คู่มือสวนพฤกษศาสตร์ปี65

องคป์ ระกอบที่ 3 การศกึ ษาขอ้ มลู ดา้ นตา่ ง ๆ 84
จานวน ........................ คน

สาระงานยอ่ ย/ คณะกรรมการ ผรู ้ บั ผดิ ชอบ/ตาแหน่ง หนา้ ท่ี
หนา้ ทร่ี บั ผดิ ชอบ ดาเนินงาน
องคป์ ระกอบท่ี 3 1.ประธาน 1 . ป ร ะ ชุ ม ชี้แ จ ง
1.ประธาน

การศกึ ษาขอ้ มูลดา้ น 2.รองประธาน 2.รอง ป ร ะ ส า น ง า น กั บ
ตา่ ง ๆ 3.คณะกรรมการ
3.หวั หนา้ ทกุ กลมุ่ สาระ/ ผูเ้ กย่ี วขอ้ ง การวางแผน

4.เลขานุการ งาน ด า เ นิ น ง า น ต า ม

4. องคป์ ระกอบงานสวน

พฤกษศาสตรโ์ รงเรยี นใน
องคป์ ระกอบท่ี 3

2. ติดตามงาน รวบรวม

งาน พัฒนางานตาม

องคป์ ระกอบงานสวน

พฤกษศาสตรโ์ รงเรยี นใน
องคป์ ระกอบที่ 3
3. ปฏิบตั ิหน้าท่ีอื่นๆ ที่

ไดร้ บั มอบหมาย

3.1 การศกึ ษาพรรณไม้ 1.ประธาน กลมุ่ สาระการเรยี นรู ้ วางแผน จดั ทาแผนการ

ในสวนพฤกษศาสตร ์ 2.รองประธาน -วทิ ยาศาสตร ์ จดั การเรยี นรู ้ และวดั ผล
โรงเรยี น (ก.7-003) 3.คณะกรรมการ -คณิตศาสตร ์ ป ร ะ เ มิ น ผ ล เ พื่ อใ ห ้

4.เลขานุการ -ภาษาไทย นักเรยี นรว่ มกนั ดาเนิ น

-ศลิ ปะ การศกึ ษา พรรณไม้ ใน

-สงั คมศกึ ษา สวนพฤกษศาสตร์

1. โรง เรีย น ( ก . 7 -0 0 3 )

2. ครบตามทะเบยี น

3. พรรณไม้

3.2 การศกึ ษา 1.ประธาน กลมุ่ สาระการเรยี นรู ้ วางแผน จดั ทาแผนการ
พรรณไมท้ ส่ี นใจ 2.รองประธาน -วทิ ยาศาสตร ์
3.คณะกรรมการ -ศลิ ปะ จดั การเรยี นรู ้ และวดั ผล
ป ร ะ เ มิ น ผ ล เ พื่ อใ ห ้

4.เลขานุการ -ภาษาไทย นั ก เ รี ย น ร่ ว ม กั น

-สงั คมศกึ ษา ทาการศกึ ษาพรรณ ไม้
1. ที่ ส น ใ จ ลั ก ษ ณ ะ

2. ภายนอก ภายในของพชื
3. กาหนดเรอ่ื งท่จี ะเรยี นรู ้

4. ในแตล่ ะสว่ นของพชื แต่

5. ละส่วนขององคป์ ระกอบ

ย่อย และนาขอ้ มูลมา

เปรยี บเทยี บความต่างใน
แ ต่ ล ะ เ ร่ื อ งใ น ช นิ ด

เดยี วกนั

85

องคป์ ระกอบที่ 4 การรายงานผลการเรยี นรู ้ จานวน ........................ คน

สาระงานยอ่ ย/ คณะกรรมการ ผรู ้ บั ผดิ ชอบ/ตาแหน่ง หนา้ ท่ี
หนา้ ทร่ี บั ผดิ ชอบ ดาเนินงาน
องคป์ ระกอบที่ 4 1.ประธาน 1 . ป ร ะ ชุ ม ชี้แ จ ง
1.ประธาน

การรายงานผลการ 2.รองประธาน 2.รอง ป ร ะ ส า น ง า น กั บ
เรยี นรู ้ 3.คณะกรรมการ
3.หวั หนา้ ทกุ กลมุ่ สาระ/ ผูเ้ กยี่ วขอ้ ง การวางแผน

4.เลขานุการ งาน ด า เ นิ น ง า น ต า ม

4. องคป์ ระกอบงานสวน

พฤกษศาสตรโ์ รงเรยี นใน
องคป์ ระกอบที่ 4

2. ตดิ ตามงาน รวบรวม

งาน พัฒนางานตาม

องคป์ ระกอบงานสวน

พฤกษศาสตรโ์ รงเรยี นใน
องคป์ ระกอบที่ 4
3. ปฏบิ ตั ิหน้าทีอ่ ืน่ ๆ ท่ี

ไดร้ บั มอบหมาย

4.1 การรวบรวมผล 1.ประธาน กลมุ่ สาระการเรยี นรู ้ วางแผน จดั ทาแผนการ

การเรยี นรู ้ 2.รองประธาน -วทิ ยาศาสตร ์ จดั การเรยี นรู ้ และวดั ผล

3.คณะกรรมการ -สงั คมศกึ ษา ประเมินผล รวบรวมผล

4.เลขานุการ -ภาษาไทย การเรยี นรูข้ องนักเรยี น
-ศลิ ปะ เ กี่ย ว กับ พ ร ร ณไ ม้ใ น

-ภาษาตา่ งประเทศ โรงเรยี น

1.

2.

3.

4.

5.

4.2 การคดั แยกสาระ 1.ประธาน กลมุ่ สาระการเรยี นรู ้ วางแผน จดั ทาแผนการ

สาคญั และจดั เป็ น 2.รองประธาน -วทิ ยาศาสตร ์ จดั การเรยี นรู ้ และวดั ผล

หมวดหมู่ 3.คณะกรรมการ -สงั คมศกึ ษา ประเมินผล จัดระบบ

4.เลขานุการ -ภาษาไทย ขอ้ มูลสาระแต่ละดา้ นให ้

-ศลิ ปะ ถู ก ต ้อ ง แ ล ะ ส ม บู ร ณ์

-ภาษาตา่ งประเทศ พรอ้ มจดั ใหเ้ ป็ นหมวดหมู่

1.

2.

3.

4.

5.

86

สาระงานยอ่ ย/ คณะกรรมการ ผรู ้ บั ผดิ ชอบ/ตาแหน่ง หนา้ ท่ี
หนา้ ทร่ี บั ผดิ ชอบ ดาเนินงาน
กลมุ่ สาระการเรยี นรู ้ วางแผน จดั ทาแผนการ
4.3 การสรปุ และ 1.ประธาน -วทิ ยาศาสตร ์ จดั การเรยี นรู ้ และวดั ผล
2.รองประธาน -สงั คมศกึ ษา ประเมินผล รว่ มกนั สรุป
เรยี บเรยี ง 3.คณะกรรมการ -ภาษาไทย แ ล ะ เ ร ีย บ เ ร ีย ง ผ ล ก า ร
4.เลขานุการ -ศลิ ปะ เ รี ย น รู ้ คั ด แ ย ก
-ภาษาตา่ งประเทศ ส า ร ะ ส า ค ัญ เ พ่ื อ เ ขี ย น
4.4 การเรยี นรรู ้ ปู แบบ 1.ประธาน 1. รายงานแบบวิชาการ
การเขยี นรายงาน 2.รองประธาน 2. แบบบรู ณาการ
แบบวชิ าการ แบบ 3.คณะกรรมการ 3.
บรู ณาการ 4.เลขานุการ กลมุ่ สาระการเรยี นรู ้ วางแผน จดั ทาแผนการ
-วทิ ยาศาสตร ์ จดั การเรยี นรู ้ และวดั ผล
4.5 การกาหนดรปู แบบ 1.ประธาน -ภาษาไทย ประเมินผล พิจารณา
การเขยี นรายงาน 2.รองประธาน -ศลิ ปะ ก า ร เ ขี ย น ร า ย ง า น
3.คณะกรรมการ -ภาษาตา่ งประเทศ วชิ าการ แบบบูรณาการ
4.เลขานุการ 1. ในเรอื่ งของการสรปุ การ
2. เขยี นเรอื่ งสาระเป็ นภาษา
3. ทสี่ อื่ กระชบั ไดใ้ จความ
4. แ ล ะ รู ป แ บ บ แ ล ะ ค ว า ม
5. เรยี บรอ้ ยของรายงาน
กลมุ่ สาระการเรยี นรู ้ วางแผน จดั ทาแผนการ
-วทิ ยาศาสตร ์ จดั การเรยี นรู ้ และวดั ผล
-ภาษาไทย ประเมนิ ผล เพอ่ื รกู ้ าร
-สงั คมศกึ ษา กาหนดรปู แบบการเขยี น
-ศลิ ปะ รายงานรูปแบบต่าง ๆ
-ภาษาตา่ งประเทศ ของนักเรยี น
1.
2.
3.
4.
5.

87

สาระงานยอ่ ย/ คณะกรรมการ ผรู ้ บั ผดิ ชอบ/ตาแหน่ง หนา้ ท่ี
หนา้ ทร่ี บั ผดิ ชอบ ดาเนินงาน
กลมุ่ สาระการเรยี นรู ้ วางแผน จดั ทาแผนการ
4.6 การกาหนดวธิ กี าร 1.ประธาน -วทิ ยาศาสตร ์ จดั การเรยี นรู ้ และวดั ผล
2.รองประธาน -ภาษาไทย ประเมินผล เพอ่ื กาหนด
รายงานผล 3.คณะกรรมการ -ศลิ ปะ วิ ธี ก า ร ร า ย ง า น ผ ล
4.เลขานุการ -ภาษาตา่ งประเทศ รปู แบบ ตา่ ง ๆ
1.
2.
3.
4.
5.

88

องคป์ ระกอบที่ 5 การนาไปใชป้ ระโยชนท์ างการศกึ ษา จานวน.....คน

สาระงานยอ่ ย/ คณะกรรมการ ผรู ้ บั ผดิ ชอบ/ตาแหน่ง หนา้ ท่ี

หนา้ ทรี่ บั ผดิ ชอบ ดาเนินงาน

องคป์ ระกอบที่ 5 1.ประธาน 1.ประธาน 1 . ป ร ะ ชุ ม ชี้แ จ ง
การนาไปใชป้ ระโยชน์ 2.รองประธาน 2.รอง ป ร ะ ส า น ง า น กั บ
ทางการศกึ ษา 3.คณะกรรมการ 3.คณะกรรมการ ผเู้ กย่ี วขอ้ ง การวางแผน
4.เลขานุการ -หวั หนา้ กลมุ่ /งาน/ผา่ ย ด า เ นิ น ง า น ต า ม
4. องคป์ ระกอบงานสวน
5.1 การนาองคค์ วามรู ้ 1.ประธาน 5. พฤกษศาสตรโ์ รงเรยี นใน
บรู ณาการสู่ 2.รองประธาน องคป์ ระกอบท่ี 5
การเรยี นการสอน 3.คณะกรรมการ 1.ประธาน 2. ติดตามงาน รวบรวม
4.เลขานุการ 2.รอง งาน พัฒนางานตาม
3.คณะกรรมการ องคป์ ระกอบงานสวน
5.2 การเผยแพร่ 1.ประธาน -หวั หนา้ กลมุ่ /งาน/ผา่ ย พฤกษศาสตรโ์ รงเรยี นใน
องคค์ วามรู ้ 2.รองประธาน 4. องคป์ ระกอบท่ี 5
3.คณะกรรมการ 5. 3. ปฏบิ ตั ิหน้าที่อ่ืนๆ ท่ี
4.เลขานุการ ไดร้ บั มอบหมาย
1.ประธาน
2.รอง วางแผน จดั ทาหลกั สูตร
3.คณะกรรมการ แ ล ะ แ ผ น ก า ร จัด ก า ร
-หวั หนา้ กลมุ่ /งาน/ผา่ ย เ รี ย น รู ้ แ ล ะ วั ด ผ ล
4. ป ร ะ เ มิ น ผ ล ต า ม
5. องคป์ ระกอบงาน สวน
พฤกษศาสตรโ์ รงเรยี น
จดั กิจกรรมการเรยี นรู ้
บู ร ณ า ก า ร ง า น ส ว น
พฤกษศาสตร ์ รวบรวม
ใบงาน ชนิ้ งาน/ ผลงาน
ของนักเรยี นใหเ้ ป็ นระบบ

วางแผน จัดทาแผน
จดั การเรยี นรู ้ และวดั ผล
ประเมนิ ผล ส่งเสรมิ และ
ส นั บ ส นุ นใ ห้นั ก เ รีย น
จัดทาเอกสาร เสวนา
สัมมนา อภิปราย จัด
แสดงนิ ทรรศการ เพื่อ
เผยแพรค่ วามรูท้ ี่ไดร้ บั
จากการบูรณาการการ
เ รีย น รูก้ ลุ่ม ส า ร ะ ก า ร
เรยี นรตู ้ า่ ง ๆ กบั งานสวน
พฤกษศาสตรโ์ รงเรยี น

สาระงานยอ่ ย/ คณะกรรมการ ผรู ้ บั ผดิ ชอบ/ตาแหน่ง 89
หนา้ ทร่ี บั ผดิ ชอบ ดาเนินงาน
หนา้ ท่ี

5.3 การจดั สรา้ งแหลง่ 1.ประธาน 1.ประธาน จั ด ส ร้า ง พั ฒ น า
เรยี นรู ้ 2.รองประธาน 2.รอง ป รั บ ป รุ ง ส ว น
3.คณะกรรมการ 3.คณะกรรมการ พฤ ก ษศ า สต ร ใ์ หเ้ ป็ น
4.เลขานุการ -หวั หนา้ กลมุ่ /งาน/ผา่ ย แหล่งเรยี นรูแ้ ละบันทึก
4. ขอ้ มูลไวเ้ ป็ นหลกั ฐาน
5.4 การใช ้ การดแู ล 1.ประธาน 5.
รกั ษาและพฒั นา 2.รองประธาน 1.ประธาน ดูแลรกั ษา และพัฒนา
แหลง่ เรยี นรู ้ 3.คณะกรรมการ 2.รอง แหล่งแหล่งเรียนรูแ้ ละ
4.เลขานุการ 3.คณะกรรมการ บั น ทึ ก ข ้อ มู ลไ ว ้เ ป็ น
-หวั หนา้ กลมุ่ /งาน/ผา่ ย หลกั ฐาน
4.
5.

90

เอกสารอา้ งองิ

โครงการอนุรกั ษพ์ นั ธกุ รรมพชื อนั เนื่องมาจากพระราชดาริ สมเด็จพระเทพรตั นราชสดุ าฯ

สยามบรมราชกมุ าร.ี (2560). คมู่ อื การดาเนินงานสวนพฤกษศาสตรโ์ รงเรยี น

พทุ ธศกั ราช 2560. สบื คน้ 8 มนี าคม 2565. จาก

http://www.rspg.or.th/botanical_school/neo_sbg/index.html.
โครงการอนุรกั ษพ์ นั ธกุ รรมพชื อนั เนื่องมาจากพระราชดาริ สมเด็จพระเทพรตั นราชสดุ าฯ

สยามบรมราชกมุ าร.ี (2564). แผนแมบ่ ท อพ.สธ.ระยะ 5 ปี ทเี่ จด็

(1 ตลุ าคม พ.ศ. 2564 – 30 กนั ยายน พ.ศ. 2569) . สบื คน้ 8 มนี าคม 2565 .

จาก http://www.rspg.or.th/masterplan/download_1.html.

ภาคผนวก

ภาคผนวก 1
ตวั อยา่ งผงั มโนทศั นร์ วม 5 องคป์ ระกอบ

ภาคผนวก 2
ตวั อยา่ งผงั มโนทศั นร์ วม พชื ศกึ ษา

ภาคผนวก 3
ตวั อยา่ งแผนจดั การเรยี นรบู ้ รู ณาการ

ภาคผนวก 4
องคป์ ระกอบท่ี 1

ภาคผนวก 5
องคป์ ระกอบท่ี 3.2

ภาคผนวก 6
3 สาระการเรยี นรู ้ : สาระประโยชนแ์ ทแ้ กม่ หาชน

ผงั มโนทศั นร์ วม
5 องคป์ ระกอบงานสวนพฤกษศาสตรโ์ รงเรยี น โรงเรยี นบญุ วาทยว์ ทิ ยาลยั

กิจกรรมพัฒนาผเู้ รียน ภาษาไทย คณติ ศาสตร์
ฐาน กจิ กรรมเพ่อื สงั คมและาธารณประโยชน์ ฐาน วรรณกรรมต้นไม้ พรรณไมว้ รรณคดี ฐาน พฤกษศาสตร์คานวณ
หนว่ ย คณติ คดิ รักษพ์ รรณไม้
หนว่ ย การอนุรักษส์ ิ่งแวดล้อม หน่วย วรรณกรรมพรรณไม้
ค 2.1,ค 2.2,ค 3.1
กิจกรรมนักเรยี น :ลูกเสือ เนตรนารีฯ ชมุ นมุ ท 2.1,ท 3.1, ท 4.1
กจิ กรรมเพอื่ สังคม :ก 33930 เพ่ือสังคม องค์ประกอบที่ 1,3,4,5 องค์ประกอบที่ 1,3,4,5

องค์ประกอบ 1-5

โรงเรียนมาตรฐานสากล 5 องค์ประกอบ วทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี
ฐาน การจดั การเรียนรูแ้ บบ งานสวนพฤกษศาสตร์ ฐาน พืชศาสตรช์ ีววิทยาของพืช
หนว่ ย อนุรักษพ์ นั ธุกรรมพืช
R.B.L/QSCCS/P.B.L โรงเรยี น
หนว่ ย มหัศจรรยพ์ รรณพฤกษาIS 1, IS 2 ว1.1,1.2,1.3, ว 4.1
(สวนพฤกษศาสตร)์ องค์ประกอบที่ 1,2,3,4,5
องค์ประกอบท่ี 3,4,5
ว1.1,1.2,1.3, ว 4.1
ภาษาต่างประเทศ ก
ต 1.1,1.2,1.3,ต 3.1 สงั คมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม
ฐาน Botanical Literature ฐาน ทรัพยากรทอ้ งถนิ่
หน่วย Botany in my school
องคป์ ระกอบท่ี 1,3,4,5 หน่วย สืบสานฮตี ฮอยพรรณไม้
ส 2.1,ส 4.3, ส 5.1,
องค์ประกอบที่ 1,3,4,5

การงานอาชีพ ศลิ ปะ สขุ ศึกษาและพลศึกษา
ฐาน สวนสุขภาพ
ฐาน สวนสมนุ ไพร พรรณไมพ้ ืน้ บา้ น ฐาน ศิลปะเพ่ือชีวิต
หนว่ ย ประโยชน์หลากหลาย หนว่ ย คณุ คา่ พรรณไม้ สายใยชีวติ หนว่ ย พรรณไม้ให้ชีวิต
พรรณไม้ท้องถิ่น
ง 1.1,ง 2.1, ศ 1.1,ศ 2.1, ศ 3.1 พ 3.1,3.2, พ 4.1
องค์ประกอบท่ี 1,2,3,4,5 องคป์ ระกอบที่ 1,3,4,5 องคป์ ระกอบที่ 3,4,5

องค์ประกอบท่ี 1 การจดั ทาปา้ ยช่อื พรรณไม้

องคป์ ระกอบท่ี 2 การรวบรวมพรรณไม้เขา้ ปลกู ในโรงเรียน
องคป์ ระกอบที่ 3 การศกึ ษาขอ้ มูลดา้ นต่าง ๆ
องค์ประกอบที่ 4 การรายงานผลการเรียนรู้
องคป์ ระกอบที่ 5 การนาไปใชป้ ระโยชนท์ างการศึกษา

ผงั มโนทศั นร์ วม

พชื ศกึ ษา งานสวนพฤกษศาสตรโ์ รงเรยี น โรงเรยี นบญุ วาทยว์ ทิ ยาลยั
พชื ศกึ ษา “งาขมี้ อ้ น”

กจิ กรรมพฒั นาผู้เรยี น ภาษาไทย คณิตศาสตร์
ฐาน วรรณกรรมตน้ ไม้ ฐาน พฤกษศาสตรค์ านวณ
ฐาน กิจกรรมเพ่ือสงั คมและาธารณประโยชน์ หน่วย คณติ คิดรักษพ์ รรณไม้
หน่วย การอนุรักษส์ ่ิงแวดล้อม พรรณไมว้ รรณคดี
หนว่ ย เรยี งร้อยถ้อยความ : งาขมี้ ้อน ค 3.1
กิจกรรมนักเรียน :ลกู เสือ เนตรนารีฯ ชุมนุม
กจิ กรรมเพื่อสังคม :ก 33930 เพือ่ สงั คม ท 2.1

ท 2.1

โรงเรยี นมาตรฐานสากล พชื ศกึ ษา“งาขมี้ อ้ น” วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ฐาน การจัดการเรียนร้แู บบ Perilla frutescens ฐาน พชื ศาสตรช์ ีววิทยาของพืช
หนว่ ย อนุรักษพ์ นั ธกุ รรมพืช
R.B.L/QSCCS/P.B.L (l.)britton.
หน่วย มหัศจรรยพ์ รรณพฤกษา ว 1.2,ว 1.3

IS 1, IS 2 สงั คมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม
ฐาน ทรพั ยากรทอ้ งถน่ิ
ภาษาตา่ งประเทศ ก
ฐาน Botanical Literature หน่วย สืบสานฮีตฮอยพรรณไม้
หนว่ ย Botany in my school ส 2.1

ต 4.2

การงานอาชพี ศลิ ปะ สุขศึกษาและพลศึกษา
ฐาน สวนสมุนไพร พรรณไมพ้ นื้ บ้าน ฐาน ศิลปะเพ่ือชีวิต
หน่วย คณุ ค่าพรรณไม้ สายใยชวี ติ ฐาน สวนสุขภาพ
หน่วย ประโยชน์หลากหลาย หนว่ ย พรรณไมใ้ ห้ชีวิต
พรรณไม้ทอ้ งถ่ิน ศ 3.1
ง 1.1 พ 4.1

พชื ศึกษา ลาดับการเรยี นรู้
งาข้มี ้อน
1. การศึกษาลักษณะภายนอก ภายในของพืชแต่ละส่วนโดยละเอยี ด

คือ การพจิ ารณา จาแนกรปู ลกั ษณ์ภายนอกของพชื แตล่ ะชนิด แต่ละส่วนโดยละเอียด และพจิ ารณาแบง่
สว่ นท่ีจะเรยี นรู้ ขององคป์ ระกอบย่อย และกาหนดคาทใ่ี ช้เรียกกากับ เชน่ ดา้ นนอก ดา้ นใน ดา้ นบน
ด้านล่าง ตอนโคนตอนกลาง ตอนปลาย สว่ นรมิ ซา้ ย สว่ นกลาง สว่ นริมขวา เปน็ ตน้

2. การกาหนดเร่ืองทจ่ี ะเรียนรใู้ นแต่ละสว่ นของพืช

คือ พจิ ารณาพนื้ ทีศ่ กึ ษาจากการวเิ คราะห์ และกาหนดเรอื่ งที่จะเรยี นรู้ในแตล่ ะส่วนของพชื ศกึ ษา เช่น สี
ขนาด รปู ร่าง รปู ทรง ผิว เนอื้ ฯลฯ ตวั อย่างหวั ขอ้ ศกึ ษา

- สขี องแผน่ ใบตอนโคนสว่ นรมิ ซ้าย สขี องแผ่นใบตอนโคนสว่ นริมขวา
- ความยาวของกา้ นชูอบั เรณู

3. การเรียนรู้แตล่ ะเร่อื ง แต่ละส่วนขององคป์ ระกอบย่อย

คือการศกึ ษา สังเกต บนั ทกึ ขอ้ มลู ดา้ นรปู ลกั ษณ์ ในแต่ละเรอ่ื ง แต่ละส่วน ของแตล่ ะองค์ประกอบย่อย

4. การน่าข้อมูลมาเปรยี บเทยี บความตา่ งในแตล่ ะเรอื่ ง ในชนิดเดยี วกนั

คือ การน าผลการศึกษา มาวิเคราะห์จดั กลุ่ม และเปรยี บเทยี บความตา่ งในแต่ละเรอื่ ง ในชนดิ เดียวกนั
จัดลาดบั ของผลการ ศกึ ษาจากน้อยไปมาก หรอื จากมากไปน้อย เพ่ือความเป็นระเบียบ

ผงั มโนทศั นร์ วม

3 สาระการเรยี นรู ้ งานสวนพฤกษศาสตรโ์ รงเรยี น โรงเรยี นบญุ วาทยว์ ทิ ยาลยั
1.สาระการเรยี นรู ้ ธรรมชาตแิ หง่ ชวี ติ พชื ศกึ ษา “งาขมี้ อ้ น”

กิจกรรมพัฒนาผ้เู รยี น ภาษาไทย คณติ ศาสตร์
ฐาน วรรณกรรมต้นไม้ ฐาน พฤกษศาสตรค์ านวณ
ฐาน กิจกรรมเพอื่ สังคมและาธารณประโยชน์ หนว่ ย คณิตคิดรักษพ์ รรณไม้
หน่วย การอนุรกั ษ์ส่ิงแวดลอ้ ม พรรณไมว้ รรณคดี
หนว่ ย เรียงร้อยถอ้ ยความ : งาขี้ม้อน ค 3.1
กิจกรรมนักเรียน :ลูกเสอื เนตรนารฯี ชมุ นุม
กิจกรรมเพอ่ื สังคม :ก 33930 เพือ่ สังคม ท 2.1

โรงเรียนมาตรฐานสากล ธรรมชาตแิ หง่ ชวี ติ วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ฐาน การจัดการเรียนรแู้ บบ พชื ศกึ ษา“งาขมี้ อ้ น” ฐาน พืชศาสตรช์ ีววิทยาของพืช
หนว่ ย อนุรกั ษ์พันธุกรรมพืช
QSCCS/P.B.L Perilla frutescens
หน่วย มหัศจรรยพ์ รรณพฤกษา ว 1.2,ว 1.3
(l.)britton.
IS 1, IS 2 สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม
ฐาน ทรพั ยากรท้องถิ่น
ภาษาตา่ งประเทศ ก
ฐาน Botanical Literature หน่วย สบื สานฮีตฮอยพรรณไม้
หนว่ ย Botany in my school ส 2.1

ต 4.2

การงานอาชีพ ศลิ ปะ สขุ ศึกษาและพลศึกษา
ฐาน สวนสมนุ ไพร พรรณไมพ้ ื้นบ้าน ฐาน ศิลปะเพอื่ ชีวติ
ฐาน สวนสุขภาพ
หน่วย ประโยชน์หลากหลาย ฐาน คุณคา่ พรรณไม้ สายใยชีวติ หนว่ ย พรรณไมใ้ ห้ชีวิต
พรรณไมท้ อ้ งถน่ิ ศ 3.1
ง 1.1 พ 4.1

สาระการเรยี นรู้ ลาดับการเรียนรู้
1. ธรรมชาตแิ ห่งชีวติ
1. สมั ผัสเรยี นร้วู งจรชีวติ ของชวี ภาพ
2. เปรียบเทยี บการเปลีย่ นแปลงและความแตกต่าง
3. สรุปองคค์ วามรทู้ ไ่ี ด้จากการศกึ ษาธรรมชาติแหง่ ชวี ติ
4. สรปุ แนวทางเพ่อื นาไปสู่การประยกุ ต์ใชใ้ นการดาเนินชีวติ

ผงั มโนทศั นร์ วม

3 สาระการเรยี นรู ้ งานสวนพฤกษศาสตรโ์ รงเรยี น โรงเรยี นบญุ วาทยว์ ทิ ยาลยั
2.สาระการเรยี นรู ้ สรรพสงิ่ ลว้ นพนั เกยี่ ว พชื ศกึ ษา “งาขมี้ อ้ น”

กิจกรรมพฒั นาผู้เรียน ภาษาไทย คณิตศาสตร์
ฐาน กจิ กรรมเพื่อสังคมและาธารณประโยชน์ ฐาน วรรณกรรมตน้ ไม้ ฐาน พฤกษศาสตรค์ านวณ
หน่วย คณติ คิดรักษพ์ รรณไม้
หน่วย การอนุรักษส์ ง่ิ แวดล้อม พรรณไม้วรรณคดี
กิจกรรมนักเรียน :ลูกเสือ เนตรนารฯี หนว่ ย เรยี งร้อยถอ้ ยความ : งาข้มี ้อน ค 3.1
กิจกรรมเพอื่ สงั คม :ก 33930 เพ่ือสังคม
ท 2.1

โรงเรยี นมาตรฐานสากล สรรพสงิ่ ลว้ นพนั เกยี่ ว วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ฐาน การจดั การเรียนรู้แบบ พชื ศกึ ษา “งาขมี้ อ้ น” ฐาน พืชศาสตร์ชีววิทยาของพืช
หนว่ ย อนุรักษพ์ ันธุกรรมพืช
R.B.L/QSCCS/P.B.L Perilla frutescens
หน่วย มหัศจรรย์พรรณพฤกษา ว 1.2,ว 1.3
(l.)britton.
IS 1, IS 2 สงั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม
ฐาน ทรพั ยากรทอ้ งถ่นิ
ภาษาตา่ งประเทศ ก
ฐาน Botanical Literature หนว่ ย สบื สานฮีตฮอยพรรณไม้
หนว่ ย Botany in my school ส 2.1

ต 4.2

การงานอาชีพ ศิลปะ สขุ ศึกษาและพลศึกษา
ฐาน สวนสมนุ ไพร พรรณไมพ้ นื้ บ้าน
ฐาน ศิลปะเพ่อื ชีวติ ฐาน สวนสุขภาพ
หนว่ ย ประโยชน์หลากหลาย ฐาน คุณคา่ พรรณไม้ สายใยชีวิต หน่วย พรรณไมใ้ หช้ ีวิต
พรรณไมท้ ้องถิ่น
ศ 3.1 พ 4.1
ง 1.1

สาระการเรียนรู้ ลาดบั การเรยี นรู้
2. สรรพสง่ิ ล้วนพนั เกย่ี ว
1. รวบรวมองค์ความรทู้ ่ไี ด้จากการเรียนรธู้ รรมชาตแิ หง่ ชวี ติ
2. เรียนรธู้ รรมชาตขิ องปัจจัยชวี ภาพอนื่ ที่เข้ามาเก่ยี วข้องกับปจั จยั หลกั
3. เรียนรู้ธรรมชาติของปจั จัยกายภาพ
4. เรยี นรู้ธรรมชาติของปจั จยั อน่ื ๆ
5. เรยี นรู้ธรรมชาตขิ องความพนั เก่ียวระหว่างปจั จัย
6. สรปุ ผลการเรยี นรู้ ดุลยภาพของความพนั เก่ยี ว

ผงั มโนทศั นร์ วม

3 สาระการเรยี นรู ้ งานสวนพฤกษศาสตรโ์ รงเรยี น โรงเรยี นบญุ วาทยว์ ทิ ยาลยั
3. สาระการเรยี นรู ้ ประโยชนแ์ ทแ้ กม่ หาชน พชื ศกึ ษา “งาขมี้ อ้ น”

กิจกรรมพัฒนาผ้เู รียน ภาษาไทย คณิตศาสตร์
ฐาน กจิ กรรมเพื่อสังคมและาธารณประโยชน์ ฐาน วรรณกรรมตน้ ไม้ ฐาน พฤกษศาสตร์คานวณ
หน่วย คณิตคดิ รักษ์พรรณไม้
หนว่ ย การอนุรกั ษ์ส่ิงแวดล้อม พรรณไม้วรรณคดี
กิจกรรมนักเรยี น :ลกู เสือ เนตรนารีฯ หนว่ ย เรียงรอ้ ยถ้อยความ : งาข้มี ้อน ค 3.1
กิจกรรมเพอื่ สังคม :ก 33930 เพ่อื สังคม
ท 2.1

โรงเรียนมาตรฐานสากล ประโยชนแ์ ทแ้ กม่ หาชน วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ฐาน การจดั การเรียนรู้แบบ พชื ศกึ ษา “งาขมี้ อ้ น” ฐาน พืชศาสตร์ชีววิทยาของพืช
หน่วย อนุรักษ์พันธกุ รรมพืช
R.B.L/QSCCS/P.B.L Perilla frutescens
หนว่ ย มหัศจรรย์พรรณพฤกษา ว 1.2,ว 1.3
(l.)britton.
IS 1, IS 2 สงั คมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม
ฐาน ทรัพยากรท้องถิ่น
ภาษาตา่ งประเทศ ก
ฐาน Botanical Literature หน่วย สบื สานฮตี ฮอยพรรณไม้
หน่วย Botany in my school ส 2.1

ต 4.2

การงานอาชีพ ศิลปะ สขุ ศึกษาและพลศึกษา
ฐาน สวนสมุนไพร พรรณไมพ้ น้ื บา้ น ฐาน ศิลปะเพ่ือชีวิต ฐาน สวนสุขภาพ
ฐาน คณุ ค่าพรรณไม้ สายใยชีวติ
หนว่ ย ประโยชนห์ ลากหลาย หนว่ ย พรรณไมใ้ หช้ ีวติ
ศ 3.1 พ 4.1
พรรณไมท้ ้องถิ่น
ง 1.1

สาระการเรยี นรู้ ลาดบั การเรียนรู้
3. ประโยชนแ์ ท้แก่มหาชน
1. เรียนรู้การวิเคราะห์ศกั ยภาพของปัจจยั ศกึ ษา
2. เรยี นรู้ จินตนาการเห็นคุณของศักยภาพของปัจจยั ศึกษา
3. สรรสร้างวธิ ีการ
4. สรปุ ผลการเรยี นรปู้ ระโยชน์แทแ้ ก่มหาชน

ผงั มโนทศั นร์ วม
การสารวจและจดั ทาฐานทรพั ยากรทอ้ งถนิ่

งานสวนพฤกษศาสตรโ์ รงเรยี น โรงเรยี นบญุ วาทยว์ ทิ ยาลยั

กิจกรรมพัฒนาผเู้ รยี น ภาษาไทย คณติ ศาสตร์
ฐาน กิจกรรมเพอ่ื สงั คมและาธารณประโยชน์ ฐาน วิถีชุมชน
หนว่ ย รกั ความเปน็ ไทย ฐาน คณิตคิดฐานข้อมลู
หนว่ ย การอนุรกั ษ์สงิ่ แวดล้อม ท 2.1,ท 3.1, ท 4.1 หน่วย ข้อมลู ชมุ ชน
กิจกรรมนักเรียน :ลกู เสือ เนตรนารีฯ ชุมนมุ ลาดับการเรียนรู้ที่ 1,8 ค 2.1,ค 2.2,ค 3.1
กจิ กรรมเพือ่ สงั คม :ก 33930 เพอ่ื สงั คม
ลาดบั การเรียนรู้ท่ี 1,10
ลาดบั การเรียนรู้ 1-10

โรงเรียนมาตรฐานสากล การสารวจและจดั ทา วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ฐาน การจดั การเรยี นรูแ้ บบ R.B.L ฐานทรพั ยากรท้องถน่ิ ฐาน กายภาพชีวภาพท้องถิ่น
หน่วย ภมู ิปญั ญาสสู่ ากล งานสวนพฤกษศาสตร์โรงเรยี น
หน่วย กายภาพชีวภาพ
IS 1, IS 2 ว1.1,1.2,1.3, ว 4.1
ลาดับการเรียนท่ี 1-10 ลาดับการเรียนรู้ท่ี 3,5,6,7

ภาษาตา่ งประเทศ ก ว1.1,1.2,1.3, ว 4.1
ต 1.1,1.2,1.3,ต 3.1
ฐาน The local resource base. สังคมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม
หนว่ ย Local Wisdom. ฐาน ทรพั ยากรท้องถนิ่
ลาดับการเรยี นรู้ท่ี 1-10 หนว่ ย ภมู ิปญั ญาทอ้ งถน่ิ
ส 2.1,ส 4.3, ส 5.1,
ลาดบั การเรียนรู้ที่ 1-10

การงานอาชีพ ศิลปะ สขุ ศึกษาและพลศึกษา
ฐาน อาชพี ทอ้ งถ่ิน ฐาน ศิลปะทอ้ งถนิ่ ฐาน ลาปางสุขภาวะ
หนว่ ย ท้องถิน่ ลาปาง หนว่ ย ศาสตร์ศลิ ป์ถิ่นลาปาง หนว่ ย สุขภาพชมุ ชน
พ 3.1,3.2, พ 4.1
ง 1.1,ง 2.1, ศ 1.1,ศ 2.1, ศ 3.1 ลาดับการเรยี นรู้ท่ี 1,2,8
ลาดบั การเรยี นรทู้ ่ี 1,2,8 ลาดบั การเรยี นรู้ท่ี 1,2,8

ลาดับการเรียนรู้ที่ 1 เกบ็ ข้อมลู พ้นื ฐานในท้องถิ่น

ลาดับการเรยี นรทู้ ี่ 2 เกบ็ ข้อมลู การประกอบอาชีพในท้องถิ่น
ลาดับการเรยี นรทู้ ี่ 3 เก็บข้อมลู กายภาพในท้องถิ่น
ลาดบั การเรยี นรทู้ ่ี 4 การเก็บข้อมูลประวตั ิหมูบ่ ้าน ชุมชน วถิ ชี ุมชนในท้องถนิ่
ลาดับการเรยี นรูท้ ี่ 5 การเกบ็ ข้อมูลการใชป้ ระโยชนข์ องพชื ในท้องถน่ิ
ลาดบั การเรียนรู้ท่ี 6 เก็บข้อมูลการใช้ประโยชนข์ องสตั ว์ในทอ้ งถนิ่
ลาดับการเรียนรทู้ ี่ 7 เกบ็ ข้อมูลการใช้ประโยชนข์ องชีวภาพอืน่ ๆ ในทอ้ งถ่ิน
ลาดับการเรียนรู้ท่ี 8 เก็บขอ้ มลู ภูมิปัญญาในทอ้ งถ่ิน
ลาดบั การเรียนรู้ที่ 9 เก็บข้อมลู แหล่งทรัพยากรและโบราณคดใี นท้องถน่ิ
ลาดับการเรยี นรทู้ ี่ 10 จดั ทาฐานขอ้ มลู ทรพั ยากรในท้องถิน่

แผนการจัดการเรยี นรู้
บูรณาการงานสวนพฤกษศาสตรโ์ รงเรียน โรงเรยี นบุญวาทย์วทิ ยาลัย

รายวิชา ....................................... รหัสวิชา .........................
ช้นั มธั ยมศกึ ษาปที ่ี .................................

โดย
..............................................................
ตาแหนง่ ครู วิทยฐานะ........................

กลมุ่ สาระการเรียนรู้ภาษาไทย
โรงเรียนบญุ วาทย์วิทยาลัย
อาเภอเมือง จงั หวัดลาปาง
สานักงานเขตพน้ื ที่การศึกษามัธยมศึกษา ลาปาง ลาพูน

กระทรวงศึกษาธกิ าร

ลงชื่อ............................................หัวหนา้ กลุ่มสาระการเรียนรภู้ าษาไทย
(............................................)

ลงชื่อ...........................................รองผอู้ านวยการกลมุ่ บรหิ ารวชิ าการ
(............................................)

ลงช่ือ...........................................ผู้อานวยการโรงเรียนบญุ วาทยว์ ิทยาลัย
(............................................)

แผนการจดั การเรยี นรู้
บรู ณาการงานสวนพฤกษศาสตรโ์ รงเรียน โรงเรียนบุญวาทยว์ ทิ ยาลัย

รายวชิ า ....................................... รหัสวิชา .........................
ชนั้ มัธยมศึกษาปีท่ี .................................

โดย
..............................................................
ตาแหน่ง ครู วิทยฐานะ........................

กลุ่มสาระการเรยี นรู้ภาษาตา่ งประเทศ ก
โรงเรยี นบญุ วาทยว์ ิทยาลัย
อาเภอเมอื ง จงั หวัดลาปาง

สานกั งานเขตพน้ื ทกี่ ารศกึ ษามัธยมศกึ ษา ลาปาง ลาพูน
กระทรวงศกึ ษาธิการ

ลงชอื่ ......................................หวั หนา้ กลมุ่ สาระการเรียนร้ภู าษาต่างประเทศ ก.
(.......................................)

ลงชอ่ื ......................................รองผู้อานวยการกลมุ่ บริหารวชิ าการ
(......................................)

ลงช่ือ...........................................ผ้อู านวยการโรงเรียนบญุ วาทยว์ ทิ ยาลยั
(............................................)

แผนการจดั การเรยี นรู้
บูรณาการงานสวนพฤกษศาสตร์โรงเรยี น โรงเรียนบญุ วาทย์วทิ ยาลัย

รายวชิ า ....................................... รหัสวชิ า .........................
ชนั้ มธั ยมศึกษาปที ่ี .................................

โดย
..............................................................
ตาแหนง่ ครู วิทยฐานะ........................

กลุ่มสาระการเรยี นรู้การงานอาชีพ
โรงเรยี นบญุ วาทยว์ ทิ ยาลัย
อาเภอเมอื ง จงั หวัดลาปาง

สานกั งานเขตพ้นื ท่ีการศกึ ษามธั ยมศกึ ษา ลาปาง ลาพูน
กระทรวงศกึ ษาธกิ าร

ลงช่อื ............................................หัวหน้ากลุ่มสาระการเรยี นรู้…………………
(............................................)

ลงช่ือ...........................................รองผู้อานวยการกลุม่ บริหารวิชาการ
(............................................)

ลงชอื่ ...........................................ผู้อานวยการโรงเรียนบญุ วาทย์วิทยาลยั
(............................................)

แผนการจัดการเรยี นรู้
บูรณาการงานสวนพฤกษศาสตร์โรงเรียน โรงเรียนบุญวาทย์วทิ ยาลัย

รายวชิ า ....................................... รหสั วิชา .........................
ชั้นมัธยมศกึ ษาปที ่ี .................................

โดย
..............................................................
ตาแหนง่ ครู วทิ ยฐานะ........................

กลุม่ สาระการเรยี นรู้คณิตศาสตร์
โรงเรยี นบญุ วาทย์วิทยาลยั
อาเภอเมอื ง จงั หวัดลาปาง

สานกั งานเขตพนื้ ทีก่ ารศึกษามัธยมศกึ ษา ลาปาง ลาพูน
กระทรวงศกึ ษาธกิ าร

ลงชื่อ............................................หัวหนา้ กลุม่ สาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์
(............................................)

ลงชอ่ื ...........................................รองผู้อานวยการกลุ่มบริหารวิชาการ
(............................................)

ลงช่อื ...........................................ผู้อานวยการโรงเรียนบญุ วาทยว์ ทิ ยาลัย
(............................................)

แผนการจัดการเรยี นรู้
บูรณาการงานสวนพฤกษศาสตรโ์ รงเรียน โรงเรยี นบญุ วาทยว์ ทิ ยาลัย

รายวชิ า ....................................... รหสั วิชา .........................
ช้นั มธั ยมศกึ ษาปีที่ .................................

โดย
..............................................................
ตาแหนง่ ครู วทิ ยฐานะ........................

กล่มุ สาระการเรยี นรู้วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี
โรงเรียนบุญวาทยว์ ทิ ยาลัย
อาเภอเมอื ง จังหวดั ลาปาง

สานกั งานเขตพนื้ ทกี่ ารศกึ ษามธั ยมศึกษา ลาปาง ลาพนู
กระทรวงศึกษาธิการ

ลงช่ือ............................................หวั หน้ากลมุ่ สาระการเรียนรวู้ ทิ ยาศาสตร์ฯ
(............................................)

ลงช่ือ...........................................รองผู้อานวยการกลมุ่ บริหารวิชาการ
(............................................)

ลงช่อื ...........................................ผู้อานวยการโรงเรียนบุญวาทย์วทิ ยาลัย
(............................................)

แผนการจัดการเรยี นรู้
บูรณาการงานสวนพฤกษศาสตรโ์ รงเรียน โรงเรียนบุญวาทย์วทิ ยาลัย

รายวิชา ....................................... รหัสวิชา .........................
ชัน้ มธั ยมศกึ ษาปที ี่ .................................

โดย
..............................................................
ตาแหน่ง ครู วทิ ยฐานะ........................

กลุม่ สาระการเรียนรู้สขุ ศกึ ษา และพลศกึ ษา
โรงเรยี นบุญวาทยว์ ิทยาลัย
อาเภอเมอื ง จงั หวัดลาปาง

สานักงานเขตพน้ื ท่ีการศกึ ษามัธยมศกึ ษา ลาปาง ลาพูน
กระทรวงศึกษาธกิ าร

ลงช่อื ............................................หวั หน้ากลมุ่ สาระการเรยี นรู้…………………
(............................................)

ลงชอ่ื ...........................................รองผูอ้ านวยการกลุม่ บริหารวิชาการ
(............................................)

ลงชอ่ื ...........................................ผอู้ านวยการโรงเรียนบญุ วาทยว์ ิทยาลยั
(............................................)

แผนการจัดการเรียนรู้
บรู ณาการงานสวนพฤกษศาสตรโ์ รงเรียน โรงเรียนบุญวาทยว์ ิทยาลัย

รายวชิ า ....................................... รหสั วิชา .........................
ช้นั มัธยมศึกษาปที ี่ .................................

โดย
..............................................................
ตาแหนง่ ครู วทิ ยฐานะ........................

กลุม่ สาระการเรียนรู้ศลิ ปะ
โรงเรยี นบุญวาทยว์ ิทยาลยั
อาเภอเมือง จังหวดั ลาปาง
สานกั งานเขตพื้นทก่ี ารศกึ ษามัธยมศกึ ษา ลาปาง ลาพนู

กระทรวงศกึ ษาธิการ

ลงช่อื ............................................หวั หนา้ กล่มุ สาระการเรยี นรู้…………………
(............................................)

ลงช่อื ...........................................รองผอู้ านวยการกลุม่ บรหิ ารวิชาการ
(............................................)

ลงชือ่ ...........................................ผู้อานวยการโรงเรียนบุญวาทย์วทิ ยาลัย
(............................................)

แผนการจัดการเรียนรู้
บรู ณาการงานสวนพฤกษศาสตร์โรงเรยี น โรงเรยี นบุญวาทยว์ ทิ ยาลัย

รายวิชา ....................................... รหัสวชิ า .........................
ชั้นมัธยมศึกษาปที ่ี .................................

โดย
..............................................................
ตาแหนง่ ครู วทิ ยฐานะ........................

กลมุ่ สาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม
โรงเรียนบญุ วาทย์วิทยาลยั
อาเภอเมอื ง จังหวัดลาปาง

สานักงานเขตพน้ื ท่ีการศกึ ษามัธยมศึกษา ลาปาง ลาพูน
กระทรวงศึกษาธกิ าร

ลงช่อื ............................................หวั หน้ากลุ่มสาระการเรียนรสู้ งั คมศกึ ษาฯ
(............................................)

ลงชื่อ...........................................รองผอู้ านวยการกลุ่มบริหารวิชาการ
(............................................)

ลงช่ือ...........................................ผ้อู านวยการโรงเรยี นบญุ วาทยว์ ิทยาลยั
(............................................)

แผนการจัดการเรยี นรู้
บูรณาการงานสวนพฤกษศาสตรโ์ รงเรียน โรงเรยี นบญุ วาทยว์ ทิ ยาลัย

รายวิชา ....................................... รหัสวิชา .........................
ชั้นมัธยมศกึ ษาปีท่ี .................................

โดย
..............................................................
ตาแหน่ง ครู วิทยฐานะ........................

โรงเรยี นมาตรฐานสากล
โรงเรียนบญุ วาทยว์ ทิ ยาลัย
อาเภอเมือง จงั หวดั ลาปาง
สานกั งานเขตพ้นื ที่การศกึ ษามัธยมศึกษา ลาปาง ลาพนู

กระทรวงศึกษาธิการ

ลงชื่อ............................................หวั หนา้ งาน..................................
(............................................)

ลงชือ่ ...........................................รองผู้อานวยการกลุ่มบริหารวชิ าการ
(............................................)

ลงช่ือ...........................................ผู้อานวยการโรงเรยี นบุญวาทย์วิทยาลัย
(............................................)

(1)

องค์ประกอบที่ 1 การจัดทาป้ายชอ่ื พรรณไม้

หลกั การ รู้ช่อื รู้ลักษณ์ ร้จู ัก
สาระสาคญั

การจัดทาป้ายช่ือพรรณไม้โดยการเรยี นรู้การกาหนดพืน้ ที่ศกึ ษา สารวจและจัดทาผงั พรรณไม้ แล้ว
ศกึ ษา พรรณไม้ ทาตัวอย่างพรรณไม้ นาข้อมลู มาทาทะเบยี นพรรณไม้ ทาและตดิ แสดงป้ายชื่อพรรณไม้
สมบรู ณ์ นาไปสู่การรู้ชือ่ รู้ลักษณะต่าง ๆ รวมถึงรู้จักการใช้ประโยชน์ของพชื
ลาดับการเรียนรู้

1. กาหนดพนื้ ที่ศึกษา
2. สารวจพรรณไมใ้ นพื้นท่ีศกึ ษา
3. ทาและตดิ ปา้ ยรหสั ประจาตน้
4. ตัง้ ชือ่ หรือสอบถามชื่อ และศึกษาข้อมลู พนื้ บ้าน (ก.7-003 หนา้ ปก - 1)
5. ทาผังแสดงตาแหน่งพรรณไม้
6. ศึกษาและบันทึกลกั ษณะทางพฤกษศาสตร์ (ก.7-003 หน้า 2-7)
7. บันทกึ ภาพหรอื วาดภาพทางพฤกษศาสตร์
8. ทาตัวอย่างพรรณไม้ (ตัวอย่างพรรณไมแ้ ห้ง ตวั อย่างพรรณไม้ดอง ตวั อย่างพรรณไม้ เฉพาะส่วน)
9. เปรียบเทยี บขอ้ มลู ทสี่ รุป (ก.7-003 หนา้ 8) กบั ข้อมลู ท่ีสบื ค้นจากเอกสาร แล้วบันทึก ใน ก.7-003
10. จัดระบบข้อมลู ทะเบียนพรรณไม้ (ก.7-005)
11. ทารา่ งป้ายช่ือพรรณไม้สมบรู ณ์
12. ตรวจสอบความถูกต้องทางวชิ าการด้านพฤกษศาสตร์
13. ทาป้ายชือ่ พรรณไม้สมบูรณ์

อธิบายลาดบั การเรียนรู้
ลาดบั การเรียนรูท้ ี่ 1 กาหนดพืน้ ทศ่ี กึ ษา
วตั ถุประสงค์
1. เพ่ือรู้ขอบเขต ขนาดพนื้ ท่ีทั้งหมดของโรงเรยี น
2. เพือ่ รู้ลักษณะทางกายภาพในโรงเรียน
3. เพอ่ื รู้การแบ่งพื้นทีเ่ ป็นส่วนย่อยและการจัดการพนื้ ท่ีศกึ ษาในการเข้าไปเรยี นรู้ที่เหมาะสม
กระบวนการเรยี นรู้
1. เรียนรู้พ้นื ทท่ี ง้ั หมดของโรงเรียนตามกรรมสทิ ธแิ์ ละบริเวณรอบ ๆ โรงเรยี นอยู่ใกล้กบั สถานทีต่ ่าง ๆ
และตัง้ อยู่ในทิศทางใดของโรงเรยี น โดยระบขุ นาดพื้นที่ทั้งหมดของโรงเรียนได้ และจดั ทาเป็นผงั พนื้ ที่ทั้งหมด
ของโรงเรียน

(2)

2. เรยี นรู้ถงึ ขอบเขตบรเิ วณของโรงเรียนและเรียนรู้ลักษณะทางกายภาพองค์ประกอบต่าง ๆ เช่น
ตาแหน่งอาคาร สง่ิ ปลูกสร้าง บรเิ วณพ้ืนท่สี ภาพแวดล้อมต่าง ๆ ภายในโรงเรียน และจดั ทาผงั บรเิ วณ

3. เรยี นรู้ถึงการกาหนดและแบ่งขอบเขตพืน้ ท่ีภายในโรงเรียนเป็นพ้นื ทีย่ ่อย ๆ ตามขอ้ พิจารณาในการ
แบง่ พ้นื ท่ีศึกษา จัดทาผังกาหนดขอบเขตพื้นท่ี โดยพจิ ารณาดังน้ี

3.1 แบง่ ตามลกั ษณะทางภูมิศาสตร์
3.2 แบง่ ตามการใช้ประโยชนข์ องพ้นื ท่ี
3.3 แบง่ ตามขนาดของพื้นท่ีให้เหมาะสมกบั การเรียนรู้
โดยระบขุ นาดพนื้ ทีศ่ ึกษาย่อยในแต่ละพื้นที่ได้ และขนาดพื้นท่ีเมอ่ื รวมกันแล้วเทา่ กับพน้ื ที่ท้ังหมด
ของโรงเรยี น

(3)

ลาดบั การเรยี นรทู้ ่ี 2 สารวจพรรณไม้ในพืน้ ท่ีศึกษา
วัตถปุ ระสงค์

1. เพื่อรู้ชนิด จานวนต้นในแต่ละชนิด และจาแนกลกั ษณะวิสยั ที่สารวจในพนื้ ท่ีศึกษา
กระบวนการเรียนรู้

1. การสารวจพรรณไม้
1.1 เลอื กพ้นื ท่ีศึกษาในการสารวจพรรณไม้
1.2 เรยี นรู้รูปแบบการสารวจ (ควรเลือกพืชท่มี ีส่วนประกอบครบสมบูรณ์มากที่สุด)
1.3 สารวจพรรณไม้ในพน้ื ที่ศึกษา
1.4 สรปุ จานวนชนิดและจานวนต้นท่พี บ

2. การจาแนกชนิดตามลักษณะวิสัย
2.1 เรยี นรู้ลกั ษณะวิสยั พืช
2.2 จาแนกลกั ษณะวสิ ยั พชื ที่สารวจ
2.3 สรุปจานวนลักษณะวสิ ยั ทพี่ บ

(4)

(5)

ลาดบั การเรยี นรูท้ ่ี 3 ทาและตดิ ป้ายรหสั ประจาตน้
วตั ถุประสงค์

1. เพื่อรู้รูปแบบป้ายรหสั ประจาต้นตามแบบ อพ.สธ.
2. เลอื กวสั ดทุ าป้ายรหัสประจาตน้ ท่เี หมาะสม
3. ตดิ ปา้ ยรหัสประจาต้นให้ถูกตอ้ ง
กระบวนการเรยี นรู้
1. รปู แบบป้ายรหัสประจาต้น

1.1 เรยี นรู้รูปแบบรหสั ประจาตน้ ประกอบไปด้วยตวั เลข 2 ชุด
ชุดที่ 1 เป็นรหสั ลาดบั ชนดิ พรรณไม้ ประกอบไปด้วยตวั เลข 3 หลัก เช่น 001 คือ รหัส
ลาดบั ชนดิ พรรณไม้ชนดิ ท่ี 1
ชุดท่ี 2 เป็นรหัสลาดบั ตน้ ประกอบไปดว้ ย ตวั เลข 1 หลกั เปน็ ต้นไป เช่น /2
ระหว่างชดุ ท่ี 1 และ ชดุ ท่ี 2 ให้คนั่ ดว้ ยเครอื่ งหมาย / ยกตวั อยา่ งเช่น 001/2 คือ รหสั
ลาดับชนิดพรรณไม้ชนิดท่ี 1 / รหัสลาดบั ต้น ต้นที่ 2

หมายเหตุ
- ในกรณที ช่ี นิดนัน้ มตี ้นเดยี ว ไม่ต้องใส่เครื่องหมาย / - ในกรณีท่ตี น้ ไมป้ ลกู เป็นแปลงหรอื กอ ให้รหัส

ลาดบั ประจาต้นนบั เปน็ แปลงหรือกอ

(6)
2. วสั ดทุ าป้ายรหัสประจาต้น

2.1. วัสดุท่ี มีความคงทนและหาได้งา่ ยตามท้องถ่นิ เช่น ปา้ ยฯ พลาสตกิ กระป๋องอะลมู เิ นยี ม
แผ่นโลหะ ฯลฯ

2.2 ตัวเลขในป้ายรหสั ประจาต้น ใช้การตอกรหัส หรือเขยี นด้วยสีทม่ี ีความคงทน เพ่ือ
ปอ้ งกันการ หลุดลอกของตวั เลข

(7)
3. เรยี นรู้วิธีการตดิ ปา้ ยรหสั ประจาต้น

3.1 วธิ ีที่ 1 แบบผูก เช่น คล้องหรือแขวน กบั กงิ่ หรือลาตน้ ของต้นไมใ้ นตาแหน่งที่
เหมาะสมและ มองเห็นได้อย่างชัดเจน ซ่ึงวิธนี เี้ หมาะสาหรบั ไมต้ ้น ไม้พุ่ม ฯลฯ

3.2 วธิ ที ่ี 2 แบบปัก ให้ปกั ตรงบริเวณโคนต้น ของต้นไมใ้ นตาแหน่งทเี่ หมาะสมและมองเหน็
ไดอ้ ย่างชัดเจนซึง่ วธิ นี ้ีเหมาะสาหรบั ไมล้ ้มลุกและไม้ตน้ ขนาดใหญ่ที่ไม่สามารถทาการผกู ป้ายรหสั ประจาต้นได้
หมายเหตุ

- ไมค่ วรตดิ รดั จนแน่นเกนิ ไป ควรแขวน หรอื ใชว้ สั ดอุ ปุ กรณ์ทมี่ คี วามยืดหยุ่นในการติดแบบง่าย ๆ

(8)

ลาดบั การเรยี นรทู้ ี่ 4
ตั้งชื่อหรือสอบถามช่ือ และศึกษาข้อมลู พื้นบ้าน (ก.7-003 หนา้ ปก - 1)
วตั ถปุ ระสงค์
1. เพือ่ รู้ช่ือพ้ืนเมืองของพรรณไม้
2. เพือ่ รู้ข้อมูลพ้นื บ้านของพรรณไม้
กระบวนการเรยี นรู้
1. เรยี นรู้การตัง้ ชือ่ และสอบถามชอ่ื ของพรรณไม้
1.1 เรยี นรู้การตัง้ ช่อื พืน้ เมือง กรณีท่ีไม้ทราบช่ือพรรณไม่อาจตั้งช่ือตามรปู ลกั ษณ์ คณุ สมบตั ิ
พฤติกรรม หรอื ถ่ินอาศยั ของพืชน้ันๆ ได้แก่
- สี เช่น แคแสด
- รูปร่าง เช่น พลบั พลงึ ตีนเป็ด
- รปู ทรง เช่น ไผ่น้าเต้า
- ผวิ เช่น ส้มเกลยี้ ง
- กล่นิ เช่น เครือตดหมูตดหมา (พงั โหม)
- รส เช่น ไผ่จืด
- พฤตกิ รรม เช่น บานเช้า
1.2 เรยี นรู้การสอบถามชือ่ พื้นเมอื ง กรณที ี่ไม่ทราบชื่อพรรณไม่อาจสอบถามช่ือจากผู้รู้ เช่น
ครบู ุคลากรในสถานศึกษา ผู้เช่ียวชาญ ปราชญ์ชาวบ้าน ดังน้ี

1.2.1 เชญิ ผู้รู้ในทอ้ งถ่ิน มาร่วมสารวจพรรณไม้ในสถานศึกษา
1.2.2 นาข้อมูลไปสอบถามผู้รู้ในทอ้ งถิน่ เช่น ถา่ ยภาพพรรณไม้ ชน้ิ ตวั อย่าง
พรรณไมพ้ ร้อมคาอธิบายลักษณะทางพฤกษศาสตร์
2. เรียนรู้แบบศึกษาพรรณไม้ในสวนพฤกษศาสตรโ์ รงเรียน (ก.7-003 หนา้ ปก)
2.1 เรียนรู้ช่ือพนั ธุไ์ ม้ และรหสั พรรณไม้
- ช่อื พันธ์ไุ ม้เขยี นช่ือท้องถิน่ หรือชื่อพนื้ บ้าน ของแตล่ ะภมู ิภาค
- รหัสพรรณไม้ประกอบด้วย ตวั เลข 5 ชุด เช่น 7-10150-009-001/2
2.2 เรยี นรู้การวาดภาพทางพฤกษศาสตร์(ลักษณะวิสยั )
1. วัดความสงู และความกว้างทรงพุ่ม ตามลกั ษณะวิสยั ของพรรณไมน้ ัน้ เช่น
ไม้ต้น
วัดความสงู จากโคนต้นจนถึงปลายยอด ส่วนความกว้างทรงพุ่ม ให้วดั ส่วนทก่ี ว้างทสี่ ุดของทรงพุ่ม

(9)

ไม้พมุ่

วัดความสูงจากโคนต้นจนถึงปลายยอด ส่วนความกว้างทรงพุ่ม ให้วัดส่วนที่กว้างท่ีสุดของทรงพุ่ม ใน
กรณีไม้พุ่มที่ปลูกเป็นแปลง เช่น เข็มแดง ชาฮกเก้ียน ฯลฯ ให้เลือกต้นที่เห็นความกว้างของทรงพุ่มท่ีชัดเจน
ท่สี ดุ แล้ววัดขนาดความกว้างและความสงู ของต้นนัน้

ไม้เล้ือย
- กรณีท่ี 1 ไมเ้ ล้อื ย เลื้อยไปตามสงิ่ ปลูกสร้าง เช่น เสา รั้ว ฯลฯ ให้วัดความสูงจากโคนต้นจนถึงปลาย

ยอด ส่วนความกว้าง ให้วัดส่วนที่กว้างทสี่ ุดของทรงพุ่ม

(10)

- กรณีที่ 2 ไม้เลื้อย เล้ือยไปตามพื้นดิน เช่น ผักบุ้งทะเล มันแกว ฯลฯ วัดความสูงจากโคนต้นจนถึง
ปลายยอด ส่วนความกว้างทรงพุ่ม ให้วดั ส่วนท่กี ว้างท่ีสุดของทรงพุ่ม

2. นาความสูงและความกว้างทรงพุ่มที่วัดได้ของลักษณะวิสัยนั้นๆ มาเทียบกับสัดส่วนของ กรอบ
ภาพวาดทางพฤกษศาสตร์ ในหน้าปก โดยมีมาตราส่วนกากับ (เท่าจริง ย่อ ขยาย) เช่น มาตราส่วน 1 : 10
หมายถงึ มาตราส่วนย่อ ของภาพวาดที่มขี นาด 1 ส่วน เทียบกบั ขนาดจรงิ 10 ส่วน

3. วาดภาพความสงู ของลาตน้ กงิ่ กา้ น และความกว้างทรงพุ่ม พร้อมระบายสี

(11)

3. เรยี นรู้ข้อมูลพืน้ บา้ น (ก.7-003 หนา้ 1)
3.1 เรียนรู้วิธีการสอบถามข้อมูลพรรณไม้ โดยเรียนรู้วิธีการ การแนะนาตัวการสัมภาษณ์

การกล่าวขอบคุณ
3.2 สอบถามชอ่ื พื้นเมอื งและบันทึกข้อมลู การใช้ประโยชน์จากส่วนต่าง ๆ ของพรรณไม้ ด้าน

อาหาร ยารักษาโรค ก่อสร้างเคร่ืองเรือน เครื่องใช้ ยาฆ่าแมลง ยาปราบศัตรูพืช ความเกี่ยวข้องกับ
ประเพณี วัฒนธรรม หรอื ความเช่ือทางศาสนา อื่น ๆ (เช่น การเป็นพิษ อันตราย) การบันทึกช่ือ อายุ
ที่อยู่ผู้ให้ข้อมูล วนั ท่ี สถานทบ่ี ันทกึ

3.3 สรุปข้อมูลพรรณไม้ท่ีได้จากการสอบถาม หากผู้รู้ไม่ทราบข้อมูลให้ทาเครื่องหมาย
ยตั ิภงั ค์ “ - ”

(12)

ลาดบั การเรียนรทู้ ่ี 5 ทาผังแสดงตาแหนง่ พรรณไม้
วตั ถปุ ระสงค์

1. เพือ่ รู้วิธีการหาและบันทกึ ตาแหน่งพิกัดพรรณไม้
2. เพอ่ื รู้ความกว้างของทรงพุ่มและจัดทาผังพรรณไม้
กระบวนการเรยี นรู้
1. เรยี นรู้วิธกี ารหาและบนั ทึกตาแหน่งพิกดั พรรณไม้

1.1 เรยี นรู้การกาหนดจดุ อ้างองิ ในพ้ืนที่ศึกษา หลักการเลอื กจุดอ้างองิ ในหนง่ึ พื้นท่ีศกึ ษา
ควรมีหนึ่ง จุดอ้างอิง และเป็นจุดอ้างอิงที่เคล่ือนย้ายได้ยาก เช่น เสาธง เสาไฟ ฯลฯ (ไม่ควรเลือกต้นไม้เป็น
จุดอา้ งองิ )

1.2 เรียนรู้การกาหนดเส้นอ้างอิง (Base line) ให้เป็นไปตามทิศ เหนือ ใต้ ตะวันออก
ตะวันตก

1.3 เรยี นรู้การกาหนดขอบเขตพน้ื ทศี่ กึ ษา
1.4 เรยี นรู้วิธีการหาตาแหน่งพรรณไมใ้ ห้เหมาะสมในแต่ละระดับช้ันของผู้เรยี น

1.4.1 ระดบั ปฐมวัย เช่น วธิ ีการนับก้าวให้รู้จกั ทศิ ทางของตาแหน่งพรรณไม้
1.4.2 ระดบั ประถมศกึ ษา เช่น วิธีการใช้เข็มทิศหาตาแหน่งพรรณไม้ โดยการวัด
ระยะ มุม องศา
1.4.3 ระดับมัธยมศกึ ษา เช่น วธิ กี ารหาคู่อันดบั
1.4.4 ระดบั อาชีวศึกษา อุดมศึกษา เช่น ระบบ GPS
1.5 การบันทึกข้อมูลตาแหน่งพรรณไมใ้ นรปู แบบตาราง และผังแสดงตาแหน่งพิกัดพรรณไม้

(13)

2. เรยี นรู้การจัดทาผงั พรรณไม้
2.1 เรียนรู้การจดั ทาผงั พรรณไมเ้ ฉพาะพนื้ ท่ี ผังพรรณไมเ้ ฉพาะพื้นท่ี คือ ผงั พรรณไม้ย่อย

ของแตล่ ะพืน้ ที่ศึกษา ซง่ึ ระบตุ าแหน่งพรรณไมแ้ ตล่ ะตน้ โดยมที ิศเหนอื และมาตราส่วนกากับ มีวิธกี าร ดงั น้ี
2.1.1 นาตาแหน่งของพรรณไมท้ อ่ี ยู่ในพ้ืนที่ศึกษา มาวดั ขนาดความกว้างของ

ทรงพุ่ม วัดจาก จุดกึ่งกลางจนถึงปลายสุดทรงพุ่มท่ีย่ืนออกไปของต้นไม้บันทึกลงในตารางการวัดความกว้าง
ทรงพมุ่ พรรณไม้

2.1.2 นาข้อมูลจากตารางบันทึกท่ไี ดม้ าเขยี นเปน็ ผงั พรรณไม้เฉพาะพน้ื ท่ี โดย
แสดงมาตราส่วน เดยี วกนั กับผังแสดงตาแหน่งพิกดั พรรณไม้

(14)

(15)

2.2 เรยี นรู้การจดั ทาผงั พรรณไมร้ วม เปน็ การนาผังพรรณไมย้ ่อยแต่ละเขตพ้นื ท่ศี ึกษาทกุ
พ้นื ท่ที ี่มมี าตราส่วนเท่ากนั มาต่อรวมกนั

(16)

ลาดับการเรยี นร้ทู ่ี 6
ศกึ ษาและบันทกึ ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ (ก.7-003 หน้า 2-7)

วัตถุประสงค์
1. เพ่ือให้รู้โครงสร้างและลักษณะทางพฤกษศาสตร์
2. เพือ่ ให้รู้การวดั
3. เพอื่ ให้รู้การวาดภาพทางพฤกษศาสตร์

กระบวนการเรยี นรู้
1. เรยี นรู้โครงสร้างและลกั ษณะทางพฤกษศาสตร์ (เอกสาร ก.7-003 หนา้ ท่ี 2-7)
1.1 ศกึ ษาลักษณะวสิ ยั และบันทกึ ลงในแบบศกึ ษาพรรณไม้
1.2 ศกึ ษาสภาพแวดล้อมและถ่นิ อาศัยของพรรณไม้
1.3 ศึกษาลักษณะภายนอกของลาตน้ ใบ ดอก ผล และเมล็ด แล้วบนั ทกึ ลงในแบบศึกษา

พรรณไม้
1.4 เรียนรู้ลักษณะของลาตน้ ได้แก่ ชนิดของลาตน้ เปลือกลาตน้ สี ลกั ษณะ การมยี าง
1.5 เรยี นรู้ลักษณะของใบ ได้แก่ ชนดิ ของใบ สี ขนาด ลักษณะพิเศษของใบ การเรยี งตวั ของ

ใบบน กงิ่ รปู ร่างแผ่นใบ ปลายใบ โคนใบ ขอบใบ
1.6 เรียนรู้ลกั ษณะของดอก ได้แก่ ชนดิ ของช่อดอก ตาแหน่งที่ออกดอก กลบี เล้ยี ง

(แยกออกจากกัน/เช่ือมติดกัน) จานวน สี กลีบดอก (แยกออกจากกนั /เช่ือมติดกนั ) จานวน สี เกสรเพศผู้
(จานวน สี ลักษณะ) เกสรเพศเมยี (จานวน สี ลกั ษณะ) ตาแหน่งของรงั ไข่ กล่นิ ของ กลบี ดอก

1.7 เรียนรู้ลกั ษณะของผล ได้แก่ ชนดิ ของผล (ผลเดยี่ ว ผลกลุ่ม ผลรวม) สี รปู ร่าง ลกั ษณะ
พิเศษ ของผล

1.8 เรยี นรู้ลกั ษณะของเมล็ด ได้แก่ จานวนเมลด็ สี รูปร่าง

(17)

(18)

(19)

(20)
2. เรียนรู้การวัด เรียนรู้วธิ กี ารวดั ความสูง และความกว้างทรงพุ่ม

2.1 การเรียนรู้การวัดความสูง เช่น สามเหลี่ยมคล้าย ตรีโกณมติ ิไคลโนมิเตอร์

2.2 เรยี นรู้วธิ ีการหาความกว้างทรงพุ่ม วดั ขนาดความกว้างของทรงพุ่ม ตามแนวทิศ
เหนอื -ใต้-ตะวนั ออก-ตะวันตก

(21)

3 เรียนรู้การวาดภาพทางพฤกษศาสตร์
3.1 เรียนรู้หลักการวาดภาพทางพฤกษศาสตร์ โดยให้มรี ปู แบบมาตราส่วนกากับเช่นเดียวกนั

กบั ภาพวาดลักษณะวสิ ยั ในหน้าปก (ขนาดเท่าจริง ย่อ ขยาย)
3.2 เรียนรู้ลาดับการวาดภาพทางพฤกษศาสตรใ์ นเอกสาร ก.7-003 หนา้ ที่ 7
1. ภาพลาตน้ ตาแหน่งกรอบส่เี หล่ยี มด้านบนซ้าย แสดงผวิ ของลาต้น
2. ภาพใบ ตาแหน่งกรอบส่เี หล่ยี มด้านบนขวา แสดงชนิดของใบ
3. ภาพดอก ตาแหน่งกรอบสีเ่ หลี่ยมด้านล่างซา้ ย แสดงชนิดของดอก
4. ภาพผล ตาแหน่งกรอบสเ่ี หลีย่ มด้านกลางขวา แสดงชนดิ ของผล
5. ภาพเมล็ด ตาแหน่งกรอบสี่เหลย่ี มด้านล่างขวา แสดงลักษณะของเมล็ด

(22)

ลาดับการเรยี นรทู้ ่ี 7
บันทกึ ภาพหรอื วาดภาพทางพฤกษศาสตร์
วัตถปุ ระสงค์
1. เพ่อื รู้การบันทกึ ภาพทางพฤกษศาสตร์
2. เพอ่ื รู้การวาดภาพทางพฤกษศาสตร์
กระบวนการเรียนรู้
1. เรียนรู้การบันทกึ ภาพทางพฤกษศาสตร์ ของพรรณไม้ที่ได้ทาการสารวจและศึกษาพรรณไม้ตาม
เอกสาร ก.7-003 มาแลว้
1.1. เรยี นรู้การใช้กลอ้ งถ่ายภาพ (ดูรายละเอียดเพิม่ เตมิ ในภาคผนวก)
1.2. เรยี นรู้หลักการถ่ายภาพพรรณไม้
1.2.1 ภาพถา่ ยครบส่วน ลักษณะวิสยั โดยถ่ายตั้งแตโ่ คนตน้ ถึงปลายยอดของ
พรรณไม้

รูปร่างของใบ 1.2.2 ภาพถา่ ยเฉพาะส่วนในแต่ละส่วนของต้นเดยี วกนั ประกอบด้วย
ดอกตูมและดอกบาน - ราก (บางชนดิ ) ถ่ายให้เห็นชนิดของราก และรูปลักษณะของราก
และผิวผล - ลาต้น ถา่ ยให้เห็นผิวเปลือก หรือเนื้อไม้ หรอื น้ายาง
- ใบ ถ่ายให้เห็นชนิดของใบ (ใบเดี่ยว/ใบประกอบ) การเรียงตัวของใบบนก่ิง และ

- ดอก ถา่ ยให้เห็นชนิดของดอก (ดอกเด่ียว/ดอกช่อ) ด้านหนาและดา้ นขางของ

- ผล ถ่ายให้เห็นชนิดของผล (ผลสด/ผลแห้ง – ผลเดี่ยว/ผลกลุ่ม/ผลรวม) รูปร่าง

- เมลด็ ถ่ายให้เหน็ รูปราง ผิว และการตดิ ของเมล็ด

(23)

1.3 หลกั การจดั เก็บและสบื ค้นภาพถา่ ยพรรณไม้
1.3.1 แบบเอกสาร
1.3.2 แบบคอมพิวเตอร์
1. จดั เกบ็ ภาพแต่ละชนดิ โฟลเดอร์ ประกอบด้วย ภาพลักษณะวิสัย ราก (บางชนิด)

ลาต้น ใบ ดอก ผล และเมลด็ โดย ตงั้ ชอื่ ขึน้ ต้นด้วยรหัสประจาต้นและตามด้วยชื่อพ้นื เมือง เช่น 001-มะขาม

(24)

2. การถ่ายภาพให้บันทึกเป็นไฟลน์ ามสกลุ .jpg , .JPEG ท่ีขนาด 640 x 480
พิกเซล หรือ 1,280 x 960 พิกเซล เป็นวิธีการที่เหมาะสมและสะดวกต่อการสืบคน้ ตวั อย่างเช่น การเก็บไว้ใน
ลักษณะไฟลส์ ืบค้นใน ระบบคอมพวิ เตอร์

2. เรยี นรู้การวาดภาพทางพฤกษศาสตร์
2.1 หลกั การวาดภาพพรรณไม้ วาดภาพทางพฤกษศาสตร์ คอื งานศิลปะท่ีมกี ารจาเพาะลง

ไป เฉพาะพชื โดยนาศาสตรส์ าขาด้านวิทยาศาสตรแ์ ละศลิ ปะศาสตร์มารวมกนั เรียกว่า วิทย์สานศิลป์
สัดส่วน ถูกต๎องตามหลักวิทยาศาสตร์
สังเกต สงั เกตรายละเอยี ดอย่างถ่ถี ว้ น และแม่นยา
สวยงาม ผลงานสวยงามอย่างมคี ุณคา่ ทางศลิ ปะ

(25)

2.2 เรยี นรู้รูปแบบการกาหนด สัดส่วน เท่าจรงิ ย่อ ขยาย
1. แบบมาตราส่วน เช่น 1 : 1
2. แบบกาลังขยาย/ย่อ เช่น x 3
3. แบบเส้นขดี ระยะ เช่น 1 เซนติเมตร

2.3 เรียนรู้เรอื่ งทฤษฎที างศลิ ปะ องคป์ ระกอบศิลป์ เส้น รปู ร่าง ผวิ สัมผัส การกลมกลืน
(harmony) ทฤษฎสี ีแสง – เงา

2.3.1 “ทฤษฏีศิลปะ” หมายถึง ศาสตรท์ ีว่ ่าด้วยความรู้สึกอนั มีความงามเปน็ พ้ืนฐาน
การ แสดงออกอนั ไม่มจี านวนเปน็ เขตสดุ นับตั้งแต่สงิ่ ทีง่ า่ ยทส่ี ุด เช่น ถว้ ยแกว้ เปน็ ต้น ไปจนถึงส่ิงที่ยากทสี่ ดุ
เช่น ภาพเขียน ดนตรี วรรณคดี เป็นต้น

2.3.2 “องค์ประกอบศิลป์” หมายถึงการนาสง่ิ ต่าง ๆ มาบรู ณาการเขา้ ด้วยกนั ตาม
สดั ส่วน ตรงตามคณุ สมบัติของสง่ิ นัน้ ๆ เพอื่ ให้เกดิ ผลงานท่ีมีความเหมาะสม

ส่วนประกอบขององค์ประกอบศิลป์
1. จุด คือส่วนประกอบที่เลก็ ท่ีสดุ เร่ิมต้นไปสู่ส่วนอืน่ ๆ เช่น การน าจุดมาเรยี งต่อ

กนั ตามตาแหน่งท่ี เหมาะสม และซา้ ๆ กนั จะทาให้สามารถมองเห็นเป็นเส้น รปู ร่าง รปู ทรง ลักษณะผวิ เป็น
ต้น

2. เส้น คือจุดท่ีเรียงต่อกันในทางยาว หรอื เกิดจากการลากเส้นไปยงั ทิศทางต่าง ๆ มี
หลายลกั ษณะเช่น ตงั้ นอน เฉยี ง โค้ง ฯลฯ

3. รปู ร่าง คือพืน้ ท่ีท่ีลอ้ มรอบด้วยเส้นท่แี สดงความกว้าง และความยาว รูปร่างจงึ มี
สองมติ ิ

4. รูปทรง คือภาพทีต่ ่อเนอ่ื งจากรปู ร่าง โดยมคี วามหนาหรือความลกึ ทาให้ภาพที่
เห็นมีความชดั เจน และสมบูรณ์รปู ทรงจึงมสี ามมติ ิ

5. แสงเงา คอื องคป์ ระกอบของศลิ ปท์ ่ีอยู่รวมกนั แสง เม่ือส่องกระทบ กับวตั ถุ จะ
ทาให้เกดิ เงา แสงและ เงา เป็นตัวกาหนดระดบั ของค่านา้ หนัก ความเข้มของเงาจะข้ึนอยู่กับความเข้มของแสง
ในทีแ่ สงมีความสว่าง มาก เงาจะเข้มข้นึ และในท่มี ีความสว่างของแสงน้อย เงาจะไม่ชดั เจน ในที่ ๆ แสงสว่าง
จะไม่มีเงา และเงาจะอยู่ ในทิศทางที่ตรงข้ามกบั แสงเสมอ

6. สี คือลักษณะของแสงทีป่ รากฏแก่สายตาเหน็ เปน็ สี ในทางวทิ ยาศาสตรใ์ ห้คา
จากดั ความของสวี ่า เป็นคล่นื แสงหรอื ความเข้มของแสงท่ีสายตามามารถมองเห็น ในทางศิลปะ สี คือ ทัศนะ
ธาตอุ ย่างหน่ึงทเ่ี ปน็ องค์ประกอบสาคัญของงานศิลปะ และใช้ในการสร้างงานศลิ ปะโดยจะทาให้ผลงานมี
ความสวยงามช่วยสร้าง บรรยากาศ มีความสมจริง เด่นชดั และน่าสนใจมากข้นึ สีเป็นองค์ประกอบทม่ี ีอิทธิพล
ต่อความรู้สกึ อารมณ์ และจิตใจ ไดม้ ากกว่าองคป์ ระกอบอ่ืน ๆ

7. พื้นผวิ คอื ส่วนท่ีเปน็ พื้นผิวของวัตถุท่ีมีลักษณะต่างกนั เช่น เรียบ ขรขุ ระ หยาบ
มัน นุ่ม ฯลฯ ซ่ึง สามารถมองเห็นและสัมผสั ได้ การน าพื้นผิวมาใช้ในงานศลิ ปะ จะช่วยให้เกดิ ความเด่นใน
ส่วนทีส่ าคัญ และทาให้เกดิ ความงามสมบรู ณ์

2.4 เรียนรู้ประเภทการวาดภาพทางพฤกษศาสตรเ์ ช่น วาดแบบลายเส้น วาดแบบลงสีหรือ
ภาพวาด ระบายสีต้องระบมุ าตราส่วน กาลังขยาย หรือ เส้นขีดระยะ (Scale) กากับอยู่ในภาพวาดนั้น ๆ

(26)

2.5) เรียนรู้ขั้นตอนการวาดภาพ เรยี นรู้ถงึ ลกั ษณะเด่นๆ ของพืชในแต่ละกลุ่ม รวมถึง
ลกั ษณะท่ีสาคัญทางพฤกษศาสตร์ต่าง ๆ เช่น ราก ลาตน้ เปลือก ชนดิ ของใบ ใบประดับ ดอก ช่อดอก ผล ช่อ
ผล ตลอดจนเมลด็ เพือ่ เลอื กเทคนคิ ทีจ่ ะใช้วาดภาพ ให้เหมาะสม ตามหลกั วิทยาศาสตรซ์ ึ่งมีรายละเอียดและ
ขน้ั ตอนโดยสังเขป คือ

1. เตรียมการวาดภาพลายเส้นขาวดา หรือภาพสขี ึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์ของการ
นาไปใช้ รวมถึงการ กาหนดขนาดภาพ พร้อมมาตราส่วนทจ่ี ะใช้ให้ถูกตอ้ ง พรรณไม้ที่วาดอาจเป็นตวั อย่าง
พรรณไมอ้ ดั แห่ง ตัวอย่าง สด หรือภาพถ่ายสี

2. ศึกษาข้อมูลตวั อย่างพรรณไม้ เพ่ือแสดงรายละเอียดส่วนสาคัญของพรรณไม้ได้
ครบถว้ น พร้อมชื่อ พฤกษศาสตรท์ ถี่ กู ต้อง

3. รา่ งภาพในมาตราส่วนท่ีถกู ต้อง ด้วยการวดั ขนาด แล้ววางตาแหน่งของภาพทัง้
ภาพหลกั และภาพ ย่อยประกอบหรอื ส่วนขยาย (ถ้ามี) ตามวิสัยของพรรณไม้ในธรรมชาติ

4. เพม่ิ เตมิ รายละเอยี ดลกั ษณะพรรณไม้ สี และแสงเงา
5. ตรวจสอบความถูกต้องของภาพวาดข้นั สุดท้าย วนั ทีว่ าดเสรจ็ สมบรู ณ์ และ
ลายมอื ช่ือของผู้วาด

(27)