4. การเขียนวัตถุประสงค์โครงการ
เป็นข้อความที่ขยายภาพของเป้าหมายโครงการให้มองเห็นภาระงานที่จะต้องทำให้สำเร็จ โดยมี
รายละเอียดการคิด การเขียน ดังนี้
4.1 วิเคราะห์เป้าหมาย กำหนดภาระงานที่ควรทำแล้วทำให้เกิดความสำเร็จตามเป้าหมายโครงการได้ เช่น
4.2 วิเคราะห์ภาระงาน กำหนดลักษณะบ่งชี้ความสำเร็จ ดังตัวอย่างนี้
4.3 เขียนวัตถุประสงค์โครงการตามโครงสร้างนี้
5. การเขียนผลได้ของโครงการ
การเขียนผลได้ของโครงการเป็นการเขียนสิ่งที่จะเกิดขึ้นอันเนื่องมาจากโครงการอย่างมีเหตุมีผล ด้วย
การนำวัตถุประสงค์โครงการมาวิเคราะห์กำหนดผลได้ที่ควรจะเกิดตามตัวอย่างวัตถุประสงค์ที่ 1
6. การเขียนวิธีดำเนินงาน
เป็นการเขียนเรียงลำดับในแต่ละจุดประสงค์ โดยมีขั้นตอนการเขียนดังนี้
6.1 ยกข้อความ วัตถุประสงค์และผลได้โครงการมาเป็นตัวตั้ง
6.2 ดำเนินการวิเคราะห์ผลได้แต่ละตัวเพื่อกำหนด กิจกรรม/ขั้นตอนวิธีการดำเนินงานที่เกิดผลได้
6.3 ระบุเกณฑ์ชี้วัดความสำเร็จของงาน
6.4 กำหนดระยะเวลาดำเนินงานที่เป็นจริง
7. การเขียนงบประมาณดำเนินการ
เป็นการนำกิจกรรม/ขั้นตอนดำเนินการมาวิเคราะห์รายละเอียดของรายจ่าย แล้วบรรจุในโครงการ ดังตัวอย่าง
8. การเขียนผลดำเนินโครงการ
เป็นการนำผลได้มา คิดวิเคราะห์ว่า ถ้าการดำเนินงานเกิดผลได้ตามทกำหนด จะมีผลที่เกดอะไรบ้าง และมี
ี่
ิ
ผลกระทบอย่างไรที่ทำให้มองเห็นคุณค่าของโครงการ ดังตัวอย่างนี้
ใบงาน
1.จงบอกปัจจัยที่จูงใจให้เกิดการออมทรัพย์
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
2.วิธีการและขั้นตอนของการเขียนโครงการ มีอะไรบ้าง
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
3.แผนและโครงการมีความสัมพันธ์กันอย่างไร
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
แผนการจัดการเรียนรู้ ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย
รายวิชาทักษะการขยายอาชีพ รหัสวิชา อช ๓๑๐๐๒
ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอสุไหงปาดี
แผนการจัดการเรียนรู้ แบบพบกลุ่ม ครั้งที่ ๑๕ ( จำนวน ๖ ชั่วโมง )
เรื่อง การจัดการความเสี่ยง
ตัวชี้วัด
๑. วิเคราะห์ศักยภาพ และจัดการเกี่ยวกับผลการดำเนินการในอดีตที่ผ่านมา 3-5 ปีที่ผ่านมา
๒. อธิบายวิธีแก้ปัญหาความเสี่ยงเพื่อความมั่นคงของอาชีพ
๓. สามารถวางแผนปฏิบัติการ
เนื้อหา
๑. การวิเคราะห์ศักยภาพและการจัดการความเสี่ยงกับผลการดำเนินงาน
-ประเภทสินค้า
-ค่าใช้จ่ายต่างๆ
-ผลกำไร
-คู่แข่งขัน
-ส่วนครองตลาด
-สมรรถนะของธุรกิจ
-สภาวะแวดล้อมภายใน จุดแข็ง จุดอ่อน
-สภาวะแวดล้อมภายนอก โอกาสและอุปสรรค
๒. การแก้ปัญหาความเสี่ยง
๓. วางแผนปฏิบัติการ
กิจกรรมการจัดการเรียนรู้
ขั้นที่ ๑ กำหนดสภาพปัญหา ความต้องการในการเรียนรู้ (Orientation :O)
๑. ครูและผู้เรียนร่วมกันวิเคราะห์ศักยภาพ และการจัดการความเสี่ยงในเรื่องของ
ประเภทสินค้า ค่าใช้จ่ายต่างๆ ผลกำไร คู่แข่งขัน ส่วนครองตลาด สมรรถนะของธุรกิจสภาวะแวดล้อมภายใน
จุดแข็ง จุดอ่อน สภาวะแวดล้อมภายนอก โอกาสและอุปสรรค
๒. ครูและนักเรียนร่วมกันระดมความคดเห็นกับคนในชุมชนเพื่อหาจุดแข็ง จุดอ่อน
ิ
โอกาส และอุปสรรค จากนั้นร่วมกันกำหนดวิสัยทัศน์ พันธกิจ เป้าหมาย และกุลยุทธ์ในการกำหนดแผนขยายธุ
กิจชุมชน
๓. ครูและผู้เรียนร่วมกันวิเคราะห์ปัญหาในการจัดการความเสี่ยง และวางแนวทาง
ในการปฏิบัติการในนวัตกรรม เทคโนโลยีเพื่อการจัดการความเสี่ยง
ขั้นที่ ๒ แสวงหาข้อมูลและการจัดการเรียนรู้ (New ways of learning : N)
๑. ผู้เรียนศึกษาหาความรู้ด้วยตนเองจากสื่อ อินเทอร์เน็ต ภูมิปัญญาท้องถิ่น แหล่ง
เรียนรู้อื่น ๆ
๒. ผู้เรียนนำความรู้ที่ได้จากการศึกษาค้นคว้ามาแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับเพื่อนในกลุ่ม
๓. ผู้เรียนร่วมกันสรุปองค์ความรู้ และเขียนสรุปรายงาน นำเสนอครูผู้สอน
์
๔. ครูและผู้เรียนร่วมกันสรุปองคความรู้ที่ได้รับ
ขั้นที่ ๓ การปฏิบัติและการนำไปประยุกต์ใช้ (Implementation : I)
๑. ผู้เรียนนำความรู้ที่ได้รับไปปฏิบัติใช้ในการทำงาน การวางแผนจัดการความเสี่ยง
แผนขยายอาชีพ ในการดำรงชีวิตประจำวัน
๒. ผู้เรียนรวบรวมผลการปฏิบัติ สรุป และจัดทำรายงาน
ขั้นที่ ๔ การประเมินผลการเรียนรู้ (Evalyation : E)
๑. ครูและผู้เรียนร่วมกันสรุปองค์ความรู้จากการนำเสนอผลงาน รายงานของ
ผู้เรียน
๒. ผู้เรียนนำความรู้ที่ได้จากการสรุปองค์ความรู้ไปใช้ในการปรับปรุง แก้ไข
ข้อบกพร่องของตนเอง
๓. ครูประเมินผลการเรียนรู้ของผู้เรียนจากผลงาน เอกสารรายงาน ใบงาน ตาม
สภาพความเป็นจริง และธรรมชาติของผู้เรียน
สื่อการเรียนรู้
๑. หนังสือเรียนรายวิชาทักษะการขยายอาชีพ (อช๓๑๐๐๒)
๒.ใบความรู้
๓.ใบงาน
๔. แบบทดสอบ
๕. ETV
๖.สื่อ Internet
การวัดและประเมิน
๑.สังเกต
๒.ใบงาน
๓.แบบทดสอบ
๔. การรายงานและการนำเสนอ
ลงชื่อ........................................................ครูผู้สอน
(นางสาวรุสนีดา ยูนุ๊)
ตำแหน่ง ครู กศน.ตำบล
ึ
ความคิดเห็นหัวหน้างานการศกษาขั้นพื้นฐาน
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ลงชื่อ....................................หัวหน้างานการศึกษาขั้นพื้นฐาน
(นางมัทมา แวนาแว)
ครูผู้ช่วย
ความคิดเห็นผู้บริหารสถานศึกษา
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ลงชื่อ........................................ผู้บริหารสถานศึกษา
(นายหทัยกาญจน์ วัฒนสิทธิ์)
ผู้อำนวยการ กศน.อำเภอสุไหงปาดี
ใบงาน
จงตอบคำถามต่อไปนี้
1.จงอธิบาย คำว่า การจัดการความเสียง มานอเข้าใจ
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
2.องค์ประกอบของการบริหารจัดการความเสี่ยง มีอะไรบ้าง
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
3.ประเภทของความเสี่ยง มีอะไรบ้าง
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
4.จงอธิบายการวิเคราะห์โดยใช้ SWOT มาพอเข้าใจ
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
ใบความรู้
ความหมายของความเสี่ยง
ความเสี่ยง (Risk) คือ การวัดความสามารถ ที่จะดำเนินการให้วัตถุประสงค์ของงานประสบ
ความสำเร็จ ภายใต้การตัดสินใจ งบประมาณ กำหนดเวลา และขอจำกัดด้านเทคนิคที่เผชิญอยู่ อย่างเช่น
้
การจัดทำโครงการเป็นชุดของกิจกรรม ที่จะดำเนินการเรื่องใดเรื่องหนึ่งในอนาคต โดยใช้ทรัพยากรที่มีอยู่
อย่างจำกัด มาดำเนินการให้ประสบความสำเร็จ ภายใต้กรอบเวลาอันจำกัด ซึ่งเป็นกำหนดการปฏิบัติการ
ในอนาคต ความเสี่ยงจึงอาจเกิดขึ้นได้ตลอดเวลา อันเนื่องมาจากความไม่แน่นอน และความจำกัดของ
ทรัพยากรโครงการ ผู้บริหารโครงการจึงต้องจัดการความเสี่ยงของโครงการ เพื่อให้ปัญหาของโครงการลด
น้อยลง และสามารถดำเนินการให้ประสบความสำเร็จ ตามเป้าหมายที่ตั้งไว้อย่างมีประสิทธิผลและ
ประสิทธิภาพ
การจัดการความเสี่ยงหรือ การบริหารความเสี่ยง (Risk managment)คือ การจัดการความเสี่ยง ทั้งใน
กระบวนการในการระบุ วิเคราะห์(Risk analysis) ประเมิน (Risk assessment) ดูแล ตรวจสอบ และ
ควบคุมความเสี่ยงที่สัมพันธ์กับ กิจกรรม หน้าที่และกระบวนการทำงาน เพื่อให้องค์กรลดความเสียหายจาก
ความเสี่ยงมากที่สุด อันเนื่องมาจากภัยที่องค์กรต้องเผชิญในช่วงเวลาใดเวลาหนึ่ง หรือเรียกว่า อุบัติภัย
(Accident)
นิยามของความเสี่ยง
ความเสี่ยงมีความหมายในหลากหลายแง่มม เช่น ความเสี่ยงคือ
ุ
▪ โอกาสที่เกดขึ้นแล้วธุรกิจจะเกิดความเสียหาย (Chance of Loss)
ิ
▪ ความเป็นไปได้ที่จะเกิดความเสียหายต่อธุรกิจ (Possibility of Loss)
▪ ความไม่แน่นอนของเหตุการณ์ที่จะเกิดขึ้น (Uncertainty of Event)
▪ การคลาดเคลื่อนของการคาดการณ์ (Dispersion of Actual Result)
ศัพท์ทางเทคนิค
▪ ภัย (Peril) คือ สาเหตุของความเสียหาย ซึ่งภัยสามารถเกิดขึ้นได้จากภัยธรรมชาติ เช่น เกิดพายุ สึนา
ึ้
มิ น้ำท่วม แผ่นดินไหว เป็นต้น ภัยนอกจากจะเกิดขึ้นได้จากภัยธรรมชาติแล้ว ภัยนั้นยังเกิดขนจากการ
ั
กระทำของมนุษย์ เช่น อคคีภัย จลาจล ฆาตกรรม เป็นต้น สำหรับสาเหตุสุดท้ายที่จะเกิดภัยได้นั้นคือภัยที่
เกิดขึ้นจากภาวะเศรษฐกิจ เพราะภัยที่เกิดจากภาวะเศรษฐกิจ เป็นอีกสาเหตุที่สำคัญ เพราะเมอเกิดขึ้นแล้ว
ื่
คนทั้งประเทศ หรือทั้งภูมิภาคจะได้รับผลกระทบอย่างกว้างขวาง
▪ ความเสี่ยง (Risk) คือ ความไม่แน่นอนของเหตุการณ์ ซึ่งไม่สามารถคาดเดาได้ว่าจะเกิดขึ้นเมื่อใด แต่
ความเสี่ยงนั้น ๆ จะมีแนวโน้มที่เกิดขึ้นไม่มากก็น้อยในบริษัท
▪ สภาวะที่จะทำให้เกิดความเสียหาย (Hazard) คือ สภาพเงื่อนไขที่เป็นสาเหตุที่ทำให้ความเสียหายเพิ่ม
สูงขึ้น โดยสภาวะต่าง ๆ นี้สามารถแบ่งออกได้เป็น สภาวะทางด้านกายภาพ (Physical) คือ สภาวะของ
ิ
โอกาสที่จะเกิดความเสียหาย เช่น ชนิดและทำเลที่ตั้งของสิ่งปลูกสร้าง อาจเอื้อต่อการเกดเพลิงไหม้ สภาวะ
ทางด้านศีลธรรม (Moral) คือ สภาวะของโอกาสที่จะเกิดขนจากความไม่ซื่อสัตย์ต่อหน้าที่การงาน เช่น การ
ึ้
ั
ฉ้อโกงของพนักงาน และสภาวะด้านจิตสำนึกในการป้องกนความเสี่ยง (Morale) คือ สภาวะที่ไม่ประมาท
และเลินเล่อ หรือการไม่เอาใจใส่ในการป้องกันความเสี่ยง เช่น การที่พนักงานปล่อยให้เครื่องจักรทำงาน
โดยไม่ควบคุม
ประเภทความเสี่ยง
การจำแนกประเภทความเสี่ยงตามหลักเกณฑ์ของกระทรวงการคลัง สามารถแบ่งความเสี่ยงออกเป็น
5 ประเภท ดังนี้
1) ความเสี่ยงด้านกลยุทธ์ (Strategic Risk : S) เป็นความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องในระดับยุทธศาสตร์
เช่น การเมือง เศรษฐกิจ สังคม สถานการณ์โลก ภาวะผู้นำ กลไกตลาด เป็นต้น
2) ความเสี่ยงด้านการปฏิบัติงาน (Operational Risk : O) เป็นความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องในระดับ
การปฏิบัติงาน เช่น ระบบงานขององค์กร กระบวนการทำงาน เทคโนโลยี บุคลากร ข้อมูลข่าวสาร
เป็นต้น
3) ความเสี่ยงด้านการเงิน (Financial Risk : F) เป็นความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับทางด้านการเงิน
เช่น อัตราการแลกเปลี่ยนเงินตรา อัตราดอกเบี้ย งบประมาณ สภาพคล่อง ความสามารถในการชำระ
หนี้ ความน่าเชื่อถือทางการเงิน เป็นต้น
4) ความเสี่ยงด้านการปฏิบัติตามระเบียบและกฎหมาย (Compliance Risk : C) เป็นความ
เสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติตามระเบียบและกฎหมาย เช่น ระเบียบ กฎหมาย พระราชกฤษฎีกา
ระเบียบข้อบังคับ ข้อกำหนดของทางการ นโยบายของรัฐ เป็นต้น
5) ความเสี่ยงด้านความปลอดภัย (Hazardous Risk : H) เป็นความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับการ
จัดการด้านความปลอดภัย เช่น ข้อกำหนดด้านความปลอดภัยภายในองค์กร อาคาร หรือสถานที่ ที่
จะต้องเป็นไปตามมาตรฐานกำหนด
องค์ประกอบของการบริหารความเสี่ยง
1. การระบุชี้ว่าองค์กรกำลังมีภัย
2. เป็นการระบุชี้ว่าองค์กรมีภัยอะไรบ้างที่มาเผชิญอยู่ และอยู่ในลักษณะใดหรือขอบเขตเป็นอย่างไร
นับเป็นขั้นตอนแรกของการบริหารความเสี่ยง
3. การประเมินผลกระทบของภัย
ี
4. เป็นการประเมินผลกระทบของภัยที่จะมีต่อองค์กรซึ่งอาจเรียกอกอย่างหนึ่งว่า การประเมินความเสี่ยง
ที่องค์กรต้องเตรียมตัวเพื่อรับมือกับภัยแต่ละชนิดได้อย่างเหมาะสมมากที่สุด
5. การจัดทำมาตรการตอบโต้ตอบความเสี่ยงจากภัย
6. การจัดทำมาตรการตอบโต้ตอบความเสี่ยงเป็นมาตรการที่จัดเรียงลำดับความสำคัญแล้วในการ
ประเมินผลกระทบของภัย มาตรการตอบโต้ที่นิยมใช้เพื่อการรับมือกับภัยแต่ละชนิด อาจจำแนกดังนี้
▪ มาตรการขจัดหรือลดความรุนแรงของความอันตรายของภัยที่ต้องประสบ
▪ มาตรการที่ป้องกันผู้รับภัยมิให้ต้องประสบภัยโดยตรง เช่นมาตรการลดความรุนแรงของสถานการณ์
ฉุกเฉิน เช่น กรณีเกิดเพลิงไหม้ในอาคาร ได้มีการขจัดและลดความรุนแรง โดยออกแบบตัวอาคารให้มีผนัง
กันไฟ กันเพลิงไหม้รุนลาม
▪ ภัยจากการที่ต้องปีนไปในที่สูงก็มีมาตรการป้องกันโดยต้องติดเข็มขัดนิรภัย กันการพลาดพลั้ง
ตกลงมา
ั
ิ
▪ ภัยจากไอระเหยหรือสารพิษก็ป้องกันโดยออกมาตรการให้สวมหน้ากากป้องกนไอพษ เป็นต้น
▪ ไปยังบริเวณใกล้เคียง และมีการติดตั้งระบบสปริงเกอร์ ก็จะช่วยลดหรือหยุดความรุนแรงของอุบัติภัย
ลงได้
▪ มาตรการกู้ภัยก็เป็นการลดความสูญเสียโดยตรง ลงได้มาก
ุ
▪ มาตรการกลับคืนสภาพ ก็เป็นอีกมาตรการในการลดความเสียหายต่อเนื่องจากภัยหรืออบัติภัยแต่ละ
ครั้งลงได้
ความสําคัญของความเสี่ยง
ในการบริหารจัดการทั่วไป จะตองดําเนินงานตามวัตถุประสงคและเปาหมายโดยเฉพาะที่จะ เกี่ยวของกับการควบคุม
เพื่อใหได ผลสัมฤทธิ์ตามเปาหมายนั้น สิ่งที่ตองเนนคือ การตรวจสอบภายในการ ควบคุมภายใน การบริหารจัดการความเสี่ยง
ทําไมจึงตองปองกันความเสี่ยง
1. เพื่อใหผลดําเนินงานของหนวยงานเปนไปตามเปาหมายและวัตถุประสงคที่วางไว
2. เพื่อสงเสริมความมั่นคง และลดความผันผวนของรายไดอันจะทําใหองคการเติบโตอยาง มีเสถียรภาพ
3. ลดโอกาสที่จะทําใหเกิดการสูญเสียจากการดําเนินงาน
อ
4. เพิ่มคุณคาใหกับบุคลากร และผูเกี่ยวข ง
5. เพื่อใหเกิดการบูรณาการกับระบบงานอื่นไดดีกวาเดิม
การวิเคราะหศักยภาพและการจัดการความเสี่ยงกับผลการดําเนินงาน
ผูประกอบการตองทําการศึกษาวาธุรกิจของตนเปนอยางไรมีปจจัยอะไรที่มีผลกระทบตอ ความเสี่ยง การจําแนกความเสี่ยงเพื่อ
ประโยชนในการบริหารจัดการ เชน ความเสี่ยงทั่วไป และความเสี่ยง เฉพาะพื้นที่ ในแตละประเภทมีรายละเอียดแตกตางกันบางอย
างสามารถปองกันได การศึกษาความเสี่ยง เฉพาะพื้นที่ในสถานศึกษา นอกจากจะศึกษาปจจัยภายในที่มากระทบกับความเสี่ยงแลว
ยังตองพิจารณา ถึงความเสี่ยงที่อาจจะเกิดจากการบริหารทรัพยากรมนุษย การเงิน การบริหารจัดการทรัพยสิน การพัสดุ ครุ
ภัณฑ และนวัตกรรมเทคโนโลยี
การเขาใจระบบและตัวแบบ เพื่อนํามาจัดทําการบริหารความเสี่ยง การศึกษาวงจรความเสี่ยง ทําใหผูบริหารไดเห็น
ื่
ภาพรวมของความเสี่ยงทั้งหมด เพอประโยชนในการวางมาตรฐานระบบการ ควบคุมภายใน การคนหา การระบุ การวิเคราะหความ
เสี่ยง และการจัดลําดับความเสี่ยง วงจรความเสี่ยงที่ ฝายบริหารการจัดการความเสี่ยงจะตองศึกษา เพื่อนํามาบริหารวามีวิธีใดบาง
เชน ใชการถายโอนความ เสี่ยงหรือการควบคุมภายใน เปนตน
ในการวิเคราะหศักยภาพและการจัดการความเสี่ยงกับผลการดําเนินงาน ประกอบดวยปจจัย สําคัญ ดังตอไปนี้
1. สินคา หมายถึง สิ่งที่มีตัวตน เชน เสื้อ รองเทา หรือไมมีตัวตน เชน แกส ซื้อขายได และ สรางความพึงพอใจใหกับผู
บริโภคได
2. ประเภทสินคาแบงตามลักษณะการซื้อหรือการบริโภค แบงไดเปน 2 ประเภท คือ
1) สินคาอุปโภค บริโภค หมายถึง สินคาหรือบริการที่ผูซื้อซื้อไปเพื่อใชเอง หรือเพื่อใช ในครอบครัว
2) สินคาอุตสาหกรรม หมายถึง สินคาที่ซื้อมาเพื่อนํามาใชผลิตเปนสินคาอื่นตอ ไป หรือเพื่อใชในการดําเนินงานของ
ธุรกิจ เชน วัตถุดิบ สินคาสวนประกอบ อุปกรณเครื่องจักร เครื่องมือ สิ่งกอสราง เปนตน
3. คาใชจายตางๆ หมายถึง ตนทุนที่หักออกจากรายไดในรอบระยะเวลาที่ดําเนินการงาน หนึ่ง คาใชจายสามารถแบงไดเป
น 3 ประเภท ดังนี้
1) ตนทุนขาย หมายถึง ตนทุนของสินคาที่ขายหรือบริการที่ให กลาวคือ ในกิจการซื้อ เพื่อขาย ตนทุนของสินคาที่ขาย
จะรวมราคาซื้อและคาใชจายอื่นๆ ที่จําเปน เพื่อใหสินคาอยูในสภาพพรอ ม ที่จะขาย สวนในกิจการผลิตเพื่อขาย ตนทุนของสินค
าที่ขายคือ ตนทุนการผลิตของสินคานั้น ซึ่ง ประกอบดวยคาวัตถุดิบ คาแรงงานและตนทุนการผลิต
2) คาใชจายในการดําเนินงาน หมายถึง คาใชจายที่เกิดขึ้นเองมาจากการขายสินคาหรือ บริการ และคาใชจายที่เกิดขึ้น
เนื่องจากการบริหารกิจการอันเปนสวนรวมของการดําเนินงาน
3) คาใชจายอื่น หมายถึง คาใชจายนอกเหนือจากที่จัดเขาเปนตนทุนขายและคาใชจาย ในการดําเนินงาน เชนดอกเบี้ย
ภาษีเงินได คาใชจายสําหรับธุรกิจขายสินคา จะประกอบดวย ตนทุนขาย คาใชจายในการดําเนินงาน และคาใชจายอื่น สําหรับ
ธุรกิจขายบริการคาใชจายจะประกอบไปดวยคาใชจายในการดําเนินงานและ คาใชจายอื่นเทานั้น
4. ผลกําไรคือผลตอบแทนที่กิจการไดรับจากการขายสินคาหรือบริการ จากการประกอบ ธุรกิจ หรือเกิดจากการ
ดําเนินงาน รวมทั้งกิจกรรมอื่นซึ่งเกี่ยวเนื่องกับการประกอบธุรกิจหรือการ ดําเนินงาน
5. คูแขงขัน การมีคแขงขันทางธุรกิจ เปรียบเสมือนมียาชูกําลังที่จะทําใหกิจการและ พนักงานขายตางๆ มีความเขมแข็
ู
งและอดทนที่จะดําเนินการตอไปอยางมีประสิทธิภาพ มีความ กระตือรือรน สรางสรรค และพัฒนาตนเองใหมีคุณภาพอยางต
อเนื่อง ถึงจะแขงขันกับคูแขงขันในตลาด ธุรกิจได ย างแทจริง ซึ่งมีความสําคัญตอประชาชนทั้งระบบเศรษฐกิจ ดังนี้
อ
1) มีสินคาใหเลือกหลากหลายมากขึ้น เมื่อธุรกิจตางแขงขันกันมากก็จะตองมีสินคา และบริการเพิ่มมากขึ้น เปนผลดีแก
ประชาชนที่จะมีโอกาสเลือกใชสินคาไดตามความตองการ
2) สินคามีคุณภาพสูงขึ้น การแขงขันเพื่อครองสวนแบงของตลาดใหด มากที่สุดและ นานที่สุด สินคาจะตองมีคุณภาพ
ไ
มากที่สุดเพราะเปนแรงจูงใจสําคัญของลูกคา
3) ราคาสินคาถูกลง สินคาชนิดใดก็ตามเมื่อมีจํานวนมาก โอกาสในการเลือกมีสูงคู แขงขันธุรกิจจะใชกลยุทธจูงใจลูกค
าดวยการลดราคา หรือใหสิทธิพิเศษตางๆ เพราะปริมาณสินคาที่มีอยู ในทองตลาดคอนขางมาก
ู
4) มีการพัฒนาสินคาแปลกใหมขึ้นเรื่อยๆ กิจการตางๆ ที่ดําเนินกิจกรรมทางธุรกิจที่มีค แขงขันมากจะตองคิดคนวิ
ธีการผลิตที่จะทําใหสินคามีคุณภาพสูงขึ้น รวมทั้งคิดคนประดิษฐปรับปรุง สินคาอยูตลอดเวลาเพื่อใหเปนที่ตองการของผูบริโภค
6. สวนครองการตลาด หมายถึงอัตรายอดขายสินคาตอยอดขายทั้งสิ้นของคูแขงขัน ในการ วิเคราะหสวนครองตลาด โดย
จะหาสวนครองตลาดที่เกิดขึ้นแลวนําไปเปรียบเทียบกับอัตราสวนครอง ตลาดที่ไดกําหนดไว แลววิเคราะหถึงผลตางที่เกิดขึ้นว
อ
าเกิดจากสาเหตุอะไรแลวจึงหาวิธีแกไขปรับปรุง ต ไป
7. สมรรถนะธุรกิจ หมายถึง ความรู ทักษะ และคุณลักษณะที่จําเปนของบุคคลในการ ทํางานบริหารธุรกิจใหประสบ
ความสําเร็จ มีผลงานไดตามเกณฑหรือมาตรฐานที่กําหนดหรือสูงกวา
8. สภาพแวดลอมภายใน หมายถึง การศึกษาจุดแข็ง จุดออน กลยุทธและวิธีการของคู แขงขัน เพื่อใหสามารถหา
มาตรการในการตอบสนอง ประกอบดวย จุดแข็ง คือ การวิเคราะหสิ่งแวดลอมภายในองคกร สิ่งแวดลอมใดมีศักยภาพ มีคุณภาพ
ถือวาเปนจุดแข็ง เชน ผลิตภัณฑมีคุณภาพดี เปนตน จุดออน คือ การวิเคราะหสิ่งแวดลอมภายในองคกร สิ่งแวดลอมใดที่มี
ประสิทธิภาพ และ ส ร างความเสียหายใหองคกรถือวาเปนจุดออน เชน บุคลากรขาดความชํานาญในการผลิตสินคา เปนตน
9. สภาพแวดลอมภายนอก หมายถึง การศึกษาโอกาสและอุปสรรค ตองมีความรูเกี่ยวกับ โครงสรางธุรกิจของตัวองคกร
เอง ขอมูลลูกคา ขอมูลคูแขง ขาวสารทางเศรษฐกิจทั้งภายในและภายนอก ประเทศมาเปนตัวชวยในการวิเคราะหบนพื้นฐานของข
อมูลที่เปนจริง โอกาส คือการวิเคราะหสภาพแวดลอมภายนอกองคกร สิ่งแวดลอมใดที่สงผลดีตอ องคกรและเอื้อใหองคกรประสบ
ความสําเร็จตามเปาหมาย ถือวาเปนโอกาส เชน การทําธุรกิจการขนสง ราคาน้ํามันที่ต่ำลงถือเปนโอกาสในการทํากําไร เปนตน
อุปสรรค คือ สิ่งแวดลอมภายนอกองคกรที่สงผลเสียหายตอองคกร เชน ในชวง เศรษฐกิจตกต่ำ ผูบริโภคมีอํานาจการซื้อลดลง ส
งผลใหยอดขายสินคาตางๆ ลดลง และภัยน้ำทวม กอใหเกิดความเสียหายกับผูประกอบการตางๆ หรือการทําธุรกิจการขนสงถา
น้ำมันขึ้นราคา ถือวาเปน อุปสรรคตอองคกร เพราะจะทําใหผลกําไรลดลง เปนตน
โอกาส คือการวิเคราะหสภาพแวดลอมภายนอกองคกร สิ่งแวดลอมใดที่สงผลดีตอ องคกรและเอื้อใหองคกรประสบ
ความสําเร็จตามเปาหมาย ถือวาเปนโอกาส เชน การทําธุรกิจการขนสง ราคาน้ำมันที่ต่ำลงถือเปนโอกาสในการทํากําไร เปนตน
อุปสรรค คือ สิ่งแวดลอมภายนอกองคกรที่สงผลเสียหายตอองคกร เชน ในชวง เศรษฐกิจตกต่ำ ผูบริโภคมีอํานาจการซื้อลดลง ส
งผลใหยอดขายสินคาตางๆ ลดลง และภัยน้ำทวม กอใหเกิดความเสียหายกับผูประกอบการตางๆ หรือการทําธุรกิจการขนสงถ
าน้ำามันขึ้นราคา ถือวาเปน อุปสรรคตอองคกร เพราะจะทําใหผลกําไรลดลง เปนตน
แนวทางการแกปญหาความเสี่ยง
การแกปญหาความเสี่ยงหมายถึง การทําใหเกิดสภาพการณที่เราคาดหวัง การที่คนจํานวน มากไมสามารถแกไขปญหา
ตนเอง หรือผูบริหารไมสามารถจะแกปญหาหนวยงานของตนได ถึงแมจะรู สภาพหรือเปาหมายอยูแลว แตก็ไมสามารถไปสูเปา
หมายได ทั้งนี้ เพราะปญหาอาจมีมาก รุนแรง มีความ สลับซับซอน คลุมเครือ และแฝงไวดวยปญหาอื่นๆ เปนตน ซึ่งกระบวนการ
แกปญหาอาจใชด หลายวิธี เช นใชหลักภูมิคมกันตามแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง หรือกระบวนการ “คิดเปน”ก็เปนวิธีการหนึ่ง
ุ
ไ
ศึกษา รายละเอียดไดในรายวิชาเศรษฐกิจพอเพียงกับรายวิชาทักษะการเรียนรู
แผนการจัดการเรียนรู้ ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย
ุ
่
ี
่
กลมสาระการพัฒนาสังคม รายวิชาชองทางการขยายอาชพ รหัสวิชา อช31001
ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอ าเภอสุไหงปาด ี
................................................................................
ี่
แผนการจัดการเรียนรู้ แบบพบกลุ่ม ครั้งท ๑๗ (จ านวน ๖ ชั่วโมง)
เรื่อง ช่องทางการขยายอาชีพ
ี
ตัวชวัด
้
1.อธิบายความจ าเปนในการมองเห็นช่องทางในการขยายอาชีพได้อย่างเหมาะสมกับตนเอง
็
็
่
2.ศึกษาอาชีพในชุมชน สังคม ประเทศ และโลก เพือวิเคราะห์ความเปนไปได้ในการขยายอาชีพ
็
3.ก าหนดวิธีการและขั้นตอนการขยายอาชีพโดยพิจารณาความเปนไป
ของการขยายอาชีพ พร้อมทั้งให้เหตุผลในการขยายอาชีพทีเลือก
่
้
เนอหา
ื
1. ความจ าเปนในการมองเห็นช่องทางการประกอบอาชีพ
็
2.ความเปนไปได้ในการขยายอาชีพ
็
- การลงทุน
- การตลาด
- กระบวนการผลิต
- การขนส่ง
- การบรรจุหีบห่อ
- การแปรรูป
- ผลกระทบต่อชุมชน และสภาพแวดล้อม
- ความรู้ความ สามารถ ฯลฯ
3.การก าหนดวิธีการและขั้นตอนการขยายอาชีพพร้อมให้เหตุผล
การจัดกระบวนการเรียนรู ้
ขั้นท 1 ก าหนดสภาพปญหา ความตองการ
ั
ี่
้
1.1 ครูและผู้เรียนร่วมกันก าหนดสภาพ
็
ั
ปญหา และความต้องการในการเรียนรู้ ความจ าเปนในการมองเห็นช่องทางการประกอบอาชีพ ความ
เปนไปได้ในการขยายอาชีพ และก าหนดวิธีการและขั้นตอนการขยายอาชีพ
็
1.2 ครูและผู้เรียนร่วมกันก าหนดแนวทาง และวิธีการแสวงหาความรู้จากสือต่าง ๆ
่
พร้อมนาไปปฏิบัติ
ี่
ขั้นท 2 ขั้นแสวงหาข้อมูล
็
ุ
2.1. ผู้เรียนศึกษาอาชีพในชมชนของตนเอง โดยสรุปความเปนไปได้ในการขยายอาชีพให้ตนเอง
ท าอยู่ และสามารถนาไปปฏิบัติตามใบงานทีก าหนดได้
่
ั
2.2. ครูให้ผู้เรียนไปศึกษาเรียนรู้ด้วยตนเองจากแหล่งเรียนรู้ ผู้รู้ ภูมิปญญาในตามใบ
งานทีมอบหมายเกียวกับกระบวนการขยายอาชีพ
่
่
ั
่
2.3. ผู้เรียนสามารถนาความรู้ทีได้ไปศึกษาจากแหล่งเรียนรู้ ผู้รู้ ภูมิปญญาเพือนามา
่
่
็
็
่
แลกเปลียนเรียนรู้เพือเปนแนวทางเปนแนวทางการขยายอาชีพ
์
ี่
ขั้นท 3 การปฏิบัติและนาไปประยุกตใช ้
์
่
3.1 ผู้เรียนสามารถนาความรู้ และประสบการณทีได้ไปศึกษาเรียนรู้จากแหล่งเรียนรู้ ผู้รู้
ภูมิปญญา
ั
่
ั
3.2. ผู้เรียนสามารถแก้ปญหา และอุปสรรคในการท างานทีครูมอบหมายให้ไปศึกษา
ด้วยตนเอง
ี
ี่
ขั้นท 4 การประเมินผลการเรยนรู ้
4.1 ผู้เรียนท าผลงานทีครูมอบหมายให้ไปศึกษาด้วยตนเองมาเสนอครู พร้อมอภิปราย
่
่
ในห้องเรียน เพือแลกเปลียนเรียนรู้กับผู้เรียนอื่นๆ
่
่
4.2 ได้วัดผลการเรียนรู้ของผู้เรียนจากทีครูให้ไปศึกษาเรียนรู้ด้วยตนเอง
4.3 ครูผู้สอนสามารถประเมินผลการเรียนรู้ของนักเรียน และนักเรียนสามารถในกลุ่ม
หรือของตนเองได้
สอและแหล่งเรียนรู ้
ื่
- หนังสือแบบเรียน
- ใบความรู้
- แบบฝก/ใบงาน
ึ
- อินเทอร์เนต
- ห้องสมุดประชาชน
- ภูมิปญญา/ผู้รู้
ั
- แหล่งเรียนรู้ในชมชน
ุ
- ใบงานที 8
่
่
- ใบงานที 9
การวัดและประเมินผล
- การสังเกต
- การซักถาม
- การมีส่วนร่วม
ึ
- แบบฝก/ใบงาน
- แบบทดสอบย่อย
ลงชื่อ........................................................ครูผู้สอน
(นางสาวรุสนีดา ยูนุ๊)
ตำแหน่ง ครู กศน.ตำบล
ความคิดเห็นหัวหน้างานการศกษาขั้นพื้นฐาน
ึ
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ลงชื่อ....................................หัวหน้างานการศึกษาขั้นพื้นฐาน
(นางมัทมา แวนาแว)
ครูผู้ช่วย
ความคิดเห็นผู้บริหารสถานศึกษา
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ลงชื่อ........................................ผู้บริหารสถานศึกษา
(นายหทัยกาญจน์ วัฒนสิทธิ์)
ผู้อำนวยการ กศน.อำเภอสุไหงปาดี
ใบงาน
ี
ื
เรื่อง การตัดสินใจเลอกขยายอาชพ
ี
่
ี
สาระการประกอบอาชพ วิชาชองทางขยายอาชพ รหัสวิชา อช 31001
ชอ – นามสกุล........................................รหัสนกศึกษา.............................ชอกลม..........................
ั
ื่
ื่
ุ่
่
1. ให้ผู้เรียนค้นคว้าหาข้อมูลเกียวกับสินค้าโอทอป (OTOP) / วิสาหกิจชุมชน จากแหล่งเรียนรู้ภายในชุมชน /
้
้
Internet อย่างนอย 1 กลุ่ม ติดรูปภาพประกอบและค้นคว้าหาข้อมูลตามหัวข้อต่อไปนี
1. การลงทุน
2. การตลาด
3. กระบวนการผลิต
4. การขนส่ง
5. การบรรจุหีบห่อ
6. การแปรรูป
7. ผลกระทบต่อชุมชนและสภาพแวดล้อม
ตัวอย่างแบบฟอร์มกรอกข้อมูล
ติดรูปภาพประกอบ
ชื่อกลุ่มสินค้า ………………………………………………………………………………………..
ประวัติความเปนมาของกลุ่ม ………………………………………………………………………………
็
สถานทีตั้ง …………………………………………………………………
่
การลงทุน …………………………………………………………………
การตลาด …………………………………………………………………
กระบวนการผลิต…………………………………………………………………
การขนส่ง …………………………………………………………………
การบรรจุหีบห่อ …………………………………………………………………
การแปรรูป…………………………………………………………………
ผลกระทบต่อชุมชนและสภาพแวดล้อม …………………………………………………………………….
่
2. ให้ผู้เรียนเขียนล าดับขั้นตอนการท างานของตนเองและแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับอาชีพทีท าในด้าน
้
ต่าง ๆ เช่น ความพึงพอใจ ความก้าวหนา ความต้องการพัฒนางาน รวมทั้งเขียนความคาดหวังในการ
ท างานใน อนาคต
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
ใบงาน
ี
เรื่อง ชองทางการขยายอาชพ
่
ี
สาระการประกอบอาชพ วิชาชองทางขยายอาชพ รหัสวิชา อช 31001
่
ี
ื่
ั
ื่
ชอ – นามสกุล..................................รหัสนกศึกษา...................................ชอกลุ่ม..........................
่
ั
ุ
้
1. อาชีพทีผู้เรียนท าอยู่ในปจจบันจัดอยู่ในอาชีพประเภทใด และผู้ทีจะประกอบอาชีพนีจะต้องมี
่
คุณสมบัติ อย่างไรบ้าง หากผู้เรียนยังไม่ได้ประกอบอาชีพ ให้เลือกอาชีพของสมาชิกในครอบครัว หรือ
อาชีพของคนในหมู่บ้าน/ชุมชน มา 1 อาชีพ
2. ให้ผู้เรียนวิเคราะห์สภาพการประกอบอาชีพของตนและก าหนดกลยุทธ์ในการขยายอาชีพให้มี
ประสิทธิภาพ หากผู้เรียนยังไม่ได้ประกอบอาชีพ ให้ศึกษาจากสมาชิกในครอบครัวหรือชุมชน และ
วิเคราะห์สภาพการประกอบอาชีพของบุคคลนั้น รวมทั้งก าหนดกลยุทธ์ในการขยายอาชีพนั้น
ั
3.ให้ผู้เรียนวิเคราะห์ว่าปญหาในการประกอบอาชีพของตนมีอะไรบ้าง และผู้เรียนมีแนวทางในการ
ั
่
แก้ปญหานั้นอย่างไร หากผู้เรียนไมมีอาชีพ ให้สอบถามจากสมาชิกในครอบครัวหรืออาชีพของคนใน
่
ชุมชน โดยการ สัมภาษณเพือให้ได้ข้อมูลต่าง ๆ มา 1 อาชีพ
์
ั
4. ผู้เรียนคิดว่าจะมีโอกาสขยายอาชีพในปจจุบันได้อย่างไร เขียนอธิบายมาให้เข้าใจ
แผนการจัดการเรียนรู้ ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย
รายวิชาการเงินเพื่อชีวิต๓ รหัสวิชา สค ๓๒๐๒๙
ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอสุไหงปาด ี
แผนการจัดการเรียนรู้ แบบพบกลุ่ม ครั้งที่ ๑๘ ( จ านวน ๖ ชั่วโมง )
เรื่อง ๑. การวางแผนการเงิน
๒. สินเชื่อ
ตัวชี้วัด
๑. การรู้จักฐานะการเงินของตนเอง
๒. บันทึกรายรับ –รายจ่าย
๒. เป้าหมายการเงินในชีวิต
๓. การออม
๔. สินเชื่อ
เนื้อหา
ั
๑. หลักการประเมินฐานะทางการเงินของตนเองโดยคำนวณจำนวนและอตราส่วนดังนี้
๒. การมีสุขภาพการเงินที่ดี
๓. ความหมายของความจำเป็นและความต้องการ
๔. การจัดลำดับความสำคัญของรายจ่าย
๕. ลักษณะและประโยชน์ของบันทึกรายรับ-รายจ่าย
๖. วิธีบันทึกรายรับ-รายจ่าย
๗. เป้าหมายการเงินในชีวิต
๘. ประเภทของเป้าหมายการเงิน
๙. วิธีการตั้งเป้าหมายการเงิน ตามหลัก SMART
๑๐. การวางแผนการเงินให้เป็นไปตามเป้าหมายที่ตั้งไว้
๑๑. การออม
๑๒. สินเชื่อ
กิจกรรมการจัดการเรียนรู้
ขั้นที่ ๑ กำหนดสภาพปัญหา ความต้องการในการเรียนรู้ (Orientation : O)
๑. ผู้เรียนร่วมกับครูสนทนาถึงการวางแผนการเงิน และสินเชื่อที่สัมพันธ์ใน
ชีวิตประจำวัน
๒. ผู้เรียนร่วมกับครูศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการในการวางแผนการเงิน
และสินเชื่อ ในชีวิตประจำวัน
ขั้นที่ ๒ แสวงหาข้อมูลและการจัดการเรียนรู้ (New ways of learning : N)
๑. ผู้เรียนศึกษาเนื้อหา ดังต่อไปนี้
- การรู้จักฐานะการเงินของตนเอง
- บันทึกรายรับ –รายจ่าย
- เป้าหมายการเงินในชีวิต
- การออม
- สินเชื่อ
จากหนังสือเรียน สื่อInterne ใบความรู้และสรุปเนื้อหาร่วมกัน
๒. ผู้เรียนแบ่งกลุ่มออกเป็น ๕ กลุ่ม ศึกษาตามหัวข้อ ดังนี้
กลุ่มที่ ๑ การรู้จักฐานะการเงินของตนเอง
กลุ่มที่ ๒ บันทึกรายรับ –รายจ่าย
กลุ่มที่ ๓ เป้าหมายการเงินในชีวิต
กลุ่มที่ ๔ การออม
กลุ่มที่ ๕ สินเชื่อ
๓. ผู้เรียนและครูแลกเปลี่ยนเรียนรู้ โดยใช้คำถามปลายเปิดในการชวนคิด ชวนคุย เพื่อหาข้อสรุป
ิ่
๔. ผู้เรียนเรียนรู้เพมเติมจากInternet
ขั้นที่ ๓ การปฏิบัติและการนำไปประยุกต์ใช้ (Implementation : I)
ื่
๑. ผู้เรียนนำเสนอหัวข้อตามที่ได้รับมอบหมายหน้าชั้นเรียน โดยครูและเพอนๆ
ร่วมกันอภิปราย แลกเปลี่ยนเรียนรู้
๒. ผู้เรียนทำใบงานและสรุปองค์ความรู้และบันทึกผลการเรียนรู้ที่ได้จากการเรียนรู้
๓. ผู้เรียนนำความรู้ที่ได้จากการเรียนรู้มาปรับใช้เป็นในชีวิตประจำวัน
๔. มอบหมายงาน กรต.ครั้งต่อไป
ขั้นที่ ๔ การประเมินผลการเรียนรู้ (Evalyation : E)
๑. ผู้เรียนนำเสนอ/ส่วนร่วม/ใบงาน
๒. ผู้เรียนสรุปองค์ความรู้ เพื่อต่อยอดในการพบกลุ่มครั้งต่อไป
สื่อการเรียนรู้
๑. หนังสือเรียนรายวิชาการเงินเพื่อชีวิต๓
๒. ใบความรู้
๓. ใบงาน
๔. แบบทดสอบ
๕. ETV
๖. สื่อ Internet
การวัดและประเมิน
๑. สังเกต
๒. ใบงาน
๓. แบบทดสอบ
๔. การรายงานและการนำเสนอ
ลงชื่อ........................................................ครูผู้สอน
(นางสาวรุสนีดา ยูนุ๊)
ตำแหน่ง ครู กศน.ตำบล
ึ
ความคิดเห็นหัวหน้างานการศกษาขั้นพื้นฐาน
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ลงชื่อ....................................หัวหน้างานการศึกษาขั้นพื้นฐาน
(นางมัทมา แวนาแว)
ครูผู้ช่วย
ความคิดเห็นผู้บริหารสถานศึกษา
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ลงชื่อ........................................ผู้บริหารสถานศึกษา
(นายหทัยกาญจน์ วัฒนสิทธิ์)
ผู้อำนวยการ กศน.อำเภอสุไหงปาดี
ใบความรู้
๑. การวางแผนการเงิน
ื
็
็
ื่
่
ิ
ี
ี่
ี
การวางแผนการเงนเปนเครองมอทจะชวยให้เราสามารถจัดการชวิตอย่างเปนระบบ ให้มรายได้
ิ
่
ุ
ื
ี
ิ
ุ
่
ิ
ื
ิ
ิ
ี
เพียงพอกับรายจาย มเงนใช้เมอเกดเหตฉกเฉน มเงนออมไว้ซ้อส่งตาง ๆ หรอลงทุน รวมไปถงมเงนไว้ใช้จาย
ึ
่
่
ื
ิ
ี
ยามแก่ชรา
่
การวางแผนการเงินในแตละวัย
ไม่ว่าจะอยู่ในช่วงวัยไหน อายุเท่าไหร่ ก็ต้องเกี่ยวข้องกับเงิน ดังนั้น ทุกคน จึงควรวางแผนการเงิน แต่อายุที่
แตกต่างทำให้เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในชีวิตแตกต่างกันไป คนใน แต่ละวัยจึงอาจมีการวางแผนการเงินที่ไม่
เหมือนกัน
็
ั
ี่
ิ
ี
ี่
็
่
ี
วัยเด็ก ลักษณะสาคัญ เปนวัยทยังไม่มรายได้ แตอาจมรายรบเปนเงนของขวัญทอาจได้ตามเทศกาล
ั
็
่
่
ต่าง ๆ สวนรายจายโดยมากผู้ปกครองจะเปนผู้รบผิดชอบ
ิ
ู
้
่
การวางแผนการเงิน เหมาะแก่การบ่มเพาะนสัยการออมอย่างสม าเสมอ ให้รจักค่าของเงน
ิ
ื
่
ิ
่
ี
่
ื
่
ึ
และใช้จายอย่างสมเหตสมผล เชน ฝกให้ออมเงนเพือซ้อของทอยากได้ หรอฝกจัดสรรเงน
ุ
ิ
ึ
ื่
ิ
่
โดยให้เงนเมอไปเทยว แล้วให้วางแผนใช้จายเอง
ี่
ี
่
ี
่
วัยท างาน ลักษณะสาคัญ เปนวัยทเร่มมรายได้เปนของตนเอง มอสระในการ ใช้จาย แตสวนมากมัก
ิ
่
่
็
็
ิ
ี
ี่
ิ
่
ี
่
เปนรายจายทไปตามกระแสสังคม กน เทยว ช้อป และเร่มเข้าถงบรการสนเชอ
ิ
็
ึ
ิ
ื
ิ
่
การวางแผนการเงิน ควรวางแผนการใช้จายไม่ให้เกนรายได้ทมอยู ระมัดระวังการก่อหน้ ี
ี
่
ี
่
ิ
่
้
่
และควรเร่มวางแผนการออมโดยกาหนดเปาหมายการออมให้ชัดเจน เชน ออมเพือซ้อบ้าน
ื
่
ิ
ซ้อรถ แตงงาน หรอแม้กระทั่งเพือใช้จายในวัยชรา
่
่
ื
่
ื
วัยสรางครอบครว ลักษณะสาคัญ เปนวัยที่มีรายไดเพิ่มขึ้น แตในขณะเดียวกันรายจาย ก็เพิ่มขึ้นเชนกัน เพราะ
้
่
่
้
็
ั
่
ั
่
้
ตองรบผิดชอบสมาชกในครอบครว และมักมีภาระหนี้ที่ตองจาย
้
ิ
ั
ิ
ั
้
่
่
การวางแผนการเงน ตองวางแผนการเงนอยางรดกุม ตังงบประมาณสาหรบคาใชจายแตละ
ั
้
่
่
้
ิ
้
ประเภทและพยายามใชจายไมใหเกินงบ เพอปองกันปญหาเงินไมพอใช นอกจากนี้ ควร
่
ื่
้
ั
่
้
่
้
ื
ื
้
่
ิ
ิ
่
วางแผนการเงนเพอการศกษาบุตร และลงมอทาตามแผนการเงนเพอใชจายในวัยชราอยาง
ื
่
่
ึ
จรงจัง
ิ
็
ื
้
่
ี่
้
ื
ื
วัยชรา ลักษณะสาคัญ เปนวัยทรายไดลดลงหรอไมมีรายไดเลย ภาระหนี้อาจหมดไปแลวหรอเหลอ
้
ึ
่
ั
่
ี
่
ั
่
่
ไมมากนก แตรายจายในชวิตประจาวันยงมีอยู และอาจมีคารกษาพยาบาลเพิมข้น
่
ั
้
้
่
้
่
ิ
การวางแผนการเงน วางแผนใชจายใหไมเกินเงนทมีอยู จากัด วงเงนในการใชจายแตละ
่
่
่
ิ
่
ิ
ี
ื่
้
็
่
้
ประเภท และกันเงินสวนหนึ่งไวเปน คารกษาพยาบาล แตทางที่ดีควรออมเงินเพอใชในยาม
่
ั
่
ั
่
ี
่
ชราและควรเตรยมความพรอมเรองสวัสดิการหรอการประกันสุขภาพตังแตยงหนุมสาวจะ
ื
่
ื
้
้
ไดมีชวิตในวัยชราอยางสุขส
่
ี
้
้
ขันตอนการวางแผนการเงิน
ี
ิ
การวางแผนการเงนสามารถทาได้จาก 5 ขั้นตอน ดังน้
1. ประเมินฐานะการเงินของตนเอง เพื่อให้ทราบฐานะทางการเงนในปจจบัน แล้วใช้ข้อมูลดังกล่าว
ั
ุ
ิ
ึ
่
่
ิ
่
ื
่
้
ี
่
ี
เพือกาหนดเปาหมายการเงนในขั้นตอนตอไป ซงรายละเอยดจะกล่าวในเรองท 2
ี่
ี
้
2. ตังเปาหมายการเงิน เพื่อกาหนดแผนปฏบัต โดยเปาหมายทดจะต้องชัดเจนและสอดคล้องกับ
ิ
ิ
้
้
ิ
ี่
ื่
ึ
่
ความสามารถทางการเงน ซงรายละเอยดจะกล่าวในเรองท 4
ี
่
็
ิ
้
ี
่
ิ
ี
ึ
3. จัดท าแผนการเงิน เพือเปนแนวทางในการปฏบัตให้บรรลุเปาหมายการเงนทตั้งไว้ ซงรายละเอยด
่
ิ
จะกล่าวในเรองท 4
ี่
ื่
่
่
ี
่
่
ี
ิ
ึ
่
4. ปฏิบัติตามแผนอยางเครงครด เพือให้บรรลุเปาหมายทตั้งไว้ ซงเปนชวงทต้องมวนัยเปนอย่างมาก
ี
่
ั
็
่
้
็
ิ
ิ
ิ
่
ึ
้
ื
ิ
เพราะถงแม้จะตั้งเปาหมายไว้ดอย่างไร แตหากขาดการปฏบัตจรงจังและตอเนอง ก็อาจเผลอใจไปกับส่งทอยู ่
ี
่
่
ี
่
นอกแผนได้
5. ตรวจสอบและปรบแผนใหสอดคลองกับสถานการณ บางคร้งสถานการณการเงนของเราอาจแย่
์
ิ
ั
์
้
ั
้
ลง ทาให้ไม่สามารถปฏบัตตามแผนได้ ก็ควรทบทวนแล้วปรบแผนเพื่อให้สามารถปฏบัตตามแผนและบรรลุ
ั
ิ
ิ
ิ
ิ
ี
ี
่
่
์
ี
่
ึ
ิ
่
้
เปาหมายโดยไม่รสกกดดันจนเกนไปได้ แตขณะเดยวกัน หากสถานการณเปลยนแปลงไปในทางทดขึ้น เชน
้
ู
ี
ิ
ั
สามารถออมเงนได้มากขึ้น ก็ควรปรบแผน ให้ออมมากขึ้น
การประเมินฐานะการเงินของตนเอง
การประเมินฐานะการเงินเป็นขั้นตอนแรกในการวางแผนการเงิน โดยเริ่มจากการพิจารณาว่าเรามี
ฐานะทางการเงินในปัจจุบันเป็นอย่างไร ซึ่งจะช่วยให้เข้าใจสถานการณ์การเงินของตนเอง และสามารถ
วางแผนการเงินสาหรับอนาคตได้
การประเมินฐานะการเงิน
ื
ี่
ิ
การประเมนฐานะการเงนสามารถทาได้หลายด้าน ซงแต่ละด้านจะมเครองมอทชวยประเมนแตกต่าง
ื่
ึ
่
ี
ิ
่
ิ
่
ี
ี
ิ
ี
ิ
กันไป การประเมนฐานะทางการเงนทส าคัญมดังน้
ิ
ิ
1. การประเมินฐานะการเงิน (ภาพรวม) สามารถประเมนฐานะการเงนโดยคานวณหาความมั่งคั่ง
ื
ี
ิ
ิ
่
สทธ ซงก็คือ มูลค่าทเหลออยูหลังจากทนาทรพย์สนทั้งหมดลบด้วยหน้สนทั้งหมด
่
ั
ิ
ี
่
่
ี
ุ
ึ
ุ
็
ิ
ั
่
ี
่
ิ
ิ
ี
ความมั่งคั่งสทธจะบอกฐานะทแท้จรงของเราว่ามสนทรพย์ทเปนของเราจรง ๆ เท่าไหร โดยสามารถคานวณ
ิ
ี
่
ิ
ุ
ความมั่งคั่งสทธได้ตามขั้นตอนดังน้ ี
ิ
็
ี่
ี
ั
1) คานวณมูลคาสนทรพยทงหมดทมอยู่โดยจดรายการสนทรพย์แยกออกเปน 3 ประเภท ได้แก่
้
ิ
ั
่
์
ั
ั
ิ
ิ
ี่
ิ
็
์
่
ั
สนทรพยสภาพคลอง คือ เงนสด และสนทรพย์ทเปลยนเปน เงนสดได้ง่าย เชน เงนฝากธนาคาร
่
ิ
ี่
ิ
่
ิ
ื
ั
สนทรพยเพอการลงทุน คือ สนทรพย์ทถอครองเพื่อมุ่งหวังผลตอบแทนจากการลงทุน เชน
ี่
่
ื
์
ิ
ั
ั
ี
ั
สลากออมทรพย์ พันธบัตรรฐบาล ห้นกู้ กองทุนรวม กองทุนสารองเล้ยงชพ โดยบันทกในราคาตลาด (ราคา
ึ
ี
ุ
ซ้อขายในปจจบัน)
ั
ุ
ื
ี
ื
ิ
ั
ี่
ี
ี่
สนทรพยสวนตัว คือ สนทรพย์ทมไว้เพื่อใช้ในชวิตประจาวันหรอเพื่อสะสม เชน ทอยู่อาศัย
่
ั
ิ
่
์
ิ
ึ
่
ั
ื
ื
รถยนต์ เส้อผ้า เครองประดับ โดยบันทกในราคาตลาดแล้วรวมมูลค่าของสนทรพย์ทั้ง 3 ประเภท
่
ี
ิ
็
ี
ี
่
ิ
ั
ี
้
2) คานวณมูลคาหน้สนทงหมดทมอยู โดยแยกหน้สนออกเปน 2 ประเภท ได้แก่
่
ี
็
หนี้สนระยะสน ได้แก่ หน้ทต้องจายคืนภายในเวลาไม่เกน 1 ป ซงสวนใหญเปนหน้ทเกดจาก
่
่
่
ึ
ี
่
ิ
ี
ี
่
่
ี
ิ
ิ
้
ั
ิ
ิ
ุ
ิ
การอปโภคบรโภค เชน หน้บัตรเครดต หรอการซ้อสนค้าเงนผ่อน
ื
่
ี
ื
ิ
ี
่
่
ี
ื
หนี้สนระยะยาว ได้แก่ หน้ทมเวลาผ่อนชาระนานกว่า 1 ป เชน หน้ทเกดจากการซ้อบ้านและ
ิ
ี
ี
ี
ี
่
ิ
ิ
ี
ี
ื
ี
่
รถยนต์ โดยใช้ตัวเลขของจ านวนหน้ทเหลออยู แล้วรวมมูลค่าของหน้สนทั้ง 2 ประเภท
่
่
ี
3) คานวณความมังคังสุทธิ เมอได้มูลค่าสนทรพย์ทั้งหมดแล้วให้นาไปหักออกด้วยมูลค่าหน้สน
่
ั
่
ื
ิ
ิ
่
ทั้งหมด สวนทเหลออยูก็จะเปน “ความมั่งคั่งสทธของเรา”
่
็
ื
่
ี
ิ
ุ
ตัวอย่างการคานวณความมั่งคั่งสุทธิ
ึ
2. การประเมินดานหน้ สามารถประเมนได้จากอัตราสวนภาระหน้ตอรายได้ตอเดอน ซงเปน
่
่
ี
ี
ื
้
่
ิ
่
็
ี
่
ี
่
่
่
่
สัดสวนการชาระหน้ตอรายได้ นอกจากจะทาให้ทราบภาระหน้ทต้องจาย ตอเดอนแล้ว ยังสามารถใช้
ี
ื
ิ
ี
ประเมนความสามารถในการชาระหน้หากต้องการกู้เงนในอนาคต อกด้วย
ิ
ี
อัตราส่วนภาระหนี้ต่อรายได้ สามารถคานวณได้จากนำจำนวนหนี้ที่ต้องจ่าย ต่อเดือนหารด้วยจานวนรายได้ที่
ได้รับในแต่ละเดือน ผลลัพธ์ที่ได้จะบอกว่า เรานำรายได้ที่มีไปจ่ายหนี้เป็นจำนวนเท่าไหร่
ิ
้
ิ
ื
่
3. การประเมินดานการออม สามารถประเมนได้จากอัตราสวนเงนออม ต่อรายได้ต่อเดอน
ี่
ิ
ี
ื
อัตราสวนน้ค านวณได้จากน าจานวนเงนทออมต่อเดอนหารด้วยจานวนรายได้ ทได้รบในแต่ละเดอน
่
ี่
ื
ั
ผลลัพธ์ทได้จะบอกว่า เรานารายได้ทมไปเปนเงนออมเปนสัดสวนเท่าไหร ่
่
ี
็
็
ิ
ี่
ี่
่
ั
ิ
ั
ึ
้
่
4. การประเมินดานรายรบ-รายจาย สามารถประเมนได้จากการบันทก รายรบ-รายจาย แล้วสังเกตด ู
ั
่
ึ
ื
ี
ี่
ี
ี
่
ว่าในแต่ละเดอนมรายรบ-รายจายอะไรบ้าง ซงรายละเอยด จะกล่าวในบทเรยนท 3
ลักษณะของการมีสุขภาพการเงนทดี
ี
่
ิ
ุ
ิ
่
ิ
การมสขภาพทางการเงนทด จะทาให้มความมั่นคงทางการเงน ลดความเสยงทจะเกดปญหาการเงน หรอ
ี
่
ี
ื
ั
ิ
ี
่
ี
ิ
ี
ี
ี
ี
ปญหาเงนไม่พอใช้ โดยลักษณะของการมสขภาพการเงนทดมดังน้
ุ
่
ี
ิ
ิ
ี
ี
ั
ื
ิ
1) มีอัตราสวนหนี้ตอรายไดไมเกิน 33% หรอมภาระหน้ตอเดอนไม่เกน 1 ใน 3 ของรายได้ ซงเปน
่
่
็
ึ
่
้
ี
ี
่
ื
่
ื
่
ี
่
่
่
ี
่
สัดสวนของหน้ทคนทั่วไปพอจะจายไหว แตหากมอัตราสวนหน้ ตอรายได้มากกว่าหรอน้อย
ี
่
ี
ี
กว่าลักษณะของการมสขภาพการเงนทด อาจมความหมายดังน้
ี
ี
ี
่
ุ
ิ
ี
ี
ี
อัตราเปรยบเทยบ ความหมาย ค าแนะน า
่
มหน้มากเกนไป จนอาจ ทาให้เงนไม่ ควรวางแผนการจายหน้ให้ด และเมอม ี
ื
่
ี
ิ
ี
ี
ิ
ี
ื
ิ
ิ
ี
่
ิ
ิ
ื
็
่
1. อัตราสวนภาระหนี้ตอรายได ้ พอใช้จายในชวตประจาวัน หรอซ้อ เงนได้ ควรแบ่งเงนไว้เปนเงนออมเพื่อใช้
่
ุ
ิ
ี่
ิ
ี่
ี
ี
่
มากกวา 33% ของทอยากได้ และยังมโอกาสทจะ จายยามเกดฉกเฉน โดยไม่ต้องก่อหน้เพิ่ม
่
ิ
ิ
ั
ิ
็
ั
เกดปญหาทางการเงนได้ จนกลายเปนปญหาทางการเงน
ี
์
ิ
่
ิ
มภาระหนไม่มากนัก ทาให้การใช้จาย ควรออมเงนไว้สาหรบเหตุการณฉกเฉน
ั
ุ
ี
ี
่
่
ิ
ี
ี
ี
่
2. อัตราสวนภาระหนี้ตอรายได ้ ในชวิต ประจาวันไม่ตดขัด และ เพือหลกเลยงการก่อหน้เพิ่ม และอาจออม
่
่
็
้
่
่
ึ
ิ
ิ
ิ
่
ื่
นอยกวา 33% สามารถกันเงนสวนหนงไว้เปนเงน เงนเพื่อเปาหมาย อน ๆ เชน เพื่อใช้จาย
้
่
ี่
ิ
ออมได้ ในยามท ไม่สามารถหาเงนได้
ิ
ี
ื
2) มีอัตราสวนเงินออมตอรายไดอยางนอย 25% หรอมเงนออมต่อเดอนอย่างน้อย 1 ใน 4 ของ
ื
้
่
้
่
่
่
่
รายได้ ซงเปนสัดสวนของเงนออมทคนทั่วไปควรมไว้เพือวัตถุประสงค์ตาง ๆ แตหากมอัตราสวนเงนออม
ิ
่
ิ
่
ี
ี
ี
็
ึ
่
่
่
ี
ื
ี
ี
่
ตอรายได้มากกว่าหรอน้อยกว่าน้ อาจมความหมายดังน้
ี
อัตราเปรยบเทยบ ความหมาย ค าแนะนา
ี
่
ิ
็
ี
ี่
ออมเงนในระดับทด แต่หากมากไปจน อาจแบ่งสวนเงนออมไว้เปน สวน ๆ เพื่อ
่
ิ
ี
่
่
้
ื
ี
่
1. อัตราสวนเงินตอรายได ้ ต้องใช้จายอย่างกระเบยดกระเสยร อาจ เปาหมายต่าง ๆ เชน เพื่อลงทุน หรอออมไว้
่
ิ
ี
่
้
ู
ี
ิ
ุ
ึ
ิ
มากกวา 25% ทาให้เกดความรสกกดดันจนทาให้ชวิต ใช้จายในวัยชรา หากมเงนออมเผื่อฉกเฉน
่
ิ
่
่
ี
ุ
ึ
ไม่มความสขได้ แล้ว ก็อาจแบ่งเงนออมสวนหนงไว้ทาความ
ั
ิ
็
ฝนของตัวเองให้เปนความจรง
ิ
ิ
ิ
ิ
่
ื
ื
ออมเงนน้อยเกนไป เมอต้องการซ้ออะไร ควรออมเงนให้มากขึ้น อาจเร่มออมจานวนท ่ ี
ิ
่
ี
ี
ิ
่
่
2. อัตราสวนเงินออมตอ ก็อาจต้อง ก่อหน้ ไม่มาก แล้วค่อย ๆ เพิ่มทละนด เชน เร่มท ี ่
ึ
่
้
รายไดนอยกวา 25% 10% ของรายได้ แล้วพยายามเพิ่มให้ได้จนถง
้
25%
ิ
็
่
ิ
่
ื
่
็
ิ
้
ุ
ิ
3) มีเงนออมเผอฉุกเฉนอยางนอย 6 เทาของรายจายจ าเปนตอเดอน เงนออมเผื่อฉกเฉนเปนเงนท ี่
่
่
ิ
ื
็
์
ื
ั
ุ
ิ
่
ื
ุ
ิ
เก็บไว้ใช้ยามจ าเปน เมอเกดเหตการณไม่คาดฝนหรอเหตการณทเกดขึ้นอย่างกะทันหันและต้องใช้เงนจาน
ิ
ี
่
์
ื
่
่
วนมาก เชน เจ็บปวยหรออุบัตเหตุทต้องรกษาตัว ในโรงพยาบาล รายได้ลดกะทันหัน หรอตกงาน ซงควรม ี
ื
ั
ึ
่
ี่
ิ
่
อย่างน้อย 6 เท่าของรายจายจ าเปน ตอเดอน
ื
่
็
การบันทึกรายรับ-รายจ่าย
การบันทึกรายรับ–รายจ่าย เป็นเครื่องมือหนึ่งในการประเมินตนเอง เพื่อวางแผนการเงิน โดยการ
บันทึกรายรับ-รายจ่ายจะทาให้ทราบถึงลักษณะของรายได้และนิสัยการใช้จ่ายของผู้บันทึก ซึ่งจะเป็นประโยชน์
ในการวางแผนการเงิน
่
ั
้
ขันตอนการจัดท าบันทึกรายรบ-รายจาย
ิ
ั
ี
การท าบันทกรายรบ-รายจายไม่มกฎหรอข้อบังคับตายตัว แต่หากจะทาเพื่อให้เกดประโยชน์ในการ
ึ
่
ื
ี
ึ
ั
่
วางแผนการเงน การบันทกรายรบ-จายควรมขั้นตอนดังน้
ี
ิ
ึ
1. ก าหนดระยะเวลาทจะบันทก เชน 1 เดอน 1 ป หรอตลอดไป โดยจะต้องเลอกระยะเวลาทสามารถ
ื
ี
ี่
่
ื
ื
ี่
ิ
ิ
ิ
ึ
ึ
ทาได้จรงและสามารถบันทกได้ทุกวัน และเพื่อประโยชน์ในการวางแผนการเงนควรบันทกทุกวันตดต่อกัน
อย่างน้อย 1 เดอน ซงจะทาให้ทราบพฤตกรรมใช้จายทแท้จรง
่
ิ
ี่
ื
่
ึ
ิ
ื
่
ี่
2. เลอกสมุดเพื่อใช้บันทกรายรบ-รายจาย โดยควรเลอกสมุดเล่มเล็กทสามารถพกพาได้สะดวก หรอ
ื
ั
ึ
ื
ั
่
อาจใช้วิธจดลงในสมุดเล่มเล็กระหว่างวัน แล้วกลับมาเขียนลงในสมุดบันทกรายรบ-รายจายตัวจรงทบ้าน
ึ
ี่
ิ
ี
หรออาจบันทกลงในสมารตโฟนผ่านแอปพลเคชันต่าง ๆ
ึ
ิ
ื
์
ิ
ิ
็
ิ
ื
่
ั
้
ั
ึ
่
ั
3. จดการรบและจายเงนทุกครงลงในบันทกรายรบ-รายจาย ไม่ว่าจะเปนเงนจานวนมากหรอเงนจาน
่
่
ื
ิ
่
ี
วนน้อย ก็ไม่ควรละเลย และไม่ควรปรบเปลยนตัวเลขหรอรายการ ทั้งน้ ก็เพือให้ทราบพฤตกรรมการใช้จาย
ี
ั
็
่
ทแท้จรง โดยจะต้องแยกรายจายออกเปน 2 ประเภท ได้แก่ รายจายจาเปน และรายจายไม่จาเปน
่
่
็
็
ี่
ิ
่
่
1) รายจายจ าเปน หมายถง รายจายทจะต้องจาย ไม่สามารถตัดออกได้ เพราะเปนค่าใช้จายทส าคัญ
ี่
็
ึ
่
ี่
่
็
ี
ี่
่
ื
่
ั
่
ิ
สาหรบชวิต เชน ค่าอาหาร ค่าผ่อนหรอเชาทอยู่อาศัย ค่าใช้จาย ในการเดนทางไปทางาน ค่ารกษาพยาบาล ค่า
ั
เทอม
็
่
ึ
ี
่
2) รายจายไมจ าเปน หมายถง รายจายทไม่มบทบาทส าคัญต่อชวิต จะจายหรอไม่จายก็ยังสามารถม ี
ี
ี่
ื
่
่
่
่
็
ื
์
ื
็
ิ
่
ี
่
่
ุ
ชวตอยูได้ เปนแค่เพียงความต้องการ เชน ค่าอปกรณแตงรถ ค่าหวย ค่าเส้อผ้าทซ้อมาเพียงเพราะว่าเหนว่า
ี
สวยดแต่ไม่ได้ใช้ ค่าเหล้า ค่าบุหร
ี่
ี
ิ
ี่
่
็
็
ั
4. รวมยอดเงินของรายรบ เงนออม รายจายทจาเปน และรายจายทไม่จาเปนทั้งหมดเพือใช้วเคราะห ์
่
ี่
่
ิ
ิ
่
พฤตกรรมการใช้จายของตนเอง
สวนประกอบที่สาคัญของบันทึกรายรบ-รายจาย
่
่
ั
ึ
ั
่
ู
ึ
การบันทกรายรบ-รายจายสามารถทาได้หลากหลายรปแบบ ผู้บันทกสามารถออกแบบตารางบันทก
ึ
ได้ตามความถนัดหรอตามทตนเองชนชอบ แต่การบันทกรายรบ-รายจายในแตละเดอนนั้น ควรม ี
ื่
ื
่
ึ
ั
ื
ี่
่
ี
สวนประกอบดังน้
่
ี
ี่
1. สวนของการบันทึกรายรบ-รายจาย ควรเปนตารางทมความยาวเพียงพอตอการบันทกตลอด
่
ึ
็
ั
่
่
ระยะเวลาอย่างน้อย 1 เดอน (อาจใช้กระดาษมากกว่า 1 หน้า) โดยจะต้องประกอบด้วยหัวข้อดังน้
ี
ื
ี
ั
ื
่
ิ
ี
่
่
ี
วันที่ – กรอกวันททมรายรบหรอรายจายเกดขึ้น
ั
ื
รายการ – กรอกรายการรายรบหรอรายจายทเกดขึ้น และหากมคาอธบายเพิ่มเตมก็สามารถกรอก
ิ
ิ
ี
ิ
่
ี
่
ลงในชองน้ได้
ี
่
ั
็
ั
ี่
ิ
ั
รายรบ – กรอกจานวนเงนสาหรบรายการทเปนรายรบ
ี่
เงินออม – กรอกจานวนเงนสาหรบรายการทการออมเงน
ิ
ิ
ั
็
ิ
่
ั
ี่
ึ
่
รายจาย – กรอกจานวนเงนสาหรบรายการทเปนรายจาย ซงผู้บันทก ต้องแยกระหว่างรายจายจา
ึ
่
่
ี
็
็
ิ
่
ึ
่
เปนและรายจายไม่จาเปน โดยพิจารณาถงความจาเปนของรายจายนั้นตอการดารงชวต
่
็
2. สวนของการสรุปรายรบ-รายจาย เปนสรปการใช้จายในแต่ละเดอนเพื่อให้ทราบว่า ผู้บันทกใช้
ื
็
่
ุ
่
ึ
่
ั
ั
ั
ี่
ื
่
ิ
จายเกนรายรบทได้รบมาหรอไม่ สามารถคานวณได้จากนายอดรวมของรายรบตลอดทงเดอน ลบออกดวย
ื
ั
้
้
ั
ี่
ี
็
เงินออมและรายจายทง 2 ประเภทที่เกิดขึ้นตลอด ระยะเวลา 1 เดอน หากผลลัพธ์ทได้เปนบวก แสดงว่ามการ
้
่
ื
ั
ใช้จายน้อยกว่ารายรบทมอยู่ จงยังม เงนเหลอตามจานวนทคานวณได้ และเมอพบว่าเงนเหลอ ก็ควรวางแผน
ี่
ั
ี
ี่
ื
ื
ื่
ิ
ิ
่
ี
ึ
ิ
ิ
่
ิ
ี
็
ื
ี
จัดสรรว่าจะนาเงนนั้นไปทาอะไร เชน นาไปเปนเงนออมเพิ่มเตมจากทออมไปแล้วเมอมรายได้เข้ามา นาไป
่
่
ิ
ึ
่
ิ
่
ื
็
ิ
ี
ิ
ิ
ี
บรจาค หรอตั้งเปนเงนออมอกก้อนหนงเพือน าเงนไปลงทุน แต่หากผลลัพธ์ตดลบ แสดงว่ามการใช้เงนเกน
ิ
ิ
ี
ิ
ิ
ี่
่
รายรบทมอยู่ตามจานวน ทตดลบ จงต้องหาสาเหตุของการใช้เงนเกน เชน อาจมค่าใช้จายบางประเภทมาก
ั
่
ึ
ี่
ี
่
็
เกนไปหรอมากกว่าปกต ดังนั้น จะต้องวางแผนลดรายจาย โดยเร่มพิจารณาจาก “รายจายไม่จาเปน” ว่าม ี
่
ิ
ิ
ื
ิ
ี่
่
ื
็
ี่
ี
็
ื
่
รายการใดทสามารถลดได้ หรอพิจารณาจาก “รายจายจาเปน” ว่ามรายจายทไม่จาเปน แอบแฝงอยู่หรอไม่
ี
่
3. สวนของการวิเคราะหรายรบ-รายจาย เปนการวิเคราะห์รายรบ-รายจาย ทเกดขึ้นตลอดระยะเวลา
ั
่
่
่
์
ั
ิ
็
ั
่
ี
ึ
1 เดอน โดยผู้บันทกสามารถวิเคราะห์บันทกรายรบ-รายจาย ของตนเองได้ 4 ด้านดังน้
ื
ึ
ึ
ั
ั
1) รายรบ ให้พิจารณาถงจานวนและความถี่ของรายรบ เชน รายวัน รายสัปดาห์ รายเดอน เพื่อเปน
่
ื
็
ี
่
่
ิ
ี
ั
่
ี
ี
ิ
ั
ึ
ิ
แนวทางในการวางแผนใช้เงนว่า เงนทได้รบนั้นจะต้องใช้ อกกวัน จงจะได้รบเงนรอบใหม่ หากมค่าใช้จาย
ี
่
ั
เกดขึ้นในวันทยังไม่ได้รบเงน จะนาเงนสวนไหนออกมาใช้จาย และหากจาเปนต้องหารายได้เพิ่ม จะหา
่
็
ิ
ิ
ิ
่
รายได้เพิ่มจากแหล่งใด
่
ื
ึ
2) เงินออม ให้พิจารณาถงจานวนและความถี่ของการออม เชน ออมทุกวัน วันละ 20 บาท หรอออม
ั
์
ื
่
ั
ึ
ั
ื
สัปดาหละคร้ง คร้งละ 500 บาท หรอเดอนละคร้ง คร้งละ 2,500 บาท ซงจะทาให้ทราบความสามารถในการ
ั
์
ั
ออมว่าสามารถออมได้เท่าไหร และสามารถออมได้ทุกวัน สัปดาหละคร้ง หรอเดอนละคร้ง โดยข้อมูล
ื
ั
่
ื
ิ
เหล่าน้จะเปนประโยชนตอการวางแผนการออม นอกจากน้ ยอดรวมของเงนออมสามารถนาไปใช้คานวณ
ี
ี
์
็
่
ุ
ั
อัตราสวนเงนออมต่อรายได้เพื่อบอกว่า ณ ปจจบันผู้บันทกมเงนออมเพียงพอแล้วหรอยัง ถ้าหากพบว่ายังม ี
ื
ิ
่
ี
ึ
ิ
ื
ไม่พอ ก็ควรวางแผนออมเพิ่ม โดยการลดรายจายหรอหารายได้เพิ่ม
่
3) รายจ่ายไม่จาเป็น โดยเปรียบเทียบกับรายจ่ายจาเป็นว่ารายจ่ายไหน สูงกว่ากัน หากม “รายจ่ายไม ่
ี
จาเป็น” สูงกว่า “รายจ่ายจำเป็น” นั่นแสดงว่า ควรลดรายจ่าย ไม่จาเป็นลง ดังนั้น ควรวางแผนลดรายจ่ายไม ่
จาเป็น โดยเริ่มดูว่ามีรายจ่ายไหนในกลุ่มรายจ่ายนี้สามารถลดได้บ้าง เช่น ค่าหวย ค่าเหล้า ค่าบุหรี่ ค่ากาแฟ
และลองคานวณดูว่าหากลดรายจ่ายเหล่านี้แล้ว ใน 1 เดือนจะมีเงินเหลือเท่าไหร่
็
ิ
ี
4) รายจายจ าเปน ให้ทบทวนรายจายจาเปนอกคร้งว่า ทุกรายการเปนรายจายจาเปนทั้งหมดจรง
่
ั
็
็
่
่
็
ื
ื
ื
่
ี
หรอไม่ หากบางรายการสามารถลดหรอซ้อของทถูกกว่ามาทดแทนได้ ก็ควรลองลดหรอซ้อของทถูกกว่ามา
ี
ื
ื
่
ใช้แทน
ั
ประโยชนของการบันทึกรายรบ-รายจาย
์
่
์
ี
่
ิ
ึ
ั
ึ
ี่
ี
บันทกรายรบ-รายจายทมข้อมูลครบถ้วน และบันทกตดต่อกันอย่างน้อย 1 เดอน จะมประโยชนดังน้
ื
ี
ี
ึ
่
่
1. ท าใหรูพฤติกรรมการใชจายทอาจทาใหเกิดปญหาเงนไมพอใช การบันทกรายจายทเกดขึ้นทุกคร้ง
ิ
ั
้
ี
่
่
ั
้
่
้
้
้
ิ
ี
็
่
ื
ื
่
่
ิ
จะทาให้ทราบว่าใช้จายเงนไปกับส่งใดบ้าง เชน จายค่าสังสรรค์หรอ ค่าเหล้าเดอนละ 2,000 บาท (1 ปก็เปน
ิ
ี
ื
ิ
ั
ิ
เงน 24,000 บาท) ซ้อหวยงวดละ 1,000 บาท (แต่ในระยะเวลา 2 ป ถูกรางวัลแค่ 1 คร้ง ได้เงนรางวัลน้อยกว่า
ค่าหวยทเสยไป) เมอทราบว่าเงนหายไปไหน ก็สามารถวางแผนให้มเงนพอใช้ได้ เชน ลดค่าเหล้าเหลอเดอน
ื่
ี
ิ
ื
ี่
ิ
่
ี
ื
ิ
ื
ื
ิ
ละ 1,000 บาท (ก็จะได้เงนเก็บปละ 12,000 บาท) หรองดเหล้าไปเลย เลกซ้อหวยเดอนละ 1,000 บาทแล้วนา
ื
ี
ื
ิ
ี
ี
ี
ิ
ิ
เงนมาออมแทน (ส้นปก็เหมอนถูกรางวัล 24,000 บาท 4 ปก็มเงนเก็บเกอบแสน)
ื
2. ท าใหสามารถวางแผนการเงินที่เหมาะสมกับพฤติกรรมของตนเองได การบันทกจะทาให้ทราบ
ึ
้
้
ั
็
่
ลักษณะของรายรบและรายจายว่ามความถแค่ไหน จานวนเท่าไหร ซงข้อมูลเหล่าน้จะเปนประโยชนตอการ
่
่
ี
ี
ี
์
ึ
่
่
ั
วางแผนจัดสรรเงนทได้รบ ให้มพรอมและเพียงพอต่อรายจายทเกดขึ้นในแตละเดอน และหากพบว่ารายรบ
ี
่
ิ
้
ี
่
ั
ื
ิ
ี่
่
่
่
ไม่เพียงพอกับรายจาย ก็สามารถวางแผนลดรายจายหรอหารายได้เพิ่มได้
ื
้
ึ
ั
้
่
ั
3. ท าใหเห็นสญญาณของปญหาทางการเงินและสามารถวางแผนแกไขได การบันทกรายรบ-รายจาย
ั
้
ี
ั
็
ิ
่
ิ
ี
ั
่
ิ
ี
เปนประจ า จะท าให้ทราบทันทหากมสัญญาณของปญหาการเงน เชน มรายจายเกนรายรบตดต่อกันหลาย
ี
ื
่
่
ี
่
ี
เดอนจนต้องก่อหน้ (เงนไม่พอใช้อยูแล้ว พอก่อหน้เพิ่มก็ไม่มเงนจายหน้) ต้องจายหน้มากกว่า 1 ใน 3 ของ
ี
ิ
ี
ิ
ี
่
ื
่
่
ิ
ี
ี
ื
รายรบ (อาจทาให้ไม่มเงนเหลอไว้ใช้จายอน ๆ จนต้องก่อหน้เพิ่ม หน้ก็มมากอยูแล้ว ก็ยิ่งเพิ่มมากขึ้นจนเงน
ี
ั
ิ
ิ
ี
ไม่พอจาย) ไม่มเงนออมเลย (เมอมความจาเปนต้องใช้เงนก้อน ก็ต้องก่อหน้) และเมอทราบสัญญาณของ
่
ี
ื
ี
ิ
ื่
่
็
็
่
่
ี
ปญหา ก็จะสามารถวางแผนแก้ไขก่อนทจะกลายเปนปญหาใหญโต
ั
ั
่
หลักการจัดล าดับความสาคัญของรายจาย
ี่
ึ
ส่งส าคัญในการวางแผนการเงนคือ วางแผนการใช้จายให้อยู่ภายใต้รายได้ทมอยู่ แต่เมอบันทก
ี
่
ิ
ิ
ื่
ี
็
รายรบ-รายจายแล้ว มักพบว่ารายจายมมากจนบางคร้งมากกว่ารายรบทม จงจาเปนทจะต้องจัดลาดับ
่
ั
ึ
่
ี
่
่
ั
ั
ี
ี
ี
่
่
ความส าคัญของรายจาย ซงสามารถทาได้ดังน้
ึ
็
่
1. ใหจาย “รายจายจ าเปนและไมสามารถรอได” กอน โดยพิจารณาว่า รายจายนั้นเปนรายจายจาเปน
่
่
่
็
้
็
้
่
่
ี
่
ี
่
ิ
ื
ี
ื
็
่
็
ี
ตอการดารงชวตชวตหรอไม่ และต้องจายวันน้หรอในเรววันน้หรอไม่ หากเปนรายจายจาเปนและไม่
ิ
ื
็
่
ิ
ี
ี
่
่
สามารถรอได้ เชน ค่ารกษาพยาบาล ให้จายรายจายน้ก่อน และหากมเงนไม่พอจาย ก็อาจต้องกู้ยืมแตจะต้อง
ั
่
่
ี
ั
ิ
้
่
วางแผนจายเงนคืนอย่างรดกุม เพือปองกันไม่ให้ก่อให้เกดปญหาหน้ตามมาภายหลัง
่
ิ
ั
็
ื
ื่
้
ื่
่
ี่
ี
่
้
2. ใหออมเงินเพอจาย “รายจายจ าเปนแตสามารถรอได” เชน ค่าเรยนภาษาทสาม หรอตู้เย็นเครอง
่
่
ึ
ิ
่
ี
ี
ี
ิ
ื
่
ิ
ี
ใหม่ทจะต้องซ้อมาแทนของเดมทกาลังจะเสย โดยออมเงนให้ครบก่อน แล้วจงจะซ้อ หรออาจนาเงนออมทม ี
่
ื
ื
่
่
ี
ี
็
ิ
ิ
อยูแล้วมาจายก่อนได้และจะต้องออมเงนคืนให้เงนออม มจานวนเท่าเดมโดยเรว แตทั้งน้ ไม่ควรก่อหน้เพือ
่
ี
ิ
่
ิ
่
่
ี
นาเงนมาจายค่าใช้จายเหล่าน้
ี
ี่
ึ
็
็
่
่
่
ึ
3. ใหพยายามตัดใจจาก “รายจายไมจ าเปน” ซงเปนรายจายทไม่มผลต่อ การดารงชวิต ถงแม้จะไม่
้
ี
่
่
ั
ิ
ิ
ุ
ี
่
ี
ึ
ี
่
ู
้
ื
จาย ก็ยังสามารถดารงชวิตอยู่ได้ แตหากรสกไม่มความสขทไม่ได้ซ้อหรอจายเงนสาหรบของนั้น ให้ออมเงน
่
ื
็
ึ
่
ี
ื
่
ื
่
ให้ครบก่อนแล้วจงจะซ้อ และทสาคัญ จะต้องไม่ก่อหน้เพือรายจายประเภทน้ เพราะเมอถงคราวจาเปนอาจกู้
ี
่
ี
ึ
่
เงนได้ยากขึ้น หรอหากกู้ได้ก็อาจทาให้มภาระหน้มากเกนไปจนไม่สามารถจายไหวได้
ิ
ี
ื
ี
ิ
การตั้งเป้าหมายและจัดทำแผนการเงิน
เมื่อประเมินฐานะการเงินของตนเองแล้ว ไม่ว่าจะเป็นการคานวณอัตราส่วน ต่าง ๆ หรือการจัดทา
บันทึกรายจ่าย จะทาให้ทราบถึงจานวนรายรับ รายจ่าย หนี้ และความสามารถในการออม ซึ่งจะเป็นประโยชน์
ต่อการตั้งเป้าหมายและจัดทาแผนการเงินที่เป็นส่วนสาคัญในการวางแผนการเงิน
้
การตังเปาหมายการเงิน
้
่
้
ิ
ี
ึ
็
การตั้งเปาหมายการเงนเปนการกาหนดจดหมายด้านการเงนทต้องการไปให้ถง ซงเปนขั้นตอนหนง
็
่
ิ
ึ
ึ
ุ
่
ในการวางแผนการเงน โดยจะต้องอาศัยข้อมูลจากการประเมนฐานะการเงนเพื่อให้ได้เปาหมายการเงนท ี่
ิ
้
ิ
ิ
ิ
ี
ิ
ิ
้
ึ
่
สอดคล้องกับความสามารถทางการเงนของผู้วางแผนการเงน ซงการตั้งเปาหมายการเงนทดจะมประโยชน ์
่
ี
ิ
ี
ี
ดังน้
้
ี
ี
่
่
1. ท าใหจัดทาแผนการเงินไดงายขึ้น เชน มเปาหมายทจะปลดหน้จานวน 12,000 บาทภายใน 1 ป ก็
้
่
้
ี
ี
ี
่
ื
ิ
ี
จะสามารถจัดทาแผนการเงนเพือการปลดหน้ได้ว่า ต้องเก็บเงนเพือจายหน้เดอนละ 1,000 บาทนาน 12 เดอน
่
่
ิ
ื
เพื่อให้ครบ 12,000 บาท
ิ
ี่
้
2. ท าใหเกิดความมุงมันและบรรลุสงทตองการงายข้น เปาหมายและแผนการเงนทชัดเจน
้
่
่
้
่
ึ
ี
ิ
่
่
่
ี
ื่
ี
ี
่
ี
ิ
เปรยบเสมอนแผนทนาทางชวตเพือให้บรรลุเปาหมายโดยไม่เสยเวลาไปกับส่งล่อใจอน ๆ เชน มเปาหมาย
ี
ิ
่
้
้
ื
ี
ี
ี
ี
ิ
ปลดหน้จานวน 12,000 บาทภายใน 1 ป ซงในระหว่างน้อาจม ส่งล่อใจให้ซ้อหรอก่อหน้เพิ่ม เชน ทวใหม่
ี
ื
ื
่
ึ
ี
่
ี
ื
ิ
่
ื
่
ื
ื
ื
่
่
ี
้
โทรศัพท์มอถอเครองใหม่ แตเมอตั้งเปาหมายว่าจะปลดหน้แล้ว ก็จะเกดการยับยั้งชั่งใจขึ้น แทนทจะซ้อของ
ี
ี
ื
เหล่านั้นทันท ก็อาจเลอนไปซ้อหลังจากปลดหน้แล้วหรอไม่ซ้อเลย
ื
ื
ื
่
ี
้
ี
ี่
3. ท าใหทราบถึงอุปสรรคทอาจทาใหไมบรรลุเปาหมายทตังไว เชน มเปาหมายเก็บเงนเพื่อไปเทยว
ิ
่
้
้
้
้
่
ี
ี
่
้
่
ื
ี
ื
ี
่
ึ
ึ
ิ
จานวน 24,000 บาทภายใน 1 ป จงจัดทาแผนออมเงนเดอนละ 2,000 บาท แตนกขึ้นได้อกว่าในอก 4 เดอน
ี
่
ั
ื
่
ี
้
ิ
้
ข้างหน้าจะต้องจายค่าชดนักเรยนใหม่ จงอาจต้องปรบเปาหมายการท่องเทยวหรอตั้งเปาหมายออมเงนเพือ
ุ
ี
่
ึ
ุ
ซ้อชดนักเรยนเพิ่มเตมด้วย
ิ
ื
ี
ี
่
็
4. ชวยใหบรรลุเปาหมายดานอน ๆ เชน อยากมรถไว้ขับรบจ้างเปนอาชพ ก็สามารถตั้งเปาหมายทาง
้
ั
ี
้
ื
่
้
่
้
้
ิ
ื
ื
่
ี
ิ
การเงนว่าจะเก็บเงนเพือซ้อรถ หรออยากไปเทยวพักผ่อน ก็อาจตั้งเปาหมายออมเงนเพือพักผ่อนได้
่
ิ
่
เปาหมายการเงินที่ควรมีในชวิต
้
ี
ึ
่
การตั้งเปาหมายการเงนสามารถตั้งได้หลายด้าน ซงม ี เปาหมายดานการออม
ิ
้
้
้
้
้
ี
ั
ตัวอย่างดังน้ เปาหมายดานรายรบ
ี
เพิ่มรายได้จากการทาอาชพเสรม เชน ทาขนมขาย ออมเผื่อเหตุฉกเฉน
ุ
ิ
่
ิ
ื่
ี
่
้
็
รบจ้างเย็บผ้า ซอมเครองใช้ไฟฟา ออมเพื่อเปนค่าเล่าเรยน
ั
ฯลฯ ออมเพื่อแต่งงาน
ื
ออมเพือซ้อรถ/บ้าน
่
ออมเพื่อลงทุน
่
ออมเพื่อใช้จายในวัยชรา
ออมเพือซ้อของทอยากได้
่
ี
่
ื
ฯลฯ
้
้
่
ิ
้
้
เปาหมายดานรายจาย เปาหมายดานหนี้สน
็
่
่
ี
ื่
ลดรายจายค่าของใช้ไม่จาเปน เชน ลดค่าหวย ลด เพือปลดหน้รถ/บ้าน/อน ๆ
่
็
ี่
ี
ี
ี
่
่
่
ค่าเหล้า ลดค่าบุหร เพือลดหน้ (จายหน้ให้มากขึ้น เพือให้หน้หมดเรวขึ้น)
งดรายจายไม่จาเปน เชน งดค่าน้าสมุนไพรดับ งดใช้บัตรผ่อนสนค้าหรอบัตรเครดต
่
ิ
็
ื
ิ
่
ี
่
กระหาย งดค่าหวย ก่อหน้เฉพาะรายจายจาเปน
็
ฯลฯ
็
ลดรายจายจาเปนโดยใช้สนค้าทราคาถูกกว่าแทน
ี่
ิ
่
เชน ใช้สบู่ธรรมดาแทนสบู่นาเข้าจากต่างประเทศราคา
่
แพง
ฯลฯ
ี
คนเราสามารถมเปาหมายการเงนได้มากกว่าหนงเปาหมาย เชน บุคคลหนงอาจมเปาหมายทจะเก็บ
ึ
่
่
ึ
ี
่
้
้
ิ
้
ี่
ื
่
ื
ี
่
ื
ี
ื
ื
ู
ื
เงนเพือซ้อโทรศัพท์มอถอ เพือซ้อต้เย็น เพือซ้อทว หรอเพือซ้ออะไรหลาย ๆ อย่างในเวลาเดยวกัน แต ่
่
ิ
ี
่
ื
่
ึ
ความสามารถด้านการเงนของแตละคนมจากัด จงยากทจะบรรลุ หลายเปาหมายในเวลาเดยวกัน ดังนั้น เราจา
ี
ี
่
ิ
ี
้
ี่
ี
เปนทจะต้องเลอกและจัดลาดับเปาหมายการเงนในชวิตทควรม เพื่อให้สามารถบรรลุเปาหมายการเงนได้
ิ
ิ
ี่
็
้
้
ื
ี
การเลอกและจัดล าดับเปาหมายการเงนจะพิจารณาจากปจจัยดังตอไปน้
ั
้
ี
่
ิ
ื
้
ี
1. ความสาคัญของเปาหมาย พิจารณาว่าเปาหมายนั้นมผลกระทบตอ การดารงชวตหรอไม่ หากมผล
่
ื
ิ
ี
ี
้
อาจจะจัดลาดับให้เปนเปาหมายทจะต้องบรรลุเปนอันดับแรก เชน เปาหมายในการเก็บเงนเพือจายหน้ก็ย่อม
ิ
ี
่
่
้
้
่
็
่
็
ี
่
ื
ื
่
ื
ี
ี
ิ
มความส าคัญมากกว่าการออมเงนเพือซ้อโทรศัพท์มอถอใหม่ เพราะหากไม่จายหน้ ก็อาจทาให้ยอดหน้ ี
ี
้
่
ี
ี
ี
ี
่
เพิ่มขึ้นเพราะดอกเบ้ย และหากเปนเงนกู้นอกระบบ ก็มความเสยงทจะถูกทวงถามหน้อย่างโหดราย
็
ิ
ิ
้
2. ความสามารถดานการเงิน พิจารณาจากการประเมนฐานะการเงนของตนเองว่า มความสามารถท ี่
ี
ิ
่
ิ
่
ี
ื
้
ี
่
ื
้
ื
ี
ื
ื
ู
จะออมเงนหรอใช้จายเงนตามเปาหมายนั้นหรอไม่ เชน มเปาหมายทจะซ้อโทรศัพท์มอถอ ต้เย็น ทว และ
ิ
ี
่
ี
ื
รถยนต์ แต่มรายรบเดอนละ 9,000 บาท ดังนั้น อาจจะต้องเลอกเปาหมายทมความสาคัญและอาจจะพอ
้
ี
ั
ื
ี
เปนไปได้ก่อน เชน เลอกซ้อต้เย็นใหม่แทน เครองเดมทเสยแล้ว
ู
ี
่
ื
ิ
ื
ื
็
ี
่
่
้
ประเภทของเปาหมายการเงิน
เปาหมายการเงนสามารถแบ่งออกเปน 3 ประเภท ได้แก่
ิ
้
็
่
1. เปาหมายระยะสน เปนเปาหมายทสามารถบรรลุได้ในเวลา 1 ป เชน ออมเงนเผื่อฉกเฉนให้ได้จาน
ิ
้
ี่
ั
ุ
็
ิ
ี
้
้
ื
วน 30,000 บาท ออมเงนเพือซ้อโทรศัพท์มอถอ
ื
ื
่
ิ
ื
่
้
2. เปาหมายระยะกลาง เปนเปาหมายทสามารถบรรลุได้ในระยะเวลา 1 – 3 ป เชน ซ้อมอเตอรไซค์
ี่
ี
์
็
้
หรอออมเงนเพื่อดาวน์รถยนต์
ิ
ื
ี
ี่
ิ
3. เปาหมายระยะยาว เปนเปาหมายทต้องใช้ระยะเวลามากกว่า 3 ปเพื่อบรรลุเปาหมาย เชน ออมเงนเพื่อ
่
็
้
้
้
ู
ิ
ดาวน์บ้าน ออมเงนไว้ใช้ในยามสงวัย
การออม
การออมเป็นสิ่งที่ทุกคนคุ้นเคยกันดี แต่มักจะละเลยที่จะทา เพราะต้องใช้เวลานานกว่าจะเห็นผล บาง
คนมองว่าการออมเป็นเรื่องของเด็ก แต่แท้จริงแล้วการออมเป็นจุดเริ่มต้นของความมั่นคงทางการเงิน และเป็น
เหมือนวีรบุรุษที่ช่วยเหลือเราเมื่อมีปัญหาการเงิน
ความหมายของการออม
ั
่
ึ
็
่
การออมเปนการแบ่งรายได้สวนหนงในปจจบันไปเก็บสะสมไว้ใช้ในอนาคต ซงสามารถทาได้
ึ
ุ
่
่
ึ
่
ิ
หลายรปแบบ ตั้งแตการเก็บสะสมด้วยตนเอง เชน หยอดกระปุกออมสน เก็บสะสมไว้ทบ้าน ไปจนถงการนา
ี
่
ู
ิ
ึ
ู
ี่
่
ี่
ิ
ไปฝากไว้กับสถาบันการเงน ซงมักอยู่ในรปแบบทมความเสยงต่อการสญเสยเงนต้นต่า และได้รบ
ู
ั
ี
ี
่
ื่
ู
ี
ั
ี
ี
ิ
ิ
ผลตอบแทนไม่สงนักเมอเทยบกับการลงทุน เชน การฝากในบัญชเงนฝากออมทรพย์ บัญชเงนฝากประจา
การซ้อสลากออมทรพย์
ั
ื
ประโยชนของการออม
์
่
ิ
ี
่
การออมอย่างสม าเสมอจะท าให้ผู้ออมมเงนก้อนสะสมเก็บไว้ ซงมประโยชน์หลายประการ เชน
่
ี
ึ
่
ื
ี
ื
่
่
ื่
ิ
่
1. ชวยแบงเบาภาระเมอเกิดเหตุฉุกเฉน โดยไม่ต้องก่อหน้หรอขอ ความชวยเหลอจากบุคคลอน
ื
่
่
ิ
2. ชวยลดความเสยงที่จะมีปญหาการเงิน เมอมเหตทาให้เงนทมไม่พอตอค่าใช้จายทเกดขึ้น ก็
ี
ื
่
่
ี
ุ
ิ
ี
่
ี
ี่
ั
่
ิ
่
่
ึ
ึ
่
ิ
ั
สามารถน าเงนออมออกมาใช้ก่อนได้ ชวยลดปญหาเงนไม่พอใช้ซงเปนสาเหตหนงของปญหาการเงนได้
ิ
ั
ุ
็
ิ
3. ช่วยทาใหความฝนเปนความจรง เงนออมทมอาจนาไปเปนเงนทุนเพื่อ ทากิจการของตนเอง เรยน
็
ั
ี
ี
ิ
็
้
ี่
ิ
ิ
็
ิ
ื
่
์
์
้
่
เพิ่มทักษะ คอมพิวเตอร ภาษา หรอปรญญาโท เปนเงนดาวนบ้าน ดาวนรถ หรอเพือสรางครอบครว เชน เพือ
ั
่
ื
์
ั
ี่
จัดงานแต่งงาน เพื่อการศกษาบุตร เพื่อท่องเทยวกับครอบครว
ึ
ุ
ิ
่
ื
4. ชวยสรางโอกาสใหมีรายไดมากขึ้น เชน นาเงนออมไปซ้อห้น พันธบัตร กองทุนรวม หรอนาไป
ื
้
้
่
้
่
ี
ี
่
ี
่
ลงทุนซ้อห้องแถวให้เชา ก็มโอกาสทจะทาให้เงนทมอยูงอกเงยมากขึ้น
ื
ี
ิ
่
เปาหมายการออม
้
้
็
ื่
ื่
ี่
การออมไม่ต่างจากการทาเรองอนทจะต้องมเปาหมายทชัดเจน นอกจากจะเปนประโยชน์ในการจัด
ี
ี่
็
ื
ึ
ื
ื
่
ิ
ทาแผนการเงนแล้ว ยังเปนแรงผลักดันในการทาให้สาเรจหรอไม่นาเงนออมไปใช้ในเรองอนก่อนถง
ิ
็
่
เปาหมาย
้
ี
ี
่
ึ
้
เปาหมายการออมสามารถตั้งได้หลายด้านและอาจมหลาย ๆ เปาหมายในเวลาเดยวกันได้ ซงเปาหมายการ
้
้
ี
ี
ออมทส าคัญมดังน้
ี่
ุ
ิ
ี่
ิ
ิ
ื่
่
1. เงนออมเพอใชในยามฉุกเฉน เปนเงนทออมไว้ใช้จายหากเกดเรอง ไม่คาดคิด เชน อบัตเหตุ
็
่
่
ิ
ื
ิ
้
่
ื
ี
ิ
่
่
ึ
็
เจบปวย หรอรายได้ลดกะทันหัน ซงควรมเงนออมก้อนน้อย่างน้อย 6 เท่าของรายจายจาเปนต่อเดอน
็
ี
ื
2. เงินออมเพอใชจายในยามชรา เปนเงนทออมไว้ใช้จายในยามทไม่มรายได้แล้ว หลายคนคิดว่าเปน
่
ี่
ี่
็
็
ี
ิ
่
ื่
้
่
่
ู
่
ี
ึ
ิ
ิ
่
่
่
ื
เรองไกลตัว แตจานวนเงนทต้องใช้จายในยามชรานั้นค่อนข้างสง จงออมเงนไว้เพือใช้จายในยามชราตั้งแต ่
ตอนทยังมรายรบอยู่
ี
ั
ี่
้
็
3. เงินออมเพอคาใชจายจาเปนที่เปนกอนใหญ การวางแผนล่วงหน้าจะทาให้ทราบจานวนเงนทต้อง
้
ี่
ื่
่
็
่
ิ
่
ใช้จายและวางแผนออมเงนได้ทันเวลา เชน ค่าเทอมบุตร ค่าดาวน์บ้าน ค่าซอมบ้าน ซงการวางแผนออมแต ่
่
่
่
ึ
่
ิ
ี
่
ี
่
ิ
ู
ื
เน่น ๆ จะทาให้เรามเวลาพอสมควรทจะทยอยออมและ ทาให้ยอดออมตอคร้ง (เชน ต่อเดอน) ไม่สงเกนกา
ั
่
ิ
ิ
ึ
ื
่
้
้
ิ
ู
่
ี
่
่
ึ
ลัง ทาให้ออมเงนได้ง่ายขึ้น และไม่สรางความรสกกดดันจนเกนไป และเมอถงเวลาทต้องจาย ค่าใช้จายนั้นก็
จะไม่เปนภาระและไม่ต้อง กู้เงนเพือค่าใช้จายเหล่านั้น
็
่
่
ิ
4. เงนออมเพอการลงทุน เปนออมเงนเพือนาไปลงทุนให้เงนงอกเงย ซงทาได้ตั้งแตลงทุนซ้อห้อง
็
่
ึ
ิ
่
ื
ิ
่
ื
ิ
่
ั
ื
ื่
ื
ิ
่
่
ึ
ื
แถวหรอเครองมอต่าง ๆ เพื่อให้เชา หรอลงทุนในตลาดหลักทรพย์ ซงการลงทุนบางประเภทอาจต้องใช้เงน
ี
ี่
ก้อนในการลงทุน และการลงทุนมความเสยงต่าง ๆ เชน การขาดทุน การได้ผลตอบแทนน้อยกว่าทคาดหวัง
่
ี่
ิ
ผู้ลงทุนจงควรพิจารณาให้รอบคอบก่อนตัดสนใจลงทุน
ึ
ี
่
ื
็
ี
่
ิ
ิ
่
5. เงินออมเพอของที่อยากได เปนการออมเพื่อนาเงนไปใช้จายในส่งทต้องการ เชน ท่องเทยว ซ้อ
่
ื่
้
ี
ึ
่
ิ
็
่
็
ึ
่
่
ื
เครองเสยง เครองประดับสวย ๆ ซงสวนมากมักเปนรายจายไม่จาเปน ดังนั้น จงควรออมเงนก่อนซ้อและไม่
่
ื
ื
่
ควรก่อหน้เพือซ้อของเหล่าน้ แตควรจะต้องตั้งเปาหมายการออมเพือซ้อของเหล่าน้ให้ชัดเจน และหากออม
ี
ี
้
่
่
ี
ื
ื
เงนไม่ครบ ก็ไม่ควรซ้อ
ื
ิ
ี
็
่
่
6. เงินออมเพอปลดหนี้ เปนการออมเพือนาเงนทได้ไปจายหน้เพิ่ม เพือลดจานวนเงนต้นและ
ิ
่
่
ิ
ี
ื่
่
็
ี
ดอกเบ้ย และทาให้จายหน้หมดได้เรวขึ้น
ี
ื
้
้
ั
่
ื่
ี
นอกจากน้ เราควรออมเงินอยางนอย 1 ใน 4 ของรายไดหรอ 25% ของรายได้ เมอมรายรบ ก็ควร
ี
็
ี
่
ิ
ู
่
ี
ี
้
่
ออมทันทโดยแบ่งไปตามเปาหมายทตั้งไว้ว่าเปนเงนออมเพืออะไร แตสาหรบผู้ทเร่มต้นออมทรสกกดดันกับ
่
ั
้
ิ
ึ
ี
่
การออมเงน 25% ของรายได้ อาจเร่มออมท 10% ของรายได้ก่อน แล้วค่อย ๆ ออมเพิ่มขึ้น และควรออมอย่าง
ิ
่
ี
ิ
่
สม าเสมอ
หลักการออมใหสาเรจ
้
็
ื
ั
การออมสามารถทาได้หลายวิธ ผู้ออมอาจเลอกใช้วิธการออมทตนเองถนัดและเหมาะสมกับรายรบ-
ี
ี่
ี
ี
ี
รายจายของตนเอง แตทั้งน้ ควรมหลักการออมดังน้
่
่
ี
ั
ิ
ุ
่
ิ
ี
ื
1. ออมกอนใช เมอได้รบเงนมา ควรแบ่งเงนไปออมไว้ทันท เพราะหากใช้ก่อนออม สดท้ายอาจไม่
้
่
ิ
่
ื
ี
เหลอเงนออมตามทตั้งใจไว้
ิ
้
ี่
ิ
2. แบงเงินเปนสวน ๆ ตามเปาหมายทต้องการใช้ เชน เงนออมเผื่อฉกเฉน เงนออมเพื่อใช้จายในยาม
ุ
่
่
ิ
็
่
่
่
่
ื
ี
ิ
ชรา เงนออมเพือซ้อของทอยากได้ และใช้เงนตามวัตถุประสงค์นั้น ๆ ไม่ปะปนกัน
ิ
ิ
ั
ี
ี
ิ
ี
่
ั
ิ
ทั้งน้ ควรเปดบัญชสาหรบออมเงนโดยเฉพาะ เพือแยกเงนทต้องการออมและเงนสาหรบใช้จายออกจากกัน
่
ิ
่
่
ี
ั
ิ
ิ
ื
ิ
ี
และอาจเพิ่มความยากในการถอนเงน เชน ไม่ทาบัตรเดบต หรอฝากเงนไว้ในบัญชทจากัดจานวนคร้งในการ
่
ี
ั
ถอน (ถ้าถอนเกนจานวนคร้งทกาหนดจะถูกปรบ) ยกเว้นบัญชเงนออมเผื่อฉกเฉนทจะต้องถอนง่าย
ิ
ั
่
ี
ุ
ิ
ี่
ิ
้
ุ
3. มีวินัยในการออม โดยใช้เทคนคการออมทสนกสนาน ทาได้ง่าย เพื่อสรางแรงจงใจในการออมให้
ี่
ิ
ู
่
ี
่
ได้ตามทตั้งใจไว้ เชน
หยอดกระปุกก่อนออกจากบ้านวันละ 10 บาท
ิ
ผูกการออมกับพฤตกรรมทชอบทา เชน เล่นเกมชั่วโมงละ 10 บาท
่
่
ี
ได้แบงก์ 50 มาเมอไหร ก็เก็บไว้ไปหยอดกระปุก ไม่นามาใช้
ื่
่
ไม่ชอบพกเหรยญเพราะมันหนัก พอได้เหรยญทอนมาก็หยอดกระปุกให้หมด
ี
ี
่
ื
ื
็
ิ
็
ซ้อของไม่จ าเปนไปเท่าไหร ก็ให้นาเงนมาออมเท่านั้น เชน ถ้าซ้อของ ไม่จาเปน 1,000 บาท ก็
่
ต้องออมเงนให้ได้ 1,000 บาท
ิ
่
ื
้
ออมให้พอ ทเหลอใช้ให้เรยบ คือ การตั้งเปาหมายว่าจะออมเดอนละเท่าไหร แล้วนาไปออมหรอ
ี
ื
ี
่
ื
ื
ี่
ิ
ี่
ลงทุนเท่าทวางแผนไว้ เงนทเหลอก็ใช้ได้ตามสบาย
ตั้งค าสั่งหักเงนเดอนอัตโนมัตไปฝากเข้าบัญชเงนออมหรอซ้อห้นสหกรณ
ื
ื
ิ
ี
ิ
ิ
ื
ุ
์
ความรูเบ้องตนเกียวกับกองทุนการออมแหงชาติ (กอช.) และกองทุนสารองเลี้ยงชพ
่
่
้
ื
้
ี
่
ี
ู
่
ี
ี
ระบบการออมเพือการเกษียณในประเทศไทยมหลายรปแบบ โดยมตัวอย่างดังตอไปน้
ึ
็
่
่
ั
่
1. กองทุนการออมแหงชาติ (กอช.) เปนกองทุนสาหรบประชาชนทมอายุตั้งแต 15 – 60 ป ซงไม่อยู่
ี
ี
่
ี
ั
ื่
ั
ื
ิ
ี่
ื
ื
ั
ในระบบบาเหนจบ านาญภาครฐหรอเอกชนหรอกองทุนตามกฎหมายอนทได้รบเงนสมทบจากรฐหรอ
็
นายจ้าง
หลักการออมเงินของ กอช.
็
ี่
่
ิ
หลักการออมแบ่งเปน 2 สวน คือ เงนทสมาชกออม 15 – 30 ปี 30 – 50 ป 50 – 60 ป
ิ
ี
ี
่
่
ิ
และเงนทรฐจายสมทบ ซงสมาชกทุกคนไม่จาเปน
ั
ี่
ิ
็
ึ
ี่
ิ
่
ต้องสงเงนสะสมเข้ากองทุนทุกเดอน ในกรณทสง
ี
ื
่
ิ
ู
่
ุ
เงนสะสมต้องไม่ตากว่าคร้งละ 50 บาท สงสดไม่
ั
ี
่
ั
เกน 13,200 บาทต่อป และรฐจะจายสมทบให้ตาม
ิ
ช่วงอายุ ดังน้ ชวงอายุ
ี
่
ิ
ิ
ิ
่
จานวนเงิน ที่จายสมทบ 50% ของเงนสะสม 80% ของเงนสะสม 100% ของเงนสะสม
ิ
ิ
(ไม่เกน 600 บาทต่อ (ไม่เกน 960 บาทต่อ (ไม่เกน 1,200 บาท
ิ
ี
ป ี) ป ี) ต่อป)
2) เงินที่นายจางจายเพิ่มให เรยกว่า "เงนสมทบ" ซงกฎหมายกาหนดให้สมทบไม่ต่ากว่าเงนสะสมของลูกจ้าง
ี
ึ
ิ
่
้
ิ
้
่
์
ี
ั
ประโยชนกองทุนสารองเลี้ยงชพ สาหรบลูกจาง สาหรบนายจาง
้
ั
้
กอนเกษียณ
่
ู
้
ิ
ิ
ี่
่
เงนสะสมทจายเข้ากองทุนสามารถนาไปลดหย่อนภาษีเงน สรางแรงจงใจในการทางานให้แก่ลูกจ้าง
ี่
ิ
ิ
ิ
่
ได้ ไม่เกน 500,000 บาท และต้องไม่เกน 15% ของค่าจ้าง เงนสมทบทนายจ้างจายเข้ากองทุนแต่ไม่เกน 15%
ิ
็
่
ของค่าจ้าง สามารถนามาหักเปนค่าใช้จายในการ
ุ
ิ
ี
หลังเกษียณ คานวณกาไรสทธเพื่อเสยภาษีได้
ิ
ิ
ั
ได้รบเงนกองทุน (ประกอบด้วยเงนสะสม เงนสมทบ และ
ิ
ผลประโยชน์จากการลงทุน) ไว้ใช้จายยามเกษียณอายุ ทุพพล
่
ภาพ หรอออกจากงาน ซงได้รบยกเว้นภาษี
ื
ึ
ั
่
ใบงานที่ 1
เรื่องการวางแผนการเงิน
กิจกรรมท้ายเรื่องที่ 1 การวางแผนการเงิน
กิจกรรมที่ 1 ตอบค าถามต่อไปนี้
1.บุคคลในวัยใดที่ต้องวางแผนการเงิน และต้องวางแผนอย่างไร
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
2.เราสามารถประเมินฐานะการเงินของตนเองในด้านใดได้บ้าง ให้อธิบาย
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
3.ส่วนประกอบที่สำคัญของบันทึกรายรับ-รายจ่ายมีอะไรบ้าง ให้อธิบาย
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
แบบทดสอบรายวิชา สค ๓๒๐๒๙
รายวิชาการเงินเพื่อชีวิต๓
1.การให้ยืมเงินหมายถึงข้อใด
ก) การให้เงินโดยคาดหวังให้มีการจ่ายคืน
่
ข) การให้เงินโดยไมได้หวังผลตอบแทน
ค) การให้เงินโดยไม่ต้องจ่ายคืน
ง) ผิดทุกขอ
้
2. ข้อใดต่อไปนี้คือวิธีตรวจสอบธนบัตร
ก) สัมผัสเนื้อกระดาษ และลวดลายเส้นนูน
ข) ยกส่องดูลายน้ำ
ค) พลิกเอียงสังเกตแถบฟอยล์สามมิติ
ง) ถูกทุกขอ
้
3. ข้อใดต่อไปนี้กล่าวถูกต้อง
ก) บัญชีเงินฝากที่ควรเปิดเพื่อไว้รับเงินเดือนหรือค่าจ้าง คือ บัญชีเงินฝากประจำ
ข) บัญชีเงินฝากในสหกรณ์จะได้รับความคุ้มครองจากสถาบันคุ้มครองเงินฝากหาก สหกรณ์ปิดกิจการลง
ค) บัญชีเงินฝากประจำได้รับการยกเว้นภาษี ณ ที่จ่าย 15%
ง) การทำประกันคุ้มครองความเสียหายของบ้านจัดเป็นประกันวินาศภัย
4. ข้อใดต่อไปนี้กล่าวถูกต้อง
ก) ใช้บัตรเอทีเอมซื้อสินค้าได้ที่ร้านค้า
็
ข) ใช้บัตรเดบิตเบิกเงินกู้ได้ที่เครื่องเอทีเอ็ม
ค) ชำระเงินค่าสินค้าผ่าน Internet banking ยอดเงินฝากในบัญชีจะถกตัดทันที
ู
ง) เมื่อซื้อของด้วยบัตรเครดิต ยอดเงินฝากในบัญชีจะถกตัดทันที
ู
5. ธนาคารพาณิชย์อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของหน่วยงานใด
ก) คณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์
ข) กระทรวงการคลัง
ค) ธนาคารแห่งประเทศไทย
ง) กระทรวงพาณิชย์
6. หากต้องการแลกเงินบาทเป็นเงินตราต่างประเทศ จะต้องไปแลกเปลี่ยนที่ใด
ื้
ก) ร้านค้าสะดวกซอ
ข) ธนาคารพาณิชย์ที่ให้บริการแลกเปลี่ยน
ค) โรงแรมหรือบริษัทที่ได้รับอนุญาตให้ประกอบธุรกิจแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ
ง) ถูกทั้งข้อ ข) และ ค)
7. ข้อใดกล่าวถูกต้องเกี่ยวกับการประเมินฐานะการเงิน
ก) มูลค่าของบ้านที่ใช้ในการคำนวณมูลค่าสินทรัพย์ให้ใช้ราคาตลาด
ข) ความมั่งคั่งสุทธิคำนวณมาจากทรัพย์สิน + หนี้สิน
ค) รายได้ต่อเดือนและทรัพย์สินที่มี ใช้บอกความมั่งคั่งของบุคคลได้
ง) ประกันชีวิตแบบสะสมทรัพย์และกองทุนรวม เป็นสินทรัพย์สภาพคล่อง
8. ข้อใดไม่ใช่ลักษณะการมีสุขภาพการเงินที่ดี
ก) มีภาระหนี้ไม่เกิน 33% ของรายได้ต่อเดือน
ุ
ข) มีเงินออมเผื่อฉกเฉินไม่เกิน 3 เท่าของรายจ่ายจำเป็นต่อเดือน
ค) ออมเงินอย่างน้อย 25% ของรายได้ต่อเดือน
้
ง) ถูกทุกขอ
9. ข้อใดกล่าวถูกต้องเกี่ยวกับรายจ่ายไม่จำเป็น
ก) เป็นรายจ่ายที่จะต้องจ่าย ไม่สามารถตัดออกได้
ข) เป็นรายจ่ายที่ไม่สำคัญต่อชีวิต แต่เกิดขึ้นเพราะความรู้สึกอยากได้ เช่น ค่าแต่งรถ
ค) เป็นรายจ่ายสำคัญสำหรับชีวิต เช่น ค่าอาหาร ค่าเช่าบ้าน
ง) เป็นรายจ่ายที่ทุกคนมีในจำนวนเท่ากัน
10.ข้อใดกล่าวถูกต้องเกี่ยวกับเป้าหมายทางการเงินที่ดี
ก) เป้าหมายการเงินต้องสอดคล้องกบความสามารถทางการเงิน
ั
ื่
ข) “ฉันจะเก็บเงินเพอเรียนต่อให้ได้ภายในปีนี้” เป็นเป้าหมายการเงินที่วัดผลได้จริง
ค) เมื่อเริ่มต้นทำงานควรตั้งเป้าหมายการออมเงินไว้ใช้ในยามสูงวัย เป็นเป้าหมายระยะกลาง (บรรลุได้ใน
ระยะเวลา 1 - 3 ปี)
ง) เป้าหมายทางการเงินควรครอบคลุมถึงเป้าหมายทั้งหมดในชีวิต
11.ข้อใดกล่าวถูกต้องเกี่ยวกับหลักการออมเงินของกองทุนการออมแห่งชาติ (กอช.)
ก) เป็นกองทุนสำหรับประชาชนที่มีอายุตั้งแต่ 1 ปีขึ้นไป และออมได้จนถึงอายุ 99 ปี
ข) สมาชิกจำเป็นต้องส่งเงินสะสมทุกเดือน
ค) สมาชิกจะส่งเงินสะสมครั้งละกี่บาทก็ได้ ไม่จำกัดจำนวนเงิน
ง) หากสมาชิกไม่ส่งเงินเข้ากองทุน รัฐก็จะไม่จ่ายเงินสมทบ
12.ข้อใดไม่ใช่ลักษณะของสินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกำกับ
ก) ใช้สำหรับผ่อนรถยนต์
ข) สามารถทยอยผ่อนคืนเป็นรายเดือนได้
ค) ใช้ได้เฉพาะร้านค้าที่ร่วมรายการ
ง) มีการกำหนดวงเงินที่ได้รับอนุมัติ
13.วิธีคิดดอกเบี้ยแบบเงินต้นคงที่มักใช้กับบริการประเภทใด
ื่
ก) สินเชื่อเพอที่อยู่อาศัย
ข) บัตรเครดิต
ค) เช่าซื้อรถ
้
ง) ถูกทุกขอ
14.ข้อใดกล่าวถูกต้องเกี่ยวกับการคิดดอกเบี้ยแบบลดต้นลดดอก
ก) เงินต้นลด ดอกเบี้ยก็จะลด
ิ่
ข) เงินต้นลด ดอกเบี้ยก็จะเพม
ค) เงินต้นและดอกเบี้ยไม่เปลี่ยนแปลง
้
ง) ถูกทุกขอ
15.ข้อใดไม่ถูกต้องเกี่ยวกับการจัดเก็บและเปิดเผยข้อมูลประวัติการชำระหนี้ของเครดิตบูโร (บริษัทข้อมูล
เครดิตแห่งชาติ จำกัด: NCB)
ก) เจ้าของข้อมูล (ผู้ขอสินเชื่อ) สามารถขอตรวจสอบข้อมูลเครดิตของตนเองได้
ข) ธนาคาร (ผู้ให้สินเชื่อ) สามารถขอดูข้อมูลได้ก็ต่อเมื่อเจ้าของข้อมูล (ผู้ขอสินเชื่อ) ให้ความยินยอม
ค) NCB จะขึ้นบัญชีดำหากลูกหนี้มีประวัติค้างชำระหนี้
ง) NCB จะเก็บขอมูลไว้ไม่เกิน 3 ปีนับแต่วันที่ได้รับข้อมูลจากสมาชิก เช่น ธนาคาร (ผู้ให้สินเชื่อ)
้
16.ข้อใดไม่ใช่การแก้ไขปัญหาหนี้ด้วยตนเอง
ก) เปลี่ยนความเชื่อเกี่ยวกับหนี้
ข) ลดรายจ่ายเพิ่มรายได้
ค) ขายสินทรัพย์ที่ไม่จำเป็น
ง) ขอปรับปรุงโครงสร้างหนี้กับเจ้าหนี้
17.ผู้ที่ต้องการขอปรับปรุงโครงสร้างหนี้ควรติดต่อใคร
ก) ลูกหนี้
ข) เจ้าหนี้
ค) ศาล
ง) ศูนย์คุ้มครองผู้ใช้บริการทางการเงิน
18.ข้อใดไม่ใช่สิทธิของผู้ใช้บริการทางการเงิน
ก) สิทธิที่จะได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง
์
ข) สิทธิที่จะเลือกใช้ผลิตภัณฑและบริการได้อย่างอิสระ
ค) สิทธิที่จะร้องเรียนเพื่อความเป็นธรรม
ง) สิทธิที่จะได้รับค่าชดเชยหากผู้ใช้บริการเป็นผู้ทำผิดพลาด
19. นายกอบนำเงินเดือนทั้งหมดที่ได้รับไปซื้อมือถือใหม่ โดยไม่คำนึงถึงค่าใช้จ่ายที่จะ เกิดขึ้น ทำให้มีเงินไม่
พอที่จะกินข้าว และต้องเบี้ยวหนี้เพราะเงินหมด นายกอบ ไม่ปฏิบัติหน้าที่ของผู้ใช้บริการทางการเงินในข้อใด
ก) หน้าที่วางแผนทางการเงินและชำระหนี้เมื่อเป็นหนี้
ข) หน้าที่ติดตามข่าวสารทางการเงินอย่างสม่ำเสมอ
ค) หน้าที่ศึกษารายละเอียดและเปรียบเทียบข้อมูลก่อนเลือกใช้
ง) หน้าที่ตรวจทานความถูกต้องของธุรกรรมทางการเงินทุกครั้ง
20.ในระหว่างการทำสัญญาเงินกู้ พนักงานธนาคารได้อธิบายรายละเอียดต่าง ๆ เช่น กำหนดเวลาการชำระหนี้
อัตราดอกเบี้ยต่อปี ค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้อง แต่คุณไม่เข้าใจ คุณจะทำอย่างไร
ื
ก) เซ็นชื่อในสัญญาเงินกู้เลย เพราะพนักงานธนาคารมีความรู้และเชื่อถอได้
ข) เซ็นชื่อในสัญญาเงินกู้ตามที่พนักงานบอก แล้วค่อยสอบถามเพิ่มเติมทีหลัง
ค) เซ็นชื่อในสัญญาเงินกู้ไปก่อน แล้วค่อยขอเอกสารของพนักงานมาอ่านทีหลัง
ง) สอบถามพนักงานเพิ่มเติมจนเข้าใจเสียก่อน แล้วค่อยเซ็นชื่อในเอกสารสัญญาเงินกู้
แผนการจัดการเรียนรู้ ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย
รายวิชา การป้องกันการทุจริต สค ๓๒๐๓๖
ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอสุไหงปาดี
แผนการจัดการเรียนรู้ แบบพบกลุ่ม ครั้งที่ ๑๙ ( จำนวน ๓ ชั่วโมง )
เรื่อง การคิดแยกแยะระหวางผลประโยชนสวนตนกับผลประโยชนสวนรวม
และพลเมืองกับความรับผิดชอบตอสังคม
ตัวชี้วัด
1. รู้สาเหตุของการทุจริตและทิศทางการปองกนและการทุจริตในประเทศไทยได้
ั
2. รู้กฎหมายที่เกี่ยวของกับการขัดกนระหวางผลประโยชนสวนตน กับผลประโยชนสวนรวม
ั
3. ความรับผิดชอบตอตนเองและผูอื่น/สังคม/โลก
เนื้อหา
1. ศึกษาสาเหตุของการทุจริตและทิศทางการปองกันและการทุจริตในประเทศไทยได้
ผลการเรียนรู้ที่คาดหวังและขอบข่ายเนื้อหา
2. ศึกษารายละเอียดเนื้อหาของกฎหมายที่เกี่ยวของกับการขัดกันระหวางผลประโยชนสวน
ตน กับผลประโยชนสวนรวม ถ้าผู้เรียนตอบผิดควรกลับไปศึกษา และทําความเข้าใจในเนื้อหานั้นใหม่
ให้เข้าใจก่อนที่จะศึกษาเรื่องต่อไป
3. ศึกษาเรื่อง ของความรับผิดชอบตอตนเองและผูอื่น/สังคม/โลกเพอเป็นการสรุปความรู้
ื่
ความเข้าใจของ เนื้อหาในเรื่องนั้นๆอีกครั้ง และการปฏิบัติกิจกรรมของแต่ละเนื้อหาในแต่ละเรื่อง
ื่
ผู้เรียนสามารถนําไปตรวจสอบกับครูและเพอนๆที่ร่วมเรียนในรายวิชาและระดับ เดียวกันได้
กิจกรรมการจัดการเรียนรู้
ขั้นที่ 1 กำหนดสภาพปัญหา ความต้องการในการเรียนรู้ (Orientation : O)
1. ผู้เรียนร่วมทบทวนเนื้อหาการทำกิจกรรมต่อเนื่อง
2. ผู้เรียนร่วมกับครูศึกษาสภาพปัญหาที่เกิดขนการเตรียมการเรียนการสอนเพื่อ
ึ้
พัฒนาทักษะการเรียนรู้ รวมทั้งทักษะและกระบวนการที่จำเป็นในการเรียนการสอนการป้องกันการ
ื่
ทุจริตเพอพัฒนาทักษะการเรียนรู้
ขั้นที่ 2 แสวงหาข้อมูลและการจัดการเรียนรู้ (New ways of learning : N)
1.ผู้เรียนร่วมกับครูศึกษารายละเอียดการเรียนรู้เรื่อง การป้องกันการทุจริตที่ดี
2.ผู้เรียนทำความเข้าใจในกระบวนการเรียนรู้เรื่องลักษณะของการป้องกันการทุจริตที่ดีใช้ใน
ชีวิตประจำวัน
3.ผู้เรียนศึกษาหาความรู้ทำใบความรู้ เรื่องความรับผิดชอบตอตนเองและผูอื่น/สังคม/โลก
ขั้นที่ 3 การปฏิบัติและการนำไปประยุกต์ใช้ (Implementation : I)
1. ผู้เรียนร่วมกัน ซักถาม/แสดงความคิดเห็นในเนื้อหาที่ได้ศึกษา
2. ครูสรุปเนื้อหาและมอบหมายกิจกรรมการเรียนรู้ให้หาความรับผิดชอบตอตนเอง
และผูอื่น/สังคม/โลก
ขั้นที่ 4 การประเมินผลการเรียนรู้ (Evalyation : E)
1. ผู้เรียนรับการประเมินผลการเรียนรู้จากใบงานที่มอบหมาย
สื่อการเรียนรู้
ื่
1. หนังสือเรียนรายวิชาความรับผิดชอบตอตนเองและผูอื่น/สังคม/โลกเพอพัฒนาทักษะการเรียนรู้
2. ใบความรู้
3. สื่อ Internet
การวัดและประเมิน
2. ใบงาน
3. แบบทดสอบ
4. การรายงานและการนำเสนอ
ลงชื่อ........................................................ครูผู้สอน
(นางสาวรุสนีดา ยูนุ๊)
ตำแหน่ง ครู กศน.ตำบล
ึ
ความคิดเห็นหัวหน้างานการศกษาขั้นพื้นฐาน
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ลงชื่อ....................................หัวหน้างานการศึกษาขั้นพื้นฐาน
(นางมัทมา แวนาแว)
ครูผู้ช่วย
ความคิดเห็นผู้บริหารสถานศึกษา
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ลงชื่อ........................................ผู้บริหารสถานศึกษา
(นายหทัยกาญจน์ วัฒนสิทธิ์)
ผู้อำนวยการ กศน.อำเภอสุไหงปาดี
ใบความรู้
ใหผูเรียนดําเนินการตามขั้นตอน ดังนี้
1. ศึกษารายละเอียดโครงสรางรายวิชาโดยละเอียด เพื่อใหผูเรียนทราบวาตองเรียนรูเนื้อหา
ในเรื่องใดบาง
2. วางแผนกําหนดระยะเวลาและจัดเวลาที่ผูเรียนมีความพรอมจะศึกษารายวิชา เพื่อให
สามารถ ศึกษารายละเอียดของเนื้อหาใหครบทุกบทเรียน และทํากิจกรรมตามทกําหนดใหทันกอน
ี่
สอบปลายภาค
3. ทําแบบทดสอบกอนเรียนของรายวิชาตามทกําหนด เพื่อทราบพื้นฐานความรูเดิมของผู
ี่
เรียน และตรวจสอบคําตอบจากแนวคําตอบ/เฉลยทายเลม
4. ศึกษาเนื้อหาของแตละบทเรียนอยางละเอียดใหเขาใจ ทั้งในหนังสือเรียนและสื่อประกอบ
ํ
(ถามี) และทํากิจกรรมที่กาหนดไวใหครบถวน
5. ทําแตละกิจกรรมเรียบรอยแลว ผูเรียนสามารถตรวจสอบคําตอบไดจากแนวคําตอบ/
เฉลยทายเลม หากผูเรียนยังทํากิจกรรมไมถูกตองใหผูเรียนกลับไปทบทวนเนื้อหาในเรื่องนั้น ๆ ซ้ํา
จนกวาจะเขาใจ
6. หลังจากศึกษาเนื้อหาครบทุกบทเรียนแลว ใหผูเรียนทําแบบทดสอบหลังเรียน และ
ตรวจสอบ แนวคําตอบจากเฉลยทายเลม วาผูเรียนสามารถทําแบบทดสอบไดถูกตองทุกขอหรือไม
หากขอใดยังไมถูกตอง ใหผูเรียนกลับไปทบทวนเนื้อหาในเรื่องนั้นใหเขาใจอกครั้ง ขอแนะนํา ผูเรียน
ี
ควรทําแบบทดสอบหลังเรียน ใหไดคะแนนมากกวาแบบทดสอบกอนเรียน และควรไดคะแนนไมน
อยกวารอยละ 60 ของแบบทดสอบทั้งหมด เพื่อใหมั่นใจวาจะสามารถสอบปลายภาคผาน
7. หากผูเรียนไดศึกษาเนื้อหาและทํากิจกรรมแลวยังไมเขาใจ ผูเรียนสามารถสอบถามและ
ขอคําแนะนําไดจากครูหรือคนควาจากแหลงเรียนรูอื่น ๆ เพิ่มเติมได
แบบทดสอบก่อนและหลังเรียน
วิชา การป้องกันการทุจริต
คำชี้แจง : ให้ผู้เรียนตอบคำถามให้ถูกต้อง
1. ขอใดสําคัญที่สุดในการจัดกระบวนการคิดเปน
ก. ผูเรียน ข. ผูสอน
ค. กระบวนการ ง. สภาพปญหา
2. บริษัทใหของขวัญเปนทองคําแกเจาหนาที่ เจาหนาที่ก็เรงรัดคืนภาษีใหกอนโดยวิธีลัดคิว เพื่อตองการ ได
ของขวัญอีกครั้ง เปนการทุจริตในรูปแบบใด
ก. การรูขอมูลภายใน ข. การรับผลประโยชน
ค. คูสัญญากับเอกชน ง. การสรางถนนในชุมชน
3. เมื่อนําผลการตัดสินใจไปปฏิบัติแลวยังไมพอใจ ควรทําอยางไร
ก. ทิ้งไวระยะหนึ่งเพื่อใหสภาพสังคมมีการเปลี่ยนแปลง
ข. คนควาหาขอมูลเพิ่มเติม แลวกลับไปดําเนินการตามกระบวนการใหม
ค. ยกเลิกผลการตัดสินใจนั้นเพราะเห็นวาไมถูกตอง
ง. ใหกลับไปทบทวนกระบวนการใหม เพื่อหาขอบกพรอง
4. ขอใดไมใชสาเหตุของการทุจริต
ก. กฎหมาย ระเบียบ ขอกําหนดมีชองวาง ข. เจาหนาที่มีอํานาจสิทธิขาดในการใชดุลพินิจ
ค. ไมมีกลไกที่มีประสิทธิภาพในการควบคุม ง. การเปลี่ยนตําแหนงของผูปฏิบัติงาน 139
5. การปฏิบัติตนในขอใดแสดงถึงความมีวินัยในตนเอง
ก. การเขาคิวซื้ออาหาร ข. การแบงขนมใหเพื่อน
ค. การทําความสะอาดบาน ง. การมอบของขวัญใหผูใหญ
6. กรณีใดเขาขายการทุจริต
ก. การลักทรัพย ข. การซื้อขายหวยใตดิน
ค. หัวหนางานขมขูพนักงาน ง. ลาปวยโดยใชใบรับรองแพทยปลอม
7. ความไมทนตอการทุจริตตรงกับความหมายขอใด
ก. ใหเพื่อนลอกการบาน ข. มีคนแซงคิวกอนหนาจึงเขาไปเตือน
ค. ใชรถยนตของราชการไปเที่ยวในวันหยุด ง. เห็นคนหยิบสินคา แลวไมจายเงินก็ทําเฉย ๆ
8. ขอใดไมใชสาเหตุของการทุจริต
ก. โครงสรางสังคมไทยระบบอุปถัมภ ข. กระบวนการยุติธรรมไมเขมแข็ง
ค. กระแสบริโภคนิยม วัตถุนิยม ง. ความรูเทาไมถึงการณ