2021-Toplantı-17-Konuşma-04

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE 1
KLİNİK DEĞERLENDİRME

Prof. Dr. Çiğdem KARAKÜKCÜ

Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi
Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı

&
İlaç Uygulama ve Araştırma Merkezi

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

OLGU 1

M.M. Erkek hasta, Ağustos 2020 yılında idrarda 1 ng/mL altında THC-
COOH tespiti nedeniyle ceza alıyor ve ehliyetine el konuluyor.

Bu sunum için hasta oluru alınmıştır.
Sunum şahsın kendi cümlelerinden alıntılar yapılarak hazırlanmıştır.

2

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

OLGU 1-Hikaye (kendi ağzından)

• Evde 3-4 yudum bira içtikten sonra eşim ve çocuklarımla gezintiye
çıktık. Yolda çevirmeye takıldık. Üfledim 102 promil alkollü çıktım.
Sonuca itiraz ettim, bu kadar alkollü olamayacağımı söyledim.
Hastaneye götürdüler kan verdim.

• Yaşanan gerginlik sonrası eve döndük ve bu kez arkadaşlarla birkaç
kadeh içtik.

• Hastaneden kan alkol düzeyi sonucumun negatif olduğu bilgisi
geldi, sevindik.

3

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

OLGU 1 -devam

• Gece saat 2 gibi polis memurları evime geldiler beni tekrar kan vermem
için hastaneye götürmek istediler. Eşim sağlık çalışanı olduğu için
laboratuvarda numuneyi değiştirmiş olabileceğimizden şüphelenmişler.

• Hastaneden gelince arkadaşlarla alkol aldığımızı, sonucun bu kez pozitif
gelebileceğini söylesem de inanmadılar. Savcılık emri ile beni zorla evden
aldılar.

• Gece boyu sabaha kadar tüm arkadaşlarımın, eşimin, laboratuvar
teknisyeninin ve uzmanının ifadesi alındı.

4

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

OLGU 1 -devam

• Kanlar adli tıp kurumuna gönderildi. 1.5 ay sonra sonuç geldi:
Kanımda alkol yok, ancak 1 ng/mL altında esrar var deniyor.

«Hayatım boyunca sigara dahi içmedim» 5
«Neden vücudumda yanlışlıkla esrar tespit edilmiş olabilir?»

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

OLGU 1 -devam

Evime 1 minibüs dolusu polis geldi; evim arabam didik didik arandı, konu
komşuya rezil olduk.
• Savcıya gidip yanlışlık olduğunu detaylı analiz istediğimi söylesem de

inanmadı.
1 yıl denetimli 5 yıl erteleme cezası aldım.

• Sulh ceza hakimliğine itiraz ettim, ATK raporunu delil alıp itirazı kabul
etmedi.

6

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

OLGU 1 -devam

• Sonra internetten sizin makalenizi buldum savcılığa sundum. Allahtan savcı
makaleyi dikkate aldı ve adli tıptan mütalaa istedi.

• Ancak adli tıp ‘Kişi daha önceki bir tarihte esrar kullanmıştır, trafikte
tehlikelidir’ diye mütala verdi.

ALKOLDEN KURTULDUM AMA ESRARDAN 5 YIL SÜREYLE EHLİYETİME EL
KONULDU.

7

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

OLGU 1 -devam

• Daha sonra kendim raporda bir yanlışlık
olduğunu fark ettim.

• Savcılık devlet hastanesine numunelerde bir
karışıklık olup olmadığını soruyor.

8

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME 9

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

OLGU 1 -devam

Laboratuvar tarafından ikinci
alınan numunenin ATK’ya
gönderilmediği farkediliyor.
ATK tarafından 2. inceleme sonrası
rapor:
-Saat 21.47’de alınan numunede
alkol veya uyuştucu/uyarıcı madde
bulunmamaktadır.
-Saat 02.08’ de alınan numunede
40 mg/dL etanol bulunmaktadır.
Her ikisinde de esrar yok.

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

OLGU 1 -devam

Savcılık iki rapor arasında çelişki var deyip tekrar mütalaa istiyor.
Sulh ceza hakimliği de ikinci raporu görmezden gelip ilk rapora göre karar veriyor.

‘Başıma gelenler makalede yazılanlarla birebir uyuşuyor:
anayasal haklarım, mağduriyet, yalancı pozitiflik, eşik konsantrasyon,

analiz ve örnek almanın önemi, hekimin kanaati……’

«Bir kişiyi madde bağımlısı yapıp özgürlüğüne gem vurmanın,
itibarını zedelemenin bu kadar kolay olmaması lazım!!!»

10

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

OLGU 1 -devam

Hatalar silsilesi…..SORULAR-SORULAR…

1. Alkolmetrede 102 promil alkol tespitine rağmen kanda etanolün negatif tespitinin nedeni ne
olabilir?

2. Kalibrasyon grafiğindeki en küçük değer altında THC-COOH tespiti raporlanmalı mı? 11
Bu değer LOD mi, LOQ mu?

3. LOQ altında değerler için ‘Kişi daha önceki tarihte esrar kullanmıştır, trafikte tehlikelidir’
şeklinde yorumlanabilir mi?

4. Hakim/Savcıların ATK raporlarını değerlendirebilme yetkinlikleri ne kadar?

5. Laboratuvar çalışanları ATK’ya eş zamanlı olarak göndermedikleri ikinci numune için
yaşattıkları maddi /manevi külfetin farkındalar mı?

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

Amaç

Katılımcılara yasaklı maddelerin
preanalitik-analitik-postanalitik
süreçleriyle ilgili klinik
değerlendirmenin önemini kavratmak

Bu sunumda toksikolojik testler başlığı altında yasadışı 12
ve/veya kötüye kullanımı olan ilaç/madde analizlerinden
bahsedilecektir.

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

Madde analizinde iki basamaklı analiz stratejisi kullanılır.

13

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

• 2018 de güncellendi
• 32 olgu
• İdrarda madde analizi

14

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

İDRAR BÜTÜNLÜK TESTLERİ NELERDİR?
NİÇİN YAPILMALIDIR?
▪ İdrar numunelerinin kurcalanma ihtimali yüksek olduğundan, numune
bütünlüğünün yapısal olarak bozulup bozulmadığını gösteren testlerdir.
▪ Tüm idrar numunelerine analiz öncesinde bütünlük testleri çalışılmalıdır.

15

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

BÜTÜNLÜK TESTLERİ

***her numunede tarama ve doğrulama için çalışılması zorunlu***

USA’da zorunlu bütünlük testleri Türkiye’de zorunlu bütünlük testleri
• Kreatinin
• Kreatinin • Dansite
•Dansite (kreatinin 20 mg/dL’den • pH
düşükse) • Nitrit

• pH

• Oksidan ajan tarama testi (en az bir
test)

16

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

OLGU-2

İDRAR BÜTÜNLÜK TESTLERİ İLE İLGİLİ YORUMLAMA
▪Kreatinin = 6.2 mg/dL
▪Dansite = 1.002
▪Negatif ve dilue idrar numunesi
▪Uygulama: Kişiden hemen yeni numune alınması

▪Kreatinin = 8.0 mg/dL
▪Dansite = 1.002
▪2. numune de negatif ve dilue idrar numunesi

▪Uygulama: Ek işleme gerek yok

▪Nihai karar: Negatif ve dilue idrar numunesi 17

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

NUMUNE BÜTÜNLÜK TESTİ
DİLÜE

(fazla su tüketimi, diüretik, su eklentisi)

Test Result Required Comment1 Note

Negative and Dilute Creatinine = greater than ≥ 5 mg/dL but ≤ 20 mg/dL IITF forwards to
Positive and SpGr ≥ 1.002 but ≤ 1.003 lab if creatinine ≤

Positive and Dilute (Specify drug analyte) = confirmatory test 5.0 mg/dL
quantitative result
(Specify drug analyte) = confirmatory test
quantitative result;
Creatinine = (numerical value) mg/dL & SpGr =
(numerical value)

18

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

NUMUNE BÜTÜNLÜK TESTİ
SAFLIĞI BOZULMUŞ (ADULTERED)

Test Result Required Comment1
Note

Adulterated pH <pH3.<0 4oro≥r ≥111.0
(Saflığı bozulmuş) ≥ 500 mcg/mL nitrite
≥ 100 mcg/mL dodecylbenzene sulfonate
adulterant ≥ LOQ

(Chromium (VI), Glutaraldehyde, Pyridine)

❑2018 Update: pH is less than 4

❑[Previously was pH less than 3]

MRO Guidance Manual: Summary of Changes March 2018 (Rev.) 19

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

OLGU-3

SAFLIĞI BOZULMUŞ NUMUNE
❑ Numune bütünlük test sonucu: Nitrit = 850 mcg/mL
❑ Hasta işlenmiş/tuzlanmış et yediğini söylüyor.
❑ Sonuç: Tuzlanmış yiyecekler nitrit düzeyini 500 mcg/mL üzerine çıkarmaz.

❑ Rapor: Numune reddi
❑ Açıklama: (Nitrit ≥ 500 mcg/mL, Saflığı bozulmuş numune)

20

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

OLGU-4

GEÇERSİZ SONUÇ

▪Numune bütünlük test sonucu: Kreatinin <2 mg/dL , Dansite 1005
▪Donörle görüşmede hiçbir geçerli açıklama yok.
▪Hileyi reddediyor.
▪Numune toplama veya transferde problem yok.
▪Rapor: Geçersiz sonuç
▪Açıklama: Donörün derhal yeni numune vermesi (gözetimli) önerilir.

21

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

MADDE ANALİZİNDE KULLANILAN ANALİTİK YÖNTEMLER

Tarama analizleri
• İmmunokimyasal yöntemler

veya
• Alternatif Yöntemler (Kromatografik yöntemler)

Doğrulama analizleri
• LC-MS/MS
• GC-MS

22

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

ANALİTİK SÜREÇLE İLGİLİ DEĞERLENDİRMELER

• İmunoassay:
• Grup analitler: Aynı ilaç/madde grubundan iki veya daha fazla
madde içerir, cut-off’ları aynıdır.
• Hedef analitlerden en az biri için kalibrasyon
• En az % 80 çapraz reaksiyon

23

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME 24

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

ANALİTİK SÜREÇLE İLGİLİ DEĞERLENDİRMELER

• Kromatografi,
❑ Hedef analitlerden en az biri için kalibrasyon
(taramada)
❑ Bazen kalibratör hedef metabolite yönelik olmalı
(Örn. İdrarda esrar tespiti için Δ-9-THCA ’a göre
kalibre edilmeli).
❑ Cut-off değerleri immunoassay yöntemlerinden
daha düşük
❑ Tarama amaçlı kromatografik yöntem
kullanılıyorsa doğrulama cut-off ları
kullanılmalı
- THCA için 15 ng/mL ,
- BEG için 100 ng/mL.

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

EŞİK KONSANTRASYONLAR NEYE GÖRE BEELİRLENİR?

• YÖNTEM Tarama vs. Doğrulama

• NUMUNE TÜRÜ İdrar, saç, kan,

Türkiye için tarama eşik konsantrasyonları

Analitler Eşik konsantrasyon

[μg/L = ng/mL]

Amfetaminler 500

Benzodiazepinler 300

Esrar 50

Kokain 150

Opiatlar 2000

Kaynak: İdrar Numunelerinde Yasadışı ve Kötüye Kullanılan İlaç ve Madde Analizi Yapan Tıbbi Laboratuvarlar

ile Madde Bağımlılığı Teşhis ve Tedavi Merkezlerindeki Tıbbi Laboratuvarların İşleyiş Esasları, 2016. 25

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

TARAMA VE DOĞRULAMA EŞİK KONSANTRASYONLARI NEDİR?

Initial test analyte Initial Test Confirmatory test Confirmatory Test
Cutoff
Marijuana metabolites Cutoff analyte
Cocaine metabolites 50 ng/mL THCA1 15 ng/mL
150 ng/mL Benzoylecgonine 100 ng/mL

Opiate metabolites 2000 ng/mL Morphine 2000 ng/mL
Codeine/Morphine2
Codeine 2000 ng/mL
6-Acetylmorphine (6-AM) 10 ng/mL 6-AM 10 ng/mL
Phencyclidine 25 ng/mL Phencyclidine 25 ng/mL
Amphetamines3 500 ng/mL Amphetamines:

Amphetamine/Methamphet Amphetamine 250 ng/mL
amine4

MDMA6 500 ng/mL Methamphetamine5 250 ng/mL
MDMA 250 ng/mL

MDA7 250 ng/mL

8

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

MRO Guidance Manual: Summary of Changes March 2018 (Rev.)

Initial test analyte Initial Test Confirmatory test analyte Confirmatory Test Cutoff
Cutoff
Marijuana metabolites (THCA)  THCA 15 ng/mL
Cocaine metabolite 50 ng/mL Benzoylecgonine 100 ng/mL
(Benzoylecgonine)
150 ng/mL

Codeine/Morphine 2,000 ng/mL Codeine Morphine 2,000 ng/mL, 2,000 ng/mL

Hydrocodone/Hydromorphone 300 ng/mL Hydrocodone 100 ng/mL
Hydromorphone 100 ng/mL
Oxycodone/Oxymorphone 100 ng/mL 100 ng/mL
Oxycodone Oxymorphone 100 ng/mL
6-Acetylmorphine 10 ng/mL 10 ng/mL
Phencyclidine 25 ng/mL 6-Acetylmorphine 25 ng/mL
Phencyclidine
Amphetamine/Methamphetamine 500 ng/mL Amphetamine 250 ng/mL, 250 ng/mL
Methamphetamine
MDMA 4/MDA 5 500 ng/mL 250 ng/mL 250 ng/mL
MDMA MDA

27

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

OLGU-5
THC

• CEDIA Immunoassay tarama da esrar pozitif (cut-off 50 ng/mL),
doğrulama THC-COOH 30 ng/mL (cut-off 15 ng/mL).

• Olgu esrar kullanmadığını, içilen ortamda kaldığını söylüyor.

Karar: Pasif içicilik THC-COOH’ı cut-off üstüne çıkarmaz.

28

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

OLGU-6
THC

• Numunede
• Marijuana Metaboliti (Δ9-THCA)–60 ng/mL ve
• Cocaine Metabolite (BZE)–120 ng/mL bulunuyor.

• Olgu 3 gün önce bir partide çeteneli çöreklerden yediğini, 1 gün
önce diş tedavisi aldığını (lidokainli) söylüyor.

• Karar:???

29

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

Esrar-Marijuana-Kannabinoidler

▪Keyif verici (THC) ve tıbbi kullanım (CBD)
▪Gıda, testil ve ilaç sanayide kullanılabilir.
▪Cannabis sativa ve Cannabis indica: esrar eldesi için
▪Tarama: İdrardaki ana metabolit

9-karboksi-THC ve glukronid konjugatıdır.

Δ9-tetrahydrocannabinol(TH30C)

31

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

THC

Maddeler Hedef analit Çapraz reaksiyon verenler

Esrar THCA İbuprofen, Naproksen (NSAI tedavisi)
Kannabinoidler (11-nor- Niflumik Asit (siklooksijenaz inhibitörü
tetrahidrokannabinol tedavisi)
9-karboksilik asit) Dranabinol (Tıbbi esrar tedavisi)
Efavirenz (Viral enfeksiyon tedavisi)
Saptama penceresi Pantoprazol (Ülser tedavisi)
Tek kullanım 1-3 gün Prometazin (Antihistaminik tedavi)
Haftada bir 7-10 gün Kenevir Tohumu (Beslenme)
Kronik 30 gün Visine gözdamlası (benzalkonyum klorid ve
borat tampon)

32

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

OLGU-6 (devam)
THC

• Numunede Marijuana Metaboliti (Δ9-THCA)–60 ng/mL ve
Kokain Metaboliti (BZE)–120 ng/mL bulunuyor.

• Olgu 3 gün önce bir partide haşhaşlı çöreklerden yediğini, 1 gün
önce diş tedavisi aldığını (lidokainli) söylüyor.

• Yorum:

• Karar: Δ9-THCA pozitif - Kokain ????

1. Haşhaş belirtilen konsantrasyonlarda THCA pozitifliğine neden

olmaz.

2. Lidokain, kokain/BZE içerir mi? 33

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

KOKAİN

▪Amfetaminler gibi stimülan, öforik.
▪Koka bitkisinin yapraklarından elde edilen bir alkaloiddir.
▪İmmünoassay: Kokain kullanımı inaktif metabolit

benzoilekgonin’in (BEG) saptanması prensibi

▪Saptama penceresi: 1-3 gün

(Ağır kullanım, Böbrek. Boz.7-10 gün)

▪İmmün yöntemler duyarlı ve spesifiktir.
▪Koka çayı da pozitif sonuç verir.

34

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

KOKAİN

• Kokain, terapötik konsantrasyonlarda çok az yan etkisi olan bir
lokal anesteziktir.

• Kokain içeren topikal anestezik TAC (teracaine-adrenaline-cocaine)
• Kokain kullanımı tıbbi kayıtlarda tutulmalı

• Diğer topikal anesteziklerin (lidokain, benzokain, vb.) kullanımına
bağlı idrarda BEG pozitifliği olur mu?
• Kokain yapısal olarak kendine hastır, diğer anesteziklere
benzemez.

• Pasif inhalasyon pozitif idrar BEG sonucu yaratmaz (tarama ve
doğrulamada).

35

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME 36

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

OLGU-6 (devam)
THC

• Numunede Marijuana Metaboliti (Δ9-THCA)–60 ng/mL ve
Kokain Metaboliti (BZE)–120 ng/mL bulunuyor.

• Olgu 3 gün önce bir partide haşhaşlı çöreklerden yediğini, 1 gün
önce diş tedavisi aldığını (lidokainli) söylüyor.

• Yorum:
• Karar: Δ9-THCA pozitif - Kokain Metaboliti pozitif

• Beslenme belirtilen konsantrasyonlarda THCA pozitifliğine
neden olmaz.

• Lidokain BZE içermez.

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

OLGU-7
OPİYAT

• Opiyat tarama >2000 ng/mL (cut-off 2000 ng/mL)

• Doğrulama: Morfin 1300 ng/mL
• Kodein 2750 ng/mL
• 6-MAM: tespit edilemedi

• Olgu bol miktarda haşhaşlı çörek yediğini söylüyor.

• Karar: ?????

37

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME XXXXXX
DAİRESİ BAŞKANLIĞI
MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

Opiatlar

• Reçeteli (antitusif, analjezik, antidiareik) veya yasaklı opium poppy
Papaver somniferum
• İdrarda Saptama Penceresi:
Morfin-kodein: 1-2 gün 38
Eroin: 3-5 dk
6-MAM: 6-12 saat

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

OPİYAT METABOLİZMASI

Eroin-Kodein kullanımı ayrımı

▪Eroin (Diasetil morfin), 6-monoasetilmorfin (6-MAM) ve morfine metabolize olur.

▪Kodein, morfine metabolize edilir. Kodein içeren ilaç kullanıldığında morfin ve

kodein beraber bulunur.

▪Kodein alındığında 6-MAM oluşmaz.

▪1998’de Amerika’da eşik konsantrasyon 300’den 2000 ng/mL’ye yükseltildi. 39

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

40

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME XXXXXX
DAİRESİ BAŞKANLIĞI
MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

Opiatlar Hedef analit İmmunoassayle çapraz reaksiyon verenler

Maddeler Morfin Haşhaş tohumu (diyet)
Eroin (Diasetilmorfin) Kodein, dihidrokodein (grip tedavisi)
Opiatlar 6-monoasetilmorfin (6MAM; Hidrokodon, hidromorfon, (narkotik analjezik
8-12 saat içinde eroin kullanımı) tedavisi)
Tramadol (Ağrı tedavisi)
Saptama Penceresi Difenhidramin (Kusma tedavisi)
Morfin-kodein: 1-2 gün Nalokson (Opioid zehirlenmesi)
Eroin: 3-5 dk Dekstrometorfan (Öksürük şurubu)
6-MAM: 6-12 saat Kinolon antibiyotikleri, Rifampisin (Bakteriyel
enf )
Düşük girişim:
Oksikodon,Buprenorfin (Antogonist)
Reaksiyon vermeyenler:
Opioidler (Fentanil ve Metadon)

41

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME XXXXXX
DAİRESİ BAŞKANLIĞI
MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

Opiatlar

 Pozitif kodein veya morfin sonucu: Kötüye kullanım/ Yasal
kullanım???
• Haşhaş tohumu tüketimi – yüksek düzeyde morfin, negatif
veya düşük düzeyde kodein
• Kodein-Morfin içeren ilaçlar opiyat pozitifliği yapabilir.
• Kodein/Morfin > 1 ise kodein kullanımı
• 6-MAM pozitifliğinin yasal bir açıklaması yok.

42

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

OLGU-7
OPİYAT

• Opiyat tarama >2000 ng/mL

• Doğrulama: Morfin 1300 ng/mL
• Kodein 2750 ng/mL
• 6-MAM: tespit edilemedi

• Olgu bol miktarda haşhaşlı çörek yediğini söylüyor.

• Karar: Eroin kullanımı açısından negatif
• Reçeteli / Reçetesiz ilaç kullanımı?

43

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

OLGU-8
AMFETAMİN/METAMFETAMİN

• Pozitif: Metamfetamin–942 ng/mL, Amfetamin 120 ng/mL
• Olgu fentermin (kilo kontrolü sağlamak için) ve inhaler

dekonjestan kullanmış.

• Karar:???

44

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

45

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

Amfetamin

ARANAN MADDE/METABOLİT: Amfetamin, Metamfetamin, MDA, MDMA, MDEA

46

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

OLGU-8
AMFETAMİN/METAMFETAMİN

• Pozitif: Metamfetamin–942 ng/mL, Amfetamin 120 ng/mL

• Olgu fentermin (kilo kontrolü sağlamak için) ve inhaler
dekonjestan kullanmış.
• Fentermin etken maddesi amfetamin veya metamfetamin
değil
• Metamfetamin metaboliti amfetamin ve efedrin değil

• Karar: Metamfetamin ve Amfetamin pozitif

47

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

Amfetamin/Metamfetamin

48

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

OLGU-9
AMFETAMİN/METAMFETAMİN
• Pozitif: Methamphetamin–4990 ng/mL, Amfetamin < LOD

•.

49

TOKSİKOLOJİK ANALİZLERDE KLİNİK DEĞERLENDİRME

MADDE ANALİZLERİ SEMPOZYUMU

OLGU-9
AMFETAMİN/METAMFETAMİN
• Pozitif: Methamphetamin–4990 ng/mL, Amfetamin < LOD
• Uyumsuz sonuçlarda

• Reçeteli / reçetesiz ilaç listesi sorgulanmalı****
• Farmakogenomik çalışmalar

•.

50