244 คำอธิบายรายวิชา รายวิชาเพิ่มเติม ภ 23202 ภัยพิบัติบูรณาการสะตีมศึกษา ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่ 2 เวลา 40 ชั่วโมง จำนวน 1.0 หน่วยกิต ……………………………………………………………………………………………………………….. ศึกษาเกี่ยวกับหลักการของกิจกรรมสะตีมศึกษาให้มีความรู้และความเข้าใจ ศึกษาตัวอย่างกิจกรรมสะ ตีม หลักการจัดกิจกรรมสะตีม แรงกับการเคลื่อนที่ของวัตถุ งานและพลังงาน ไฟฟ้า ระบบสุริยะ ดวงดาวบน ท ้ อ ง ฟ ้ า เ ท ค โ น โ ล ย ี อ ว ก า ศ ร ะ บ บ น ิ เ ว ศ ม น ุ ษ ย ์ ก ั บ ส ิ ่ ง แ ว ด ล ้ อ ม แ ล ะ การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม วิธีการทางวิทยาศาสตร์ หลักการทางคณิตศาสตร์ที่เกี่ยวข้อง หลักการทาง วิศวกรรมศาสตร์ ความรู้ด้านเทคโนโลยี โดยใช้การบูรณาการหลักการทางวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ วิศวกรรมศาสตร์ศิลปะ และเทคโนโลยี มี กระบวนการคิดวิเคราะห์ คิดสังเคราะห์ และคิดแก้ปัญหา การคิดอย่างมีวิจารณญาณ การทำงานเป็นทีม เพื่อให้เกิดความรู้ความเข้าใจหลักการบูรณาการความรู้และทักษะ มีความสามารถในการสืบค้นข้อมูล การใช้เทคโนโลยี การคิด การนำความรู้ไปใช้สร้างสรรค์นวัตกรรมหรือชิ้นงานที่นำไปใช้ประโยชน์ในการเรียน หรือชีวิตประจำวัน มีความสามารถในการทำงานร่วมกัน เห็นคุณค่าของการเรียนรู้และนำความรู้ไปใช้อย่าง สร้างสรรค์สามารถนำไปใช้ประโยชน์ ในชีวิตประจำวัน มีจิตวิทยาศาสตร์ คุณธรรมจริยธรรม และลักษณะอัน พึงประสงค์ ตัวชี้วัดบูรณาการ มาตรฐาน ว 2.2 ม.3/3 มาตรฐาน ว 2.3 ม.3/1 , ม.3/3 , ม.3/7 , ม.3/20 มาตรฐาน ว 4.1 ม.3/5 มาตรฐาน ค 2.1 ม.3/1 มาตรฐาน ค 2.2 ม.3/2 มาตรฐาน ศ 1.1 ม.3/9 รวม 9 ตัวชี้วัดบูรณาการ
245 กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน โรงเรียนชุมชนบ้านสันจ าปา ได้จัดกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนโดยมุ ่งให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้จาก ประสบการณ์ตรง ได้ฝึกปฏิบัติจริงและค้นพบความถนัดของตนเอง สามารถค้นคว้าหาความรู้เพิ่มเติมตาม ความสนใจจากแหล่งเรียนรู้ที่หลากหลาย บ าเพ็ญประโยชน์เพื่อสังคม มีทักษะในการด าเนินงาน ส่งเสริมให้มี วุฒิภาวะทางอารมณ์ สังคม ศีลธรรม จริยธรรม ให้ผู้เรียนรู้จักและเข้าใจตนเอง สามารถวางแผนชีวิตและอาชีพ ได้อย่างเหมาะสม กิจกรรมพัฒนาผู้เรียนเป็นกิจกรรมที่มุ่งให้ผู้เรียนพัฒนาตนเองตามศักยภาพ พัฒนาการเรียนรู้อย ่าง รอบด้านเพื่อความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ทั้งร่างกาย สติปัญญา อารมณ์ และสังคม เสริมสร้างให้เป็นผู้มีศีลธรรม จริยธรรม มีระเบียบวินัย ปลูกฝังให้สร้างจิตส านึกของการท าประโยชน์เพื่อสังคม สามรถจักการตนเองได้และ อยู่ร่วมกับผู้อื่นอย่างมีความสุขโรงเรียนบ้านฝาผนัง ได้จัดกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน โดยแบ่งออกเป็น 3 ลักษณะ ดังนี้ 1. กิจกรรมแนะแนว เป็นกิจกรรมที ่ส ่งเสริมและพัฒนาผู้เรียนให้รู้จักตนเอง รู้รักษ์สิ ่งแวดล้อม สามารถตัดสินใจ คิดแก้ปัญหา ก าหนดเป้าหมาย วางแผนชีวิตทั้งด้านการเรียน และอาชีพ สามารถปรับตน ได้อย ่างเหมาะสม นอกจากนี้ยังช ่วยให้ครูรู้จักและเข้าใจผู้เรียน ทั้งยังเป็นกิจกรรมที ่ช ่วยเหลือและให้ ค าปรึกษาแก ่ผู้ปกครองในการมีส ่วนร่วมพัฒนาผู้เรียน โดยนักเรียนทุกคนต้องเข้าร่วมกิจกรรมแนะแนว 40 ชั่วโมงต่อปีการศึกษา 2. กิจกรรมนักเรียน เป็นกิจกรรมที่มุ่งพัฒนาระเบียบวินัย ความเป็นผู้น า ผู้ตามที่ดีความรับผิดชอบ การท างานร่วมกัน รู้จักแก้ปัญหา การตัดสินใจที่เหมาะสม ความมีเหตุผล การช่วยเหลือแบ่งปันเอื้ออาทร และสมานฉันท์ โดยจัดให้สอดคล้องกับความสามารถ ความถนัด และความสนใจของผู้เรียน ให้ได้ปฏิบัติ ด้วยตนเองในทุกขั้นตอน ได้แก่ การศึกษาวิเคราะห์ วางแผน ปฏิบัติตามแผนประเมินและปรับปรุงการ ท างานเน้นการท างานรวมกันเป็นกลุ่มตามความเหมาะสมและสอดคล้องกับวุฒิภาวะของผู้เรียนและบริบทของ สถานศึกษาและท้องถิ่น กิจกรรมนักเรียน ประกอบด้วย กิจกรรมลูกเสือ เนตรนารี ยุวกาชาด ผู้บ าเพ็ญ ประโยชน์ นักเรียนทุกคนต้องเข้าร่วม กิจกรรมลูกเสือ เนตรนารี 30 ชั่งโมงต่อปีการศึกษา กิจกรรม ชมรม นักเรียนทุกคนต้องเข้าร่วมกิจกรรม ชมรม 40 ชั่งโมงต่อปีการศึกษา 3. กิจกรรมเพื ่อสังคมและสาธารณประโยชน์ เป็นกิจกรรมที ่ส ่งเสริมให้ผู้เรียนบ าเพ็ญตนให้เป็น ประโยชน์ต่อสังคม ชุมชนและท้องถิ่นตามความสนใจในลักษณะอาสาสมัคร เพื่อแสดงถึงความรับผิดชอบ ความดีงาม ความเสียสละการมีจิตสาธารณะ เช่น กิจกรรมอาสาพัฒนาต่างๆ กิจกรรมสร้างสรรค์สังคม นักเรียนทุกคนต้องเข้าร่วมกิจกรรมเพื่อสังคมและสาธารณประโยชน์ 10 ชั่วโมงต่อปีการศึกษา
246 โครงสร้างและอัตราเวลาการจัดกิจกรรม กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน ระดับประถมศึกษา ระดับมัธยมศึกษา ป.1 ป.2 ป.3 ป.4 ป.5 ป.6 ม.1 ม.2 ม.3 1. กิจกรรมแนะแนว 40 40 40 40 40 40 40 40 40 2. กิจกรรมนักเรียน 2.1 ลูกเสือ-ยุวกาชาด 30 30 30 30 30 30 30 30 30 2.2 กิจกรรมชุมนุม 40 40 40 40 40 40 40 40 40 3. กิจกรรมเพื่อสังคม และสาธารณประโยชน์ 10 10 10 10 10 10 10 10 10 เวลาเรียนรวม 120 120 120 120 120 120 120 120 120 1. กิจกรรมแนะแนว วัตถุประสงค์ 1. เพื่อผู้เรียนค้นพบความถนัด ความสามารถ ความสนใจของตนเอง รักละเห็นคุณค่าในตนเองและ ผู้อื่น 2. เพื่อให้ผู้เรียนแสวงหาความรู้จากข้อมูล ข่าวสาร แหล่งเรียนรู้ ทั้งด้านการศึกษา อาชีพส่วนตัว สังคม 3. เพื่อน าไปใช้ในการวางแผน เลือกแนวทางการศึกษาอาชีพได้อย่างเหมาะสมสอดคล้องกับศักยภาพ ของตนเอง 4. เพื่อให้ผู้เรียนได้พัฒนาบุคลิกภาพ และรับตัวอยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุข 5. เพื่อให้ผู้เรียนมีความรู้ มีทักษะ มีความคิดสร้างสรรค์ ในงานอาชีพและมีเจตคติที่ดีต่ออาชีพสุจริต 6. เพื ่อให้ผู้เรียนมีค ่านิยมที ่ดีงามในการด าเนินชีวิต สร้างเสริมวินัย คุณธรรมและจริยธรรมแก่ นักเรียน 7. เพื่อให้ผู้เรียนมีจิตส านึกในการรับผิดชอบต่อตนเอง ครอบครัว สังคม และประเทศชาติ แนวการจัดกิจกรรม โรงเรียนชุมชนบ้านสันจ าปา ได้จัดกิจกรรมแนะแนวเพื่อช่วยเหลือและพัฒนา ผู้เรียน ดังนี้ 1. จัดกิจกรรมเพื ่อให้ครูได้รู้จักและช ่วยเหลือผู้เรียนมากขึ้น โดยใช้กระบวนการทางจิตวิทยา การจัดบริการสนเทศ โดยให้มีเอกสารเพื่อใช้ในการส ารวจข้อมูลเกี่ยวกับตัวผู้เรียน ด้วยการสังเกต สัมภาษณ์ การใช้แบบสอบถาม การเขียนประวัติ การพบผู้ปกครองก่อนและระหว่างเรียน การเยี่ยมบ้านนักเรียน การ ให้ความช่วยเหลือผู้เรียนเรื่องสุขภาพจิต เศรษฐกิจ การจัดท าระเบียนสะสม สมุดรายงานประจ าตัวนักเรียน และบัตรสุขภาพ 2. การจัดกิจกรรมพัฒนาวุฒิภาวะทางอารมณ์ โดยท าแบบทดสอบเพื่อรู้จักและเข้าใจตนเองมีทักษะ ในการตัดสินใจ การปรับตัว การวางแผนเพื่อเลือกศึกษาต่อ เลือกอาชีพ
247 3. การจัดบริการให้ค าปรึกษาแก่ผู้เรียนรายบุคคล และรายกลุ่ม ในด้านการศึกษา อาชีพและส่วนตัว โดยมีผู้ให้ค าปรึกษาที่มีคุณวุฒิ และมีความเชี่ยวชาญในเรื่องการให้ค าปรึกษา ตลอดจนมีห้องให้ค าปรึกษาที่ เหมาะสม 3.1 ช่วยเหลือผู้เรียนที่ประสบปัญหาด้านการเงิน โดยการให้ทุนการศึกษาแก่ผู้เรียน 3.2 ติดตามเก็บข้อมูลของนักเรียนที่ส าเร็จการศึกษา 2. กิจกรรมนักเรียน กิจกรรมลูกเสือ - เนตรนารี ผู้เรียนในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-6 ทุกคน ได้ฝึกอบรมวิชาลูกเสือ - เนตรนารี เพื่อส่งเสริม หลักการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข ส ่งเสริมความสามัคคี มีวินัย และบ าเพ็ญประโยชน์ต่อสังคม โดยด าเนินการจัดกิจกรรมตามข้อก าหนดของคณะกรรมการลูกเสือแห่งชาติ วัตถุประสงค์ พระราชบัญญัติลูกเสือ พ.ศ.2551 มาตรา 8 ได้ก าหนดวัตถุประสงค์ของการฝึกอบรม เพื่อพัฒนา ลูกเสือทั้งทางกาย สติปัญญา จิตใจ และศีลธรรมให้เป็นพลเมืองดี มีความรับผิดชอบ และช่วยสร้างสรรค์ สังคม เพื ่อให้เกิดความสามัคคี และความเจริญก้าวหน้า ทั้งนี้เพื ่อความสงบสุข และความมั ่งคงของ ประเทศชาติตามแนวทางดังต่อไปนี้ 1. ให้มีนิสัยในการสังเกต จดจ า เชื่อฟัง และพึ่งตนเอง 2. ให้มีความซื่อสัตย์สุจริต มีระเบียบวินัย และเห็นอกเห็นใจผู้อื่น 3. ให้รู้จักบ าเพ็ญตนเพื่อสาธารณประโยชน์ 4. ให้รู้จักท าการฝีมือและฝึกฝนการท ากิจกรรมต่างๆตามความเหมาะสม 5. ให้รู้จักรักษาและส่งเสริมจารีตประเพณี วัฒนธรรม และความมั่งคงชองชาติ แนวการจัดกิจกรรม กิจกรรมลูกเสือ เนตรนารี ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-3 เปิดประชุมกอง ด าเนินการตามกระบานการของลูกเสือ และจัดกิจกรรมให้ศึกษาวิเคราะห์ วางแผน ปฏิบัติกิจกรรมตามมาตรฐาน โดยเน้นระบบหมู่ สรุปผลการปฏิบัติกิจกรรม ปิดประชุมกอง โดยให้ ผู้เรียนศึกษาและฝึกปฏิบัติดังนี้ 1. เตรียมลูกเสือส ารอง นิยายเรื่อเมาคลี ประวัติการเริ่มกิจกรรมลูกเสือส ารอง การท าความ เคารพเป็นหมู่ (แกรนด์ฮาวล์) การท าความเคารพเป็นรายบุคคล การจับมือซ้าย ระเบียบแถวเบื้องต้น ค า ปฏิญาณ กฎ และคติพจน์ของลูกเสือส ารอง 2. ลูกเสือส ารองดาวดวงที ่ 1 , 2 และ 3 อนามัย ความสามารถเชิงทักษะ การส ารวจ การค้นหาธรรมชาติ ความปลอดภัย บริการ ธง และประเทศต่างๆ การฝีมือ กิจกรรมกลางแจ้ง การ บันเทิง การผูกเงื่อน ค าปฏิญาณ และกฎของลูกเสือส ารองโดยใช้กระบานการท างาน กระบวนการแก้ปัญหา
248 กระบวนการกลุ่ม กระบวนการจัดการ กระบวนการคิดริเริ่ม สร้างสรรค์ กระบวนการฝึกปฏิบัติ ทางลูกเสือ กระบวนการทางเทคโนโลยี และภูมิปัญญาท้องถิ่นได้อย่างเหมาะสม เพื่อให้มีความรู้ ความเข้าใจในกิจกรรมลูกเสือ สามารถปฏิบัติตามค าปฏิญาณ กฎ และคติพจน์ของ ลูกเสือส ารอง มีนิสัยในการสังเกต จดจ า เชื่อฟัง และพึ่งตนเอง ซื่อสัตย์ สุจริต มีระเบียบวินัย และเห็น อกเห็นใจผู้อื่น บ าเพ็ญตนเพื่อสาธารณประโยชน์ รู้จักท าการฝีมือ พัฒนากาย จิตใจ และศีลธรรม ทั้งนี้โดย ไม่เกี่ยวข้องกับลัทธิทางการเมืองใดๆ สนใจและอนุรักษ์ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม น าไปใช้ในชีวิตประจ าวันได้ อย่างมีประสิทธิภาพ กิจกรรมลูกเสือ - เนตรนารี ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ถึง มัธยมศึกษาปีที่ 3 เปิดประชุมกอง ด าเนินการตามกระบวนการของลูกเสือ และจัดกิจกรรมให้ศึกษา วิเคราะห์ วางแผน ปฏิบัติกิจกรรมตามมาตรฐาน โดยเน้นระบบหมู่ สรุปการปฏิบัติกิจกรรม ปิดประชุมกอง โดยให้ ผู้เรียนศึกษาและปฏิบัติในเรื่อง 1. ลูกเสือตรี ความรู้เกี่ยวกับขบวนการลูกเสือ ค าปฏิญาณและกฎของลูกเสือสามัญ สามัญ รุ่นใหญ่ กิจกรรมกลางแจ้ง ระเบียบแถว 2. ลูกเสือโท การรู้จักดูแลตนเอง การช่วยเหลือผู้อื่น การเดินทางไปยังสถานที่ต่างๆ ทักษะ ทางวิชาลูกเสือ งานอดิเรกและเรื่อที่น่าสนใจ ค าปฏิญาณ และกฎของลูกเสือ ระเบียบแถว 3. ลูกเสือเอก การพึ่งพาตนเอง การบริการ การผจญภัย วิชาการของลูกเสือ ระเบียบแถว โดยใช้กระบวนการท างาน กระบวนการแก้ปัญหา ระบวนการกลุ่ม กระบวนการจัดการ กระบวนการคิด ริเริ่ม สร้างสรรค์ กระบวนการฝึกปฏิบัติทางลูกเสือ กระบวนการทางเทคโนโลยี และภูมิปัญญาท้องถิ่นได้ อย่างเหมาะสม เพื่อให้มีความรู้ความเข้าใจในกิจกรรมลูกเสือ สามารถปฏิบัติตามค าปฏิญาณ กฎ และคติ พจน์ของลูกเสือสามัญ มีนิสัยในการสังเกต จดจ า เชื่อฟัง และพึ่งตนเอง ซื่อสัตย์ สุจริต มีระเบียบวินัย และเห็นอกเห็นใจผู้อื่น บ าเพ็ญตนเพื่อสารธารณประโยชน์ รู้จักท าการฝีมือ พัฒนากาย จิตใจ และศีลธรรม ทั้งนี้ โดยไม่เกี่ยวข้องกับลัทธิทางการเมืองใดๆ สนใจและอนุรักษ์ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และน าไปใช้ใน ชีวิตประจ าวันได้อย่างมีประสิทธิภาพ หมายเหตุ ผู้เรียนได้ปฏิบัติกิจกรรม และผ่านการทดสอบแล้ว จะได้รับเครื่องหมายลูกเสือตรี ลูกเสือโท และลูกเสือเอก
249 กิจกรรมตามความสนใจ (ชุมนุม) วัตถุประสงค์ 1. เพื่อให้ผู้เรียนได้ปฏิบัติกิจกรรมตามความสนใจ ความถนัด และความต้องการของตน 2. เพื่อให้ผู้เรียนได้พัฒนาความรู้ ความสามารถด้านการคิดวิเคราะห์ สังเคราะห์ ให้เกิด ประสบการณทั้งทางวิชาการและวิชาชีพตามศักยภาพ 3. เพื่อส่งเสริมให้ผู้เรียนใช้เวลาให้เกิดประโยชน์ต่อตนเองและส่วนรวม 4. เพื่อให้ผู้เรียนท างานร่วมกับผู้อื่น ได้ตามวิถีประชาธิปไตย แนวการจัดกิจกรรม การจัดกิจกรรมตามความสนใจ (ชมรม) ผู้เรียนสามารถเลือกเข้าเป็นสมาชิกชมรม วางแผนการด าเนินกิจกรรมร่วมกัน โดยมีชมรมที่หลากหลาย เหมาะสมกับเพศ วัย และความสนใจ ของผู้เรียน ประกอบด้วยกิจกรรมด้านคุณธรรม จริยธรรม วัฒนธรรม อนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ส่งเสริม ประชาธิปไตย ส่งเสริมการเรียนรู้ และค่ายวิชาการ การศึกษาดูงาน การฝึกปฏิบัติ การบรรยาย พิเศษดังตัวอย่างพอสังเขปต่อไปนี้ 1. กิจกรรมพัฒนาวุฒิภาวะทางอารมณ์ ศีลธรรมและจริยธรรม จัดสอนจริยธรรมใน ห้องเรียน จัดให้มีการปฏิบัติกิจกรรมเนื่องในวันส าคัญทั้งทางชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ โดย ผู้เรียนมีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมทั้งในด้านวัฒนธรรม ประเพณี กีฬา และศีลปะ 2. กิจกรรมพัฒนาทักษะชีวิต จัดกิจกรรมแข่งขันกีฬาสีทุกช่วงชั้น โดยผู้เรียนได้ฝึก ทักษะการท างาน และการแก้ปัญหาทุกขั้นตอน 3. กิจกรรมส่งเสริมนิสัยรักการท างาน จัดกิจกรรมวันวิชาการโดยผู้เรียนมีโอกาส ปฏิบัติจริง และฝึกทักษะการจัดการ 4. กิจกรรมเพื่ออนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและวัฒนธรรม โดยจัดกิจกรรมสืบสานวัฒนธรรม ไทย เช่น ประเพณีไหว้ครู ประเพณีลอยกระทง 5. กิจกรรมส ่งเสริมการปกครองระบอบประชาธิปไตย จัดให้มีการเลือก คณะกรรมการนักเรียน โดยให้น ากระบวนการประชาธิปไตยไปใช้ในการร ่วมวางแผนด าเนินงาน พัฒนาโรงเรียน 6. กิจกรรมคนดีของสังคม จัดให้มีการบรรยายให้ความรู้ เพื ่อป้องกันปัญหา โรคติดต่อร้ายแรง ปัญหายาเสพติด ปัญหาวัยรุ่น ให้ความรู้เพื่อปลูกฝังให้เป็นสุภาพบุรุษ สุภาพสตรี 7. กิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้ โดยจัดแหล่งเรียนรู้ ได้แก่ ห้องสมุด ห้องปฏิบัติการ ทางภาษา ห้องปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร์ ห้องเทคโนโลยีสารสนเทศ 8. กิจกรรมส่งเสริมสุขภาพและอนามัย ให้บริการห้องพยาบาล มีบริการให้ความรู้ แก่ผู้เรียน เพื่อป้องกันโรคระบาดอย่างทันเหตุการณ์
250 3. กิจกรรมเพื่อสังคมและสาธารณประโยชน์ วัตถุประสงค์ 1. เพื่อให้ผู้เรียนบ าเพ็ญตนให้เป็นประโยชน์ต่อครอบครัว โรงเรียน ชุมชนและประเทศชาติ 2. เพื่อให้ผู้เรียนออกแบบกิจกรรมเพื่อสังคมและสาธารประโยชน์อย่างสร้างสรรค์ตามความ ถนัดและความสนใจในลักษณะอาสาสมัคร 3. เพื่อให้ผู้เรียนพัฒนาศักยภาพในการจัดกิจกรรมเพื่อสังคมและสาธารณประโยชน์ได้อย่าง มีประสิทธิภาพ 4. เพื่อให้ผู้เรียนปฏิบัติกิจกรรมเพื่อสังคมและสาธารณประโยชน์จนเกิดคุณธรรม จริยธรรม ตามคุณลักษณะอันพึงประสงค์ 5. เพื่อให้ผู้เรียนมีจิตสาธารณะและใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ แนวการจัดกิจกรรม การจัดกิจกรรมเพื่อสังคมและสาธารณประโยชน์ เป็นกิจกรรมที่ส่งเสริมให้ผู้เรียนได้ท าประโยชน์ตาม ความสามารถ ความถนัดและความสนใจในลักษณะอาสาสมัคร เพื่อแสดงถึงความรับผิดชอบ ความดีงาม ความเสียสละต่อสังคม มีจิตใจมุ่งท าประโยชน์ต่อครอบครัว ชุมชนและสังคมกิจกรรมส าคัญ ได้แก่ กิจกรรม บ าเพ็ญประโยชน์ กิจกรรมสร้างสรรค์สังคม กิจกรรมด ารงรักษา สืบสาน ศาสนา ศิลปะและวัฒนธรรม กิจกรรมพัฒนานวัตกรรมและเทคโนโลยี เวลาเรียนส าหรับกิจกรรมเพื ่อสังคมและสาธารณประโยชน์ในส ่วนกิจกรรมเพื ่อสังคมและ สาธารณประโยชน์ จัดสรรเวลาให้ผู้เรียนระดับประถมศึกษาปีที่ 1 ถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 รวม 9 ปี จ านวน 90 ชั่วโมง (เฉลี่ยปีละ 10 ชั่วโมง) การจัดกิจกรรมเพื่อสังคมและสาธารณประโยชน์ ในระดับประถมศึกษาปีที่ 1ถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 เป็นการจัดกิจกรรมภายในเวลาเรียน โดยให้ผู้เรียนรายงานแสดงกรเข้าร่วมกิจกรรมลงในสมุดบันทึก และมีผู้ รับรองผลการเข้าร่วมกิจกรรมทุกครั้ง แนวทางการประเมินกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน โรงเรียนชุมชนบ้านสันจ าปา ก าหนดแนวทางในการประเมินกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนดังนี้ 1. การประเมินกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนรายกิจกรรม มีแนวทางปฏิบัติดังนี้ 1.1 การตรวจสอบเวลาเข้าร่วมกิจกรรมของผู้เรียน ไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 ของเวลาเรียน ตลอดปีการศึกษา 1.2 ประเมินกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนจากการปฏิบัติกิจกรรมและผลงาน/ชิ้นงานของผู้เรียน ผู้เรียนต้องได้รับการประเมินทุกผลการเรียนรู้ และผ่านทุกผลการเรียนรู้ โดยแต่ละผลการเรียนรู้ผ่านไม่น้อย กล่าร้อยละ 50 หรือมีคุณภาพในระดับ 1 ขึ้นไป
251 1.3 ผู้เรียนมีเวลาเข้าร่วมกิจกรรม การปฏิบัติกิจกรรมและผลงาน/ชิ้นงานของผู้เรียนตาม เกณฑ์ ข้อ 1.1 และข้อ 1.2 ถือว่าผู้เรียนมีผลการเรียน “ผ” ผ่านการประเมินกิจกรรมและน าผลการ ประเมินไปบันทึกในระเบียนแสดงผลการเรียน 1.4 ผู้เรียนมีเวลาเข้าร่วมกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน การปฏิบัติกิจกรรมและผลงานไม่เป็นไป ตามเกณฑ์ ข้อ 1.1 และข้อ 1.2 ถือว่าผู้เรียนมีผลการเรียน “มผ” โรงเรียนต้องจัดซ่อมเสริมให้ผู้เรียนท า กิจกรรมในส่วนที่ผู้เรียนไม่ได้เข้าร่วมหรือไม่ได้ท าจนครบถ้วน แล้วจึงเปลี่ยนผลการเรียนจาก “มผ” เป็น “ผ” และน าผลการประเมินไปบันทึกในระเบียนแสดงผลการเรียน 2. การประเมินกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนเพื่อการตัดสิน มีแนวปฏิบัติดังนี้ 2.1 ก าหนดให้ผู้รับผิดชอบในการรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับการร่วมกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนของ ผู้เรียนทุกคนตลอดระดับการศึกษา 2.2 ผู้รับผิดชอบสรุปและตัดสินการร่วมกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนของผู้เรียนเป็นรายบุคคลตาม เกณฑ์ที่โรงเรียนก าหนด ผู้เรียนจะต้องผ่านกิจกรรม 3 กิจกรรมส าคัญดังนี้ 2.2.1 กิจกรรมแนะแนว 2.2.2 กิจกรรมนักเรียน ได้แก่ 1. กิจกรรมลูกเสือ เนตรนารี ยุวกาชาด ผู้บ าเพ็ญประโยชน์ 2. กิจกรรมชมรม 2.2.3 กิจกรรมเพื่อสังคมและสาธารณประโยชน์ 2.3 การน าเสนอผลการประเมินต่อคณะกรรมการกลุ่มสาระการเรียนรู้และกิจกรรมพัฒนา ผู้เรียน 2.4 เสนอผู้บริหารโรงเรียนพิจารณาอนุมัติผลการประเมินกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนผ่านเกณฑ์ การจบแต่ละระดับการศึกษา
252 การวัดและประเมินผลและเกณฑ์การจบหลักสูตร วิธีการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ 1. สถานศึกษาต้องด าเนินการวัดและประเมินผลให้ครบองค์ประกอบทั้ง 4 ด้าน คือ กลุ่ม สาระการเรียนรู้ 8 กลุ่มสาระ การอ่าน คิดวิเคราะห์ และเขียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ และกิจกรรมพัฒนา ผู้เรียน 2. การประเมินผลการเรียนรู้ตามกลุ่มสาระการเรียนรู้ทั้ง 8 กลุ่มสาระ เป็นการประเมินความรู้ ความสามารถ ทักษะ เจตคติ ทักษะการคิดที่ก าหนดอยู่ในตัวชี้วัดในหลักสูตร ซึ่งจะน าไปสู่การสรุปผลการ เรียนรู้ของผู้เรียนตามมาตรฐานการเรียนรู้ โดยด าเนินการดังนี้ 2.1 ผู้สอนแจ้งตัวชี้วัด วิธีการประเมินผลการเรียน เกณฑ์การผ่านตัวชี้วัด และ เกณฑ์ขั้นต ่าของการผ่านรายวิชาก่อนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ให้ผู้เรียนในแต่ละกลุ่มสาระการเรียนรู้ 2.2 จัดให้มีการประเมินผลก่อนเรียน เพื่อตรวจสอบความรู้พื้นฐานและความรอบ รู้ในเรื่องที่จะเรียน 2.3 จัดให้มีการประเมินผลระหว่างเรียน เพื่อศึกษาผลการเรียน เพื่อจัดสอน ซ่อม เสริม และน าคะแนนจากการวัดผล ไปรวมกับการวัดผลปลายปี/ปลายภาค 2.4 จัดให้มีการประเมินผลปลายปี/ปลายภาคเพื่อตัดสินผลการเรียนรู้ 3. การประเมินการอ ่าน คิดวิเคราะห์และเขียนสื ่อความของผู้เรียน ให้ครูประจ าวิชา ด าเนินการวัดผลตามเกณฑ์ที่สถานศึกษาก าหนด 3.1 ผู้สอนแจ้งตัวชี้วัด วิธีการประเมินผล และเกณฑ์การผ่านตัวชี้วัดการอ่าน คิดวิเคราะห์ และเขียน 3.2 จัดให้มีการประเมินผล และสรุปผลปลายปี 4. การประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้เรียนให้ครูผู้สอนด าเนินการวัดผลไปพร้อม กับการประเมินผลระดับชั้นเรียนตามเกณฑ์สถานศึกษาก าหนด 4.1 ผู้สอนแจ้งตัวชี้วัด วิธีการประเมินผล และเกณฑ์การผ่านตัวชี้วัดคุณลักษณะ อันพึงประสงค์ 4.2 จัดให้มีการประเมินผล และสรุปผลปลายปี 5. การประเมินกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนให้ประเมินเป็นรายภาค/รายปีโดยสถานศึกษาเป็น ผู้ก าหนดแนวทางการประเมิน ผู้รับผิดชอบกิจกรรมด าเนินการประเมินตามตัวชี้วัด 5.1 ผู้สอนแจ้งตัวชี้วัด วิธีการประเมินผล และเกณฑ์การผ่านตัวชี้วัดกิจกรรม พัฒนาผู้เรียน 5.2 จัดให้มีการประเมินผล และสรุปผล ปลายภาค/ปลายปี
253 เกณฑ์การจบหลักสูตร เกณฑ์การจบระดับประถมศึกษา โรงเรียนชุมชนบ้านสันจ าปา ใช้เกณฑ์ในการตัดสินผลการเรียนรายวิชา กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน การ อ่านคิดวิเคราะห์ และเขียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ โดยมีเกณฑ์การจบการศึกษาระดับประถมศึกษา 1. ผู้เรียนรายวิชาพื้นฐานชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-6 ปีละไม่น้อยกว่า 840 ชั่วโมง หรือไม่น้อยกว่า 1,000 ชั่วโมง/ปี และรายวิชาเพิ่มเติม/กิจกรรมเพิ่มเติม จ านวน 120 ชั่วโมง 2. ผู้เรียนเรียนรายวิชาพื้นฐานและรายวิชา/กิจกรรมเพิ่มเติม โดยเป็นรายวิชาพื้นฐานตามโครงสร้าง เวลาเรียนที่หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐานก าหนด และรายวิชา/กิจกรรมเพิ่มเติมตามที่สถานศึกษา ก าหนด 3. ผู้เรียนต้องมีผลการประเมินรายวิชาพื้นฐาน ระดับ 1 ขึ้นไปทุกรายวิชาพื้นฐาน จึงจะถือว่า ผ่านรายวิชาพื้นฐาน 4. ผู้เรียนต้องมีผลการประเมินการอ่าน คิดวิเคราะห์ และเขียน ในระดับดีเยี่ยม/ดี/ผ่าน 5. ผู้เรียนต้องมีผลการประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ในระดับดีเยี่ยม/ดี/ผ่าน 6. ผู้เรียนต้องเข้าร่วมกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน โดยมีเวลาเข้าร่วมกิจกรรมปีละ 120 ชั่วโมง และได้ผล การประเมิน “ผ” ทุกกิจกรรม เกณฑ์การจบระดับมัธยมศึกษาตอนต้น โรงเรียนชุมชนบ้านสันจ าปา ใช้เกณฑ์ในการตัดสินผลการเรียนรายวิชา กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน การ อ่านคิดวิเคราะห์ และเขียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ โดยมีเกณฑ์การจบการศึกษาระดับมัธยมศึกษา ตอนต้น 1. ผู้เรียนเรียนรายวิชาพื้นฐานและเพิ่มเติมโดยเป็นวิชาพื้นฐาน 66 หน่วยกิตและรายวิชาเพิ่มเติม ตามที่สถานศึกษาก าหนด 2. ผู้เรียนต้องได้หน ่วยกิตตลอดหลักสูตรไม ่น้อยกว ่า 77 หน ่วยกิต โดยเป็นรายวิชาพื้นฐาน 66 หน่วยกิต และรายวิชาเพิ่มเติมไม่น้อยกว่า 11 หน่วยกิต 3. ผู้เรียนต้องมีผลการประเมินรายวิชาพื้นฐาน ระดับ 1 ขึ้นไปทุกรายวิชาพื้นฐาน จึงจะถือว่า ผ่านรายวิชาพื้นฐาน 4. ผู้เรียนต้องมีผลการประเมินการอ่าน คิดวิเคราะห์ และเขียน ในระดับดีเยี่ยม/ดี/ผ่าน 5. ผู้เรียนต้องมีผลการประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ในระดับดีเยี่ยม/ดี/ผ่าน 6. ผู้เรียนต้องเข้าร่วมกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน โดยมีเวลาเข้าร่วมกิจกรรมปีละ 120 ชั่วโมง และได้ผล การประเมิน “ผ” ทุกกิจกรรม
254 การให้ระดับผลการเรียน การตัดสินเพื่อให้ระดับผลการเรียนรายวิชาของกลุ่มสาระการเรียนรู้ ให้ใช้ระบบตัวเลขแสดงระดับผลการเรียนในแต่ละกลุ่มสาระ เป็น 8 ระดับ ดังนี้ ระดับผลการเรียน ความหมาย ช่วงคะแนนเป็นร้อยละ 4 ดีเยี่ยม 80 - 100 3.5 ดีมาก 75 - 79 3 ดี 70 - 74 2.5 ค่อนข้างดี 65 - 69 2 ปานกลาง 60 – 64 1.5 พอใช้ 55 - 59 1 ผลการเรียนผ่านเกณฑ์ขั้นต ่า 50 – 54 0 ผลการเรียนต ่ากว่าเกณฑ์ 0 - 49 การประเมินอ่าน คิดวิเคราะห์และเขียน เป็นการประเมินศักยภาพของผู้เรียนในการอ่าน การฟัง การดูและการรับรู้ จากหนังสือ เอกสารและสื่อต่างๆ ได้อย่างถูกต้อง แล้วน ามาคิดวิเคราะห์เนื้อหาสาระที่ น าไปสู่การแสดงความคิดเห็น การสังเคราะห์สร้างสรรค์ในเรื่องต่างๆ และถ่ายทอดความคิดนั้น ด้วยการเขียน ซึ ่งสะท้อนถึงสติปัญญา ความรู้ ความเข้าใจ ความสามารถในการคิดวิเคราะห์ แก้ปัญหาและสร้างสรรค์ จินตนาการอย่างเหมาะสมและมีคุณค่าแก่ตนเอง สังคมและประเทศชาติ พร้อมด้วยประสบการณ์ และทักษะใน การเขียนที่มีส านวนภาษาถูกต้อง มีเหตุผลและล าดับขั้นตอนในการน าเสนอ สามารถสร้างความเข้าใจแก่ ผู้อ่านได้อย่างชัดเจนตามระดับความสามารถในแต่ละระดับชั้น การประเมินการอ่าน คิดวิเคราะห์และเขียน สรุปผลเป็นรายภาค เพื่อวินิจฉัยและใช้เป็นข้อมูลเพื่อประเมินการเลื่อนชั้นเรียนและการจบการศึกษา ให้ระดับ ผลการประเมินเป็นผ่านและไม่ผ่าน กรณีที่ผ่านให้ระดับผลการเรียนเป็นดีเยี่ยม ดี และผ่าน ดีเยี่ยม หมายถึง สามารถจับใจความส าคัญได้ครบถ้วน เขียนวิพากษ์วิจารณ์ เขียนสร้างสรรค์ แสดง ความคิดเห็นประกอบอย่างมีเหตุผล ได้ถูกต้องและสมบูรณ์ ใช้ภาษาสุภาพและเรียบเรียงได้สละสลวย ดี หมายถึง สามารถจับใจความส าคัญได้ เขียนวิพากษ์วิจารณ์ และเขียนสร้างสรรค์ได้โดย ใช้ภาษาสุภาพ ผ่าน หมายถึง สามารถจับใจความส าคัญและเขียนวิพากษ์วิจารณ์ได้บ้าง กรณี ไม่ผ่าน หมายถึง ไม่มีผลงานที่แสดงถึงความสามารถและไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขการประเมิน ที่ก าหนด การประเมินการอ่านคิด วิเคราะห์และเขียนสรุปทุกกลุ่มสาระเพื่อการเลื่อนชั้น และจบการศึกษา เป็นผ่านและไม่ผ่าน ถ้ากรณีที่ผ่าน ก าหนดเกณฑ์การตัดสินเป็นดีเยี่ยม ดี และผ่าน และความหมายของ แต่ละระดับ ดังนี้
255 ดีเยี่ยม หมายถึง ผู้เรียนมีความสามารถในการอ่าน คิดวิเคราะห์และเขียน โดยพิจารณาจาก ผลการประเมินระดับดีเยี่ยม จ านวน 5 - 8 กลุ่มสาระ และไม่มีกลุ่มสาระใดได้ผลการประเมินต ่ากว่าระดับดี ดีหมายถึง ผู้เรียนมีความสามารถในการอ่าน คิดวิเคราะห์และเขียน โดยพิจารณาจาก 1. ได้ผลการประเมินระดับดีเยี่ยม จ านวน 1 - 4 กลุ่มสาระ และไม่มีกลุ่มสาระใด ได้ผลการประเมินต ่ากว่าระดับดี หรือ 2. ได้ผลการประเมินระดับดีเยี่ยม จ านวน 4 กลุ่มสาระ และไม่มีกลุ่มสาระใดได้ผล การประเมินต ่ากว่าระดับผ่าน หรือ 3. ได้ผลการประเมินระดับดี / ดีเยี่ยม จ านวน 5 - 8 กลุ่มสาระ และไม่มี กลุ่มสาระใดได้ผลการประเมินต ่ากว่าระดับผ่าน ผ่าน หมายถึง ผู้เรียนมีความสามารถในการอ่าน คิดวิเคราะห์และเขียน โดยพิจารณาจาก 1. ได้ผลการประเมินระดับผ่านทุกกลุ่มสาระ หรือ 2. ได้ผลการประเมินระดับดี จ านวน 1 - 4 กลุ่มสาระ และไม่มีกลุ่มสาระใดได้ผลการ ประเมินต ่ากว่าระดับผ่าน ไม่ผ่าน หมายถึง ผู้เรียนมีความสามารถในการอ่าน คิดวิเคราะห์และเขียน โดยพิจารณาจาก ผลการประเมินระดับไม่ผ่าน ตั้งแต่ 1 กลุ่มสาระ หลักการประเมินการอ่าน คิดวิเคราะห์ และเขียน 1. เป็นการประเมินเพื่อการปรับปรุงพัฒนาผู้เรียนและประเมินเพื่อการตัดสินการเลื่อนชั้น และจบการศึกษาระดับต่าง ๆ 2. ใช้วิธีการประเมินที่หลากหลาย เพื่อให้ผู้เรียนมีโอกาสได้แสดงออกซึ่งความสามารถ ดังกล่าวอย่างเต็มตามศักยภาพและท าให้ผลการประเมินที่ได้มีความเชื่อมั่น 3. การก าหนดภาระงานให้ผู้เรียนได้ปฏิบัติควรสอดคล้องกับขอบเขตและประเด็นการ ประเมินที่ก าหนด 4. ใช้รูปแบบ วิธีการประเมินและเกณฑ์การประเมินที่ได้จากการมีส่วนร่วมของผู้เกี่ยวข้อง 5. การสรุปผลการประเมินเพื่อรายงาน เน้นการรายงานคุณภาพของความสามารถในการอ่าน คิดวิเคราะห์และเขียน เป็น 4 ระดับ คือ ดีเยี่ยม ดี ผ่าน และไม่ผ่าน แนวด าเนินการพัฒนาและประเมินการอ่าน คิดวิเคราะห์ และเขียนสถานศึกษาควรด าเนินการพัฒนา และประเมินความสามารถในการอ่าน คิดวิเคราะห์ และเขียนเป็นกระบวนการอย่างชัดเจน สามารถตรวจสอบการ ด าเนินงานได้ การพัฒนาและประเมินความสามารถในการอ่าน คิดวิเคราะห์ และเขียน สถานศึกษาอาจ ด าเนินการตามกระบวนการต่อไปนี้ 1. แต่งตั้งคณะกรรมการการพัฒนาและประเมินความสามารถในการอ่าน คิดวิเคราะห์ และ เขียนของสถานศึกษา ซึ ่งอาจประกอบด้วย ผู้บริหารสถานศึกษา ผู้แทนคณะกรรมการสถานศึกษา ผู้แทน ครูผู้สอน ผู้แทนผู้ปกครองนักเรียน และผู้แทนนักเรียน เพื่อก าหนดแนวทางในการพัฒนา ประเมิน ปรับปรุงแก้ไข และตัดสินผลการประเมินความสามารถในการอ่าน คิดวิเคราะห์ และเขียนรายปี และจบการศึกษาแต่ละระดับ
256 2. ศึกษานิยามหรือความหมายของความสามารถในการอ่าน คิดวิเคราะห์ และเขียน ก าหนด ขอบเขต และตัวชี้วัดที่แสดงถึงความสามารถในการอ่าน คิดวิเคราะห์ และเขียนให้สอดคล้องกับบริบท และ จุดเน้นของสถานศึกษาในแต่ละระดับการศึกษา 3. ผู้มีส ่วนเกี ่ยวข้องร ่วมกันศึกษาหลักการประเมิน และพิจารณาก าหนดรูปแบบ วิธีการ พัฒนาและประเมินความสามารถในการอ่าน คิดวิเคราะห์ และเขียนของสถานศึกษา 4. ก าหนดแนวทางการพัฒนาและประเมินความสามารถในการอ่าน คิดวิเคราะห์ และเขียนให้สอดคล้องกับขอบเขตและตัวชี้วัดที่ก าหนดในข้อ 2 และก าหนดระดับคุณภาพ หรือเกณฑ์ ในการประเมินเป็น 4 ระดับ คือ ดีเยี่ยม ดี ผ่าน และไม่ผ่าน เพื่อใช้ในการตัดสินผลรายปี และจบการศึกษา แต่ละระดับ 5. ด าเนินการพัฒนา ประเมินและปรับปรุงแก้ไขความสามารถในการอ่าน คิดวิเคราะห์ และ เขียนตามรูปแบบและวิธีการที่ก าหนดอย่างต่อเนื่อง 6. สรุปและตัดสินผลการประเมิน บันทึกและรายงานผลการประเมินความสามารถ ในการอ่าน คิดวิเคราะห์ และเขียนต่อผู้เกี่ยวข้อง เพื่อให้เกิดความชัดเจนต่อผู้ปฏิบัติในการประเมินความสามารถด้านการอ่าน คิดวิเคราะห์ และเขียน จึงได้ก าหนดความหมาย และขอบเขตการประเมินเป็นระดับชั้นประถมศึกษาให้เป็นกรอบในการ ประเมิน เพื่อตัดสินการเลื่อนชั้นและการจบการศึกษาแต่ละระดับ ความหมายการประเมินการอ่าน คิดวิเคราะห์ และเขียน เป็นการประเมินศักยภาพของผู้เรียน ในการอ่านจากหนังสือ ต าราเรียนเอกสาร และสื่อต่าง ๆ เพื่อหาและหรือเพิ่มพูนความรู้ ประสบการณ์ เพื่อความ สุนทรีย์ และประยุกต์ใช้ แล้วน าเนื้อหาสาระที่อ่านมาคิดวิเคราะห์น าไปสู่การแสดงความคิดเห็น การสังเคราะห์ สร้างสรรค์ การแก้ปัญหาในเรื่องต่าง ๆ และถ่ายทอดความคิดนั้นด้วยการเขียนที่มีส านวนภาษาถูกต้อง มี เหตุผลและล าดับขั้นตอนในการน าเสนอ สามารถสร้างความเข้าใจแก ่ผู้อ ่านได้อย ่างชัดเจนตามระดับ ความสามารถในแต่ละระดับชั้น ขอบเขตการประเมินและตัวชี้วัดที่แสดงถึงความสามารถในการอ่าน คิดวิเคราะห์ และเขียน ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-3 ขอบเขตการประเมิน การอ่านจากสื่อสิ่งพิมพ์ และ/หรือสื่อประเภทต่าง ๆ ที่ให้ความเพลิดเพลิน ความรู้ ประสบการณ์ และมีประเด็นให้คิดและเขียนบรรยายถ่ายทอดประเด็นที่คิดด้วยภาษาที่ถูกต้องเหมาะสม เช่น อ่านสาระความรู้ที่น าเสนออย่างสนใจ นิยาย เรื่องสั้นนิทาน นิยายปรัมปรา ตัวชี้วัดความสามารถในการอ่าน คิดวิเคราะห์ และเขียน 1. สามารถอ่านและหาประสบการณ์จากสื่อที่หลากหลาย 2. สามารถจับประเด็นส าคัญ ข้อเท็จจริง ความคิดเห็นเรื่องที่อ่าน 3. สามารถเปรียบเทียบแง่มุมต่าง ๆ เช่น ข้อดี ข้อเสีย ประโยชน์ โทษ ความเหมาะสม ไม่ เหมาะสม
257 4. สามารถแสดงความคิดเห็นต่อเรื่องที่อ่าน โดยมีเหตุผลประกอบ 5. สามารถถ่ายทอดความคิดเห็นความรู้สึกจากเรื่องที่อ่านโดยการเขียน ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4-6 ขอบเขตการประเมิน การอ ่านจากสื ่อสิ ่งพิมพ์ และ/หรือสื ่อประเภทต ่าง ๆ ที ่ให้ข้อมูลสารสนเทศ ความรู้ ประสบการณ์ที่เอื้อให้ผู้อ่านน าไปคิดวิเคราะห์ แสดงความคิดเห็น ตัดสินใจ แก้ปัญหา และถ่ายทอดโดยการ เขียนเป็นความเรียงเชิงสร้างสรรค์ด้วยถ้อยค าภาษาที่ถูกต้องชัดเจน เช่น อ่านหนังสือพิมพ์ วารสาร หนังสือ เรียน บทความ สุนทรพจน์ ค าแนะน า ค าเตือน ตัวชี้วัดความสามารถในการอ่าน คิดวิเคราะห์ และเขียน 1. สามารถอ่านเพื่อหาข้อมูลสารสนเทศเสริมประสบการณ์จากสื่อประเภทต่าง ๆ 2. สามารถจับประเด็นส าคัญ เปรียบเทียบ เชื่อมโยงความเป็นเหตุเป็นผลจากเรื่องที่อ่าน 3. สามารถเชื่อมโยงความสัมพันธ์ของเรื่องราว เหตุการณ์ของเรื่องที่อ่าน 4. สามารถแสดงความคิดเห็นต่อเรื่องที่อ่านโดยมีเหตุผลสนับสนุน 5. สามารถถ่ายทอดความเข้าใจ ความคิดเห็น คุณค่าจากเรื่องที่อ่านโดยการเขียน การประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ให้มีการประเมินตามกรอบที่ก าหนดไว้ในหลักสูตร สถานศึกษา หรือ สถานศึกษาจะใช้กรอบตามที่ก าหนดไว้ในหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 ดังนี้ 1. รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ 2. ซื่อสัตย์สุจริต 3. มีวินัย 4. ใฝ่เรียนรู้ 5. อยู่อย่างพอเพียง 6. มุ่งมั่นในการท างาน 7. รักความเป็นไทย 8. มีจิตสาธารณะ ให้ระดับผลการประเมินเป็นผ่านและไม่ผ่าน ตามที่สถานศึกษาก าหนดเกณฑ์ กรณีที่ผ่านให้ ระดับผลการเรียน เป็นดีเยี่ยม ดี และผ่าน ดีเยี่ยม หมายถึง ผู้เรียนมีคุณลักษณะในการปฏิบัติจนเป็นนิสัยและน าไปใช้ใน ชีวิตประจ าวันเพื่อประโยชน์สุขของตนเองและสังคม ดี หมายถึงผู้เรียนมีคุณลักษณะในการปฏิบัติตามกฎเกณฑ์เพื่อให้เป็นที่ยอมรับของ สังคม ผ่าน หมายถึง ผู้เรียนรับรู้และปฏิบัติตามกฎเกณฑ์และเงื่อนไขที่สถานศึกษาก าหนด
258 การประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ รวมทุกคุณลักษณะเพื่อการเลื่อนชั้น และจบการศึกษา เป็น ผ่านและไม่ผ่าน ถ้ากรณีที่ผ่าน ก าหนดเกณฑ์การตัดสินเป็นดีเยี่ยม ดี และผ่าน และความหมายของแต่ละระดับ ดังนี้ ดีเยี่ยม หมายถึง ผู้เรียนปฏิบัติตนตามคุณลักษณะจนเป็นนิสัย และน าไปใช้ในชีวิตประจ าวัน เพื่อประโยชน์สุขของตนเองและสังคม โดยพิจารณาจากผลการประเมินระดับดีเยี่ยม จ านวน 5 - 8 คุณลักษณะ และไม่มีคุณลักษณะใดได้ผลการประเมินต ่ากว่าระดับดี ดีหมายถึง ผู้เรียนมีคุณลักษณะในการปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ เพื่อให้เป็นการยอมรับของสังคม โดยพิจารณาจาก 1. ได้ผลการประเมินระดับดีเยี่ยม จ านวน 1 - 4 คุณลักษณะ และไม่มีคุณลักษณะใด ได้ผลการประเมินต ่ากว่าระดับดี หรือ 2. ได้ผลการประเมินระดับดีเยี่ยม จ านวน 4 คุณลักษณะ และไม่มีคุณลักษณะใด ได้ผลการประเมินต ่ากว่าระดับผ่าน หรือ 3. ได้ผลการประเมินระดับดี จ านวน 5 - 8 คุณลักษณะ และไม่มีคุณลักษณะใดได้ผล การประเมินต ่ากว่าระดับผ่าน ผ่าน หมายถึง ผู้เรียนรับรู้และปฏิบัติตามกฎเกณฑ์และเงื่อนไขที่สถานศึกษาก าหนดโดย พิจารณาจาก 1. ได้ผลการประเมินระดับผ่าน จ านวน 5 - 8 คุณลักษณะ และไม่มีคุณลักษณะใด ได้ผลการประเมินต ่ากว่าระดับผ่าน หรือ 2. ได้ผลการประเมินระดับดี จ านวน 4 คุณลักษณะ และไม่มีคุณลักษณะใดได้ผลการ ประเมินต ่ากว่าระดับผ่าน ไม่ผ่าน หมายถึง ผู้เรียนรับรู้และปฏิบัติได้ไม่ครบตามกฎเกณฑ์และเงื่อนที่สถานศึกษาก าหนด โดยพิจารณาจากผลการประเมินระดับไม่ผ่าน ตั้งแต่ 1 คุณลักษณะ การประเมินกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน จะต้องพิจารณาทั้งเวลาการเข้าร่วมกิจกรรมการปฏิบัติกิจกรรมและผลงาน ของผู้เรียนตามเกณฑ์ที่สถานศึกษาก าหนดและให้ผลการประเมินเป็นผ่านและไม่ผ่าน กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน มี 3 ลักษณะ คือ 1) กิจกรรมแนะแนว 2) กิจกรรมนักเรียน ซึ่งประกอบด้วย (1) กิจกรรมลูกเสือ เนตรนารี ยุวกาชาด และผู้บ าเพ็ญประโยชน์ โดยผู้เรียนเลือกอย่างใดอย่าง หนึ่ง 1 กิจกรรม (2) กิจกรรมชุมนุมหรือชมรมอีก 1 กิจกรรม 3) กิจกรรมเพื่อสังคม และสาธารณประโยชน์ ให้ใช้ตัวอักษรแสดงผลการประเมิน ดังนี้ “ผ” หมายถึง ผู้เรียนมีเวลาเข้าร่วมกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน ปฏิบัติกิจกรรมและมีผลงานตาม เกณฑ์ที่สถานศึกษาก าหนด “มผ” หมายถึง ผู้เรียนมีเวลาเข้าร่วมกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน ปฏิบัติกิจกรรมและมีผลงาน ไม่เป็นไปตามเกณฑ์ที่สถานศึกษาก าหนดในกรณีที่ผู้เรียนได้ผลการเรียน “มผ” สถานศึกษา ต้องจัดซ่อมเสริม
259 ให้ผู้เรียนท ากิจกรรมในส่วนที่ผู้เรียนไม่ได้เข้าร่วมหรือไม่ได้ท าจนครบถ้วน แล้วจึงเปลี่ยนผลการเรียนจาก “มผ” เป็น “ผ” ได้ ทั้งนี้ ต้องด าเนินการให้เสร็จสิ้นภายในปีการศึกษานั้น ยกเว้นมีเหตุสุดวิสัยให้อยู่ใน ดุลยพินิจของสถานศึกษา ในกรณีที่ผู้เรียนได้ผลการเรียน “มผ” สถานศึกษาต้องจัดซ่อมเสริมให้ผู้เรียนท ากิจกรรม ในส่วนที่ผู้เรียนไม่ได้เข้าร่วมหรือไม่ได้ท าจนครบถ้วน แล้วจึงเปลี่ยนผลการเรียนจาก “มผ” เป็น “ผ” ได้ ทั้งนี้ ต้องด าเนินการให้เสร็จสิ้นภายในปีการศึกษานั้น ยกเว้นมีเหตุสุดวิสัยให้อยู่ในดุลยพินิจของสถานศึกษา
260 การจัดการเรียนรู้ การจัดการเรียนรู้เป็นกระบวนการส าคัญในการน าหลักสูตรสู่การปฏิบัติ หลักสูตรสถานศึกษาโรงเรียน ชุมชนบ้านสันจ าปา เป็นหลักสูตรที่มีมาตรฐานการเรียนรู้ สมรรถนะส าคัญและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของ ผู้เรียน เป็นเป้าหมายส าหรับพัฒนาเด็กและเยาวชน ในการพัฒนาผู้เรียนให้มีคุณสมบัติตามเป้าหมายหลักสูตร ผู้สอนพยายามคัดสรร กระบวนการเรียนรู้ จัดการเรียนรู้โดยช่วยให้ผู้เรียนเรียนรู้ผ่านสาระที่ก าหนดไว้ในหลักสูตร 8 กลุ่มสาระการเรียนรู้ รวมทั้งปลูกฝัง เสริมสร้างคุณลักษณะอันพึงประสงค์ พัฒนาทักษะต่างๆ อันเป็นสมรรถนะส าคัญให้ผู้เรียนบรรลุตามเป้าหมาย 1. หลักการจัดการเรียนรู้ การจัดการเรียนรู้เพื่อให้ผู้เรียนมีความรู้ความสามารถตามมาตรฐานการเรียนรู้ สมรรถนะส าคัญ และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามที่ก าหนดไว้ในหลักสูตรสถานศึกษาโรงเรียนชุมชนบ้านสันจ าปา โดยยึด หลักว่า ผู้เรียนมีความส าคัญที่สุด เชื่อว่าทุกคนมีความสามารถเรียนรู้และพัฒนาตนเองได้ ยึดประโยชน์ที่เกิด กับผู้เรียน กระบวนการจัดการเรียนรู้ต้องส่งเสริมให้ผู้เรียน สามารถพัฒนาตามธรรมชาติและเต็มตามศักยภาพ ค านึงถึงความแตกต่างระหว่างบุคคลและพัฒนาการทางสมอง เน้นให้ความส าคัญทั้งความรู้ และคุณธรรม 2. กระบวนการเรียนรู้ การจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นส าคัญ ผู้เรียนจะต้องอาศัยกระบวนการเรียนรู้ที่หลากหลาย เป็นเครื่องมือที่จะน าพาตนเองไปสู่เป้าหมายของหลักสูตร กระบวนการเรียนรู้ที่จ าเป็นส าหรับผู้เรียน อาทิ กระบวนการเรียนรู้แบบบูรณาการ กระบวนการสร้างความรู้กระบวนการคิด กระบวนการทางสังคม กระบวนการเผชิญสถานการณ์และแก้ปัญหา กระบวนการเรียนรู้ จากประสบการณ์จริง กระบวนการปฏิบัติ ลง มือท าจริง กระบวนการจัดกากระบวนการวิจัย กระบวนการเรียนรู้การเรียนรู้ของตนเอง กระบวนการพัฒนา ลักษณะนิสัย กระบวนการเหล่านี้เป็นแนวทางในการจัดการเรียนรู้ที่ผู้เรียนควรได้รับการฝึกฝน พัฒนา เพราะจะ สามารถช่วยให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ได้ดี บรรลุเป้าหมายของหลักสูตร ดังนั้น ผู้สอน จึงจ าเป็นต้องศึกษาท า ความเข้าใจในกระบวนการเรียนรู้ต่าง ๆ เพื่อให้สามารถเลือก ใช้ในการจัดกระบวนการเรียนรู้ได้อย่างมี ประสิทธิภาพ 3. การออกแบบการจัดการเรียนรู้ ผู้สอนต้องศึกษาหลักสูตรสถานศึกษาให้เข้าใจถึงมาตรฐานการเรียนรู้ ตัวชี้วัด สมรรถนะส าคัญ ของผู้เรียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ และสาระการเรียนรู้ที่เหมาะสมกับผู้เรียน แล้วจึงพิจารณาออกแบบการ จัดการเรียนรู้โดยเลือกใช้วิธีสอนและเทคนิคการสอนสื่อ/แหล่งเรียนรู้ การวัดและประเมินผลเพื่อให้ผู้เรียนได้ พัฒนาเต็มตามศักยภาพและบรรลุตามเป้าหมายที่ก าหนด 4. บทบาทของผู้สอนและผู้เรียน การจัดการเรียนรู้เพื่อให้ผู้เรียนมีคุณภาพตามเป้าหมายของหลักสูตรทั้งผู้สอนและผู้เรียนควรมี บทบาท ดังนี้
261 4.1 บทบาทของผู้สอน 1) ศึกษาวิเคราะห์ผู้เรียนเป็นรายบุคคล แล้วน าข้อมูลมาใช้ในการวางแผน การจัดการเรียนรู้ ที่ท้าทายความสามารถของผู้เรียน 2) ก าหนดเป้าหมายที่ต้องการให้เกิดขึ้นกับผู้เรียน ด้านความรู้และทักษะ กระบวนการ ที่เป็นความคิดรวบยอด หลักการ และความสัมพันธ์ รวมทั้งคุณลักษณะอันพึงประสงค์ 3) ออกแบบการเรียนรู้และจัดการเรียนรู้ที่ตอบสนองความแตกต่างระหว่างบุคคลและ พัฒนาการทางสมอง เพื่อน าผู้เรียนไปสู่เป้าหมาย 4) จัดบรรยากาศที่เอื้อต่อการเรียนรู้ และดูแลช่วยเหลือผู้เรียนให้เกิดการเรียนรู้ 5) จัดเตรียมและเลือกใช้สื่อให้เหมาะสมกับกิจกรรม น าภูมิปัญญาท้องถิ่น เทคโนโลยีที่เหมาะสมมาประยุกต์ใช้ในการจัดการเรียนการสอน 6) ประเมินความก้าวหน้าของผู้เรียนด้วยวิธีการที่หลากหลาย เหมาะสมกับ ธรรมชาติของวิชาและระดับพัฒนาการของผู้เรียน 7) วิเคราะห์ผลการประเมินมาใช้ในการซ่อมเสริมและพัฒนาผู้เรียน รวมทั้ง ปรับปรุงการจัดการเรียนการสอนของตนเอง 4.2 บทบาทของผู้เรียน 1) ก าหนดเป้าหมาย วางแผน และรับผิดชอบการเรียนรู้ของตนเอง 2) เสาะแสวงหาความรู้ เข้าถึงแหล่งการเรียนรู้ วิเคราะห์ สังเคราะห์ข้อความรู้ ตั้งค าถาม คิดหาค าตอบหรือหาแนวทางแก้ปัญหาด้วยวิธีการต่าง ๆ • ลงมือปฏิบัติจริง สรุปสิ่งที่ได้เรียนรู้ด้วยตนเอง และน าความรู้ไปประยุกต์ใช้ ในสถานการณ์ต่าง ๆ • มีปฏิสัมพันธ์ ท างาน ท ากิจกรรมร่วมกับกลุ่มและครู • ประเมินและพัฒนากระบวนการเรียนรู้ของตนเองอย่างต่อเนื่อง
262 สื่อการเรียนรู้ สื่อการเรียนรู้เป็นเครื่องมือส่งเสริมสนับสนุนการจัดการกระบวนการเรียนรู้ ให้ผู้เรียนเข้าถึงความรู้ ทักษะกระบวนการ และคุณลักษณะตามมาตรฐานของหลักสูตรได้อย ่างมีประสิทธิภาพ สื ่อการเรียนรู้มี หลากหลายประเภท ทั้งสื่อธรรมชาติ สื่อสิ่งพิมพ์ สื่อเทคโนโลยี และเครือข่าย การเรียนรู้ต่างๆ ที่มีในท้องถิ่น การเลือกใช้สื่อควรเลือกให้มีความเหมาะสมกับระดับพัฒนาการ และลีลาการเรียนรู้ที่หลากหลายของผู้เรียน การจัดหาสื่อการเรียนรู้ ผู้เรียนและผู้สอนสามารถจัดท าและพัฒนาขึ้นเอง หรือปรับปรุงเลือกใช้อย่าง มีคุณภาพจากสื่อต่างๆ ที่มีอยู่รอบตัวเพื่อน ามาใช้ประกอบในการจัดการเรียนรู้ที่สามารถส่งเสริมและสื่อสารให้ ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ โดยสถานศึกษาควรจัดให้มีอย่างพอเพียง เพื่อพัฒนาให้ผู้เรียน เกิดการเรียนรู้อย่าง แท้จริง สถานศึกษา เขตพื้นที่การศึกษา หน่วยงานที่เกี่ยวข้องและผู้มีหน้าที่จัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน ควร ด าเนินการดังนี้ 1. จัดให้มีแหล ่งการเรียนรู้ ศูนย์สื ่อการเรียนรู้ ระบบสารสนเทศการเรียนรู้ และเครือข ่าย การเรียนรู้ที ่มีประสิทธิภาพทั้งในสถานศึกษาและในชุมชน เพื ่อการศึกษาค้นคว้าและการแลกเปลี ่ยน ประสบการณ์การเรียนรู้ ระหว่างสถานศึกษา ท้องถิ่น ชุมชน สังคมโลก 2. จัดท าและจัดหาสื่อการเรียนรู้ส าหรับการศึกษาค้นคว้าของผู้เรียน เสริมความรู้ให้ผู้สอน รวมทั้ง จัดหาสิ่งที่มีอยู่ในท้องถิ่นมาประยุกต์ใช้เป็นสื่อการเรียนรู้ 3. เลือกและใช้สื่อการเรียนรู้ที่มีคุณภาพ มีความเหมาะสม มีความหลากหลาย สอดคล้องกับวิธีการ เรียนรู้ ธรรมชาติของสาระการเรียนรู้ และความแตกต่างระหว่างบุคคลของผู้เรียน 4. ประเมินคุณภาพของสื่อการเรียนรู้ที่เลือกใช้อย่างเป็นระบบ 5. ศึกษาค้นคว้า วิจัย เพื่อพัฒนาสื่อการเรียนรู้ให้สอดคล้องกับกระบวนการเรียนรู้ของผู้เรียน 6. จัดให้มีการก ากับ ติดตาม ประเมินคุณภาพและประสิทธิภาพเกี ่ยวกับสื ่อและการใช้สื่อ การเรียนรู้เป็นระยะๆ และสม ่าเสมอ ในการจัดท า การเลือกใช้ และการประเมินคุณภาพสื ่อการเรียนรู้ที ่ใช้ในสถานศึกษา ควรค านึงถึงหลักการส าคัญของสื่อการเรียนรู้ เช่น ความสอดคล้องกับหลักสูตร วัตถุประสงค์การเรียนรู้ การ ออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ การจัดประสบการณ์ให้ผู้เรียน เนื้อหามีความถูกต้องและทันสมัย ไม่กระทบความ มั่นคงของชาติ ไม่ขัดต่อศีลธรรม มีการใช้ภาษาที่ถูกต้อง รูปแบบการน าเสนอที่เข้าใจง่าย และน่าสนใจ
263 การบริหารจัดการหลักสูตร ในระบบการศึกษาที ่มีการกระจายอ านาจให้ท้องถิ ่นและสถานศึกษามีบทบาทในการพัฒนา หลักสูตรนั้น หน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้องในแต่ละระดับ ตั้งแต่ระดับชาติ ระดับท้องถิ่น จนถึงระดับสถานศึกษา มีบทบาทหน้าที่ และความรับผิดชอบในการพัฒนา สนับสนุน ส่งเสริม การใช้และพัฒนาหลักสูตรให้เป็นไป อย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อให้การด าเนินการจัดท าหลักสูตรสถานศึกษาและ การจัดการเรียนการสอนของ สถานศึกษามีประสิทธิภาพสูงสุด อันจะส่งผลให้การพัฒนาคุณภาพผู้เรียนบรรลุตามมาตรฐานการเรียนรู้ที่ ก าหนดไว้ในระดับชาติ สถานศึกษามีหน้าที ่ส าคัญในการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา การวางแผนและด าเนินการใช้ หลักสูตร การเพิ ่มพูนคุณภาพการใช้หลักสูตรด้วยการวิจัยและพัฒนา การปรับปรุงและพัฒนาหลักสูตร จัดท าระเบียบการวัดและประเมินผล ในการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษาต้องพิจารณาให้สอดคล้องกับ หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน และรายละเอียดที่เขตพื้นที่การศึกษา หรือหน่วยงานต้นสังกัดอื่นๆ ใน ระดับท้องถิ่นได้จัดท าเพิ่มเติม รวมทั้ง สถานศึกษาสามารถเพิ่มเติมในส่วนที่เกี่ยวกับสภาพปัญหาในชุมชนและ สังคม ภูมิปัญญาท้องถิ ่น และความต้องการของผู้เรียน โดยทุกภาคส ่วนเข้ามามีส ่วนร ่วมในการพัฒนา หลักสูตรสถานศึกษา
264 ภาคผนวก
265 บรรณานุกรม วิชาการ,กรม หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2544 กรุงเทพมหานคร โรงพิมพ์องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์, 2544 ----------------- .คู่มือจัดการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ กรุงเทพมหานคร โรงพิมพ์องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์, 2545 ----------------- . สาระและมาตรฐานการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ กรุงเทพมหานคร โรงพิมพ์องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์ , 2545 ----------------- . การวิจัยเพื่อพัฒนาการเรียนรู้ตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน กรุงเทพมหานคร โรงพิมพ์องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์, 2545 ----------------- . ชุดฝึกอบรมการจัดท าหลักสูตรสถานศึกษา กรุงเทพมหานคร โรงพิมพ์องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์, 2545 ----------------- . ชุดฝึกอบรมกลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ กรุงเทพมหานครโรงพิมพ์องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์, 2545 ----------------- . เอกสารเสริมความรู้ การจัดท าหลักสูตรสถานศึกษา กรุงเทพมหานคร โรงพิมพ์องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์, 2545 ----------------- . คู่มือพัฒนาสื่อการเรียนรู้ กรุงเทพมหานคร โรงพิมพ์องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์, 2545 ----------------- . การวิจัยเพื่อพัฒนาการเรียนรู้ตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน กรุงเทพมหานคร โรงพิมพ์องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์, 2545 ----------------- . แนวทางการวัดผลและประเมินผลการเรียนรู้ ตามหลักสูตรการศึกษา ขั้นพื้นฐาน. พ.ศ. 2544 กรุงเทพมหานคร โรงพิมพ์องค์การรับส่ง สินค้าและพัสดุภัณฑ์, 2545 ----------------- . คู่มือการบริหารจัดการแนะแนว กรุงเทพมหานคร โรงพิมพ์องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์, 2545 ----------------- . แนวทางการวัดและประเมินผลการเรียน ตามหลักสูตรการศึกษาขั้น พื้นฐานพุทธศักราช 2544 กรุงเทพมหานคร โรงพิมพ์องค์การ รับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์, 2545 วิชาการ. (2562). หลักสูตรสถานศึกษา พุทธศักราช 2562. เชียงราย : โรงเรียนชุมชนบ้านสันจ าปา ----------------- . (2565). หลักสูตรสถานศึกษา พุทธศักราช 2565. เชียงราย : โรงเรียนชุมชนบ้านสันจ าปา
266