เเนวทางการขับเคลื่อนการบูรณาการงานสร้างเสริมสุขภาวะคนเมือง กรุงเทพมหานคร

สุขภาวะ เเนวทางการขับเคลื่อนการบูรณาการงานสร้างเสริม คนเมือง กรุงเทพมหานคร ระยะ 5 ปี (พ.ศ.2566-2570) ยาสูบ สุราเเละ สิ่งเสพติดอาหาร กิจกรรม ทางกายความปลอดภัย ทางถนนสุขภาพจิต มลพิษ สิ่งเเวดล้อม ปัญหาสุขภาพ อุบัติใหม่เเละ ปัจจัยเสี่ยงอื่น ๆ ประชาชนในกรุงเทพมหานคร มีวิถีชีวิต สังคม เเละสิ่งเเวดล้อมที่สนับสนุนต่อการมีสุขภาวะที่ดี กลไกในระดับต่าง ๆ ตาม Key result กลุ่มเป้าหมายผู้รับประโยชน์ตาม 7 กลุ่ม KR1 - กลไกการทํางานภายในคลัสเตอร์ เพื่อสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพใน กทม. KR3 - กลไกการจัดการงานสร้างเสริมสุขภาพ ในระดับพื้นที่มีประสิทธิภาพ (ระดับเขต ระดับพื้นที่) KR2 - เกิดกลไกหรือรูปแบบความร่วมมือกับ กทม. หรือเขตต่าง ๆ ในการสนับสนุนการจัดการ งานสร้างเสริมสุขภาพในพื้นที่ KR4 - การเปลี่ยนเเปลงพฤติกรรมสุขภาพเเละ การเข้าถึงบริการสุขภาพของประชาชนใน กทม. ดีขึ้น พัฒนาระบบ ข้อมูลเขต พัฒนา ขีดความสามารถ ผู้เกี่ยวข้อง (เขต, Active Citizen) พัฒนานวัตกรรม การจัดการสุขภาวะ ในพื้นที่ชุมชนเมือง สื่อสาร พัฒนา เเละเชื่อมประสาน เครือข่าย การประเมินผล เป้าหมายเชิง ยุทธศาสตร์ เป้าหมาย Key result กลยุทธ์ ระบบหลัก ที่เอื้อต่อ การขับเคลื่อนงาน ความเหลื่อมลํ้าด้านสุขภาพ ระบบการจัดการ ข้อมูลกลาง เเละสารสนเทศ ระบบการจัดการ เรียนรู้เครือข่าย ระบบสนับสนุนพื้นที่ การทํางานร่วมกัน (Sandbox) ระบบการสื่อสารสาธารณะ ระบบประเมินผล เพื่อการเรียนรู้ เเละพัฒนา ทุนเดิม กลุ่มงานเชิงประเด็น กลุ่มงานเชิงพื้นที่ กลุ่มงานเชิงองค์กร เเละกลุ่มประชากร กลุ่มงานเชิงระบบ เเละกลไกสนับสนุน

เเนวทางการขับเคลื่อนการบูรณาการ งานสร้างเสริมสุขภาวะคนเมือง ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2566-2570)

ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร ระยะ 5 ปี (พ.ศ.2566-2570) จัดทำโดย ออกเเบบรูปเล่มโดย พิทักษ์ โงมสันเทียะ จัดพิมพ์ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ติดต่อ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) อาคารเรียนรู้สุขภาวะ เลขที่ 99/8 ซอยงามดูพลี เเขวงทุ่งมหาเมฆ เขตสาทร กรุงเทพฯ 10120 โทร 02 343 1500 ทีมกลยุทธ์คลัสเตอร์กลุ่มเเผนเชิงพื้นที่ เชิงองค์กร เเละกลุ่มประชากร พิมพ์ครั้งเเรก กรกฎาคม 2566 (จำนวน 120 เล่ม) พิมพ์ โรงพิมพ์ไอบุคเลท เเนวทางการขับเคลื่อนการบูรณาการงานสร้างเสริมสุขภาวะคนเมือง

คํานํา การสร้างเสริมสุขภาวะในชุมชนเมืองเป็นความท้าทายที่สําคัญของการทํางาน เพื่อสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ แนวโน้มความเป็นเมืองถือเป็นแนวโน้มสําคัญในปัจจุบัน เพราะประชากรในอนาคตจะหลั่งไหลเข้ามาอยู่ในเมืองเพิ่มขึ้นและกิจกรรมทางเศรษฐกิจ ส่วนใหญ่มักเกิดขึ้นจากเมือง1 คาดการณ์ว่าในปี ค.ศ. 2050 โลกจะมีประชากรคนเมืองเพิ่มขึ้น มากถึง 2.4 พันล้านคน คิดเป็นร้อยละ 662 ของประชากรโลกและความเป็นเมืองมีผล กระทบอย่างมีนัยสําคัญกับการสร้างเสริมสุขภาพ โดยมีประเด็นปัญหาสุขภาพที่เกิดจาก ความเหลื่อมลํ้า ความแออัด ความไม่เท่าเทียมด้านรายได้ และปัญหาสิ่งแวดล้อม กรุงเทพมหานครเป็นมหานครที่มีประชากรที่ปรากฏในสถิติทะเบียนบ้านเพียง ราว 5.4 ล้านคน แต่ในความเป็นจริงมีคนกว่า 10 ล้านคน ที่เข้ามาใช้พื้นที่ในลักษณะ ประชากรแฝง ซึ่งเป็นประชากรที่เข้ามาอยู่อาศัย มาเรียนหนังสือ มาทํางานโดยไม่ได้ย้าย ทะเบียนบ้าน การทํางานสร้างเสริมสุขภาพในบริบทของชุมชนเมืองในลักษณะของมหานคร จึงเป็นการทํางานที่ซับซ้อนทั้งในเชิงประชากร เศรษฐานะ การเมือง วัฒนธรรม เเละ สามารถเชื่อมโยงกับชุมชนเมืองในเขตชานเมืองที่อยู่โดยรอบได้ สํานักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) เล็งเห็นความสําคัญ ของการปรับเปลี่ยนบริบทสภาพแวดล้อมความเป็นเมืองที่มีผลกระทบกับสุขภาพ จึงสนับสนุน การทํางานร่วมกันภายใต้รูปแบบกลุ่มแผนเชิงพื้นที่ เชิงองค์กร และกลุ่มประชากร ซึ่งประกอบด้วยแผนสุขภาวะชุมชน (สํานัก 3) แผนสุขภาวะเด็ก เยาวชนและครอบครัว (สํานัก 4) แผนสร้างสรรค์โอกาสสร้างเสริมสุขภาวะ (สํานัก 6) แผนสนับสนุนการสร้าง เสริมสุขภาพผ่านระบบบริการสุขภาพ (สํานัก 7) แผนสร้างเสริมสุขภาวะในองค์กร (สํานัก 8) แผนสุขภาวะประชากรกลุ่มเฉพาะ (สํานัก 9) การทํางานในพื้นที่กรุงเทพมหานคร ที่เน้นการพัฒนาศักยภาพเเละสร้างเสริมความเข้มเเข็งให้พื้นที่เเละกลุ่มประชากรให้มี ขีดความสามารถในการเเก้ปัญหาสุขภาพ สร้างการมีส่วนร่วมการพัฒนางานสร้างเสริม สุขภาพเหมาะสมกับกลุ่มเป้าหมาย เเละบริบทของพื้นที่ โดยมีพื้นที่กรุงเทพมหานครเป็น พื้นที่บูรณาการ มีการกําหนดเป้าหมายการทํางานร่วมกันทั้งในเชิงกลไก พื้นที่เเละ กลุ่มเป้าหมายด้วยความมุ่งหวังจะนําไปสู่การเรียนรู้เเละสนับสนุนการ ทํางานสร้างเสริม สุขภาพภายใต้บริบทเมือง 1 อริสา จันทรบุญทา และจิรัฐ เจนพึ่งพร, ความเป็นเมือง (Urbanization) และนัยเชิงนโยบายของไทย FAQ June 25,2018 2 https://www.okmd.or.th/okmd-opportunity/urbanization/256/

ทิศทางและเป้าหมาย ระยะ 10 ปี (พ.ศ. 2565-2574) แนวทางการบูรณาการการทํางานสร้างเสริมสุขภาพ เป้าหมายและผลลัพธ์ในระยะ 5 ปี (พ.ศ.2566-2570) จุดเน้นของแผนระยะ 5 ปี (พ.ศ.2566-2570) ระบบและกลไกการบริหารจัดการ กองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ 1 7 11 13 16 14 ยุทธศาสตร์การดําเนินงาน สารบัญ กลุ่มงานที่ 1 การพัฒนาคุณภาพชีวิตเด็กแบบไร้รอยต่อ กลุ่มงานที่ 2 การพัฒนากลไกหน่วยจัดการเพื่อหนุนเสริม กลุ่มงานที่ 3 การเข้าถึงทรัพยากรเพื่อยกระดับบริการปฐมภูมิ กลุ่มงานที่ 4 การพัฒนาคุณภาพชีวิตประชากรกลุ่มเปราะบาง กลุ่มงานที่ 5 การพัฒนาพื้นที่สุขภาวะสร้างสรรค์เพื่อทุกวัย กลุ่มงานที่ 6 องค์กรสุขภาวะและการบริหารจัดการที่ดี กลุ่มงานที่ 7 การสร้างเครือข่ายร่วมพัฒนาสุขภาวะชุมชน ในพื้นที่เขตเมือง การทํางานชุมชนอย่างมีส่วนร่วมทุกระดับ ในกรุงเทพมหานคร เเนวทางการร่วมดําเนินงานกับกรุงเทพมหานคร เเละภาคีเครือข่าย 19

ทิศทาง เเละเป้าหมาย ระยะ 10 ปี (พ.ศ.2565-2574) กองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ 1. วิสัยทัศน์และพันธกิจ 1.1 วิสัยทัศน์ “ทุกคนบนแผ่นดินไทยมีวิถีชีวิต สังคม และสิ่งแวดล้อม ที่สนับสนุนต่อการมีสุขภาวะที่ดี” 1.2 พันธกิจ “จุดประกาย กระตุ้น สาน และเสริมพลังบุคคล ชุมชน และ องค์กรทุกภาคส่วน ให้มีขีดความสามารถและสร้างสรรค์ ระบบสังคมที่สนับสนุนต่อการมีสุขภาวะที่ดี” 1

สนับสนุนงานวิชาการ เเละรังสรรค์นวัตกรรม สื่อสาร จุดประกาย ชี้เเนะสังคม พัฒนากลไกทางนโยบาย สังคมเเละสถาบัน พัฒนาศักยภาพบุคคล ชุมชน เเละองค์กร สานเสริมพลังเครือข่าย ไตรพลัง นโยบาย ความรู้ สังคม 2. ยุทธศาสตร์การสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ 2.1 ยุทธศาสตร์หลัก สสส. ดําเนินการโดยใช้ 3 ประสานสําคัญเพื่อสังคมสุขภาพดีหรือยุทธศาสตร์ “ไตรพลัง” ประกอบด้วย พลังความรู้ พลังนโยบาย และพลังสังคม เป็นยุทธศาสตร์หลัก สําหรับขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงและแก้ไขปัญหาสุขภาวะที่สําคัญในสังคมไทยอย่าง สร้างสรรค์และเพื่อให้เกิดผลลัพธ์ตามวัตถุประสงค์ ยุทธศาสตร์สานสามพลัง ประกอบด้วย (1) พลังความรู้ คือ การขยายพื้นที่ทางปัญญา (wisdom space) อย่างกว้างขวาง ในการสร้างเสริมสุขภาพให้บรรลุผลสําเร็จ โดยอาศัยองค์ความรู้จากทุกภาคส่วน ร่วมกับการพัฒนาองค์ความรู้ต่อเนื่องเท่าทันสถานการณ์ เเละเหมาะสมกับกลุ่มเป้าหมาย นําไปสู่การกําหนดเเนวทางการขับเคลื่อนงานที่ตรงกับเป้าหมาย มีโอกาสบรรลุผลสําเร็จเเละ ขยายผลได้อย่างรวดเร็ว (2) พลังนโยบาย คือ การขยายพื้นที่การมีส่วนร่วมในกระบวนการนโยบายสาธารณะ (space of participatory policy process) อย่างกว้างขวาง โดยนโยบายจะก่อให้เกิดเป็น กฎหมาย มาตรการ หรือกลไกดําเนินการที่เป็นองค์ประกอบสําคัญด้านนโยบายสาธารณะ (Healthy policy) ของ การสร้างเสริมสุขภาพ เเละจะส่งผลกระทบในวงกว้างต่อประชาชน 2

(3) พลังสังคม คือ การขยายพื้นที่ทางสังคม (social space) อย่างกว้างขวาง โดยการระดมพลังเครือข่ายทางสังคมที่มีบทบาทสําคัญใน การทํางานรณรงค์ และการเฝ้าระวัง ในประเด็นงานสร้างเสริมสุขภาพนั้นๆ อย่างต่อเน่ือง ซึ่งจะส่งผลให้เกิดการสานพลังสร้างกระเเส สังคมที่ช่วยหนุนเสริมการเปลี่ยนเเปลงให้เกิดตามทิศทางที่มุ่งหวัง 2.2 ยุทธศาสตร์เฉพาะ สสส. ดําเนินงานสร้างเสริมสุขภาพ โดยมียุทธศาสตร์เฉพาะ 5 ด้าน ได้เเก่ (1) สนับสนุนงานวิชาการและรังสรรค์นวัตกรรม : มุ่งให้เกิดการพัฒนางาน วิชาการและสร้างสรรค์นวัตกรรมการสร้างเสริมสุขภาพเพื่อช่วยให้มีชุดความรู้เเนวทางและ วิธีการใหม่ ๆ ที่เหมาะสมกับการป้องกันเเละเเก้ไขปัญหาสุขภาพที่ซับซ้อนเเละไม่หยุดนิ่ง (2) พัฒนาศักยภาพบุคคล ชุมชน และองค์กร : มุ่งพัฒนาศักยภาพบุคคลและ องค์กรให้เท่าทันพลวัตของการเปลี่ยนเเปลงที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพ รวมทั้งให้มี ขีดความสามารถในการทํางานทั้งที่เป็นงานเฉพาะด้านและ การบูรณาการงานสร้างเสริม สุขภาพทั้งในระดับพื้นที่ ระดับประเทศ ระดับภูมิภาคและระดับโลก (3) สานเสริมพลังเครือข่าย : มุ่งประสานเเละส่งเสริมให้เกิดการทํางานร่วมกัน ของภาคีเเละเครือข่ายต่าง ๆ สนับสนุนกิจกรรมเพื่อการพัฒนาเเละเสริมสร้างความเข้มแข็ง เชิงระบบให้กับภาคีเครือข่าย รวมถึงเครือข่ายภาคประชาชน ชุมชนเเละท้องถิ่น (4) พัฒนาระบบกลไกทางนโยบายสังคม และสถาบัน : มุ่งสนับสนุนให้มีการพัฒนา ระบบและกลไกทางสังคมที่เอื้อต่อการสร้างสุขภาวะ ทั้งระบบและกลไกทางนโยบาย กลไก ทางกฎหมาย กลไกที่เป็นทางการ และกลไกทางสังคมอื่น ๆ ที่เอื้อต่อการสร้างเสริมสุขภาพ (5) สื่อสาร จุดประกาย ชี้แนะสังคม : มุ่งพัฒนากระบวนการเรียนรู้และดําเนินงาน สื่อสารสาธารณะ โดยเน้นการพัฒนาศักยภาพในด้านการจัดการความรู้ข้อมูล การจัดระบบ ข้อมูลด้านเทคโนโลยีดิจิทัลที่เหมาะสมบนบริบทการสื่อสารใหม่ ทั้งในส่วนของ สสส. และ ภาคีเครือข่าย เพื่อกระตุ้น จุดประกาย และชี้แนะสังคมให้เกิดการปรับพฤติกรรม สังคมและ สิ่งแวดล้อมให้เหมาะสมกับการมีสุขภาวะ 3

3. เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์ เพื่อกำหนดเป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์ภายใต้ทิศทางและเป้าหมายระยะ 10 ปี (พ.ศ. 2565-2574) สสส. ได้มีกระบวนการคัดเลือกจากแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญ ทั้งในระดับนานาชาติและ ระดับชาติ ที่ส่งผลต่อสุขภาวะและพฤติกรรมสุขภาพของคนไทย โดยคำนึงถึงความสอดคล้องของ กฎหมาย ยุทธศาสตร์ และแผนระดับชาติ ตามทิศทางการขับเคลื่อนงานด้านสุขภาพของประเทศ รวมถึงผ่านการรับฟังความคิดเห็นจากผู้ทรงคุณวุฒิ ผู้เชี่ยวชาญ และภาคีเครือข่าย จนสามารถ สรุปเป็นเป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์ที่สอดคล้องตามพันธกิจ เพื่อสนับสนุนการบรรลุเป้าหมาย ผลลัพธ์ทางสุขภาพในระดับประเทศอันจะส่งผลสำคัญต่อตัวกำหนดสุขภาพ โดยแบ่งออกเป็น เป้าหมายหลัก 7 เป้าหมาย และเป้าหมายที่รองรับต่อปัญหาสุขภาพและปัจจัยเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น ในอีก 10 ปีข้างหน้า รวมเป็น 8 เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์เพื่อสร้างเสริมสุขภาพให้เกิดผลลัพธ์ คือ ประชาชนมีสุขภาพดี โดยมีรายละเอียดดังนี้ เป้าหมายที่ 1 ลดอัตราการบริโภคยาสูบ เพื่อลดปัจจัยเสี่ยงจากการบริโภคยาสูบที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพของคนไทย เป้าหมายที่ 2 ลดอัตราการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และสิ่งเสพติด เพื่อลดพฤติกรรมเสี่ยงที่เกิดจากการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และสารเสพติด ที่มีผลกระทบต่อสุขภาพทั้งต่อผู้ดื่มและต่อคนรอบข้าง รวมถึงต่อสังคมโดยรวม เป้าหมายที่ 3 เพิ่มสัดส่วนการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาพอย่างสมดุล เพื่อสร้างเสริมพฤติกรรมการบริโภคที่เหมาะสมให้แก่คนไทย ซึ่งจะมีส่วนช่วยลด อัตราการเกิดโรค NCDs เป้าหมายที่ 4 เพิ่มกิจกรรมทางกาย เป้าหมายที่ 5 ลดอัตราการตายจากอุบัติเหตุทางถนน เพื่อลดปัจจัยเสี่ยงสําคัญที่เป็นสาเหตุการตายก่อนวัยอันควรและช่วยลดความสูญเสีย ทั้งด้านเศรษฐกิจและสังคมทั้งในระดับประเทศและระดับครัวเรือน เป้าหมายที่ 6 เพิ่มสัดส่วนผู้มีสุขภาพจิตสมบูรณ์ เพื่อก่อให้เกิดผลลัพธ์ทางสุขภาพจิตควบคู่ไปกับการสร้างเสริมสุขภาพทางกาย 4 เพื่อส่งเสริมเเละสนับสนุนให้คนไทยมีกิจกรรมทางกายที่เพียงพอในวิถีชีวิตปกติ

เป้าหมายที่ 7 ลดผลกระทบสุขภาพจากมลพิษทางสิ่งแวดล้อม เป้าหมายที่ 8 ปัญหาสุขภาพอุบัติใหม่และปัจจัยเสี่ยงอื่น ปัญหาสุขภาพอุบัติใหม่เเละปัจจัยเสี่ยงอื่น กําหนดขอบเขตการดําเนินงานที่สําคัญ เพื่อมุ่งให้เกิดผลลัพธ์ทางสุขภาพที่ดีขึ้น ดังนี้ การติดตามเเละเฝ้าระวังปัญหาสุขภาพอุบัติใหม่ เเละปัจจัยเสี่ยงที่ส่งผลกระทบสูงต่อสุขภาพ สังคม เเละสิ่งเเวดล้อมปัจจัยทางสังคมที่กําหนดสุขภาพ รวมถึงการตอบสนองต่อปัญหาสุขภาพอุบัติใหม่เเละปัจจัยเสี่ยงอื่นที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพเเละ สามารถเกิดขึ้นได้ตลอดเวลา เพื่อให้การขับเคลื่อนการสร้างเสริมสุขภาพเป็นไปอย่างมีระบบและสามารถติดตาม และวัดผลการดําเนินงานได้อย่างมีประสิทธิภาพและเป็นรูปธรรม สสส. ได้นํากรอบการวิเคราะห์ ห่วงโซ่ผลลัพธ์ (Chain of Outcome: CoO) มาใช้วิเคราะห์ขอบเขตการดําเนินงานที่เป็น จุดเน้นของแต่ละเป้าหมายยุทธศาสตร์ เพื่อให้แต่ละเป้าหมายส่งผลกระทบเชื่อมโยงเเละ สร้างผลลัพธ์ทางสุขภาพที่ดีให้เเก่ประชาชน 5 เพื่อหาเเนวทางควบคุมเเละลดความเสี่ยงจากมลพิษที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพ

ภาพที่ 1 การวิเคราะห์ห่วงโซ่ผลลัพธ์ (Chain of Outcome: CoO) ปัจจัยที่ส่งผลต่อ ตัวกำหนดสุขภาพ สุขภาพดี อาจจะเเตกต่างไปในเเต่ละตัวกำหนดสุขภาพ เช่น ตัวกำหนด สุขภาพ ภาคี เครือข่าย มาตรการ ในการสร้าง เสริมสุขภาพ อาจจะเเตกต่างไปในเเต่ละตัวกำหนดสุขภาพ ในเเต่ละช่วงสถานการณ์ เช่น 1. วิถีชีวิตเเละพฤติกรรมของเเต่ละคน 2. สภาพเเวดล้อมทางสังคมเเละกายภาพ 1. ระบบบริการสร้างเสริมสุขภาพ 2. นโยบายสาธารณะ 3. ศักยภาพเเละเเนวปฏิบัติของชุมชน/องค์กร 4. ทักษะเเละความรู้ที่เท่าทันกับสถานการณ์ ของกลุ่มเป้าหมาย 1. สนับสนุนการพัฒนานวัตกรรม งานวิชาการเเละความรู้ 2. พัฒนาศักยภาพของบุคคล ชุมชนเเละองค์กร 3. สานเสริมพลังองค์กรเเละภาคีเครือข่าย 4. พัฒนา/ขับเคลื่อนกลไกทางนโยบาย สังคมเเละสถาบัน 5. สื่อสาร รณรงค์เเละชี้เเนะสังคม 6

เเนวทาง การบูรณาการ การทํางานสร้างเสริมสุขภาพ การสร้างผลลัพธ์ทางสุขภาพให้บรรลุเป้าหมายที่วางไว้จําเป็นต้องมีวิธีการดําเนินงานที่ มีประสิทธิภาพ การจัดโครงสร้างแผนเพื่อให้เกิดการบริหารจัดการและเน้นให้เกิดการทํางานแนวราบ ที่เป็นวิธีการทํางานที่สําคัญของ สสส. ที่สามารถจําแนกวิธีการทํางานออกเป็น 4 กลุ่ม เพื่อให้เหมาะสม ต่อบริบทของงานและเสริมการบูรณาการระหว่างแผน ดังนี้ 1) แผนเชิงประเด็น เน้นการทํางานยุทธศาสตร์เชิงลึก พัฒนางานวิชาการและนวัตกรรม ให้ทันกับปัจจัยเสี่ยงที่มีพลวัตมีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา โดยมีเป้าหมายหลักเพื่อผลักดัน ให้เกิดนโยบายสาธารณะด้านการสร้างเสริมสุขภาพและควบคุมปัจจัยเสี่ยงอันจะส่งผลกระทบกับ ประชากรในวงกว้าง 2) แผนเชิงองค์กรและกลุ่มประชากร เน้นการพัฒนาศักยภาพเครือข่าย สร้างความเข้มแข็ง ให้กับประชากรกลุ่มเป้าหมายและเครือข่ายองค์กรสุขภาวะ เพื่อสร้างการมีส่วนร่วมในการพัฒนา งานสร้างเสริมสุขภาพที่เหมาะสมกับกลุ่มเป้าหมาย 7

ควบคุมเครื่องดื่มเเอลกอฮอลล์ เเละสิ่งเสพติด การจัดการความปลอดภัย เเละปัจจัยเสี่ยงทางสังคม ระบบสื่อเเละวิถีสุขภาวะ ทางปัญญา ควบคุมยาสูบ ส่งเสริมกิจกรรม ทางกาย อาหาร เพื่อสุขภาวะ เชิงประเด็น เชิงพื้นที่ เชิงองค์กรเเละกลุ่มประชากร เชิงระบบ สุขภาวะประชากร กลุ่มเฉพาะ สนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ ผ่านระบบบริการสุขภาพ สุขภาวะชุมชน สร้างเสริมสุขภาวะ ในองค์กร สุขภาวะเด็ก เยาวชน เเละครอบครัว พัฒนาระบบเเละกลไกสนับสนุน เพื่อการสร้างเสริมสุขภาพ สร้างสรรค์โอกาส สร้างเสริมสุขภาวะ สร้างเสริมความเข้าใจ สุขภาวะ ควบคุมปัจจัยเสี่ยงทางสุขภาพ (สุขภาพจิต มลพิษจากสิ่งเเวดล้อม) 3)แผนเชิงพื้นที่ เน้นการสนับสนุนให้เกิดเครือข่ายชุมชน พื้นที่เข้มแข็ง มีขีดความสามารถ ในการแก้ปัญหาสุขภาพ เพื่อให้เกิดกลไกการสร้างเสริมสุขภาพและลดปัจจัยเสี่ยงที่ชุมชนเป็น เจ้าของ เป็นผู้ดําเนินการให้สอดคล้องเหมาะสมกับบริบทของพื้นที่และชุมชน 4) แผนเชิงระบบและกลไก เป็นกลุ่มแผนที่ทําหน้าที่สนับสนุนส่งเสริมให้เกิดการพัฒนา ระบบกลไกทางสังคมและสุขภาพร่วมกับเจ้าภาพหลัก เพื่อให้เกิดการทํางานเชิงระบบอันจะ ทําให้มีการทํางานที่ต่อเนื่อง ภาพที่ 2 การจัดโครงสร้างแผนและวิธีการทํางาน 8 ในส่วนของกลุ่มแผนเชิงพื้นที่ เชิงองค์กรและกลุ่มประชากร ซึ่งประกอบด้วยแผนสุขภาวะ ชุมชน (สํานัก 3) แผนสุขภาวะเด็ก เยาวชนและครอบครัว (สํานัก 4) แผนสร้างสรรค์โอกาส สร้างเสริมสุขภาวะ (สํานัก 6) แผนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพผ่านระบบบริการสุขภาพ (สํานัก 7) แผนสร้างเสริมสุขภาวะในองค์กร (สํานัก 8) และแผนสุขภาวะประชากรกลุ่มเฉพาะ (สํานัก 9) ได้เล็งเห็นถึงความสําคัญของการบูรณาการการทํางานร่วมกันให้ปรากฏชัดเจนเป็น รูปธรรม จึงได้กําหนดทิศทางการสร้างเสริมสุขภาวะในพื้นที่ชุมชนเมืองเป็นเป้าหมายสําคัญใน การบูรณาการงานของทั้ง 6 แผนในลักษณะกลุ่มแผน (Cluster) ในระยะ 5 ปี (พ.ศ.2566-2570) โดยริเริ่มนําร่องดําเนินงานในพื้นที่กรุงเทพมหานครเพื่อสนับสนุนการดําเนินงานสร้าง “กรุงเทพฯ เป็นเมืองน่าอยู่สําหรับทุกคน” ภายใต้การบริหารจัดการของผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร (นายชัชชาติ สิทธิพันธุ์) และทีมงาน ในการนี้ได้มีการจัดประชุมหารือระหว่างรองผู้จัดการ สสส. (ดร.ประกาศิต กายะสิทธิ์) ผู้บริหารและเจ้าหน้าที่ของทั้ง 6 สํานัก ร่วมกับรองผู้ว่าราชการ กรุงเทพมหานคร (นายศานนท์ หวังสร้างบุญ) และทีมงาน (เมื่อวันที่ 25 มิถุนายน 2565 และ 29 กรกฎาคม 2565) รวมทั้งมีกระบวนการทํางานร่วมกันกับทีมงาน กทม. อย่างต่อเนื่อง เพื่อจัดทํา “แผนบูรณาการงานสร้างเสริมสุขภาวะคนเมืองในพื้นที่กรุงเทพมหานคร ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2566- 2570)” หรือแผนคลัสเตอร์ กทม.

แผนคลัสเตอร์ฯ นี้นอกจากจะช่วยให้ กทม. และ สสส. เกิดความร่วมมือในการขับเคลื่อนงาน สร้างเสริมสุขภาวะในพื้นที่กรุงเทพฯ ที่มีความชัดเจนเป็นรูปธรรมระดับหนึ่งแล้ว ยังเป็นความมุ่งมั่น ของ สสส. ในการสรุปบทเรียน เพื่อค้นหาปัจจัยแห่งความสําเร็จในการทํางานจนเกิดกลไก/ รูปแบบ ความร่วมมือกับ กทม. หรือสํานักงานเขตต่าง ๆ ในการจัดการงานสร้างเสริมสุขภาพในระดับพื้นที่ ที่มีประสิทธิภาพ ซึ่งจะช่วยให้ สสส. สามารถพัฒนาต้นแบบการสร้างเสริมสุขภาวะคนเมืองที่จะนําไป ต่อยอดขยายผลในเขตหรือพื้นที่เมืองอื่นๆต่อไป เพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมสุขภาพ และสร้างโอกาสในการเข้าถึงบริการสุขภาพของประชาชนทุกกลุ่มได้อย่างทั่วถึงและมีคุณภาพ มากขึ้น ดังนั้น เพื่อให้เกิดความชัดเจนและสอดคล้องกับกรอบการจัดทําแผนหลัก (พ.ศ.2566-2670) และแนวทางการบูรณาการการทํางานสร้างเสริมสุขภาพ รวมทั้งเพื่อให้เกิดความชัดเจนในการสร้าง ผลลัพธ์ทางสุขภาพในระยะ 5 ปี แผนหลักฉบับดังกล่าว จึงกําหนดแผนขับเคลื่อนงานสร้างเสริม สุขภาวะในพื้นที่กรุงเทพมหานครให้เป็นเมืองที่น่าอยู่ โดยได้วางกรอบการดําเนินงานดังภาพ ภาพที่ 3 กรอบการดําเนินงานขับเคลื่อนงานสร้างเสริมสุขภาวะและคุณภาพชีวิตในพื้นที่ กรุงเทพมหานคร ยาสูบ สุราเเละ สิ่งเสพติดอาหาร กิจกรรม ทางกายความปลอดภัย ทางถนนสุขภาพจิต มลพิษ สิ่งเเวดล้อม ปัญหาสุขภาพ อุบัติใหม่เเละ ปัจจัยเสี่ยงอื่น ๆ ประชาชนในกรุงเทพมหานคร มีวิถีชีวิต สังคม เเละสิ่งเเวดล้อมที่สนับสนุนต่อการมีสุขภาวะที่ดี กลไกในระดับต่าง ๆ ตาม Key result กลุ่มเป้าหมายผู้รับประโยชน์ตาม 7 กลุ่ม KR1 - กลไกการทํางานภายในคลัสเตอร์ เพื่อสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพใน กทม. KR3 - กลไกการจัดการงานสร้างเสริมสุขภาพ ในระดับพื้นที่มีประสิทธิภาพ (ระดับเขต ระดับพื้นที่) KR2 - เกิดกลไกหรือรูปแบบความร่วมมือกับ กทม. หรือเขตต่าง ๆ ในการสนับสนุนการจัดการ งานสร้างเสริมสุขภาพในพื้นที่ KR4 - การเปลี่ยนเเปลงพฤติกรรมสุขภาพเเละ การเข้าถึงบริการสุขภาพของประชาชนใน กทม. ดีขึ้น พัฒนาระบบ ข้อมูลเขต พัฒนา ขีดความสามารถ ผู้เกี่ยวข้อง (เขต, Active Citizen) พัฒนานวัตกรรม การจัดการสุขภาวะ ในพื้นที่ชุมชนเมือง สื่อสาร พัฒนา เเละเชื่อมประสาน เครือข่าย การประเมินผล เป้าหมายเชิง ยุทธศาสตร์ เป้าหมาย Key result กลยุทธ์ ระบบหลัก ที่เอื้อต่อ การขับเคลื่อนงาน ความเหลื่อมลํ้าด้านสุขภาพ ระบบการจัดการ ข้อมูลกลาง เเละสารสนเทศ ระบบการจัดการ เรียนรู้เครือข่าย ระบบสนับสนุนพื้นที่ การทํางานร่วมกัน (Sandbox) ระบบการสื่อสาร สาธารณะ ระบบประเมินผล เพื่อการเรียนรู้ เเละพัฒนา ทุนเดิม กลุ่มงานเชิงประเด็น กลุ่มงานเชิงพื้นที่ กลุ่มงานเชิงองค์กร เเละกลุ่มประชากร กลุ่มงานเชิงระบบ เเละกลไกสนับสนุน 9

โดยได้กําหนดทิศทางการทํางานร่วมกันไว้ใน 2 ประเด็น ดังนี้ 1) เป้าหมายการสร้างเสริมสุขภาวะคนเมืองในพื้นที่กรุงเทพมหานคร ต้องการให้ประชาชน ในกรุงเทพมหานครมีวิถีชีวิต สังคมและสิ่งแวดล้อมที่สนับสนุนต่อการมีสุขภาวะที่ดี 2)เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์ที่มีจุดเน้นการทํางานและเป็นเป้าหมายหลัก 8 เรื่อง ซึ่งใช้เป็น เป้าหมายร่วมของ สสส. และภาคีเครือข่ายในการทํางานเพื่อการสร้างเสริมสุขภาพและลดปัจจัย เสี่ยงสําคัญที่ส่งผลกับสุขภาพในพื้นที่กรุงเทพมหานคร คือ 1) ลดอัตราการบริโภคยาสูบ 2) ลดอัตราการบริโภคเครื่องดื่มเเอลกอฮอล์ และสิ่งเสพติด 3) เพิ่มสัดส่วนการบริโภคอาหาร อย่างสมดุล 4) เพิ่มกิจกรรมทางกาย 5) ลดอัตราการตายจากอุบัติเหตุทางถนน 6) เพิ่มสัดส่วน ผู้มีสุขภาพจิตสมบูรณ์ 7) ลดผลกระทบสุขภาพจากมลพิษทางสิ่งแวดล้อม และ 8) เตรียมพร้อม รับปัญหาสุขภาพอุบัติใหม่และปัจจัยเสี่ยงอื่น โดยการดําเนินงานในทุกประเด็นจะต้องคํานึง ถึงบริบทที่แตกต่างของพื้นที่และกลุ่มเป้าหมายเป็นการดําเนินการเพื่อลดช่องว่างและต้องไม่ก่อให้ เกิดความเหลื่อมลํ้าทางสุขภาพมากขึ้น 10

เป้าหมาย เเละผลลัพธ์ ในระยะ 5 ปี เป้าหมายสำคัญในการขับเคลื่อนงานตามกรอบการดำเนินงานขับเคลื่อนงานสร้างเสริม สุขภาวะและคุณภาพชีวิตในพื้นที่กรุงเทพมหานครให้บรรลุตามเป้าหมาย ได้แก่ (1) กลไกระดับเขต/กลไกกระจายทุน ซึ่งเป็นกลไกที่ช่วยสนับสนุนการดำเนินงานสร้างเสริม สุขภาพ ทั้งในเรื่องข้อมูล ความรู้ คน ทรัพยากรและงบประมาณ เพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลงทาง สุขภาพของกลุ่มเป้าหมายของพื้นที่ (2) กลุ่มเป้าหมายตามกลุ่มประชากรและองค์กร เช่น ประชากรกลุ่มเฉพาะที่มีความเปราะบาง เช่น ผู้สูงอายุ คนพิการ คนไร้บ้าน เเรงงานนอกระบบ เป็นต้น แกนนำและประชาชนในชุมชนหรือ หมู่บ้านที่มีปัญหาสุขภาวะ ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก ศูนย์บริการสาธารณสุข ซึ่งเป็นกลุ่มที่ประสบปัญหา ทางสุขภาวะและต้องการสร้างการเปลี่ยนแปลงทางสุขภาวะที่มุ่งการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม สุขภาพหรือสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาวะ (พ.ศ.2566-2570) 11

KR 1 กลไกการทำงานภายในคลัสเตอร์ที่มีบทบาทสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพใน กรุงเทพมหานคร เพื่อเป็นกลไกในการกำหนดเป้าหมายและวางแผนการดำเนินงานร่วมกัน มีการทำงานบูรณาการที่ลดความซ้ำซ้อน (ทั้งเรื่องประเด็นงาน กลุ่มเป้าหมาย งบประมาณ) และ เสริมพลังการดำเนินงาน KR 2 กลไกหรือรูปแบบความร่วมมือกับกรุงเทพมหานครหรือเขตต่างๆ ที่มีบทบาท สนับสนุนการจัดการงานสร้างเสริมสุขภาพในพื้นที่ มีการสร้างความเข้าใจเป้าหมายการทำงาน ร่วมกัน และสร้างความร่วมมือเพื่อร่วมกันขับเคลื่อนงาน KR 3 กลไกการจัดการงานสร้างเสริมสุขภาพในระดับพื้นที่ที่มีประสิทธิภาพ (ระดับเขต ระดับพื้นที่) มีการกำหนดประเด็นปัญหาสุขภาวะและกลุ่มเป้าหมายที่อยู่บนพื้นฐานข้อมูลและ สถานการณ์ปัญหา รวมถึงเป็นกลไกที่มีขีดความสามารถในการสนับสนุนการดำเนินงานสร้างเสริม สุขภาพที่สอดคล้องกับบริบทพื้นที่ และสามารถหนุนเสริมให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางสุขภาพในพื้นที่ KR 4 การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมสุขภาพและการเข้าถึงบริการสุขภาพของประชาชน ในกรุงเทพมหานครดีขึ้น โดยเป็นการเปลี่ยนแปลงทางสุขภาพตามประเด็นสุขภาวะในแต่ละ บริบทของพื้นที่ ผลลัพธ์หลัก (Key Result: KR) ของการขับเคลื่อนงานในระยะ 5 ปี 12 การขับเคลื่อนงานสร้างเสริมสุขภาพ เเละพัฒนาคุณภาพชีวิตในพื้นที่กรุงเทพมหานคร ได้กำหนดผลลัพธ์หลัก (Key Result : KR) ดังนี้

จุดเน้น ของเเผนระยะ 5 ปี (พ.ศ.2566-2570) ในช่วง 5 ปี (พ.ศ.2566-2570) จากนี้ไป แผนบูรณาการงานสร้างเสริมสุขภาวะคนเมือง ในพื้นที่ กทม. จะมุ่งเน้นบูรณาการงานสร้างเสริมสุขภาพเชื่อมโยงกับการดำเนินงานของ กรุงเทพมหานครอย่างเป็นระบบ โดยใช้ทิศทางและเป้าหมาย 10 ปี สสส. กับนโยบาย 9 ดี ของ กรุงเทพมหานคร (ในส่วนที่เกี่ยวข้อง) เป็นกรอบในการดำเนินงานให้สอดคล้องกับสภาพปัญหา และความต้องการของประชาชน/ชุมชน/องค์กรในแต่ละพื้นที่/เขต รวมถึงการพัฒนาให้เกิด 5 ระบบหลักที่เอื้อต่อการขับเคลื่อนงาน (Platform) ตามกรอบการดำเนินงานขับเคลื่อนงาน สร้างเสริมสุขภาวะเเละคุณภาพชีวิตในพื้นที่กรุงเทพมหานคร ดังนี้ 13

ระบบและกลไกการบริหารจัดการ 1 ระบบการจัดการข้อมูลกลางเเละสารสนเทศ เป็นศูนย์กลาง (HUB) ข้อมูลพื้นฐานที่จะ ใช้ประโยชน์ร่วมกันในการทำงานกับ กทม. รวมถึงข้อมูลผลลัพธ์การดำเนินงานของแผนคลัสเตอร์ กทม. ซึ่งจะประกอบด้วย 4 ส่วน ส่วนที่ 1 ข้อมูลชุมชน เป็นข้อมูลที่ใช้ในชุมชน เช่น ข้อมูลประชากร ข้อมูลกลุ่ม แผนที่ทุนทางสังคม ข้อมูลเศรษฐกิจ ข้อมูลสิ่งแวดล้อม เป็นต้น ส่วนที่ 2 ข้อมูลกลุ่มงานที่ ขับเคลื่อนร่วมกับ กทม. เเละต้นทุนการดำเนินงานของ สสส. ที่เกี่ยวข้อง เป็นการเชื่อมโยงข้อมูล ที่มีการเรียนรู้และใช้ในการทำงานของข้อมูลกลุ่มงานและ สสส. (ภาพรวม/ระดับเขต /ระดับชุมชน) ส่วนที่ 3 ข้อมูลพื้นฐาน (Baseline data) เป็นข้อมูลที่ใช้เป็น baseline สำหรับการประเมินและ พัฒนาเพื่อนำมาออกแบบวางแผนและพัฒนางานอย่างต่อเนื่อง และส่วนที่ 4 ระบบฐานข้อมูลของ กทม. และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เป็นข้อมูลที่มีอยู่ของ กทม. และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและข้อมูลที่ จำเป็นต้องเติมในส่วนที่ยังไม่ครบถ้วน สำหรับใช้ประโยชน์ร่วมกัน 2 ระบบการจัดการเรียนรู้เครือข่าย เป็นระบบสนับสนุนการสร้างเครือข่ายการทำงานของ ภาคีทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องทั้งในพื้นที่ระดับชุมชน ระดับองค์กร ระดับเขตและระดับ กทม. เพื่อเป็นกำลังสำคัญในการสานพลังขับเคลื่อนงานสร้างเสริมสุขภาวะคนเมืองในพื้นที่ กทม. โดยครอบคลุมตั้งแต่ข้อมูลภาคีเครือข่ายทั้งภาครัฐ เอกชนและชุมชน การสร้างความสัมพันธ์ อันดีในการขับเคลื่อนประเด็นร่วมและเสริมหนุนการทำงานซึ่งกันและกัน และการพัฒนา ศักยภาพภาคีเครือข่ายทั้ง Hard Skill และ Soft Skill ในรูปแบบต่างๆ ที่นำไปสู่การเป็นหุ้นส่วน ร่วมรับผิดชอบ (partnership) 3 ระบบสนับสนุนพื้นที่การทำงานร่วมกัน (Sandbox) เป็นระบบที่ช่วยสนับสนุน การขับเคลื่อนการดำเนินงานของแผนคลัสเตอร์ให้เป็นไปตามเป้าหมาย สามารถขยายผลการดำเนินงาน ที่มีความพร้อมในพื้นที่หรือเขตต่าง ๆ เกิดความร่วมมือในการบูรณาการประเด็นงานสำคัญเข้าด้วยกัน และทดลองนำร่องในบางพื้นที่หรือเขต เพื่อสรุปถอดบทเรียนและพัฒนาเป็นต้นแบบสำหรับขยายผล ในประเด็นงานอื่น ๆ และพื้นที่หรือเขตอื่น ๆ รวมถึงช่วยขจัดปัญหาอุปสรรคที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยน เชิงระบบ (Transform) เพื่อให้การสร้างเสริมสุขภาวะคนเมืองมีประสิทธิภาพและครอบคลุม ทุกกลุ่มประชากรมากขึ้น โดยเฉพาะประชากรกลุ่มด้อยโอกาสและเปราะบาง 4 4 ระบบการสื่อสารสาธารณะ เป็นระบบช่วยสนับสนุนการสร้างความรู้ความเข้าใจต่อแนวทาง การดำเนินงานของแผนคลัสเตอร์ทั้งในภาพรวมและรายกลุ่มงานให้กับภาคีร่วมปฎิบัติงานทั้ง กทม. และภาคีอื่น ๆ สื่อสารทำความเข้าใจประเด็นงานสร้างเสริมสุขภาวะคนเมืองแก่ประชาชนในพื้นที่ และภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง เพื่อกระตุ้นการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และสร้างการมีส่วนร่วมหนุนเสริม การดำเนินงานของกลุ่มงานในแผนคลัสเตอร์ รวมทั้งนำเสนอผลงานร่วมของ สสส. และ กทม. ที่จะนำไปสู่การสร้างความร่วมมือจากทุกภาคส่วนในการขยายผลการดำเนินงานในระยะต่อไป 14

ภาพที่ 3 ระบบและกลไกการบริหารจัดการ 5 ระบบประเมินผลเพื่อการเรียนรู้เเละพัฒนา เป็นระบบที่เน้นการติดตามประเมินผล แผนคลัสเตอร์ในภาพรวม เพื่อให้เกิดกระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ให้การดำเนินงานสามารถ ปรับเปลี่ยนให้สอดคล้องกับสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงได้ทันการณ์ และเกิดการสรุปบทเรียนร่วมกัน ระหว่าง สสส.กับ กทม.ที่จะนำไปสู่การบรรลุผลลัพธ์หลัก (Key Result) และมีแนวทางขยายผล การขับเคลื่อนงานสร้างเสริมสุขภาวะคนเมืองของ สสส. ในอนาคต 15 KR 1-4 ร่วมประสาน ร่วมภารกิจ ร่วมจัดบริการ คกก. กำกับทิศทาง คลัสเตอร์ ทีม กลยุทธ์ คลัสเตอร์ กลุ่ม ผู้บริหาร คลัสเตอร์ ทีมงาน คลัสเตอร์ ระบบประเมนิ ผลเพอื่การเรย ี นรเู ้ เละพั ฒนา ระบบประเมิ นผลเพื่อการเรียนรู ้เเละพัฒนา ระบบสนับสนุ นพื้นที่ทำงานร่ว ม กัน (Sandbox) ระบบการสื่อสารสาธารณะ

ยุทธศาสตร์ การดําเนินงาน ยุทธศาสตร์การดำเนินงานตามกรอบการดำเนินงานขับเคลื่อนงานสร้างเสริมสุขภาวะและ คุณภาพชีวิตในพื้นที่กรุงเทพมหานครมี 5 ยุทธศาสตร์ได้แก่ ยุทธศาสตร์ที่ 1: การสนับสนุนการพัฒนาระบบข้อมูลกลางทั้งระดับเขตและภาพรวม ของ กทม. ที่ทำให้เห็นสถานการณ์ปัญหาและกลุ่มเป้าหมายสำคัญในการดำเนินงานรวมถึง เพื่อใช้ในการติดตามความก้าวหน้าการดำเนินงานสร้างเสริมสุขภาพและผลลัพธ์ทางสุขภาพ ที่เกิดขึ้นในพื้นที่ ยุทธศาสตร์ที่ 2: การพัฒนาสมรรถนะในการขับเคลื่อนงานสร้างเสริมสุขภาพของภาคี เครือข่าย (สำนักงานเขต ภาคีปฏิบัติการ เเละ Active Citizen) โดยมุ่งพัฒนาทักษะที่จำเป็นสำหรับ การดำเนินงานเพื่อให้สามารถทำหน้าที่ในการเป็นผู้สนับสนุน ผู้ริเริ่มและผู้ร่วมขับเคลื่อนงาน เพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลงทางสุขภาพให้เกิดขึ้นในพื้นที่ 16

ยุทธศาสตร์ที่ 3: การพัฒนาและขยายผลนวัตกรรมการจัดการสุขภาวะในพื้นที่ชุมชนเมือง โดยการนำองค์ความรู้และต้นแบบความสำเร็จของ สสส. ไปขยายผลในพื้นที่ กทม. ควบคู่ไปกับ การทำงานร่วมกับ กทม. ในการปรับบริบทเงื่อนไขข้อจำกัดต่าง ๆ เพื่อให้การดำเนินงานมีประสิทธิภาพ และเกิดประโยชน์ต่อกลุ่มเป้าหมายทั้งในเชิงปัจเจกและองค์กรมากขึ้น รวมทั้งริเริ่มดำเนินการในพื้นที่ ปฏิบัติการนำร่อง (Sandbox) ให้เห็นผลเป็นรูปธรรมในการดำเนินงานจัดการปัญหาสุขภาวะในพื้นที่ ที่มีความหลากหลายและความซับซ้อนของปัญหาและกลุ่มเป้าหมาย สำหรับใช้เป็นบทเรียน ในการปรับเปลี่ยนเชิงระบบให้มีประสิทธิภาพและเกิดการต่อยอดขยายผลไปยังในพื้นที่และกลุ่ม เป้าหมายอื่น ๆ ยุทธศาสตร์ที่ 4: การสื่อสาร พัฒนาและเชื่อมประสานเครือข่าย โดยการเชื่อมประสาน และพัฒนาเครือข่ายภาคีที่เกี่ยวข้อง เพื่อช่วยกันเสริมหนุนและร่วมกันขับเคลื่อนให้บรรลุตาม เป้าหมาย โดยมีการสื่อสารเป็นส่วนสนับสนุนเพื่อสร้างการรับรู้และช่วยสนับสนุนการดำเนินงาน ยุทธศาสตร์ที่ 5: การติดตามประเมินผล มุ่งเน้นการติดตามประเมินผลเชิงพัฒนา (Development Evaluation) ที่มีการนำผลประเมินมาใช้ประโยชน์ในการปรับปรุงการดำเนินงาน ระหว่างทาง เพื่อให้บรรลุตามเป้าหมายที่กำหนดไว้ เพื่อให้เกิดความชัดเจนของการทำงานในลักษณะคลัสเตอร์ ทั้งในส่วนของการออกแบบ แผนการดำเนินงานที่มีทิศทางร่วม เป้าหมายเชิงปฏิบัติการร่วม และรูปแบบการดำเนินการร่วม ดังนั้น แผนบูรณาการงานสร้างเสริมสุขภาวะคนเมืองในพื้นที่กรุงเทพมหานคร ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2566-2570) หรือแผนคลัสเตอร์ กทม. ในครั้งนี้ จึงมีการทดลองออกแบบแนวทาง การบริหารจัดการที่เป็นระบบกลางของแผนคลัสเตอร์ กทม. ขึ้นมา เพื่อให้สามารถขับเคลื่อน แผนคลัสเตอร์ กทม. ซึ่งประกอบด้วย 7 กลุ่มงาน 5 ระบบที่เอื้อต่อการขับเคลื่อนงาน (Platforms) เเผนคลัสเตอร์ และ 4 กลไกกลางที่มีบทบาทในการบริหารจัดการให้บรรลุเป้าหมายได้อย่างมี ประสิทธิภาพ 17

ขณะเดียวกัน จำเป็นต้องมีกลไกกลางที่จะทำหน้าที่ในการบริหารจัดการภายในของ สสส. ให้เป็นไปตามแผนคลัสเตอร์ กทม. ระยะ 5 ปี ดังนี้ 1) คณะกรรมการกำกับทิศทางแผนคลัสเตอร์ กทม. มีบทบาทเป็นที่ปรึกษาให้คำแนะนำ ในการดำเนินงานด้านต่าง ๆ ให้เป็นไปตามแผน อีกทั้งให้การสนับสนุนและร่วมส่งเสริม การดำเนินงานตามแผนคลัสเตอร์ในทุกระดับทั้งส่วนของระบบที่เอื้อต่อการขับเคลื่อนงาน (Platforms) และกลุ่มงาน 2) กลุ่มผู้บริหารแผนคลัสเตอร์ กทม. มีบทบาทในการบริหารงานตามกลุ่มงานที่เกี่ยวข้อง ทั้งที่เป็นการบริหารตามแผนหลักที่รับผิดชอบโดยตรงและแผนบูรณาการที่เป็นการทำงานร่วม กันระหว่างสำนักที่เกี่ยวข้อง พร้อมทั้งให้การสนับสนุนการทำงานแก่ทีมกลยุทธ์คลัสเตอร์ กลุ่มแผนเชิงพื้นที่ เชิงองค์กรเเละกลุ่มประชากร เเละทีมนักวิชาการคลัสเตอร์กลุ่มแผนเชิงพื้นที่ เชิงองค์กรเเละกลุ่มประชากร 3) ทีมกลยุทธ์คลัสเตอร์กลุ่มแผนเชิงพื้นที่ เชิงองค์กรเเละกลุ่มประชากร เป็นกลุ่มแกนกลาง ที่มีบทบาทเป็นฝ่ายเลขานุการเชิงยุทธศาสตร์ของคลัสเตอร์ ( Strategic secretariat for cluster management) ทำหน้าที่ออกแบบการดำเนินงาน ออกแบบแผน สนับสนุนและร่วมดำเนินงาน ตามแผนการดำเนินงาน 5 ปีในทุกระดับทั้งส่วนของระบบที่เอื้อต่อการขับเคลื่อนงาน (Platforms) และกลุ่มงาน 4) ทีมนักวิชาการคลัสเตอร์กลุ่มแผนเชิงพื้นที่ เชิงองค์กรเเละกลุ่มประชากร เป็นทีมนักวิชาการ ของแต่ละสำนักในคลัสเตอร์เชิงพื้นที่เชิงองค์กร และเชิงกลุ่มเป้าหมาย มีบทบาทเป็นกำลังสำคัญ ในการร่วมดำเนินงานในแต่ละกลุ่มงาน และระบบที่เอื้อต่อการขับเคลื่อนงาน (Platforms) ทั้ง 5 ระบบ ทั้งนี้ 4 กลไกกลาง 5 ระบบที่เอื้อต่อการขับเคลื่อนงาน (Platforms) และ 7 กลุ่มงาน เป็นการทำงานที่เชื่อมประสานสอดรับซึ่งกันและกัน เพื่อให้แผนคลัสเตอร์ กทม. สามารถดำเนินภารกิจ ร่วมประสาน ร่วมภารกิจและร่วมจัดบริการได้อย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผลนำไปสู่ การบรรลุผลลัพธ์สำคัญ (KR1-4) ของแผนคลัสเตอร์ กทม. ระยะ 5 ปีได้ในที่สุด 18

กลุ่มงานที่ 1 การพัฒนา คุณภาพชีวิตเด็กเเบบไร้รอยต่อ กรุงเทพมหานครรับภาระกับเด็กและเยาวชนที่อยู่ในครอบครัวที่เปราะบางยิ่งกว่าเด็กและ เยาวชนในพื้นที่อื่น ๆ ▪ เด็กร้อยละ 15.8 ไม่ได้อาศัยอยู่กับพ่อแม่ ▪ เด็กร้อยละ 3.6 กำพร้าพ่อหรือแม่ หรือกำพร้าทั้งพ่อและแม่ ▪ เด็กร้อยละ 74.3 ถูกอบรมด้วยการทำร้ายจิตใจหรือร่างกาย บริบท/สถานการณ์ ที่มา : รายงานผลการสำรวจสถานการณ์เด็กเเละสตรีในเขตกรุงเทพมหานคร โดย สนง.สถิติเเห่งชาติร่วมกับยูนิเซฟ เด็ก และเยาวชนใน กทม.อยู่ภายใต้การบริการอย่างน้อย 5 ด้าน (สุขภาพ การศึกษา สังคมสงเคราะห์ อาชีพ คุ้มครองสิทธิ์) หน่วยบริการมีช่องว่าง ไม่เอื้อต่อการทำงานแบบร่วมจัดการ : ▪ ขาดการวิเคราะห์เหตุปัจจัยอย่างเป็นองค์รวม ▪ ให้บริการ สังคม สุขภาพ เศรษฐกิจ และคุ้มครองสิทธิเป็นแบบแยกส่วน ▪ โครงสร้างฐานข้อมูลแยกส่วน ▪ ขาดการวางแผนคุณภาพชีวิตอย่างมีส่วนร่วมของผู้ให้บริการและ ครอบครัว 19

ให้บริการเเยกส่วน ตามความรับผิดชอบ ไม่รู้สิทธิเเละช่องทาง การเข้าถึงเเละใช้บริการ ไม่มีส่วนในการบริหารจัดการ ปรับปรุงให้เกิดบริการเชิงรุก ไม่รู้จำนวนเเละลักษณะ กลุ่มเปราะบางที่ควรได้รับบริการ การจัดการ (Governance) ผู้ให้บริการ (Service Provider) ผู้รับบริการ (Service Customers) การจัดบริการที่แยกส่วน ไม่ต่อเนื่องเชื่อมโยงตลอดช่วงวัย กลายเป็นวิกฤติของ คุณภาพเด็ก เยาวชนและครอบครัว การจัดบริการร่วมระหว่างภาคส่วน (Co-Production) จะส่งผลให้เด็กและเยาวชนในครอบครัวเปราะบางได้รับการดูแลช่วยเหลือทันท่วงที (Proactive) และได้รับการวางแผนคุณภาพชีวิตอย่างต่อเนื่องทุกช่วงวัยอย่างไร้รอยต่อ ศบส.45 ศพด.Z10 สนง.เขตลาดกระบัง รร.เคหะ เเพลทฟอร์มพัฒนาคุณภาพชีวิต รร.รัตนโกสินทร์ ร่วมกำหนดเเผน บูรณาการพันธกิจ กับเเต่ละสำนักฯ ร่วมจัดการเเผน จัดบริการร่วม ของหน่วยบริการ ร่วมจัดวางแผน พัฒนาคุณภาพชีวิต ของเด็กเเต่ละคน เชื่อมโยงข่าวสารที่ เเสดงพัฒนาการของคุณภาพชีวิตอย่างต่อเนื่องข้ามรุ่นวัย ครอบครัว-ครัวเรือน ข้อมูลข่าวสารการพัฒนาคุณภาพชีวิตเเละครอบครัวเปราะบาง สาธารณสุข พัฒนาสังคมฯ มหาดไทย ศึกษาธิการ สำนักอนามัย สำนักพัฒนาสังคม สำนักปลัดฯ สำนักการศึกษา สพฐ. กรอบเเนวคิดการทำงาน (Conceptual Framework) เเพลตฟอร์มบริการเเบ่งปันข้อมูลเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตเด็ก 20 อุปกรณ์สื่อดิจิทัล เฉพาะบุคคล

8 ขั้นตอนการรังสรรค์นวัตกรรม (Innovation Sandbox) สร้างต้นแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตเด็กจากครอบครัวเปราะบาง ขั้นตอนที่ 1 การเตรียมข่ายงานระดับ กทม. และเขต การสร้างแกนนำจัดความร่วมมือในระดับเขต การร่วมทำงานอย่างโปร่งใส ขั้นตอนที่ 2 การคัดเลือก (Screening) ครอบครัวเปราะบางในชุมชน สร้างแกนนำในระดับชุมชนร่วมทำงานระหว่างผู้ให้บริการชุมชนกับเด็กและ ผู้ปกครอง ขั้นตอนที่ 3 การคัดแยก (Triage) เด็กและครอบครัว การสื่อสัมพันธ์ระหว่างอาสาสมัครกับครอบครัวเปราะบางร่วมพัฒนาคุณภาพ ชีวิตระหว่างชุมชนกับเด็กและผู้ปกครองกลุ่มเป้าหมาย ขั้นตอนที่ 4 การร่วมประเมินระดับคุณภาพชีวิตเด็กและผู้ปกครอง สื่อความเข้าใจวิธีการวัดประเมินคุณภาพชีวิตเด็กและผู้ปกครองกลุ่มเป้าหมาย การจัดการความรู้ภาวะคุกคามคุณภาพชีวิต ขั้นตอนที่ 5 ผู้ร่วมให้บริการใกล้ชิดร่วมตัดสินผลการประเมินคุณภาพชีวิตเด็กและผู้ปกครอง ร่วมกับชุมชนวิเคราะห์ประเมินภาวะคุกคามคุณภาพชีวิตเด็กและผู้ปกครอง กลุ่มเป้าหมาย การจัดการความรู้ระหว่างผู้ให้บริการกับชุมชน ขั้นตอนที่ 6 ผู้ร่วมให้บริการใกล้ชิดวางแผนจัดบริการร่วมกับผู้ให้บริการนอกเขต สี่อสารบริการพัฒนาคุณภาพชีวิตกับบริการระดับตติยภูมิ ประเมินเป้าหมาย และผังทางเดินบริการพัฒนาคุณภาพชีวิตรังสรรค์นวัตกรรมการจัดบริการร่วม อย่างยั่งยืน ขั้นตอนที่ 7 การร่วมกำหนดเป้าหมายและแผนพัฒนาคุณภาพชีวิตกับผู้ปกครองและเด็ก ขั้นตอนที่ 8 วิถีร่วมกำหนดเป้าหมายและแผนพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับเขตและ กทม. วางเป้าหมายและแผนพัฒนาคุณภาพชีวิตต่างระดับการปกครองบูรณาการ นโยบายของส่วนกลางและ กทม. 21 ร่วมกำหนดเป้าหมายเเละแผนพัฒนาคุณภาพชีวิตประเมินความต้องการของ ผู้ปกครองเเละเด็ก การตัดสินใจของผู้ปกครองเเละเด็กสู่การร่วมจัดบริการ

กลุ่มเป้าหมาย/ภาคี 22 1. ทีมคลัสเตอร์กลุ่มแผนเชิงพื้นที่ เชิงองค์กรและกลุ่มประชากร 2. ส่วนกลาง กทม. : สำนักอนามัย สำนักการศึกษา สำนักพัฒนาสังคม สำนักยุทธศาสตร์ เเละประเมินผล 3. เขต : สำนักงานเขตลาดกระบัง ศูนย์บริการสาธารณสุข 45 ร่มเกล้า ศูนย์พัฒนาเด็กก่อนวัยเรียนชุมชนฟื้นนครร่วมเกล้า โรงเรียนการเคหะชุมชนลาดกระบัง โรงเรียนรัตนโกสินทร์สมโภชลาดกระบัง ชุมชนฟื้นนครร่มเกล้า ระยะ 4 โซน 10 4. ชุมชน : ประธานชุมชนอาสาสมัครสาธารณสุขกรุงเทพมหานคร (อสส.) แกนนำชุมชน ครอบครัวและเด็ก 5. หน่วยงานร่วมดำเนินการ : สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (สพร.) สถาบันวิจัยและ พัฒนานโยบาย (สวน.)

23 ห่วงโซ่ผลลัพธ์ (Chain of Outcome: CoO) การพัฒนาคุณภาพชีวิตเด็กเเบบไร้รอยต่อ Dมาตรการ/กิจกรรมCปัจจัยที่ส่งผลต่อตัวกำหนดสุขภาพBตัวกำหนดสุขภาพ Aเด็กเเละเยาวชนมีสุขภาวะที่ดี D1 การพัฒนานวัตกรรมDigital Platform สำหรับเป็นเครื่องมือในการเเบ่งปันข้อมูล เเละจัดบริการร่วมกันระหว่างหน่วยบริการ D2 D3 การสื่อสาร เพื่อสร้างความตระหนักเเละ การพัฒนาศักยภาพของครอบครัว เเละคนทำงาน สร้างความร่วมมือในการดูเเลเด็กเปราะบาง ด้านเด็ก (สุขภาพ การศึกษา สังคม คุ้มครองสิทธิ์) ในการร่วมจัดบริการ ในการพัฒนาคุณภาพชีวิตเด็ก (วิเคราะห์ ข้อมูล วางเเผน บริการร่วม ติดตามผล) D3 การสื่อสาร เพื่อสร้างความตระหนัก เเละสร้างความร่วมมือในการดูเเลเด็กเปราะบาง D4 การพัฒนาความร่วมมือของหลายภาคส่วน หลายระดับ เพื่อร่วมใช้ข้อมูล วางเเผน ร่วม ดำเนินการ ติดตามประเมินผลพัฒนาต่อยอด เเบบบูรณาการภารกิจ โดยมุ่งเป้าหมายผลลัพธ์ ที่ตัวเด็กเป็นเป้าหมายร่วม C1 ทักษะของครอบครัว ในการเลี้ยงดูเเละร่วมวางเเผนเเละ ดำเนินการพัฒนาคุณภาพชีวิตเด็กร่วมกับหน่วยบริการ D1 C2 ขีดความสามารถของชุมชน ในการเฝ้าระวังป้องกันเด็กกลุ่ม เปราะบาง จัดการเเละติดตามการดูเเลพัฒนาเด็กในชุมชน D1 D2 C3 ขีดความสามารถของคนทำงานด้านเด็ก ในการใช้ระบบข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูล วางเเผนการพัฒนาเเละจัดบริการร่วม ติดตามผล การให้บริการเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตเด็กเเบบไร้รอยต่อ D2 C4 นโยบาย กทม. (สำนักอนามัย สำนักการศึกษา สำนักพัฒนาสังคม สำนักยุทธศาสตร์) 1) มีนโยบายเชื่อมข้อมูลบริการพัฒนาคุณภาพชีวิตเด็กเข้าสู่ เเพลตฟอร์มดิจิทัล 2) ใช้ระบบข้อมูลคุณภาพชีวิตเด็ก ในการกำหนดนโยบาย วางแผน การดำเนินงานเเบบบูรณาการ ที่มุ่งเชื่อมโยงระบบร่วมจัดการ ทั้งด้านสุขภาพ การศึกษา สังคม เศรษฐกิจ การคุ้มครองสิทธิ์เด็ก โดยมุ่ง “ผลลัพธ์ที่ตัวเด็ก” เป็นเป้าหมายร่วม D4 KR2 B1.1 หน่วยงานระดับเขต (สนง.เขต ศบส.45 ศูนย์พัฒนาเด็กฯ โรงเรียนทุกสังกัด) เกิด เเนวปฏิบัติใหม่ เป็นผู้จัดการเเพลตฟอร์ม โดยมีการจัดการระบบข้อมูลไร้รอยต่อ เเละมีเเนวปฏิบัติในการจัดบริการ ร่วม/เชื่อมโยงบริการเเบบไร้รอยต่อที่ สอดคล้องกับข้อมูลเด็กรายบุคคล รายครัวเรือน โดยมุ่งผลลัพธ์ที่ตัวเด็ก KR3 C4 B1.2 ชุมชน (ประธานชุมชน อสส. เเกนนำ ชุมชน) ร่วมจัดการเพื่อดูเเลเด็กในชุมชน ร่วมกับครอบครัว เเละสหวิชาชีพ KR3 C1 C2 C4 B1.3 สภาพเเวดล้อมในชุมชนที่น่าอยู่ ปลอดภัย สำหรับเด็ก C2 B2 เด็ก เยาวชนในครอบครัวเปราะบาง ในชุมชน กทม. มีพัฒนาการสมวัย อาศัยอยู่ในสภาพเเวดล้อมที่ปลอดภัย ได้รับการคุ้มครองสิทธิเเละสวัสดิการ ได้รับการดูเเลทันท่วงที (Proactive) เเละได้รับการวางเเผนคุณภาพชีวิต อย่างต่อเนื่องไร้รอยต่อตลอดช่วงวัย KR4

กลุ่มงานที่ 2 การพัฒนา กลไกหน่วยจัดการเพื่อหนุนเสริม บริบท/สถานการณ์ การทํางานชุมชนอย่างมีส่วนร่วมทุกระดับใน กทม. • ทิศทางและนโยบายของหลายองค์กร เช่น สำนักพัฒนาสังคม สำนักอนามัย สสส. เป็นต้น มุ่งสนับสนุนการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่กรุงเทพมหานครที่ครอบคลุม ทุกมิติ เช่น ด้านกายภาพ/สิ่งแวดล้อม ด้านเศรษฐกิจ ด้านสังคม ด้านสุขภาพ ด้านจิตใจ เป็นต้น • กทม. มีเจ้าหน้าที่บุคลากรในระดับเขต ที่สามารถเข้าถึงและสร้างการมีส่วนร่วมกับ ประชาชนในพื้นที่ ตลอดจนมีงบประมาณสนับสนุนชุมชน เพื่อดำเนินงานแก้ปัญหาของ พื้นที่ • สำนักสร้างสรรค์โอกาส (สำนัก 6) สสส. มีบทเรียนการดำเนินงานเรื่องหน่วยจัดการ (Node) เพื่อทำหน้าที่พัฒนาศักยภาพแกนนำในการเขียนโครงการเพื่อขอรับงบประมาณ รวมถึงการติดตามเสริมพลังชุมชนให้สามารถดำเนินงานเพื่อแก้ไขปัญหาสุขภาวะที่เกิด ผลลัพธ์การเปลี่ยนแปลงที่เป็นรูปธรรม ตลอดจนมีรูปแบบข้อเสนอโครงการสร้างเสริม สุขภาพซึ่งมาจากการถอดบทเรียนโครงการที่ดำเนินงานประสบความสำเร็จ เพื่อเป็น แนวทางสำหรับชุมชนที่สนใจดำเนินงานแก้ปัญหาสุขภาวะ • ชุมชนในพื้นที่กรุงเทพมหานครมีแผนชุมชนที่ระบุปัญหาและกำหนดทิศทางการพัฒนา ชุมชนครอบคลุมทุกมิติ แต่บางชุมชนยังมีข้อจำกัดเรื่องขีดความสามารถในการแปลงแผน ไปสู่การปฏิบัติที่สามารถสร้างผลลัพธ์และการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมและสภาพแวดล้อม ที่เอื้อต่อสุขภาวะ รวมถึงการเข้าถึงแหล่งงบประมาณที่มีอยู่เป็นจำนวนมากในพื้นที่เพื่อนำมา ดำเนินงานแก้ปัญหาตามแผนชุมชน 24

กรอบเเนวคิดการทำงาน (Conceptual Framework) บทเรียนโมเดลการขยายผลไปยังเขตอื่น ๆ ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร สำนักงานเขต หน่วยจัดการ (Node) ชุมชน KR 3 KR 4 กลุ่มเป้าหมายในชุมชนเกิด การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม และสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อ สุขภาพ นโยบายความร่วมมือระหว่าง สสส. กทม. สำนักพัฒนาสังคม ในการสร้างความเข้มเเข็งของชุมชนในพื้นที่ กทม. ผ่านกลไกหน่วยจัดการถูกทดลองใช้ในพื้นที่นำร่อง 10 เขต KR 2 พื้นที่ Sandbox 10 เขตนำร่อง ชุดความรู้ กลุ่มเป้าหมาย ชุดความรู้การพัฒนาหน่วยจัดการ (พัฒนาโครงการ ติดตามโครงการ ถอดบทเรียน) โครงการสร้างเสริม สุขภาพสำเร็จรูป ผู้อำนวยการเขต เจ้าหน้าที่ฝ่ายพัฒนาชุมชน พี่เลี้ยง เเกนนำชุมชน ข้อจำกัดเเละข้อท้าทาย การเข้าถึงแหล่งทุน ช่องว่างขีดความสามารถชุมชน ในการเข้าถึงแหล่งงบประมาณ เพื่อเเก้ไขปัญหาตามเเผนชุมชน การทำงานเชิงผลลัพธ์ เเนวทางการสนับสนุนงบประมาณ ขีดความสามารถของเเกนนำชุมชน ในการเเปลงแผนชุมชนไปสู่การ ปฏิบัติที่สามารถสร้างผลลัพธ์เเละ การเปลี่ยนเเปลงพฤติกรรมเเละ สภาพเเวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาวะ เเนวทางการสนับสนุนงบประมาณ ของเเต่ละองค์กรที่เอื้อให้ชุมชน สามารถเข้าถึงงบประมาณเเละ นำไปเเก้ไขปัญหาที่สอดคล้องกับ ความต้องการของพื้นที่ • ความร่วมมือระหว่างหน่วยจัดการเเละสำนักงานเขตในการพัฒนาชุมชนเข้มเเข็ง • หน่วยจัดการมีขีดความสามารถพัฒนาโครงการ ติดตามเเละหนุนเสริมการทำงานของชุมชน รวมทั้งเชื่อมต่องบประมาณ เเละสร้างความร่วมมือกับสำนักงานเขตได้มีประสิทธิภาพ •เเกนนำชุมชนสามารถขับเคลื่อนเเผนชุมชนเเละสร้างการมีส่วนร่วมกับสมาชิกในชุมชน เพื่อลดปัจจัยเสี่ยงหรือเสริมปัจจัยบวกเพื่อสุขภาวะ กลุ่มเป้าหมาย/ภาคี 1. เเกนนำชุมชนที่สามารถสร้างการมีส่วนร่วมกับประชาชนในพื้นที่กรุงเทพมหานคร 2. บุคคลและกลุ่มบุคคลที่มีศักยภาพเป็นหน่วยจัดการ 3. กรุงเทพมหานคร ได้เเก่ รองผู้ว่าราชการจังหวัด สำนักพัฒนาสังคม สำนักงานเขต นำร่อง 4. นักวิชาการคลัสเตอร์กลุ่มแผนเชิงพื้นที่ เชิงองค์กรและเชิงประชากร 25

ห่วงโซ่ผลลัพธ์ (Chain of Outcome: CoO) CoO : การสร้างการมีส่วนร่วมของกลไกหลายระดับในการหนุนเสริมกลไกการมีส่วนร่วมระหว่างประชาชนกับ กทม. Dมาตรการ/กิจกรรมCปัจจัยที่ส่งผลต่อตัวกำหนดสุขภาพBตัวกำหนดสุขภาพAสุขภาพ D1 สานพลังเเละพัฒนาความร่วมมือกับ กทม. สำนักพัฒนาสังคม เเละสำนักงานเขต D2 พัฒนาระบบสนับสนุนการพัฒนาหน่วย จัดการ (การประเมินผล ชุดความรู้การพัฒนา ศักยภาพ สื่อสารสาธารณะ) เเละสร้าง ความร่วมมือ D3 กับสำนักงานเขต D3 พัฒนาเเนวทางการสนับสนุนทุนเเละพัฒนา ขีดความสามารถชุมชน เพื่อดำเนินโครงการ สร้างเสริมสุขภาพ D4 สนับสนุนเเละพัฒนาสมรรถนะกลไกหน่วย จัดการ (ทักษะเชื่อมประสาน เเนะนำติดตาม หนุนเสริมการทำงานของชุมชน) B1.1 นโยบายความร่วมมือระหว่าง สสส. กทม. เเละสำนักพัฒนาสังคม ในการสร้าง ความเข้มเเข็งของชุมชนในพื้นที่ กทม. ผ่าน หน่วยจัดการถูกทดลองใช้ในพื้นที่นำร่อง 10 เขต KR2 B1.3 เเกนนำชุมชนสามารถขับเคลื่อนเเผน ชุมชนเเละสร้างการมีส่วนร่วมกับสมาชิก ในชุมชน เพื่อลดปัจจัยเสี่ยงหรือเสริม ปัจจัยบวกเพื่อสุขภาพ KR3 A ประชาชน ในเขตนำร่อง 10 เขต กรุงเทพมหานคร มีสุขภาพเเละ คุณภาพชีวิตดีขึ้น C2.1 เกิดความร่วมมือระหว่างหน่วยจัดการเเละสำนักงานเขต ในการพัฒนาชุมชน C2.2 เกิดกลไกคณะทำงานร่วมกันระหว่างสำนักงานเขตเเละหน่วยจัดการ ในการสนับสนุนการทำงาน เพื่อสร้างความเข้มเเข็งระดับชุมชน C3 พื้นที่/ชุมชนได้รับการสนับสนุนเพื่อดำเนินงานโครงการสร้างเสริม สุขภาวะ C4 หน่วยจัดการมีขีดความสามารถพัฒนาโครงการ ติดตามเเละ หนุนเสริมการทำงานของชุมชน เชื่อมต่องบประมาณ เเละสร้าง ความร่วมมือกับเขตได้มีประสิทธิภาพ B1.2 เจ้าหน้าที่เขตทั้ง 10 เขต เเละหน่วย จัดการ สามารถหนุนเสริมการดำเนิน งานของชุมชนให้เกิดการเปลี่ยนเเปลง พฤติกรรมสุขภาพเเละสภาพเเวดล้อม ที่เอื้อต่อสุขภาพ KR3 B2.1 กลุ่มเป้าหมายในชุมชนเกิดการเปลี่ยน เเปลงพฤติกรรม (ตามประเด็นสุขภาวะ ที่เป็นปัญหาของพื้นที่) KR4 B2.2 เกิดการเปลี่ยนเเปลงสภาพเเวดล้อม ที่เอื้อต่อสุขภาวะของกลุ่มเป้าหมายใน ชุมชน KR4 C1.1 เกิดความร่วมมือระหว่าง สสส. กทม. เเละสำนักพัฒนาสังคม ในการสร้างความเข้มเเข็งของชุมชนในพื้นที่ กทม. ผ่านหน่วยจัดการ KR2 C1.2 กลไกคณะทำงานร่วม โดยมีเป้าหมายร่วมเเละสามารถปฏิบัติงาน ร่วมกันในการพัฒนาชุมชนเข้มเเข็งผ่านหน่วยจัดการ KR2 26

กลุ่มงานที่ 3 การเข้าถึงทรัพยากร เพื่อยกระดับบริการปฐมภูมิ บริบท/สถานการณ์ • การบริหารจัดการทรัพยากร/บทบาทของโรงพยาบาลเน้นที่การรักษา และฟื้นฟูเป็นหลัก อย่างไรก็ตามโรค/ความเจ็บป่วยบางอย่างสามารถป้องกันได้ และควรป้องกันก่อนที่จะ เกิดโรคหรือความเจ็บป่วย • เพื่อลดภาระของระบบบริการ สร้างความครอบคลุม เข้าถึงบริการมากขึ้นจำเป็นต้อง หนุนเสริมความเข้มแข็งของชุมชนให้สามารถจัดการสุขภาพตนเองได้ โดยคำนึงถึง สถานการณ์ปัญหาที่แตกต่างของชุมชนทั้งมิติสุขภาพ คุณภาพชีวิตทุกช่วงวัย • ชุมชนที่เข้มแข็งสามารถสนับสนุนการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและสิ่งแวดล้อม 27

กรอบเเนวคิดการทำงาน (Conceptual Framework) บริบท/สถานการณ์ การขับเคลื่อน ชุมชนเข้มเเข็ง การบริหารจัดการทรัพยากร/บทบาทของ โรงพยาบาลเน้นที่การรักษา เเละฟื้นฟูเป็นหลัก โรค/ความเจ็บป่วยหลายอาการสามารถป้องกัน ได้ และต้องป้องกันก่อนป่วยที่นอกโรงพยาบาล ชุมชน/หมู่บ้าน ชุมชนเมือง ชุมชนแออัด ชุมชนชานเมือง ชุมชนเชิงประเด็น คำนึงถึงสถานการณ์ปัญหาที่แตกต่างของชุมชน ทั้งมิติสุขภาพ คุณภาพชีวิตทุกช่วงวัย ลดภาระของระบบบริการ สร้างความครอบคลุม เข้าถึงบริการมากขึ้น ชุมชนที่เข้มแข็งสามารถสนับสนุนบริการ ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและสิ่งแวดล้อม สภาพเเวดล้อมที่เอื้อ เข้าถึงบริการมากขึ้น ลดภาระ/ความเเออัดที่หน่วยบริการ หนุนระบบบริการสุขภาพปฐมภูมิ เป็นกลไกหลักในการสร้างเสริมสุขภาพ สร้างกระบวนการมีส่วนร่วม ใช้นโยบายสาธารณะขับเคลื่อน หนุนกลไกชุมชนในการขับเคลื่อน ศูนย์บริการสาธารณสุข (สำนักอนามัย) กลไกพี่เลี้ยง โรงพยาบาลสังกัดสำนักการแพทย์ 1. หนุนการพัฒนานวัตกรรม/รูปแบบ การสร้างเสริมสุขภาพโดยชุมชน 2. เสริมศักยภาพ อสส. และคนรุ่นใหม่ 3. เพิ่มการเข้าถึงทรัพยากรด้านสุขภาพ ในพื้นที่ 1 2 3 เเกนนำ ผู้นำชุมชน หน่วยงานภาครัฐ เอกชน ภาคประชาสังคม ท้องถิ่น ฯลฯ ธรรมนูญ สุขภาพเขต กลไกสนับสนุน: ศูนย์วิชาการสุขภาวะเขตเมือง เครือข่าย มรภ. 5 เเห่ง กลไกสนับสนุน ทีมเเกนนำพี่เลี้ยง/สหวิชาชีพ/ ศูนย์เรียนรู้กองทุน กปท. เเผนชุมชนเข้มเเข็ง เเละจัดการ ตนเอง สภาผู้นำชุมชน สภาองค์กรชุมชน คณะกรรมการชุมชน เครือข่ายกองทุน สวัสดิการชุมชน ฯลฯ คนในชุมชนจัดการสุขภาพตนเอง/ ปรับพฤติกรรมสุขภาพ เข้าถึงทรัพยากร ชุมชน ร่วมจัดบริการ สร้างเสริมสุขภาพ สุขภาวะดี 4 มิติ (กาย จิต ปัญญา สังคม) การใช้ข้อมูล เพื่อการขับเคลื่อน เสริมสมรรถนะระบบบริการ ปฐมภูมิเเละบุคลากรสุขภาพ สร้างการมีส่วนร่วมของ เเกนนำ/คนรุ่นใหม่/ชุมชน การเข้าถึงทรัพยากร/ กลไกการเงินการคลัง ด้านสุขภาพในพื้นที่ จุดเน้นสำคัญ กลุ่มเป้าหมาย/ภาคี 1. แกนนำในชุมชนรูปแบบต่างๆ เช่น ชุมชนแออัด ชุมชนชานเมือง ชุมชนเมือง ชุมชนอาคารสูง ชุมชนรูปแบบพิเศษ เครือข่ายเชิงประเด็นในชุมชน 2. ศูนย์บริการสาธารณสุข สำนักอนามัย กรุงเทพมหานคร สำนักงานเขต (วังทองหลาง พระนคร พญาไท บางคอแหลม พระโขนง คลองเตย สายไหม ดอนเมือง ลาดพร้าว บึงกุ่ม คลองสามวา ธนบุรี คลองสาน ทวีวัฒนา ตลิ่งชัน บางบอน ทุ่งครุ หนองแขม ลาดกระบัง และหลักสี่) 3. สปสช. เขต 13 สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ 4. บุคลากรทางการแพทย์และสาธารณสุข อาสาสมัครสาธารณสุขกรุงเทพมหานคร (อสส.) 5. มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา มหาวิทยาลัยราชภัฏจันทรเกษม มหาวิทยาลัยราชภัฏ พระนคร มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี และมหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา 28

ห่วงโซ่ผลลัพธ์ (Chain of Outcome: CoO) CoO : การเข้าถึงทรัพยากรเพื่อยกระดับบริการปฐมภูมิ Dมาตรการ/กิจกรรมCปัจจัยที่ส่งผลต่อตัวกำหนดสุขภาพBตัวกำหนดสุขภาพAสุขภาพ D1 สนับสนุนการพัฒนา "ศูนย์วิชาการสุขภาวะ เขตเมือง" D2 สนับสนุนการจัดการและการใช้ข้อมูลเพื่อ การสร้างเสริมสุขภาพ B1 ระบบสุขภาพ ชุมชน ที่มีการจัดการปัญหา ของชุมชนโดยชุมชน ด้วยการมีส่วนร่วม ของทุกภาคส่วน KR2 C1 C2 C3 C1 นโยบาย/มาตรการเพื่อการเพิ่มการสนับสนุนโครงการสร้างเสริม สุขภาพจาก กปท. หรือเเหล่งทุนอื่น ๆ KR2.1 D5 D3 สนับสนุนการพัฒนานวัตกรรม/รูปแบบ การสร้างเสริมสุขภาพโดยชุมชน D4 เสริมศักยภาพ อสส. แกนนำชุมชนและ คนรุ่นใหม่ D5 เสริมศักยภาพคณะกรรมการ/อนุกรรมการ กปท./พชข. เพื่อการเข้าถึงทรัพยากร D6 สนับสนุนการพัฒนานวัตกรรม/รูปแบบการ ให้บริการสร้างเสริมสุขภาพโดยสหวิชาชีพ และระบบบริการสุขภาพปฐมภูมิ D7 สนับสนุนการพัฒนาแพลตฟอร์มเชื่อม ประสานการให้บริการสร้างเสริมสุขภาพ ต่างระดับ/ต่างสาขาวิชาชีพ C2 เเพลตฟอร์มการให้บริการสร้างเสริมสุขภาพ (service platform) ที่เชื่อมประสานการให้บริการต่างระดับ/ต่างสาขาวิชาชีพ เเละ การร่วมให้บริการโดยชุมชนD3 D6 D7 C3 บุคลากรด้านสุขภาพมีทักษะในการสนับสนุนให้ประชาชนสามารถ จัดการสุขภาพของตัวเองตามบริบทเเละปัจจัยกำหนดสุขภาพ เเบบองค์รวม D6 D7 C4 “ศูนย์วิชาการสุขภาวะเขตเมือง” ที่ทำหน้าที่ในการพัฒนาศักยภาพ เเกนนำ/ชุมชน/คนรุ่นใหม่ในการเขียนโครงการภายใต้กองทุน กปท. หนุนให้ชุมชนจัดการเเละการใช้ข้อมูลสุขภาพเพื่อการสร้างเสริม สุขภาพ รวมทั้งติดตามเเละประเมินผลการทำงานโครงการ D1 D3 D5 KR3.1 C5 อสส. เเกนนำชุมชน เเละคนรุ่นใหม่มีศักยภาพในการดำเนิน กิจกรรมสร้างเสริมสุขภาพตนเองเเละชุมชน D4 KR3.2 B2 ชุมชนเข้มแข็งและจัดการสุขภาพตนเอง KR3 C4 C5 C6 B3 คนในชุมชนสามารถปรับเปลี่ยน พฤติกรรมสุขภาพ A คนในชุมชน มีสุขภาวะดีทั้ง 4 มิติ (กาย จิต ปัญญา สังคม) B1 B2 B3 C6 นวัตกรรม/รูปแบบการสร้างเสริมสุขภาพโดยชุมชนที่สอดคล้อง กับบริบทของพื้นที่เเละกลุ่มประชากร D2 D3 D6 KR2.2 29

กลุ่มงานที่ 4 การพัฒนาคุณภาพชีวิต ประชากรกลุ่มเปราะบาง บริบท/สถานการณ์ สถานการณ์ประชากรกลุ่มเฉพาะที่มีความเปราะบาง เเละความเหลื่อมล้ำในการดำเนิน ชีวิตในภาพรวมของ กทม. โดยมีข้อมูลใน 3 กลุ่มประชากรเฉพาะที่สำคัญ ประกอบด้วย กรุงเทพมหานครมีจำนวนคนพิการ 98,756 คน (ร้อยละ 4.68 ของคนพิการใน ประเทศไทย) ปี 2565 คนพิการวัยทำงาน (15-59 ปี) มีจำนวน 852,033 คน ได้รับ การจ้างงานแล้ว 314,127 คน ยังไม่ได้ประกอบอาชีพ 90,949 คน ผู้สูงอายุใน กทม. มีประมาณ 1.2 ล้านคน มีชมรมผู้สูงอายุในสังกัดต่าง ๆ ประมาณ 300 ชมรม อย่างไรก็ตามผู้สูงอายุใน กทม. ยังมีช่องว่างในการได้รับการดูแลส่งเสริมสุขภาพ อย่างเหมาะสม รวมถึงยังขาดพื้นที่สำหรับการพัฒนาศักยภาพและทำกิจกรรมร่วมกัน เท่าที่ควร จากการสำรวจสถานการณ์คนไร้บ้านล่าสุดในปี 2566 พบว่า ใน กทม. มี คนไร้บ้านจำนวน 1,271 คน ซึ่งในช่วงสถานการณ์โควิด-19 ส่งผลกระทบให้คนไร้บ้านเพิ่มขึ้น กว่าร้อยละ 30 เนื่องจากภาวะเศรษฐกิจที่ซบเซา ทำให้คนกลุ่มนี้มีสถานะตกงาน ขาดรายได้ และเข้าไม่ถึงสิทธิสวัสดิการต่าง ๆ โดยกลุ่มที่มีความเสี่ยงต่อการกลายมาเป็นคนไร้บ้าน มากที่สุด ได้แก่ กลุ่มเปราะบางในชุมชน (คนพิการ ผู้สูงอายุ) และแรงงานนอกระบบ เป็นต้น การอยู่อาศัยในพื้นที่สาธารณะและความยากจน ส่งผลให้คนไร้บ้านมีปัญหาทางสุขภาพ มากกว่าคนทั่วไป 30

เป้าหมาย : ประชากรกลุ่มเฉพาะมีหลักประกันความมั่นคงในการดำเนินชีวิต เเละดำเนินชีวิตได้อย่างมีศักดิ์ศรีเเละเป็นพลังของชุมชน สังคม KR4 KR3 KR2 ประชากรเป้าหมาย ผู้สูงอายุ คนพิการ คนไร้บ้าน เเละกลุ่มเปราะบางเสี่ยงไร้บ้าน ประเด็นขับเคลื่อน 1. ส่งสริมการมีงานทำเเละพัฒนา ทักษะด้านการมีอาชีพ การมี รายได้ 2. กลไกการพัฒนาศักยภาพ 1) โมเดลศูนย์พักคนไร้บ้าน 2) ศูนย์สร้างสุขทุกวัย 3. กลไกการช่วยเหลือครบวงจร 4. การเข้าถึงที่อยู่อาศัย (โมเดลที่อยู่อาศัยคนละครึ่ง) คุณภาพชีวิตกลุ่มผู้สูงอายุ คนพิการ • คนพิการ ผู้สูงอายุมีงานทำ• ผู้สูงอายุมีสุขภาวะที่ดี เเละมีพื้นที่ เเสดงพลัง คนไร้บ้านเเละกลุ่มเปราะบางเสี่ยงไร้บ้าน • คนไร้บ้านมีโอกาสการเข้าถึงที่อยู่ อาศัยเเละมีอาชีพ เเละรายได้ เขต 1. สำนักงานเขต กทม. (ฝ่ายที่เกี่ยวข้อง) 2. ศูนย์สร้างสุขทุกวัย (ปัจจุบันมี 36 เเห่ง เเละ กทม. มีนโยบายขยายเพิ่ม) 3. ศูนย์บริการสาธารณสุข (ปัจจุบันมี 69 ศูนย์บริการสาธารณสุข กทม.) 4. ชมรมผู้สูงอายุ (ภายใต้สมาพันธ์ชมรมผู้สูงอายุกรุงเทพมหานคร 1. สำนักพัฒนาสังคม : สำนักงานการส่งเสริมอาชีพ ฝ่ายพัฒนาสังคม 2. สำนักอนามัย 3. สำนักวัฒนธรรม 4. คณะทำงานขับเคลื่อนนโยบาย 5. ด้านคนพิการของกรุงเทพมหานคร สหพันธ์ผู้สูงอายุ กทม. *นิยามกลุ่มเปราะบาง คือ ประชากรกลุ่มเฉพาะเเละกลุ่มที่มีข้อจำกัดด้านสุขภาพ เศรษฐกิจ เเละสังคม กรอบเเนวคิดการทำงาน (Conceptual Framework) กลุ่มเป้าหมาย/ภาคี 1. การจ้างงานคนพิการ • มูลนิธินวัตกรรมทางสังคม • สมาคมสภาคนพิการทุกประเภทแห่งประเทศไทย • มูลนิธิออทิสติกไทย • กทม. : สำนักพัฒนาสังคม สำนักงานเขตต่างๆ • หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง กระทรวงแรงงาน กรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ 2. การพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุและพัฒนาระบบ • เครือข่ายชมรมผู้สูงอายุ • เครือข่าย Young happy เครือข่าย ForOldy • กทม. : สำนักพัฒนาสังคม สำนักอนามัย สำนักวัฒนธรรมและการท่องเที่ยว สำนักงานเขต 3. คนไร้บ้านและกลุ่มเปราะบางเสี่ยงไร้บ้าน • มูลนิธิพัฒนาที่อยู่อาศัย • สถาบันเอเชียศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย • บริษัท ปั้นเมือง จำกัด • เครือข่ายสลัม 4 ภาค • ศูนย์วิจัยชุมชนเมือง • กทม. : สำนักพัฒนาสังคม สำนักงานเขต 31 สมาคมสภาผู้สูงอายุฯ รวมประมาณ 600 เเห่ง) สำนักงานสวัสดิการสังคม

ห่วงโซ่ผลลัพธ์ (Chain of Outcome: CoO) CoO : พัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการเเละผู้สูงอายุ Dมาตรการ/กิจกรรมCปัจจัยที่ส่งผลต่อตัวกำหนดสุขภาพBตัวกำหนดสุขภาพAสุขภาพ B1 ความเข้าใจความพิการ กทม. และสำนักงานเขต มีความเข้าใจความพิการและร่วมจ้างงาน หรือมีงานทำตามความเหมาะสมในรูปแบบ ต่าง ๆ KR2 KR3 C1 องค์ความรู้/ชุดความรู้ที่ผ่านการพิสูจน์ว่าปิดช่องว่างหรือ ยกระดับการทำงานได้ B1 D4 สร้างการเรียนรู้และส่งต่อรูปแบบ/ต้นแบบ เพื่อขยายผลกับภาคีเครือข่าย C3 นโยบาย/มาตรการ ความร่วมมือเพื่อสนับสนุนการดำเนินงาน B1 B2 KR2 C6 คนก่อนวัยสูงอายุในชุมชนมีความตระหนักและวางแผน การเตรียมความพร้อมเพื่อวัยสูงอายุที่มีคุณภาพ B2 A คนพิการและ ผู้สูงอายุมีคุณภาพชีวิต และสุขภาวะที่ดีขึ้น KR4 D1 ทบทวนองค์ความรู้ ชุดความรู้เดิมและ พัฒนาองค์ความรู้ชุดความรู้ใหม่ ๆ เพื่อให้ เป็นเครื่องมือสำคัญในการส่งเสริมการจ้างงาน คนพิการ C1 D2 พัฒนาศักยภาพภาคีเครือข่ายระดับต่าง ๆ ให้มีสมรรถนะในการหนุนเสริมการจ้างงาน และการส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพของ คนพิการ C2 C1 C2 C3 D5 พัฒนาศักยภาพคนพิการให้มีความรู้ ความสามารถในการทำงาน รวมถึงทักษะ ในการดูแลสุขภาพตนเอง C5 D6 การเสริมศักยภาพและพัฒนาชมรมผู้สูงอายุ ให้มีความเข้มแข็ง C1 D7 สนับสนุนการใช้ระบบออนไลน์เพื่อเรียนรู้ ประเด็นสุขภาวะสำหรับผู้สูงอายุและเตรียม ความพร้อมก่อนวัยสูงอายุ C3 D3 พัฒนาระบบติตตามและสนับสนุนแก่คนพิการ และภาคีเครือข่ายทั้งมิติการจ้างงานและ มิติสุขภาพ C3 C2 ภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้องมีความรู้ ความเข้าใจสำหรับ การส่งเสริมการจ้างงานคนพิการB1 KR3 C4 คนพิการ ผู้สูงอายุ มีทักษะในการดูแลสุขภาพตนเอง B1 B2 C5 ชมรมผู้สูงอายุที่มีความเข้มแข็งในการดำเนินงาน และมีศูนย์สร้าง สุขทุกวัยเป็นกลไกในการสร้างความเข้มแข็งของชมรมผู้สูงอายุ และสุขภาวะผู้สูงอายุได้ B2 KR3 C7 ระบบเทคโนโลยี/แพลตฟอร์มออนไลน์ที่ช่วยให้ผู้สูงอายุ มีสุขภาวะที่ดีB2 B1.1 คนพิการใน กทม.มีงานทำและมีสมรรถนะ เพิ่มขึ้น B2 กลไกเครือข่ายคนพิการ และผู้สูงอายุ มีพฤติกรรมสุขภาพที่เหมาะสม KR3 B2.1 ผู้สูงอายุมีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ที่ถูกลักษณะในทุกมิติ B2.2 ผู้สูงอายุได้รับบริการสาธารณสุข ที่มีคุณภาพ B3 จุดประสานงานร่วมเสริมพลังให้กับ คนพิการและหน่วยงานที่ต้องการจ้างงาน คนพิการสุขภาพ KR3 32

ห่วงโซ่ผลลัพธ์ (Chain of Outcome: CoO) CoO : พัฒนาคุณภาพชีวิตคนไร้บ้าน/กลุ่มเปราะบางเสี่ยงไร้บ้าน Dมาตรการ/กิจกรรมCปัจจัยที่ส่งผลต่อตัวกำหนดสุขภาพBตัวกำหนดสุขภาพAสุขภาพ B1 นโยบาย 1.1 กลไกการช่วยเหลือครบวงจร (จุด Drop-in) 1.2 กลไกบริหารจัดการการช่วยเหลือ เพื่อเข้าถึงที่อยู่อาศัย 1.3 กลไกการพัฒนาศักยภาพ การเข้าถึงที่อยู่อาศัย (ศูนย์) 1.4 การจัดการเชิงนโยบาย/ นวัตกรรมในหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง KR2 C1 กระบวนการทำงานเชิงรุกในชุมชนและระดับพื้นที่ เพื่อป้องกันกลุ่มเปราะบางในการเข้าสู่ภาวะไร้บ้านB1 D4 การพัฒนาต้นแบบการช่วยเหลือ สนับสนุน และส่งต่อคนไร้บ้านสูงอายุ คนไร้บ้านที่เป็น ผู้ป่วยจิตเวช และคนไร้บ้านเด็กเยาวชนใน ศูนย์พักคนไร้บ้านและพื้นที่สาธารณะ C4 C3 การผลักดันและขับเคลื่อนนโยบาย แนวปฏิบัติที่เกี่ยวข้องกับ การพัฒนาสุขภาวะและการเข้าถึงสวัสดิการคนไร้บ้านและ กลุ่มเปราะบางต่อภาวะไร้บ้านบนฐานของข้อมูล B2 A คนไร้บ้านและ กลุ่มเปราะบางต่อภาวะไร้บ้าน ได้รับโอกาส สามารถตั้งหลัก พึ่งพิงตนเอง จัดการชีวิตได้ และมีสุขภาวะที่ดี KR4 D1 รูปแบบการคัดกรองและป้องกันกลุ่มเสี่ยง ต่อภาวะไร้บ้าน และการนำตัวชี้วัดการเข้าสู่ ภาวะไร้บ้านปรับใช้เป็นเครื่องมือในการทำงาน สำหรับภาคีเครือข่าย C1 D2 ข้อเสนอด้านรูปแบบที่อยู่อาศัยทางเลือก และความพร้อมที่จะจ่ายด้านที่อยู่อาศัย สำหรับคนไร้บ้านและกลุ่มเปราะบางต่อ ภาวะไร้บ้าน C2 D5 กระบวนการมีส่วนร่วมของภาคเอกชนใน การสนับสนุนฟื้นฟูคนไร้บ้านและป้องกัน ความเสี่ยงต่อถาวรไร้บ้าน C5 D3 กระบวนการสนับสนุนสุขภาวะคนไร้บ้านและ กลุ่มเปราะบางแบบชี้เป้าที่เชื่อมโยงกับระบบ ฐานข้อมูล C3 C2 นโยบายและที่อยู่อาศัยทางเลือกสำหรับคนไร้บ้าน และกลุ่มเปราะบางต่อภาวะไร้บ้านB1 KR2 C4 "ต้นแบบระดับพื้นที่" ในการแก้ไขปัญหาร่วมกันเชิงบูรณาการ ระหว่างภาครัฐ ภาคประชาสังคม และภาคเอกชน B1 B2 C5 นวัตกรรมทางสังคมในการจัดการช่วยเหลือจัดการปัญหาคนไร้บ้าน และกลุ่มเปราะบางด้วยแกนนำเครือข่ายคนไร้บ้านที่ยั่งยืน B1 B3 B2 คนไร้บ้านลดการพึ่งพิงและมีพฤติกรรม สุขภาวะ 2.1 มีที่อยู่อาศัยชั่วคราว/ถาวร 2.2 มีสุขอนามัยส่วนบุคคล 2.3 เข้าถึงบริการสุขภาพ B3 เขตบริหารจัดการ (กทม/สน.เขต รับ/ประยุกต์ นวัตกรรม กลไก นโยบาย) KR3 KR3 33

กลุ่มงานที่ 5 การพัฒนาพื้นที่ สุขภาวะสร้างสรรค์เพื่อทุกวัย บริบท/สถานการณ์ • กรุงเทพมหานครมีหน่วยงานที่มีต้นทุนทางสังคมในชุมชนเมืองที่มีพื้นที่กายภาพ เเละความพร้อมในการทำงานกับชุมชน อาทิ วัด มหาวิทยาลัย เป็นต้น • เพื่อสนับสนุนการมีพื้นที่บูรณาการผลงาน นวัตกรรม เเละกลไกการขับเคลื่อนงานในพื้นที่ เดียวกันของเเผนสุขภาวะเด็ก เยาวชนเเละครอบครัว (สำนัก 4) เเผนสร้างเสริมสุขภาวะ ในองค์กร (สำนัก 8) เเละเเผนสุขภาวะประชากรกลุ่มเฉพาะ (สำนัก 9) • การออกแบบการใช้ประโยชน์จากพื้นที่สุขภาวะในเขตเมืองที่มีความเป็นเจ้าของ พื้นที่แยกส่วน • การทำงานร่วมกันระหว่างหน่วยงานกับชุมชนยังไม่ประสานสอดคล้อง 34

กรอบเเนวคิดการทำงาน (Conceptual Framework) การคัดเลือก รวบรวม จัดการเครื่องมือ/กลไก เพื่อสร้างเเนวร่วมในการทำงาน การพัฒนาพื้นที่สุขภาวะสร้างสรรค์นำร่อง พื้นที่สุขภาวะ จุดเชื่อมงาน เกิดต้นเเบบพื้นที่สุขภาวะสร้างสรรค์นำร่องที่นำไปปรับใช้ในเขต/ย่านอื่น ๆ ได้ จุดเชื่อมงาน เครื่องมือ กลไก Free Play/ Play Worker (สำนัก 4) องค์ความรู้การพัฒนาพื้นที่วัด (สำนัก 8) คู่มืออารยสถาปัตย์ (สำนัก 9) กลไกการสร้าง การมีส่วนร่วม ในกลุ่มเยาวชน (สำนัก 4) เเกนนำพระสงฆ์/เเกนนำนักสร้างสุของค์กร (สำนัก 8) กลไกศูนย์ออกเเบบ สภาพเเวดล้อม เพื่อทุกคน (สำนัก 9) เขตคลองสาน เขตบางกอกใหญ่ Node - (สำนัก 8) วัด : วัดอนงคาราม ชุมชนรอบวัด วัดพิชยญาติการาม เครือข่ายเยาวชน : บางกอกกำลังดี ปี 66-67 Node - (สำนัก 4) Timeline การพัฒนาพื้นที่สุขภาวะสร้างสรรค์เพื่อคนทุกวัย กลุ่มเป้าหมาย/ภาคี 35 1. ประชาชนทุกวัยในพื้นที่รวมถึงเด็ก เยาวชน วัยทำงาน ผู้สูงอายุ ตลอดจนคนพิการ 2. ภาคีเครือข่ายในพื้นที่ 3. กทม.และเจ้าของพื้นที่ 4. ทีมนักวิชาการคลัสเตอร์กลุ่มแผนเชิงพื้นที่ เชิงองค์กรและกลุ่มประชากร (สำนัก 4 สำนัก 8 เเละสำนัก 9)

ห่วงโซ่ผลลัพธ์ (Chain of Outcome: CoO) CoO : การพัฒนาพื้นที่สุขภาวะสร้างสรรค์เพื่อคนทุกวัย Dมาตรการ/กิจกรรมCปัจจัยที่ส่งผลต่อตัวกำหนดสุขภาพBตัวกำหนดสุขภาพAสุขภาพ B1 มีพื้นที่สุขภาวะ เช่น วัด ศูนย์เยาวชน ที่ เอื้อต่อการสร้างเสริมสุขภาพ C1 กทม.และเจ้าของพื้นที่มีนโยบายมาตรการ เพื่อการใช้ประโยชน์ พื้นที่สุขภาวะเพื่อการสร้างเสริมสุขภาพ D1 D4 การเสริมหนุนการพัฒนาพื้นที่กายภาพ D4.1 พัฒนาพื้นที่ด้านกายภาพ D4.2 สนับสนุนการพัฒนาและขยายผล ต้นแบบพื้นที่สร้างสรรค์สาธารณะ A เพิ่มพื้นที่สร้างสรรค์ สุขภาวะที่มี การออกแบบเพื่อทุกคน D1 การผลักดันนโยบายพื้นที่สาธารณะที่เอื้อ ต่อการสร้างเสริมสุขภาพ D2 การพัฒนาฐานข้อมูลเครื่องมือและ สถานการณ์สุขภาวะในระดับพื้นที่ D3 การพัฒนากลไกการดำเนินงานร่วมกันทั้งใน ส่วนกลาง กลุ่มภาคีขับเคลื่อน สสส. และ กลไกในพื้นที่ D5 การสื่อสารและประชาสัมพันธ์ C2 องค์ความรู้ งานวิชาการที่สนับสนุนการพัฒนาพื้นที่สุขภาวะ ในบริบทชุมชนเมือง D2 C5 มีการสื่อสารประชาสัมพันธ์เพื่อรณรงค์ให้ใช้งานพื้นที่สุขภาวะ B2 พฤติกรรมของคนพื้นที่สุขภาวะสร้างสรรค์ มีวิถีชีวิต ในการสร้างเสริมสุขภาพ เช่น มีการตั้งชมรมกลุ่มสร้างเสริมสุขภาพ C4 มีแนวทางการใช้พื้นที่ทางกายภาพที่เอื้อต่อการสร้างเสริมสุขภาวะ และพร้อมขยายผล D4 D6 การติดตามประเมินผล KR2 C3 มีคณะทำงานร่วมกันเพื่อจัดการพื้นที่สุขภาวะ D3 KR3 D5 ประชาชนในพื้นที่ สุขภาวะสร้างสรรค์ มีสุขภาพและคุณภาพ ชีวิตที่ดีจากการมีพื้นที่ สร้างสรรค์สุขภาวะ KR4 36

กลุ่มงานที่ 6 องค์กรสุขภาวะ เเละการบริหารจัดการที่ดี บริบท/สถานการณ์ ภายใต้แผนพัฒนากรุงเทพมหานครระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2556-2575) อันเป็นกรอบใหญ่ ของการพัฒนาทรัพยากรบุคคลของกรุงเทพมหานคร เพื่อมุ่งสู่การเป็นมหานครแห่งเอเชีย ได้มีการกำหนดงานส่งเสริมการเป็นองค์กรสุขภาวะ สร้างความผาสุกของบุคลากรตามแนวคิด องค์กรสุขภาวะ (Happy Workplace) เป็นยุทธศาสตร์สำคัญ ประกอบกับสำนักสนับสนุน สุขภาวะองค์กร (สำนัก 8) สสส. ได้มีแผนงานภายใต้การดำเนินงานเรื่องการจัดการสุขภาวะ ในพื้นที่ ชุมชนเมืองในพื้นที่กรุงเทพมหานคร (Cluster) จึงมีแนวคิดร่วมกับหน่วยงานกรุงเทพมหานคร ดำเนินงานส่งเสริมสุขภาวะให้เเก่บุคลากรเพื่อพัฒนาให้เป็นองค์กรสุขภาวะ (Happy Workplace) เพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตที่ดีในการทำงานให้แก่บุคลากร ครอบคลุมใน 4 มิติที่สำคัญ ได้แก่ กาย จิตใจ สังคม และจิตปัญญา โดยเริ่มจากการสำรวจสถานการณ์ปัญหาสุขภาวะของบุคลากร สังกัดกรุงเทพมหานครทั้งหมด และขยายผลส่งเสริมงานสุขภาวะองค์กรในทุกหน่วยงาน ของสำนักงานกรุงเทพมหานคร 37

บริบท/สถานการณ์ องค์กรสุขภาวะเเละการบริหารจัดการที่ดี บุคลากรอยู่ในภาวะ Burn Out เเละขาดข้อมูลสถานการณ์สุขภาวะ ของบุคลากร การส่งเสริมการเป็นองค์กรสุขภาวะ สร้างความผาสุกของบุคลากร ตาม เเนวคิดองค์กรสุขภาวะ (Happy Workplace) เป็นยุทธศาสตร์สำคัญ ของเเผนพัฒนากรุงเทพมหานคร ระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2556-2575) ข้อจำกัด ความหลากหลายของกลุ่มอาชีพของ บุคลากรใน กทม. ที่มีผลต่อการอ อกเเบบเเนวทางการสร้างเสริมสุข ภาวะองค์กร โครงสร้างเเละรูปแบบการทำงาน ของ กทม. ที่ซับซ้อน • เกิดการเปลี่ยนเเปลงกลไกสนับสนุนระดับเขต • มีบุคลากรเเกนนำสร้างเสริมสุขภาพระดับเขต • (Change Agent) - นักสร้างสุข KR 3 KR 4 บุคลากรของ สนง.กทม. ที่เข้าร่วม โครงการมีการเปลี่ยนเเปลงพฤติกรรม หรือวิถีชีวิตที่สอดคล้องกับเเนวทาง ของความสุข 8 ประการ (Happy 8) 2566-2567 2568 เป้าหมายในการพัฒนา “กทม. เมืองสร้างสรรค์ คนทำงานเป็นสุข” พื้นที่นำร่อง 6 เเห่ง โดยเลือกจาก Traffy Fodue, ตัวเเทนกลุ่มเขต/โซน ผลคะเเนนสำรวจ, ความสนใจเข้าร่วม ความร่วมมือระดับนโยบายของ กทม. เเละ สสส. คือ หน่วยงาน สกก. สยป. สพข. มียุทธศาสตร์เเละเเผนปฏิบัติด้านการสร้างเสริมสุขภาวะองค์กร KR 2 สำนักงานเขต 50 เเห่ง + ส่วนกลางMental Health, NCDs เจ้าหน้าที่ บุคลากร กทม. มีสุขภาวะที่ดี เเละมีความสุข งานมีคุณภาพ มีการบริการที่ดี ประชาชนพึงพอใจ สังคม ชุมชน มีสุขภาวะที่ดี HAPPY 8 PYRAMID สุขภาวะ HAPPY BRAIN HAPPY SOUL HAPPY RELAX HAPPY BODY HAPPY SOCIETY HAPPY MONEY HAPPY HEART HAPPY FAMILY กรอบเเนวคิดการทำงาน (Conceptual Framework) กลุ่มเป้าหมาย/ภาคี 1. หน่วยงานกรุงเทพมหานคร ได้แก่ สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการ กรุงเทพมหานคร (สกก.) สถาบันพัฒนาข้าราชการกรุงเทพมหานคร สำนักยุทธศาสตร์และประเมินผล (สยป.) 2. ข้าราชการ และบุคลากรของสำนักงานกรุงเทพมหานคร 3. สำนักสนับสนุนสุขภาวะองค์กร (สำนัก 8) สสส. 4. สถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย 5. ภาคีเครือข่ายของ สสส. ที่ร่วมดำเนินงานกับหน่วยงานกรุงเทพมหานคร 38

ห่วงโซ่ผลลัพธ์ (Chain of Outcome: CoO) CoO : องค์กรสุขภาวะเเละการบริหารจัดการที่ดี (Happy Workplace) Dมาตรการ/กิจกรรมCปัจจัยที่ส่งผลต่อตัวกำหนดสุขภาพBตัวกำหนดสุขภาพAสุขภาพ C1 สำนักงาน กทม. และหน่วยงานภายใน มีนโยบาย/ มาตรการ/ แผนงานที่สนับสนุนงานสร้างเสริมสุขภาวะในองค์กร D1 D4 ส่งเสริมและพัฒนาพื้นที่ต้นแบบสุขภาวะ (Model) A ข้าราชการ และบุคลากรของ กทม.มีสุขภาวะและ คุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น D1 พัฒนาความร่วมมือในระดับนโยบาย ขยายการ สร้างเสริมสุขภาวะในองค์กรร่วม กับ สำนักงานกรุงเทพมหานครหน่วยงาน ภายใน กทม. และพื้นที่สำนักงาน D2 จัดทำข้อมูลสุขภาวะและวิเคราะห์ปัญหา สุขภาวะของบุคลากรสังกัดกรุงเทพมหานคร D3 พัฒนาศักยภาพของผู้บริหาร และบุคลากร ด้านผู้นำการสร้างเสริมสุขภาวะในองค์กร D5 ถอดบทเรียนการดำเนินงานเพื่อการขยายผล C2 ข้อมูล สถานการณ์สุขภาวะของบุคลากรใน สนง.กทม. เพื่อเป็น ข้อมูลสนับสนุนการดำเนินงานสร้างเสริมสุขภาวะ D2 C4 สภาพแวดล้อมทางกายภาพที่ดี เอื้อต่อการสร้างเสริมสุขภาพ D4 D6 สื่อสารประชาสัมพันธ์เพื่อสร้างควาตระหนัก และความร่วมมือ C3 ใช้ความสามารถของผู้บริหาร และบุคลากรในสังกัด สนง.กทม. ในการวิเคราะห์ปัญหา วางแผนติดตามประเมินผล ในงานสร้าง เสริมสุขภาวะในองค์กรเพื่อสร้างคุณภาพชีวิตที่ดี D3 C5 ต้นแบบการทำงานในพื้นที่สุขภาวะที่สามารถขยายผลสู่พื้นที่อื่น D4 C6 ความรู้ความเข้าใจถึงความสำคัญและความจำเป็นในการสร้าง เสริมสุขภาวะในองค์กร ของบุคลากรในสนง. กทม. D5 B1 สภาพแวดล้อมขององค์กรทั้งภายในและ ภายนอก เอื้อต่อการสร้างเสริมสุขภาวะ ของบุคลากรในองค์กร C4 B1.1 สกก. , สยป., สภข. มียุทธศาสตร์และ แผนปฏิบัติงานด้านการสร้างเสริม สุขภาวะในองค์กร KR2 B1.2 เกิดการเปลี่ยนแปลงกลไกสนับสนุน ระดับเขตโดยกองการเจ้าหน้าที่มีงาน สนับสนุนงานสร้างเสริมสุขภาวะองค์กร KR3.1 B1.3 มีบุคลากรแกนนำสร้างเสริมสุขภาพ ระดับเขต(Chang Agent -นักสร้างสุข) KR3.2 B2 บุคลากรของสนง.กทม.ที่เข้าร่วมโครงการมี การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม หรือวิถีชีวิต ที่สอดคล้องกับแนวทางของความสุข 8 ประการ (Happy 8) KR4 39

กลุ่มงานที่ 7 การสร้างเครือข่าย ร่วมพัฒนาสุขภาวะชุมชนในพื้นที่เขตเมือง • การขับเคลื่อนงานเสริมหนุนการทำงานซึ่งกันเเละกัน เพื่อสนับสนุนคุณภาพชีวิต ของประชาชน กทม. ในทุกมิติ • การสนับสนุนการสร้างเครือข่ายการทำงานของภาคีทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องกับงาน สร้างเสริมสุขภาวะชุมชนให้เกิดประสิทธิภาพทั้งในระดับเขต/พื้นที่ • การใช้ทุนทางสังคมเเละศักยภาพในการบริหารจัดการเครือข่ายเชิงพื้นที่ของเครือข่าย ร่วมสร้างชุมชนท้องถิ่นน่าอยู่มาร่วมสร้างเครือข่ายร่วมพัฒนาสุขภาวะชุมชนในเขตเมือง บริบท/สถานการณ์ 40

กรอบเเนวคิดการทำงาน (Conceptual Framework) บริบท/สถานการณ์ การสร้างเครือข่ายร่วมพัฒนาสุขภาวะชุมชนในพื้นที่เขตเมือง การขับเคลื่อนงานร่วมกันเเละเสริม หนุนการทำงานซึ่งกันเเละกัน การสนับสนุนการสร้างเครือข่ายการทำงาน ของภาคีทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง กับงานสร้างเสริมสุขภาวะชุมชน ข้อจำกัด • ความเป็นสังคมเมือง (ต่างคนต่างอยู่) • ความยากในการเข้าถึงเเหล่งทุน• ระบบสนับสนุนของหน่วยงาน ต่าง ๆ • การเข้าถึงเทคโนโลยีเเละเชื่อมต่อ ระบบข้อมูล• ช่องว่างการสื่อสารเเละใช้ ประโยชน์ของข้อมูล• มีการจัดเก็บเเละใช้ประโยชน์จาก ข้อมูลจำนวนมากเเละหลาก หลาย • คณทำงานร่วมพัฒนาสุขภาวะชุมชน • ในพื้นที่เขตเมืองเเละเครือข่ายร่วมพัฒนา • สุขภาวะชุมชนในพื้นที่เขตเมือง • ความร่วมมือระหว่างสำนักงานเขต KR 3 KR 4 ความร่วมมือระดับนโยบายในการพัฒนาสุขภาวะชุมชน เเละสร้างเครือข่ายในพื้นที่ กทม. KR 2 • ภาคี/เครือข่ายมีศักยภาพในการร่วมพัฒนาสุขภาวะ ชุมชนเเละสร้างเครือข่ายในพื้นที่ • การเข้าถึงบริการสุขภาพ/บริการต่าง ๆ ของประชาชน • สุขภาพเเละคุณภาพชีวิตของคนในเขตเมืองดีขึ้น สนง.เขต ชุมชน ภาคี ยุทธศาสตร์ หน่วยงาน/ องค์กรรับทุน Hub ข้อมูล ข้อมูลสารสนเทศ พัฒนาศักยภาพภาคีเเละเครือข่าย สื่อสารเเละเผยเเพร่ข้อมูล การขยายผล ไปยังชุมชน/ เขตอื่น ๆ ในพื้นที่ กทม. ชุมชน/เขตนำร่อง การใช้ทุนทางสังคมเเละศักยภาพใน การบริหารจัดการเครือข่ายเชิงพื้นที่ กลุ่มเป้าหมาย/ภาคี 1. ชุมชน : แกนนำ กลุ่ม องค์กร 2. หน่วยงาน : สถาบันวิชาการ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม 3. กทม. : ฝ่ายการเมือง และฝ่ายประจำ เช่น สำนักอนามัย สำนักยุทธศาสตร์และประเมินผล สำนักพัฒนาสังคม สำนักงานเขต เป็นต้น 4. ทีมนักวิชาการคลัสเตอร์กลุ่มเเผนเชิงพื้นที่ เชิงองค์กรเเละกลุ่มประชากร และสำนัก/ฝ่าย ของ สสส. 5. ภาคีเครือข่ายร่วมพัฒนาสุขภาวะชุมชนในพื้นที่เขตเมือง 41

ห่วงโซ่ผลลัพธ์ (Chain of Outcome: CoO) CoO : การสร้างเครือข่ายร่วมพัฒนาสุขภาวะชุมชนในพื้นที่เขตเมือง Dมาตรการ/กิจกรรม D1 เสริมศักยภาพผู้นำชุมชนให้มี ขีดความสามารถในการตัดสินใจ D2 สนับสนุนการพัฒนานวัตกรรมสอดรับกับ ทิศทางการแก้ไขปัญหาและการพัฒนา ของพื้นที่ D3 เสริมศักยภาพกลไกการขับเคลื่อนพื้นที่ 3 ด้าน คือ ด้านการเรียนรู้ ด้านการมีส่วน ร่วม และด้านสร้างการเปลี่ยนแปลง D4 พัฒนาคุณภาพระบบข้อมูลเพื่อสนับสนุน ระบบบริการและการตัดสินใจ D5 พัฒนาเครื่องมือทางวิชาการในการประเมิน ความเข้มเข็งของชุมชนที่ยอมรับได้ 3ประเภท คือ คู่มือ แนวทาง และการประเมิน เสริมความเข้มแข็งระบบการจัดการพื้นที่ D6 สนับสนุนการสรุปบทเรียนพื้นที่ตัวอย่าง การพัฒนานโยบายและมาตรฐานบริการ ที่เกี่ยวข้อง ขับเคลื่อนความร่วมมือกับภาคียุทธศาสตร์ D7 พัฒนาระบบสนับสนุนการขยายผลตาม ภาคียุทธศาสตร์ร่วมกับสถานบริการ ความร่วมมือกับสถาบันวิชาการ D8 สนับสนุนให้เกิดความร่วมมือกับสถาบัน วิชาการในการยกระดับมาตรฐานนวัตกรรม และบริการที่เกี่ยวข้อง D9 เสริมศักยภาพสถาบันวิชาการใน การตอบสนองภารกิจเพื่อพัฒนาชุมชน D10 สนับสนุนสถาบันวิชาการให้เป็นกลไก จัดการความรู้ของชุมชนเพื่อการพัฒนา Cปัจจัยที่ส่งผลต่อตัวกำหนดสุขภาพBตัวกำหนดสุขภาพAสุขภาพ C1 ภาคีเครือข่ายมีทักษะและความสามารถในการเสริมสร้าง ความเข้มแข็งของชุมชน A เครือข่ายบูรณาการ งานสร้างเสริมสุขภาพ ในพื้นที่เขตเมือง C2 กลไกขับเคลื่อนที่จะทำให้เกิดการเรียนรู้ การมีส่วนร่วม และสร้าง การเปลี่ยนแปลงในระดับพื้นที่ C3 นโยบายสาธารณะและมาตรการทางสังคมที่กำหนด โดยชุมชน สามารถสร้างรูปธรรมแสดงถึงความเข้มแข็งของชุมชน C4 แนวทางการนำนโยบายสู่การปฏิบัติเป็นรูปธรรมและมีคุณภาพ C5 ระบบข้อมูลและเครื่องมือทางวิชาการที่มีคุณภาพและไวต่อ การนำไปใช้ในการตัดสินใจ C6 ระบบบริการสาธารณะและบริการอื่นโดยชุมชน ครอบคลุม เข้าถึงและมีคุณภาพ B1 วิถีชีวิตและพฤติกรรมใช้ประโยชน์จาก ข้อมูล สร้างการมีส่วนร่วม เสริมสร้าง ความเข้มแข็ง และบริหารจัดการตนเองได้ B2 สภาพแวดล้อมทางสังคมและกายภาพ เชื่อมต่อข้อมูล สร้างเครือข่ายการทำงาน ขับเคลื่อนเป็นนโยบาย สุขภาพและ คุณภาพชีวิตของ คนในเขตเมืองดีขึ้น 42

ข้อมูลประกอบ ทิศทางเเละเป้าหมายระยะ 10 ปี สสส. เเผนหลัก 5 ปี (2566-2570) สสส. 43

44 ทีมกลยุทธ์คลัสเตอร์กลุ่มแผนเชิงพื้นที่ เชิงองค์กรและกลุ่มประชากร คือ กลไกการทำงาน ภายในคลัสเตอร์ที่มีบทบาทสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพในกรุงเทพมหานครของ สสส. โดยมีรายชื่อดังต่อไปนี้ ที่ปรึกษาทีมกลยุทธ์ • ประกาศิต กายะสิทธิ์ •ณัฐยา บุญภักดี •เข็มเพชร เลนะพันธ์ • พงศ์เทพ วงศ์วัชรไพบูลย์ • พงษ์ศักดิ์ ธงรัตนะ • ภรณี ภู่ประเสริฐ • สุรพล เหลี่ยมสูงเนิน • สุจิตราภรณ์ คำสอาด ทีมกลยุทธ์คลัสเตอร์กลุ่มแผนเชิงพื้นที่ เชิงองค์กรและกลุ่มประชากร • นิสา รัตนดิลก ณ ภูเก็ต • ประพาฬรัตน์ คชเสนา • สุธาสินี เสลานนท์ • อัมพร ไทยขำ •ณัฐพล เทศขยัน •ณัฐกานต์ เล็กเจริญ •เกศริน อินทองหลาง • ภควดี ลิ้มวัฒนะกูร • พินทุสร โพธิ์อุไร ประสานงาน • สิริเกศ วาสนาภักดี • ปาริตา โมรากุล ทีมกลยุทธ์คลัสเตอร์กลุ่มเเผนเชิงพื้นที่ เชิงองค์กรเเละกลุ่มประชากร • ตรีทิพย์นิภา บัวบาน • ฉัตรดนัย พลพืชน์ • รษิดา เรืองศิริ • ยอดขวัญ รุจนกนกนาฏ • วรวรรณ ชายไพฑูรย์ • ปิยะนาถ สิริรัตนาวงศ์ • อนุสรณ์ อำพันธ์ศรี • อรปวีณ์ เอื้อนิรันดร์ • วิทวัส รัศมิทัต