โครงสร้างแผนการจัดการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551) ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560 เวลาเรียนทั้งสิ้น 80 ชั่วโมง อัตราส่วนคะแนน ภาคเรียนละ 50 คะแนน อัตราส่วนคะแนน ระหว่างภาค 35 คะแนน สอบปลายภาค 15 คะแนน หน่วยการเรียนรู้ ที่ เรื่อง มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด เวลา เรียน น้ำหนัก คะแนน 1 ศาสนาพัฒนาชีวิต (ภาคเรียนที่ 1) ส 1.1 ป.6/1 - ป.6/9 ส 1.2 ป.6/1 - ป.6/4 28 20 2 สังคมดีชีวีมีสุข (ภาคเรียนที่ 1) ส 2.1 ป.6/1 - ป.6/5 ส 2.2 ป.6/1 - ป.6/3 12 15 3 เศรษฐศาสตร์น่ารู้ (ภาคเรียนที่ 2) ส 3.1 ป.6/1 - ป.6/3 ส 3.2 ป.6/1 - ป.6/2 20 15 4 ภูมิศาสตร์น่ารู้ (ภาคเรียนที่ 2) ส 5.1 ป.6/1 - ป.6/2 ส 5.2 ป.6/1 - ป.6/3 20 20 รวม 80 70
โครงสร้างแผนการจัดการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551) ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560 ภาคเรียนที่ 1 / ปีการศึกษา 2565 สาระสำคัญตามมาตรฐานการเรียนรู้ ส 1.1 และ ส 1.2 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรื่อง ศาสนาพัฒนาชีวิต จำนวน 28 ชั่วโมง แผนจัดการ เรียนรู้ที่ เรื่อง มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด จำนวน ชั่วโมง น้ำหนัก คะแนน 1 ความสำคัญของพระพุทธศาสนา ส 1.1 ป. 6/1 1 25 2 พุทธประวัติ ส 1.1 ป. 6/1 1 3 สังเวชนียสถาน 4 ตำบล ส 1.1 ป. 6/2 1 4 พุทธสาวก ส 1.1 ป. 6/3 1 5 ชาดก ส 1.1 ป. 6/3 1 6 พุทธศาสนิกชนตัวอย่าง ส 1.1 ป. 6/3 1 7 พุทธศาสนสุภาษิต ส 1.1 ป. 6/4 1 8 พระรัตนตรัย ศรัทธา 4 ส 1.1 ป. 6/4 1 9 พระพุทธ (พุทธกิจ 5) และพระสงฆ์ ส 1.1 ป. 6/4 1 10 อริยสัจ 4 และหลักกรรม ส 1.1 ป. 6/4, ป.6/7 1 11 ไตรสิกขา ส 1.1 ป. 6/4 1 12 โอวาท 3 : การไม่ทำความชั่ว (เบญจศีล อบายมุข 6 และอกุศลมูล) ส 1.1 ป. 6/4 1 13 โอวาท 3 : การทำความดี (เบญจธรรม กุศลมูล 3 พละ 4 และคารวะ 6 กตัญญูกตเวทีต่อพระมหากษัตริย์ และมงคล 38) ส 1.1 ป. 6/4 1 14 การทำจิตให้บริสุทธิ์ ส 1.1 ป. 6/4 1 15 การทำความดีของบุคคลภายในประเทศ ส 1.1 ป. 6/5 1
16 การสวดมนต์ไหว้พระ สรรเสริญคุณพระรัตนตรัย และแผ่เมตตา ส 1.1 ป. 6/6 1 17 การพัฒนาจิตตามแนวทางพระพุทธศาสนา (1) ส 1.1 ป. 6/6 1 18 การพัฒนาจิตตามแนวทางพระพุทธศาสนา (2) ส 1.1 ป. 6/9 1 19-20 พิธีกรรมและการปฏิบัติตามเมื่อเข้าร่วมทาง พระพุทธศาสนา ส 1.1 ป. 6/9 2 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรื่อง ศาสนาพัฒนาชีวิต (ต่อ) แผนจัดการ เรียนรู้ที่ เรื่อง มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด จำนวน ชั่วโมง น้ำหนัก คะแนน 21 หน้าที่ชาวพุทธ ส 1.2 ป. 6/1 1 22 การแสดงตนเป็นพุทธมามกะ ส 1.2 ป. 6/4 1 23 มารยาทชาวพุทธ ส 1.2 ป. 6/2 1 24 วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา ส 1.2 ป. 6/3 1 25 หลักธรรมสำคัญของศาสนาต่าง ๆ ส 1.1 ป. 6/8 1 26 ศาสนพิธีของ ศาสนาอิสลาม ส 1.1 ป. 6/9 1 27 ศาสนพิธีของศาสนาพราหมณ์ - ฮินดู ส 1.1 ป. 6/9 1 28 ศาสนพิธีของศาสนาคริสต์ ส 1.1 ป. 6/9 1 รวม 28
โครงสร้างแผนการจัดการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551) ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560 ภาคเรียนที่ 1 / ปีการศึกษา 2565 สาระสำคัญตามมาตรฐานการเรียนรู้ ส 2.1 และ ส 2.2 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 เรื่อง สังคมดีชีวีมีสุข จำนวน 12 ชั่วโมง แผนจัดการ เรียนรู้ที่ เรื่อง มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด จำนวน ชั่วโมง น้ำหนัก คะแนน 29 กฎหมายทะเบียนราษฎร ส 2.1 ป. 6/1 1 10 30 กฎหมายจราจรและกฎหมายสารเสพติดให้โทษ ส 2.1 ป. 6/1 1 31 กฎหมายท้องถิ่น ส 2.1 ป. 6/1 1 32 การบริการราชการแผ่นดินและองค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่น ส 2.2 ป. 6/1 1 33-34 บทบาทหน้าที่ของรัฐบาลและองค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่น ส 2.2 ป. 6/1 2 35 การปกครองระบอบประชาธิปไตย ส 2.2 ป. 6/1 1 36 การมีส่วนร่วมในกิจกรรมส่งเสริมประชาธิปไตย ส 2.2 ป.6/2, 6/3 1 37 วัฒนธรรม ส 2.1 ป. 6/2 1 38 มารยาทไทย ส 2.1 ป. 6/3 1 39 ความแตกต่างของวัฒนธรรมในสังคมไทย ส 2.1 ป. 6/4 1 40 ข้อมูลข่าวสาร ส 2.1 ป. 6/5 1 รวม 12 รวมภาคเรียนที่ 1 40 35
โครงสร้างแผนการจัดการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551) ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560 ภาคเรียนที่ 2 / ปีการศึกษา 2565 สาระสำคัญตามมาตรฐานการเรียนรู้ ส 3.1 และ ส 3.2 หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 เรื่อง เศรษฐศาสตร์น่ารู้ จำนวน 20 ชั่วโมง แผนจัดการ เรียนรู้ที่ เรื่อง มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด จำนวน ชั่วโมง น้ำหนัก คะแนน 41-42 บทบาทของผู้ผลิตที่มีความรับผิดชอบ ส 3.1 ป.6/1 2 15 43-44 บทบาทของผู้บริโภคที่รู้เท่าทัน ส 3.1 ป.6/2 2 45 บทบาทของผู้ผลิตที่มีคุณภาพและพฤติกรรมผู้บริโภค ที่บกพร่อง ส 3.1 ป.6/2 1 46 ความหมายและความจำเป็นของทรัพยากร ส 3.1 ป.6/3 1 47-48 ประเภทของทรัพยากรหลักการและวิธีการใช้ ทรัพยากร ส 3.1 ป.6/3 2 49 การวางแผนในการใช้ทรัพยากร ส 3.1 ป.6/3 1 50-51 ความสัมพันธ์ระหว่างผู้ผลิต ผู้บริโภค ธนาคาร และ รัฐบาล ส 3.2 ป.6/1 2 52-53 การหารายได้ รายจ่าย การออม การลงทุน ส 3.2 ป.6/1 2 54 ความหมายและความสำคัญของภาษี ส 3.2 ป.6/1 1 55 หน่วยงานที่จัดเก็บภาษี ส 3.2 ป.6/1 1 56 สิทธิของผู้บริโภค ส 3.2 ป.6/1 1 57 สิทธิของผู้ใช้แรงงานในประเทศไทย ส 3.2 ป.6/1 1 58 กลุ่มออมทรัพย์ ส 3.2 ป.6/2 1 59 กลุ่มแม่บ้าน ส 3.2 ป.6/2 1 60 กองทุนหมู่บ้าน ส 3.2 ป.6/2 1 รวม 20 15
โครงสร้างแผนการจัดการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551) ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560 ภาคเรียนที่ 2 / ปีการศึกษา 2565 สาระสำคัญตามมาตรฐานการเรียนรู้ ส 5.1 และ ส 5.2 หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 เรื่อง ภูมิศาสตร์น่ารู้ จำนวน 20 ชั่วโมง แผนจัดการ เรียนรู้ที่ เรื่อง มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด จำนวน ชั่วโมง น้ำหนัก คะแนน 61 เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ใช้ในการศึกษาลักษณะทางกายภาพ ส 5.1 ป.6/1 1 20 62 แผนที่และองค์ประกอบของแผนที่ ส 5.1 ป.6/1 1 63 การใช้แผนที่ศึกษาลักษณะทางกายภาพประเทศไทย ส 5.1 ป.6/1 1 64 ลักษณะทั่วไปของประเทศไทย ส 5.1 ป.6/1 2 65 ลักษณะภูมิประเทศของประเทศไทย ส 5.1 ป.6/1 1 66 ลักษณะภูมิอากาศของประเทศไทย ส 5.1 ป.6/1 1 67-68 ลักษณะทรัพยากรของประเทศไทย ส 5.1 ป.6/1 1 69 ภัยพิบัติทางธรรมชาติ : อุทกภัย ส 5.1 ป.6/2 1 70 ภัยพิบัติทางธรรมชาติ : ดินโคลนถล่ม ส 5.1 ป.6/2 1 71 ภัยพิบัติทางธรรมชาติ : วาตภัย ส 5.1 ป.6/2 1 72 ภัยพิบัติทางธรรมชาติ : สึนามิ ส 5.1 ป.6/2 1 73 ปรากฎการณ์ทางธรรมชาติ : ภัยแล้ง ส 5.1 ป.6/2 1 74 ปรากฎการณ์ทางธรรมชาติ : แผ่นดินไหว ส 5.1 ป.6/2 1 75 ความสัมพันธ์ของสิ่งแวดล้อมทางกายภาพกับลักษณะทาง เศรษฐกิจของไทย ส 5.2 ป.6/1 1 76 ความสัมพันธ์ของสิ่งแวดล้อมทางกายภาพกับลักษณะทาง สังคมและวัฒนธรรมของไทย ส 5.2 ป.6/1 1 77 การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของไทย ส 5.2 ป.6/2 1 78 ผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของไทย ส 5.2 ป.6/2 1
79 ความสำคัญของทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม ส 5.2 ป.6/3 1 80 วิธีปฏิบัติในการจัดการทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม ในประเทศไทย ส 5.2 ป.6/3 1 รวม 20 20 รวมภาคเรียนที่ 2 40 35 รวมตลอดปีการศึกษา 80 70
ตารางวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างตัวชี้วัดกับสาระการเรียนรู้ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ สาระที่ ๑ ศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม มาตรฐาน ส ๑.๑ รู้และเข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตน นับถือและศาสนาอื่น มีศรัทธาที่ถูกต้อง ยึดมั่น และปฏิบัติตามหลักธรรมเพื่ออยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้ ๑. วิเคราะห์ความสำคัญของพระพุทธศาสนาใน ฐานะ เป็นศาสนาประจำชาติหรือความสำคัญของ ศาสนา ที่ตนนับถือ • พระพุทธศาสนาในฐานะที่เป็นศาสนาประจำชาติ เช่น เป็น เอกลักษณ์ของชาติไทย เป็นรากฐานและมรดกทางวัฒนธรรม เป็น ศูนย์รวมจิตใจและเป็นหลักในการพัฒนาชาติไทย ๒. สรุปพุทธประวัติตั้งแต่ปลงสังขารจนถึงสังเวช นียสถาน หรือ ประวัติศาสดาที่ตนนับถือตามที่ กำหนด • สรุปพุทธประวัติ (ทบทวน) - ปลงอายุสังขาร - ปัจฉิมสาวก - ปรินิพพาน - การถวายพระเพลิง - แจกพระบรมสารีริกธาติ - สังเวชนียสถาน ๔ ๓. เห็นคุณค่าและประพฤติตนตามแบบอย่างการ ดำเนินชีวิตและข้อคิดจากประวัติสาวก ชาดกเรื่องเล่า และศาสนิกชนตัวอย่าง ตามที่ กำหนด • พุทธสาวก พุทธสาวิกา - พระราธะ • ชาดก - ทีฆีติโกสลชาดก - สัพพทาฐิชาดก • ศาสนิกชนตัวอย่าง - พ่อขุนรามคำแหงมหาราช - สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระปรมานุชิตชิโนรส ๔. วิเคราะห์ความสำคัญและเคารพพระรัตนตรัย ปฏิบัติตามไตรสิกขาและหลักธรรมโอวาท ๓ ใน พระพุทธศาสนา หรือหลักธรรมของศาสนาที่ตนนับถือ ตามที่กำหนด • พระรัตนตรัย : ศรัทธา ๔ - พระพุทธ : พุทธกิจ ๔ - พระธรรม : อริยสัจ ๔ : หลักกรรม - พระสงฆ์
• ไตรสิกขา - ศีล สมาธิ ปัญญา • โอวาท ๓ - ไม่ทำชั่ว : เบญจศีล : อบายมุข ๖ : อกุศลมูล ๓ - ทำความดี : เบญจธรรม : กุศลมูล ๓ : พละ ๔ : คารวะ ๖ : กตัญญูกตเวทีต่อพระมหากษัตริย์ : มงคล ๓๘ ➢มีวินัย ➢การงานไม่มีโทษ ➢ไม่ประมาทในธรรม - ทำจิตใจให้บริสุทธิ์(บริหารจิตและเจริญปัญญา) • พุทธศาสนสุภาษิต - สจเจน กิตตึ ปปโปติ คนจะได้เกียรติด้วยสัจจะ - ยถาวาที ตถาการี พูดเช่นไร ทำเช่นนั้น ๕. ชื่นชมการทำความดีของบุคคลในประเทศ ตาม หลักศาสนา พร้อมทั้งบอกแนวปฏิบัติในการดำเนิน ชีวิต • ตัวอย่างการกระทำความดีของบุคคลในประเทศ ๖. เห็นคุณค่าและสวดมนต์ แผ่เมตตาและบริหาร จิต เจริญปัญญา มีสติที่เป็นพื้นฐานของสมาธิใน พระพุทธศาสนาหรือการพัฒนาจิตตามแนวทาง ของ ศาสนาที่ตนนับถือ ตามที่กำหนด • สวดมนต์ไหว้พระ สรรเสริญคุณพระรัตนตรัย และแผ่เมตตา - รู้ความหมายของสติสัมปชัญญะ สมาธิ และ ปัญญา - รู้วิธีปฏิบัติและประโยชน์ของการบริหารจิต และเจริญปัญญา - ฝึกการยืน การเดิน การนั่ง และการนอนอย่างมีสติ
- ฝึกการกำหนดรู้ ความรู้สึกเมื่อตาเห็นรูป หูฟังเสียง จมูกดมกลิ่น ลิ้นลิ้มรส กายสัมผัส สิ่งที่มากระทบใจรับรู้ธรรมารมณ์ - ฝึกให้มีสมาธิในการฟัง การอ่าน การถาม การคิดและการเขียน ๗. ปฏิบัติตนตามหลักธรรมของศาสนาที่ตนนับถือ เพื่อแก้ปัญหาอบายมุขและสิ่งเสพติด • หลักธรรม : อริยสัจ ๔ หลักกรรม • โอวาท ๓ : เบญจศีล-เบญจธรรม อบายมุข ๖ อกุศลมูล ๓ กุศลมูล ๓ ๘. อธิบายหลักธรรมสำคัญของศาสนาอื่นๆ โดยสังเขป • หลักธรรมสำคัญของศาสนาต่างๆ - พระพุทธศาสนา : อริยสัจ ๔ โอวาท ๓ ฯลฯ - ศาสนาอิสลาม : หลักศรัทธา หลักปฏิบัติหลักจริยธรรม - คริสต์ศาสนา : บัญญัติ ๑๐ ประการ ๙. อธิบายลักษณะสำคัญของศาสนพิธี พิธีกรรม ของศาสนาอื่นๆและปฏิบัติตนได้อย่าง เหมาะสมเมื่อต้องเข้าร่วมพิธี • ศาสนพิธีของศาสนาต่างๆ - พระพุทธศาสนา : ศาสนพิธีที่เป็นพุทธบัญญัติ เช่น บรรพชา อุปสมบท : ศาสนพิธีที่เกี่ยวเนื่องกับพระพุทธศาสนา เช่น ทำบุญเนื่องในวันสำคัญทางศาสนา - ศาสนาอิสลาม เช่น การละหมาด การถือ ศีลอด การบำเพ็ญฮัจญ์ ฯลฯ - คริสต์ศาสนา เช่น ศีลล้างบาป ศีลอภัย บาปศีลกำลัง ศีลมหาสนิท ฯลฯ - ศาสนาฮินดู เช่น พิธีศราทธ์ พิธีบูชาเทวดา
สาระที่ ๑ ศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม มาตรฐาน ส ๑.๒ เข้าใจ ตระหนักและปฏิบัติตนเป็นศาสนิกชนที่ดี และธำรงรักษาพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือ ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้ ๑. อธิบายความรู้เกี่ยวกับสถานที่ต่างๆ ในศาสนสถาน และปฏิบัติตนได้อย่างเหมาะสม • ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับสถานที่ต่างๆ ภายในวัด เช่น เขตพุทธาวาส สังฆาวาส • การปฏิบัติตนที่เหมาะสมภายในวัด ๒. มีมรรยาทของความเป็นศาสนิกชนที่ดีตามที่ กำหนด มรรยาทของศาสนิกชน - การถวายของแก่พระภิกษุ - การปฏิบัติตนในขณะฟังธรรม - การปฏิบัติตนตามแนวทางของพุทธศาสนิกชน เพื่อประโยชน์ต่อศาสนา ๓. อธิบายประโยชน์ของการเข้าร่วมในศาสนพิธี พิธีกรรม และกิจกรรมในวันสำคัญทางศาสนา ตามที่กำหนดและปฏิบัติตนได้ถูกต้อง • ทบทวนการอาราธนาศีล อาราธนาธรรม และ อาราธนาพระปริตร • พิธีทอดผ้าป่า • พิธีทอดกฐิน • ระเบียบพิธีในการทำบุญงานอวมงคล • การปฏิบัติตนที่ถูกต้องในศาสนพิธี พิธีกรรม และวัน สำคัญทางศาสนา เช่น วันมาฆบูชา วันวิสาขบูชา วันอัฐมีบูชา วันอาสาฬหบูชา วันธรรมสวนะ • ประโยชน์ของการเข้าร่วมในศาสนพิธี พิธีกรรม และ วันสำคัญทางศาสนา ๑. แสดงตนเป็นพุทธมามกะ หรือแสดงตนเป็น ศาสนิกชนของศาสนาที่ตนนับถือ • การแสดงตนเป็นพุทธมามกะ - ขั้นเตรียมการ - ขั้นพิธีการ
สาระที่ ๒ หน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการดำเนินชีวิตในสังคม มาตรฐาน ส ๒.๑ เข้าใจ และปฏิบัติตนเป็นพลเมืองดี มีค่านิยมที่ดีงามและธำรงรักษาประเพณีและวัฒนธรรมไทย ดำรงชีวิต อยู่ร่วมกันในสังคมไทยและสังคมโลกอย่างสันติสุข ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้ ๑. ปฏิบัติตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับ ชีวิตประจำวัน ของครอบครัวและชุมชน • กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวันของครอบครัวและชุมชน - กฎหมายจราจร - กฎหมายยาเสพติดให้โทษ - กฎหมายทะเบียนราษฎร - เทศบัญญัติ ข้อบัญญัติ อบต. อบจ. • ประโยชน์ของการปฏิบัติตนหรือเคารพกฎหมายดังกล่าว ๒. วิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมตาม กาลเวลาและธำรงรักษาวัฒนธรรมอันดีงาม • ความหมายและประเภทของวัฒนธรรม • การเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมตามกาลเวลาที่มีผลต่อตนเองและ สังคมไทย • แนวทางการธำรงรักษาวัฒนธรรมไทย ๓. แสดงออกถึงมารยาทไทยได้เหมาะสม ถูกกาลเทศะ • ความหมายและความสำคัญของกิริยามารยาทไทย เช่น การ แสดงความเคารพ กรยืน การเดิน การนั่ง การนอน การรับของ ส่งของ การรับประทานอาหาร การแสดงกิริยาอาการ การ ทักทาย การสนทนา การใช้คำพูด • มารยาทไทยและมารยาทสังคม เช่น การแสดงความเคารพ การ ยืน การเดิน การนั่ง การนอน การรับของส่งของ การรับประทาน อาหาร การแสดงกิริยาอาการ การทักทาย การสนทนา การใช้ คำพูด ๔. อธิบายคุณค่าทางวัฒนธรรมที่แตกต่างกัน ระหว่างกลุ่มคนในสังคมไทย • ประโยชน์และคุณค่าทางวัฒนธรรม • ความแตกต่างทางวัฒนธรรมระหว่างกลุ่มคนภาคต่างๆ ในสังคมไทย • แนวทางการรักษาวัฒนธรรม ๕. ติดตามข้อมูลข่าวสาร เหตุการณ์ต่างๆ ใน ชีวิตประจำวัน เลือกรับและใช้ข้อมูล ข่าวสาร • แหล่งข้อมูลข่าวสาร เหตุการณ์ต่างๆ เช่น จากวิทยุ โทรทัศน์ หนังสือพิมพ์ แหล่งข่าวต่างๆ
ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้ ในการเรียนรู้ได้เหมาะสม (อยู่ในข้อ ๕) จากหอจดหมายเหตุ สถานการณ์จริง หรือจดหมายเหตุ • ประโยชน์จากการติดตามข้อมูล ข่าวสาร เหตุการณ์ต่างๆ • หลักการเลือกรับและใช้ข้อมูลข่าวสารจากสื่อต่างๆ รวมทั้งสื่อที่ ไร้พรมแดน
สาระที่ ๒ หน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการดำเนินชีวิตในสังคม มาตรฐาน ส ๒.๒ เข้าใจระบบการเมืองการปกครองในสังคมปัจจุบัน ยึดมั่น ศรัทธา และธำรงรักษาไว้ซึ่งการปกครองระบอบ ประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้ ๑. เปรียบเทียบบทบาทหน้าที่ขององค์กร ปกครองส่วนท้องถิ่นและรัฐบาล • บทบาท หน้าที่ ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและรัฐบาล ๒. มีส่วนร่วมในกิจกรรมต่างๆ ที่ส่งเสริม ประชาธิปไตยในท้องถิ่นและประเทศ • กิจกรรมต่างๆเพื่อส่งเสริมประชาธิปไตยในท้องถิ่นและประเทศ ๓. อภิปรายบทบาท ความสำคัญในการใช้ สิทธิ์ออกเสียงเลือกตั้งตามรบอบ ประชาธิปไตย • การมีส่วนร่วมในการออกกฎหมายระเบียบ กติกา การเลือกตั้ง • สอดส่องดูแลผู้มีพฤติกรรมการกระทำผิดการเลือกตั้งและแจ้ง ต่อเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบ • ตรวจสอบคุณสมบัติ • การใช้สิทธิออกเสียงเลือกตั้งตามระบอบประชาธิปไตย
สาระที่ ๓ เศรษฐศาสตร์ มาตรฐาน ส ๓.๑ เข้าใจและสามารถบริหารจัดการในการผลิตและการบริโภค การใช้ทรัพยากรที่มีอยู่จำกัดได้อย่างมี ประสิทธิภาพและคุ้มค่า รวมทั้งเข้าใจหลักการของเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อการดำรงชีวิตอย่างมีคุณค่า ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้ ๑. อธิบายบทบาทของผู้ผลิตที่มี ความรับผิดชอบ • บทบาทของผู้ผลิตที่มีคุณภาพ เช่น คำนึงถึงสิ่งแวดล้อม มีจรรยาบรรณความรับผิดชอบต่อสังคม วางแผนก่อนเริ่มลงมือทำ กิจกรรมต่างๆ เพื่อลดความผิดพลาดและการสูญเสีย ฯลฯ • ทัศนคติในการใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล • ประโยชน์ของการผลิตสินค้าที่มีคุณภาพ ๒. อธิบายบทบาทของผู้บริโภคที่รู้เท่าทัน • คุณสมบัติของผู้บริโภคที่ดี • พฤติกรรมของผู้บริโภคที่บกพร่อง • คุณค่าและประโยชน์ของผู้บริโภคที่รู้เท่าทันที่มีต่อตนเอง ครอบครัวและสังคม ๑. บอกวิธีและประโยชน์ของการใช้ ทรัพยากรอย่างยั่งยืน • ความหมายและความจำเป็นของทรัพยากร • หลักการและวิธีใช้ทรัพยากรให้เกิดประโยชน์สูงสุด(ลดการสูญเสีย ทุกประเภท) • วิธีการสร้างจิตสำนึกให้คนในชาติรู้คุณค่าของทรัพยากรที่มีอยู่ จำกัด • วางแผนการใช้ทรัพยากร โดยประยุกต์เทคนิคและวิธีการใหม่ๆให้ เกิดประโยชน์แก่ส่วนรวมและประเทศชาติและทันกับสภาพ เศรษฐกิจและสังคม
สาระที่ ๓ เศรษฐศาสตร์ มาตรฐาน ส ๓.๒ เข้าใจระบบและสถาบันทางเศรษฐกิจต่างๆ ความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจและความจำเป็นของการร่วมมือ กันทางเศรษฐกิจในสังคมโลก ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้ ๑. อธิบายความสัมพันธ์ระหว่างผู้ผลิต ผู้บริโภค ธนาคารและรัฐบาล • ความสัมพันธ์ระหว่างผู้ผลิต ผู้บริโภค ธนาคาร และรัฐบาล ที่มีต่อ ระบบเศรษฐกิจอย่างสังเขป เช่น การแลกเปลี่ยนสินค้าและบริการ รายได้และรายจ่าย การออมกับธนาคาร การลงทุน • แผนผังแสดงความสัมพันธ์ของหน่วยเศรษฐกิจ • ภาษีและหน่วยงานที่จัดเก็บภาษี • สิทธิของผู้บริโภคและสิทธิของผู้ใช้แรงงานในประเทศไทย • การหารายได้ รายจ่าย การออมการลงทุน ซึ่งแสดงความสัมพันธ์ ระหว่างผู้ผลิต ผู้บริโภค และรัฐบาล ๒. ยกตัวอย่างการรวมกลุ่มทาง เศรษฐกิจภายในท้องถิ่น • การรวมกลุ่มเชิงเศรษฐกิจ เพื่อประสานประโยชน์ในท้องถิ่น เช่น กลุ่มออมทรัพย์ กลุ่มแม่บ้าน กองทุนหมู่บ้าน
สาระที่ ๔ ประวัติศาสตร์ มาตรฐาน ส ๔.๑ เข้าใจความหมาย ความสำคัญของเวลาและยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ สามารถใช้วิธีการทาง ประวัติศาสตร์มาวิเคราะห์เหตุการณ์ต่างๆ อย่างเป็นระบบ ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้ ๑. อธิบายความสำคัญของวิธีการทาง ประวัติศาสตร์ในการศึกษาเรื่องราว ทางประวัติศาสตร์อย่างง่ายๆ • ความหมายและความสำคัญของวิธีการทางประวัติศาสตร์อย่าง ง่ายๆ ที่เหมาะสมกับนักเรียน • การนำวิธีการทางประวัติศาสตร์ไปใช้ศึกษาเรื่องราวในท้องถิ่น เช่น ความเป็นมาของภูมินามของสถานที่ในท้องถิ่น ๒. นำเสนอข้อมูลจากหลักฐานที่ หลากหลายในการทำความเข้าใจ เรื่องราวสำคัญในอดีต • ตัวอย่างหลักฐานที่เหมาะสมกับนักเรียนที่จะนำมาใช้ในการศึกษา เหตุการณ์สำคัญในประวัติศาสตร์ไทย สมัยรัตนโกสินทร์ เช่น พระ ราชหัตถเลขาของรัชกาลที่ ๔ หรือรัชกาลที่ ๕ กฎหมายสำคัญ • สรุปข้อมูลที่ได้จากหลักฐานทั้งความจริงและข้อเท็จจริง • การนำเสนอข้อมูลที่ได้จากหลักฐานทางประวัติศาสตร์ด้วยวิธีการ ต่างๆ เช่น การเล่าเรื่อง การจัดนิทรรศการ การเขียนรายงาน
สาระที่ ๔ ประวัติศาสตร์ มาตรฐาน ส ๔.๒ เข้าใจพัฒนาการของมนุษย์จากอดีตจนถึงปัจจุบันในด้านความสัมพันธ์และการเปลี่ยนแปลงของเหตุการณ์ อย่างต่อเนื่อง ตระหนักถึงความสำคัญและสามารถวิเคราะห์ผลกระทบที่เกิดขึ้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้ ๑. อธิบายสภาพสังคม เศรษฐกิจ และการเมือง ของประเทศเพื่อน บ้านในปัจจุบัน • ใช้แผนที่แสดงที่ตั้งและอาณาเขตของประเทศเพื่อนบ้าน • พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ของประเทศเพื่อนบ้านโดยสังเขป เพื่อให้เข้าใจสภาพปัจจุบัน ของประเทศเหล่านั้น • สภาพสังคม เศรษฐกิจ และการเมืองของประเทศเพื่อนบ้านของไทยในปัจจุบัน โดยสังเขป • ตัวอย่างความเหมือนและความแตกต่าง ระหว่างไทยกับประเทศเพื่อนบ้าน เช่น ภาษา ศาสนา การปกครอง ๒. บอกความสัมพันธ์ของกลุ่ม อาเซียนโดยสังเขป • ความเป็นมาของกลุ่มอาเซียน โดยสังเขป • สมาชิกของอาเซียนในปัจจุบัน • ความสัมพันธ์ของกลุ่มอาเซียน ทางเศรษฐกิจและสังคมในปัจจุบัน โดยสังเขป สาระที่ ๔ ประวัติศาสตร์ มาตรฐาน ส ๔.๓ เข้าใจความเป็นมาของชาติไทย วัฒนธรรม ภูมิปัญญาไทย มีความรัก ความภูมิใจ และธำรงความเป็น ไทย ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้ ๑. อธิบายพัฒนาการของไทยสมัยรัตนโกสินทร์ โดยสังเขป • การสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์ โดยสังเขป ๒. อธิบายปัจจัยที่ส่งเสริมความเจริญรุ่งเรืองทาง เศรษฐกิจและการปกครองของไทยสมัย รัตนโกสินทร์ • ปัจจัยที่ส่งเสริมความเจริญรุ่งเรืองทางเศรษฐกิจ และการปกครองของไทยในสมัยรัตนโกสินทร์ • พัฒนาการด้านต่างๆของไทยสมัยรัตนโกสินทร์ โดยสังเขป ตามช่วงเวลาต่างๆ เช่น สมัยรัตนโกสินทร์ ตอนต้น สมัยปฏิรูปประเทศ และสมัยประชาธิปไตย ๓. ยกตัวอย่างผลงานของบุคคลสำคัญด้านต่างๆ สมัยรัตนโกสินทร์ • ผลงานของบุคคลสำคัญทางด้านต่างๆในสมัย รัตนโกสินทร์ เช่น - พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก มหาราช - สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท - พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ๔. อธิบายภูมิปัญญาไทยที่สำคัญสมัยรัตนโกสินทร์ที่ น่าภาคภูมิใจและควรค่าแก่การอนุรักษ์ไว้ • ภูมิปัญญาไทยสมัยรัตนโกสินทร์เช่น ศิลปกรรม วรรณกรรม
สาระที่ ๕ ภูมิศาสตร์ มาตรฐาน ส ๕.๑ เข้าใจลักษณะของโลกทางกายภาพ และความสัมพันธ์ของสรรพสิ่งซึ่งมีผลต่อกันและกันใน ระบบ ของธรรมชาติ ใช้แผนที่และเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ในการค้นหา วิเคราะห์ สรุป และใช้ข้อมูลภูมิ สารสนเทศอย่างมีประสิทธิภาพ ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้ ๑. สืบค้นและอธิบายข้อมูลของประเทศไทยด้วยแผนที่ รูปถ่ายทางอากาศ และภาพจากดาวเทียม • แผนที่ รูปถ่ายทางอากาศ และภาพจากดาวเทียม ใช้แสดงข้อมูล ลักษณะทางกายภาพของประเทศไทย ๒. อธิบายความสัมพันธ์ระหว่าง ลักษณะทางกายภาพ กับภัยพิบัติในประเทศไทยเพื่อเตรียมพร้อมรับมือภัย พิบัติ • ลักษณะทางกายภาพของไทยในภูมิภาคต่างๆ ส่งผลให้เกิดลักษณะภัยพิบัติที่แตกต่างกัน และการเตรียมพร้อมรับมือภัยพิบัติจะช่วยให้เรา อยู่ร่วมกับธรรมชาติได้อย่างยั่งยืน สาระที่ ๕ ภูมิศาสตร์ มาตรฐาน ส ๕.๒ เข้าใจปฏิสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับสิ่งแวดล้อมทางกายภาพที่ก่อให้เกิดการสร้างสรรค์ วิถีการดำเนินชีวิต มีจิตสำนึกและมีส่วนร่วมในการจัดการทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้ ๑. วิเคราะห์ปฏิสัมพันธ์ระหว่างสิ่งแวดล้อมทาง กายภาพกับลักษณะกิจกรรมทางเศรษฐกิจและสังคมใน ประเทศไทย • ภูมิประเทศ ภูมิอากาศและทรัพยากรธรรมชาติส่งผล ต่อกิจกรรมทางเศรษฐกิจและสังคมในประเทศไทย และขณะเดียวกันกิจกรรมทางเศรษฐกิจและสังคมใน ประเทศไทย ก็ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลง สิ่งแวดล้อมทางกายภาพของประเทศไทยด้วย ๒. วิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของ ประเทศไทยในอดีตกับปัจจุบันและผลที่เกิดขึ้น จากการเปลี่ยนแปลง • การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพมีทั้งที่เกิดขึ้นเองตาม ธรรมชาติและจากกิจกรรมของมนุษย์ และการเปลี่ยนแปลงส่งผลต่อกิจกรรมทางเศรษฐกิจ และสังคม ๓. นำเสนอตัวอย่างที่สะท้อนให้เห็นผลจากการรักษา และทำลายสิ่งแวดล้อมและเสนอแนวทางในการ จัดการที่ยั่งยืนในประเทศไทย • แนวทางการจัดการทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมที่ ยั่งยืนในประเทศไทย แตกต่างกันไปตามลักษณะทาง กายภาพและการดำเนินชีวิต
คำอธิบายรายวิชา ส 16101 สังคมศึกษา รายวิชาพื้นฐาน กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 เวลา 80 ชั่วโมง ศึกษา เรียนรู้เกี่ยวกับความสำคัญของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือ พุทธประวัติ พุทธสาวก พุทธสาวิกา ชาดก ศาสนิกชนตัวอย่าง พระรัตนตรัย ไตรสิกขาหลักธรรมโอวาท 3 พุทธศาสนสุภาษิตตัวอย่าง การทำความดีของบุคคลในประเทศตามหลักศาสนา การมีสติสวดมนต์แผ่เมตตา การบริหารจิต เจริญปัญญา มีสติที่เป็นพื้นฐานของสมาธิในพุทธศาสนาหรือการพัฒนาจิตตามแนวของศาสนา ที่ตนนับถือ การปฏิบัติตนตามหลักธรรมของศาสนาที่ตนนับถือ เพื่อแก้ปัญหาอบายมุขและสิ่งเสพติด หลักธรรมและความสำคัญของศาสนาอื่น ๆ ลักษณะสำคัญของศาสนพิธี พิธีกรรมของศาสนาอื่น ๆ และการ ปฏิบัติตนที่เหมาะสมเมื่อต้องเข้าร่วมพิธี ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับสถานที่ต่าง ๆ ภายในศาสนสถาน และการปฏิบัติ ตนอย่างเหมาะสม การมีมารยาทของความเป็นศาสนิกชนที่ดี ประโยชน์ของการเข้าร่วมพิธีกรรม และกิจกรรมใน วันสำคัญทางศาสนา และการปฏิบัติตนที่ถูกต้อง การแสดงตนเป็นพุทธมามกะ หรือการแสดงตนเป็นศาสนิกชน ของศาสนาที่ตนนับถือและในท้องถิ่น ศึกษา เรียนรู้ และการปฏิบัติตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวันของครอบครัวและชุมชน การ เปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมตามกาลเวลาและธำรงรักษาวัฒนธรรมอันดีงาม การแสดงออกถึงมารยาทไทยที่เหมาะสม ถูกกาลเทศะ คุณค่าทางวัฒนธรรมที่แตกต่างกันระหว่างกลุ่มคนในสังคมไทย แนวทางการรักษาวัฒนธรรม ข้อมูล ข่าวสาร เหตุการณ์ต่าง ๆ ในชีวิตประจำวันในท้องถิ่นและประโยชน์จากการติดตามข้อมูลข่าวสาร เหตุการณ์ต่าง ๆ ในชีวิตประจำวัน การเลือกรับและใช้ข้อมูลข่าวสารในการเรียนรู้ที่เหมาะสม บทบาทหน้าที่ของ องค์กรการปกครองส่วนท้องถิ่นและรัฐบาล การมีส่วนร่วมในกิจกรรมต่าง ๆ ที่ส่งเสริมประชาธิปไตย ในท้องถิ่น และประเทศ บทบาทความสำคัญในการใช้สิทธิออกเสียงเลือกตั้งตามระบอบประชาธิปไตย ศึกษาเรียนรู้บทบาทของผู้ผลิตที่มีความรับผิดชอบ มีทัศนคติในการใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ และประสิทธิผล บทบาทของผู้บริโภคที่ดีผู้บริโภคที่บกพร่อง คุณค่าและประโยชน์ของผู้บริโภคที่รู้เท่าทัน ที่มีต่อ ตนเอง ครอบครัวและสังคม ประโยชน์ของการใช้ทรัพยากรที่ยั่งยืน ความหมายและความจำเป็นของทรัพยากร หลักการและวิธีการใช้ทรัพยากรให้เกิดประโยชน์สูงสุด วิธีการสร้างจิตสำนึกให้คนในท้องถิ่นและในประเทศชาติ รู้คุณค่าของทรัพยากรที่มีอยู่อย่างจำกัด การวางแผนการใช้ทรัพยากรโดยประยุกต์ เทคนิคและวิธีการใหม่ ๆ ให้เกิดประโยชน์ต่อสังคม ท้องถิ่น ความสัมพันธ์ระหว่างผู้ผลิต ผู้บริโภค ธนาคาร และรัฐบาลที่มีต่อระบบ เศรษฐกิจ แผนผังแสดงความสัมพันธ์ของหน่วยเศรษฐกิจ ภาษี และหน่วยงานที่จัดเก็บภาษี สิทธิของผู้บริโภค สิทธิ
ของผู้ใช้แรงงานในจังหวัดและประเทศ การหารายได้ รายจ่าย การออก การลงทุน ซึ่งแสดงความสัมพันธ์ ระหว่างผู้ผลิต ผู้บริโภคและรัฐบาล การรวมกลุ่มเชิงเศรษฐกิจเพื่อประสานประโยชน์ ในท้องถิ่น ศึกษา เรียนรู้ การใช้เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ที่แสดงลักษณะทางกายภาพของประเทศไทยด้วยแผนที่รูป ถ่ายทางอากาศและภาพถ่ายจากดาวเทียม ความสัมพันธ์ระหว่างลักษณะทางกายภาพกับปรากฏการณ์ ทางธรรมชาติกับภัยพิบัติในประเทศไทย การเตรียมความพร้อมรับมือกับภัยพิบัติ ปฏิสัมพันธ์ระหว่างสิ่งแวดล้อม ทางกายภาพกับลักษณะเศรษฐกิจและสังคมในประเทศไทย การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของประเทศไทยในอดีต กับปัจจุบัน และผลที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลง พร้อมทั้งเสนอตัวอย่างที่สะท้อนให้เห็นถึงผลของการรักษาและ ทำลายทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม และแนวทางจัดการทรัพยากรที่ยั่งยืนในประเทศไทย โดยใช้กระบวนการเรียนรู้และเทคโนโลยีในการสืบเสาะหาความรู้ สืบค้นข้อมูล รวบรวมข้อมูล สังเกต จำแนก เปรียบเทียบ วิเคราะห์ บันทึก อธิบาย อภิปราย สรุป นำเสนอ ยกตัวอย่าง เลือกใช้เครื่องมือ เข้าร่วมกิจกรรม แสดงความเคารพ และฝึกปฏิบัติ เพื่อให้เกิดความรู้ความคิด ความเข้าใจ สามารถนำเสนอ สื่อสารสิ่งที่เรียนรู้ ชื่นชมการทำความดีของบุคคล เห็นคุณค่าของการพัฒนาจิต แบบอย่างการดำเนินชีวิตที่ดีคุณค่าของ วัฒนธรรมไทย การนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวัน มีจิตสาธารณะที่มุ่งทำประโยชน์และสร้างสิ่งที่ดีงาม ในสังคมและท้องถิ่น มีคุณธรรมและค่านิยมที่เหมาะสม รหัสตัวชี้วัด ส 1.1 ป. 6/1 ป. 6/2 ป. 6/3 ป. 6/4 ป. 6/5 ป. 6/6 ป. 6/7 ป. 6/8 ป. 6/9 ส 1.2 ป. 6/1 ป. 6/2 ป. 6/3 ป. 6/4 ส 2.1 ป. 6/1 ป. 6/2 ป. 6/3 ป. 6/4 ป. 6/5 ส 2.2 ป. 6/1 ป. 6/2 ป. 6/3 ส 3.1 ป. 6/1 ป. 6/2 ป. 6/3 ส 3.2 ป. 6/1 ป. 6/2 ส 5.1 ป. 6/1 ป. 6/2 ส 5.2 ป. 6/1 ป. 6/2 ป. 6/3 รวม 31 ตัวชี้วัด