23 องค์ประกอบของนาฏศิลป์

องค์ประกอบ
ของนาฏศิลป์

วิชา ดนตรี-นาฏศิลป์

จัดทำโดย ด.ญ.พิมพ์สุภัค ปาละสมิทธิ์ ม.3/9 เลขที่ 23

1.จังหวะและทำนอง

จังหวะถือว่าเป็นพื้นฐานในการฝึกหัด
การแสดงนาฏศิลป์ ผู้แสดงนาฏศิลป์ไทยจะ
ต้องทำความเข้าใจกับจังหวะดนตรี เพื่อให้
สามารถร่ายรำ แสดงท่าทางได้ถูกต้องตาม
จังหวะ หากแสดงไม่ถูกต้องตามจังหวะ หรือที่
เรียกว่า บอดจังหวะ จะทำให้การแสดงไม่
สวยงามและไม่พร้อมเพรียง

2.การเคลื่ อนไหว/ท่ารำ

การแสดงนาฏศิลป์ไทยเป็นการแสดงที่มีการร่าย
รำสวยงาม โดยการประดิษฐ์คิดค้นท่ารำต่าง ๆ ให้เป็น
ระเบียบแบบแผน ให้เหมาะสมกับการแสดงเพื่ อ
ถ่ายทอดเรื่องราว และสื่อความหมายในการแสดง เช่น
ระบำพรหมาสตร์ เป็นการร่ายรำของเทวดา นางฟ้า
ที่มีความหมายสวยงาม ดูมีความสุข

หัวใจสำคัญของการเคลื่อนไหวมีหลายปัจจัย เช่น
รูปแบบการแปรแถวประกอบการแสดง ลีลาท่ารำ

3.อารมณ์ความรู้สึก

ก า ร แ ส ด ง น า ฏ ศิ ล ป์ ไ ท ย เ ป็ น ก า ร
แ ส ด ง ที่ ผู้ แ ส ด ง ต้ อ ง ถ่ า ย ท อ ด อ า ร ม ณ์
ค ว า ม รู้ สึ ก ผ่ า น ข อ ง ผู้ แ ส ด ง ผ่ า น สี ห น้ า
ท่ า ท า ง เ พื่ อ ผู้ ช ม จ ะ ไ ด้ เ ข้ า ใ จ เ ป็ น ก า ร
เ พิ่ ม อ ร ร ถ ร ส ใ น ก า ร รั บ ช ม ช่ ว ย ใ ห้ ก า ร
แ ส ด ง มี ค ว า ม ส ม บู ร ณ์ ม า ก ยิ่ ง ขึ้ น

4.นาฏยศัพท์
ภาษาท่า

ในทางนาฏศิลป์นั้น นาฏยศัพท์ ภาษาท่า ถือว่า
มีความสำคัญในการถ่ายทอดเรื่อวราวในการแสดง
ต้องมีการศึกษาความหมายของท่ารำ ตามหลัก
นาฏศิลป์เพื่อจะได้เข้าใจความหมายของท่ารำได้ชัดเจน
และถูกต้องตามความหมายของท่ารำ

5.รูปแบบการแสดง

แบ่งออกได้เป็น 4 ประเภท

1.โขน 2.ละคร

โขน เป็น ศิลปะการแสดง การแสดงที่ถ่ายทอดเรื่อง
ชั้นสูงของไทยที่มีความสง่างาม ราว ดำเนินเรื่องด้วยการร่าย
อลังการและอ่อนช้อย เรื่องที่ รำ ซึ่งแต่ละประเภทจะมี
นิยมแสดงคือ เรื่องรามเกียรติ์ ลักษณะที่แตกต่างกันออไป
ซึ่งเป็นการแสดงที่ผสมผสาน เช่น ละครใน ละครนอก
ระหว่าง การเต้น ร้อง รำ ผู้ ละครร้อง เป็นต้น
แสดงจะศีรษะโขน แสดงท่าทาง
ตามบทพากษ์

3.รำ 4.ระบำ

เป็นการแสดงใช้ผู้แสดง เป็นการแสดงใช้ผู้แสดง มากกว่า 2 คน ขึ้นไป ความงาม
1-2 คน ไม่เล่นเป็นเรื่อง ของระบำ อยู่ที่ความพร้อมเพรียงเป็นสำคัญ กระบวนการ
ราว อาจมีบทขับร้องหรือ ท่ารำมีหลากหลาย และมีความสมบูรณ์ในตัวเองในแต่ละชุด
ไม่มีก็ได้ เช่น การรำเดี่ยว ไม่ดำเนินเรื่องราวเหมือนละคร นอกจากนี้ความงามของ
การรำคู่ การรำอาวุธ ระบำยังอยู่ในรูปแบบการแปรแถว เข่น แถวหน้ากระดาน
เป็นต้น มีลักษณะการแต่ง แถวคู่ วงกลม แยกกลุ่ม สลับซ้าย-ขวา เป็นต้น
กายตามรูปแบบของการ
แสดง

6.การแต่งกาย

การแต่งกายในการแสดงนาฎศิลป์
สามารถบอกถึงยศฐาบรรดาศักดิ์ของตัว
ละคร บอกถึงว่าผู้แสดงรับบทบาทเป็น
ตัวละครใด

7.อุปกรณ์ประกอบการแสดง

การแสดงนาฏศิลป์ไทยบางชุดต้องมีอุปกรณ์ประกอบการ
แสดงด้วย เช่น ระบำพัด ระบำนกเขา ฟ้อนเทียน ฟ้อนเล็บ ฟ้อนร่ม
เป็นต้น อุปกรณ์แต่ละชนิดที่ใช้ประกอบการแสดงจะต้องสมบูรณ์
สวยงามและสวมใส่ได้พอดี หากเป็นอุปกรณ์ที่ต้องใช้ประกอบการ
แสดง เช่น ร่ม ผู้แสดงจะต้องมีทักษะในการใช้อุปกรณ์ได้อย่าง
คล่องแคล่ววางอยู่ในระดับที่ถูกต้องสวยงาม