Sains Tingkatan 4 KSSM: Topik 5 Genetik part 1

TOPIK 5

Genetik

SYAZWANI MOHAMAD

5.1 Pembahagian sel
5.2 Pewarisan
5.3 Mutasi
5.4 Teknologi kejuruteraan genetik
5.5 Variasi

Pembahagian sel Pembahagian sel

https://www.youtube.com/watch?v=-zfRkVe3Z9c



5.1 Pembahagian sel kromosom DNA

nukleus • Asid deoksiribonukleik
• Unit asas : nukleotida
sel • Struktur bebenang halus
(gula deoksiribosa, bes
• Asid nukleik dan protein bernitrogen, kumpulan
• Panjang dan berlingkar fosfat)
• Dua rantai polinukleotida
berpintal secara antiselari
• Struktur heliks ganda dua

gen

• Unit asas pewarisan yang
menentukan ciri-ciri individu

• Mengawal ciri-ciri yang boleh
diwarisi

• Segmen dalam DNA

Kromosom wujud berpasangan Kromosom homolog Kariotip

Kariotip lelaki Kariotip perempuan

Kromosom Kromosom X
Seks Y

(jantina)

Autosom
(sifat)

MITOSIS • Proses pembahagian sel yang membentuk dua sel anak yang seiras (bilangan kromosom dan kandungan

Profasa bahan genetik yang sama dengan sel induk).
• Berlaku dalam sel soma di dalam badan manusia dan haiwan dan tisu meristem seperti di hujung akar dan

pucuk tumbuhan.

Metafasa Anafasa Telofasa

• Kromosom • Kromosom • Sentromer • Kromatid sampai
memendek dan ke kutub
menebal tersusun di membahagi bertentangan.
• Kromatid kembar
• Kromosom satah berpisah • Membran
khatulistiwa nukleus dan
jelas • Gentian gelendong • Bergerak ke nukleolus
kelihatan terbentuk
• Gentian gelendong melekat pada kutub sel semula.
bertentangan • Sitoplasma
terbentuk sentromer (pengutuban) membahagi

• Membran nukleus
dan nukleolus
terurai.
• Dua sel anak
https://www.youtube.com/watch?v=Nd-MI76a8EM&t=31s terbentuk.

MEIOSIS I Anafasa I Telofasa I

Profasa I Metafasa I

• Kromosom • Kromosom • Kromosom • Sitoplasma
memendek dan homolog homolog berpisah membahagi.
menebal tersusun di dan bergerak ke
satah kutub yang • Peringkat akhir
• Kromosom jelas khatulistiwa bertentangan meiosis I tamat.
kelihatan
• Gentian gelendong
• Kromosom melekat pada
homolog sentromer
berpasangan

• Pindah silang
berlaku

MEIOSIS II Metafasa II Anafasa II Telofasa II

Profasa II

• Gentian • Kromosom • Sentromer • Empat sel anak
gelendong mula tersusun di membahagi dua yang tidak seiras
terbentuk satah dan kromatid terbentuk
khatulistiwa kembar berpisah
dan bergerak ke
• Gentian kutub sel yang
gelendong bertentangan
melekat pada (pengutuban)
sentromer

Jenis Mitosis • Replikasi DNA
pembahagian sel Meiosis • Pembahagian sel

MITOSIS MEIOSIS

❖ Sel dalam badan ❖ Sel pembiakan

❖ Dua sel anak ❖ Empat sel anak

❖ Tiada pindah silang ❖ Ada pindah silang

❖ Sel anak seiras dari segi genetik ❖ Sel anak berbeza dari segi genetik

❖ Bilangan kromosom sel anak sama dengan ❖ Bilangan kromosom sel anak separuh
sel induk daripada sel induk

❖ Tiada variasi ❖ Ada variasi

Kepentingan Meiosis Penghasilan gamet
pembahagian sel Mitosis Pertumbuhan organisma
Menggantikan sel rosak

Pembiakan aseks

https://www.youtube.com/watch?v=82Y1Ybimrig

Pewarisan Pewarisan

Pemindahan ciri daripada ibu bapa kepada anak-anaknya

Ciri

Trait 2 Trait 1 • Sifat ketara yang diwarisi dan
Trait 3 ditentukan oleh gen

• Contoh: warna mata

• ALEL
• Varian bagi ciri khusus yang

membezakan antara individu
• Contoh: warna mata hitam, warna coklat

dan warna biru.

https://www.youtube.com/watch?v=iAYYFyWDmfo

A lokus a mempamerkan ciri yang dikawalnya
B b dan menutupi kesan alel resesif

Hh

Alel dominan Alel resesif

c C Boleh gulung lidah Tidak boleh gulung
d d Rambut hitam lidah
Cuping telinga
bebas Rambut perang
muda

Cuping telinga
melekap

alel menunjukkan ciri yang dikawal apabila
https://www.youtube.com/watch?v=iAYYFyWDmfo alel yang dominan tidak hadir

Gregor Mendel

• Orang pertama yang menemui mekanisme pewarisan
secara teratur dan mendalam

• Menggunakan pokok kacang pea berbaka tulen
• Eksperimen kacukan monohibrid: melibatkan satu

ciri pada satu masa

https://www.youtube.com/watch?v=_GHGo1IEfZc

Mekanisme Pokok kacang pea x Pokok kacang pea 1: 3
tinggi berbaka tulen kerdil berbaka tulen 1: 4
Fenotip induk: 2: 3
TT tt 2: 4
Genotip induk:
tt
meiosis 34

Gamet: T T
2
1

persenyawaan

Genotip anak F1 : Tt Tt tT tT
Fenotip anak F1:
TT T T Ratio:
T:t=1:0

100 % T

Fenotip induk F1: Pokok kacang pea tinggi x Pokok kacang pea tinggi 1: 3
1: 4
Genotip induk F1: Tt Tt 2: 3
2: 4

meiosis

Gamet: T t T t
2 3 4
1

persenyawaan

Genotip anak F2 : TT Tt Tt tt

Fenotip anak F2: T T Ratio:
NISBAH FENOTIP ANAK: 3:1
T t T:t=3:1
%:

T : t = 75% : 25%

Fenotip induk: Bapa (Boleh gulung lidah) x Ibu (Tidak boleh gulung lidah)

Genotip BB bb 1: 3
induk: 1: 4
2: 3
2: 4

meiosis

Gamet: B B b b
2 3 4
1

persenyawaan

Genotip anak F1 : Bb Bb Bb Bb
Fenotip anak F1:
BB B B Ratio:
B:b=1:0

100 % B

Penentuan Jantina Anak

Ibu Bapa
44 + XX 44 + XY

ovum sperma

22 + X 22 + X 44 + XX
22 + Y 44 + XY

Induk: Bapa x Ibu
Genotip :
44+XY 44+XX

Gamet: meiosis 22 + Y 22 + X 22 + X

22 + X

persenyawaan

Genotip anak : 44 + XX 44 + XX 44 + XY 44 + XY
Jantina anak :
Perempuan Perempuan Lelaki Lelaki Ratio:
P:L=1:1

P : L = 50% : 50%