวญั ในวนั
• การแสดงความเคารพ คลา้ ยวนั เกิด

โดยการกราบ การไหว้

89

ชุดการสอน สาระหน้าทพี่ ลเมือง

ใบงานที่ 1

เร่ือง ลักษณะของวฒั นธรรมไทย

คาํ ชี้แจง ให้นักเรียนจาํ แนกเกี่ยวกบั ลกั ษณะของวฒั นธรรมไทย โดยทาํ เครื่องหมาย  ในช่องท่ี
ตรงกบั ลกั ษณะของวฒั นธรรมน้นั ๆ

กิจกรรมที่เกีย่ วกบั วัฒนธรรม ลักษณะวัฒนธรรมทเ่ี กยี่ วข้องกับ

พระมหา ศาสนา อาชีพ ภาษา วันนักขตั -
กษตั ริย์ ฤกษ์

1.ประชาชนทว่ั ทุกสารทิศไปถวายบงั คมพระบรมศพ
พระบาทสมเด็จพระเจา้ อยู่หัวรชั กาลท่ี 9

2.นายเอกอรุณ นาํ พานธูปเทียนแพ กราบอโหสิกรรมต่อ
พ่อ แม่ ครูอาจารย์ เพ่ือขออปุ สมบท

3.พระราชพธิ ีพชื มงคลจรดพระนงั คลั แรกนาขวญั จดั ข้นึ
เพื่อเสริมสร้างขวญั และกาํ ลงั ใจแก่เกษตรกรของชาติ

4.เกษตรกรร่วมพธิ ีเรียกขวญั ขา้ ว เพือ่ ใหข้ า้ วในนา
งอกงามอดุ มสมบูรณ์

5.ชาวบา้ นจดั พิธีสรงน้าํ พระ รดน้าํ ขอพรผใู้ หญ่ และ
ร่วมกนั สนุกสนานในเทศกาลสงกรานต์

6.เพลงบอก เพลงอีแซว เพลงเซิ้ง เพลงพวงมาลยั หมอลาํ
มีบทร้อง ทาํ นองไพเราะมาก

7.สมยั โบราณขา้ ราชการและขุนนางผใู้ หญ่ จะตอ้ งเขา้
ร่วมสาบานตนในพระราชพิธีถอื น้าํ พพิ ฒั นส์ ตั ยา
8.การกวนขนมกระยาสารท เป็นการแสดงความสามคั คี
ในหมคู่ ณะ ท่ีจะร่วมกนั นาํ กระยาสารท และกลว้ ยไข่
ไปตกั บาตรที่วดั ในประเพณีบญุ วนั สารท

9.ชมรมลงุ ขาวไขอาชีพ จดั โครงการส่งเสริมอาชีพ ชุมชน
เพอ่ื แกป้ ัญหาทางดา้ นเศรษฐกิจ

10.สถาบนั การศึกษาและองคก์ รตา่ ง ๆ วางพวงมาลา
ณ อนุสาวรียพ์ ระบรมรูปทรงมา้ เน่ืองในวนั ปิยมหาราช

89

ชุดการสอน สาระหน้าทพี่ ลเมือง

เฉลยใบงาน 1

เร่ือง ลักษณะของวัฒนธรรมไทย

คําชี้แจง ให้นกั เรียนจาํ แนกเก่ียวกบั ลกั ษณะของวฒั นธรรมไทย โดยทาํ เครื่องหมาย  ในช่องท่ี
ตรงกบั ลกั ษณะของวฒั นธรรมน้นั ๆ

กิจกรรมท่เี ก่ยี วกับวฒั นธรรม ลกั ษณะวฒั นธรรมทีเ่ ก่ียวข้องกับ

พระมหา ศาสนา อาชีพ ภาษา วันนกั ขตั -
กษัตริย์ ฤกษ์
1.ประชาชนทว่ั ทกุ สารทศิ ไปถวายบงั คมพระบรมศพ 
พระบาทสมเด็จพระเจา้ อยหู่ วั รชั กาลที่ 9 

2.นายเอกอรุณ นาํ พานธูปเทยี นแพ กราบอโหสิกรรมต่อ 
พอ่ แม่ ครูอาจารย์ เพอ่ื ขออปุ สมบท

3.พระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนงั คลั แรกนาขวญั จดั ข้นึ
เพ่ือเสริมสร้างขวญั และกาํ ลงั ใจแกเ่ กษตรกรของชาติ 

4.เกษตรกรร่วมพิธีเรียกขวญั ขา้ ว เพ่อื ใหข้ า้ วในนา 
งอกงามอดุ มสมบูรณ์

5.ชาวบา้ นจดั พธิ ีสรงน้าํ พระ รดน้าํ ขอพรผูใ้ หญ่ และ 
ร่วมกนั สนุกสนานในเทศกาลสงกรานต์

6.เพลงบอก เพลงอีแซว เพลงเซิ้ง เพลงพวงมาลยั หมอลาํ 
มีบทรอ้ ง ทาํ นองไพเราะมาก

7.สมยั โบราณขา้ ราชการและขนุ นางผูใ้ หญ่ จะตอ้ งเขา้
ร่วมสาบานตนในพระราชพธิ ีถอื น้าํ พพิ ฒั นส์ ัตยา
8.การกวนขนมกระยาสารท เป็นการแสดงความสามคั คี
ในหมคู่ ณะ ที่จะร่วมกนั นาํ กระยาสารท และกลว้ ยไข่
ไปตกั บาตรที่วดั ในประเพณีบญุ วนั สารท

9.ชมรมลงุ ขาวไขอาชีพ จดั โครงการส่งเสริมอาชีพ ชุมชน
เพอื่ แกป้ ัญหาทางดา้ นเศรษฐกิจ

10.สถาบนั การศึกษาและองคก์ รต่าง ๆ วางพวงมาลา
ณ อนุสาวรียพ์ ระบรมรูปทรงมา้ เนื่องในวนั ปิ ยมหาราช

90

ชุดการสอน สาระหน้าทพี่ ลเมือง

เร่ือง วัฒนธรรมของประเทศในภูมิภาคเอเชีย : เอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้
เอเชียตะวนั ออก

ตวั ชี้วดั
ส 2.1 ม.2/4 อธิบายความคลา้ ยคลึงและความแตกตา่ งของวฒั นธรรมไทยและวฒั นธรรม
ของประเทศในภมู ิภาคเอเชีย เพอ่ื นาํ ไปสู่ความเขา้ ใจอนั ดีระหวา่ งกนั

จุดประสงค์การเรียนรู้

1. อธิบายความรู้เกี่ยวกบั วฒั นธรรมของเอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ และเอเชียตะวนั ออก (K)
2. ศกึ ษาจาํ แนกความรู้วฒั นธรรมของประเทศในเอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ และเอเชียตะวนั ออก (P)
3. เห็นความสาํ คญั ของวฒั นธรรมในประเทศภูมภิ าคเอเชีย เพอ่ื นาํ ไปสู่ความเขา้ ใจอนั ดี
ระหว่างกนั (A)

สาระการเรียนรู้

1. วฒั นธรรมของประเทศในเอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้
2. วฒั นธรรมของประเทศในเอเชียตะวนั ออก
นกั เรียนสังเกตภาพวฒั นธรรมดา้ นต่าง ๆ ของประเทศในภมู ิภาคเอเชีย เช่น การแต่งกาย
ดว้ ยชุดฮนั บกของชาวเกาหลี ภาพซูชิอาหารของชาวญ่ปี ่ ุน และภาพระบาํ บารองของประเทศ
อนิ โดนีเซียเช่น จากหนงั สือเรียนวิชาสังคมศกึ ษา หนา้ 148

• ภาพท่ีเห็นคอื ภาพอะไร เป็นวฒั นธรรมของชาติใด
(การการแตง่ กายดว้ ยชุดฮนั บกของชาวเกาหลี ภาพซูชิอาหารของชาวญ่ีป่ ุน และภาพ
ระบาํ บารองของประเทศอนิ โดนีเซีย)
• นอกจากวฒั นธรรมในภาพนกั เรียนรู้จกั วฒั นธรรมของประเทศเพื่อนบา้ นใดอกี บา้ ง
(ตวั อยา่ งคาํ ตอบ การแตง่ กายดว้ ยชุดกิโมโนของชาวญ่ปี ่ ุน)
นกั เรียนร่วมกนั แสดงความคิดเห็นเก่ียวกบั วฒั นธรรมของประเทศในเอเชียตะวนั ออกเฉียง
ใต้ แลว้ สรุปเป็นความคิดรวบยอด โดยใชค้ าํ ถาม ดงั น้ี
• ประเทศในเอเชียตะวนั ออกเฉียงใตป้ ระกอบดว้ ยประเทศใดบา้ ง
(ตวั อยา่ งคาํ ตอบ ประเทศไทย ประเทศเมยี นมา ประเทศลาว ประเทศกมั พชู า ประเทศ
มาเลเซีย ประเทศเวียดนาม ประเทศสิงคโปร์ ประเทศบรูไนดารุสซาลาม ประเทศฟิ ลปิ ปิ นส์
ประเทศอินโดนีเซีย
และติมอร์เลสเต)

91

ชุดการสอน สาระหน้าท่พี ลเมือง

• วฒั นธรรมใดบา้ งของประเทศในเอเชียตะวนั ออกเฉียงใตท้ ม่ี คี วามแตกต่างกนั
(ตวั อยา่ งคาํ ตอบ ภาษา ศาสนา)
• วฒั นธรรมใดบา้ งของประเทศในเอเชียตะวนั ออกเฉียงใตท้ ่ีมลี กั ษณะที่เหมอื น
และคลา้ ยคลึงกนั
(ตวั อยา่ งคาํ ตอบ การบริโภคขา้ วเป็นอาหารหลกั มอี าชีพเกษตรกรรมเป็นหลกั )
• เอเชียตะวนั ออกเฉียงใตไ้ ดร้ ับอิทธิพลทางดา้ นวฒั นธรรมจากท่ีใด
(ตวั อยา่ งคาํ ตอบ ไดร้ ับวฒั นธรรมมาจากอารยธรรมจีนและอินเดีย)
• วถิ ชี ีวติ ในลกั ษณะใดท่สี ะทอ้ นให้เห็นวฒั นธรรมการดาํ เนินชีวติ แบบเกษตรกรรม
ของเอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้
(ตวั อยา่ งคาํ ตอบ การสร้างบา้ นใตถ้ ุนสูง การสร้างแทน่ บชู าผีบรรพบุรุษไวใ้ นบา้ น การมี
ศาลเจา้ ประจาํ หมู่บา้ น การทาํ หตั ถกรรมช่วงเวลาว่างจากการทาํ เกษตรกรรม)

ประเทศในเอเชียตะวันออก
ประเทศจีน ประเทศญ่ีป่ ุน
ประเทศเกาหลเี หนือ ประเทศเกาหลใี ต้
ประเทศไตห้ วนั และประเทศมองโกเลยี

วฒั นธรรม อิทธิพลทางวฒั นธรรม
เอเชียตะวันออก เอเชียตะวนั ออกมพี ้ืนฐานทางวฒั นธรรม

วฒั นธรรมทสี่ ําคญั มาจากอารยธรรมจีน
• การนบั ถือพระพุทธศาสนา
• การเคารพบรรพบรุ ุษ
• การรับประทานขา้ วเป็นอาหารหลกั
• การประกอบอาชีพเกษตรกรรมเป็นส่วนใหญ่

92

ชุดการสอน สาระหน้าที่พลเมือง

เรื่อง วัฒนธรรมของประเทศในภมู ิภาคเอเชีย : เอเชียใต้
เอเชียตะวันตกเฉียงใต้ เอเชียกลาง

ตวั ชีว้ ดั
ส 2.1 ม.2/4 อธิบายความคลา้ ยคลึงและความแตกตา่ งของวฒั นธรรมไทยและวฒั นธรรม
ของประเทศในภมู ิภาคเอเชีย เพื่อนาํ ไปสู่ความเขา้ ใจอนั ดีระหว่างกนั

จดุ ประสงค์การเรียนรู้

1. อธิบายวฒั นธรรมของประเทศในเอเชียใต้ เอเชียตะวนั ตกเฉียงใต้ และเอเชียกลาง (A)
2. จาํ แนกลกั ษณะทางวฒั นธรรมของประเทศในเอเชียใต้ เอเชียตะวนั ตกเฉียงใต้
และเอเชียกลาง (P)
3. เห็นความสาํ คญั ของการศึกษาวฒั นธรรมของประเทศในภูมภิ าคเอเชีย เพอื่ นาํ ไปสู่
ความเขา้ ใจอนั ดี ระหวา่ งกนั (A)

สาระการเรียนรู้

1. วฒั นธรรมของประเทศในเอเชียใต้
2. วฒั นธรรมของประเทศในเอเชียตะวนั ตกเฉียงใต้
3. วฒั นธรรมของประเทศในเอเชียเอเชียกลาง

1. นกั เรียนสงั เกตแผนทท่ี วีปเอเชีย แลว้ ร่วมกนั สนทนาเก่ียวกบั เอเชียใต้ เอเชียตะวนั ตกเฉียงใต้
และเอเชียกลาง โดยใชค้ าํ ถาม ดงั น้ี

• เอเชียใต้ เอเชียตะวนั ตกเฉียงใต้ และเอเชียกลางอยใู่ นตาํ แหน่งทีต่ ้งั ใดในแผนท่ี
โดยตวั แทนนกั เรียนออกมาช้ีตาํ แหน่งที่ต้งั ในแผนทใ่ี ห้เพือ่ นดหู นา้ ช้นั เรียน

• ประเทศที่อยใู่ นเอเชียใต้ เอเชียตะวนั ตกเฉียงใต้ และเอเชียกลางมีประเทศใดบา้ ง
…………………………………………………………………………………………………

93

ชุดการสอน สาระหน้าที่พลเมือง

2. นกั เรียนแบง่ กลมุ่ ออกเป็น 3 กล่มุ กลมุ่ ละเทา่ ๆ กนั ศกึ ษาและรวบรวมขอ้ มลู เกี่ยวกบั
ตวั อยา่ งการวิเคราะห์เกี่ยวกบั ภมู ิภาคตา่ ง ๆ ในทวีปเอเชียวา่ มภี ูมภิ าคอะไรบา้ ง แลว้ สรุปความรู้เป็ น
ความคดิ รวบยอดลงในแผนภาพความคิด ทวปี เอเชีย มที ้งั หมด 5 ภมู ภิ าค ดงั น้ี

เอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้

เอเชียตะวนั ออก ภมู ภิ าคเอเชีย เอเชียใต้

เอเชียกลาง เอเชียตะวนั ตกเฉียงใต้

จากน้นั ให้นกั เรียนศกึ ษา วฒั นธรรมของประเทศในเอเชียใต้ เอเชียตะวนั ตกเฉียงใต้ เอเชียกลาง
จากแหลง่ การเรียนรู้ต่าง ๆ ที่หลากหลายตามหวั ขอ้ ดงั น้ี

• กล่มุ ท่ี 1 วฒั นธรรมของประเทศในเอเชียตะวนั ตกเฉียงใต้
• กลมุ่ ท่ี 2 วฒั นธรรมของประเทศในเอเชียกลาง
จากน้นั นกั เรียนแต่ละกลมุ่ ศกึ ษาลกั ษณะวฒั นธรรมแตล่ ะภมู ิภาคในประเดน็ ท่ีสาํ คญั ดงั น้ี
• วฒั นธรรมดา้ นศาสนา
• วฒั นธรรมดา้ นภาษา
• วฒั นธรรมดา้ นการแตง่ กาย
• วฒั นธรรมดา้ นอาหาร

94

ชุดการสอน สาระหน้าทีพ่ ลเมือง

นกั เรียนแต่ละกลุ่มร่วมกนั สรุปลกั ษณะวฒั นธรรมของแตล่ ะภมู ิภาคลงในแผนภาพความคิด
แลว้ สรุปเป็นความคิดรวบยอด ดงั ตวั อยา่ ง
กลมุ่ ตวั อยา่ ง วฒั นธรรมของประเทศในเอเชียใต้
วฒั นธรรมด้านการแต่งกาย

วัฒนธรรมด้านศาสนา การแต่งกายของชาวเอเชียใตจ้ ะคลา้ ยคลึงกนั
มีการนบั ถอื ศาสนาพราหมณ์-ฮินดู จะตา่ งกนั บา้ งตามศาสนาทน่ี บั ถือ
ผูช้ ายทว่ั ไปจะสวมชุดหลวม ๆ สีขาว
ศาสนาอิสลาม
และพระพทุ ธศาสนา ชายทีน่ บั ถอื ศาสนาสิกขจ์ ะโพกผา้ ทีศ่ ีรษะ
ส่วนผูห้ ญิงทนี่ บั ถือศาสนาพราหมณ-์ ฮินดู

จะพนั ตวั ดว้ ยผา้ ผืนยาว

วฒั นธรรม
ของประเทศ
ในเอเชียใต้

วฒั นธรรมด้านภาษา วัฒนธรรมด้านอาหาร
ภาษาท่ีชาวอินเดียส่วนใหญ่ใช้ คอื อาหารหลกั คือ ขา้ วกบั แกงท่ีใช้
ภาษาฮินดี โดยมภี าษาราชการ คือ เคร่ืองเทศตา่ ง ๆ และผงกะหรี่เป็น
ภาษาฮินดีและภาษาองั กฤษ ส่วนประกอบ นิยมรบั ประทานโรตี

เร่ือง วัฒนธรรมท่ีเป็ นปัจจยั สําคญั ในการสร้างความเข้าใจอันดีระหว่างกัน

ตัวชีว้ ัด
ส 2.1 ม.2/4 อธิบายความคลา้ ยคลึงและความแตกตา่ งของวฒั นธรรมไทยและวฒั นธรรม
ของประเทศในภมู ิภาคเอเชีย เพื่อนาํ ไปสู่ความเขา้ ใจอนั ดีระหว่างกนั

จุดประสงค์การเรียนรู้

1. อธิบายวฒั นธรรมท่เี ป็นปัจจยั สาํ คญั ในการสร้างความเขา้ ใจอนั ดีระหว่างกนั (K)
2. จาํ แนกวฒั นธรรมท่เี ป็นปัจจยั สาํ คญั ในการสร้างความเขา้ ใจอนั ดีระหว่างกนั (P)
3. เห็นความสาํ คญั และคณุ คา่ ของการสร้างความเขา้ ใจอนั ดีระหวา่ งกนั โดยการใชว้ ฒั นธรรม

เป็นสื่อสร้างความสมั พนั ธ์ท่ดี ีตอ่ กนั (A)

95

ชุดการสอน สาระหน้าท่พี ลเมือง

สาระการเรียนรู้

วฒั นธรรมทีเ่ ป็นปัจจยั สาํ คญั ในการสร้างความเขา้ ใจอนั ดีระหวา่ งกนั
นกั เรียนร่วมกนั สนทนาเก่ียวกบั วฒั นธรรมไทยในปัจจุบนั แลว้ ร่วมกนั สนทนา
โดยใชค้ าํ ถาม ดงั น้ี

• นกั เรียนคิดวา่ วฒั นธรรมไทยในปัจจุบนั แตกต่างไปจากอดีตหรือไม่ อยา่ งไร
…………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………….

• นกั เรียนคิดว่าเพราะสาเหตุใดจึงทาํ ให้วฒั นธรรมไทยมีการเปลีย่ นแปลง
…………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………….
นกั เรียนร่วมกนั ศกึ ษาและรวบรวมขอ้ มลู เกี่ยวกบั เรื่อง วฒั นธรรมท่ีเป็นปัจจยั สาํ คญั ในการสร้าง
ความเขา้ ใจอนั ดีระหวา่ งกนั จากหนงั สือเรียนวิชาสงั คมศกึ ษาและแหลง่ การเรียนรู้อนื่ ๆ เพิม่ เตมิ
ส่ือ youtube ส่ือออนไลน์ เป็นตน้

96

ชุดการสอน สาระหน้าที่พลเมือง

ชิน้ งาน
เรื่อง วฒั นธรรมทีเ่ ป็ นปัจจัยสําคัญในการสร้างความเข้าใจอนั ดีระหว่างกัน

คําชี้แจง ใหน้ กั เรียนนาํ ขอ้ ความท่กี าํ หนดให้ไปเตมิ ขอ้ ความลงในช่องวา่ งให้ถกู ตอ้ ง

วฒั นธรรมดา้ นภาษา วฒั นธรรมดา้ นอาหาร วฒั นธรรมดา้ นศลิ ปะและวฒั นธรรม
วฒั นธรรมดา้ นศาสนา วฒั นธรรมดา้ นกีฬา การศกึ ษา

1……………………….........…………มหี ลกั ธรรมคาํ สง่ั สอนทคี่ ลา้ ยคลึงกนั โดยเฉพาะการมุ่งเน้น
ใหศ้ าสนิกชนของตนประพฤตปิ ฏิบตั ติ นเป็นคนดี ละเวน้ ความชว่ั มจี ิตใจท่งี ดงาม
รกั เพอ่ื นมนุษย์ มีความเมตตากรุณาตอ่ สรรพสิ่ง ซ่ึงกอ่ ให้เกิดสนั ติสุขแก่มวลมนุษยชาติ
2……………………….........…………เป็ นเคร่ืองมือ ส่ือสารที่สําคัญในการสร้างความเข้าใจ
ระหวา่ งกนั
3.……………………….........…………ถือเป็ นหน่ึงในปัจจัยสี่ของมนุษย์ การได้รู้จักและเข้าใจ
อาหารของแต่ละชาติ จะทาํ ให้เกิดความเขา้ ใจอันดีระหว่างกนั และยงั ก่อให้เกิดประโยชน์ทาง
เศรษฐกิจ การคา้ ระหวา่ งกนั อกี ดว้ ย
4……………………….........…………เป็ นกิจกรรมท่ีทําให้เกิดความสามัคคี การมีน้ําใจเป็ น
นกั กีฬา และความผูกพนั ระหวา่ งกนั
5……………………….........…………เป็ นการใช้ศิลปวฒั นธรรมในการเช่ือมความสัมพันธ์กับ
ชาติต่าง ๆ ท้งั ชาติทีม่ วี ฒั นธรรมใกลเ้ คยี งกนั และชาตทิ ม่ี วี ฒั นธรรมแตกตา่ งกนั

97

ชุดการสอน สาระหน้าทพ่ี ลเมือง

เฉลยชิน้ งาน
เรื่อง วฒั นธรรมทเ่ี ป็ นปัจจัยสําคัญในการสร้างความเข้าใจอันดีระหว่างกัน

คําชีแ้ จง ใหน้ กั เรียนนาํ ขอ้ ความทกี่ าํ หนดใหไ้ ปเติมขอ้ ความลงในช่องวา่ งใหถ้ กู ตอ้ ง

วฒั นธรรมดา้ นภาษา วฒั นธรรมดา้ นอาหาร วฒั นธรรมดา้ นศลิ ปะและ
วฒั นธรรมดา้ นศาสนา วฒั นธรรมดา้ นกีฬา วฒั นธรรมการศกึ ษา

1.วฒั นธรรมดา้ นศาสนา มีหลกั ธรรมคาํ สง่ั สอนทค่ี ลา้ ยคลงึ กนั โดยเฉพาะการมุง่ เนน้ ให้ศาสนิกชน
ของตนประพฤตปิ ฏบิ ตั ติ นเป็นคนดี ละเวน้ ความชวั่ มจี ิตใจท่ีงดงาม
รักเพ่อื นมนุษย์ มคี วามเมตตากรุณาตอ่ สรรพสิ่ง ซ่ึงก่อใหเ้ กิดสนั ติสุขแกม่ วลมนุษยชาติ
2.วฒั นธรรมดา้ นภาษา เป็นเครื่องมอื สื่อสารที่สาํ คญั ในการสร้างความเขา้ ใจระหวา่ งกนั
3.วฒั นธรรมดา้ นอาหาร ถอื เป็นหน่ึงในปัจจยั สี่ของมนุษย์ การไดร้ ู้จกั และเขา้ ใจอาหารของแต่ละ
ชาติ จะทาํ ให้เกิดความเขา้ ใจอนั ดีระหวา่ งกนั และยงั ก่อใหเ้ กิดประโยชนท์ างเศรษฐกิจ การคา้
ระหว่างกนั อกี ดว้ ย
4.วฒั นธรรมดา้ นกีฬา เป็นกิจกรรมทท่ี าํ ใหเ้ กิดความสามคั คี การมนี ้าํ ใจเป็นนกั กีฬา และความผกู พนั
ระหวา่ งกนั
5.วฒั นธรรมดา้ นศลิ ปะและวฒั นธรรมการศึกษา เป็นการใชศ้ ลิ ปวฒั นธรรมในการเช่ือม
ความสมั พนั ธก์ บั ชาตติ า่ ง ๆ ท้งั ชาติท่ีมีวฒั นธรรมใกลเ้ คียงกนั และชาตทิ ่มี ีวฒั นธรรมแตกต่างกนั

98

ชุดการสอน สาระหน้าที่พลเมือง

แบบทดสอบหลงั เรียน

วิชาสังคมศึกษา ส 22101 ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี 2
จาํ นวน 10 ข้อ (10 คะแนน)
คําชีแ้ จง ใหน้ กั เรียนทาํ เครื่องหมาย  ลงในกระดาษคาํ ตอบ โดยเลือกคาํ ตอบที่ถกู ตอ้ งทสี่ ุด
เพียงขอ้ เดียว
1. สถาบนั ทางสังคมใด ถอื วา่ เป็นสถาบนั สาํ คญั ในการสร้างความอยดู่ ีกินดีใหก้ บั ประชาชน
1. สถาบนั ศาสนา 2. สถาบนั นนั ทนาการ
4. สถาบนั ส่ือสารมวลชน 3. สถาบนั เศรษฐกิจ
2. บุคคลในขอ้ ใดมลี กั ษณะเป็นพลเมอื งดีตามวถิ ปี ระชาธิปไตย เรื่อง การมีจิตสาธารณะ
1. ครูส่ังการบา้ นใหน้ กั เรียนทาํ ตามความเหมาะสม
2. สภานกั เรียนช่วยกนั เก็บขยะหนา้ โรงเรียน
3. สญั ชยั เป็นตาํ รวจออกตรวจพ้ืนท่ีเป็นประจาํ
4. กานดา ทาํ กระเป๋ ากระจดู จาํ หน่ายในหม่บู า้ น
3. สถาบนั ทางสงั คมใดเป็นสถาบนั ที่สาํ คญั ท่ีสุดสาํ หรบั นกั เรียน

1. สถาบนั ครอบครัว 2. สถาบนั การศึกษา
3. สถาบนั ศาสนา 4. สถาบนั นนั ทนาการ
4. ในกรณีทบ่ี า้ นเมืองอยใู่ นภาวะฉุกเฉิน มคี วามจาํ เป็นตอ้ งออกกฎหมายเพอื่ รกั ษาความปลอดภยั
ของประชาชนอยา่ งเร่งดว่ น จาํ เป็นตอ้ งใชก้ ระบวนการตรากฎหมายฉบบั ใด
1. กพระราชกฤษฎีกา
2. พระราชกาํ หนด
3. พระราชบญั ญตั ิ
4. ประกาศ
5. จากกฎหมายแพ่งเกี่ยวกบั ความสามารถของผูเ้ ยาว์ บคุ คลจะพน้ จากการเป็นผเู้ ยาวไ์ ดเ้ มอ่ื ได้
1. ชายหญิงท่ียงั ไม่บรรลุนิติภาวะ
2. ชายหญิงท่มี อี ายคุ รบสิบเจด็ ปี บริบรู ณ์ไดร้ ับความยินยอมให้ทาํ การสมรสโดยนิตินยั
3. ชายหญิงท่มี ีอายคุ รบสิบหา้ ปี บริบูรณ์และสมรสโดยพฤตนิ ยั
4. ชายหญงิ ที่จะจดทะเบยี นสมรสตามกฎหมายโดยไม่จาํ กดั อายุ

99

ชุดการสอน สาระหน้าที่พลเมือง

6. วฒั นธรรมมีความสาํ คญั ต่อสังคมอยา่ งไร
1. ช่วยใหส้ งั คมมีความมน่ั คงทางเศรษฐกิจ
2. ช่วยให้สมาชิกในสังคมรู้จกั ปรบั ตวั และแกป้ ัญหา
3. ช่วยใหส้ มาชิกในสงั คมมคี วามรกั พวกพอ้ งมากข้ึน
4. ช่วยใหส้ ังคมมคี วามมนั่ คงทางการเมือง

7. วฒั นธรรมไทยท่ีแตกตา่ งจากวฒั นธรรมของชาติอน่ื อยา่ งเดน่ ชดั คอื ขอ้ ใด
1. การแสดงความเคารพ
2. การประกอบอาชีพ
3. การสร้างวรรณกรรมสมยั ใหม่
4. การออกแบบสร้างบา้ น

8. พลเอกประยทุ ธ จนั ทร์โอชา ทาํ รัฐประหารยดึ อาํ นาจการปกครอง เมอื่ ใด
1. วนั ที่ 14 ตุลาคม 2475
2. วนั ท่ี 20 พฤษภาคม 2557
3. วนั ที่ 22 พฤษภาคม 2557
4. วนั ท่ี 21 พฤษภาคม 2557

9. ประเทศไทยเปล่ียนแปลงการปกครองจากระบอบสมบรู ณาญาสิทธิราชย์
มาเป็ นระบอบประชาธิปไตยเมื่อใด

1. วนั ท่ี 1 ธนั วาคม 2475
2. วนั ท่ี 15 ตุลาคม 2476
3. วนั ที่ 27 มถิ นุ ายน 2475
4. วนั ที่ 24 มิถนุ ายน 2475
10. ขอ้ ใด คือมรดกทางวฒั นธรรมไทยทีอ่ ยคู่ ู่กบั ชาตไิ ทย จนถึงปัจจุบนั
1. ความเป็นตวั ของตวั เอง
2. ความรกั ชาติ ศาสน์ กษตั ริย์
3. การประกอบอาชีพเกษตรกร
4. ประเพณีการแขง่ เรือ