วัดเชียงมั่น

ประวัตศิ าสตร์ลา้ นนา
วัดเชยี งมน่ั

สมาชิก

นางสาวจฑุ ามาศ จอมกันท์ 6209101313
นางสาวพมิ พน์ ิภา พวงมาลา 6209101357

นางสาวภรดิ า เชอมือกู่ 6209101361
นางสาววราภรณ์ วงค์แปง 6209101372
สาขาพัฒนาการท่องเท่ยี ว คณะพัฒนาการทอ่ งเทยี่ ว

ส่ง
อาจารย์ ดร.ปานแพร เชาวนป์ ระยูร อุดมรักษาทรพั ย์

เร่ือง ประวตั ศิ าสตร์ลา้ นนา “หวั ข้อ”
รายวิชา พท 330 ประวตั ิศาสตรไ์ ทยเพอื่ การทอ่ งเท่ียว

ภาคการศกึ ษาท่ี 2 ปีการศกึ ษาที่ 2564

ก

คำนำ
รายงานเล่มน้ี เป็นส่วนหน่ึงของ รายวชิ า พท 330 ประวตั ิศาสตรไ์ ทยเพ่อื การท่องเท่ยี ว
การคน้ ควา้ และเขยี นรายงาน โดยมีวัตถปุ ระสงค์ เพือ่ ใหท้ ราบถึง ประวตั ิศาสตร์ของวัดเชยี งมัน่
จดุ เด่นลักษณะความสำคญั

การจดั ทำรายงานเลม่ นไี้ ดท้ ำการคน้ คว้าศกึ ษาข้อมูลจากเวบ็ ไซต์และบทความต่างๆ ผู้จดั ทำ
หวงั ว่ารายงานเล่มน้ีจะเป็นประโยชน์กับผู้อ่านที่กำลงั หาขอ้ มลู เร่ืองนอ้ี ยู่ หากมขี อ้ แนะนำหรอื
ข้อผิดพลาดประการใด ผจู้ ดั ทำขออภยั มา ณ ทน่ี ี้ดว้ ย

คณะผู้จดั ทำ
นางสาวจุฑามาศ จอมกันท์ 6209101313
นางสาวพิมพน์ ิภา พวงมาลา 6209101357
นางสาวภริดา เชอมอื กู่ 6209101361
นางสาววราภรณ์ วงค์แปง 6209101372

สารบญั ข

คานา หนา้
สารบญั
ประวตั ิวดั เชียงมน่ั ก
ลกั ษณะความสาคญั /จุดเด่น วดั เชียงมน่ั ข
ส่ิงที่น่าสนใจ 1
พฒั นาการประวตั ิศาสตร์ 2
กิจกรรม 3
- กิจกรรมรูปภาพ 4
การเดินทาง 5
อา้ งอิง 6
การใหค้ ะแนนการนาเสนอ 7
8
9

1

ประวตั ิวดั เชียงมั่น

เป็นวัดที่เก่าแก่ที่สุดในตัวเมืองเชียงใหม่ วัดนี้เป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปสำคัญของเชียงใหม่
คือ พระเสตังคมณี หรือพระแก้วขาว และมีสถาปัตยกรรมสำคัญที่สุดในตัวเมืองเชียงใหม่เนื่องจากมี
มาตั้งแต่สมัยแรกสร้างเมือง เมื่อ พ.ศ. 1839 โดยพญามังราย ได้ทรงยกพระตำหนักเชียงมั่นถวายเปน็
พระอารามให้ชื่อว่า วัดเชียงมั่น และโปรดเกล้าฯ ให้สร้างเจดีย์ช้างล้อม บริเวณพื้นที่หอประทับของ
พระองค์ โดยภายในวัดนั้นมีสิ่งที่นักท่องเที่ยวควรเยี่ยมชมมากมาย น่าชม - วิหารใหญ่ที่สร้างในสมัย
ปัจจุบัน ซึ่งระหว่างช่องหน้าต่างของวิหารหลังนี้มีภาพจิตรกรรมฝาผนัง เขียนสีทองบนพื้นแดงงาม
วิจิตร โดยบอกเลา่ เรอื่ งราวการสร้างเมอื งและวัดของพญามังราย ท้งั เวยี งกุมกาม และเมืองเชยี งใหม่
- วิหารเล็ก หรือ วิหารจตุรมุข เป็นวิหารเดิมของวัด ภายในเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปสำคัญ ของ
เชียงใหม่ ได้แก่ พระเสตังคมณี หรือ พระแก้วขาว และพระศิลา ปางทรมานช้างนาฬาคีรี โดยพระ
แก้วขาวนั้นเปน็ พระพุทธรูปประจำพระองค์ของพระนางจามเทวแี ห่งแควน้ หริภญุ ชัย และเปน็ ท่ีเคารพ
สักการะของประชาชนชาวเชียงใหม่ ส่วนพระอุโบสถมีความสำคัญต่อชาวเชียงใหม่ เป็นอย่างยิ่ง
เพราะในโถงด้านหน้ามีศิลาจารึกวัดเชียงมั่น บันทึกเรื่องราวการสร้างเมืองเชียงใหม่ และประวัติของ
วดั แหง่ นี้ ตลอดจนการทำนุบำรุงวัดโดยพระราชวงศ์
- เจดีย์ช้างล้อม เป็นเจดีย์ประธาน สร้างตามแบบศิลปะล้านนา ตั้งอยู่ด้านหลังพระวิหารใหญ่ ฐาน
เจดยี ์ประดบั ดว้ ยช้างปนู ป้ัน จำนวน 16 เชอื ก ไดร้ ับอิทธพิ ลจากศิลปะสุโขทัย ด้านหน้ามีบนั ไดทางขึน้
สู่ซมุ้ เรือนธาตุ ราวบนั ไดประดบั ดว้ ยนาคปนู ปัน้ สว่ นเรือนยอดเป็นเจดียท์ รงระฆังสที องอรา่ ม
- หอไตรกลางน้ำสำหรับเก็บรักษาพระไตรปิฎกและคัมภีร์ต่าง ๆ ตามคติการสร้างและภูมิปัญญา
ล้านนา

ทต่ี ัง้ วดั เชียงมน่ั (Chiang Man Temple)
ถนนราชภาคิไนย ตำบลศรภี ูมิ อำเภอเมอื ง จังหวดั เชยี งใหม่
จังหวดั : เชยี งใหม่ ประเทศ: ไทย
โทร :+66850387663
ผปู้ ระสานงาน วดั เชียงม่นั (Chiang Man Temple) : พระครูสนั ตธิ รรมวัฒน์

2

ลักษณะความสำคญั /จดุ เดน่ วัดเชียงมน่ั (Chiang Man Temple)

1. พระเจดีย์ทรงปราสาท รูปแบบเดียวกับ เจดีย์หลวง ที่ฐานมีข้างล้อมรอบ ซึ่งเป็นสถาปัตยกรรมที่
สร้างขึ้นใน รัชสมัยพระเจ้าติโลกราช เมื่อต้นพุทธศตวรรษที่ 21 และมีการซ่อมแซมเพิ่ม เติมในพุทธ
ศตวรรษที่ 22 แต่มิได้เปลี่ยนแปลงโครง สร้างส่วนใหญ่มากนัก ในช่วงเวลานี้ได้มีการก่อสร้าง พระ
อุโบสถ พระวิหารและหอไตรควบคู่ไปด้วย ส่วน พระวิหารหลังปัจจุบันสร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ.2356 โดย
เจ้านครเชียงใหม่ให้รื้อเอาหอขวางของพระเจ้าช้างเผือกธรรมลังกาไปสร้างอุทิศถวาย ณ วัดเชียงม่ัน
เป็นวิหารทรงลา้ นนา

2. หอไตร เป็นอาคารสองชนั้ ช้ันลา่ งก่ออฐิ ถอื ปูน ชน้ั บนเปน็ เครอื่ งไมต้ ามสถาปตั ยกรรมลา้ นนา

3. ศิลาจารึกวัดเชียงมั่น (จารึก หลักที่ 76) เป็นหลักฐานสำคัญเกี่ยวกับประวัติศาสตร์เมืองเชียงใหม่
จารึกด้วยตัวอักษรไทยลา้ นนา (ฝักขาม) ภาษาไทย เมื่อ พ.ศ. 2124 ปัจจุบันปักอยู่ที่มุขหน้าพระวิหาร
วดั เชยี งมน่ั

4. พระเสตังคมณี หรือพระแกว้ ขาว ศิลปะลา้ นนา

5. พระพุทธรูปศิลา ปางทรมานข้างนาฬาคีรี ศิลปะแบบคปุ ตะ

กรมศิลปากรได้ประกาศขึ้นทะเบียนและ กำหนดขอบเขตโบราณสถานในราชกิจจานุเบกษาเล่มที่ 52
ดอนที่ 75 ลงวนั ท่ี 8 มีนาคม พ.ศ. 2478 และเลม่ ที่ 96 ตอนท่ี 145 ลงวันท่ี 21 สิงหาคม พ.ศ.2522

3

สิง่ ท่ีน่าสนใจ

1.วิหารหลวง
ตั้งอยู่ทางด้านทิศใต้ของวัดถัดจากหอไตรรูปทรงสถาปัตยกรรมแบบล้านนาด้านหน้าอุโบสถ
ประดิษฐานศิลาจารึก หลักที่76 จารึกเมื่อปี พ.ศ. 2124 อุโบสถหลังนี้สร้างขึ้นพร้อมกับวิหารและหอ
ไตร กรมศลิ ปากรประกาศขึ้น ทะเบียนพรอ้ มกนั กับเจดยี ์ วหิ าร และหอไตร

2.เจดยี ช์ า้ งล้อม
เป็นเจดีย์รูปทรงสถาปัตยกรรมล้านนาฐานช้างล้อม องค์เจดีย์ผสมสี่เหลี่ยมและทรงกลมเปิดทองจังโก
สร้างขนึ้ เมอ่ื พ.ศ. 1840ครั้งพญามงั รายสถาปนาวดั เชยี งม่นั และไดร้ บั การบูรณะซ่อมแซมจากผู้ครอง
นคเชยี งใหมส่ บื มา กรมศลปากรขนึ้ ทะเบียนเปน็ โบราณสถานแล้วเมอ่ื พ.ศ. 2478

3.พระแก้วขาว
พระแก้วขาว หรือ พระเสตังคมณี เป็นพระพุทธรูปที่นับถือกันว่ามีความศักดิ์สิทธิ์ สามารถคุ้มครอง
ป้องกัน อนั ตรายและอำนวยความ สขุ สวสั ด์ิมงคลแก่ผ้ทู เี่ คารพสักการะ

4.ศลิ าจารกึ วดั เชยี งมั่น
ตั้งอยู่ที่โถงด้านหน้าของอุโบสถวัดเชียงมั่น เชียงใหม่ จารึกถึง พระนามของกษัตริย์สามพระองค์ คือ
พญามังราย พญางำเมือง และพญาร่วง ( พ่อขุนรามคำแหง ) ว่าทั้งสามพระองค์ทรง ร่วมกันสร้าง
เมืองเชียงใหม่เป็นการจารึก เกี่ยว กับการสร้างเมืองเชียงใหม่ และการสร้างวัดเชียงมั่น ตลอดจนการ
ทำนบุ ำรุงวัดนจี้ ากกษัตรยิ ์และพระราชวงศ์ นับเปน็ หลักฐาน ทางประวัติศสาตรท์ ท่ี รงคุณค่า

5.หอครบู าเจา้ ศรวี ชิ ัย
สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2505 ศิลปะสถาปัตยกรรมแบบล้านนา เป็นที่ประดิษฐานรูปเหมือนครูบาศรีวิชัย
นักบุญแห่ง ล้านนาไทย

4

พัฒนาการประวัตศิ าสตร์

เริ่มก่อตั้งเป็นแหล่งท่องเที่ยว วัดเชียงมั่นเป็นพุทธศาสนสถานที่ยังคงใช้งานอยู่ในปัจจุบัน วิหารและ
อุโบสถเปิดให้เข้าชมได้ทุกวัน เวลา 08:00–17:00 น. นอกจากนี้ในช่วงเทศกาลสลากภัตต์ หรือ
ทานก๋วยสลาก จะมีการทานข้าวสลากที่วัดเชียงมั่นก่อนที่จะทำที่วัดอื่นๆต่อไป (บุปผา คุณยศย่ิง
2542 : 1964)

หน่วยงานท่ีดแู ลรกั ษา:
วดั เชียงมน่ั , กรมศิลปากร

การขน้ึ ทะเบียน:
ข้นึ ทะเบยี นของกรมศลิ ปากร

รายละเอยี ดการขน้ึ ทะเบียน:
1.การกำหนดจำนวนโบราณสถานสำหรับชาติ ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 52 หน้า 3682
วันท่ี 8 มนี าคม 2478

2.การกำหนดเขตที่ดินโบราณสถานสำหรับชาติ ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 96 ตอนที่ 145
วันท่ี 21 สิงหาคม 2522

จำนวนนกั ทอ่ งเท่ียวตอ่ วนั เฉล่ีย 300-500คน/วนั

5

กจิ กรรม

-ไหว้พระบนวหิ าร
-เกบ็ ภาพถ่าย
-ศกึ ษาเร่ืองราวประวติ ิศาสตร์
-ทำบญุ
-ชมทิวทัศน์ของวดั
-ชมความงามของสถาปตั ยกรรม

6

วัดเชยี งมั่น

0

7

การเดนิ ทาง

เส้นทาง: จากพระบรมราชานุสาวรยี ์สามกษัตรยิ ์ตรงไปตามถนนอนิ ทรวโรรส ประมาณ 50 เมตร เลย้ี ว
ซ้ายเข้าถนนพระปกเกล้า ตรงไป 100 เมตร เลี้ยวขวาเข้าถนนราชวิถี ตรงไป 250 เมตร เลี้ยวซ้ายเข้า
ถนนราชภาคินยั ตรงไป 350 เมตร เล้ยี วซ้าย ตรงไปอกี 20 เมตร จะถึงวดั เชียงม่นั

1. โดยรถยนต์ส่วนตัว วัดเชียงมั่น เชียงใหม่ จะตั้งอยู่บริเวณถนนราชภาคินัย อำเภอเมือง ใช้เส้นทาง
เดยี วกบั ว่ิงเขา้ คูเมืองด้านในซึง่ เป็น ทาง One way
2.โดยรถสาธารณะ สามารถนงั่ รถสองแถวสีแดงทใี่ หบ้ รกิ ารรอบเมืองค่าโดยสารแล้วแตร่ ะยะทาง

เปิดบริการ 05:00 - 21:00

8

อา้ งองิ

https://thai.tourismthailand.org/Attraction/วดั เชยี งมัน่
https://www.chiangmainews.co.th/page/archives/631666/
https://www.sac.or.th/databases/archaeology/archaeology/วดั เชยี งม่นั
https://culturalenvi.onep.go.th/site/detail/5113

การให้คะแนนการนำเสนอ 9

รายละเอียด คะแนนเต็ม คะแนน
1. รูปเลม่ รายงาน 10
2. นำเสนอ
- ความคดิ สร้างสรรค์ 2
- การมสี ว่ นรว่ มของสมาชคิ 2
- เน้ือหาการนำเสนอครบ 2
- เวลาการนำเสนอ 2
- ทกั ษะการนำเสนอ 2
20
รวมคะแนน