ชื่อ.................................................เลขที่............................. ชื่อ................................................เลขที่...............................
สิ่งที่เปรียบเทียบ
หนังสือ
วารสาร
เหมือนกันอย่างไร
.............................................................................................................................
..............................................................................................................................
..............................................................................................................................
.............................................................................................................................
..............................................................................................................................
..............................................................................................................................
ต่างกันอย่างไร ในด้านใดบ้าง
............................................................................
............................................................................
............................................................................
............................................................................
............................................................................ ............................................................................
............................................................................
............................................................................
............................................................................
............................................................................
50 การพัฒนาการคดิ : การสอดแทรกการคดิ ในการสอน
ชื่อ.................................................เลขที่............................. ชื่อ................................................เลขที่...............................
ชื่อ..................................................เลขที่............................ ชื่อ................................................เลขที่..............................
ใบกิจกรรมที่ 3.1
ผังวิเคราะห์ความเหมือนและความต่าง Compare & Contrast
1 ให้นักเรียนสำรวจส่วนต่างๆของหนังสือพิมพ์แล้วเขียนลงในผัง
หนังสือพิมพ์............................................................................
.................................................
ส่วนต่างๆ
.................................................
หน้า 1..................................................................
ชื่อ..................................................เลข หน้า.......................................................................
ที่............................ หน้า........................................................................
ชื่อ................................................เลข หน้า........................................................................
ที่..............................
หน้า........................................................................
หน้า........................................................................
หน้า........................................................................
หน้า........................................................................
หน้า........................................................................
หน้า........................................................................
หน้า........................................................................
หน้า........................................................................
หน้า........................................................................
ใบกิจกรรมที่ 3.2 แบบวิเคราะห์หนังสือพิมพ์
2. ทบทวนและสรุปความรู้
คำถาม จากการวิเคราะห์ส่วนประกอบของหนังสื่อพิมพ์ สามารถสรุปได้ว่าหนังสือพิมพ์มีลักษณะเด่นอย่างไร
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
การพัฒนาการคดิ : การสอดแทรกการคดิ ในการสอน
51
ชื่อ.............................................เลขที่......................... ชื่อ................................................เลขที่.........................
ใบกิจกรรมที่ 3.3
เปรียบเทียบความเหมือน/ความต่าง
นักเรียนจับคู่ วิเคราะห์เปรียบเทียบสื่ออิเล็กทรอนิกส์กับหนังสือ ว่ามีความเหมือน ความต่างกันอย่างไร
ชื่อ.............................................................................. ชั้น ......................................... เลขที่.........................................
อินเทอร์เน็ต
หนังสือ
สิ่งที่เหมือน
..............................................................................................................
..............................................................................................................
..............................................................................................................
..............................................................................................................
..............................................................................................................
..............................................................................................................
..............................................................................................................
..............................................................................................................
..............................................................................................................
สิ่งที่ต่าง
สิ่งที่ต่าง
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
...........................................................................
52 การพัฒนาการคิด : การสอดแทรกการคิดในการสอน
ชื่อ.............................................เลขที่.....................ใ..บ.. กิจกรชร
มื่อ.ท..ี่.3....4....
.....................................เลขที่.........................
เปรียบเทียบข้อดีข้อด้อย
นักเรียนสรปุ /เปรียบเทียบ ข้อดี ข้อด้อย ของสื่อสิ่งพิมพ์ กับสื่ออิเล็กทรอนิกส์ และสรุปผลว่าสามารถนำไปใช้
ประโยชน์ได้อย่างไรบ้าง
สื่อสิ่งพิมพ์
สื่ออิเล็กทรอนิกส์
ข้อดี
ข้อดี
.................................................................................
.................................................................................
.................................................................................
.................................................................................
.................................................................................
.................................................................................
.................................................................................
.................................................................................
.................................................................................
.................................................................................
ข้อด้อย
ข้อด้อย
.................................................................................
.................................................................................
.................................................................................
.................................................................................
.................................................................................
.................................................................................
.................................................................................
.................................................................................
.................................................................................
.................................................................................
สรุป การนำไปใช้ประโยชน์ (ตัวอย่าง)
................................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................................................
การพฒั นาการคิด : การสอดแทรกการคดิ ในการสอน
53
โรงเรียนอนุบาลพิบูลเวศม์
ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2551
สาระการเรียนรู้ รักการอ่าน (ภาษาไทย) ระดับชั้นประถมศึกษาปี่ที่ 5
การจัดการเรียนรู้ เรื่อง แมงมมุ เพื่อนรัก เวลาสอน 3 ชั่วโมง
มาตรฐานการเรียนรู้
สาระที่ 1 การอ่าน มฐท. 1.1 ใช้กระบวนการอ่านสร้างความรู้และคิดไปใช้สนใจแก้ปัญหาและสร้างวิสัยทัศน์ในการ
ดำเนินชีวิต และมีนิสัยรักการอ่าน
สาระสำคัญ
1. ทกุ คนมีตัวอย่างที่ต้องตัดสินใจในชีวิตประจำวัน เมื่อตัดสินใจแล้ว มีข้อดี ข้อเสีย
มีทางเลือก มีผลที่ตามมาอย่างมีเหตผุ ล
2. การทำงานเป็นกลุ่มและยอมรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่นอย่างมีเหตผุ ล
ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง/ตัวชี้วัด
การอภิปรายแสดงความคิดเห็นจากสิ่งที่ฟังและดู และนำเสนอวิธีการคิดได้อย่างมีเหตผุ ล
จุดประสงค์การเรียนรู้
วิเคราะห์เหตุการณ์และข้อมูลที่มีผลต่อการตัดสินใจ
สาระการเรียนรู้
แมงมมุ เพื่อนรัก
กิจกรรมการเรียนรู้
1. นักเรียนอ่านเนื้อความบางส่วนจากวรรณกรรมเยาวชน เรื่อง “แมงมมุ เพื่อนรัก” ของอีบีไวท์
2. ครตู ั้งคำถามเพื่อกระตุ้นให้นักเรียนเกิดทักษะกระบวนการคิดวิเคราะห์ ตัดสินใจเลือกลงมือปฏิบัติงาน จากเนื้อ
เรื่องที่ได้อ่านนักเรียนมีความคิดอย่างไร
- - มีทางเลือกอะไรบ้าง
- - อะไรจะเกิดขึ้นถ้าเราทำแบบนี้
- - ข้อดีข้อเสียมีอะไรบ้าง
- - มีการตัดสินใจที่ดีไหม
- - สมมติให้นักเรียนมีอำนาจในการตัดสินใจ จะให้ตอนจบของเรื่องนี้เป็นอย่างไร
- - เลือกทางเลือก 2 แบบ มาเปรียบเทียบ
- - มีทางเลือกอื่นไหม
3. นักเรียนตัดสินใจ เลือกทางเลือกที่เหมาะสมแล้วสะท้อนภาพการตัดสินใจของตัวเอง ความหมาย บรรยายภาพ
อธิบายข้อความ บรรยากาศในการตัดสินใจลงในกระดาษวาดเขียน A4
4. นักเรียนแบ่งกลุ่มละ 6 คน อภิปรายในกลุ่มตัดสินใจเลือกเหตุการณ์ ส่งตัวแทนเสนอการตัดสินใจของกลุ่มหน้าชั้น
เรียน
5. ครยู กตัวอย่างเรื่องอื่นๆที่มีการตัดสินใจทางเลือกมากกว่า 3 ทาง เช่นเรื่อง นิ้วเลือกหน้า ระดมความคิด ให้
นักเรียนได้ร่วมอภิปรายเกี่ยวกับการตัดสินใจเลือกเหตุผลในการสนใจ
6. นกั เรยี นและครชู ว่ ยกนั สรปุ ขน้ั ตอนวธิ คี ดิ เกย่ี วกบั การนำความรไู้ ปสรา้ งความรู้ การเขา้ ใจ และแกป้ ญั หาในชวี ติ จรงิ ได
้
7. ครูจัดแสดงผลงานของนักเรียนเกี่ยวกับการวิจารณ์วรรณกรรม การสื่อความหมายในภาพ
54 การพัฒนาการคดิ : การสอดแทรกการคดิ ในการสอน
วัสดุ อุปกรณ์ สื่อและแหล่งการเรียนรู้
- หนังสือเรื่อง แมงมมุ เพื่อนรัก
- กระดาษวาดเขียน ขนาด A4
- สีไม้
- ห้องสมดุ
การวัดผลประเมินผล
- กระบวนการกลุ่ม
- การเสนอทางเลือกและเหตุผลในการตัดสินใจ
- ตรวจผลงานการสรปุ วิธีคิด
บันทึกหลังสอน
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
ลงชื่อ...........................................ผู้สอน
ความคิดเห็นของผู้ตรวจแผนการจัดการเรียนรู้
......................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
ลงชื่อ ......................................ผู้ตรวจ
การพัฒนาการคดิ : การสอดแทรกการคดิ ในการสอน
55
56 การพฒั นาการคิด : การสอดแทรกการคิดในการสอน
การพัฒนาการคดิ : การสอดแทรกการคดิ ในการสอน
57
58 การพฒั นาการคิด : การสอดแทรกการคิดในการสอน
การพัฒนาการคดิ : การสอดแทรกการคดิ ในการสอน
59
60 การพฒั นาการคิด : การสอดแทรกการคิดในการสอน
แผนการจัดการเรียนรู้ (Compare & Cibtrast)
กลุ่มสาระการเรียนรู้ คณิตศาสตร์ รหัส ค 40205 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6
เรื่อง อนกุ รม เวลาเรียน 1 ชั่วโมง
ผู้สอน นายสุชาติ ตั้งอดุ มภพ โรงเรียนท่าม่วงราษฎร์บำรุง อ.ท่าม่วง จ.กาญจนบรุ ี
.....................................................................................................................................................................................
1. เนื้อหา
อนุกรม
2. สาระสำคัญ
พ3 .จผน ล์ทกกุ า พรจเรนเเียมข์ขนียื่ออรนงaู้ทลแ1ี่คำท,ดานaดับ2หaใ,น1วaรัง+3,ูป/…ตa,aัว2aช1n++ี้วเัดปaa
็น32 +ล+ำaด…3ับ++จำ…aกnัด+ดแ้วaลยnะ ห a ร 1ือ , a a 21(อ,+่าaน3a,ว…2่า+,aกnaาร3,.บ.+.วเก…ป็นa+iลเำaมดnื่อับ+อi น.=..ัน1วต่า์ถเอรึงนียiกุก=กรมาnร
)แ
สดงผลบวกของ
สามารถหาเปรียบเทียบความเหมือนและความต่างระหว่างลำดับและอนุกรมได้
4. จุดประสงค์การเรียนรู้
ด้านความรู้ นักเรียนสามารถ
1. บอกความหมายของอนุกรมได้
2. ใช้สัญลักษณ์การบวกแทนอนุกรมได้
ด้านทักษะ/กระบวนการ นักเรียนมีความสามารถ
1. การให้เหตผุ ล
2. การสื่อสาร และสื่อความหมาย
3. การแก้ปัญหา
ด้านคุณลักษณะ
1. มีความรับผิดชอบ
2. มีความกระตือรือร้น
3. มีความละเอียดรอบคอบ
5. กิจกรรมการเรียนรู้
1. นักเรียนแบ่งกลุ่มๆละ 3-4 คน เล่นเกม “รวยลำดับ”
วิธีดำเนินการ
นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันสร้างลำดับมากลุ่มละ 5 ลำดับ (ควรมีทั้งลำดับเลขคณิต และลำดับเรขาคณิต )
2. นักเรียนแต่ละกลุ่มนำเสนอผลงานของกลุ่มโดยแยกออกเป็นลำดับเลขคณิตชดุ หนึ่ง และลำดับเรขาคณิตชุดหนึ่ง
บนกระดานดำ
3. นักเรียนช่วยกันพิจารณาลำดับว่ามีความเหมือนและ ความต่าง (Compare & Contrast) อย่างไรโดยให้แต่ละกลุ่ม
แสดงเหตุผลในแบบฝึกกิจกรรมที่ 1
4. นักเรียนแต่ละกลุ่มศึกษาเอกสารความรู้ที่ 1 เรื่องอนุกรม แล้วพิจารณาความเหมือน และความต่างระหว่างลำดับ
การพัฒนาการคิด : การสอดแทรกการคดิ ในการสอน
61
และอนกุ รมในแบบฝึกกิจกรรมที่ 2
5. นักเรียนแต่ละกลุ่มนำเสนอหน้าชั้น โดยเสนอว่ามีความเหมือนและความต่างอย่างไร ระหว่างลำดับและอนกุ รม และ
สามารถจะนำไปใช้เกี่ยวกับเรื่องใดบ้าง หรือที่เกี่ยวกับชีวิตประจำวันอย่างไร เช่น
ในการฝากเงินธนาคาร เป็นรายเดือน โดยเริ่มแรกฝาก 1,000 + ดอกเบี้ยเดือนที่ฝาก 1,000 + ดอกเบี้ย + ดอกเบี้ย
เรียกว่าลำดับ ซึ่งสามารถหาว่าในเดือนที่สิบเดือนนั้นจะฝากเท่าไร ส่วนอนกุ รม เราจะสามารถหาว่าในสิบเดือนนั้น จะมีเงิน
ทั้งหมดเท่าไร
6. นักเรียนทำแบบฝึกกิจกรรมที่ 2
7. นักเรียนและครชู ่วยกันสรุปผลการวิเคราะห์การคิดของแต่กลุ่ม ว่าลำดบั และอนกุ รมมีความเหมือนและความต่าง
อย่างไร
6. การวัดและประเมินผลตามสภาพจริง
วิธีวัดและประเมินผล
1. จากการทำแบบฝึกกิจกรรม
2. จากการประเมินผลการปฏิบัติงานกลุ่ม
เครื่องมือวัด
1. แบบประเมินแบบฝึกกิจกรรม
2. แบบประเมินผลการปฏิบัติงานกลุ่ม
เกณฑ์การวัดและประเมินผล
1. เกณฑ์การประเมินกิจกรรม
3 ระดับ ดี 2 ระดับพอใช้ 1 ระดับปรับปรงุ
2. เกณฑ์การประเมินผลการปฏิบัติงานกลุ่ม
เกณฑ์การประเมิน ร้อยละ 80 ขึ้นไป ระดับ ดีมาก
ร้อยละ 70-79 ระดับ ดี
ร้อยละ 60-69 ระดับ พอใช้
ต่ำกว่าร้อยละ 60 ระดับ ควรปรับปรงุ
7. การใช้สื่อเสริมประสิทธิภาพการเรียนรู้/แหล่งการเรียนรู้
1. เอกสารความรู้ที่ 1 เรื่องลำดับและอนกุ รม
2. แบบฝึกกิจกรรมที่ 1-2
เ
กณฑก์ ารประเมินกจิ กรรมการเรียนรู้
ประเด็น/เกณฑ์
ระดับ 1 เริ่มพัฒนา
ระดับ 2 พัฒนาแล้ว
ระดับ 3 เป็นตัวอย่างได้
ความถูกต้อง
ทำถกู ต้อง ร้อยละ 50
ทำถูกต้อง ร้อยละ70
ทำถกู ต้อง ร้อยละ 80 ขึ้นไป
เนื้อหา
อธิบายได้ครบถ้วน
อธิบายได้ครบถ้วนและมี อธิบายได้ครบถ้วนและมีราย
ราบละเอียด ยกตัวอย่าง ละเอียด ยกตัวอย่างได้และนำ
ได้
ไปประยกุ ต์ใช้ในชีวิตประจำ
วันได้
62 การพฒั นาการคิด : การสอดแทรกการคดิ ในการสอน
ประเด็น/เกณฑ์
ระดับ 1 เริ่มพัฒนา
ระดับ 2 พัฒนาแล้ว
ระดับ 3 เป็นตัวอย่างได้
การแสดงขั้นตอน
แสดงขั้นตอนการคิดครบ แสดงขั้นตอนการคิดครบ แสดงขั้นตอนการคิดครบถ้วน
ถ้วน
ถ้วน และอธิบายที่มาของ และอธิบายที่มาของการคิด
การคิดสอดคล้องกับ สอดคล้องกับนิยามและหา
นิยาม
เทคนิควิธีการคิดที่รวดเร็ว
แปลกออกไป
เอกสารความรู้ท่ี 1
1. อนุกรมอนันต์
ของ บพทจนนอ์ทิยนากุ กุ มพรมจเมนทื่อ์ขี่ไดอa้จง1ล,ากำaดล2 ับำ,ดใaนับ3,รจ..ูปำ.aกanัด1เ+ปเร็นaียล2กำ+วด่าับaอ3จนำ+กุกัด…รมแ+จลำaะกnัดaห
1,รaือ2 a,1a+3,.a..2an+..a. 3เป+็น…ลำ+ดับaอnน+ันต...์ เรียกการแสดงผลบวก
ว่า อนุกรม
อนกุ รมที่ได้จากลำดับอนันต์ เรียกว่า อนุกรมอนันต์
สเ รำียหก ร ับ อaaaน123กุ วววร่า่า่ามพพพaจจจ1นนน+์์ ์123aขข2ขอออ+งงงออaอนน3นกุกุ+กุ รรรมม…ม
+ an หรือ a1+ a2 + a3 + … + an + ...
·
·
·
เ ตขัวียอน ยแ่าทงaขนnอวaง่าอ1+นพุกaจ2รนม+์ท
ี่ n ของอนกุ รม
a3 + … + an ด้วย (อ่านว่า การบวก ai เมื่อ i = 1 ถึง i = n)
2 + 4 + 6 + 8 + 10 + 12 เป็นอนกุ รมจำกัด ที่ได้จากลำดับจำกัด 2,4,6,8,10
เป็นอนกุ รมอนันต์ที่ได้จากลำดับอนันต์
2. ผลบวกของอนุกรมอนันต์
ผลบวกของอนุกรมจำกัดหาค่าได้โดยการบวกจนครบทกุ พจน์ หรือโดยการใช้สตู ร :ซึ่งมีการหาดังนี้
2.1 การหาผลบวกของ n พจน์ ของอนุกรมเลขคณิต
Sn =
หรือ การหSาnผ=ลบ วกข
อง
2.2 n พจน์ ของอนุกรมเรขาคณิต
การพฒั นาการคิด : การสอดแทรกการคิดในการสอน
63
แบบฝึกกิจกรรมที่ 1
ความเหมือนและความต่าง (Compare & Contrast)
สิ่งที่เปรียบเทียบ
ลำดับเลขคณิต
ลำดับเรขาคณิต
เหมือนกันอย่างไร
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
ต่างกันอย่างในด้านใดบ้าง
.........................................................................
.........................................................................
.........................................................................
.........................................................................
.........................................................................
.........................................................................
.........................................................................
.........................................................................
.........................................................................
.........................................................................
.........................................................................
.........................................................................
.........................................................................
.........................................................................
สรุปและนำไปใช้ได้อย่างไร (ยกตัวอย่าง)
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
64 การพัฒนาการคิด : การสอดแทรกการคดิ ในการสอน
แบบฝึกกิจกรรมที่
ความเหมือนและความต่าง (Compare & Contrast)
สิ่งที่เปรียบเทียบ
ลำดับเลขคณิต
ลำดับเรขาคณิต
เหมือนกันอย่างไร
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
....................................................................................................................................
ต่างกันอย่างในด้านใดบ้าง
.........................................................................
.........................................................................
.........................................................................
.........................................................................
.........................................................................
.........................................................................
.........................................................................
.........................................................................
.........................................................................
.........................................................................
.........................................................................
.........................................................................
.........................................................................
.........................................................................
สรุปและนำไปใช้ได้อย่างไร (ยกตัวอย่าง)
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................
การพัฒนาการคิด : การสอดแทรกการคิดในการสอน
65
บันทึกหลังการสอน
..... ...... ......น..ัก...เ.ร..ีย..น..ร..่ว..ม...ก..ิจ..ก...ร..ร.ม...ก..า..ร..เ.ร..ีย..น..ก...า.ร..ส..อ...น..ด...ีม..า..ก..ใ..น..ก..ิจ..ก...ร..ร..ม..เ.ก..ม...ร..ว..ย..ล..ำ..ด..ับ...ส..่ว..น...ใ.ห...ญ...่ร..่ว..ม..ก...ิจ..ก..ร..ร..ม..แ..ต...่ม..ีบ...า.ง..ก..ล...ุ่ม........
.....ท...ี่ย..ัง..ท..ำ..ง.า..น..เ.ป...็น..บ...า.ง..ค..น....บ..า..ง..ค..น...ก..็น..ั่ง..ด..เู..พ..ื่อ..น...ท..ำ...ค...ร.ูต...้อ..ง..ค..อ..ย...ด..ูแ..ล..ะ..ต...ัก..เ.ต..ือ...น..ใ..ห..้น..ัก...เ.ร..ีย..น....ร..่ว..ม..ก..ัน...แ..ส..ด...ง.ค...ว..า.ม...ค..ิด..เ..ห..็น..
.............
..... ...... ......-.ใ..น..ก..ิจ...ก..ร..ร..ม..ท..ี่ใ..ห..้น...ัก..เ.ร..ีย..น...ช..่ว..ย..ก...ัน..ส..ร..ปุ...ผ..ล..ก...า.ร..ว..ิเ.ค..ร..า..ะ..ห..์ก..า..ร..ค..ิด...ข..อ..ง..แ..ต..่ล...ะ.ก...ล..ุ่ม....น..ัก...เ.ร..ีย..น..ย...ัง.ข...า.ด...ก..า.ร..ค...ิด..ว..ิเ.ค...ร.า..ะ..ห..์......
.....ค...ร..ูต..้อ..ง..ค..อ...ย..ช..่ว..ย..เ.ห...ล..ือ..ช..่ว..ย..แ...น..ะ..น..ำ..จ..น...น..ัก..เ.ร..ีย...น..ป..ร..ะ..ส..บ...ค..ว..า..ม..ส..ำ..เ.ร..็จ..ใ..น..ง..า.น...ท..ี่ม...อ..บ..ห...ม..า..ย..
......................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
ลงชื่อ...............................................................
(นายสชุ าติ ตั้งอุดมภพ)
ตำแหน่ง ครู โรงเรียนท่าม่วงราษฎร์บำรงุ
66 การพฒั นาการคิด : การสอดแทรกการคิดในการสอน
ตอนที่ 3
การพัฒนาครูเพื่อพัฒนาทักษะการคิดของนักเรยี น
การพฒั นาการคดิ : การสอดแทรกการคดิ ในการสอน
67
การสงั เกตการสอน
การพัฒนาการสอนคิดสำหรับครูในโรงเรียนมีหลายขั้นตอนตั้งแต่วางแผนการสอนการเตรียมสื่อการเรียนรู้ เครื่องมือ
วัดประเมินต่างๆ เพื่อนำไปสอนให้เกิดผลนั้นครูผู้สอนต้องค่อยๆพัฒนาทักษะด้านต่างๆเพื่อให้สามารถสร้างบรรยากาศใน
การเรียนรู้และจัดกิจกรรมการเรียนรู้ให้นักเรียนมีทักษะการคิด หลักการสำคัญในการพัฒนาการสอนคิดก็คือ ครูผู้สอน
มีการทบทวนผลการสอนของตนเพื่อหาแนวทางปรับปรุงการสอน ซึ่งอาจเกิดจากการวิเคราะห์งานของนักเรียน การพูดคุย
แลกเปลี่ยนความคดิ เหน็ กบั เพอ่ื นครเู กย่ี วกบั ผลงานหรอื การปฏบิ ตั ขิ องนกั เรยี นและนำไปปรบั การสอน นอกจากน้ี การสงั เกต
การสอน โดยเพื่อนเป็นกิจกรรมสำคัญอีกกิจกรรมหนึ่งที่กระตุ้นให้เกิดการเรียนรู้ของครูเกี่ยวกับการพัฒนาทักษะการคิด
ของนักเรียน โดยผู้ที่ได้รับการสังเกตได้สะท้อนความคิดของตนกับผู้สังเกตในบรรยากาศของความเป็นมิตร
จุดประสงค์ของแนวทางนี้เพื่อเตือนให้ผู้ที่สังเกต
การสอนในบริบทของห้องเรียนสังเกตลักษณะสำคัญ
ของบรรยากาศและการเรียนรู้ในชั้นเรียนที่เน้นการคิด
ตามประเด็นต่อไปนี้
1. การทำให้การคิดชัดเจนมากขึ้นในห้องเรียน
- ออกแบบการคิดให้มีความชัดเจนมากขึ้นใน
แผนการสอน
- ใชค้ ำศพั ทก์ ารคดิ สำหรบั การพดู คยุ เกย่ี วกบั การคดิ
- ใช้สิ่งกระตุ้นให้การคิดออกมาเป็นรูปธรรม ซึ่ง
ชว่ ยใหผ้ เู้ รยี นเหน็ ภาพของขน้ั ตอนการคดิ ชดั เจนมากขน้ึ
2. ควรแน่ใจว่ากิจกรรมในห้องเรียนและงานที่
มอบหมายให้กับผู้เรียนกระตุ้นการคิดของผู้เรียน ไม่ใช่การเรียนแบบท่องจำ การทำซ้ำ ๆหรือการเติมคำตอบในใบงาน
3. ทำให้แน่ใจว่าผู้เรียนมีโอกาสที่จะทบทวนการเรียนในบทเรียนและได้สะท้อนถึงการคิดอันเป็นส่วนหนึ่งของบทเรียน
เช่นเดียวกับความเข้าใจเกี่ยวกับความคิดรวบยอดของหัวข้อที่ได้เรียนมา กล่าวคือ สามารถทบทวน ประเมินผลการคิด
หรือคิดเกี่ยวกับการคิด (ซึ่งผู้สอนคิดมักพบว่าส่วนนี้เป็นส่วนที่ยากที่สดุ ของบทเรียน)
4. วิธีการสอนเปิดโอกาสให้ผู้เรียนมีโอกาสในการพูดคุยกับผู้เรียนคนอ่ืนๆ และมีส่วนร่วมในการสนทนา อภิปรายเกี่ยว
กับหัวข้อของบทเรียน อาจจะเป็นในลักษณะของการจับคู่กันหรือทำงานเป็นกลุ่มเล็ก นอกจากนั้นผู้เรียนมีโอกาสในการ
เเสดงความคิดเห็นร่วมกันทั้งห้องเรียนเกี่ยวกับสิ่งที่พวกเขาได้ร่วมกันสนทนาและอภิปราย ผู้สอนสามารถ่ให้ข้อมูลป้อน
กลับและยังทำให้ผู้สอนทราบว่าผู้เรียนมีความเข้าใจคลาดเคลื่อนหรือไม่ นอกจากนั้นผู้เรียนยังจะได้ทราบความคิดเห็นและ
คำแนะนำต่างๆจากเพื่อนกลุ่มอื่น
5. ข้อควรระวัง: หลักสำคัญทั้งหมดข้างต้นอาจไม่มีความจำเป็นในการนำไปใช้สังเกตการสอนคิดทุกครั้ง แต่หลักการนี้
มีความสำคัญในการให้ข้อมูลป้อนกลับต่อผู้สอน ก่อนเริ่มการสังเกตการสอน ผู้สังเกตควรตกลงกับผู้สอนในเรื่องหัวข้อ
หรือแง่มมุ ที่ผู้ถูกสังเกตต้องการได้รับคำแนะนำเกี่ยวกับการสอนของตน
68 การพฒั นาการคดิ : การสอดแทรกการคดิ ในการสอน
แผนภาพต่อไปนี้เป็นรูปแบบการฝึกให้คำแนะนำแก่เพื่อนครูในการพัฒนาการสอนคดิ ซึ่งเป็นการพัฒนาวิชาชีพ
รูปแบบการฝกึ ให้คำแนะนำสำหรับการพฒั นาวชิ าชพี
การพัฒนาสอนเพื่อพัฒนาการคิดของนักเรียน
ผู้สอนตัดสินใจว่าต้องการคำแนะนำประเด็นหรือแง่มุมไหนของบทเรียนที่สอน
ผู้สอนระบุประเด็นเรื่องที่ต้องการพัฒนา
ครูผู้สอนและชั้นเรียนได้รับการสังเกต
ตนเองต่อไป
โดยไม่มีการรบกวน
ข้อคิดเห็นที่สะท้อนกลับต้องเป็นข้อเท็จจริง ไม่ใช่การประเมิน
แนวทางในการปฏิบัติสำหรับผู้สังเกตการสอนเพื่อพัฒนาวิชาชีพครู
1. การประชุมก่อนการสังเกตการสอนระหว่างผู้สังเกตและผู้ถูกสังเกต เปิดโอกาสให้ทั้ง 2 ฝ่ายได้ตกลงกันถึงประเด็น
หลักที่ผู้ถูกสังเกตต้องการคำแนะนำจากผู้สังเกต ผู้ถูกสังเกตอาจต้องการความคิดเห็นสะท้อนกลับในประเด็นเฉพาะของ
บทเรียนหรือการสอนนั้น ๆ ผู้สังเกตสามารถสังเกตและบันทึกส่วนอื่นๆของบทเรียนด้วยเช่นกัน แต่ควรคำนึงถึงขอบเขต
อาจารย์ผู้สอน/ถูกสังเกตต้องการได้รับข้อมลู ป้อนกลับที่เฉพาะเจาะจง
2. ในระหว่างการสังเกตการสอน ผู้สังเกตการสอนควรหลีกเลี่ยงการรบกวนการสอนของผู้ถูกสังเกต ตลอดจนการมี
ปฏิสัมพันธ์ของผู้เรียนในห้องเรียน
3. การประชุมหลังการสังเกตการสอน ซึ่งผู้สังเกตสามารถให้ข้อมูลป้อนกลับ และแนวทางในการปฏิบัติในการสอนใน
อนาคต
4. ผู้สังเกตการสอน ควรเริ่มต้นด้วยการให้ผู้สอนแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับเรื่องที่ตนได้สอนว่าเรื่องไหนที่คิดว่าสอน
ได้ดี และเรื่องไหนสอนได้ดีเป็นพิเศษ ตลอดจนเรื่องที่ตนไม่ได้สอนตามแผนที่วางไว้
5. ผู้่สังเกตการสอนต้องถามอาจารย์ผู้สอนว่าประเด็นหรือเรื่องใดที่ตนต้องการปรับปรงุ แตกต่างออกไปในครั้งต่อไป
6. หลังจากนั้นการพูดคุยหลังสอนควรเน้นไปที่ข้อคิดเห็นที่เจาะจงมากขึ้น ซึ่งเป็นประเด็นที่ผู้สอนต้องการให้ผู้สังเกต
ให้ข้อมูลป้อนกลับ อาจเกี่ยวกับการมีส่วนร่วมของนักเรียน คุณภาพของการพูดคุยของนักเรียน การออกแบบกิจกรรม
ส่งเสริมการคิด และควรจะถามผู้สอนเสมอว่าจะดำเนินกิจกรรมการสอนอะไรที่แตกต่างออกไปในครั้งต่อไป
7. ควรให้ข้อคิดเห็นในลักษณะการบรรยายหรืออธิบาย เช่น “เมื่อคุณครู....ถามคำถามแบบปลายเปิดเกี่ยวกับ.....
ผม/ดิฉัน สังเกตว่านักเรียนหลายคนมีคำตอบที่แสดงความคิดเห็นที่หลากหลาย” มากกว่าที่จะพูดว่า การสอนของคุณดี
หรือไม่ดี และก็จบด้วยประเด็นหรือเรื่องที่จะต้องควรปฏิบัติในการสอนในบทเรียนต่อไป
การพัฒนาการคดิ : การสอดแทรกการคดิ ในการสอน
69
8. ในขั้นของการเขียนบันทึกเพื่อสะท้อนการเรียนรู้ของตนเองจะเป็นประโยชน์ทั้งสำหรับผู้สังเกตและผู้ถูกสังเกต เมื่อ
เขียนสะท้อนความคิดเกี่ยวกับสิ่งที่ตนได้เรียนรู้จากประสบการณ์ที่เกิดจากการสังเกตการสอนของผู้อื่นอย่างใกล้ชิด
ประเด็นการสงั เกตการสอนคดิ
ตามกระบวนการกระตนุ้ การคิดของนกั เรยี น
ชั้นเรียน:
เวลา:
จำนวนนักเรียน:
ระยะเวลาที่เรียน
รปู แบบการจัดห้องเรียน (การจัดที่นั่ง ห้องทดลองวิทยาศาสตร์ ห้องปฏบิ ัติการ ห้องเรียนศิลปะ หรือการงานอาชีพ)
หัวข้อการสอน หน่วยการเรียนรู้ (หัวข้อใหม่ การทบทวน)
อาจารย์ผู้สอน
ขั้นตอนคร่าวๆ ของบทเรียน
รายละเอียดของบทเรียน
ประเด็นหลักในการสังเกตการสอน
-เเนะนำจุดประสงค์ของการเรียนรู้
- ข้อคิดเห็นต่อประเด็นด้านล่าง
การเริ่มบทเรียน
-หัวข้อ/กิจกรรม
-ประเภทของการคิดที่เกี่ยวข้องกับ - ผู้สอนทำให้ทักษะการคิดหรือ
ประสบการณ์ก่อนหน้านี้
กระบวนการคิดชัดเจนในช่วงเริ่ม
ต้นบทเรียน
-ผู้สอนได้แนะนำคำศัพท์เกี่ยวกับการ
คิดที่ใช้สำหรับการพูดคยุ หรือทบทวน
ผู้เรียนเกี่ยวกับคำศัพท์ที่ผู้เรียน
รู้มาก่อนหน้านี้ (เช่นจากคลังศัพท์
หรือป้ายนิเทศคำศัพท์)
-ปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้สอน-นักเรียน -ผู้สอนเป็นแบบอย่างของการนำ
ทั้งชั้น
กระบวนการคิดมาใช้ในห้องเรียน (ใช้
-ปฏิสัมพันธ์ผู้สอน-ผู้เรียนเป็นราย ตัวอย่างที่เป็นรูปธรรม และนำ
บุคคล
แผนภาพความคิดมาใช้)
70 การพฒั นาการคดิ : การสอดแทรกการคิดในการสอน
ขั้นตอนคร่าวๆ ของบทเรียน
รายละเอียดของบทเรียน
ประเด็นหลักในการสังเกตการสอน
-เน้นที่กิจกรรมที่ผู้สอนทำในห้องเรียน
-มีการเชื่อมโยงย้อนหลังกับบทเรียน
ก่อนหน้านี้หรือเชื่อมโยงกับ
ประสบการณ์ชีวิตประจำวันของผู้เรียน
-มีการใช้คำถามปลายเปิดที่ช่วยส่ง
เสริมการคิดแทนการท่องจำ
การมีส่วนร่วมในกิจกรรมการเรียนรู้
-ข้อคิดเห็นเกี่ยวกับผู้เรียน
-ผู้เรียนทำงานที่ได้รับมอบหมายให้ -ผู้เรียนมีส่วนร่วมในหัวข้อการสอน
สำเร็จ
และกระบวนการคิด
-ผู้เรียนมีโอกาสทำงานเป็นคู่หรืองาน -ผู้เรียนใช้คำศัพท์การคิดในการ
กลุ่ม
บรรยายการคิดของตน
ผู้เรียน-ผู้เรียน
-ผู้เรียนยังคงมีความสนใจและตั้งใจใน
การทำงานที่ได้รับมอบหมายจนสำเร็จ
ผู้เรียน-กลุ่ม
ผู้เรียน-ต่อทั้งชั้นเรียน
-มีการถามและตอบคำถามเกี่ยวกับ
การคิดและการเรียนระหว่างทำงานที่
ได้รับมอบหมาย
ผู้สอน-ต่อผู้เรียนทั้งกลุ่ม
ผู้สอน-ต่อทั้งชั้นเรียน
-มีการอธิบายและให้เหตุผลการคิด
ของตนเอง
-เน้นสิ่งที่ผู้เรียนทำในห้องเรียนให้มาก
-ต้องสังเกตกลุ่มนักเรียน 1 หรือ 2
กลุ่มอย่างใกล้ชิดระหว่างช่วงเวลาที่
สังเกตแต่ละครั้ง
-สังเกตว่าผู้สอนอำนวยการสอน
อย่างไรในขั้นนี้
การพัฒนาการคิด : การสอดแทรกการคิดในการสอน
71
ขั้นตอนคร่าวๆ ของบทเรียน
รายละเอียดของบทเรียน
ประเด็นหลักในการสังเกตการสอน
ทบทวน
-การทบทวนและสร้างการเชื่อมโยง - ผู้สอนช่วยผู้เรียนมากน้อยแค่
ข้ามบริบท
ไหน
-ผู้สอน-ทั้งชั้นเรียน
-ผู้สอนทบทวนกระบวนการคิด และ
- ผู้สอน-ผู้เรียน
กระบวนการดังกล่าวช่วยให้ผู้เรียน
เข้าใจหัวข้อที่กำลังเรียนได้อย่างไร
- ผู้เรียน-ทั้งชั้นเรียน
-สังเกตปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้เรียนและ -มีการทบทวนคุณภาพของการทำงาน
ผู้สอน
ร่วมกันเละคุณภาพของการพูดคุยของ
ผู้เรียน
-มีการประเมินสิ่งที่ได้สอน
-สะท้อนว่าผู้เรียนสามารถปรับปรุงวิธี
เรียนของตนครั้งต่อไปได้อย่างไร
-เชื่อมโยงกระบวนการนั้นกับบริบท
อื่นๆทั้งกับสาระการเรียนรู้ต่างๆและ
กับชีวิตประจำวัน
ประเด็นทั่วไปสำหรับการสะท้อนการเรียนรู้และการอภิปรายระหว่างผู้สังเกตและ
ผู้ถกู สังเกต
ในการสังเกตการสอนของครู หลังการสังเกตแล้วต้องสะท้อนการเรียนรู้และพูดคุยกันระหว่างผู้สังเกตและผู้ถูก
สังเกต ประเด็นต่างๆที่จะพูดคุยกันเกี่ยวกับ
- การเตรียมบทเรียนและการออกแบบกิจกรรมการสอน
- ความชัดเจนของเป้าหมาย/จดุ ประสงค์การเรียนรู้ของบทเรียน
- ความสมดลุ ระหว่างการพัฒนาการคิดและการพัฒนาความคิดรวบยอด/เนื้อหาที่จะสอน
- ความต่อเนื่อง /ความเชื่อมโยงระหว่างขั้นตอนการสอนทั้ง 3 ส่วน เช่น ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน ขั้นกิจกรรมการเรียนการ
สอน และขั้นสรุป (หรือขั้นทบทวน)
72 การพฒั นาการคิด : การสอดแทรกการคิดในการสอน
1. การมีส่วนร่วมของผู้เรียนและคุณภาพของการอภิปราย/พูดคยุ ของผู้เรียน
- สัดส่วนของการทำงานเป็นคู่ งานกลุ่ม และทั้งชั้นเรียน
- สัดส่วนของการพูดของผู้สอนต่อการพดู ของผู้เรียน
- ประเภทของคำถามที่ผู้สอนใช้กระตุ้นการมีส่วนร่วมของผู้เรียน เเละอธิบายถึงความร่วมมือของผู้เรียน
- ขอบเขตหรือขนาดเเรงจูงใจและความสนใจของผู้เรียนต่องานท่ีผู้สอนมอบหมาย
- หลักฐานคุณภาพของคำตอบของผู้เรียนที่ได้จากการสนทนา
2.ขอบเขตของการพดู เกี่ยวกับการคิด การประเมินการคิด การรู้คิด (metacognition) สร้างการเชื่อมโยง และถ่ายโอน
ใช้เวลาเท่าไรในการดำเนินการดังกล่าว และผู้สอนมีวิธีการจัดการอย่างไร ผู้เรียนมีการตอบสนองอย่างไร นักเรียนสามารถ
เห็นประเด็นทั้งหมดได้หรือไม่
นอกจากการสังเกตการสอนแล้วการพัฒนาการสอนคิดในโรงเรียนอาจทำให้ต่อเนื่องด้วยการพูดคุยกันเกี่ยวกับสภาพ
บรรยากาศ อุปสรรคและทางแก้ โดยใช้ภาพ สื่ออื่นๆกระตุ้นการเสวนาระหว่างคุณครูเพื่อสร้างความตระหนักและหาทาง
พัฒนาร่วมกัน ดังแสดงในภาพต่อไปนี้
การพัฒนาการคดิ : การสอดแทรกการคดิ ในการสอน
73
74 การพฒั นาการคิด : การสอดแทรกการคิดในการสอน
กระตุ้นการคิด เพิม่ ศกั ยภาพนักเรยี น
การตง้ั คำถามหรอื สรา้ งกจิ กรรมทน่ี กั เรยี นมโี อกาสเลอื ก ทำใหน้ กั เรยี นไดค้ ดิ คำตอบอยา่ งสรา้ งสรรค์ พบความหมายเอง
ได้แสดงเหตุผล ของตน
ทำให้การคิดมีความสำคัญ ด้วยการ
ó ให้เวลาคิดก่อนตอบคำถาม
ó คิดดังๆ
ó และครูเป็นแม่แบบขั้นตอนต่างๆในกระบวนการคิด
ลองทำด
ู
จัดให้นักเรียน คิดเดี่ยว-คิดคู่ และแลกเปลี่ยน
ความคิดกันทั้งชั้น
ทำให้การคิดในสมองและศักยภาพการคิด
ของนักเรียนแสดงออกให้เห็นเป็นรูปธรรม
ลองทำด
ู
ในแผนการจัดการเรียนรู้ครูกำหนดทักษะการคิดไว้ใน
เป้าหมายเวลาสอน จัดกระบวนการเรียนรู้เป็นขั้นตอน
ใช้แผนภาพการคิด (Thinking Diagram) พาคิดเป็นขั้นตอน
และบันทึกร่องรอยการคิด
การพัฒนาการคดิ : การสอดแทรกการคิดในการสอน
75
ใช้เทคนิคการตั้งคำถาม ที่สูงขึ้นกว่าเนื้อหา ข้อมูล ไปสู่
คำถามที่ต้องอธิบาย ให้ตัวอย่าง เสนอทางเลือก ทบทวน
ความรู้สึก
ทำให้การทำงานกลุ่มมีความ ลองทำด
ู
หมายต่อการเรียนรู้
กระตุ้นให้ถามและให้ความสำคัญกับคำถาม
ของนักเรียน ตั้งคำถามสำคัญ คำถามกระตุ้นการ
คิดระดับสูงไว้ในแผนการสอน
ลองทำด
ู
กำหนดบทบาทที่ชัดเจนในกลุ่ม (ผู้จด-ผู้ถาม-ผู้คิดต่อยอด-ผู้คิดต่างมุม-ผู้
รายงาน แล้วเปลี่ยนบทบาทในคราวต่อไป
ช่วยให้นักเรียนควบคุมตนเองได้ ลองทำด
ู
มากขึ้นๆ ในการวางแผน จัดการใน
กลุ่ม และประเมินความก้าวหน้า ให้นักเรียนบันทึกสิ่งที่ได้เรียนรู้ บันทึกความคิดเห็น
ของตน
ให้ประเด็นประเมินตนเองในการเรียนรู้ทั้งความเข้าใจเกี่ยวกับสิ่งที่เรียน
ทักษะ และค่านิยมของตน
ตั้งคำถามนักเรียน : นักเรียนจะทำอะไรได้ดีขึ้นกว่าเดิม
ช่วยให้เชื่อมโยงทักษะ
การคิดและความสามารถ
ที่ใช้กับทักษะต่างๆ
ลองทำด
ู
ให้ถ่ายโอนทักษะการแก้ปัญหา : ให้นักเรียนคิดว่าทักษะ
การคิดที่เรียนฝึกจะฝึกนำไปแก้ปัญหาใดบ้าง
ที่มา www.pmbni.org.uk
76 การพัฒนาการคดิ : การสอดแทรกการคิดในการสอน
การเรยี นรู้แบบชว่ ยเหลอื ซ่งึ กันและกัน
คำถาม
คำตอบ
ภารกิจ
คณุ จะสง่ เสริมใหน้ ักเรียนทำงานเป็นกลุ่มและ
เกดิ ผลเหล่านี้ในตวั นักเรยี นอย่างไร
ปรับจาก : CCEA:Thinking Skills and Personal Capabilities
การพฒั นาการคิด : การสอดแทรกการคดิ ในการสอน
77
กำ(หOนpeดnก-ิจeกndรรeมdแcบhaบlปleลnาgยeเsป)
ิด
“เราสอนให้เด็กๆ เอาแต่จำมากเกินไป
แทนท่จี ะสอนให้คดิ แก้ปญั หา
โรเจอร์ เสวนิ
การเปลี่ยนแปลงสมดุล
จากการให้ความรู้ไปสู่การสร้างความรู้
ในช้ันเรียนของคณุ ครูมคี วามสมดลุ ของการใหค้ วามรู้
และสร้างความรู้หรอื ไม่
78 การพฒั นาการคิด : การสอดแทรกการคดิ ในการสอน
บรรณานุกรม
McGinness, C. From Thinking Skills to Thinking Classroom. Queen’s University, Belfast.
www.sustainablthinkingclassrooms.qub.ac.uk/DFEE
Tishman, S, Perkins, D., & Jay E. The Thinking Classrooom : Learning and Teaching in a Culture of
Thinking. Allyn & Bacon, Incorporated. 1995
Rita H. & Swartz R. Teaching Critical Thinking Sklls and the Nature of Science through
Problem-based Learning. www.ncsu.edu/scilink/studsite
Swartz, R., & Parks, S. Infusing the teaching of critical and creative thinking into content instruction :
A lesson design handbook for the elementary grades. Pacific Grove, CA: Critical Thinking Press
and Software. 1994
การพัฒนาการคิด : การสอดแทรกการคดิ ในการสอน
79
คณะผู้จัดทำ
ที่ปรึกษา
เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
คุณหญิงกษมา วรวรรณ ณ อยุธยา รองเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้น,ฐาน
นายวินัย รอดจ่าย ผู้อำนวยการสำนักพัฒนานวัตกรรมการจัดการศึกษา
นางอรทัย มูลคำ ผู้อำนวยการสำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา
นางเบญจลักษณ์ น้ำฟ้า รองผู้อำนวยการสำนักพัฒนานวัตกรรมการจัดการศึกษา
นางสาววันเพ็ญ สจุ ิปตุ โต มหาวิทยาลัยควีนส์ ประเทศไอร์แลนด์เหนือ
Prof. Carol McGuinness
คณะผู้จัดทำ
ผู้อำนวยการโรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฎิ์ 2
1. นางสาลี เกษมรัติ ผู้อำนวยการโรงเรียนประถมศึกษาธรรมศาสตร์
2. นางนารี คหู าเรืองรอง รองผู้อำนวยการโรงเรียนอนุบาลพิบูลเวศม์
3. นางกรรณกร ชเู ทพ รองผู้อำนวยการโรงเรียนท่าม่วงราษฎร์บำรุง
4. นางสาวถนอมศรี ลิ่มศิลา โรงเรียนพังตรรุ าษฎร์รังสรรค์
5. นายสมปอง ผ่องใส สำนักพัฒนานวัตกรรมการจัดการศึกษา
6. นายศักดิ์สิน ช่องดารากลุ สำนักพัฒนานวัตกรรมการจัดการศึกษา
7. นางสาวธัญนันท์ แก้วเกิด บริติช เคานซิล ประเทศไทย
8. นางสาวมธมุ นต์ เคธอเรนชัค บริติช เคานซิล ประเทศไทย
9. นางสาวเกาวลิน ล้อมวงษ์ สำนักพัฒนานวัตกรรมการจัดการศึกษา
10. นางวรรณา ช่องดารากลุ
บรรณาธิการ
สำนักพัฒนานวัตกรรมการจัดการศึกษา
1. นายศักดิ์สิน ช่องดารากลุ สำนักพัฒนานวัตกรรมการจัดการศึกษา
2. นางวรรณา ช่องดารากุล บริติช เคานซิล ประเทศไทย
3. นางสาวธุมนต์ เคธอเรนชัค
ออกแบบปก
1. นายทน เขตกัน ศึกษานิทเศก์เชี่ยวชาญ
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาลพบุรีเขต 1
2. นายดสุ ิต จันทร์ศรี ศึกษานิเทศก์ชำนาญการพิเศษ
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสิงห์บรุ ี
80 การพฒั นาการคิด : การสอดแทรกการคดิ ในการสอน