Buletin Keusahawanan

e - BULE TIN KEUSAHAWA NA N PENAUNG Sidang Editor e-Buletin berhak meminda mengubah dan
YBhg. Dato’ Zulfikri bin Osman menggarap manuskrip yang dihantar agar bersesuaian
Timbalan Ketua Pengarah (Keusahawanan) dengan garis panduan yang ditetapkan dan tidak
MARA mengubah isi asalnya. Semua manuskrip yang diterima
sama ada disiarkan ataupun tidak disiarkan tidak akan
PENERBIT EKSEKUTIF dikembalikan. Manuskrip ini juga boleh digunapakai oleh
Nor Zaini binti Abu Kassim pihak yang diberi kebenaran untuk masa-masa akan
Pengarah datang. Kami mengalu-alukan sebarang cadangan atau
Bahagian Inovasi & Teknologi Kreatif MARA komentar, surat menyurat, rencana dan ulasan ke meja
Sidang Redaksi atau email ke [email protected]
PENERBIT
Jamizan bin Baki Sebarang pertanyaan hendaklah dialamatkan kepada:
Timbalan Pengarah II
Pengarah
EKSEKUTIF EDITOR Bahagian Inovasi & Teknologi Kreatif MARA
Zuliana Haslinda binti Anhar Zubir Tingkat 4, Ibu Pejabat MARA
Timbalan Pengarah I 50609 Jalan MARA, Kuala Lumpur.
Tel: 03 2613 2401
EDITOR/WARTAWAN Faks: 03 2691 0075
Anita binti Kudin Email: [email protected]
Ketua Penolong Pengarah

KREATIF
Noor Leala binti Hussain
Penolong Pengarah

JURUFOTO
Produksi Kreatif

TEKNIKAL & HEBAHAN
Iswardy Adha bin Mohamad
Penolong Pegawai Teknologi Maklumat (Kanan)

2

ISI KANDUNGAN

Keluaran Oktober 2021

MARA SALUR RM70JUTA BIAYA PROGRAM MARA KELANTAN
USAHAWAN AUTOMOTIF
BANTU USAHAWAN INISIATIF TAMBAH
(PEMULIH) 18-19
4-5

PERASMIAN PREMIS PERNIAGAAN MERANGKA STRATEGI
MAZLAN & HASHIMAH
PERNIAGAAN DAN KEWANGAN SYARIKAT
20-23
6-7

MARA SARAWAK HULUR BANTUAN ProSPEC U.n.i

FARMASI LAHIRKAN USAHAWAN BERDAYA SAING

8-9 24-25

LAWATAN KERJA GTG BANTU KAMI MENEMBUSI PASARAN GLOBAL
26-27
YB. PENGERUSI MARA KE PMD CHERAS, BANDAR TUN
RAZAK

10-11

LAWATAN KERJA PENGURUSAN BAKERI e - BULE TIN KEUSAHAWA NA N

YB. PENGERUSI KE BUTIK KAPTEN MELAHIRKAN USAHAWAN DINAMIK
SDN. BHD.

12-13 28-29

BICARA EKSKLUSIF BERSAMA PENGURUSAN PENGENDALI MAKANAN (BESS)
PENGARAH MARA NEGERI KELANTAN 30-31

14-17

3

MARA Salur RM70juta Biaya
Usahawan Automotif

e - BULE TIN KEUSAHAWA NA N ALOR SETAR: MARA menyalurkan pinjaman RM70 juta kepada Mazlan dan Hashimah (PMH) Sdn Bhd, hari ini. Beberapa
48 usahawan dalam bidang automotif di seluruh negara sejak program khas turut dibangunkan bagi memantapkan lagi
2013. YB. Datuk Seri Mahdzir Khalid, Menteri Pembangunan usahawan dalam bidang berkenaan. Antaranya ialah program
Luar Bandar berkata, menerusi program MARA Integrated Pembangunan Usahawan Automotif MARA PETRONAS
Smart Auto (MISA), setiap usahawan boleh mendapatkan (PIMP), program Khas Auto Glass Expert (AGE) dan pelbagai
pembiayaan maksimum RM1 juta mulai 2019 berbanding program keusahawanan yang menyasarkan pengembangan
maksimum RM5 juta sebelum itu. perniagaan dalam industri automotif.
“Ekosistem lengkap MARA dalam membangunkan industri “Automotif adalah antara bidang TVET yang mendapat
automotif bermula dengan pendidikan, latihan teknikal dan sambutan memberangsangkan serta melahirkan usahawan
vokasional (TVET) yang menyediakan program automotif berjaya.Kita juga memberi fokus kepada dua (2) elemen utama
dalam pelbagai peringkat hingga kepada penyediaan fasiliti iaitu melahirkan tenaga kerja profesional serta berkemahiran,”
keusahawanan antaranya merangkumi latihan, bantuan katanya. MARA juga menyediakan pelbagai bantuan termasuk
pembiayaan dan khidmat nasihat. untuk pembelian peralatan, modal pusingan, pengubahsuaian
“Malah skim pembiayaan khas bagi usahawan automotif bengkel serta siri latihan peningkatan perniagaan. Sementara
melalui MISA juga disediakan khusus untuk usahawan itu, Mahdzir berkata KPLB akan melakukan intergrasi bagi
mengembangkan perniagaan dan menaik taraf bengkel memastikan isu kemiskinan dapat ditangani. Pihaknya akan
mereka,” katanya selepas merasmikan pusat servis Perniagaan menganalisis data beberapa kategori kemiskinan daripada
miskin tegar sehinggalah kategori miskin di kawasan luar
bandar.

4

“Kita menyambut baik kenyataan Perdana Menteri bagi
mewujudkan seorang penyelaras di setiap daerah agar isu
kemiskinan dapat diatasi dengan lebih berkesan. “Kita akan
sediakan data kategori orang miskin ini daripada miskin tegar
hingga peringkat yang tertentu. Contohnya sekiranya agensi
lain sudah memberi kursus kemahiran kepada golongan
miskin ini, kita akan pastikan perkara ini dapat dikoordinasi
supaya KPLB dapat tawarkan kursus yang berbeza,” katanya.

e - BULE TIN KEUSAHAWA NA N

5

e - BULE TIN KEUSAHAWA NA N Perasmian Premis

Perniagaan Mazlan &
Hashimah

YB. Dato’ Seri Mahdzir bin Khalid, Menteri
Pembangunan Luar Bandar telah hadir ke
premis Perniagaan Mazlan & Hashimah
(PMH) yang merupakan usahawan bidang
automotif bimbingan MARA. Turut hadir
YBhg. Dato’ Ramlan bin Harun, Ketua
Setiausaha Kementerian Pembangunan
Luar Bandar serta YBhg. Dato’ Azhar bin
Abdul Manaf, Ketua Pengarah MARA.

6

Dalam lawatan berkenaan, YB. Menteri e - BULE TIN KEUSAHAWA NA N
telah sudi menyempurnakan perasmian
premis PMH yang terletak di Jalan Tunku
Abdul Rahman, Lencong Barat, Alor
Setar. Terdahulu, Encik Izwan bin Mazlan
selaku pemilik perniagaan PMH yang
juga merupakan bekas pelajar Institusi
Pendidikan MARA (IPMa) telah memberikan
taklimat berkaitan perniagaan kepada YB.
Menteri dan tetamu yang hadir diikuti
dengan lawatan ke sekitar premis PMH.

7

e - BULE TIN KEUSAHAWA NA N Majlis Amanah Rakyat (MARA) telah
menyalurkan peruntukan sebanyak
RM9.42 juta yang memberi manfaat
secara langsung kepada lebih
daripada 1,500 usahawan di negeri
Sarawak bagi tahun 2021. Usaha
berterusan yang dilaksanakan
MARA menerusi bantuan sokongan
perniagaan menyeluruh adalah fokus
untuk memulihkan ekonomi serta
perniagaan usahawan yang terjejas
akibat pandemik COVID 19.

8

Timbalan Menteri Pembangunan Luar Bandar, YB. Datuk e - BULE TIN KEUSAHAWA NA N
Haji Hasbi bin Habibollah berkata, ”bantuan perniagaan
yang disediakan ini adalah khusus untuk usahawan yang
terjejas dalam menguruskan aliran tunai, mengekalkan
pekerja serta memastikan kapasiti perniagaan pulih
dengan pantas apabila sektor ekonomi dibuka secara
beransur-ansur.”

Melalui Skim Pembiayaaan Prihatin Mikro (S3P), seramai
121 usahawan mikro yang terjejas telah dibantu
dengan peruntukan berjumlah RM4.45 juta. Manakala
bagi meningkatkan penglibatan dan memperkasakan
usahawan wanita, sebanyak RM1.21 juta telah disalurkan
dan kemudahan ini telah memberi manfaat kepada 28
usahawan wanita dalam perusahaan mikro hingga kecil.

MARA juga memberikan moratorium pembiayaan kepada
1,010 penerima pembiayaan di negeri Sarawak yang
melibatkan implikasi kewangan sebanyak RM2.228 Juta.
Insentif ini seharusnya dapat memberi sedikit kelegaan

kepada peniaga untuk berhadapan dengan pandemik. Di
atas keprihatinan MARA untuk meringankan beban yang
ditanggung oleh usahawan, penyewa premis perniagaan
telah dikecualikan daripada membayar sewa bagi tempoh
tiga (3) bulan bermula Julai hingga September 2021 dan
diikuti dengan pemberian diskaun 30 peratus ke atas premis
perniagaan sehingga bulan Disember 2021 yang melibatkan
341 penyewa dengan nilai keseluruhan sebanyak RM1.532
juta.

Datuk Haji Hasbi turun padang meninjau sendiri situasi
perniagaan penyewa di premis perniagaan MARA Arked Astana
serta mendapatkan pandangan dan maklumbalas daripada
komuniti usahawan bentuk bantuan lain yang diperlukan.
Beliau juga turut menyampaikan surat pengecualian bayaran
sewaan premis dan surat tawaran kemudahan pembiayaan
kepada beberapa usahawan berkaitan semasa sesi tersebut.
Turut bersama beliau ialah Dr. Azmi bin Amat Murjan,
Pengarah MARA Sarawak.

9

e - BULE TIN KEUSAHAWA NA NLawatan Kerja
YB. Pengerusi MARA Ke PMD
Cheras, Bandar Tun Razak

10

Sesi Penyerahan Cek Pembiayaan MARA telah Pelbagai usaha yang dilakukan bagi membantu Perusahaan
disempurnakan oleh YB Dato’ Hajah Azizah binti Datuk Seri Kecil dan Sederhana (PKS) Mikro Bumiputera melalui SPiM,
Panglima Haji Mohd Dun, Pengerusi MARA, turut mengiringi SPAK dan S3P bagi meneruskan kelangsungan perniagaan.
YBhg. Dato’ Zulfikri bin Osman, Timbalan Ketua Pengarah Seramai empat (4) usahawan bimbingan MARA Wilayah
(Keusahawanan), Puan Rohayah binti Mohd Zain , Timbalan Persekutuan Kuala Lumpur telah menerima cek pembiayaan
Ketua Pengarah (Khidmat Pengurusan) dan Encik Ahmad MARA SPiM dan S3P.
Izlan bin Idris, Pengarah MARA Wilayah Persekutuan Kuala
Lumpur.

e - BULE TIN KEUSAHAWA NA N

11

e - BULE TIN KEUSAHAWA NA NLawatan Kerja
YB Pengerusi ke Butik Kapten
Sdn. Bhd.

YB Dato’ Hajah Azizah binti Datuk Seri
Panglima Haji Mohd Dun meluangkan
masa melawat ke premis perniagaan
Kapten Batik dan menyampaikan cek
pembiayaan MARA kepada usahawan
Mohd Ekram bin Mohamad Suhimin,
pemilik syarikat Butik Kapten Batik
Sdn.Bhd.Usahawan ini telah menerima
kemudahan Skim Pembiayaan Mudah
Jaya (SPiM) bagi membantu usahawan
dalam pengembangan perniagaan.
Turut hadir Bersama YBhg. Dato’
Zulfikri bin Osman, Timbalan Ketua
Pengarah MARA (Keusahawanan),
Puan Rohayah binti Mohd Zain,
Timbalan Ketua Pengarah MARA
(Khidmat Pengurusan) dan Encik
Ahmad Izlan bin Idris, Pengarah MARA
Wilayah Persekutuan.

12

e - BULE TIN KEUSAHAWA NA N 13

e - BULE TIN KEUSAHAWA NA N 14

Apakah pendekatan MARA Kelantan dalam merangka Kelantan untuk sampai ke tahap sekarang? Dan apakah
dan melaksanakan program-program di bawah Sektor
Keusahawanan untuk jangka masa lima (5) tahun? cabaran akan datang yang akan dihadapi oleh MARA Kelantan
Pelan Strategik MARA (PSM) 2021-2025 yang telah digubal
menjadi rujukan utama pelan pembangunan sektor dalam mengekalkan perancangan yang terdapat dalam Plan
keusahawanan MARA. MARA Kelantan menggunakan PSM
2021-2025 sebagai panduan dalam merangka program- Strategik MARA?
program keusahawanan selari dengan hala tuju sektor Bukanlah suatu perkara yang mudah untuk meletakkan
keusahawanan MARA dan lima (5) outcome telah digariskan MARA Kelantan sebuah organisasi keusahawanan yang
yang menjadi indikator dalam perancangan program- unggul tanpa ada komitmen dan kerjasama yang mantap
program tersebut. Ekosistem Keusahawanan MARA yang dari pelbagai pihak. Peranan usahawan itu sendiri menjadi
lengkap adalah satu kelebihan kepada MARA secara amnya pemangkin yang meletakkan MARA Kelantan ke depan
dan MARA Kelantan secara khususnya dalam merangka dalam menerajui organisasi keusahawanan di Kelantan.
program-program untuk mencapai matlamat yang disasarkan. Walau bagaimana pun, cabaran utama MARA Kelantan adalah
Ekosistem keusahawanan MARA yang lengkap ini merujuk membawa produk dan perniagaan usahawan menembusi
kepada modal insan yang dilatih dan dilahirkan, program pasaran antarabangsa disebabkan faktor luaran dan faktor
bisnes yang diwujudkan dan sokongan kemudahan yang dalaman. Faktor dalaman seperti kesediaan usahawan
disediakan. untuk memenuhi standard piawaian. Perubahan teknologi
yang sangat pantas meletakkan usahawan MARA Kelantan
Sepanjang menggalas amanah sebagai Pengarah MARA khususnya yang tinggal di kawasan pedalaman sedikit
Negeri, tuan telah menyaksikan banyak kejayaan-kejayaan ketinggalan yang mana menjadi fokus utama MARA Kelantan
membawa usahawan Bumiputera ke satu aras yang boleh juga iaitu membangunkan usahawan luar bandar selaras
dibanggakan. Apakah cabaran utama MARA khususnya MARA dengan tagline “LUAR BANDAR SEJAHTERA”. Dengan adanya
program-program di bawah pembangunan usahawan seperti
latihan keusahawanan, program pensijilan dan program
pendigitalan, masalah ini dapat diatasi.

e - BULE TIN KEUSAHAWA NA N

15

e - BULE TIN KEUSAHAWA NA N Cabaran yang dihadapi pada masa hadapan adalah peluang pemasaran pendigitalan dengan memberi pendedahan
pada hari ini. Matlamat MARA Kelantan adalah melahirkan pemasaran atas talian, penggunaan aplikasi media sosial
seramai yang mungkin pemain industri atau dengan kata yang relevan pada masa kini bagi membolehkan usahawan
lain adalah melahirkan hero-hero dalam 5 (lima) industri mempunyai alternatif untuk memasarkan produk dan
utama iaitu perkhidmatan, automotif, makanan & minuman, perkhidmatan mereka. Bagi usahawan MARA Kelantan yang
gaya hidup dan pembinaan. Inilah cabaran utama MARA mempunyai kemudahan seperti pembiayaan perniagaan dan
Kelantan pada masa hadapan. Bagi mencapai matlamat ini, yang terlibat dengan penyewaan premis perniagaan, MARA
program-program berstruktur dan berimpak tinggi dirangka Kelantan memperkenalkan Program Pembiayaan Pemulihan
dan dilaksanakan bagi merealisasikan outcome sektor Perniagaan (S3P). Insentif dalam bentuk moratorium dan
keusahawanan yang terkandung dalam Pelan Strategik MARA diskaun penyewaan juga diberikan sebagai langkah untuk
(PSM) 2021-2025. merancakkan lagi aliran wang tunai perniagaan dengan
matlamat utama usahawan MARA Kelantan agar dapat
Pandemik Covid-19 merupakan satu ancaman kepada seluruh meneruskan kelestarian perniagaan dalam musim Pandemik
COVID 19 ini. Tidak cukup dengan itu, MARA Kelantan juga
dunia ketika ini. Banyak sektor terjejas tidak terkecuali memperkenalkan program penjadualan dan penstrukturan
semula pembiayaan kepada usahawan yang terkesan dengan
usahawan PKS. Boleh tuan jelaskan bagaimanakah MARA Pandemik COVID 19.

Kelantan khususnya membantu usahawan terutama untuk Apakah fasiliti-fasiliti keusahawanan yang disediakan untuk

bangkit semula dan mengekalkan perniagaan mereka dalam memastikan ia sentiasa relevan dan mengikut kehendak

norma baharu? pasaran?
Tahun 2020 dunia dikejutkan dengan wabak COVID 19 Sepertimana yang saya maklumkan, MARA mempunyai
dan masih berlarutan sehingga sekarang. Wabak ini telah ekosistem keusahawanan yang lengkap merangkumi modal
menukarkan 360 darjah kehidupan seharian. Impaknya insan, program-program atau bisnes yang diwujudkan dan
sangat besar dan yang paling terkesan adalah yang sokongan kemudahan. Modal insan merujuk kepada usahawan
menjalankan perniagaan atau usahawan. Lima (5) industri yang dilatih, pelajar MARA keluaran Institusi Pendidikan
fokus MARA Kelantan juga terkesan dan industri yang paling MARA (IPMa), mengikuti pelbagai bidang yang relevan dengan
teruk terjejas adalah industri perkhidmatan seperti Spa pasaran semasa. Program-program berstruktur dilaksanakan
Kecantikan dan perkhidmatan gunting rambut. Pandemik sehingga melahirkan usahawan yang dinamik dan menerajui
COVID 19 juga menjadi satu cabaran bagi MARA Negeri bidang teknikal dan profesional. Sebagai contoh di Kelantan,
Kelantan untuk membantu usahawan dalam mengekalkan telah dilahirkan usahawan dalam industri kesihatan seperti
kelestarian perniagaan mereka di dalam industri yang U.N.I Klinik, U.N.I Dental dan U.N.I Farmasi melalui program
diceburi. Bagi membantu usahawan yang terkesan akibat pembangunan usahawan professional (PROSPEC). Banyak
pandemik ini, MARA Kelantan telah mengambil langkah
drastik dengan menukar strategi. Boleh dikatakan 360 darjah
pelaksanaan bertukar. Usahawan diajar secara fokus kepada

16

lagi program-program yang diwujudkan secara fizikal di Tidak ada perkara lain yang menggembirakan MARA Kelantan e - BULE TIN KEUSAHAWA NA N
seluruh negara yang akan dikembangkan di Kelantan seperti selain melihat kejayaan usahawan yang dibimbing berada di
HITBARBER dan MARA in Fashion. persada antarabangsa dalam konteks perniagaan. Inilah hala
tuju MARA Kelantan yang dipertanggungjawabkan sebagai
Bukan itu sahaja, usahawan yang berada dalam ekosistem sebuah organisasi keusahawanan selari dengan visi dan
keusahawanan MARA dapat menikmati bantuan sokongan misi MARA untuk menjadi sebuah organisasi yang unggul
dalam bentuk latihan dan bimbingan, geran serta pembiayaan dan diberkati dalam memastikan MARA dapat membantu
perniagaan pelbagai skim. MARA Kelantan juga menyediakan meningkatkan pegangan ekuiti Bumiputera. Bagi mencapai
kemudahan infrastruktur perniagaan usahawan baharu hasrat ini dan mendokong hala tuju MARA secara amnya dan
yang memerlukan premis perniagaan. Pada masa ini, MARA MARA Kelantan secara khususnya, program-program berimpak
Kelantan mempunyai 661 lot premis perniagaan pada kadar tinggi akan sentiasa dirangka bagi memenuhi permintaan
yang rendah daripada pasaran dan berpatutan. Ekosistem ini industri. Program-program sedia ada yang masih relevan akan
akan dikekalkan dan sentiasa dikembangkan dengan idea diteruskan dan akan dibuat penambahbaikan sesuai dengan
dan program-program baharu untuk menjadikan ia relevan keperluan semasa. MARA Kelantan akan sentiasa membantu
dengan permintaan pasaran semasa. usahawan Bumiputera selagi ada usahawan Bumiputera
di atas bumi Kelantan yang tercinta ini. Aspirasi negara
Ke mana hala tuju MARA Kelantan dari aspek Pembangunan dalam membantu membangunkan usahawan juga menjadi
Usahawan samada memperkenalkan program-program baru, tanggungjawab MARA Kelantan untuk digalas.
mengekalkan program sedia ada atau menambaik program
latihan pembangunan usahawan dalam memperkasa
dan seiring dengan peredaran zaman dalam Sektor
Keusahawanan?

17

e - BULE TIN KEUSAHAWA NA NProgram MARA Kelantan

Bantu Usahawan Inisiatif
Tambahan (PEMULIH)

membantu usahawan yang terjejas akibat wabak COVID-19.
Sejak kedua-dua inisiatif ini dilaksanakan oleh pihak MARA
bermula April 2020 sehingga Ogos 2021, seramai 521
penyewa premis MARA Negeri Kelantan telah mendapat
manfaat dengan implikasi kewangan sebanyak RM1.5 juta.

Sesi penyerahan bantuan kepada usahawan MARA telah
disampaikan oleh YBhg. Dato’ Mohamed Farid bin Mohamed
Zawawi dan YB. Datuk Seri Sr. Haji Md.Alwi bin Haji Che Ahmad
yang merupakan Ahli Majlis MARA di Pejabat Pengurusan
Kawasan Industri MARA (KIM), Pengkalan Chepa, Kelantan
dan Pusat Khidmat ADUN Kok Lanas, Ketereh, Kelantan. Turut
hadir bersama mengiringi beliau adalah Tuan Haji Wahab bin
Yusof, Pengarah MARA Negeri Kelantan.

Program MARA Bantu Usahawan Inisiatif Tambahan (PEMULIH)
dilaksanakan adalah bertujuan membantu usahawan
Bumiputera yang terjejas akibat Pandemik COVID-19
meneruskan kelangsungan dan serta mempertingkatkan
daya tahan perniagaan mereka.

Sehingga 31 Ogos 2021, MARA Negeri Kelantan telah
meluluskan sebanyak 11.6 juta ringgit melibatkan pelbagai
skim kemudahan pembiayaan MARA seperti Pembiayaan
Kontrak SPIKE, SPIM, S3P dan Dananita yang telah memberi
manfaat kepada seramai 212 orang usahawan di negeri
Kelantan.

Melalui Pakej Perlindungan Rakyat dan Pemulihan Ekonomi
atau PEMULIH, kerajaan telah mengumumkan diskaun sewa
premis MARA sebanyak 30% bermula Julai sehingga Disember
2021. Atas keprihatinan bagi membantu meringankan beban
para penyewa premis perniagaan, MARA telah meluluskan
moratorium dan atau pengecualian bayaran sewa premis
perniagaan kepada semua penyewa bermula Julai sehingga
September 2021. Ini merupakan inisiatif tambahan PEMULIH,
usaha tambahan yang dilaksanakan oleh MARA untuk

18

e - BULE TIN KEUSAHAWA NA N 19

e - BULE TIN KEUSAHAWA NA NMerangka Strategi

Perniagaan dan Kewangan
Syarikat

20

Wabak Covid-19 yang melanda Malaysia dan dunia telah Program merangka strategi kewangan yang efektif dalam
memberi impak yang besar kepada sistem politik, ekonomi, menguruskan perniagaan telah diadakan. Persatuan Institusi
sosial, kesihatan dan pendidikan negara. Ekoran daripada Kewangan Pembangunan (ADFIM) telah menjemput Dato’
wabak yang berlaku dan pelaksanaan Perintah Kawalan Zulfikri bin Osman, (Timbalan Ketua Pengarah MARA
Pergerakan (PKP) oleh kerajaan telah menyebabkan (Keusahawanan), Encik Hasanul Israq (Ketua Unit Agrobank
beberapa perniagaan ditutup disebabkan syarikat tidak Centre Of Excellence) dan Dato’ Haji Zaihal Hazri (Pengarah
dapat menampung kos operasi perniagaan termasuk gaji Urusan Al-Meswak Mu’Min Sdn Bhd) sebagai panel jemputan.
pekerja hingga menyebabkan syarikat terpaksa membuang
pekerja. Menyusun atur strategi kewangan syarikat tidak
seharusnya dianggap membebankan. Ramai usahawan gagal
mengenalpasti masalah sebenar kewangan mereka.

e - BULE TIN KEUSAHAWA NA N

21

Dalam menghadapi situasi pandemik Covid-19 ini, usahawan usaha merangka strategi perniagaan, usahawan perlu
perlu merangka kembali strategi kewangan mereka agar mengubah strategi pemasaran perniagaan. Mereka perlu
dapat terus bertahan. Syarikat perlu mengolah strategi mengenalpasti produk mereka yang berpotensi untuk
perniagaan mereka agar bersesuaian dengan situasi endemik dipasarkan dan mengadaptasikan pemasaran secara atas
ini. Di Malaysia, banyak agensi yang menawarkan program talian. Selain daripada itu, mereka perlu memastikan produk
pembangunan keusahawanan dan melaksanakan program dan perkhidmatan yang ditawarkan menarik perhatian supaya
demi membantu usahawan. Majlis Amanah Rakyat (MARA) pelanggan menyedari kewujudan produk tersebut di dalam
antara agensi yang menawarkan ekosistem pembangunan pasaran. Beberapa penjimatan kos perlu dikaji semula iaitu
usahawan paling lengkap melibatkan tiga (3) elemen, iaitu dari segi kos penyewaan logistik, penyewaan gudang, utiliti
modal insan, bisnes dan fasiliti sokongan. dan lain-lain.

Sewaktu negara menghadapi Pandemik Covid-19, MARA tetap Dalam usaha memperkukuhkan kembali kewangan syarikat,
meneruskan tanggungjawab membantu usahawan-usahawan usahawan perlu bekerja keras mendapatkan kembali
mengadakan kursus dan program latihan secara atas talian. penghutang syarikat agar dapat menjana semula kos operasi
Webinar adalah salah satu perkembangan media pada ketika syarikat. Selain daripada itu syarikat perlu mencairkan
ini dan diadakan sebagai wadah untuk menyampaikan semula aset perniagaan yang ada agar dapat menampung
informasi secara tepat dan cepat kepada usahawan. Dalam kos yang terlibat. Menurut Dato’ Zulfikri, kerajaan telah

e - BULE TIN KEUSAHAWA NA N

22

memperkenalkan Pakej Perlindungan Rakyat dan Pemulihan meningkatkan daya tahan kewangan mereka dalam jangka
Ekonomi (PEMULIH) bagi membantu usahawan yang terkesan panjang. Usahawan perlu peka terhadap inisiatif-inisiatif
dan memerlukan bantuan bayaran balik pinjaman. MARA terus yang disediakan oleh pihak kerajaan dan juga mendapatkan
komited menyahut hasrat kerajaan dengan melaksanakan informasi terkini mengenai peluang-peluang perniagaan
pemberian moratorium dan beberapa insentif tambahan agar mereka tidak ketinggalan jauh terbelakang. Semangat
berupa pengecualian bayaran sewa premis perniagaan bagi yang jitu juga perlu ada dalam diri usahawan tersebut agar
semua penyewa MARA bermula Julai hingga September 2021, mereka terus dapat bertahan dalam era perniagaan yang
diikuti pula pemberian diskaun 30 peratus sehingga Disember semakin mencabar.
2021. Skim yang menyeluruh ini bukan sahaja membantu
peminjam membuat bayaran balik pinjaman mengikut Sumber Berita : Hasneeza Bt Harith
kemampuan mereka, malah peminjam juga mendapat Bahagian Infrastruktur Komersial (BIK)
manfaat menerusi nasihat pengurusan kewangan yang boleh

e - BULE TIN KEUSAHAWA NA N

23

ProSPEC U.n.i

Farmasi Lahirkan KELANTAN, September 2019 :
Usahawan Majlis Amanah Rakyat (MARA) telah
Berdaya Saing melancarkan program Pembangunan
Usahawan Profesional (ProSPEC)
di bidang farmasi dalam usaha
melahirkan lebih ramai usahawan
profesional khususnya dalam bidang
kesihatan untuk memiliki farmasi
sendiri. Di Kelantan, dua (2) farmasi
telah dibangunkan di bawah program
jenama U.n.i Farmasi bertempat di
Pengkalan Kubor, Tumpat dan Kota
Jembal, Kota Bharu.

U.n.i Farmasi Pengkalan Kubor, Tumpat

e - BULE TIN KEUSAHAWA NA N

24

Menurut Encik Muhammad Hilmi bin Mohd Hamdan, pemilik Semenjak pelancaran program ProSPEC U.n.i Farmasi, telah
U.n.i Farmasi di Pengkalan Kubor, Tumpat, kemudahan yang berjaya membangunkan 10 buah farmasi dalam tempoh
disediakan oleh MARA berjaya membantu merealisasikan setahun. Ini membuktikan MARA sentiasa komited dalam
impiannya memiliki perniagaan farmasi sendiri. Menurutnya melahirkan Iebih ramai usahawan profesional khususnya
lagi, farmasinya mula operasi pada Januari 2021, kini telah dalam bidang kesihatan untuk memiliki farmasi sendiri yang
mencapai nilai jualan yang memberangsangkan walaupun mampu berdaya saing.
beroperasi di kawasan luar bandar sekaligus mampu berdaya
saing walaupun terdapat pesaing utama dalam radius 1km
dari farmasi miliknya.

Bagi Siti Zainab binti Abdul Aziz pula, pemilik U.n.i Farmasi di
Kota Jembal,dengan membangunkan farmasi dibawah jenama
U.n.i Farmasi, beliau telah berjaya menghidupkan semula
farmasi milikya. Siti Zainab sebelum ini telah membuka
farmasi pada tahun 2017 dibawah nama Farmasi Hana.Melalui
program ProSpec, banyak yang beliau pelajari, dan dengan
bantuan kewangan MARA, beliau telah berjaya merubah imej
farmasinya menjadi sebuah farmasi yang lebih berdaya saing
dengan menawarkan pelbagai pakej perkhidmatan kesihatan
yang lengkap dan kompetetif sekaligus telah merekodkan
peningkatan jualan terkini sehingga 50%.

U.n.i Farmasi Kota Jembal, Kota Bharu

e - BULE TIN KEUSAHAWA NA N

25

GTG

BANTU KAMI MENEMBUSI
PASARAN GLOBAL

Ustaz Munif bersama pelanggan di salah satu booth jualan di Brunei Darussalam

e - BULE TIN KEUSAHAWA NA N Munif Hijazz Marketing Sdn.Bhd. wangi secara kecil-kecilan pada tahun program GTG MARA, Munif Hijjaz
merupakan usahawan yang dibangunkan 2010 setelah membuat beberapa Marketing Sdn.Bhd. telah berjaya
melalui program Gate to Global (GTG) penyelidikan dan pembangunan (R&D) mengeksport beberapa produk makanan
yang berjaya menembusi pasaran global produk minyak wangi berkenaan. sunnah ke Brunei, Jeddah, Arab Saudi
sekaligus melonjakkan hasil jualan. Pada tahun 2012, beliau telah beralih dan Singapura. Selain daripada itu,
“MARA telah menyediakan latihan dan perniagaan kepada produk makanan Munif Hijazz Marketing Sdn.Bhd. telah
program bersepadu untuk mengeksport dan minuman (F&B) kerana permintaan berjaya menjual produk ke pasaran
produk kami dengan kerjasama agensi – kepada penjualan produk minyak wangi antarabangsa sehingga mencecah RM2
agensi kerajaan lain,” kata Abdul Malek yang semakin menurun dan mencuba juta setahun.
Manap selaku Pengarah Urusan Syarikat ke arah perniagaan yang mempunyai “Antara produk yang telah menembusi
Munif Hijjaz Marketing Sdn.Bhd. permintaan semasa yang lebih tinggi. pasaran dunia adalah Munif Coco, Better
Beliau memulakan peniagaan minyak Tambah Abdul Malek lagi, melalui Cafe’, Better Goat Susu Kambing dan

26

Dates. Saya juga didedahkan oleh pihak MARA dengan proses mencecah RM1,000 sebulan. Jualan di beberapa platform
dokumentasi dan perundangan mengikut negara sasaran dalam talian dilaksanakan juga setelah mendapat bimbingan
bagi tujuan pengeksportan serta kaedah berurusan dengan daripada MARA. Alhamdulillah jualan di Shopee sahaja telah
pembeli berpotensi di luar negara supaya segala urusan mencecah lebih RM20k sebulan,” katanya lagi.
padanan perniagaan dapat mencapai kata sepakat antara Beliau juga berharap program yang dilaksanakan MARA
pihak pembeli dan juga usahawan. Alhamdulillah segalanya ini dapat memberi peluang kepada peniaga kecil yang
berjalan lancar,” jelasnya. lain memulakan peniagaan bagi menjana pendapatan
“Selain membuat jualan secara trading, saya juga mempunyai terutamanya di musim pandemik ini.
beberapa agen jualan. Sehingga kini, jualan secara agen telah

Ustaz Munif ditemuramah oleh stesen TV di Brunei Darussalam e - BULE TIN KEUSAHAWA NA N

27

Pengurusan Bakeri

Melahirkan Usahawan Dinamik

e - BULE TIN KEUSAHAWA NA N Statistik menunjukan bilangan usahawan bakeri dalam gaya persembahan yang lebih professional. Mereka juga dapat
kalangan Bumiputera telah meningkat sejak beberapa tahun memperkasa perniagaan melalui modul Teknik Pengurusan
kebelakangan ini, walaubagaimanapun terdapat kelemahan dan Pemasaran yang lebih tepat.
dari segi kemahiran konsep persembahan yang masih terhad
dan pengurusan yang kurang professional. Hasil dapatan daripada kursus ini, usahawan bakeri dapat
membuka perniagaan bagi yang baru dan memantapkan
MARA Kelantan telah mengambil inisiatif menganjurkan jaringan pasaran dalam kalangan usahawan bakeri tempatan.
kursus bagi membangunkan usahawan bakeri yang lebih Ini merupakan usaha MARA Kelantan bagi menambah
dinamik dan kreatif. Usahawan bakeri Bumiputera berpotensi bilangan usahawan bakeri Bumiputera serta memecahkan
dan mampu menawarkan perkhidmatan yang berkualiti monopoli usahawan bakeri bukan Bumiputera pada masa ini.
tinggi serta dapat memenuhi permintaan pasaran tempatan
yang semakin kompleks. Kursus ini telah dijalankan secara dalam talian melalui
aplikasi Google Zoom Meeting yang berlangsung selama tiga
Melalui kursus ini usahawan dapat memantapkan skill (3) hari. Melibatkan 19 orang peserta wanita dan seorang
melalui senireka yang lebih kreatif dan berkualiti dengan peserta lelaki yang merupakan seorang autism. Mereka telah

28

diajar tip membuat dekorasi fondant kek serta cara-cara pengurusan kedai yang bersistematik antaranya kaedah perakaunan,e - BULE TIN KEUSAHAWA NA N
susun atur stok dan sebagainya. Pemudahcara yang dilantik adalah dari Anne Idris Holdings Sdn. Bhd. Anne Idris merupakan
ikon Usahawan Muda 2019 serta Mentor Wanita Cukup Berani bagi Program Maggi Malaysia tahun 2020. Majlis penutupan
rasmi telah disempurnakan oleh Tuan Haji Wahab bin Yusoff, Pengarah MARA Negeri Kelantan.

29

e - BULE TIN KEUSAHAWA NA NPENGURUSAN PENGENDALI
MAKANAN (BESS)

Kursus Pengurusan Pengendali Makanan dan Pensijilan BESS (Bersih, Selamat dan Sihat) MARA Negeri Kelantan, merupakan
satu kursus intensif bagi membantu pengusaha premis makanan khasnya dibawah naungan MARA menguruskan perniagaan
secara kos efektif serta kearah pengiktirafan dan pensijilan. Selaras dengan harapan kerajaan agar kualiti makanan yang
dikeluarkan dijamin suci, selamat, berkualiti dan halal. Kepentingan kursus ini juga adalah memandangkan pada masa ini
kesedaran pengusaha premis makanan di Kelantan untuk mendapatkan pengiktirafan BESS masih pada tahap rendah.
Bagi menaikkan taraf usahawan makanan di Kelantan. MARA telah bekerjasama dengan Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM)
melaksanakan kursus secara atas talian bagi memastikan Usahawan Makanan MARA terutamanya penyewa premis MARA
mendapat persijilan BESS. Seramai 20 orang peserta telah mendaftarkan diri dan dibuat secara atas talian melalui aplikasi
Google Zoom.

30

Lawatan Penilaian BESS oleh pegawai KKM pada Oktober 2021 e - BULE TIN KEUSAHAWA NA N

31

e - BULE TIN KEUSAHAWA NA N 32