148
เกณฑ์การประเมนิ ศกั ยภาพของเครอื่ งจกั ร/อุปกรณท์ ่ีมีนัยสาคัญ
1. ปรมิ าณการใช้พลังงาน
ปริมาณการใช้พลังงานให้ใช้ค่ากา ลังไฟฟ้าท่ีตรวจวัดจริง หรือค่าพิกัด x %โหลด จากตารางประเมิน
สดั ส่วนการใชพ้ ลงั งานประจา ปี 2561 และใช้เกณฑใ์ ห้คะแนนดังน้ี
1.1 กา ลังไฟฟ้ารวมของระบบ/เครื่องจักร ≤ 100 kW = 1 คะแนน
1.2 กา ลังไฟฟา้ รวมของระบบ/เครอ่ื งจักร = 101-200 kW = 2 คะแนน
1.3 กา ลงั ไฟฟ้ารวมของระบบ/เคร่ืองจกั ร = 201-300 kW = 3 คะแนน
1.4 กา ลังไฟฟ้ารวมของระบบ/เครื่องจกั ร = 301-400 kW = 4 คะแนน
1.5 กา ลงั ไฟฟ้ารวมของระบบ/เครือ่ งจักร ≥ 401 kW = 5 คะแนน
2. ชวั่ โมงการใชง้ าน
2.1 ชั่วโมงการใชง้ าน ≤ 6.9 hr/day = 1 คะแนน
2.2 ชว่ั โมงการใชง้ าน = 7.0 - 7.9 hr/day = 2 คะแนน
2.3 ช่วั โมงการใชง้ าน = 8.0 - 8.9 hr/day = 3 คะแนน
2.4 ชว่ั โมงการใช้งาน = 9.0 - 9.9 hr/day = 4 คะแนน
2.5 ช่ัวโมงการใชง้ าน ≥ 10 hr/day = 5 คะแนน
3. ศกั ยภาพการปรบั ปรงุ
ศกั ยภาพการปรบั ปรงุ ให้อา้ งองิ จากตารางสรปุ ศกั ยภาพการปรบั ปรงุ จากนั้นใช้เกณฑ์ใหค้ ะแนนดังนี้
3.1 ไมม่ ศี กั ยภาพในการปรับปรุง = 1 คะแนน
3.2 มศี ักยภาพในการปรับปรงุ เฉพาะมาตรการ House Keeping = 2 คะแนน
3.3 มีศักยภาพในการปรบั ปรุงในระดบั มาตรการ Process Improvement = 3 คะแนน
3.4 มศี กั ยภาพในการปรับปรงุ ในระดบั มาตรการ Major Change = 4 คะแนน
4. เกณฑ์ในการจดั ลาดบั นัยสาคัญ
4.1 คะแนน (1) x (2) x (3) < 32 คะแนน = ไมม่ นี ยั สา คญั (N)
4.2 คะแนน (1) x (2) x (3) ≥ 32 คะแนน = มีนยั สา คัญ (S)
149
ตารางสรปุ ศกั ยภาพการปรบั ปรุง
150
ขั้นตอนที่ 5 การการกาหนดเป้าหมายและแผนอนุรักษ์พลังงาน และแผนการฝึกอบรมและกิจกรรมเพ่ือ
ส่งเสริมการอนรุ กั ษ์พลังงาน
อาคารควบคุมได้กาหนดเป้าหมายและแผนอนุรักษ์พลังงานโดยมีรายละเอียดการดาเนินการ
ดงั ตอ่ ไปนี้
5.1 การกาหนดเปา้ หมายและแผนอนรุ กั ษ์พลังงาน เป้าหมายการอนรุ กั ษพ์ ลังงาน
การการกาหนดเปา้ หมาย ค่าเปา้ หมาย
ร้อยละท่ีลดลงของปริมาณพลังงานทีใ่ ช้เดิม 0.17
ระดับของค่าการใชพ้ ลงั งานตอ่ หนว่ ยบริการท่ี 1
ระดบั ของค่าการใชพ้ ลงั งานตอ่ หน่วยบริการท่ี 2
ระดับของคา่ การใช้พลังงานต่อหนว่ ยบรกิ ารท่ี 3
*หมายเหตุ กรณีเลอื กเป้าหมายการอนรุ ักษ์พลังงานเป็นค่าการใช้พลงั งานตอหน่วยบรกิ าร และมหี ลายบริการ
ใหร้ ะบุใหค้ รบตามบรกิ ารท่ีอาคารดาเนินการ
151
ตารางที่ 5.1 มาตรการและเป้าหมายในการดาเนนิ การอนุรกั ษ์พลงั งาน ในรอบปี 2562
*หมายเหต:ุ
1. รอ้ ยละผลประหยัดคิดเทยี บจากข้อมูลการใชพ้ ลังงานรวมในปีทีผ่ ่านมา -
2. อัตราค่าไฟฟา้ เฉลย่ี 3.61 บาท/กิโลวัตต์ - ช่ัวโมง (ปี 2561)
3. อัตราคา่ เชอื้ เพลิง บาท/(ระบหุ นว่ ย) (ปี 2561)
ตารางท่ี 5.2 แผนอนรุ กั ษ์พลงั งานดา้ นไฟฟ้า ประจาปี 2562
*หมายเหตผุ ูร้ ับผิดชอบ หมายถงึ บคุ คลทร่ี ับผรู้ ับผดิ ชอบมาตรการ
152
ตารางที่ 5.2 แผนอนรุ ักษ์พลังงานด้านไฟฟา้ ประจาปี 2562
รายละเอียดมาตรการอนุรกั ษพ์ ลงั งาน
(สาหรบั มาตรการดา้ นไฟฟ้า)
1) มาตรการลาดบั ที่: 1
2) ชอ่ื มาตรการ: เปลี่ยนตู้เย็นประหยัดพลงั งาน (Inverter)
3) ผู้รบั ผิดชอบมาตรการ: คณุ พัสกร โชระเวก ตาแหนง่ ผ้จู ัดการสว่ นด้านงานระบบและความปลอดภยั
4) อปุ กรณ์ท่ปี รับปรุง: ตูเ้ ยน็
5) จานวนอุปกรณท์ ี่ปรับปรงุ : 35 เครอื่ ง
6) สถานท่ีปรบั ปรุง: หอ้ งพักชน้ั 23 - 25
7) สาเหตุการปรบั ปรงุ : เพ่อื ใชพ้ ลังงานใหเ้ กดิ ประสทิ ธภิ าพสูงสดุ และใชง้ านสารทาความเยน็ จากพวก
Non-CFC
กโิ ลวัตต์ กโิ ลวัตต์- บาท/ปี
8) เปา้ หมายเชงิ ปริมาณ ช่วั โมง/ปี 49,392
9) ระดับการใช้พลงั งานอ้างองิ ก่อนการปรับปรุง 2.6 13,682 95,491
10) ระดับการใชพ้ ลังงานเปา้ หมายหลกั การปรับปรุง 5.1 26,452 46,099
11) เงนิ ลงทุนท้ังหมด 2.5 12,770 บาท
12) ระยะเวลาคนื ทนุ
2800,00 ปี
5.67
153
13) รายละเอียดการดาเนินการปรับปรุง: อาคารเลง็ เห็นถงึ แนวทางในการประหยัดพลังงานในการใชง้ านตู้เย็น
บรเิ วณห้องพกั ช้นั 23-25 โดยกาหนดมาตรการ เปลี่ยนต้เู ยน็ ชนิด Inverter และใช้สารทาความเยน็ ชนิด Non-
CFC ทดแทนของเดมิ ทใ่ี ชพ้ ลังงานไฟฟา้ สูงกวา่ และสารทาความเยน็ ทีส่ ง่ ผลต่อภาวะโลกร้อน
14) วธิ ีการตรวจสอบผลการประหยดั หลงั ปรับปรุง ตรวจสอบผลประหยัดจากการคานวณ
15) แสดงวธิ กี ารคานวณประกอบ ตามเอกสารแนบ
รายละเอียดมาตรการอนุรกั ษพ์ ลงั งาน
(สาหรบั มาตรการด้านไฟฟา้ ) (ต่อ)
รายระเอียดการคานวณตามเอกสารแนบ
154
มาตรการที่ 1 เปลยี่ นตเู้ ยน็ ประหยัดพลงั งาน (Inverter)
ก่อนปรบั ปรุง
เดมิ อาคารใช้งานต้เู ยน็ รุ่น ER2606D WH ปริมาตรภายใน 269 ลบ.เดซิเมตร จานวน 35 เครอ่ื ง
รายการ จานวน พิกัดพลังงาน % Load เวลาใชง้ าน กาลังไฟฟ้า พลงั งานไฟฟ้า คดิ เป็นเงนิ
ไฟฟ้า (Watt) (hr/ปี) (kW) (kWh/ป)ี (บาท/ป)ี
ตเู้ ย็น R-134a 35 145 70% 8,760 5.08 31,120 112,343
*หมายเหตุ
1. กาหนดใหใ้ ช้อตั ราค่าไฟฟ้าประจาปี 2561 เทา่ กบั 3.61 บาท/หนว่ ย
2. คานวณเวลาใช้งานจากการเปิดใชง้ าน 24 hr/day * 365 day/year = 8,760 hr/year
หลงั ปรับปรงุ
ภายหลังอาคารเปล่ียนมาใช้งานตู้เย็น รุ่น MR-FV25EM-SL WH ปริมาตรภายใน 231 ลบ.เดซิเมตร
จานวน 35 เครื่อง
รายการ จานวน พกิ ดั กาลังไฟฟา้ % Load เวลาใชง้ าน กาลังไฟฟา้ พลงั งานไฟฟ้า คิดเปน็ เงิน
(Watt) (hr/ป)ี (kW) (kWh/ป)ี (บาท/ปี)
ตู้เยน็ R-600a 35 70 70% 8,760 2.45 15,023 54,234
*หมายเหตุ
1. กาหนดใหใ้ ช้อตั ราค่าไฟฟา้ ประจาปี 2561 เท่ากับ 3.61 บาท/หนว่ ย
2. คานวณเวลาใชง้ านจากการเปิดใช้งาน 24 hr/day * 365 day/year = 8,760 hr/year
สรุปผลประหยัดพลังงาน
รายการ ก่อนปรับปรงุ หลังปรับปรงุ หน่วย
กาลงั ไฟฟา้ ทใี่ ชง้ าน 5.1 2.5 kW
พลงั งานไฟฟ้าทใี่ ช้งาน 31,120 15,023 kWh/ปี
ค่าพลงั งานไฟฟ้า 112,343 54,234 บาท/ปี
คา่ พลงั งานไฟฟ้าท่ีประหยัดได้ 16,097 kWh/ปี
Safety facty 15% 13,682 kWh/ปี
ผลประหยัด 49,392 บาท/ปี
เงินลงทนุ รวม 280,000 บาท
ระยะเวลาคนื ทุน 5.67 ปี
*หมายเหตุ
1. กาหนดให้ใช้อตั ราคาไฟฟา้ ประจาปี 2561 เท่ากบั 3.61 บาท/หนว่ ย
155
5.2 แผนการฝึกอบรมและกจิ กรรมเพอ่ื ส่งเสรมิ การอนุรกั ษ์พลงั งานตารางที่5.4 แผนการฝกึ อบรมการ
อนรุ ักษ์พลังงาน ประจาปี 2562
*หมายเหตุ ผู้รบั ผดิ ชอบหมายถงึ บุคคลทีร่ บั ผิดชอบหลกั สูตรฝกึ อบรม
ตารางที่ 5.5 แผนกิจกรรมเพอ่ื ส่งเสรมิ การอนรุ ักษ์พลังงาน ประจาปี 2562
*หมายเหตุ ผู้รับผิดชอบ หมายถึง บุคคลท่ีรบั ผิดชอบกจิ กรรม
156
5.3 การเผยแพร่แผนฝกึ อบรมและกจิ กรรมเพอ่ื ส่งเสรมิ การอนุรักษ์พลังงาน
เพ่ือให้พนักงานทุกคนรับทราบและเข้าร่วมดาเนินการตามแผนฝึกอบรมและกิจกรรมเพ่ือส่งเสริมการ
อนรุ กั ษ์ พลังงานขององคก์ รโดยอาคารไดด้ าเนินการเผยแพร่และดาเนินการดังต่อไปน้ี
วธิ ีการเผยแพรแ่ ผนฝกึ อบรมและกจิ กรรมเพอื่ สง่ เสริมการอนรุ ักษพ์ ลงั งาน
ตดิ ประกาศ โปสเตอร์
จานวนติดประกาศ 2 แหง่ จานวนตดิ ประกาศกี่แห่ง
เอกสารเผยแพร่ เสยี งตามสาย แผ่นพับ วารสารฉบบั สปั ดาห์ละ ….. ครั้ง ช่วงเวลา…...
จดหมายอิเล็กทรอนกิ ส์ การประชมุ พนกั งานของผรู้ บั ผิดชอบ….คนสปั ดาห์ละ ….. ครัง้
ระดบั ของผไู้ ดร้ ับ….. อน่ื ๆ (ระบ)ุ ……………..
หลักฐานหรือเอกสารต่างๆ ที่แสดงถงึ การเผยแพร่แผนฝกึ อบรม
(1) การเผยแพรโ่ ดยการตดิ บอรด์ ประชาสัมพันธบ์ รเิ วณพ้ืนท่ีสว่ นกลาง
รูปที่ 5.1 ภาพการเผยแพรแ่ ผนฝึกอบรมเพื่อส่งเสรมิ การอนุรักษพ์ ลังงาน
157
(ข)การเผยแพรโ่ ดยการตดิ บอรด์ ประชาสมั พนั ธ์บริเวณภายในห้องฝา่ ยงานระบบ
รูปที่5.2 ภาพการเผยแพร่แผนฝึกอบรมเพื่อสง่ เสริมการอนรุ ักษ์พลังงาน
หลกั ฐานหรือเอกสารต่างๆ ท่แี สดงถึงการเผยแพรแ่ ผนกจิ กรรมเพ่ือส่งเสริมการอนุรกั ษ์พลังงาน
(ก) การเผยแพร่โดยการติดบอรด์ ประชาสมั พันธ์บรเิ วณพน้ื ทสี่ ว่ นกลาง
158
รูปท่ี 5.3 ภาพการเผยแพร่แผนกิจกรรมเพ่อื ส่งเสรมิ การอนรุ ักษ์พลังงาน
(ข) การเผยแพรโ่ ดยการตดิ บอร์ดประชาสัมพนั ธบ์ ริเวณภายในหอ้ งฝ่ายงานระบบ
รปู ท่ี 5.4 ภาพการเผยแพรแ่ ผนกจิ กรรมเพ่ือส่งเสรมิ การอนรุ กั ษพ์ ลังงาน
159
ขั้นตอนท่ี 6 การดาเนินการตามแผนอนุรกั ษพ์ ลงั งานการตรวจสอบและวิเคราะหก์ ารปฏบิ ัตติ ามเป้าหมาย
และแผนอนุรักษ์พลังงาและแผนการฝึกอบรม และกิจกรรมเพ่อื สง่ เสรมิ การอนรุ กั ษพ์ ลงั งาน
ลำดบั มำตรกำร สถำนภำพกำรดเนำินกำร หมำยเหตุ
ที่ 1 เปลย่ี นตเู้ ยน็ (Inverte)r
ดำเนินงำนตำมแผน
ไมไดด้ ำเนินกำร
เน่ืองจำก
ล่ำชำ้ เนื่องจำก
ดำเนินกำรตำมแผน
ไมไ่ ดด้ ำำเนินกำร เนื่องจำก
ล่ำชำ้ เนื่องจำก
องจำก
ดเำนินกำรตำมแผน
ไมไ่ ดด้ ำเนินกำร เน่ืองจำก
ลา่ ชา้ เน่อื งจาก
160
6.1 สรปุ ผลการตดิ ตามการดาเนินการ
มาตรการอนรุ กั ษ์พลงั งานคณะทางานดา้ นการจัดการพลงั งานได้ดาเนนิ การติดตามความก้าวหน้า ของ
การปฏิบตั ิตามมาตรการและแผนอนรุ กั ษ์พลงั งานทกี่ าหนดไว้โดยผลการดาเนนิ การสรปุ ไดด้ งั ต่อไปน้ี
ตารางท่ี 6.1 สรุปผลการตดิ ตามการดาเนนิ การตามแผนอนรุ กั ษพ์ ลงั งาน
การตรวจสอบการปฏิบตั ิตามเป้าหมายการอนุรกั ษพ์ ลังงาน
ตารางท่ี 6.2 สรปุ ผลการตรวจสอบการปฏิบัติตามเปา้ หมายการอนุรกั ษ์พลงั งาน
161
ตารางที่ 6.3 ผลการตรวจสอบและวิเคราะห์การปฏิบัติตามเป้าหมายและแผนอนุรักษ์พลังงานสาหรับ
มาตรการดา้ นไฟฟ้าช่อื มาตรการเปลีย่ นตเู้ ย็นประหยดั พลังงาน (Inverter)
ลาดับท่ี
*หมายเหตุ: ระบมุ าตรการเรียงตามลาดบั โดยกรอก 1 แผน ต่อ 1 มาตรการ ปัญหาและอุปสรรคที่เกิดขนึ้
ระหว่าง
ดาเนินการ :
ความคิดเห็นและข้อเสนอแนะ :
มาตรการท่ี 1 เปลีย่ นต้เู ย็นประหยัดพลงั งาน (Inverter)
ก่อนปรับปรุง
เดมิ อาคารใชง้ านตเู้ ยน็ รนุ่ ER2606D WH ปรมิ าตรภายใน 269 ลบ.เดซเิ มตร จานวน 35 เครอื่ ง
*หมายเหตุ
1. กาหนดใหใ้ ช้อตั ราคา่ ไฟฟา้ ประจาปี 2562 เทา่ กบั 3.62 บาท/หน่วย
2. คานวณเวลาใช้งานจากการเปดิ ใชง้ าน 24 hr./day * 365 day/year = 8,760 hr./year
หลังปรบั ปรงุ
ภายหลังอาคารเปล่ียนมาใช้ตู้เย็น รุ่น MR-FV25EM-SL WH ปริมาตรภายใน 231 ลบ.เดซิเมตร จานวน
35 เครอื่ ง
สรุปผลประหยัดพลังงาน 162
รายการ ก่อนปรบั ปรงุ หลังปรบั ปรงุ หนว่ ย
kW
กาลังไฟฟา้ ที่ใชง้ าน 5.1 2.5 kWh/ปี
บาท/ปี
พลงั งานไฟฟา้ ทีใ่ ชง้ าน 31,120 15,023 kWh/ปี
คา่ พลงั งานไฟฟ้า 112,718 54,416 kWh/ปี
บาท/ปี
ค่าพลงั งานไฟฟ้าท่ี 16,097 บาท
ประหยัดได้
ปี
Safety facty 15% 13,682
ผลประหยดั 49,557
เงนิ ลงทุนรวม 280,000
ระยะเวลาคนื ทุน 5.65
*หมายเหตุ 1. กาหนดใหใ้ ชอ้ ตั ราคา่ ไฟฟ้าประจาปี 2562 เทา่ กับ 3.62 บาท/หน่วย
ขั้นตอนท่ี 7 การตรวจตดิ ตามและประเมินการจัดการพลังงาน
7.1 คณะผตู้ รวจประเมนิ การจัดการพลงั งานภายในองคก์ ร
การแตง่ ตั้งคณะผู้ตรวจประเมนิ การจัดการพลงั งานภายในองค์กร
รูปท่ี 7.1 คาส่งั แตง่ ตัง้ คณะผตู้ รวจประเมนิ การจัดการพลังงานภายในองค์กร
163
7.2 การเผยแพรค่ ณะผ้ตู รวจประเมินการจดั การพลังงานภายในองค์กร
เพอ่ื ให้พนักงานทกุ คนรับทราบ คาสง่ั แตง่ ตง้ั คณะผู้ตรวจประเมนิ การจัดการพลงั งานภายในองคก์ ร โดยอาคาร
ไดด้ าเนินการเผยแพรแ่ ละดาเนนิ การดังต่อไปนี้
วธิ ีการเผยแพรค่ ณะ ตดิ ประกาศ □ โปสเตอร์
ผ้ตู รวจประเมนิ การจัด
การพลงั งานภายใน
องคก์ ร
จานวนติดประกาศ 1 แห่ง จานวนติดประกาศ…....แหง่
เอกสารเผยแพร่ □ เสยี งตามสาย
แผน่ พบั /วารสาร...........ฉบับ สัปดาห์ละ….....คร้ัง ชว่ งเวลา….....
จดหมาย □ การประชุมพนกั งาน
อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์
จานวนผ้ไู ด้รบั 80 คน สปั ดาห์ละ…....คร้ัง
ระดบั ของผไู้ ดร้ บั ผูบ้ ริหารของฝ่ายฯ
อ่นื ๆ (ระบ)ุ Intranet of IMPACT BUILDING
หลักฐานหรอื เอกสารต่าง ๆ ที่แสดงถึงการเผยแพร่คณะผู้ตรวจประเมนิ การจัดการพลงั งานใหก้ ับพนักงาน ใน
องค์กรได้รับทราบอย่างท่ัวถงึ
ติดป้ายประชาสัมพันธ์ / Intranet of Impact
รปู ที่ 7.2 เผยแพรค่ าสั่งแตง่ ต้งั คณะผู้ตรวจประเมินการจัดการพลังงานภายในองคก์ ร
164
7.3 ผลการตรวจประเมนิ ภายในองค์กร
ตารางที่ 7.1 การตรวจตดิ ตามการดาเนนิ การจัดการพลังงาน
165
(ต่อ) ตารางที่ 7.1 การตรวจตดิ ตามการดาเนนิ การจัดการพลังงาน
ขน้ั ตอนที่ 8 การทบทวน วิเคราะหแ์ ละแกไ้ ขขอ้ บกพร่องของการจดั การพลงั งาน
ควบคมุ มีการทบทวนผลการดาเนนิ การดา้ นการจัดการพลงั งานโดยได้มกี ารประชมุ ไปแลว้ 1 รวมทง้ั ได้
นาข้อมูลที่ได้จากคณะผู้ตรวจประเมินการจัดการพลังงานภายในองค์กรมาใช้ในการปรับปรุงและแก้ไข
ขอ้ บกพร่องที่เกดิ ขึน้ จากการดาเนนิ การ โดยมีรายละเอียดดังต่อไปนี้
8.1 การทบทวนการดาเนินงานการจดั การพลงั งาน
ตารางท่ี 8.1 การทบทวนการดาเนินงานการจัดการพลงั งาน ประจาปี 2562
หมายเหตุ : ทบทวนการจดั การพลงั งาน 8 ขนั้ ตอนตามกฎหมาย วันพุธท่ี 10 มีนาคม 2563 (วนั จันทรท์ ี่ 8
มนี าคม 2563 Energy Management Review of Director Department 2019)
166
8.2 การเผยแพร่ผลการทบทวน วเิ คราะห์ และแก้ไขขอ้ บกพรอ่ งของการจดั การพลังงาน
เพื่อให้พนักงานทกุ คนรับทราบและติดตามผลการทบทวนวเิ คราะห์ และแก้ไขขอ้ บกพร่องของการจดั
การพลงั งานขององคก์ ร โดยอาคารได้ดาเนนิ การเผยแพร่และดาเนนิ การดงั ต่อไปนี้
วิธีการเผยแพร่ผลการ ตดิ ประกาศ □ โปสเตอร์
ทบทวน วเิ คราะห์และ
แก้ไขข้อบกพร่องของ
การจดั การพลังงาน
จานวนตดิ ประกาศ 1 แหง่ จานวนตดิ ประกาศ…....แห่ง
เสียงตามสาย
เอกสารเผยแพร่ □
สปั ดาห์ละ….....คร้ัง ชว่ งเวลา….....
แผ่นพับ/วารสาร...........ฉบบั □ การประชุมพนกั งาน
จดหมาย สัปดาห์ละ…....คร้งั
อิเล็กทรอนกิ ส์ อื่นๆ (ระบ)ุ Intranet of IMPACT BUILDING
จานวนผไู้ ด้รบั 80 คน
ระดบั ของผูไ้ ดร้ บั ผูบ้ ริหารของฝา่ ยฯ
ติดประกาศป้ายประชาสัมพนั ธ์ / Intranet of IMPACT BUILDING
รูปท่ี 8.1 การเผยแพรผ่ ลการทบทวน วิเคราะห์ และแก้ไขขอ้ บกพร่องของการจดั การพลงั งาน
167
เอกสารแนบท้าย รายงานประชุมทบทวนและภาพดาเนนิ กจิ กรรม
รายงานการจัดการดา้ นพลงั งานโรงแรมแกรนด์ เซนเตอรพ์ อยต์ ราชดาริ ประจาปี 2563
168
เอกสารอา้ งอิง
[1] กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน, คู่มือพัฒนาบุคคลากรภาคปฏิบัติด้านเทคโนโลยีการ
อนุรักษ์พลงั งานในระบบไฟฟา้ แสงสว่าง, 2551
[2] ชาญศักดิ์ อภัยนพิ ฒั น,์ เทคนคิ การออกแบบระบบแสงสว่าง(ฉบบั ปรบั ปรุง), กรงุ เทพฯ : สมาคมสง่ เสริม
เทคโนโลยี (ไทย-ญป่ี ุ่น), 2545
[3] ธนบรู ณ์ ศศภิ านเุ ดช, วิศวกรรมการสอ่ งสวา่ ง, กรงุ เทพฯ : ซเี อด็ ยูเคช่นั , 2521
[4] พิบูลย์ ดิษฐอดุ ม, การออกแบบระบบแสงสวา่ ง, กรงุ เทพฯ : ซเี อ็ดยูเคชั่น, 2521
[5] กลุ่มบริษัท แสงมติ ร กรปุ๊ และ ประสทิ ธ์ิ พิทยพฒั น์ , การออกแบบระบบแสงสวา่ ง, กรงุ เทพฯ , 2543