The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.

Bahan Ajar Busana Adat Jawa gagrak Yogyakarta_2

Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Published by irkhamudin.2022, 2022-10-09 00:10:06

Bahan Ajar Busana Adat Jawa gagrak Yogyakarta_2

Bahan Ajar Busana Adat Jawa gagrak Yogyakarta_2

bahan ajar

Busana adat gagrak
yogyakarta

KELAS XI SEMESTER GASAL
KURIKULUM MERDEKA


IRKHAMUDIN, S.PD.

SMK NEGERI 5 YOGYAKARTA

Materi
Memahami pemakaian dan penggunaan serta
pemaknaan busana Jawa gagrak Ngayogyakarta dan
mempraktikkan pemakaian dan penggunaan busana

Jawa gagrak Ngayogyakarta.

Capaian Pembelajaran & CP Elemen

Capaian Pembelajaran: Pada akhir fase E, peserta

didik memiliki kedapatan berbahasa untuk

berkomunikasi dan bernalar sesuai dengan tujuan,

konteks sosial, akademis, dan dunia kerja. Peserta

didik dapat memahami, mengolah,

menginterpretasi, dan mengevaluasi informasi dari

berbagai tipe teks tentang topik yang beragam.

Peserta didik dapat menyintesis gagasan dan

pendapat dari berbagai sumber. Peserta didik

dapat berpartisipasi aktif dalam diskusi dan

debat. Peserta didik dapat menulis berbagai teks

untuk menyampaikan pendapat dan

mempresentasikan serta menanggapi informasi

nonfiksi dan fiksi secara kritis dan etis.

CP Elemen :
1.Menyimak: Peserta didik dapat mengevaluasi dan
mengkreasi informasi berupa gagasan, pikiran,
perasaan, pandangan, arahan atau pesan yang
akurat dari materi busana adat Jawa gagrak
Yogyakarta.
2.Membaca: Peserta didik mengevaluasi informasi
berupa gagasan,pikiran, pandangan, arahan atau
pesan dari informasi materi busana adat Jawa
gagrak Yogyakarta.
3.Menulis: Peserta didik dapat menulis makna
filosofis dalam busana adat Jawa gagrak
Yogyakarta.

Profil Pelajar Pancasila dan Tujuan
Pembelajaran

Bergotong royong: peserta didik dapat bekerjasama
dalam kelompok saat pembelajaran busana adat
Jawa gagrak Yogyakarta.
Mandiri: peserta didik dapat belajar dan
menyelesaikan tugas secara mandiri dan
bertanggungjawab dalam pembelajaran busana adat
Jawa gagrak Yogyakarta.
Bernalar kritis: peserta didik berfikir dengan kritis
untuk memahami materi busana adat Jawa gagrak
Yogyakarta.
Kreatif: peserta didik dengan kreatif
mengembangkan diri dalam pembelajaran busana
adat Jawa gagrak Yogyakarta.

Melalui pembelajaran Problem Based Learning,
setelah menyimak materi presentasi, peserta didik
dapat menyebutkan bagian-bagian busana adat
Jawa gagrak Yogyakarta (C1).
Melalui pembelajaran Problem Based Learning,
setelah menyimak video, peserta didik dapat
menjelaskan urutan dan cara pemakaian busana adat
Jawa gagrak Yogyakarta (C2).
Melalui pembelajaran Problem Based Learning,
setelah berdiskusi dalam kelompok, peserta didik
dapat menganalisis makna filosofis dalam bagian-
bagian busana adat Jawa gagrak Yogyakarta (C4).
Melalui pembelajaran Problem Based Learning,
setelah berdiskusi dalam kelompok peserta didik
dapat menyimpulkan (C6) makna filosofis dan pitutur
luhur dalam busana adat Jawa gagrak Yogyakarta
dalam presentasi.
Melalui pembelajaran Project Based Learning, peserta
didik dapat mempraktekkan penggunaan busana
adat Jawa gagrak Yogyakarta (P3).
Melalui pembelajaran Project Based Learning, peserta
didik dapat membuat produk video busana adat Jawa
gagrak Yogyakarta (P5).

Peta Konsep

Menyebutkan Menganalisis
bagian-bagian makna bagian dari
busana adat
busana adat
gagrak gagrak
Yogyakarta
Yogyakarta

Menyimpulkan
makna filosofis
dan piturut luhur

busana adat
gagrak

Yogyakarta berita

Syntax PBL

BUSANA ADAT GAGRAK
YOGYAKARTA

Memahami pemakaian dan
penggunaan serta pemaknaan
busana Jawa gagrak Ngayogyakarta
dan mempraktikkan pemakaian dan
penggunaan busana Jawa gagrak

Ngayogyakarta.

Syntax PjBL

Mempraktekan Membuat Produk
penggunaan video dari
busana adat
gagrak penggunaan busana
Yogyakarta adat gagrak
Yogyakarta

FASE 1 ORIENTASI PADA PESERTA DIDIK

Semaken video ing ngandhap!
https://www.youtube.com/watch?v=O-KWp3GsWlE

Bibar nyemak video, wangsulana pitakonan ing
ngandhap!

o Sinten ingkang nate ngagem busana adat Jawa
gagrak Yogyakarta kanthi jangkep?
o Dinten punapa kemawon nalika ngagem busana
adat Jawa gagrak Yogyakarta?
o Sebutna perangan busana adat Jawa gagrak
Yogyakarta kanthi jangkep ugi urut!

FASE 2 Mengorganisasi Peserta Didik untuk Belajar
Waosen materi ing ngandhap!

Busana adat gagrak ngayogyakarta
inggih punika busana adat tradisional
saking tlatah Yogyakarta (DIY) ingkang
gadhah titikan saking Bhumi Mataraman.
Busana punika dipunagem dening
peserta didik, pegawai saha warga rikala
dinten Kemis Pahing utawi wonten ing
kalampahan acara khusus.

Kenging punapa kedah sinau busana
adat?.

Ajining diri saka lathi , Ajining raga utawa salira saka
busana.
Tiyang dipunurmati saking pocapan, tindhak-
tandhukipun.
pepanggihan sepisan ugi saged ketingal saking
busananipun

punapa kautamanipun busana adat?

Busana saged dados sarana hamemangun watak
njaba njero.
Ugi saged dados busana rasa bawa. Rasukan ingkang
diagem kedah trep kaliyan kahanan ugi panggenan.

Perangan busana adat gagrak Yogyakarta

iket dipunagem kangge nutupi sirah
ingkang pundi sirah punika
panggenanipun angen-angen saha
pemikiran manungsa. Gadhah makna
manungsa menika kedah saged ngiket
(naleni) penggalihipun saha gadhah
pemikiran ingkang kukuh.
Iket ugi dipunsebat udheng utawi
blangkon. Menawi gagrak Yogyakarta
wonten mondholipun, ingkang gagrak
Surakarta boten wonten.

Perangan busana adat gagrak Yogyakarta

Sanggul inggih menika perangan
busana adat Jawi ingkang awujud
rikma tambahan. Wonten ing
Yogyakarta dipunsebat sanggul gulung
tekuk.
Sanggul gadhah pralambang menawi
tiyang estri kedah nyimpen masalah
kaluwarga (diumpetke kados sanggul
wonten ing wingking). Sanggul ingkang
radi awrat bobotipun, pralambang

sanajan abot masalahipun, kedah
kiyat dilakoni.

Perangan busana adat gagrak Yogyakarta

Rasukan wonten ing busana adat Jawi
Yogyakarta dipunsebat surjan lurik.
menawi Surakarta dipunsebat beskap.
Surjan lurik ditepangaken sunan
Kalijaga dados baju taqwa. Rasukan
menika pralambang manungsa ing
donya menika saged tentrem menawi
ngrasuk setunggaling agami wonten
ing gesangipun.

Perangan busana adat gagrak Yogyakarta

Rasukan wonten ing busana adat Jawi
Yogyakarta ugi kathah jinisipun kados
ta surjan lurik kangge warga biyasa.
Wonten ugi surjan ontrokusuma
ingkang motif kembang (cerah) ugi
surjan jaguad motif kembang (gelap)
kangge punggawa keraton

Perangan busana adat gagrak Yogyakarta

Surjan menika gadhah pralambang kadosta
ambanipun lurik. Lurik ingkang langkung amba
dados pralambang langkung inggil derajatipun
ingkang ngagem.
Benik (kancing) ugi gadah pralambang manungsa
menawi nindhakaken samubarang kedah diniknik
utawi dipenggalih kanthi saestu.
Benik wonten 3 pasang (6 benik) ing gulu kangge
nggambaraken rukun iman.
Lajeng wonten 2 benik ing dhadha kiwa tengen
kangge pralambang 2 kalimat syahadat.
Lajeng wonten 3 benik ing nglebet (ngajeng
padhajaran) ingkang nggambaraken 3 nafsu
ingkang kedah dipunpendhem inggih menika nafsu
bahimah (hewani), nafsu lauwamah (nafsu
mangan kalihan ngombe), ugi nafsu syaitoniah
(nafsu setan).
wonten ugi 5 benik wonten lengen ingkang gadhah
makna rukun Islam (syahadat, shalat, puasa,
zakat, kalihan haji).

Perangan busana adat gagrak Yogyakarta

Rasukan putri inggih menika kebaya tangkeban
ugi kebaya lurik. Menawi kebaya ingkang alus
gadhah makna tiyang estri kedah alus tindak
tandukipun.

Perangan busana adat gagrak Yogyakarta

Lonthong ingkang kangge nggubed sinjang
gadah pralambang manungsa menika kedah
ubed kangge anggenipun makarya utawi
nyambut damel.

Perangan busana adat gagrak Yogyakarta

Epek gadah pralambang dados manungsa
kedah epek (golek) ilmu ingkang migunani
Timang gadhah makna manungsa menika nalika
pados ilmu dipunlampahi kanthi gamblang,
boten mamang.

Perangan busana adat gagrak Yogyakarta

Dhuwung utawi keris menika gadhah luk (lekuk)
ingkang mesthi ganjil. Gadhah makna
manungsa gesang menika mesthi wonten
kemawon kekiranganipun (ganjil/boten genep).

Perangan busana adat gagrak Yogyakarta

Jarik utawi sinjang gadhah piwulang "aja
gampang serik" ingkang gadhah makna dados
manungsa kedah langkung nriman, boten
gampil serik utawi meri kalihan tiyang sanes.
Jarik Yogyakarta gadhah werni dhasar pethak
(putih) kalihan cemeng (hitam). Menawi jarik
Surakarta gadhah werni dasar soklat (cokelat)
ugi jene (kuning).
Wonten jarek punika dipundamel wiru ingkang
cacahipun ganjil, gadhah pralambang "wiwiren
aja nganti kleru" inggih punika maknanipun
kedah teliti sampun ngantos klentu.

Perangan busana adat gagrak Yogyakarta

Sendhal utawi cenela saking tembung
canthelna ing jroning nala. Cenela ingkang
dipunagem wonten samparan ugi saged
gadhah makna nyembah Gusti (Tuhan)
(menyembah di kaki-Nya).

Makna pitutur busana adat gagrak
Yogyakarta

Saking sedaya perangan rasukan punika,
gadhah pitutur luhur inggih menika dados
manungsa kedah taat dhateng Gusti Ingkang
Maha Agung. Sedaya manungsa gadhah
kekirangan, kantun nglampahi gesang kanthi
takdiripun, sampun ngantos meri utawi serik
dhateng manungsa sanesipun.

DAFTAR PUSTAKA

Purnamaeti, Ephy, dkk. 2021. Rinumpaka Kelas XI.
Klaten: Sinar Pengetahuan Klaten
Setya Amrih Prasaja & Umi Kuntari .2019. WIBAWA:
Wiyata Basa Jawa Kelas XI. Yogyakarta: Dinas
Pendidikan Pemuda dan Olahraga Daerah Istimewa
Yogyakarta
Widaryatmo, Gandung dkk. 2013. Prigel Basa Jawa
Jilid 1. Jakarta: Erlangga
Kamus Online: https://www.sastra.org/leksikon
Jurnal:
Perwitasari, Woro Palupi, and Kapti Asiatun.
"PENGGUNAAN PAKAIAN TRADISIONAL GAGRAK
NGAYOGYAKARTA DI SMP NEGERI 8 YOGYAKARTA."
Jurnal Fesyen: Pendidikan dan Teknologi 10.3 (2021).
Purnasari, Anis Ratih. "PERSESPSI SISWA TERHADAP
BUSANA ADAT GAGRAK NGAYOGYAKARTA DI SEKOLAH
MENENGAH KEJURUAN MA’ARIF 2 SLEMAN
YOGYAKARTA."
Sabatari, Widyabakti. "Makna Simbolis Motif Batik
Busana Pengantin Gaya Yogyakarta." Laporan
Penelitian. Jurusan PTBB (2012).


Click to View FlipBook Version