บ้านแขนขาด

หนงั สอื ส่งเสรมิ การอา่ น

บา้ นแขนขาด

กลมุ่ สาระการเรยี นรภู ้ าษาไทย
โรงเรยี นบญุ วาทยว์ ทิ ยาลยั

สานักงานเขตพนื้ ทก่ี ารศกึ ษามธั ยมศกึ ษาลาปาง ลาพนู

◾พฒั นาความฉลาดรดู ้ า้ นการอา่ น (Reading literacy)
◾พฒั นาการคดิ อยา่ งมเี หตผุ ล (Critical and Logical Thinking)

◾พฒั นาสมรรถนะการสอื่ สาร และสมรรถนะการคดิ ขนั้ สงู
◾เพอื่ ประกอบการประเมนิ การอา่ น คดิ วเิ คราะห ์ และเขยี น

◾เพอื่ ซอ่ มเสรมิ รายวชิ า ภาษาไทย

บา้ นแขนขาด

ม.ร.ว.คกึ ฤทธิ ์ ปราโมช

ฉนั อา่ นเมอื่ วนั ที่ ................เดอื น...........................พ.ศ...........เวลา.........น.

ผมเป็ นคนมีกรรมทีส่ ุดคนหนึ่ง เพราะผม ชอื่ บุญส่ง และมี

อาชพี เป็ นหมอ ใครๆ ก็เรยี กผมวา่ หมอบญุ ส่งเป็ นธรรมดา และถงึ แมว้ า่ นามสกลุ จะ
เป็ นอยา่ งอน่ื และรรู ้ ายละเอยี ดเกยี่ วกบั สงิ หส์ าราสตั วท์ กุ คนไป พอผมแกต้ วั วา่ “เปลา่ !
ผมไม่ใชห่ มอบญุ สง่ !” คนก็มกั จะมองหนา้ ผมแลว้ ก็ตหี นา้ ชอบกล ฝ่ ายผมเมอ่ื ไดย้ นิ

คาแกต้ วั ของตวั เองก็เห็นว่า ตวั เองเป็ นบา้ เสยี สตทิ ุกทไี ป เพราะผมก็เป็ นหมอบุญส่ง
แต่ไม่ใช่ “หมอบุญส่ง” เรอ่ื งมันเป็ นอย่างนี้แหละครบั เวลาคนพูดกนั น้ันก็ใส่
อญั ประกาศไปไดเ้ สยี ดว้ ย ผมจงึ ตอ้ งรบั กรรมมาเรอ่ื ย ๆ

ครงั้ หนึ่ง ผมกาลงั ทาคลอดอยู่ แม่คนไขข้ องผมแกนึกอยา่ งไรขนึ้ มาก็ไม่ทราบ
อยู่ ๆ ก็ทะลึ่งลุกขนึ้ น่ังบนเตยี งคลอดแลว้ ถามผมว่า “คุณหมอคะ หอยเสยี บน่ีมนั

สบื พนั ธกุ ์ นั อยา่ งไรคะ ประดกั ประเดดิ เหมอื นคนเราไหม?” ผมก็ไดแ้ ตส่ ่ายหนา้ บอก

ว่าผมไม่รูข้ จรงิ ๆ แกก็กลบั โกรธผม หาว่าผมยกั ท่า รูอ้ ะไรก็ไม่บอก ผมก็เลยเสยี
คนไขไ้ ปคนหน่ึง

งานหมอนั้นมนั หนักอยแู่ ลว้ นะครบั วนั หนึ่ง ๆ ก็ไม่ค่อยมเี วลาเป็ นของตวั เอง

แต่กรรมของผมยงั ไม่หมด พอถงึ บา้ นจะพกั ผ่อนกบั เขาบา้ ง ก็กลบั ไม่เป็ นอนั ได ้

พกั ผ่อนหรอื เป็ นตวั ของตวั เองเลย เพราะมีคนเดนิ ขบวนมาหาไม่ขาด แต่ละคน
เจตนาจะมาใหผ้ มซอื้ ของทผี่ มไมเ่ คยอยากได ้ และถงึ อยากไดม้ าก็ไม่รจู ้ ะเอาไปทาอะไร
คนหนึ่งจะขายเขาเนือ้ สมนั อกี คนหนึ่งจะขายเขาโคปรยี ์ คนนีจ้ ะขายเขาโคแปร คน
น้ันจะขายหวั คไู ปรย ์ คนโนน้ จะขายกระดองเตา่ คนนูน้ เอาหนังอะไรเน่า ๆ เหม็นหง่ึ มา
วางบนตกผมแลว้ บอกวา่ หมอซอื้ เถอะน่าดนี ักเชยี ว,

แต่เพยี งเท่านีก้ ็พอทน แต่ผมก็ยงั ไม่สนิ้ เวร พอถงึ ทท่ี างานผมเป็ นไดพ้ บพ่อ

พสั ดสุ ง่ มาทางไปรษณีย ์ วางอยบู่ นโตะ๊ กองโต ๆ ทกุ วนั เปิ ดออกมาเป็ นแมลงก็มี เป็ น
จงิ้ หรดี กม็ ี คางคกตายซากก็มี บางคราวก็มตี วั อะไรเป็ น ๆ ดนิ้ ขลกุ ขลกั อยใู่ นนั้น พอ
ผมเปิดออกมามนั เผน่ ออกมาจากหอ่ ผมก็ไดแ้ ตร่ อ้ งเสยี งหลง แลว้ วงิ่ แจน้ ไปเพราะไอ ้
ตวั อะไรทผ่ี มไมร่ จู ้ กั น้ันหนา้ ตาไมเ่ ป็ นมติ รเสยี เลย ใครทไ่ี หนก็ไม่รคู ้ บคดิ กนั สง่ สตั วป์ ่ า
พลิ กึ พลิ น่ั มาใหผ้ มไดท้ กุ วนั

นี่แหละครบั กรรมเวรของผมมอี ยู่อย่างนี้ เพราะเหตุนิดเดยี วทผ่ี มเป็ นหมอ
แลว้ บงั เอญไปชอื่ บญุ สง่ เขา้ เสยี ดว้ ย และก็เพราะกรรมเวรอนั นีเ้ อง ทผ่ี มจาเป็ นจาใจ

ตอ้ งตดั สนิ ใจเป็ นนักนิยมไพรกบั เขาดว้ ยคน เพราะถา้ ผมไม่เป็ นผมก็คงไม่อาจรกั ษา
สตแิ ละจติ ใจไวใ้ หเ้ ป็ นปกตไิ ด ้ ไหน ๆ คนทงั้ เมอื งเขามมี ตวิ า่ คนชอ่ื บญุ ส่ง จะตอ้ งเป็ น
นักนิยมไพรแลว้ ผมจะไปฝื นมตนิ ั้นอยา่ งไรไหว ผมไม่ใชร่ ฐั บาลน่ีครบั ดว้ ยเหตนุ ี้ ผม

จงึ ตอ้ งเป็ นนักนิยมไพรไปอกี คน

2
การเป็ นนักนิยมไพรของผมนน้ั เป็ นอยา่ งไรกเ็ ห็นจะไมต่ อ้ งเลา่ กระมงั ครบั เพราะ
ผมและเพอ่ื นเคยเขยี นเรอ่ื งล่องป่ าล่าสตั วล์ งหนังสอื พมิ พม์ ามากมายหลายครง้ั แลว้
แตก่ ารเป็ นนักนิยมไพรของผมเองนั้น ไดพ้ าใหผ้ มไปพบเรอ่ื งน่าสยดสยองขนาดขน
หวั ลกุ เขา้ ผมจงึ ตอ้ งเอาเรอื่ งนีม้ าเลา่ ใหค้ ณุ ฟังไว ้ หากผมเก็บเอาไวค้ นเดยี วไม่เลา่ ให ้

ใครฟัง ผมจะอกแตกตายเสยี เปลา่
เมื่อเรว็ ๆ นีเ้ องตอนตน้ ฝน หญา้ ในป่ าแตกระบดั ใบ สตั วป์ ่ าทผี่ อมโซอด ๆ

อยาก ๆ มนั ออกกนิ หญา้ ผมก็เขา้ ป่ าลา่ สตั วเ์ พอ่ื ยงิ มนั เสยี ใหต้ ายหมุด ๆไปตามธรรม
เนียม ผมออกป่ าใกล ้ ๆ อรญั ประเทศ แลว้ กบ็ กุ เลาะชายแดนขนึ้ ไปทางทศิ เหนือ ผมไป
คราวน้ันมีเพื่อนฝูงตามไปสองสามคน แต่เพอ่ื นผมมนั ไม่เคยนิยมไพร การล่าสตั ว ์
คราวนน้ั ของผมมนั จงึ “ขวง” สนิ้ ดี เพอื่ นผมมนั ไม่รปู ้ ระเพณีนิยมไพร จงึ ทาอะไรขวง

ๆ เขา้ อกั โข เจา้ ป่ าผปี ่ าอายมว้ นไปตามกนั เลยไลส่ ตั วไ์ ปซอ่ นเสยี หมด ผมเห็นท่ามนั
จะไมไ่ ดก้ ารเพราะนอนป่ าอยตู่ ง้ั เจ็ดคนื แลว้ ยงั ทาลายลา้ งผลาญชวี ติ สตั วไ์ ม่ไดส้ กั ตวั
เกรงวา่ กลบั ออกมาจากป่ าจะเสยี คะแนนนิยมไพรแยไ่ ป ผมจงึ ออกอบุ ายเอาเหลา้ ทงิ้ ไว ้
ทแ่ี ค็มพห์ ลายเท เพอื่ ลอ่ เพอื่ นใหม้ นั นอนอยทู่ น่ี ่นั แลว้ ผมก็เอาเสบยี งกรงั เล็ก ๆ นอ้ ย
ๆ ใสย่ า่ มถอื ปืนคมู่ อื เล็ดลอดออกจากแค็มพเ์ ขา้ ป่ าคนเดยี วตง้ั ใจวา่ จะยงิ สตั วไ์ ดส้ กั ตวั
ก็จะกลบั เพราะฝนมนั เรม่ิ จะลงหนักเขา้ แลว้

ไหน ๆ ก็จะเลา่ กนั แลว้ ผมจะพูดอยา่ งเปิ ดอกไม่อายกนั ทเี ดยี วว่า พอผมออก
จากแค็มพไ์ ปไดส้ กั ครง่ึ วนั ผมก็หลงทาง ผมไดแ้ ตเ่ ดนิ วนเวยี นอยใู่ นป่ า ใชว้ ชิ านิยม
ไพรทเี่ รยี นมาเท่าไร ๆ หาทางกลบั แต่มนั ก็กลบั ไปถูกอยูน่ ่ันเอง หนักเขา้ ผมก็ตอ้ งใช ้
วชิ าลกู เสอื แตย่ ง่ิ เดนิ ตามทศิ ทางทนี่ ึกวา่ เป็ นทางกลบั ผมก็รตู ้ วั วา่ ผมยงิ่ เดนิ เขา้ ดงลกึ
เขา้ ไปทุกที นาในกระตกิ หมดไปนานแลว้ ของกนิ ทต่ี ดิ ตวั ไปสวาปามเขา้ ไปเสยี หมด
แตต่ อนกลางวนั เพราะตอนน้ันใจมนั ยงั เบง่ ๆ ในความเป็ นนักนิยมไพรของผม นึกวา่
อยา่ งไรเสยี ก็คงกลบั ได ้ เหนื่อยก็เหน่ือย หวิ ก็หวิ เวลาก็เย็นลงทกุ ที แตผ่ มก็ยงั ไม่หมด
มานะ เดนิ มนั เรอ่ื ยไป จนเกอื บพลบผมกว็ า่ ป่ ารอบตวั น้ันเรม่ิ โปรง่ ขนึ้ และพอผมเดนิ ไป
อกี ครกู่ เ็ ห็นนาแปลงเล็ก ๆ นอ้ ย ๆ อยเู่ บอื้ งหนา้ แสดงวา่ ผมเดนิ มาถงึ หมู่บา้ นเขา้ แลว้
อยา่ งนอั ยคนื นีผ้ มคงมขี า้ วกนิ และมที อ่ี าศยั นอน รงุ่ ขนึ้ ก็พอจะจา้ งวานชาวบา้ นเขาไป
สง่ ทแี่ ค็มพไ์ ด ้ อารามดใี จผมก็เดนิ ดุ่มออกจากดงไปยงั ทเี่ ห็นควนั ไฟขนึ้ อยู่ เขา้ ใจวา่
เป็ นบา้ นคน ผมสาวเทา้ เดนิ อยา่ งเรว็ ไม่ไดด้ เู หนือดใู ต ้ ตาก็จบั อยขู่ า้ งหนา้ และกอ่ นท่ี
ผมจะรตู ้ วั ก็รสู ้ กึ วา่ มใี ครเอาแขนทก่ี ายามกี ลา้ มเนือ้ แข็งราวกบั เหล็กมาลอ๊ คคอผม
เขา้ ไวแ้ ลว้ และมอื อกี มอื หนึ่งมาดงึ เอาปื นหลดุ จากมอื ผมไป

ผมทาอย่างไรหรอื ครบั ? ผมก็ไดแ้ ต่ตาเหลอื ก ปากอา้ ลนิ้ หอ้ ยรอ้ งดงั แอก้ ๆ
ไป! จะดนิ้ ก็ดนิ้ ไม่ไหวเพราะเรยี่ วแรงมนั หมดเสยี เมอื่ ตอนบกุ ป่ ามาทง้ั วนั แลว้ ฝ่ าย
เจา้ ของแขนเห็นผมไมส่ กู ้ ็คลายแขนออก และในทส่ี ดุ กป็ ลอ่ ยผมและมายนื ประจนั หนา้
ผมอยเู่ หมอื นกบั จะกน้ั ไม่ใหผ้ มเขา้ บา้ น คน ๆน้ันเป็ นชายวยั ฉกรรจ ์ผวิ คลา้ แบบคนหา
กนิ กบั แดดกบั ลม และเป็ นคนทล่ี ่าสนั ทส่ี ุดคนหน่ึงทผี่ มเคยเห็นมา กอ่ นทผ่ี มจะพูด
อะไรเขาก็ถามขนึ้ วา่

“มาหาเสยี งหรอื เปลา่ ?” แลว้ ก็ขนึ้ นกปื นของผมเองทเี่ ขาแย่งเอาไป และขยบั

อยใู่ นทา่ เตรยี มพรอ้ ม

3

ผมเห็นท่าไม่ไดก้ าร ผมก็ยกมอื ไหวเ้ ขาทหี น่ึงแลว้ ก็บอกวา่

“เปลา่ ...เปลา่ จะ้ ฉันมายงิ สตั วแ์ ลว้ หลงทางมาน่ะ”
เขามองดผู มตง้ั แตห่ วั ตลอดตนี และนิ่งคดิ อยนู่ าน แต่ในทส่ี ดุ เขาก็เชอ่ื วา่ ผม

ไม่ไดม้ าหาเสยี งสมคั รผูแ้ ทนจรงิ เขาจงึ ลดปื นลงแลว้ พูดว่า

“ยงั งน้ั ก็แลว้ ไป แตก่ ็ตอ้ งไปหาผูใ้ หญก่ นั กอ่ น”
วา่ แลว้ เขาก็ชนี้ ิว้ ใหผ้ มเดนิ ไปตามทางเล็ก ๆ ทเ่ี ขา้ หมู่บา้ น และตวั เขาเองเดนิ

ถอื ปื นตามมาตดิ ๆ ระหวา่ งทเ่ี ดนิ มาดว้ ยกนั น้ัน ผมถามขนึ้ วา่
“นี่ พอ่ ...พ่อจา๋ ...บา้ นนีเ้ ขาเรยี กวา่ บา้ นอะไรจะ้ ?”

“บา้ นแขนขาด” เขาตอบหว้ น ๆ
ผมไดย้ นิ ชอื่ บา้ นแลว้ ก็ยงั เฉย ๆ อยไู่ ม่ไดค้ ดิ อะไรมาก เพราะในชวี ติ นิยมไพร

ของผม ๆ ก็ไดย้ นิ ชอื่ แปลก ๆ ในป่ ามามากแลว้ “หนองปื นแตก”...”หว้ ยดาบหกั ”และ
อะไรเทอื กน้ัน ผมนึกแต่เพยี งว่า “บา้ นแขนขาด” นีก้ ็คงเป็ นชอ่ื ของป่ าชนิดทุพพล
ภาพอกี ชอื่ หน่ึง สว่ นไอเ้ รอ่ื งทเี่ ขารงั เกยี จคนมาหาเสยี งสมคั รผูแ้ ทนนั้น ผมไม่ตดิ ใจจะ
ถาม เพราะใครทเี่ คยถกู หาเสยี งและเคยเลอื กผูแ้ ทนฯมาแลว้ อยา่ งผมก็คงจะเขา้ ใจดี
ผมไดแ้ ตน่ ึกชมอยใู่ นใจวา่ คนบา้ นนีเ้ ขาเจ็บจา และเขม้ งวดกนั ดจี รงิ

พอผมเดนิ เขา้ บรเิ วณหมู่บา้ น ก็มเี ด็กหลายคนวง่ิ ออกมาจากใตถ้ นุ บา้ ง จาก
บนเรอื นบา้ งและจากทอี่ นื่ ๆ มาเดนิ ตามดคู นแปลกหนา้ คอื ตวั ผม เด็กพวกน้นั มจี านวน
ไม่นอ้ ย เพราะหมู่บา้ นน้ันก็มใิ ชเ่ ล็ก ขนาดหา้ สบิ หรอื หกสบิ หลงั คาเรอื นนับว่าใหญ่
อยสู่ าหรบั บา้ นป่ า ทแี รกผมก็เห็นเป็ นธรรมดา ไม่ไดส้ ะดงุ ้ ใจอยา่ งไร เพราะเด็กๆ ทอ่ี ยู่
ในหมู่บา้ นกลางป่ านั้น นาน ๆจะไดเ้ ห็นคนแปลกหนา้ สกั ที เมื่อมีคนแปลกหนา้ ที่
แต่งตวั แปลก ๆ ชดุ นักนิยมไพรอย่างผมเดนิ เซอ่ ซา่ เขา้ ไป เด็กๆ ก็ตอ้ งวง่ิ มาดูเป็ น

ธรรมดา แตท่ ไี่ หนไดล้ ะ่ ครบั พอผมมองดเู ด็กพวกนั้นอกี ที ผมก็ขาออ่ นหมด แทบจะ
ทรุดตวั ลงน่ังเพราะความประหลาดใจและความสมเพช...จะใหผ้ มพูดว่าอย่างไรดลี ่ะ

ครบั ? เล่ามาถึงตอนนี้ผมเองยงั ขนลุกเลย...เด็กกลุ่มใหญ่ที่วิ่งตามดูผมอยู่น้ัน
แขนขวาไมม่ เี ลยสกั คนเดยี วแมแ่ ตแ่ ขนซา้ ย แขนขวานน้ั ขาดเกลยี้ งเกลาตงั้ แตห่ วั ไหล่

ลงไปทเี ดยี ว
ผมงงไปหมด เวลาก็เกอื บมดื แลว้ บนบา้ นชาวบา้ นเขาก็เรม่ิ จุดไฟกนั ผมจะ

เขา้ ไปดใู กล ้ ๆ ว่าแขนขวาเด็กพวกนีม้ นั หายไปเพราะอะไร มนั ถูกตดั หรอื มนั เป็ น
อยา่ งนัน้ มาแตก่ าเนิด ผมกด็ ไู มไ่ ดถ้ นดั พอเอย่ ปากจะถามคนทเ่ี ขาคมุ ผมมาขา้ งหลงั
ก็ดเู หมอื นเขาจะรใู ้ จ และไมอ่ ยากบอก เพราะเขารบี สาวเทา้ เดนิ ขนึ้ หนา้ ผม และพดู
ขนึ้ หว้ น ๆ วา่ “รบี เดนิ ตามมาอยา่ รา่ ไร!” แลว้ เขาก็เดนิ ดมุ่ นาผมไปบนนอกชานเรอื น
หลงั ใหญ่หลงั หนึ่ง ผมก็ไดแ้ ต่เดนิ ตามเขาขนึ้ ไป แลว้ คนแก่หนา้ ตาใจดีคนหน่ึงก็
ออกมาพบผม ปรากฏวา่ คนแกน่ ั้นชอ่ื ผูใ้ หญเ่ ต็ง เป็ นผูใ้ หญบ่ า้ นแขนขาดน่ันเอง

ผูใ้ หญ่เต็งทกั ทายไตถ่ ามสารทุกขส์ ุขดบิ ผมเป็ นอนั ดี ฝ่ ายผมก็บอกชอื่ บอก
อาชพี และเรอื่ งราวของผมใหผ้ ใู ้ หญเ่ ต็งฟงั จนสนิ้ พอผูใ้ หญเ่ ต็งไดย้ นิ วา่ ผมเป็ นหมอมา
จากกรงุ เทพฯ ก็ดเู หมอื นวา่ มสี หี นา้ วา่ ดใี จโลง่ ใจ แลว้ เหลอื บไปมองเรอื นอกี หลงั หน่ึงท่ี

ปลกู อยตู่ ดิ ๆ กนั แตแ่ ลว้ ก็พดู วา่

4

“คณุ หมอมาถงึ บา้ นกน็ ับวา่ เคราะหด์ แี ลว้ ไปตดิ อยกู่ ลางป่ ากลางคนื จะลาบาก
เพราะแถวนีเ้ สอื มนั ชมุ คนื นีค้ ณุ หมอนอนเสยี ทบี่ า้ นผมกแ็ ลว้ กนั พรงุ่ นีผ้ มจะจดั คนไป
ส่ง เดย๋ี วผมจะใหเ้ ด็กมนั หาขา้ วมาใหก้ นิ คุณหมออย่าเกรงใจเลยครบั ขาดเหลอื
อะไรบา้ งก็ขออภยั เพราะชาวบา้ นป่ ามนั ก็อยา่ งนีไ้ ม่เหมอื นชาวกรงุ ”

ผมสงั เกตผูใ้ หญเ่ ต็งเห็นเป็ นคนเงยี บ ๆ ขรมึ ๆ ไม่ชอบพดู ชอบคยุ ผมก็ไดแ้ ต่
น่ังอยเู่ พราะเกรงใจแก่ อกี ครใู่ หญค่ นในบา้ นผูใ้ หญเ่ ต็ง ก็ยกสารบั กบั ขา้ วมาตงั้ ใหผ้ ม
กนิ ทนี่ อกชาน ผมก็ลงมอื กนิ แตแ่ ทนทที่ ผี่ ใู ้ หญเ่ ต็งจะมาน่ังคยุ กบั ผม แกกลบั ไปน่ังสบู
บหุ รอี่ ยคู่ นเดยี วมดื ๆ ห่างแสงตะเกยี งทจ่ี ะดใหผ้ มกนิ ขา้ ว ผมเห็นแกไม่อยากคยุ กบั ผม
ก็น่ังกม้ หนา้ กนิ ขา้ วคนเดยี วไปตามแกน ไม่อยากพดู กบั แกเพราะเกรงใจแก

ขณะทผี่ มกนิ ขา้ วอยนู่ นั้ ผมไดย้ นิ เสยี งผหู ้ ญงิ รอ้ งครางอยบู่ นเรอื นทป่ี ลกู ตดิ กบั
เรอื นผูใ้ หญ่เต็งและไดย้ นิ เสยี งคนเดนิ ขนึ้ และลงไปมาอยู่บนเรอื นนั้น ไอผ้ มมนั ก็ทิง้

สนั ดานหมอไม่ได ้ พอรวู ้ า่ มคี นเจ็บทรมานก็อยากชว่ ยเหลอื อดใจไวไ้ ม่ได ้ ผมก็ถาม
ผูใ้ หญเ่ ต็งขนึ้ วา่

“ผูใ้ หญ่ ใครเป็ นอะไรไปหรอื ? จะใหผ้ มชว่ ยเหลอื อะไรไดบ้ า้ งไหม”์
ผูใ้ หญเ่ ต็งถอนใจใหญแ่ ลว้ ก็น่ังน่ิงอยอู่ กี นาน แต่กอ่ นทผี่ มจะซกั ถามอะไรอกี
ผูใ้ หญเ่ ต็งก็ลกุ มาน่ังใกล ้ ๆ ผมแลว้ พูดขนึ้ วา่
“นังเหงี่ยมลูกสาวผมเองและคุณหมอ ไดก้ ะเจา้ ชเู มื่อปี กลาย เจ็บทอ้ งจะ
ออกลกู มาวนั และคนื หนึ่งแลว้ ยงั ไม่ออกเลย ไอผ้ มก็เป็ นหว่ งเต็มทกี ลวั มนั จะเป็ นอะไร

ไป พอรวู ้ า่ คณุ หมอเป็ นหมอมาจากบางกอกพลดั เขา้ มาในหมบู่ า้ น ผมกน็ ึกวา่ เป็ นบญุ
ของมนั จะบอกคณุ หมอแตท่ แี รกแลว้ แตน่ ึกอกี ทกี ็ยงั ไม่แน่ใจผมจงึ น่ิงเสยี ”

ผมไดย้ นิ ดงั นั้นก็อมิ่ ขา้ วทนั ที รบี ลา้ งมอื บอกผูใ้ หญเ่ ต็งวา่
“ผมมาแตต่ วั นะผูใ้ หญน่ ะ เครอ่ื งมอื กไ็ มไ่ ดเ้ อตดิ มอื มา แตก่ ็น่ันแหละ มหี มอมอื
เปลา่ ก็ยงั ดกี วา่ ไม่มหี มอเลย ผูใ้ หญพ่ าผมไปดทู หี รอื เผอ่ื ผมจะชว่ ยอะไรไดบ้ า้ ง”

ผูใ้ หญเ่ ต็งมองหนา้ ผมอยอู่ กี นาน แลก้ ็พดู เหมอื นกบั ราพงึ กบั ตวั เองวา่
“หนา้ ตาคณุ หมอกด็ ซู อ่ื ดี ผมน่ังดคู ณุ หมออยนู่ าน ก็เห็นวา่ คณุ หมอไม่ใชค่ น
ปากโป้ งหรอื ชอบสอดรสู ้ อดเห็น ถา้ คณุ หมอไปชว่ ยนังเหงยี่ มมนั ไวไ้ ดเ้ ป็ นบญุ ของมนั
แตป่ ระเพณีบา้ นนีม้ นั แปลก ๆ อยู่ ถา้ ผมพาคณุ หมอไปหานังเหงย่ี ม คณุ หมอเห็นอะไร
ไม่ชอบมาพากลแลว้ ละกอ้ ถา้ คณุ หมอไม่เชอ่ื ผม ก็เห็นจะไม่ไดก้ ลบั จากบา้ นนีไ้ ปแน่”
ผมไดย้ นิ ดงั น้ัน ก็สงสยั อยเู่ หมอื นกนั แตก่ ็แข็งใจตอบผูใ้ หญเ่ ต็งไปวา่
“ผมไม่ใชค่ นสอดรูส้ อดเห็นในเรอ่ื งของคนอนื่ หรอก ผูใ้ หญ่ ผมเป็ นหมอก็ทา
หนา้ ทห่ี มอ ชว่ ยใหค้ นหายเจ็บ ชว่ ยคนใหร้ อดตายเท่าน้ันเอง”
“สาธุ !” ผูใ้ หญ่เต็งยกมอื ท่วมหวั แลว้ พูดต่อไปวา่ “บญุ ของนังเหงย่ี มมนั คณุ
หมอ มากบั ผมทางนีเ้ ถดิ ครบั ” วา่ แลว้ ผใู ้ หญเ่ ตง็ ก็พาผมไปยงั เรอื นลกู สาวแก ซง่ึ นอน

เจ็บทอ้ งรอ้ งครวญครางอยู่

5
ตอนผมขนึ้ เรอื นผูใ้ หญเ่ ต็ง ผมเห็นผชู ้ ายกลมุ่ หนึ่งน่งั อยใู่ ตพ้ ะไลเรอื น คนหนึ่ง
กาลงั ลบั มดี อยู่ และใกล ้ ๆ ทเ่ี ขาน่ัง ก็มอี า่ งใสน่ า้ มขี มนิ้ ผง และเครอื่ งยาสมุนไพรอนื่ ๆ

หลายอยา่ งวางไว ้ ผมเห็นเขามองผมกนั ชอบกล ผมก็ไมก่ ลา้ มองเขาใหถ้ นัด รบี ตาม
ผูใ้ หญ่เต็งเขา้ ไปในหอ้ ง ชายหนุ่มคนหน่ึงลุกจากกลุ่มทนี่ ่ังอยู่แลว้ ตามเขา้ มาดว้ ย
ผูใ้ หญเ่ ตง็ แกบอกผมวา่ น่ันคอื เจา้ ชลู กู เขยแก แลว้ แกกเ้ ขา้ ไปพูดซบุ ซบิ อะไรกบั เจา้ ชู
อยคู่ รหู่ นึ่ง เจา้ ชกู ็พยกั หนา้ รบั เป้ นทวี า่ เขา้ ใจ

จะเป็ นบญุ ของแมเ่ หงยี่ มลกู สาวผูใ้ หญเ่ ต็งอยา่ งทผี่ ูใ้ หญเ่ ต็งแกวา่ ไว ้ หรอื อะไร

ผมก็ไม่รูไ้ ดล้ ะครบั แต่พอผมเขา้ ไปตรวจอาการจบั ชพี จรแกดู และพอผูใ้ หญ่เต็ง
บอกแกเบา ๆ วา่ ผมเป็ นหมอไปจากบางกอก หนา้ แกก็ดขี นึ้ ทนั ที อกี ครหู่ นึ่งแกก็มลี ม
เบ่งและเด็กนอ้ ยก็คลอดออกมาในตอนน้ัน ผมชว่ ยรบั เด็กออกมาอย่างดที ส่ี ุด เป็ น
ผูช้ ายเสยี ดว้ ย ผมแลเห็นตวั มนั เขยี ว ๆ ผมก็จบั ขอ้ เทา้ ขนึ้ เอาหวั หอ้ ยลง ตบกน้ เด็ก
แรง ๆ สองสามฉาด เด็กก็รอ้ งออกมาได ้ สนิ้ เคราะหไ์ ป แตส่ ง่ิ ทผ่ี มตงั้ ใจสงั เกตดแู ละ
แลเห็นชดั ก็คอื เด็กทเ่ี กดิ มาน้นั มแี ขนครบสองแขนแน่นอน เป็ นอนั วา่ เด็กบา้ นนี้ มใิ ช่
คนพนั ธพุ ์ เิ ศษทมี่ แี ขนขวาขาดมาแต่กาเนิดเป็ นแน่ ผมกาลงั เตรยี มจะตดั สายสะดอื
เด็ก ก็ไดย้ นิ เสยี งเจา้ ชพู อ่ ของเด็กมาพดู กรา้ ว ๆ ขนึ้ ใกลต้ วั วา่

“หมอ สง่ ตวั เด็กมาใหผ้ ม?”

ผมมองดหู นา้ ผใู ้ หญเ่ ต็งแกก็พยกั หนา้ ผมไมร่ จู ้ ะทาอยา่ งไรกไ็ ดแ้ ตส่ ง่ เด็กใหพ้ อ่
เขาไปทง้ั สะดอื ยงั ตดิ อยู่ แลว้ ผมกก็ ลบั มาดแู ลแมเ่ หงย่ี ม นึกวา่ จะทาใหเ้ รยี บรอ้ ยใหแ้ ก
นอนพกั ใหส้ บาย ตอนนั้นเองผมไดย้ นิ เด็กรอ้ งผดิ ธรรมดา จะวา่ เขาตดั สายสะดอื กนั
ขา้ งนอกก็ไม่ใช่ เพราะเสยี งเด็กรอ้ งมนั ผิดหูผมนัก ผมจงึ ผละจากแม่เหงย่ี มชะโงก
หนา้ ออกไปดนู อกหอ้ งวา่ เขาทาอะไรกบั เด็ก ถงึ ตอนนีผ้ มไม่เลา่ เลย จรงิ ๆ นะครบั ผม
ยงั เสยี วไสไ้ ม่หายเลย แตเ่ มอื่ เลา่ มาแลว้ ก็ตอ้ งเลา่ ใหต้ ลอด

ผูช้ ายคนทน่ี ่ังลบั มดี อยตู่ อนทผ่ี มขนึ้ เรอื นน้ัน บดั นี้ ใชม้ ดี น่ันเองตดั สายสะดอื

เด็กเรยี บรอ้ ยแลว้ ตอนผมโผลอ่ อกไปดู เห็นขาเอาเด็กตะแคงจบั มอื ขวาเด็กดงึ ใหแ้ ขน
เหยยี ดตรงแลว้ เขาก็เอามดี คมกรบิ นั้น เลาะแขนขวาออกจากตวั ตรงตน้ แขนตดิ กบั
หวั ไหลน่ ัน้ พอดี ผมรไู ้ ดท้ นั ทวี า่ ประเพณีชาวบา้ นนี้ เขาตดั แขนขวาเด็กทงิ้ พรอ้ มกบั
สายสะดอื ตอนแรกเกดิ เด็กบา้ นน้ันมนั จงึ เหลอื แตแ่ ขนซา้ ยขา้ งเดยี วทกุ คนไป

ถงึ ผมจะเป็ นหมอเคยเห็นเลอื ดเห็นฝาดมามากก็เถดิ ครบั แตว่ นั นีผ้ มอดิ โรยมา
ทงั้ วนั พอเห็นเขาทากบั เด็กแดง ๆ อยา่ งน้ัน ผมก็หนา้ มดื เป็ นลมกลงิ้ อยตู่ รงน้ันเอง

ผมมารสู ้ กึ ตวั อกี ทกี ็ทบ่ี นเรอื นผใู ้ หญเ่ ต็ง และรตู ้ วั วา่ ผมนอนเหยยี ดยาวอยบู่ น
ทนี่ อน ผูใ้ หญเ่ ต็งแกน่ังเอานาเย็นชโลมหนา้ ผมอยู่ แกเห็นผมลมื ตาแกก็ยมิ้ ๆ แลว้

พูดวา่
“คณุ หมอนี่ก็ใจออ่ นเหมอื นกนั แตค่ ณุ หมอเป้ นลมไปเสยี ก็ดแี ลว้ ไม่เกดิ เรอื่ ง

เกดิ ราวกบั ใคร ทกุ อยา่ งก็เรยี บรอ้ ยแลว้ เด็กก็สบายดี นังเหงยี่ มก็สบายด”ี
ผมนอนนิ่ง ๆ อยอู่ กี ครู่ พยายามรวบรวมสตสิ มั ปชญั ญะใหก้ ลบั คนื มาสตู่ วั แลว้

ผมกอ้ ดรนทนไม่ไหว ตอ้ งถามผูใ้ หญเ่ ต็งแกขนึ้ วา่

“ผูใ้ หญ!่ ผมไมเ่ ขา้ ใจเลย ไม่เขา้ ใจจรงิ ๆ ทาไมเขาจงึ ทาใหเ้ ด็กดี ๆ กลายเป็ น
เด็กพกิ ารอยา่ งนั้น?”

6

“มนั เป็ นประเพณีบา้ นนีค้ ณุ หมอ” ผูใ้ หญเ่ ต็งบอกเรยี บ ๆ

“ประเพณีบา้ บออะไรกนั ผูใ้ หญ!่ ” ผมรอ้ งอยา่ งหวั เสยี
“ผมเกดิ มานานแลว้ ไม่เคยเห็นประเพณีอะไรทารณุ โหดรา้ ยอยา่ งนีเ้ ลย!”
“ของอะไรทท่ี ารณุ มนั ก็ตอ้ งมเี หตทุ ที่ ารณุ ซคี ณุ หมอ” ผูใ้ หญเ่ ต็งวา่

“ผมเลอื กผูแ้ ทนเขา้ ไปหลายสมยั แลว้ ตอนเขามาหาเสยี งก็พูดดสี ญั ญาว่าจะ
ทาโน่นทานี่ใหส้ ขุ สบายท่วั กนั แต่พอไดเ้ ป็ นตวั แทนแลว้ ก็ไปขายตวั ยกมอื ใหเ้ ขาเอา

สตางคจ์ นรา่ รวยกนั ทุกคนไป พวกผมจะอดอยากเดอื ดรอ้ นลม้ ตายอย่างไร เขาก็ไม่
มาเหลยี วแล ทากบั พวกผมอยา่ งนีท้ ารณุ ไหมคณุ หมอ? หนเดยี วกพ็ อทาเนา แตเ่ ลอื ก

คนไหนกข็ ายตวั ยกมอื ทกุ คนไป พวกผมชาวบา้ นนีม้ นั กเ็ ลยเจ็บใจ นัดประชมุ ตกลงทงั้
ประเพณีขนึ้ วา่ ถา้ ใคร ในบา้ นนี้ ออกลูก ก็ตอ้ งตดั แขนขวามนั ทงิ้ เสยี แตแ่ รกเกดิ

เหลอื แตแ่ ขนซา้ ยไวใหม้ นั ทามาหากนิ แขนเดยี วก็พอ โตขนึ้ มนั จะไดไ้ ม่ไปขายตวั ยก

มอื ใหใ้ ครใหพ้ อ่ แม่มนั ตอ้ งเสยี ใจ...”

ฉนั อา่ นจบเมอ่ื วนั ที่ ................เดอื น...........................พ.ศ...........เวลา.........น.

7

แบบบนั ทกึ การอา่ นวเิ คราะหแ์ ละวนิ ิจสารวรรณคดแี ละวรรณกรรม

ชอ่ื ผแู้ ตง่ ..................................................ชอื่ เรอ่ื ง/หนังสอื .............................................
สถานทพ่ี มิ พ.์...................................สานกั พมิ พ.์...................................................
ปีทพ่ี มิ พ.์..........................................จานวนหนา้ ...................................................

๑.ประเภท
………………………………………………………………………………………………………………………

๒.โครงเรอ่ื ง
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
๓.เหตกุ ารณใ์ นเรอ่ื ง
…………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………………………………….………………………
๔.แกน่ เรอื่ ง คอื ............................................................................................................................
…………………………………………………………………………………………………………………………………
๕.ฉาก
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
๖.ตวั ละคร
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
๗.บทสนทนา
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………

7

๘.กลวธิ ใี นการแตง่
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
๙.เนือ้ เรอ่ื งยอ่
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
๑๐.ขอ้ คดิ ทไี่ ดจ้ ากเรอ่ื งทอ่ี า่ น คอื
.…………………………………………………………………………………………………………………………………
.…………………………………………………………………………………………………………………………………
.…………………………………………………………………………………………………………………………………

๑๑.สาระทส่ี ามารถนาไปประยกุ ตใ์ ชใ้ นชวี ติ ประจาวนั คอื
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
.…………………………………………………………………………………………………………………………………

๑๒.วรรคทองของฉนั
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………
.…………………………………………………………………………………………………………………………………
๑๓.ขอ้ เทจ็ จรงิ และขอ้ คดิ เห็น

๑๓.๑ ขอ้ เท็จจรงิ ในเรอื่ ง
.…………………………………………………………………………………………………………………………………
.…………………………………………………………………………………………………………………………………

๑๓.๒ ขอ้ คดิ เห็นในเรอ่ื ง
.…………………………………………………………………………………………………………………………………
.…………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงชอื่ .........................................นกั เรยี น ลงชอ่ื .........................................ผปู้ กครอง

(..............................................) (..................................................)

ลงชอื่ .........................................ครผู สู้ อน
(..................................................)