Mindset กรอบความคดิ
Powerful Mindset Shifts
การเปล่ียนความคิดท่มี ปี ระสิทธภาพ
ดร.วรวฒุ ิ เจริญศรพี รพงศ์
1
2
สถานการณ์ การตอบสนอง
3
สถานการณท์ ่ี 1
4
สถานการณท์ ่ี 2
5
สถานการณท์ ่ี 3
6
(ดร.แครอล เอส ดเวค็ )
7
8
9
10
10 วิธี
พัฒนา Growth Mindset
กุญแจสำคัญสคู่ วามสำเร็จ
1. เปดิ ใจยอมรับ เทผผรตดเเแมพปผ้ตู ำ้าอ่ัดลือ่็นื่องนัวนไงวคปกพาวทลานั ุณน่าคลนัฒีเ่ว่ปตปลาุณงอเรงวัน็ป่านหอะเกชจิดอากนคกา้็จดุตงในัา้ณุมเจะกชอัวมสพามเอ่อนิจาอกาอรบะนกกมง็ไ่งุมงมขำใาดอเห่ดแห้นึชรงตูล้ทถ่นเีนทเะัวำหวดมา่เงหาอน็ ทกัางาทงบนีค่ทกแกุอาผโำวคยดคงใรนุณห่ายรง้ั้งมี
จุดอ่อนของตัวเอง
2. มองวา่ งานยาก งานยากจะดึงศักยภาพของคณุ ออกมา
และปญั หาคือโอกาส โดยธรรมชาติคนเรามกั จะมีความกลวั
ล้มเหลวเม่ือต้องรบั โอกาสทา้ ทายใหม่ ๆ ที่
คณุ ยังไม่แนใ่ จว่าจะทำได้หรือไม่ แต่หากคณุ
เอาแตอ่ ยใู่ นพ้ืนทีป่ ลอดภยั และงานง่ายของ
ตัวเอง คุณจะไมไ่ ดพ้ ฒั นาและเตบิ โตไปไหน
ดังนนั้ ปัญหาและงานยากคอื พาหนะที่จะ
พาคณุ ใหเ้ ก่งข้ึนเร่ือย ๆ
3. ใชก้ ลยทุ ธ์ คนเรามีวิธีการเรียนรู้ท่ีได้ผลไม่เหมอื นกนั คณุ เลยี นแบบ
การเรยี นรู้ที่ถกู วิธกี ารคนสำเรจ็ ได้ แตผ่ ลลัพธ์ตอนทา้ ยอาจไมเ่ หมือนกนั
จริตกบั ตวั เอง บางคนแคเ่ พยี งอ่านหนังและจับประเด็นไดบ้ างเร่ือง ก็
สามารถตอ่ ยอดได้ บางคนเรียนรไู้ ดด้ ีท่ีสดุ จากหอ้ งเรียน
ที่มคี นมาสอนแบบละเอยี ด บางคนเรียนร้ไู ดจ้ ากการลง
มือทดลองทำดว้ ยตัวเอง แตจ่ ากการวจิ ยั พบวา่ คนท่มี ี
Growth mindset จะสามารถใช้ไดห้ ลากหลายวธิ ี เพราะ
ทัศนคตทิ ่ไี ม่ปิดกัน้ สิง่ ใหม่ ๆ น่นั เอง
4. จำไว้ว่าสมองเปลี่ยนแปลง
ไปในทางทด่ี ขี ึ้นได้
ตลอดชวี ิตสมองของมนุษยเ์ รามีการเรียนร้แู ละ
เปลีย่ นแปลงให้อย่รู อดในสภาพแวดลอ้ มใหม่ ๆ
อยู่ตลอด ผเู้ ช่ียวชาญดา้ น Neuroplasticity
ช้ีใหเ้ หน็ ว่าโครงสรา้ งในสมองของเราจดั ระเบยี บ
ใหมไ่ ด้เอง แสดงใหเ้ หน็ ว่า คนเราสามารถ
ปรบั แตง่ ตัวเองไปทางไหนกไ็ ด้ จากตน้ ทางที่เรา
เกิดมาเริ่มแรก ซึง่ สนบั สนนุ แนวคิดแบบ
Growth mindset ทค่ี วามคดิ ของคณุ เองต้องไม่
ปิดกนั้ ศกั ยภาพการเรยี นรขู้ องสมองด้วยการ
ไม่ยอมพฒั นา
5. ให้คณุ คา่ กบั การเรียนรูม้ ากกว่าคำชม
ในระหว่างทางทีค่ ณุ กำลังพฒั นาตัวเอง ผลลัพธ์อาจจะยงั ไมไ่ ดอ้ อกมาดีจนคนอน่ื จะช่นื
ชม ดังนัน้ หากคุณมัวแต่ใหค้ ณุ คา่ กบั คำชม ใจคุณจะฝ่อและหมดกำลงั ใจต้ังแต่ช่วงเร่มิ ตน้
ของการพฒั นา บางคนท่ปี ระสบความสำเร็จตอ้ งพยายามเปน็ ร้อยครง้ั ถกู ปฏิเสธหลาย
สิบที่ แตพ่ วกเขาก็ยังไม่ละความพยายาม แตต่ ้ังคำถามกับตัวเองแทนวา่ คร้ังน้ไี ด้เรยี นรู้
เร่ืองอะไร และครง้ั ตอ่ ไปจะตอ้ งทำอย่างไรเพอ่ื ไมใ่ หพ้ ลาดเหมอื นเดิมอกี
6. สนใจทก่ี ระบวนการระหว่างทาง
มากกวา่ ผลลัพธป์ ลายทาง
การสนุกกบั ระหว่างทางของการพัฒนาจะช่วยใหค้ ณุ เดนิ ตอ่ ไปไดเ้ ร่อื ย ๆ
หากคุณจดจ่อแตป่ ลายทางว่าเมอื่ ไหร่จะถงึ ๆ คณุ อาจหมดสนกุ ท้อ และเลิก
ทำไปกอ่ นในท่สี ดุ คนท่ีมี Growth mindset มักจะสนุกกับกระบวนการเรยี นรู้
ของตัวเอง รสู้ กึ ดที ่เี ห็นตัวเองเช่ียวชาญขึ้นเรื่อย ๆ คล่องขนึ้ เรือ่ ย ๆ แม้จะมี
ตดิ ขัดบา้ ง มากกวา่ จะกดดันตัวเองให้ตอ้ งสมบรู ณ์แบบไรท้ ต่ี ิ
7. เน้นเรยี นรูอ้ ยา่ งมีคณุ ภาพ
มากกว่าปรมิ าณ
การเรยี นรไู้ ม่ใช่เร่ืองทคี่ ณุ จะสามารถเรง่ ๆ หรอื
เกบ็ แตม้ ให้ได้มากท่สี ุด แตค่ อื กระบวนการทค่ี ุณ
ต้องเน้นความเข้าใจ ตกผลกึ และทดลองใช้จริง
บางครัง้ คุณจำเป็นตอ้ งผา่ นความผิดพลาด
หรอื ล้มเหลว เพ่อื กอ่ รา่ งเป็นองค์ความรู้
เฉพาะตัว ดงั นัน้ อยา่ ใจรอ้ นเกนิ ไป
8. เปิดใจรบั คำวพิ ากษ์
และ Feedback
การเปิดใจรับคำวิพากษ์วจิ ารณ์
หรอื Feedback นั้นค่อนขา้ งยาก
แตส่ ่ิงเหล่านี้คอื วัตถุดิบชั้นดีในการ
เรียนรแู้ ละพฒั นาตัวเอง ส่วนใหญ่
ผคู้ นรอบตวั มักจะหวงั ดีและ
ปรารถนาท่ีจะชว่ ยชีจ้ ุดที่คุณอาจ
มองไมเ่ หน็ ตัวเอง ขอเพยี งอย่าเก็บ
เอามาคดิ เลก็ คดิ น้อยหรือน้อยใจ
เพราะนนั่ คอื ทางท่คี ุณจะ
พฒั นาขึน้
9. ชนื่ ชมคนท่ี ข้อนจ้ี ะเปน็ การฝึกตวั คุณเองเพอื่ ให้
ความพยายาม ความสำคัญกับความพยายาม การ
มากกวา่ กระทำ มากกว่าคณุ สมบัติท่ีตดิ ตัว
คุณสมบัติ มา เชน่ ความสวย ความหลอ่ หรือ
ส่วนตัว ความฉลาด ซึ่งจะทำให้คณุ ช่ืนชม
ตัวเองในแง่ของความพยายามและ
ความมงุ่ มน่ั เช่นกนั
10. ปรบั เพียงแคค่ ุณไดร้ ับ feedback วา่
ทศั นคติ ต้องปรบั ปรงุ บางด้าน ไม่ไดแ้ ปลวา่
ตอ่ คำว่า ทกุ ด้านของคณุ จะเลวร้าย เป็นคนไร้
ความสามารถ หรือชวี ิตล้มเหลว
“ต้อง ปรบั มุมมองต่อคำวา่ ตอ้ งปรับปรงุ
ปรับปรงุ ” ใหเ้ ป็นเรอื่ งธรรมดาทีท่ ุกคนตอ้ งเจอ
ท้ังนน้ั และหยิบสิ่งเหลา่ นนั้ มาเรยี นรู้
และพัฒนา
¡ÒÃ»ÃºÑ Mindset
¨Ð·ÓãËà ÃÒà»ÅÕè¹໹ ¤¹ãËÁ· ÕèÁ¾Õ ŧÑ
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
Growth Mindset กับ เรยี นรเู้ พ่ือการพัฒนาตนเอง
1. แรงจงู ใจในการเรยี นรู้
คนท่มี ี Growth mindset หรือกรอบความคดิ แบบเติบโตจะ
เช่อื วา่ สตปิ ัญญาของตนสามารถพัฒนาได้ จึงทําให้มี
แรงจูงใจในการเรยี นรแู้ ละปรับปรงุ
ซึ่งตรงขา้ มกับคนท่มี ี Fixed mindset หรือ กรอบความคดิ
แบบยึดตดิ เช่อื ว่าว่าสติปัญญาของตนไมส่ ามารถ
เปล่ียนแปลงหรือพัฒนาอะไรได้
Fixed mindset อาจนําไปสผู่ ลลัพธ์ท่ีไม่พึงปรารถนาหลาย
ประการ เชน่ หลกี เล่ียงความท้าทายหรอื ยอมแพ้อย่าง
รวดเร็วโดยเฉพาะเม่อื เจอความล้มเหลว ซึง่ ตา่ งกับ Growth
mindset ท่ีกระตุ้นใหย้ ืนหยดั ตอ่ เพ่ือบรรลุเป้าหมายท่ีตัง้ ไว้
34
Growth Mindset กบั เรยี นรูเ้ พ่ือการ
พัฒนาตนเอง
2. ความสาํ เร็จในการเรยี นรู้
คนท่มี ี Growth mindset ไมไ่ ดม้ องวา่ ความสามารถท่มี าแต่
กาํ เนิดเป็นตัวกําหนดความสาํ เรจ็ แตเ่ กิดจากความต้ังใจท่ีจะ
ปรับปรงุ ความสามารถนั้น
คนท่ีมี Growth mindset คดิ วา่ “ ฉนั เกง่ ขน้ึ ได้” ไม่ได้เช่ือว่า
ความเกง่ ถกู กาํ หนดโดยธรรมชาติ แตเ่ ช่อื วา่ ความสามารถนน้ั
ได้รับการพัฒนาและเม่ือเวลาผ่านไปใครๆกเ็ กง่ ข้นึ ได้
ในขณะท่คี นท่ีมี Fixed mindset จะคิดว่า“ ฉนั ทาํ ไม่ได้” หรอื
“ฉนั ไมด่ ีพอท่จี ะทาํ ใหด้ ีกว่าน้ีได”้
35
Growth Mindset กบั เรียนรูเ้ พ่ือการพัฒนาตนเอง
3. สุขภาพจติ
คนท่ีมี Growth mindset จะมี
ความสามารถในการปรบั ตวั ท่ีดี
มีทัศนคตใิ นแงบ่ วกในการเรยี นรู้
และเช่ือมั่นว่าตัวเองสามารถ
พัฒนาให้ดขี ้ึนได้ สง่ ผลดกี บั
สุขภาพจิต
36
Growth Mindset กับ เรยี นรู้
เพื่อการพัฒนาตนเอง
4. ไม่กลวั ความลม้ เหลว
คนท่ีมี Growth mindset จะไมก่ ลัวตอ่ ความล้มเหลว
มองวา่ อุปสรรคเปน็ โอกาสในการเรียนรพู้ ัฒนาตนเอง
มองงานท่ียากเปน็ ความทา้ ทาย และเกดิ ความคิด
สรา้ งสรรค์ใหม่ๆ
37
Growth 5. รักในการเรยี นรู้ตลอดชีวิต (lifelong learning)
Mindset กบั
เรยี นรเู้ พื่อการ คนท่ีมี Growth mindset จะเปน็ นักเรยี นรู้ตลอดชีวิตหรอื เป็น
พัฒนาตนเอง คนท่ีมีวธิ คี ดิ แบบ lifelong learning skill มกั จะแสวงหา
โอกาสในการพัฒนาตนเองตลอดเวลา ความสําเรจ็ ของคนอ่ืน
จะเปน็ ตวั อย่างท่ดี ี เปน็ แรงผลักดนั และจูงใจให้ตนเองสําเร็จ
เชน่ กัน
38
ประโยชนข์ องการมี
Growth Mindset
oมองตัวเองในดา้ นบวก
oเช่ือม่นั ในความสามารถตนเอง
oมุ่งมั่นและพยายามในการเรียนรู้
oกระตือรือรน้ ในการเรยี นรสู้ ่งิ ใหม่ๆ
oปรับปรงุ พัฒนาตนเองอยเู่ สมอ
oแลกเปล่ียนเรียนรู้กับผอู้ ่นื
39
40
41