2022-Toplantı-07-Konuşma-03

HİPONATREMİLİ HASTAYA YAKLAŞIM

Dr. Mustafa Emre Aydınlı

SBÜ GÜLHANE EĞİTİM ve ARAŞTIRMA HASTANESİ
Tıbbi Biyokimya AD

Hiponatremi serum sodyum konsantrasyonunun 135 mEq/ L’den düşük olmasıdır ve
günlük klinik uygulamada en sık karşılaşılan elektrolit bozukluğudur.
Hiponatreminin etiyolojik nedenlerinin çoğu öykü, fizik muayene ve temel laboratuvar
testleri ile saptanabilir.
Akut ve şiddetli hiponatremi önemli morbidite ve mortalite nedenidir.
Hiponatreminin hızlı düzeltilmesi hiponatremiden daha ağır nörolojik bozukluklara ve
ölüme neden olabilir.

2

Sodyum Nasıl Ölçülür ?

• Sodyum ISE(iyon seçici elektrot) yöntemiyle ölçülür.
• Örnek serum tüpünde (kırmızı kapaklı) gönderilir.
• Hemolizli örnek kabul edilebilir. Lipemik ve ikterik örnek red edilir.

İnterfere Eden Faktörler Nelerdir ?

*Yakın zamandaki travma, cerrahi veya şok artan sodyum konsantrasyonuna neden olabilir.
*Anabolik steroidler, antibiyotikleri, Laksatifler vb sodyum konsantrasyonunu arttırır
*Karbamazepin, diüretikler,sülfonilüre vb ilaçlar sodyum konsantrasyonunu azaltır.

3

4

5

Ozmolalite:
Bir kompartmanda su içinde yer alan ozmotik aktif partiküllerin
konsantrasyonudur.
Serum ozmolalite donma noktası azalması yöntemiyle ölçülür.
Kliniğimizde ise serum ozmolalitesi hesaplanmaktadır.
Serum Ozmolalitesi:
(2 x [Na+ ] ) + (glikoz/18 ) + (BUN/2.8) formülü ile hesaplanır.

Normal Değeri:280-295 mOsm/kg H₂O

6

Olgu

53 yaş erkek hasta 1 hafta önce covidle beraber başlayan bulantı kusma ve iştahsızlık ve daha
sonra gelişen karın şişliği şikayetiyle 07.03.2022 tarihinde acil servisimize başvuruyor.

Bilinen Diabetes Mellitus ve BPH hastalıkları mevcut.

Gaz-Gaita çıkışı 1 gündür yok

Geçirilmiş Hipofizektomi ameliyatı mevcut (2020)

Kullanılan İlaçlar: Dostinex, Xatral 1x1, Glifor 1x1

FM
Hastanın bilinci açık oryante-koopere
Batın Distandü. Defans Rebound yok.

7

Radyolojik Görüntüleme

Yaygın Hava-Sıvı seviyesi
İleus ?

8

Laboratuvar Sonuçları

Tam Kan Analizi 06.03.2022

9

Rutin Biyokimya Analizi 06.03.2022

10

Kan gazı Analizi 06.03.2022

11

Laboratuvar Sonuçları

Hastanın izole derin hiponatremisi mevcut
• Sonucumuz doğru mu? Klinik ve şikayetle uyumlu mu?
• Psödohiponatremi ya da translokasyonel hiponatremi olabilir mi ?
• Panik değer durumunda kliniğe bilgi verildi mi?
• Hiponatreminin türü nedir?
• Altta yatan başka bir hastalık olabilir mi ?

12

• Hastamız elektrolit imbalansına bağlı paralitik ileus olarak değerlendirilmiş.

• Derin hiponatremide letarji,konvülsiyon, koma görülebilir. Hastamızda benzeri şikayetler
mevcut değil.

• Numune santrifüj sonrası cihaza verildi. Örnek hemolizli, lipemik ya da ikterik değildi.

• Çıkan biyokimya sonucu kan gazı analizi sonucu elde edilen sodyum değeri karşılaştırılmıştır.
Ayrıca numune tekrara verilmiş daha sonra sonuç onaylanmıştır.

• Psödohiponatremi (yüksek düzeylerde plazma lipidleri veya proteinleri) ve translokasyonel
hiponatremi (radyografik kontrast madde, glikoz, glisin ve mannitol gibi hiperozmolar
maddelerin hücre içinden, hücre dışına ozmotik olarak su kaydırması) hastamızda mevcut
değildir.

13

Serum Sodyumunun Referans Aralığı
Yetişkin:136-145 mEq/L
Kritik değerler ise <120 veya >160 mEq/L

Hastanın sodyum değeri panik değerde bulunduğu için ilgili kliniğe hastane bilgi sistemi üzerinden
bilgi verildi.

14

Serum Ozmolalitesi: Hastamızın serum ozmalalitesi: 216,4 mOsm/kgH₂O

(2 x [Na+ ] ) + (glikoz/18 ) + (BUN/2.8) Normal Değeri:280-295 mOsm/kg H₂O

Üre = BUN X 2.14 15

Hastamızda hipotonik hiponatremi mevcut. Hasta klinik olarak hipovolemik-normovolemik
değerlendirilmiştir.

16

Verilen Tedavi Sonrası Günlük Sodyum Değişimi

06.03.2022

17

07.03.2022 09:17

18

07.03.2022 19:36

19

08.03.2022

20

09.03.2022

21

10.03.2022

22

11.03.2022

23

Hiponatremi olgularında sodyum yükseltilirken hızlı yükseltilmemesi gerekmektedir.
Tedavi 24-48 saate yayılmalıdır.
Hiponatremi günde en fazla 10-12 mEq/L olacak şekilde düzeltilmelidir.

Günde 10-12 mEq/L’den fazla yükseltirsek ne olur ?

24

Santral Pontin Demiyelinizasyonu

Hiponatreminin hızlı düzeltilmesi sonucu oluşabilen demiyelinizan bir tablodur.
Flask paralizi
Yüz kaslarında zayıflık
Ataksi
Konuşma ve yutma bozukluğu
Ağrılı uyaranlara yanıt azlığı

25

Altta yatan başka bir neden olabilir mi ?
Öykü derinleştirildiğinde hastanın hipofiz adenom öyküsü mevcut 2020 yılında hipofizektomi
ameliyatı olmuş. Hipofizer yetmezlik ?
Hastanın hormon panelleri çalışılmış. Beyin MRG planlanmış.

26

Sonuç olarak ;

Hasta serum sodyum düzeyi tedavi sonrası 128 mEq/L çıkarılmıştır.
Genel durumu iyi aktif şikayeti kalmayan hasta poliklinik önerileriyle taburcu edilmiştir.
Poliklinikte muayenesinde hipofizer yetmezlik düşünülmüştür.
Genkort tb 2x10 mg Levotiron 50 mcg 1x1 başlandı.

27

28