โครงงานน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อย

กศน.ตําบลกาวะ









































โครงงาน







้
้
้
สมแขกหญาหมอนอย









ระดบ มธยมศกษาตอนปลาย
ึ
ั
ั
กศน. ตําบลกาวะ




ั
ึ
ั
์
ู
ศนยการศกษานอกระบบและการศกษาตามอธยาศย
ึ
อําเภอสไหงปาด จงหวดนราธวาส
ุ
ั
ี
ิ
ั

คำนำ

โครงงานเรื่อง น้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อย จัดทำขึ้นเพื่อเพื่อศึกษาอัตราส่วนที่เหมาะสม

สำหรับการทำน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อยเพื่อลดอัตราการสูบบุหรี่ และเปรียบเทียบประสิทธิภาพ
ของน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อยในการช่วยลดอัตราการสูบบุหรี่ อีกทั้งเป็นสมุนไพรที่หาได้ง่าย

ประหยัดค่าใช้จ่าย และเพิ่มความสะดวกความปลอดภัยให้กับผู้ที่อยากเลิกบุหรี่ เป็นทางเลือกอีกหนึ่งทาง

ที่สามารถทำได้ง่าย

คณะผู้จัดทำโครงงานหวังเป็นอย่างยิ่งว่าโครงงานเรื่อง น้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อย จะเป็น

ประโยชน์ต่อนักเรียนและผู้ที่สนใจ หากมีข้อผิดพลาดประการใดต้องขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วย







คณะผู้จัดทำ

สารบัญ


เรื่อง หน้า

บทคัดย่อ

กิตติกรรมประกาศ

สารบัญ
สารบัญตาราง

บทที่ ๑ บทนำ ๑

ความเป็นมาและความสำคัญ ๑
วัตถุประสงค์ ๑

ผลที่คาดว่าจะได้รับ ๑

สมมุติฐานของการทดลอง ๒
ขอบเขตของการทดลอง ๒

นิยามศัพท์เฉพาะ ๒
บทที่ ๒ เอกสารที่เกี่ยวข้อง ๔

บทที่ ๓ อุปกรณ์และวิธีการดำเนินการ ๑๐

บทที่ ๔ ผลการดำเนินการ ๑๓
บทที่ ๕ สรุปผลการดำเนินการ ๑๖

บรรณานุกรม
ภาคผนวก

ชื่อโครงงาน : โครงงานเรื่อง น้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อย

ผู้จัดทำโครงงาน : นายอดัม สะนิ
นางสาวซาฮีรา ซูหลง

นางสาวรอฮีม๊ะ สามะ

ครูที่ปรึกษา : คุณครูโนร์มีร์รา ดะแซ
คุณครูรุสนีดา ยูนุ๊

ผู้บริหารสถานศึกษา : นางหทัยกาญจน์ วัฒนสิทธิ์

สถานศึกษา : กศน. ตำบลกาวะ
ศูนย์การศกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอสุไหงปาดี
ึ
ปีการศึกษา : ๒๕๖๓



บทคัดย่อ
โครงงานเรื่อง น้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อย มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอัตราส่วนที่เหมาะสม

ื่
สำหรับการทำน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อยเพอลดอัตราการสูบบุหรี และเพื่อศึกษาประสิทธิภาพของ
น้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อยในการช่วยลดอัตราการสูบบุหรี่ กศน.ตำบลกาวะ เล็งเห็นความสำคัญ

จากโทษของบุหรี่ จึงสำรวจนักศึกษาในกศน.ตำบลกาวะที่เสพติดบุหรี่ พบว่าร้อยละ 70 มีการสูบบุหรี่ ทั้ง
ใบจาก ยาเส้น และบุหรี่ซอง จึงให้ความรู้เกี่ยวกับโทษและอันตรายจากบุหรี่ จากการให้ความรู้มีนักศึกษา

สมัครใจที่จะเลิกบุหรี่จึงคิดหาวิธีการเลิกบุหรี่ได้อย่างง่ายที่สุด และสามารถหาได้ตามธรรมชาติ ราคาไม่
แพง สมุนไพรเลิกบุหรี่ จึงเป็นแนวทางหนึ่งที่ประชาชนหรือกลุ่มแพทย์บางกลุ่มได้เริ่มให้ความสนใจกัน

มากขึ้น สมุนไพรหญ้าดอกขาวหรือหญ้าหมอน้อย เป็นสมุนไพรชนิดหนึ่งที่มีการบันทึกในสมุนไพรแผน
โบราณ ว่าสามารถช่วยเลิกบุหรี่ได้ ความเปรี้ยวจากส้มแขก หรือมะนาว ก็สามารถช่วยเลิกบุหรี่ได้เช่นกัน

จากเหตุผลดังกล่าว กศน.ตำบลกาวะจึงมีความสนใจที่จะใช้สมุนไพรหญ้าหมอน้อย ส้มแขก และมะนาว

มาทำสูตรน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อย เพื่อทำการรักษานักศึกษาที่อยากเลิกบุหรี่ เป็นการประหยัด
ค่าใช้จ่าย เพราะสามารถหาได้ง่าย และเพิ่มความสะดวก ความปลอดภัยให้กับนักศึกษา อีกทั้งนักศึกษา

สามารถทำเองได้ที่บ้าน ซึ่งการทดลองอัตราส่วนที่เหมาะสมในการทำน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อย

รสชาติที่สามารถดื่มได้ง่าย พบว่า สูตรที่ 2 อัตราส่วนที่น้ำหญ้าหมอน้อยที่ 750 มิลลิลิตร ส้มแขก 500
มิลลิลิตร มีรสชาติที่กลมกล่อม เป็นอัตราส่วนที่เหมาะสม สามารถดื่มได้ง่ายที่สุด และเปรียบเทียบอัตรา

การลดบุหรี่ที่นักศึกษาสูบในแต่ละวัน ก่อนและหลังดื่มน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อย กลุ่มตัวอย่าง
ั
จำนวน 5 คน เป็นเวลา 20 วันพบว่า นักศึกษาที่สามารถลดบุหรี่มากที่สุดคือ กลุ่มตัวอย่างคนที่ 4 อตรา
การลดบุหรี่คิดเป็นร้อยละ 30

กิตติกรรมประกาศ
โครงงานเรื่องน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อย สำเร็จลุล่วงไปด้วยดีเพราะได้รับความอนุเคราะห์

และช่วยเหลือจากคุณครูโนร์มีร์รา ดะแซ และคุณครูรุสนีดา ยูนุ๊ คุณครูที่ปรึกษา รวมทั้งข้อเสนอแนะ

จากคุณครูศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอสุไหงปาดี ที่ถ่ายทอดความรู้

ตลอดจนท่านผู้อำนวยการศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอสุไหงปาดี นาง

้
หทัยการญจน์ วัฒนสิทธิ์ ที่ให้การสนับสนุนตรวจสอบแกไขโครงการสำเร็จลุล่วงไปด้วยดี กลุ่มของข้าพเจ้า
รู้สึกซาบซึ้งในความกรุณาจากคุณครูทุกท่าน

นอกจากนี้ขอขอบคุณเพื่อนๆ น้องๆ ทุกคน รวมถึงผู้ปกครอง ที่กรุณาให้ความร่วมมือและ

อนุญาติให้มีการเก็บรวบรวมเหาเพื่อใช้ในการทำโครงงาน จนทำให้โครงงานสำเร็จลุล่วงไปด้วยดี





คณะผู้จัดทำ

1


บทที่ 1


บทนำ


1.1 ความเป็นมาและความสำคัญ

พฤติกรรมการเสพติด “บุหรี่” พบมากในวัยรุ่น ปัจจุบันถือว่าเป็นปัญหาใหญ่อันดับต้นๆ เนื่องจาก
โทษของการสูบบุหรี่ตลอดจนการสูดดมควันบุหรี่ ส่งผลให้เกิดโรคร้ายแรงต่างๆ ได้มากมาย การสูบบุหรี่เป็น
สาเหตุของโรคที่ทำให้สมรรถภาพการทำงานของร่างกายเสื่อมลงและเสียชีวิตก่อนวัยอันสมควร บุหรี่เป็น

ปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญของโรคหลอดเลือดหัวใจ โรคหลอดเลือดสมองตีบ และโรคหลอดเลือดแดงส่วนปลาย มี
รายงานจากหลายผลการศึกษาว่าการสูบบุหรี่อย่างต่อเนื่องสะสมนานหลายปี ไม่เพียงก่อให้เกิดโอกาสเสี่ยง

ต่อการเป็นมะเร็งปอด แต่ยังเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งตับ ลำไส้ใหญ่ กระเพาะปัสสาวะ ตลอดจนโรคเรื้อรัง
อื่นๆ เช่น เพิ่มโอกาสเสียชีวิตจากวัณโรค เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดเบาหวานสูงขึ้น 30-40% จอตาเสื่อม

การตั้งครรภ์นอกมดลูก โรครูมาตอยด์ โรคเส้นเลือดสมอง หรือสรุปโดยรวมว่าการสูบบุหรี่มีผลเพิ่มโอกาส
ในการเป็นโรคมะเร็งได้มากถึง 12 อวัยวะ และโรคเรื้อรังอื่นๆ อีกกว่า 17 โรค การสูบบุหรี่ยังเป็นสาเหตุ

สำคัญของโรคมะเร็งปอด พบว่า 90% ของโรคมะเร็งปอดในผู้ชายและ 79% ของโรคมะเร็งในผู้หญิงเป็น
ผลมาจากการสูบบุหรี่
กศน.ตำบลกาวะ เล็งเห็นความสำคัญจากโทษของบุหรี่ จึงสำรวจนักศึกษาในกศน.ตำบลกาวะที่

เสพติดบุหรี่ พบว่าร้อยละ 70 มีการสูบบุหรี่ ทั้งใบจาก ยาเส้น และบุหรี่ซอง จึงให้ความรู้เกี่ยวกับโทษและ
อันตรายจากบุหรี่ จากการให้ความรู้มีนักศึกษาสมัครใจที่จะเลิกบุหรี่จึงคิดหาวิธีการเลิกบุหรี่ได้อย่างง่าย

ที่สุด และสามารถหาได้ตามธรรมชาติ ราคาไม่แพง สมุนไพรเลิกบุหรี่ จึงเป็นแนวทางหนึ่งที่ประชาชนหรือ
กลุ่มแพทย์บางกลุ่มได้เริ่มให้ความสนใจกันมากขึ้น สมุนไพรหญ้าดอกขาวหรือหญ้าหมอน้อย เป็นสมุนไพร

ชนิดหนึ่งที่มีการบันทึกในสมุนไพรแผนโบราณ ว่าสามารถช่วยเลิกบุหรี่ได้ ความเปรี้ยวจากส้มแขก หรือ
มะนาว ก็สามารถช่วยเลิกบุหรี่ได้เช่นกัน จากเหตุผลดังกล่าว กศน.ตำบลกาวะจึงมีความสนใจที่จะใช้

สมุนไพรหญ้าหมอน้อย ส้มแขก และมะนาว มาทำสูตรน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อย เพื่อทำการรักษา
นักศึกษาที่อยากเลิกบุหรี่ เป็นการประหยัดค่าใช้จ่าย เพราะสามารถหาได้ง่าย และเพิ่มความสะดวก ความ
ปลอดภัยให้กับนักศึกษา อีกทั้งนักศึกษาสามารถทำเองได้ที่บ้าน


1.2 วัตถุประสงค์
1. เพื่อศึกษาอัตราส่วนที่เหมาะสม สำหรับการทำน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อยเพื่อลดอัตรา

การสูบบุหรี่
2. เพื่อศึกษาประสิทธิภาพของน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อยในการช่วยลดอัตราการสูบบุหรี่


1.3 ผลที่คาดว่าจะได้รับ
1. เพื่อให้ทราบอัตราส่วนที่เหมาะสม ในการทำน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อย

ั
2. เพื่อเปรียบเทียบประสิทธิภาพของน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อยในการช่วยลดอตราการสูบ
บุหรี่

2


1.4 สมมุติฐานของการทดลอง

อัตราส่วนที่เหมาะสม สามารถเพิ่มประสิทธิภาพในการช่วยลดอัตราการสูบบุหรี่

1.5 ขอบเขตของการทดลอง

1.5.1 กลุ่มตัวอย่าง

1) นักศึกษาที่สมัครใจเลิกบุหรี่ จำนวน 5 คน
2) หญ้าหมอน้อย

3) ส้มแขกแห้ง
4) มะนาว


1.5.2 ตัวแปรที่เกี่ยวข้อง
1) ตัวแปรต้น อัตราส่วนที่เหมาะสมในการทำน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อย
2) ตัวแปรตาม อัตราการลดบุหรี่ของนักศึกษา

3) ตัวแปรควบคุม ปริมาณส่วนผสม คุณภาพของสมุนไพร อุณหภูมิ

1.6 นิยามศัพท์เฉพาะ


1.6.1 บุหรี่ หมายถึง บุหรี่ มีลักษณะเป็นทรงกระบอกม้วนห่อด้วยกระดาษ ขนาดปกติจะมีความ
ยาวสั้นกว่า 120 มิลลิเมตร และขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางไม่เกิน 10 มิลลิเมตร มีใบยาสูบบดหรือซอยบรรจุ

ภายในห่อกระดาษ ปลายด้านหนึ่งเป็นปลายเปิดสำหรับจุดไฟ และอีกด้านหนึ่งจะมีตัวกรอง ไว้สำหรับใช้
ปากสูดควัน

1.6.2 การเลิกบุหรี่ หมายถึง ผู้ที่สูบบุหรี่ ได้มีเลิกการสูบบุหรี่ การไม่กลับไปสูบ และ ปฏิเสธการ
สูบทุกครั้ง เมื่อถูกชักชวน เป็นเวลาไม่น้อยกว่า 30 วันติดต่อกัน จึงจะถือว่าเป็นผู้ที่ มีพฤติกรรมสูบบุหรี่
ตามเป้าหมายที่ต้องการ หรือมีพฤติกรรมที่พึงประสงค์

1.6.3 อัตราส่วนที่เหมาะสม หมายถึง เกณฑ์เปรียบเทียบปริมาณของอย่างเดียวกันหรือต่างกัน
เพื่อจะได้ทราบว่าปริมาณแรกเป็นเศษส่วนเท่าใดของปริมาณหลัง

1.6.4 สมุนไพร หมายถึง ผลิตผลธรรมชาติได้จากพืช สัตว์ และแร่ธาตุ ที่มีสรรพคุณในการรักษา
โรค อาการเจ็บป่วยต่าง ๆ หรือบำรุงร่างกาย

1.6.5 หญ้าหมอน้อย หมายถึง พืชต้นเล็กแต่มีสรรพคุณมากมาย เพราะประกอบด้วยสารที่มี
ประโยชน์ต่อร่างกายอย่างสารต้านอนุมูลอิสระและแร่ธาตุต่าง ๆ จึงได้รับการกล่าวขานว่ามีคุณสมบัติรักษา

ั
โรคหลายชนิด เช่น ไข้หวัด โรคเบาหวาน โรคนิ่วในทางเดินปัสสาวะ เป็นต้น และอาจมีฤทธิ์ต้านการอกเสบ
รวมถึงช่วยลดความอยากบุหรี่ได้ด้วย
1.6.6 ส้มแขก หมายถึง เป็นไม้ยืนต้นในวงศ์ Garcinia atroviridis ซึ่งเป็นวงศ์เดียวกับมังคุด

ชะมวง มีถิ่นกำเนิดในอินเดียและศรีลังกา ซึ่งในบ้านเรานิยมปลูกมากในทางภาคใต้
1.6.7 มะนาว หมายถึง เป็นไม้ผลชนิดหนึ่ง ผลมีรสเปรี้ยวจัด จัดอยู่ในสกุลส้ม (Citrus) ผลสีเขียว

เมื่อสุกจัดจะเป็นสีเหลือง เปลือกบาง ภายในมีเนื้อแบ่งกลีบๆ ชุ่มน้ำมาก นับเป็นผลไม้ที่มีคุณค่า นิยมใช้เป็น
เครื่องปรุงรส นอกจากนี้ยังถือว่ามีคุณค่าทางโภชนาการและทางการแพทย์ด้วย

3


1.6.8 ประสิทธิภาพของน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อย หมายถึง ความสามารถของน้ำสมุนไพร

ส้มแขกหญ้าหมอน้อยที่ช่วยลดอัตราการสูบบุหรี่
1.6.9 ส้มแขกแห้ง หมายถึง เป็นผลเดี่ยวคล้ายฟักทองขนาดเล็ก ผิวเรียบสีเขียว เมื่อแก่จัดจะ
เปลี่ยนเป็นสีเหลืองแก่ มีขนาดใกล้เคียงกับผลกระท้อน เปลือกผลเป็นร่องตามแนวขั้วไปยังปลายผล มี

ประมาณ 8 – 10 ร่อง ที่ขั้วมีกลีบเลี้ยงติดอยู่ 2 ชั้น ๆ ละ 4 กลีบ เนื้อแข็ง มีรสเปรี้ยวจัด ในผลมีเมล็ด
แข็ง 2 – 3 เมล็ด ผลส้มแขกมีรสเปรี้ยวนิยมนำมาปรุงอาหาร นำผลมาหั่นเป็นชิ้นตามร่องแนว แล้วนำไป

ตากแห้ง

4



บทที่ 2

เอกสารที่เกี่ยวข้อง

ในการทำโครงงาน เรื่องน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อยครั้งนี้ได้ทำการสำรวจเอกสารและ

ื่
งานวิจัยที่เกี่ยวข้องเพอนำมาประกอบการดำเนินการตามลำดับ ดังนี้
2.1 ความหมายของบุหรี่
2.2 แนวทางการเลิกบุหรี่

2.3 ความหมายของสมุนไพร
2.4 ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ของหญ้าหมอน้อย
2.5 ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ของส้มแขก
2.6 ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ของมะนาว
2.7 การเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง


2.1 ความหมายของบหรี่
ุ
ให้คำจำกัดความและการชี้แจงส่วนประกอบในบุหรี่เป็นข้อมูลสำคัญที่จะทำให้เห็นอันตรายและ
พิษภัยของบุหรี่ ดังนี้

ความหมายของบุหรี่
บุหรี่ ผลิตมาจากใบยาสูบ ซึ่งเป็นพื้นล้มลุกชนิดหนึ่ง มีชื่อพฤกษศาสตร์ว่า Nicatiana Tubacam
พระราชบัญญัติยาสูบ พ.ศ. 2509 ให้ความหมายของ บุหรี่ ว่าหมายถึง ยาเส้นหรือยาเส้นปรุง ไม่ว่าจะมีใบ
ยาแห้งหรือยาอัดเจือปนหรือไม่ ซึ่งมวนด้วยกระดาษหรือวัสดุที่ทำขึ้นใช้แทนกระดาษ หรือใบยาแห้ง โดย

เอายาสูบมาหั่นเป็นฝอย ๆ เรียกว่า ยาเส้น แล้วนำมาม้วนด้วยใบตองแห้ง ใบจาก หรือกระดาษแล้วจุดสูบ
เช่นเดียวกัน พระราชบัญญัติคุ้มครองสุขภาพของผู้ไม่สูบบุหรี่พ.ศ.2535 ได้ให้ความหมายของบุหรี่ไว้ว่า
บุหรี่ หมายถึง บุหรี่ซิกาแลต บุหรี่ซิกการ์ บุหรี่อื่นยาเส้น หรือยาปรุงตามกฎหมายว่าด้วยยาสูบบุหรี่
หมายถึง ยาสูบที่มีลักษณะเป็นมวน ยาเส้นที่มวนสูบเองหรือยาเส้นที่ใช้กล้องยาสูบ (อรวรรณ หุ่นดี,

2542, หน้า 16)
สรุปได้ว่า บุหรี่ หมายถึง ยาสูบที่มีลักษณะเป็นมวน ยาเส้นหรือยาเส้นปรุง ซิกาแลตซิการ์ ไม่ว่าจะ
มีใบยาแห้งหรือยาอัดเจือปนหรือไม่ ซึ่งมวนด้วยกระดาษหรือวัตถุที่ทำขึ้นใช้แทนกระดาษหรือใบยาแห้ง
หรือยาอัดว่าด้วยกฎหมายยาสูบ 7

ส่วนประกอบของบุหรี่
ส่วนประกอบของบุหรี่โดย อรวรรณ หุ่นดี (2542, หน้า 16) กล่าวว่า
1. ใบยาที่ใช้ทำบุหรี่ ซิกาแลต มีนิโคตินประมาณ 30 มิลลิกรัม ส่วนใบยาที่ทำยาสูบกล้องมี

35 มิลลิกรัม และในซิการ์มีสูงถึง 100 มิลลิกรัม
2. สารประกอบอื่น ๆ เช่น น้ำตาล แป้ง ไขมัน โปรตีน ฟีนอล กรดไขมัน และแร่ธาตุ ต่าง ๆ ที่มีอยู่
ในดินที่ใช้การเพราะปลูกใบยา
3. กระดาษที่ใช้มวนบุหรี่ส่วนใหญ่เป็นพวกเซลลูโลส

5


2.2 แนวทางการเลิกบุหรี่

แนวทางการเลิกบุหรี่ (นพ. ประกิต วาทีสาธกกิจ, 2548) มีองค์ประกอบที่ช่วยในเลิกบุหรี่

มี 2 ประการ คือ มาตรการหรือเงื่อนไขของสิ่งแวดล้อม และมาตรการที่มีต่อผู้สูบโดยตรง
1. สิ่งแวดล้อมที่จะช่วยให้เลิกบุหรี่ ได้แก่ จำกัดร้านจำหน่ายบุหรี่ การขึ้นภาษีสินค้า หรือการ
รณรงค์ถึงอันตรายของการสูบบุหรี่มือสอง
2. มาตรการต่อผู้สูบโดยตรง ได้แก่ การให้รู้ถึงพิษภัยบุหรี่โดยตรง การให้กำลังใจในการเลิกบุหรี่

หรือการใช้ยาหรือสมุนไพรช่วย
การเลิกบุหรี่โดยทั่วไปมี 4 วิธีการด้วยกันคือ (ศศินาฎ แสงแก้ว, 2550)
1. วิธีการหักดิบ คือ เลิกด้วยตนเอง ซึ่งวิธีการนี้ได้รับความสำเร็จน้อยมาก เพียงร้อยละ 5-7
2. การใช้พฤติกรรมและจิตสังคมบำบัด โดยการสอนวิธีการให้ผู้สูบบุหรี่ แก้ปัญหาการติดบุหรี่ทาง

จิตใจและสังคม เพื่อหลีกเลี่ยงตัวกระตุ้นที่ทำให้อยากสูบบุหรี่ เบี่ยงเบนความสนใจ เสริมสร้างกำลังใจให้นึก
ถึงข้อดี ข้อเสียของบุหรี่ กำหนดวันเลิกบุหรี่
3. การใช้ยาช่วยเลิกบุหรี่ เพื่อลดอาการทรมานจากอาการติดนิโคติน ยามีหลายชนิด เช่น หมาก

ฝรั่ง แผ่นนิโคตินหรือ ยา Bupropion เป็นต้น
4. การใช้พฤติกรรมและจิตสังคมบำบัด ร่วมกับการใช้ยาลดบุหรี่ ซึ่งพบว่าประสบความสำเร็จร้อย
ละ 30-40 ได้

2.3 ความหมายของสมุนไพร

สมุนไพร (Medicinal plant หรือ herb) ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน หมายถึง พืชที่

ใช้เป็นเครื่องยา ซึ่งหาได้ตามพื้นเมืองมิใช่เครื่องเทศ แต่ความหมายตามตำรายาไทย หมายถึง ยาที่ได้จาก

พฤษชาติ สัตว์หรือแร่ ซึ่งมิได้ปรุงแต่งหรือแปรสภาพ (พร้อมจิต ศรลัมน์, 2537: 2)
ความหมายตาม พ.ร.บ สมุนไพร หมายถึง ยาที่ได้จากสัตว์หรือแร่ ซึ่งยังมิได้ผสม ปรุงหรือแปร

สภาพ (วันดี กฤษณพันธ์, 2538:2)

ส่วนในทัศนะของนักวิทยาศาสตร์ หมายถึง ผลิตภัณฑ์ที่ได้จากธรรมชาติ ที่มีคุณสมบัติทางยา ไม่ว่า
มาจากสิ่งใดในธรรมชาติ ตั้งแต่พืชต่ำสุดจนถึงพืชชั้นสูงสุด

การศึกษาพืชสมุนไพรเพอนนำมาใช้เป็นยาแผนปัจจุบันนั้น มีการศึกษาวิจัยกันอย่างกว้างขวางโดย
ื่
พยายามสกัดสาระสำคัญจากสมุนไพร เพื่อให้ได้สารบริสุทธิ์ ศึกษาคุณสมบัติทางเคมีของสาร ตรวจสอบ

ฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาในสัตว์ทดลองเพื่อทดสอบผลการรักษาโรคว่าได้ผลดีหรือไม่เพียงใด โดยไม่ก่อให้เกิด

มลพิษ หรือก่อให้เกิดพิษค่อนข้างน้อย จึงนำสารนั้นมาเตรียมยาในรูปแบบที่เหมาะสม เพื่อทำการทดสอบ
กับคนต่อไป

สมุนไพรนอกจากจะใช้เป็นยาแล้วนั้น ยังใช้ประโยชน์เป็นอาหาร ใช้เตรียมเครื่องดื่มใช้เป็นอาหาร
ี
เสริม เป็นส่วนประกอบในเครื่องสำอาง ใช้แต่งกลิ่น แต่งสีอาหารและยา ตลอดจนใช้เป็นยาฆ่าแมลงอกด้วย
้
ในทางตรงกันข้าม สมุนไพรจำนวนไม่น้อยที่มีความเป็นพษถาใช้ไม่ถูกวิธีหรือใช้เกินขนาดอาจทำให้เสียชีวิต
ิ
ได้ ดังนั้นจึงควรใช้ด้วยความระมัดระวังและใช้อย่างถูกต้อง

6



2.4 ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ของหญ้าหมอน้อย





















วงศ์ Asteraceae
ชื่อวิทยาศาสตร์ Vernonia cinerea (L.) Less.
ชื่อสามัญ Little Iron Weed
ชื่อท้องถิ่น หญ้าดอกขาว หญ้าสามวัน หญ้าละออง เสือสามขา ฝรั่งโคก ถั่วแฮะดิน ก้านธูป

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ ลำต้น ไม้ล้มลุก ลำต้นตั้งตรง สูง 15-80 ซม. ใบ เป็นใบเดี่ยว เรียง
สลับ ใบรีแคบ รูปไข่ รูปหอก หรือรูปแถบ ใบที่โคนต้นขนาดใหญ่กว่าที่ปลายยอด ใบที่โคนต้น กว้าง 1.5-
3.5 ซม. ยาว 3-8.5 ซม. ใบที่ปลายยอดกว้าง 3-15 มม. ยาว 1-7 ซม. ดอกเป็นดอกช่อกระจุกแน่น

ออกเป็นช่อแยกแขนง มีใบประดับรูปคล้ายระฆัง 4 ชั้น ดอกสีม่วงเข้มแล้วค่อยๆจางลง ผล เป็นผลแห้ง มี
เมล็ดเดียว รูปทรงกระบอกแคบ สีน้ำตาลเข้ม (HealthinessPlus, 2551)
สรรพคุณ
ลำต้น : ใช้ลำต้นแห้ง ประมาณ 10-15 กรัม นำมาต้มเอาน้ำกินเป็นยาแก้ไข้ ปวดท้อง ท้องเฟอ
้
้
ท้องขึ้น แผลบวมอักเสบ ความดันโลหิตสูง หรือใช้ตำให้ละเอียดเอามาพอกแกนมคัด ดูดหนองแก้บวม หรือ
คั้นเอาน้ำจากลำต้นกินแก้บิด ท้องเสีย และแก้ริดสีดวงทวาร เป็นต้น
ใบ : ใช้ใบสด นำมาตำให้ละเอียด ใช้พอกแผลช่วยสมาน หรือคั้นแล้วกรองเอาน้ำ หยอดตาแก้ตา
ฟาง ตาแดง

เมล็ด : ใช้เมล็ดแห้ง ประมาณ 2-4 กรัม นำมาป่นให้ละเอียด ใช้ชงกับน้ำร้อนกิน เป็นยาขับพยาธิ
เส้นด้าย ปัสสาวะขัด ท้องอืด แก้ไอ บำรุงธาตุ โรคผิวหนังเรื้อรัง โรคผิวหนังด่างขาว และเป็นยาแก้พิษ
ราก : ใช้รากสด 30-60 กรัม (แห้ง 15-30 กรัม) นำมาต้มเอาน้ำกินเป็นยาขับพยาธิ ขับปัสสาวะ
แก้ไอเรื้อรัง ช่วยเร่งคลอด และขับรกหลังคลอด (สมุนไพรดอทคอม, 2551)

7


สารสำคัญ ในต้น ใบ และรากของหมอน้อยมีสารสำคัญคือ Sodium nitrate ทำให้ลิ้นชา ช่วยลด
อาการอยากสูบบุหรี่ (ศูนย์เภสัชสนเทศคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 2551)


2.5 ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ของส้มแขก





















ชื่อวิทยาศาสตร์ : Garcinia atroviridis Griff.

ชื่อวงศ์ : Guttiferae
ชื่อสามัญ : ส้มแขก
ลักษณะทางพฤษศาสตร์ ต้น : เป็นไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ สูงประมาณ 20-25 เมตร ใบ : มีขนาดโต
และผิวใบเป็นมัน คล้ายใบมังคุด ใบดกเป็นพุ่มสวยงาม ดอก : ออกตามปลายยอด ลักษณะเหมือนดอก
มังคุด

ผล : มีลักษณะคล้ายผลฟักทอง มีกลีบแต่ไม่ลึกนัก ผลอ่อนมีสีเขียวเมื่อแก่จัดจะเปลี่ยนเป็นสีส้ม เนื้อในสีส้ม
น้ำมากรสเปรี้ยวจัด
สรรพคุณ

ผลสด : ใช้แกงส้ม หรืออาจนำมาผ่าเป็นชิ้นเล็กๆ เอาเยื่อและเมล็ดทิ้ง เนื้อตากแดดให้แห้ง ใช้ผล
ปรุงอาหาร เช่น ต้มเนื้อ ต้มปลา แกงส้ม ทำน้ำขนมจีน
่
ใบออน : ใช้รองนึ่งปลา
ทุกส่วน : ใช้ต้มเป็นยาขับฟอกโลหิตและขับเสมหะ

8


2.6 ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ของมะนาว





















ชื่อวิทยาศาสตร์ : Citrus aurantifolia Swing.
ชื่อวงศ์ : Rutaceae
ชื่อสามัญ : Lime, Common Lime
่
ลักษณะทางพฤษศาสตร์ ต้น : เป็นไม้พุ่มสูง 2-4 เมตร เปลือกลำต้นมีสีเทาปนน้ำตาล กิ่งออนมีสี
เขียวอ่อนเมื่อแก่สีเข้ม บนลำต้นและกิ่งก้านจะมีหนามแข็งแหลม ส่วนใหญ่เกิดที่ซอกใบ ใบ : เป็นใบ

ประกอบชนิดมีใบย่อยใบเดียว เรียงสลับ มีสีเขียวอ่อนรูปร่างยาวรีหรือรูปไข่ ปลายใบมีลักษณะแหลมขอบ
่
ใบ ดอก : เป็นดอกเดี่ยว หรือช่อดอก เกิดบริเวณซอกใบและปลายกิ่งกลีบดอกสีขาว กลีบเลี้ยงสีเขียวออน
เกสรตัวผู้อยู่เป็นกลุ่ม เกสรตัวเมียรูปคล้ายทรงกระบอก ผล : ผลสดรูปกลมและรูปยาวรีหรือรูปไข่ มีขนาด

กว้าง ยาวประมาณ 3-12 เซนติเมตร ผิวเปลือกมีลักษณะขรุขระ และมีต่อมน้ำมันที่ผิว เมล็ด : ขนาดเล็ก
คล้ายรูปไข่ ด้านปลายหัวจะแหลม ภายในเมล็ดมีเนื้อเยื่อสีขาว

สรรพคุณ

ใบ ต้มน้ำดื่มแก้ไอขับเสมหะ แก้ท้องอืดขับลม
ผล คั้นเอาน้ำปรุงอาหาร กินเป็นยาแก้กระหายแก้ร้อนใน หรือดองเกลือใช้ประกอบอาหาร ช่วยแก้
โรคเลือดออกตามไรฟันเพราะมีวิตามินซี
เปลือกผล ตากแห้งต้มน้ำแก้จุกเสียด แน่นท้อง ขับเสมหะ

ผลการวิจัยพบว่าในวิตามินซีจะมีสารที่ช่วยลดความอยากนิโคตินได้ และช่วยฟื้นฟูร่างกายที่ทรุด
โทรมให้สดชื่นกระปรี้กระเปร่า จึงมีการนำไปใช้เพื่อช่วยเลิกบุหรี่ โดยหั่นมะนาวเป็นชิ้นเล็กๆ ให้มีเปลือกติด
มาด้วย ขนาดเท่าหัวแม่โป้ง หรือพอคำ เมื่อมีความรู้สึกอยากสูบบุหรี่ให้กินมะนาวแทน โดยอมแล้วค่อย
ดูดความเปรี้ยว จากนั้นเคี้ยวเปลือกอย่างช้าๆ นาน 3-5 นาที จะมีผลทำให้ลิ้นขม เฝื่อน จากนั้นดื่มน้ำ

ตามอีก 1 แก้ว โดยเทคนิคการรับประทานผลไม้รสเปรี้ยวที่มีวิตามินซีสูง โดยเฉพาะมะนาวพบว่าเมื่อ

9


นำไปใช้แล้วมีประสิทธิภาพได้ผลดีมาก เนื่องจากมะนาวมีผลต่อการทำงานของต่อมรับรสขม ทำให้รสชาติ
ของบุหรี่เปลี่ยนไปจนไม่อยากสูบ


2.7 การเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง

การเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง ( Purposive sampling ) เป็นการเลือกกลุ่มตัวอย่างโดย
พิจารณาจากการตัดสินใจของผู้วิจัยเอง ลักษณะของกลุ่มที่เลือกเป็นไปตามวัตถุประสงค์ของการวิจัย การ

เลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจงต้องอาศัยความรอบรู้ ความชำนาญและประสบการณ์ในเรื่องนั้นๆของ
ผู้ทำวิจัย การเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบนี้มีชื่อเรียกอีกอย่างว่า Judgement sampling

10


บทที่ 3


อุปกรณ์และวิธีการดำเนินการ





















วัสดุ

1. หญ้าหมอน้อย 2. ส้มแขก
3. มะนาว 4. น้ำตาล
5. เกลือ 6. น้ำเปล่า

7. มะขามเปียก

อุปกรณ์


1. เครื่องชั่ง 2. กระทะไฟฟ้า
3. แก้วตวง 4. ผ้ากรอง

5. แก้วน้ำ 6. ช้อนชา


วิธีการดำเนินการ
1. นำต้นหญ้าหมอน้อยชั่งให้ได้ 300 กรัม ส้มแขก 300 กรัม และมะนาว 2 ลูก แล้วไปล้างน้ำให้สะอาด
2. นำมะขามเปียกชั่งให้ได้ 200 กรัม แช่น้ำ แล้วกรองเอาแต่น้ำ

3. นำต้นหญ้าหมอน้อยหั่นเป็นชิ้นเล็กๆ แล้วนำไปต้มกับน้ำ 1000 กรัม ต้มทิ้งไว้ให้ออกสีน้ำตาลเหลือง
แล้วปิดไฟตั้งพักไว้

11


4. นำส้มแขก มาต้มน้ำ 1000 กรัมให้ออกสีน้ำตาลอ่อน ตักใส่ภาชนะเพื่อเตรียมผสม















5. หาอัตราส่วนที่เหมาะสมในการทำน้ำส้มแขกหญ้าหมอน้อย จาก 3 สูตรต่อไปนี้
ตารางที่ 1 กำหนดอัตราส่วนในการทำน้ำสมุนไพรหญ้าหมอน้อย

สูตรที่ ชนิดของน้ำ ปริมาณ ชนิดของน้ำ ปริมาณ
750
1 หญ้าหมอน้อย 750 มิลลิลิตร ส้มแขก
มิลลิลิตร

500
2 หญ้าหมอน้อย 750 มิลลิลิตร ส้มแขก
มิลลิลิตร
250
3 หญ้าหมอน้อย 750 มิลลิลิตร ส้มแขก
มิลลิลิตร

จากตารางที่ 1 สรุปได้ว่า อัตราส่วนที่เหมาะสมในการทำน้ำสมุนไพรหญ้าหมอน้อย คือน้ำสูตรที่ 2

ในอัตราส่วน หญ้าหมอน้อย 750 มิลลิลิตร ส้มแขก 500 มิลลิลิตร มีรสชาติกลมกล่อม ดื่มง่ายที่สุด
















5. นำน้ำหญ้าหมอน้อย ปริมาณ 750 มิลลิลิตร น้ำส้มแขก 500 มิลลิลิตร และน้ำมะขามเปียก

250 มิลลิลิตร ใส่ลงในกระทะไฟฟ้าเพื่อผสมน้ำให้เข้ากัน จากนั้นใส่น้ำตาล 150 กรัม ลงไป

12


6. เคี่ยวให้น้ำตาลละลาย แล้วรอให้เดือด จากนั้นใส่เกลือครึ่งช้อนชา

7. รอจนเกลือละลาย ตั้งไว้ให้เย็น แล้วบรรจุใส่ขวดไว้ในตู้เย็น
8. นำน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อยแจกให้กับนักศึกษา เพื่อเปรียบเทียบอัตราการลดบุหรี่
9. ให้นักศึกษารายงานจำนวนบุหรี่ที่สูบในแต่ละวัน เป็นเวลา 10 วัน

13


บทที่ 4


ผลการดำเนินการ


จากการศึกษาอัตราส่วนที่เหมาะสมในการทำน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อย และศึกษา
ประสิทธิภาพของน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อยในการช่วยลดอัตราการสูบบุหรี่ ผลการศึกษามีดังนี้


1. การศึกษาอัตราส่วนที่เหมาะสมในการทำน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อย

ตารางที่ 2 อัตราส่วนที่เหมาะสมในการทำน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อย


สูตรที่ ชนิดของน้ำ ปริมาณ ชนิดของน้ำ ปริมาณ รสชาติ
750
1 หญ้าหมอน้อย 750 มิลลิลิตร ส้มแขก ขมฝาด เปรี้ยว
มิลลิลิตร

500 กลมกล่อม ขม
2 หญ้าหมอน้อย 750 มิลลิลิตร ส้มแขก
มิลลิลิตร เล็กน้อย
250 เปรี้ยวน้อย
3 หญ้าหมอน้อย 750 มิลลิลิตร ส้มแขก
มิลลิลิตร ขมมาก



จากตารางที่ 2 รสชาติที่สามารถดื่มได้ง่าย พบว่า สูตรที่ 2 อัตราส่วนที่น้ำหญ้าหมอน้อยที่ 750

มิลลิลิตร ส้มแขก 500 มิลลิลิตร มีรสชาติที่กลมกล่ม เป็นอัตราส่วนที่เหมาะสมที่สามารถดื่มได้ง่ายที่สุด
รองลงมาคือ สูตรที่ 3 อัตราส่วนที่น้ำหญ้าหมอน้อย 750 มิลลิลิตร ส้มแขก 250 มิลลิลิตร มีรสชาติเปรี้ยว
น้อย ขมมาก สูตรที่ 1 น้ำหญ้าหมอน้อย 750 มิลลิลิตร ส้มแขก 750 มิลลิลิตร มีรสชาติขมฝาดเปรี้ยว

ตามลำดับ

2. ศึกษาประสิทธิภาพของน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อยในการช่วยลดอัตราการสูบบุหรี่


การหาประสิทธิภาพของน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อย จะเปรียบเทียบระหว่างก่อน และหลัง
ดื่มน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อย โดยก่อนรับประทานน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อย จะบันทึก

จำนวนบุหรี่ที่นักศึกษาสูบในแต่ละวัน เป็นเวลา 10 วัน และบันทึกผลหลังดื่มน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้า
หมอน้อยเป็นเวลา 10 วัน นำมาเปรียบเทียบเพื่อแสดงเป็นร้อยละ ดังตาราง

14


ตารางที่ 3 จำนวนบุหรี่ที่นักศึกษาสูบในแต่ละวัน ก่อนดื่มน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อย กลุ่มตัวอย่างจำนวน 5 คน


วัน/จำนวน
กลุ่มตัวอย่าง (คนที่) รวม
วันที่ 1 วันที่ 2 วันที่ 3 วันที่ 4 วันที่ 5 วันที่ 6 วันที่ 7 วันที่ 8 วันที่ 9 วันที่ 10
1.นายอดัม สะนิ 7 8 7 9 7 7 6 8 8 8 75

2.นายซอลีฮีน ตาเฮ 5 5 4 5 4 5 5 6 5 6 50
3.นายมูฮำหมัดรอซาลี อาแว 5 6 6 5 4 5 5 6 6 6 54
4.นายไอดี สะแลแง 4 3 4 4 4 5 3 5 5 4 41
5.นายซาแฮรี สะมะแอ 5 6 6 8 7 5 5 6 6 6 52



จากตารางที่ 3 จำนวนบุหรี่ที่นักศึกษาสูบในแต่ละวัน ก่อนดื่มน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อย กลุ่มตัวอย่างจำนวน 5 คน พบว่า คนที่สูบบุหรี่มากที่สุด คนที่ 1

จำนวน 75 มวน รองลงมา คนที่ 3 จำนวน 54 มวน คนที่ 5 จำนวน 52 มวน คนที่ 2 จำนวน 50 มวน และคนที่ 4 จำนวน 41 มวน ตามลำดับ

ตารางที่ 4 จำนวนบุหรี่ที่นักศึกษาสูบในแต่ละวัน หลังดื่มน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อย กลุ่มตัวอย่างจำนวน 5 คน


วัน/จำนวน
กลุ่มตัวอย่าง (คนที่) รวม
วันที่ 1 วันที่ 2 วันที่ 3 วันที่ 4 วันที่ 5 วันที่ 6 วันที่ 7 วันที่ 8 วันที่ 9 วันที่ 10
1.นายอดัม สะนิ 6 7 6 8 5 5 4 7 6 6 60

2.นายซอลีฮีน ตาเฮ 5 4 3 4 3 4 5 4 2 4 38
3.นายมูฮำหมัดรอซาลี อาแว 5 5 6 4 4 4 3 4 5 5 40
4.นายไอดี สะแลแง 3 3 3 3 2 3 2 3 4 3 29

5.นายซาแฮรี สะมะแอ 5 5 5 7 6 3 3 4 4 4 46
จากตารางที่ 4 จำนวนบุหรี่ที่นักศึกษาสูบในแต่ละวัน หลังดื่มน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อย กลุ่มตัวอย่างจำนวน 5 คน พบว่า คนที่ 1 สูบบุหรี่จำนวน 60
มวน คนที่ 2 จำนวน 38 มวน คนที่ 3 จำนวน 40 มวน คนที่ 4 จำนวน 29 มวน และคนที่ 5 จำนวน 46 มวน

14


ตารางที่ 3 จำนวนบุหรี่ที่นักศึกษาสูบในแต่ละวัน ก่อนดื่มน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อย กลุ่มตัวอย่างจำนวน 5 คน


วัน/จำนวน
กลุ่มตัวอย่าง (คนที่) รวม
วันที่ 1 วันที่ 2 วันที่ 3 วันที่ 4 วันที่ 5 วันที่ 6 วันที่ 7 วันที่ 8 วันที่ 9 วันที่ 10
1.นายอดัม สะนิ 7 8 7 9 7 7 6 8 8 8 75

2.นายซอลีฮีน ตาเฮ 5 5 4 5 4 5 5 6 5 6 50
3.นายมูฮำหมัดรอซาลี อาแว 5 6 6 5 4 5 5 6 6 6 54
4.นายไอดี สะแลแง 4 3 4 4 4 5 3 5 5 4 41
5.นายซาแฮรี สะมะแอ 5 6 6 8 7 5 5 6 6 6 52



จากตารางที่ 3 จำนวนบุหรี่ที่นักศึกษาสูบในแต่ละวัน ก่อนดื่มน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อย กลุ่มตัวอย่างจำนวน 5 คน พบว่า คนที่สูบบุหรี่มากที่สุด คนที่ 1

จำนวน 75 มวน รองลงมา คนที่ 3 จำนวน 54 มวน คนที่ 5 จำนวน 52 มวน คนที่ 2 จำนวน 50 มวน และคนที่ 4 จำนวน 41 มวน ตามลำดับ

ตารางที่ 4 จำนวนบุหรี่ที่นักศึกษาสูบในแต่ละวัน หลังดื่มน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อย กลุ่มตัวอย่างจำนวน 5 คน


วัน/จำนวน
กลุ่มตัวอย่าง (คนที่) รวม
วันที่ 1 วันที่ 2 วันที่ 3 วันที่ 4 วันที่ 5 วันที่ 6 วันที่ 7 วันที่ 8 วันที่ 9 วันที่ 10
1.นายอดัม สะนิ 6 7 6 8 5 5 4 7 6 6 60

2.นายซอลีฮีน ตาเฮ 5 4 3 4 3 4 5 4 2 4 38
3.นายมูฮำหมัดรอซาลี อาแว 5 5 6 4 4 4 3 4 5 5 40
4.นายไอดี สะแลแง 3 3 3 3 2 3 2 3 4 3 29

5.นายซาแฮรี สะมะแอ 5 5 5 7 6 3 3 4 4 4 46
จากตารางที่ 4 จำนวนบุหรี่ที่นักศึกษาสูบในแต่ละวัน หลังดื่มน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อย กลุ่มตัวอย่างจำนวน 5 คน พบว่า คนที่ 1 สูบบุหรี่จำนวน 60
มวน คนที่ 2 จำนวน 38 มวน คนที่ 3 จำนวน 40 มวน คนที่ 4 จำนวน 29 มวน และคนที่ 5 จำนวน 46 มวน

15


ตารางที่ 5 เปรียบเทียบอัตราการลดบุหรี่ที่นักศึกษาสูบโดยรวม

ก่อนและหลังดื่มน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อย กลุ่มตัวอย่างจำนวน 5 คน
เป็นเวลา 20 วัน
ก่อน หลัง อัตราการลดบุหรี่คิดเป็น
กลุ่มตัวอย่าง (คนที่)
(มวน) (มวน) ร้อยละ
1.นายอดัม สะนิ 75 60 20
2.นายซอลีฮีน ตาเฮ 50 38 24

3.นายมูฮำหมัดรอซาลี อาแว 54 40 26
4.นายไอดี สะแลแง 41 29 30
5.นายซาแฮรี สะมะแอ 52 46 12

จากตารางที่ 5 เปรียบเทียบอัตราการลดบุหรี่ที่นักศึกษาสูบในแต่ละวัน ก่อนและหลังดื่มน้ำ
สมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อย กลุ่มตัวอย่างจำนวน 5 คน เป็นเวลา 20 วันพบว่า นักศึกษาที่สามารถลด

บุหรี่มากที่สุดคือ กลุ่มตัวอย่างคนที่ 4 อัตราการลดบุหรี่คิดเป็นร้อยละ 30 รองลงมา คือ กลุ่มตัวอย่างคนที่
3 อัตราการลดบุหรี่คิดเป็นร้อยละ 26 กลุ่มตัวอย่างคนที่ 2 อัตราการลดบุหรี่คิดเป็นร้อยละ 24 กลุ่ม
ตัวอย่างคนที่ 1 อัตราการลดบุหรี่คิดเป็นร้อยละ 20 และกลุ่มตัวอย่างคนที่ 5 อัตราการลดบุหรี่คิดเป็นร้อย

ละ 12 ตามลำดับ

เปรียบเทียบอัตราการลดบุหรี่ที่นักศึกษาสูบโดยรวม

ก่อนและหลังดื่มน ้าสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อย

80 75
70
60
60 54
50 52
50 46
38 40 41
40
29 30
30 24 26
20
20
12
10
0
คนที่ 1 คนที่ 2 คนที่ 3 คนที่ 4 คนที่ 5
ก่อน หลัง คิดเป็นร้อยละ

16


บทที่ 5

สรุปผลการดำเนินงาน


5.1 สรุปผลการทดลอง

1) การศึกษาอัตราส่วนที่เหมาะสมในการทำน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อย


ตารางที่ 2 อัตราส่วนที่เหมาะสมในการทำน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อย

สูตรที่ ชนิดของน้ำ ปริมาณ ชนิดของน้ำ ปริมาณ รสชาติ
750
1 หญ้าหมอน้อย 750 มิลลิลิตร ส้มแขก ขมฝาด เปรี้ยว
มิลลิลิตร
500 กลมกล่อม ขม
2 หญ้าหมอน้อย 750 มิลลิลิตร ส้มแขก
มิลลิลิตร เล็กน้อย

250 เปรี้ยวน้อย
3 หญ้าหมอน้อย 750 มิลลิลิตร ส้มแขก
มิลลิลิตร ขมมาก
จากตารางที่ 2 รสชาติที่สามารถดื่มได้ง่าย พบว่า สูตรที่ 2 อัตราส่วนที่น้ำหญ้าหมอน้อยที่ 750

มิลลิลิตร ส้มแขก 500 มิลลิลิตร มีรสชาติที่กลมกล่อม เป็นอัตราส่วนที่เหมาะสม สามารถดื่มได้ง่ายที่สุด
รองลงมาคือ สูตรที่ 3 อัตราส่วนที่น้ำหญ้าหมอน้อย 750 มิลลิลิตร ส้มแขก 250 มิลลิลิตร มีรสชาติเปรี้ยว

น้อย ขมมาก สูตรที่ 1 น้ำหญ้าหมอน้อย 750 มิลลิลิตร ส้มแขก 750 มิลลิลิตร มีรสชาติขมฝาดเปรี้ยว
ตามลำดับ


ผลปรากฏว่า สูตรที่ 2 คือสูตรที่เหมาะสม รสชาติกลมกล่อม สามารถนำมาศึกษาอัตราการลดบุหรี่
ได้

2) ศึกษาประสิทธิภาพของน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อยในการช่วยลดอัตราการสูบบุหรี่


การหาประสิทธิภาพของน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อย จะเปรียบเทียบระหว่างก่อน และหลัง
ดื่มน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อย โดยก่อนรับประทานน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อย จะบันทึก

จำนวนบุหรี่ที่นักศึกษาสูบในแต่ละวัน เป็นเวลา 10 วัน และบันทึกผลหลังดื่มน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้า
หมอน้อยเป็นเวลา 10 วัน นำมาเปรียบเทียบเพื่อแสดงเป็นร้อยละ ดังตาราง

17


ตารางที่ 5 เปรียบเทียบอัตราการลดบุหรี่ที่นักศึกษาสูบในแต่ละวัน

ก่อนและหลังดื่มน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อย กลุ่มตัวอย่างจำนวน 5 คน
เป็นเวลา 20 วัน
ก่อน หลัง อัตราการลดบุหรี่คิดเป็น
กลุ่มตัวอย่าง (คนที่)
(มวน) (มวน) ร้อยละ
1.นายอดัม สะนิ 75 60 20
2.นายซอลีฮีน ตาเฮ 50 38 24


3.นายมูฮำหมัดรอซาลี อาแว 54 40 26
4.นายไอดี สะแลแง 41 29 30
5.นายซาแฮรี สะมะแอ 52 46 12



จากตารางที่ 5 เปรียบเทียบอัตราการลดบุหรี่ที่นักศึกษาสูบในแต่ละวัน ก่อนและหลังดื่มน้ำ
สมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อย กลุ่มตัวอย่างจำนวน 5 คน เป็นเวลา 20 วันพบว่า นักศึกษาที่สามารถลด

บุหรี่มากที่สุดคือ กลุ่มตัวอย่างคนที่ 4 อัตราการลดบุหรี่คิดเป็นร้อยละ 30 รองลงมา คือ กลุ่มตัวอย่างคนที่
3 อัตราการลดบุหรี่คิดเป็นร้อยละ 26 กลุ่มตัวอย่างคนที่ 2 อัตราการลดบุหรี่คิดเป็นร้อยละ 24 กลุ่ม

ตัวอย่างคนที่ 1 อัตราการลดบุหรี่คิดเป็นร้อยละ 20 และกลุ่มตัวอย่างคนที่ 5 อัตราการลดบุหรี่คิดเป็นร้อย
ละ 12 ตามลำดับ


สรุปได้ว่า อัตราการเลิกบุหรี่ระหว่างก่อนและหลังดื่มน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อย มีอัตราการ
ลดบุหรี่เพิ่มขึ้น โดยเพิ่มขึ้นมากที่สุดร้อยละ 30 รองลงมา ร้อยละ 26 ร้อยละ 24 ร้อยละ 30 และสุดท้าย
ร้อยละ 12


จากการทดลองสรุปได้ว่า การศึกษาอัตราส่วนที่เหมาะสมในการทำน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้า
หมอน้อย รสชาติที่สามารถดื่มได้ง่าย พบว่า สูตรที่ 2 อัตราส่วนที่น้ำหญ้าหมอน้อยที่ 750 มิลลิลิตร ส้ม

แขก 500 มิลลิลิตร มีรสชาติที่กลมกล่อม เป็นอัตราส่วนที่เหมาะสม สามารถดื่มได้ง่ายที่สุด รองลงมาคือ
สูตรที่ 3 อัตราส่วนที่น้ำหญ้าหมอน้อย 750 มิลลิลิตร ส้มแขก 250 มิลลิลิตร มีรสชาติเปรี้ยวน้อย ขมมาก

สูตรที่ 1 น้ำหญ้าหมอน้อย 750 มิลลิลิตร ส้มแขก 750 มิลลิลิตร มีรสชาติขมฝาดเปรี้ยว ตามลำดับ และ
การเปรียบเทียบอัตราการลดบุหรี่ที่นักศึกษาสูบในแต่ละวัน ก่อนและหลังดื่มน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้า
หมอน้อย กลุ่มตัวอย่างจำนวน 5 คน เป็นเวลา 20 วันพบว่า นักศึกษาที่สามารถลดบุหรี่มากที่สุดคือ กลุ่ม

ตัวอย่างคนที่ 4 อัตราการลดบุหรี่คิดเป็นร้อยละ 30 รองลงมา คือ กลุ่มตัวอย่างคนที่ 3 อัตราการลดบุหรี่
คิดเป็นร้อยละ 26 กลุ่มตัวอย่างคนที่ 2 อัตราการลดบุหรี่คิดเป็นร้อยละ 24 กลุ่มตัวอย่างคนที่ 1 อัตรา

การลดบุหรี่คิดเป็นร้อยละ 20 และกลุ่มตัวอย่างคนที่ 5 อัตราการลดบุหรี่คิดเป็นร้อยละ 12 ตามลำดับ

18


5.2 อุปสรรค

5.2.1 ขาดอุปกรณ์ทางวิทยาศาสตร์ในการทดลอง


5.3 ข้อเสนอแนะ

่
5.3.1 เมื่อได้น้ำสมุนไพรแล้ว ควรแช่ไว้ในตู้เย็นไมเกิน 5 วัน เพราะประสิทธิภาพของน้ำสมุนไพร
ส้มแขกหญ้าหมอน้อยจะลดลง

5.3.2 ควรคิดค้นน้ำสมุนไพรส้มแขกหญ้าหมอน้อย ให้ยืดอายุการใช้งานได้มากขึ้น

บรรณานุกรม

์
พร้อมจิต ศรลัมพ. (๒๕๓๗). สมุนไพรและยาที่ควรรู้. พิมพ์ครั้งที่ ๒. กรุงเทพฯ : คณะเภสัชศาสตร์
มหาวิทยาลัยมหิดล.

วันดี กฤษณพันธ์. (๒๕๓๙). สมุนไพรสารพัดประโยชน์. พิมพ์ครั้งที่ ๒. กรุงเทพฯ : ภาควิชาเภสัชวินิจฉัย

มหาวิทยาลัยมหิดล.
หนังสือชื่อพรรณไม้แห่งประเทศไทย. สวนพฤกษศาสตร์ป่าไม้ สำนักวิชาการป่าไม้ กรมป่าไม้. (เต็ม สมิตินันทน์).

สมหญิง เกียรติอริยะ. (๒๕๕๙). สมุนไพรกำจัดเหาจากน้อยหน่า. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา

http://www.thaischool.in.th/_files_school/60100588/workstudent/60100588_1_20170

303-085138.pdf. (๒๘ ส.ค. ๒๕๖๑)

สวนพฤกษศาสตร์ ตามพระราชเสาวนีย์ฯ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช.

“สะเดา”. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: www.dnp.go.th. (๔ ก.ย. ๒๕๖๑).

สุนทรี สิงหบุตรา. (๒๕๕๐). กลุ่มยารักษา เหา หิด จี๊ด. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา
http://www.rspg.or.th/plants_data/herbs/herbs_22_1.htm. (๕ ก.ย. ๒๕๖๑)

สำนักงานโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราช

กุมารี. “สะเดา (สะเดาไทย)“. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: www.rspg.or.th. (๔ ก.ย. ๒๕๖๑).

มหาวิทยาลัยราชภัฎเชียงใหม่. (๒๕๔๙). การกำจัดเหาตัวเต็มวัยโดยใช้สมุนไพรสกัด. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา

http://www.virtual.cmru.ac.th/multim_link/ebook/264007/chapter1.pdf. (๒๘ ส.ค. ๒๕๖๑)