เล่ม 3 การลบเศษส่วนและจำนวนคละ

แบบฝึกเสรมิ ทักษะคณติ ศาสตร์

เรอ่ื ง เศษสว่ น และการบวก การลบ การคณู การหารเศษสว่ น

เลม่ ที่ 3

การลบเศษสว่ นและจานวนคละ

นางสาวพชั รี ผลาหาญ
ตาแหนง่ ครู วทิ ยฐานะครชู านาญการ
โรงเรยี นวดั ใหมก่ ระทุม่ ลม้ สานกั งานเขตหนองจอก กรงุ เทพมหานคร

เล่ม 3 การลบเศษส่วนและจานวนคละ ก

คานา

แบบฝกึ เสริมทักษะเร่ือง เศษส่วน และการบวก การลบ การคณู การหารเศษสว่ น
ผู้เขียนได้จัดทาขึ้นเพ่ือใช้ในการประกอบการจัดการเรียนการสอนรายวิชาคณิตศาสตร์
รหัสวิชา ค 15101 ช้ันประถมศึกษาปีที่ 5 เพื่อให้นักเรียนมีความรู้ ความเข้าใจ มีทักษะ
คณิตศาสตร์ในการเรียนเร่ือง เศษส่วน และการบวก การลบ การคูณ การหารเศษส่วน
แบบฝึกเสริมทักษะคณิตศาสตร์เร่ือง เศษส่วน และการบวก การลบ การคูณ การหาร
เศษส่วน มีทัง้ หมดจานวน 6 เล่ม ดังน้ี

เล่มที่ 1 เร่ืองการเปรยี บเทยี บเศษส่วนและจานวนคละ
เลม่ ที่ 2 เรือ่ งการบวกเศษส่วนและจานวนคละ
เลม่ ท่ี 3 เรอื่ งการลบเศษส่วนและจานวนคละ
เลม่ ท่ี 4 เรือ่ งการคณู เศษส่วนและจานวนคละ
เล่มที่ 5 เรือ่ งการหารเศษสว่ นและจานวนคละ
เล่มท่ี 6 เร่อื งการบวก ลบ คณู หารระคนของเศษส่วนและจานวนคละ
แบบฝึกเสริมทักษะคณิตศาสตร์ เร่ือง เศษส่วน และการบวก การลบ การคูณ
การหารเศษส่วน เล่มท่ี 3 เร่ืองการลบเศษส่วนและจานวนคละ ประกอบด้วยคาช้ีแจง
สาหรับนักเรียน สาระ มาตรฐานการเรียนรูแ้ ละตัวช้ีวดั สาระการเรยี นรู้ จุดประสงค์การ
เรียนรู้ แบบทดสอบก่อนเรยี น ใบความรู้ แบบฝึกเสริมทกั ษะ แบบทดสอบหลังเรียน เฉลย
แบบทดสอบก่อนเรียน เฉลยแบบฝึกเสริมทักษะ เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน ซ่ึงผู้จัดทา
ได้ออกแบบเพ่ือพัฒนาทักษะคณิตศาสตร์ เรื่องเศษส่วน และการบวก การลบ การคูณ
การหารเศษส่วน เป็นการช่วยให้นักเรียนมีความรู้ความเข้าใจเก่ียวกับเศษส่วน และการ
บวก การลบ การคูณ การหารเศษส่วนมากย่ิงขึ้น และส่งผลให้นักเรียนมีผลสัมฤทธ์ิ
ทางการเรียนรายวิชาสูงขึ้น อีกทั้งแบบฝึกเสริมทักษะคณิตศาสตร์เล่มน้ี เป็นส่ือที่มี
ประโยชนอ์ ย่างย่ิงในกิจกรรมการเรียนการสอนเพอื่ ให้นักเรียนบรรลุผลตามตัวชวี้ ดั ทต่ี ้ังไว้

พชั รี ผลาหาญ
ครู วิทยฐานะครูชานาญการ

เล่ม 3 การลบเศษส่วนและจานวนคละ ข

สารบญั

หนา้
คานา.................................................................................................................. ก
สารบัญ.............................................................................................................. ข
สารบญั (ต่อ)..................................................................................................... ค
คาชี้แจงการใชแ้ บบฝกึ เสรมิ ทักษะคณิตศาสตร์................................................. 1
คาชี้แจงการใช้แบบฝกึ เสรมิ ทักษะคณติ ศาสตร์สาหรับครู................................. 2
คาชี้แจงการใช้แบบฝึกเสริมทกั ษะคณิตศาสตร์สาหรบั นักเรียน........................ 4
ขั้นตอนการเรยี นโดยแบบฝึกเสรมิ ทกั ษะคณิตศาสตร์........................................ 5
สาระและมาตรฐานการเรยี นร/ู้ ตวั ชว้ี ัด............................................................... 6
จุดประสงคก์ ารเรยี นร.ู้ ........................................................................................ 7
สาระการเรยี นรู้................................................................................................... 8
สาระสาคัญ.......................................................................................................... 8
ระยะเวลาท่ใี ช้....................................................................................................... 8
แบบทดสอบกอ่ นเรียน......................................................................................... 9
ใบความรทู้ ่ี 1 การลบเศษสว่ นและจานวนคละทมี่ ตี ัวสว่ นของเศษสว่ นเท่ากนั ..... 12

แบบฝกึ เสริมทักษะท่ี 1...................................................................... 15
แบบฝกึ เสริมทกั ษะท่ี 2..................................................................... 16
ใบความรทู้ ่ี 2 การลบเศษสว่ นและจานวนคละทม่ี ตี ัวสว่ นของเศษสว่ นไมเ่ ทา่ กนั ... 17
แบบฝกึ เสริมทกั ษะท่ี 3........................................................................ 21
แบบฝกึ เสริมทักษะที่ 4........................................................................ 22
ใบความร้ทู ่ี 3 โจทย์ปญั หาการบวก การลบเศษสว่ นและจานวนคละ................... 23
แบบฝกึ เสรมิ ทกั ษะที่ 5........................................................................ 28

เลม่ 3 การลบเศษสว่ นและจานวนคละ ค

สารบญั (ตอ่ )

หนา้
แบบทดสอบหลังเรียน........................................................................................... 34
เฉลยแบบทดสอบก่อนเรยี น................................................................................... 37
เฉลยแบบฝกึ เสรมิ ทักษะที่ 1.................................................................................. 38
เฉลยแบบฝึกเสริมทักษะที่ 2.................................................................................. 39
เฉลยแบบฝกึ เสรมิ ทกั ษะที่ 3.................................................................................. 40
เฉลยแบบฝึกเสริมทกั ษะท่ี 4.................................................................................. 41
เฉลยแบบฝึกเสรมิ ทักษะท่ี 5.................................................................................. 43
เฉลยแบบทดสอบหลงั เรียน................................................................................... 48
บรรณานกุ รม....................................................................................................... 49
ภาคผนวก.............................................................................................................. 50

กระดาษคาตอบแบบทดสอบก่อนเรียน............................................. 51
กระดาษคาตอบแบบทดสอบหลังเรยี น............................................... 52
ตารางบันทกึ คะแนนแบบฝึกเสรมิ ทกั ษะ............................................ 53
ตารางบนั ทึกคะแนนทดสอบก่อนเรียนและหลัง................................. 53

เล่ม 3 การลบเศษส่วนและจานวนคละ 1

คาชแี้ จงการใชแ้ บบฝกึ เสรมิ ทกั ษะคณติ ศาสตร์

แบบฝกึ เสริมทกั ษะกลมุ่ สาระการเรยี นรู้คณิตศาสตร์ เล่ม 3 เรื่อง การลบเศษสว่ น
และจานวนคละ เป็นแบบฝึกเสริมทักษะท่ีจัดทาข้ึนเพื่อแก้ปัญหาการเรียนการสอน
คณิตศาสตร์และยกระดับผลสัมฤทธ์ิทางการเรียนกลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ให้
สงู ขน้ึ แบบฝกึ เสริมทักษะในในแตล่ ะกจิ กรรม ได้สรุปแนวคิดทสี่ าคญั ๆ ในบทเรยี นทาให้
ผเู้ รยี นเกิดความรู้ ความเข้าใจตามเนือ้ หาของหลักสตู ร
จดุ มงุ่ หมายในการจัดทา

1. เพอื่ ใช้เปน็ สื่อประกอบการจัดการเรียนการสอนกลุ่มสาระการเรยี นรู้
คณิตศาสตร์

2. เพ่ือใชเ้ ป็นส่อื ในการพัฒนาทักษะกระบวนการคิดทางคณติ ศาสตร์
ของนกั เรยี น

3. เพ่ือให้นักเรยี นมคี วามรแู้ ละเขา้ ใจในเร่ือง การลบเศษสว่ นและจานวน
คละและมีผลการเรียนรคู้ ณิตศาสตร์ผ่านเกณฑป์ ระเมินทกี่ าหนด

4. เพ่ือให้นักเรียนฝึกทกั ษะในด้านการทางานให้เปน็ ระเบยี บ มวี นิ ยั
มคี วามซ่ือสัตย์ต่อตนเองและผูอ้ นื่

5. สง่ เสรมิ ให้นกั เรียนร้จู กั วิเคราะห์ คน้ ควา้ หาคาตอบ และบูรณาการเพือ่
นาสกู่ ารเรยี นรู้ด้วยตนเอง

เลม่ 3 การลบเศษสว่ นและจานวนคละ 2

คาชแ้ี จงการใชแ้ บบฝกึ เสรมิ ทกั ษะคณติ ศาสตร์
สาหรบั ครูผสู้ อน

การใชแ้ บบฝกึ ทกั ษะคณิตศาสตร์ เร่อื ง เศษส่วน และการบวก การลบ การคูณ
การหารเศษส่วน ชนั้ ประถมศกึ ษาปที ี่ 5 รายวชิ าคณิตศาสตร์พ้นื ฐาน รหัสวิชา ค 15101
หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เศษส่วน และหน่วยการเรียนรู้ที่ 2 การคูณและการหารเศษส่วน
ครูผู้สอนเป็นผู้ที่มีบทบาทสาคัญท่ีจะช่วยให้การดาเนินการเรียนรู้ของนักเรียนบรรลุ
วัตถุประสงค์ ดังน้ัน ครูผู้สอนจึงควรศึกษารายละเอียดเกี่ยวกับการปฏิบัติตนก่อนท่ีจะใช้
แบบฝึกทักษะคณิตศาสตร์ เร่ือง เศษส่วน และการบวก การลบ การคูณ การหาร
เศษส่วน ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ดงั นี้

1. ครตู อ้ งศกึ ษาแบบฝึกเสรมิ ทักษะคณติ ศาสตร์ เรอ่ื ง เศษสว่ น และการบวก การ
ลบ การคูณ การหารเศษส่วน ชั้นประถมศึกษาปีท่ี 5 และอ่านเน้ือหาสาระอย่างละเอียด
รอบคอบ พรอ้ มทง้ั ทาความเข้าใจกบั เนอ้ื หาทกุ ชดุ กอ่ นการใช้งาน

2. ครเู ตรยี มแบบฝึกเสริมทกั ษะคณิตศาสตร์ เร่ือง เศษสว่ น และการบวก การลบ
การคูณ การหารเศษส่วน ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ให้ครบถ้วนและเพียงพอกับจานวน
นักเรยี น

3. ครูเตรยี มเครอื่ งมือวดั และประเมนิ ผล เพ่อื ใหท้ ราบความกา้ วหนา้ ของนกั เรยี น
4. ครูช้ีแจงให้นักเรียนทราบลาดับข้ันตอน วิธีสอนของครู และประโยชน์ที่ได้จาก
การเรียน โดยใช้แบบฝึกเสริมทักษะคณิตศาสตร์ เร่ือง เศษส่วน และการบวก การลบ
การคูณ การหารเศษส่วน ช้ันประถมศกึ ษาปีท่ี 5 อย่างชัดเจน
5. ครูช้ีแจงให้นักเรียนทราบเก่ียวกับบทบาทของนักเรียนในการเรียน โดยใช้แบบ
ฝึกเสริมทักษะคณิตศาสตร์ เรื่อง เศษส่วน และการบวก การลบ การคูณ การหาร
เศษส่วน ชั้นประถมศึกษาปีท่ี 5 ให้เข้าใจ และเน้นย้าเร่ืองความซื่อสัตย์สุจริตในระหว่าง
การเรียน โดยไม่ลอกเพ่ือน ไม่ใหเ้ พ่อื นทาให้ หรือไมด่ ูเฉลยก่อนลงมอื ทาดว้ ยตนเอง
6. ครูแจง้ จดุ ประสงค์การเรยี นรู้ใหน้ กั เรียนทราบ
7. ดาเนนิ การสอนตามกิจกรรมทกี่ าหนดไว้ในแผนการจัดการเรยี นรู้

เล่ม 3 การลบเศษส่วนและจานวนคละ 3

8. ให้นักเรยี นศึกษาเนอ้ื หา และทาแบบฝึกเสริมทกั ษะคณติ ศาสตร์ เร่ือง เศษสว่ น
และการบวก การลบ การคูณ การหารเศษส่วน ชนั้ ประถมศกึ ษาปีท่ี 5

9. ครูสังเกตความต้ังใจของนักเรียน ความสนใจในการเรียน การทางานร่วมกัน
เป็นกลุ่มของนักเรียนทุกกลุ่มอย่างใกล้ชิด ถ้ากลุ่มใดมีปัญหา ครูจะได้ทาการช่วยเหลือได้
ทนั ที

10. เวลาในการจดั กิจกรรมการเรียน โดยใชแ้ บบฝกึ ทักษะ เรื่อง เศษส่วน และการ
บวก การลบ การคูณ การหารเศษส่วน ช้นั ประถมศกึ ษาปที ี่ 5 ของนกั เรยี นในแต่ละคน
หรือแตล่ ะกลมุ่ อาจจะไมเ่ ทา่ กัน ครคู วรยดื หย่นุ ตามความเหมาะสม ตามสถานการณ์

11. ให้นักเรียนทาแบบทดสอบหลงั เรยี น เพอ่ื ประเมินความกา้ วหน้าของนกั เรยี น
12. การสรปุ บทเรียน ควรเปน็ กจิ กรรมรว่ มกนั ของนักเรียนทกุ กลุ่ม หรือแต่ละกลมุ่
สง่ ตวั แทนมารว่ มอภปิ รายเรื่องทีเ่ รยี นมา
13. ในกรณีที่นักเรียนคนใดขาดเรียน ให้นักเรียนศึกษาเป็นรายบุคคลนอกเวลา
เรียน จากแบบฝึกเสริมทักษะ เรื่อง เศษส่วน และการบวก การลบ การคูณ การหาร
เศษส่วน ช้นั ประถมศกึ ษาปที ี่ 5
14. การจัดชน้ั เรียน อาจจัดใหน้ กั เรยี นศึกษาเป็นรายบคุ คล หรือรายกลุ่มก็ได้
15. ครูแจ้งคะแนนใหน้ กั เรยี นทราบและชมเชยนกั เรียนพร้อมให้คาแนะนาเพ่ิมเติม

เลม่ 3 การลบเศษส่วนและจานวนคละ 4

คาชแ้ี จงการใชแ้ บบฝกึ เสรมิ ทกั ษะคณติ ศาสตร์
สาหรบั นกั เรยี น

การใช้แบบฝึกเสริมทักษะคณิตศาสตร์ เรื่อง เศษส่วน และการบวก การลบ
การคณู การหารเศษสว่ น ชนั้ ประถมศกึ ษาปที ี่ 5 รายวิชาคณติ ศาสตร์พืน้ ฐาน รหัสวชิ า
ค 15101 หน่วยการเรียนรู้ท่ี 1 เศษส่วน และหน่วยการเรียนรู้ท่ี 2 การคูณและการหาร
เศษสว่ น นักเรยี นควรปฏบิ ตั ติ ามคาแนะนา ดังน้ี

1. อ่านคาชี้แจงเก่ียวกับแบบฝึกเสริมทักษะคณิตศาสตร์ เรื่อง เศษส่วน และการ
บวก การลบ การคูณ การหารเศษส่วน ชั้นประถมศึกษาปที ่ี 5 สาหรบั นกั เรยี นให้เขา้ ใจ
ก่อนศกึ ษาเนื้อหา ทากิจกรรม หรอื แบบฝึกเสริมทักษะทุกครง้ั

2. นักเรียนต้องศึกษาเนื้อหา ก่อนทาแบบฝึกเสริมทักษะคณิตศาสตร์ เร่ือง
เศษส่วน และการบวก การลบ การคูณ การหารเศษส่วน ชั้นประถมศึกษาปีท่ี 5 ทุก
คร้ัง ถ้านักเรียนทาไม่ได้ให้นักเรียนกลับไปศึกษาเนื้อหาและตัวอย่างใหม่อีกครั้ง หรือ
ปรึกษาครผู สู้ อน

3. เม่ือนักเรียนทาแบบฝึกเสริมทักษะคณิตศาสตร์ เรื่อง เศษส่วน และการบวก
การลบ การคูณ การหารเศษส่วน ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 เสร็จเรียบร้อยให้นักเรียน
เปลี่ยนกันตรวจแบบฝึกตามท่ีครูเฉลย และบันทึกคะแนนที่ได้ จากนั้นร่วมกันสรุปองค์
ความรู้ โดยครผู ู้สอนคอยชีแ้ นะแนวทางและอธบิ ายเพิ่มเตมิ

4. นักเรียนทาแบบทดสอบหลังเรียน เพ่ือประเมินความรู้ของตนเอง หลังจาก
การศึกษาและทาแบบฝึกเสริมทักษะคณิตศาสตร์ เรื่อง เศษส่วน และการบวก การลบ
การคณู การหารเศษส่วน ชั้นประถมศกึ ษาปที ่ี 5 จบแลว้

5. ในการทาแบบฝึกเสริมทักษะคณติ ศาสตร์ เร่ือง เศษสว่ น และการบวก การลบ
การคูณ การหารเศษส่วน ช้ันประถมศกึ ษาปีที่ 5 และทาแบบทดสอบหลังเรียน นักเรียน
ต้องพยายามทาดว้ ยความตั้งใจ และมคี วามซอื่ สัตยส์ จุ รติ ตอ่ ตนเองให้มากท่สี ุด

เล่ม 3 การลบเศษสว่ นและจานวนคละ 5

ขน้ั ตอนการเรยี น
โดยใชแ้ บบฝกึ เสรมิ ทกั ษะคณติ ศาสตร์

1. อา่ นคาชแี้ จงสาหรบั นักเรยี น

2. ทาแบบทดสอบก่อนเรียน

3. ศกึ ษาแบบฝกึ เสรมิ ทกั ษะคณิตศาสตร์
โดยการปฏบิ ัตกิ จิ กรรม ดงั นี้
- ศกึ ษาเนื้อหา

- ทาแบบฝึกเสรมิ ทกั ษะ

- ตรวจแบบฝึกเสริมทักษะ

ไมผ่ ่านเกณฑ์

4. ทาแบบทดสอบหลงั เรยี น

ผ่านเกณฑ์ 75 % ขึ้นไป
5. ศกึ ษาแบบฝกึ เสรมิ ทกั ษะตอ่ ไป

เลม่ 3 การลบเศษสว่ นและจานวนคละ 6

สาระและมาตรฐานการเรยี นร/ู้ ตัวชว้ี ดั

สาระที่ 1 จานวนและพีชคณิต
มาตรฐาน ค 1.1 เขา้ ใจความหลากหลายของการแสดงจานวน ระบบจานวน

การดาเนินการของจานวน ผลทเี่ กิดข้ึนจากการดาเนินการ
สมบตั ิของการดาเนนิ การ และนาไปใช้

ตวั ชว้ี ัด
ค 1.1 ป.5/3 หาผลบวก ผลลบของเศษสว่ นและจานวนคละ
ค 1.1 ป.5/5 แสดงวิธหี าคาตอบของโจทย์ปญั หาการบวก การลบ
การคณู การหารเศษสว่ น 2 ข้ันตอน

เล่ม 3 การลบเศษสว่ นและจานวนคละ 7

จุดประสงคก์ ารเรยี นรู้

ดา้ นความรู้ นกั เรยี นสามารถ

1. อธบิ ายเก่ียวกบั การลบเศษส่วนและจานวนคละที่มตี ัวสว่ นของเศษสว่ น
เท่ากันได้

2. แสดงวธิ ีทาหาคาตอบของการลบเศษส่วนและจานวนคละท่มี ีตวั ส่วน
ของเศษส่วนเท่ากนั ได้

3. อธบิ ายเกย่ี วกับการลบเศษสว่ นและจานวนคละทม่ี ตี ัวสว่ นของเศษสว่ น
ไม่เท่ากนั ได้

4. แสดงวธิ ที าหาคาตอบของการลบเศษสว่ นและจานวนคละที่มตี ัวสว่ น
ของเศษสว่ นไมเ่ ท่ากันได้

5. หาคาตอบของโจทยป์ ัญหาการบวก การลบเศษส่วนและจานวนคละได้
6. วิเคราะห์โจทยป์ ญั หาและเขียนแสดงวิธที าการบวก การลบเศษสว่ นและ
จานวนคละทกี่ าหนดใหไ้ ด้
ดา้ นทกั ษะและกระบวนการ : นกั เรียนมคี วามสามารถใน
1. การส่อื สารและการสอ่ื ความหมายทางคณติ ศาสตร์
2. การให้เหตุผล
3. การเชือ่ มโยง
4. การทางานกลมุ่
ดา้ นคณุ ลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ : นักเรียน
1. มวี นิ ยั
2. ใฝ่เรยี นรู้
3. ม่งุ มนั่ ในการทางาน

เล่ม 3 การลบเศษสว่ นและจานวนคละ 8

สาระการเรยี นรู้

1. การลบเศษส่วนและจานวนคละทมี่ ตี ัวส่วนของเศษส่วนเท่ากนั
2. การลบเศษสว่ นและจานวนคละทมี่ ีตัวสว่ นของเศษสว่ นไม่เทา่ กนั
3. การแก้โจทย์ปัญหาการบวก การลบเศษสว่ นและจานวนคละ

สาระสาคญั

1. การลบเศษสว่ นท่ีมตี ัวส่วนเทา่ กนั ใหน้ าตัวเศษลบกัน โดยตัวสว่ นคงเดมิ
2. การลบจานวนคละท่ตี ัวสว่ นของเศษสว่ นเทา่ กัน สามารถนาจานวนนบั ลบกับจานวน
นบั และเศษสว่ นบลบกันเศษสว่ นไดเ้ ลย แต่ข้อควรระวังในการลบเศษสว่ นต้องตรวจสอบก่อน
ว่าเศษส่วนที่อยู่ข้างหน้าต้องมากกว่าเศษส่วนท่ีอยู่ข้างหลังจึงจะสามารถลบกันได้เลย แต่ถ้า
เศษส่วนน้อยกว่าตัวข้างหลังต้องทาการแปลงจานวนคละให้เป็นเศษเกินท้ังหมดก่อนจึงจะ
สามารถลบกันได้
3. การลบเศษส่วนท่มี ีตัวสว่ นไม่เท่ากนั จะต้องทาตวั ส่วนใหเ้ ทา่ กันก่อน
แลว้ จงึ หาผลลบ
4. การลบจานวนคละท่มี ตี ัวสว่ นของเศษส่วนไม่เทา่ กัน ทาไดโ้ ดยหาผลลบ
ของจานวนนบั และหาผลลบของเศษสว่ น แลว้ เขียนผลลบในรูปจานวนคละ
5. การแก้โจทยป์ ญั หาการบวก การลบเศษสว่ นและจานวนคละใช้กระบวนการ
แกโ้ จทยปญั หา 4 ขนั้ คอื การทาความเขา้ ใจโจทย์ การวางแผนแก้ปัญหา การแก้ปัญหา
โดยเขียนเป็นประโยคสัญลักษณ์ แสดงวิธีทาเป็นลาดับขั้นตอน แล้วจึงหาคาตอบ และการ
ตรวจสอบความสมเหตสุ มผลของคาตอบ

ระยะเวลาทใี่ ช้ 3 ชวั่ โมง

เลม่ 3 การลบเศษสว่ นและจานวนคละ 9

แบบทดสอบกอ่ นเรยี น
เรอื่ ง การลบเศษสว่ นและจานวนคละ

คาชแี้ จง 1. ให้นักเรียนเลอื กคาตอบที่ถูกที่สุดเพียงข้อเดียว แล้วเขียนเคร่อื งหมาย (x)
บนตัวเลอื กในกระดาษคาตอบ

2. แบบทดสอบเปน็ แบบปรนัย 4 ตัวเลือก จานวน 10 ข้อ ข้อละ 1 คะแนน
รวม 10 คะแนน

1) 25 - 9 = คาตอบทถ่ี กู ตอ้ งท่สี ดุ คือข้อใด
11 11

ก. 1151 ข. 1 2
11

ค. 1 3 ง. 1 4
11 11

2) 55 - 10 = คาตอบท่ถี ูกตอ้ งทสี่ ุดคอื ขอ้ ใด
16 8

ก. 5 ข. 2136
24

ค. 1136 ง. 3146
5 =  คาตอบทถ่ี กู ตอ้ งทีส่ ุดคอื ข้อใด
3) 6 - 7

ก. 527 ข. 627

ค. 5 ง. 571
14

4) 5175 - 2145 = คาตอบทถ่ี ูกตอ้ งทส่ี ุดคอื ขอ้ ใด

ก. 6 ข. 3145
15

ค. 351 ง. 451

เลม่ 3 การลบเศษสว่ นและจานวนคละ 10

5) 581 - 41162 = คาตอบทถี่ ูกตอ้ งที่สดุ คอื ข้อใด

ก. 3 ข. 11161
8

ค. 21161 ง. 3
16

6) 69 - 151 = คาตอบที่ถกู ต้องที่สุดคือข้อใด
20

ก. 2145 ข. 241

ค. 3145 ง. 341

7) เชือกเส้นหน่ึงยาว 12 เมตร ตัดออกเปน็ 2 สว่ น สว่ นแรกยาว 541 อีก
ส่วนหนึง่ ยาวก่ีเมตร เขียนเป็นประโยคสญั ลกั ษณต์ รงกบั ขอ้ ใด
ก. 12 - 541 = 

ข. 12 x 541 = 

8) มคนงี ..า้ ส(ม้ 112ส2า÷ย÷ช52อู 4)ย1 ใู่ -น=ข5ว41ด =48  เทนา้ สม้ สายชใู สข่ วดอกี 2 ลติ ร มี
8
ลติ ร

นา้ ส้มสายชูอยใู่ นขวดรวมกีล่ ิตร สว่ นทใ่ี ช้ ตวั หนา ในโจทยเ์ รียกว่าอะไร

ก. ส่ิงทีโ่ จทยก์ าหนด

ข. สิ่งท่โี จทยถ์ ามหา

ค. สิ่งทีโ่ จทยว์ างแผนแกป้ ญั หา

ง. ส่งิ ที่โจทย์วธิ เี จยี นประโยคสญั ลักษณ์

เล่ม 3 การลบเศษส่วนและจานวนคละ 11

9) “ แม่ซ้ือลกู ช้นิ เน้ือ 231 กิโลกรมั ซือ้ ลูกชนิ้ หมู 161 กโิ ลกรมั แมซ่ อ้ื ของหนกั
กกี่ โิ ลกรมั ” สว่ นทีใ่ ช้ ตวั หนา ในโจทย์เรียกว่าอะไร
ก. สิง่ ท่โี จทยก์ าหนด

ข. สง่ิ ทีโ่ จทย์ถามหา

ค. สิ่งท่ีโจทยว์ างแผนแก้ปญั หา

ง. สิ่งทโี่ จทยว์ ิธเี จยี นประโยคสัญลักษณ์

10) คณุ พ่อมที ี่ดนิ 521 ไร่ คณุ อามที ีด่ ินมากกวา่ คณุ พ่อ 223 ไร่ คุณอามี
ทด่ี นิ กไ่ี ร่

ก. 351 ไร่ ข. 527 ไร่
ค. 861 ไร่ ง. 951 ไร่

แบบทดสอบออนไลน์

เลม่ 3 การลบเศษสว่ นและจานวนคละ 12

ใบความรทู้ ี่ 1
เรอื่ ง การลบเศษสว่ นและจานวนคละทม่ี ตี วั สว่ นของเศษสว่ นเทา่ กัน

การลบเศษสว่ นทตี่ วั สว่ นเทา่ กนั

พจิ ารณาการบวกเศษส่วนต่อไปน้ี
5 2
- 7 =
7

5 5 - 2 = 5-2
7 7 7 7

2 = 3
7 7
3
7

การลบเศษสว่ นที่มตี วั สว่ นเท่ากนั ทาได้โดยนาตวั เศษลบ
กับตัวเศษ โดยมตี วั สว่ นคงเดมิ

ตัวอยา่ งท่ี 1 7 - 3 =
8
8

วธิ ีทา 7 - 3 = 7-3 ต้องทา 4 ใหเ้ ปน็ เศษส่วนอย่างต่าได้ 1
8 8 8 8 2

= 4 วธิ คี ิด 4 = 4 ÷ 4 = 1
8 8 8 ÷ 4 2
41
= 1 หรือ 82 = 1
2 2

ตอบ ๑
๒

เลม่ 3 การลบเศษส่วนและจานวนคละ 13

ตวั อยา่ งที่ 2 -33 =
5
5 0
5
วิธีทา 3 - 3 = 3- 3 มคี ่าเทา่ กับ 0
5 5 5
วธิ ีคิด 0 ÷ 5 ได้ 0
0
= 0 5 = 0
5

=0

ตอบ ๐

ตวั อย่างที่ 3 21- 2 =
19
19

วธิ ที า 21 - 2 = 21 - 2 19 เขียนในรปู จานวนนบั ได้ 1
19 19 19 19
วิธคี ิด 19÷19 ได้ 1
19 19
= 19 19 =1

=1

ตอบ ๑

ผลลบทไี่ ด้ควรเปน็ “รูปอย่างงา่ ย” ซึง่ อาจ
อยูใ่ นรปู เศษสว่ นอย่างตา่ จานวนคละ
จานวนนับ หรอื ศนู ย์

เล่ม 3 การลบเศษสว่ นและจานวนคละ 14

การลบจานวนคละทม่ี ตี วั สว่ นของเศษสว่ นเทา่ กนั

วิธีท่ี 1 นาจานวนนับลบกบั จานวนนบั และนาตัวเศษลบกับตวั เศษโดยตวั ส่วนคงเดิม

ตวั อย่างท่ี 4 81153 - 4185 = 8 จานวนคละเปน็
81153 - 4185 = 13 15 จานวนท่เี ขียนในรูป
วธิ ีทา (8 + 15 ) - ( 4 + )
จานวนนับกับ
= (8 - 4) + ( 13 - 8 ) เศษสว่ นแท้
15 15
5 4155
= 4 + 15 = 5 ทาเปน็ เศษส่วนอย่างตา่ โดย
15
= 431 นา 5 มาหารทง้ั เศษและส่วน
ดังนนั้ 4155 = 431
ตอบ ๔๑๓

วธิ ีท่ี 2 เขยี นจานวนคละในรูปเศษเกินกอ่ น แล้วจงึ หาผลลบ

ตวั อยา่ งท่ี 5 5191 - 3171 = เขียนจานวนคละในรูป
เศษเกินแลว้ หาผลลบ

วธิ ที า 7 - 3191 = 62 - 42
511 11 11

= 20 20 ควรตอบเป็นจานวนคละ
11 11
20 ÷ 11 ได้ 1 เศษ 9
= 1191 20 = 1191
ตอบ ๑๑๙๑ 11

ข้อควรระวัง ในการลบเศษส่วน แตถ่ ้า เศษส่วนที่อย่ขู า้ งหนา้ นอ้ ย
ต้องตรวจสอบก่อนวา่ กวา่ เศษส่วนทีอ่ ยขู่ ้างหลังจะตอ้ ง
เศษส่วนที่อยขู่ า้ งหนา้ ต้องมากกว่า ใชว้ ิธีท่ี 2 นะคะ เมอ่ื ศกึ ษา
เศษส่วนที่อยู่ข้างหลงั ตัวอย่างเข้าใจดแี ลว้ ไปทาแบบฝกึ
จึงสามารถใช้วิธที ่ี 1 ได้ เสรมิ ทกั ษะกันตอ่ เลยคะ

เล่ม 3 การลบเศษส่วนและจานวนคละ 15

แบบฝกึ เสรมิ ทกั ษะที่ 1

คาชแ้ี จง จงหาคาตอบของเศษสว่ นตอ่ ไปน้ีใหถ้ กู ตอ้ งและตอบเปน็ รปู อยา่ งง่าย
(ขอ้ ละ 1 คะแนน)

ตวั อยา่ ง 8 - 3 = 5 วธิ ีคดิ 759 - 491 = (7-4) + ( 5 − 1 )
9 9 9 9 9
= 3+49 = 349
759 491 68 37 31 349
759 - 491 4 หรอื - = 9 - 9 = 9 =
39
=

1) 3 - 2 = …………… 6) 451 - 253 = ……………
8 8

2) 5 - 2 = …………… 7) 1157 - 337 = ……………
9 9

3) 19 - 8 = …………… 8) 891 - 479 = ……………
20 20

4) 14 - 11 = …………… 9) 478 - 348 = ……………
15 15

5) 55 - 22 = …………… 10) 8172 - 5142 = ……………
73 73

คะแนนทไี่ ด้ .........................คะแนน

เลม่ 3 การลบเศษสว่ นและจานวนคละ 16

แบบฝกึ เสรมิ ทกั ษะที่ 2

คาชแี้ จง จงแสดงการหาผลลบและตอบเปน็ รูปอย่างงา่ ย (ขอ้ ละ 2 คะแนน)

ตัวอย่าง

16 - 8 = 16 - 8 1) 47 - 8 =
18 18 18 39 39

= 8
18

= 8÷2 = 4
18÷2 9
๔
ตอบ ๙

2) 14 - 10 3) 23 - 23
22 22 55 55

4) 6151 - 4161 5) 728 - 281

คะแนนทไี่ ด้ .........................คะแนน

เลม่ 3 การลบเศษส่วนและจานวนคละ 17

ใบความรทู้ ี่ 2
เรอ่ื ง การลบเศษสว่ นและจานวนคละทมี่ ตี วั สว่ นของเศษสว่ นไมเ่ ทา่ กนั

การลบเศษสว่ นทม่ี ตี วั สว่ นไมเ่ ทา่ กนั

พจิ ารณา 4 - 1 = 1 = 6 ต้องทาเศษส่วนใหม้ ี
6 3 3 ตวั ส่วนเท่ากันกอ่ น

4

6 4 1 4 (31 × 22)
6 3 6 ×
- = -

1 = 4 - 2
3 6 6

4 = 2 = 1
6 6 3

2 ทาเปน็ เศษส่วน
6
1
1 หรอื 2 อย่างต่าได้ 3
3 6

การลบเศษส่วนทม่ี ตี วั สว่ นไม่เทา่ กนั จะตอ้ งทาตวั ส่วนใหเ้ ท่ากนั
กอ่ น แล้วจงึ หาผลลบ ดตู วั อย่างเพ่ิมเตมิ กนั ต่อเลยค่ะ

ตัวอยา่ งท่ี 1 11 - 4 = ทา 4 ใหต้ ัวสว่ นเปน็ 18
18 9 9
4
วธิ ีทา 11 - 9 = 11 - (49 × 22) โดยการคูณดว้ ย 2 ทั้งตัว
18 18 ×
เศษและตัวส่วน
x12 = 11 - 8
9 9 18 18 18
18 18 36 3 1
= 18 = 6 ทา 3 ให้เป็นเศษส่วนอย่างต่าได้ 1
18 6
ตอบ ๑ 3÷3 1
๖ วิธีคิด 18÷3 = 6

เลม่ 3 การลบเศษสว่ นและจานวนคละ 18

ทา 5 ให้ตัวส่วนเปน็ 4
1
โดยการคณู 4 ทั้งตวั
ตวั อยา่ งท่ี 2 5 - 3 =
4 เศษและตัวส่วน

วิธที า 5 - 3 = (51 × 44) - 3 17 441
4 × 4 4
เขียนในรปู จานวนคละได้
5 เป็นจานวนนบั มี = 20 - 3
สว่ นเป็น 1 4 4 วิธีคดิ 17÷4 ได้ 4 เศษ 1
17 441
= 17 ดังน้ัน 4 =
4
x 1234
1 1234 = 441
4 4 8 12 16

ตอบ ๔๔๑

9 3 ทา 3 ให้ตวั ส่วนเป็น 15
5 5
ตัวอยา่ งท่ี 3 15 - = โดยการคูณด้วย 3 ทงั้ ตวั

วิธที า 9 - 3 = 9 - (35×× 33) เศษและตัวสว่ น
15 5 15
9 9
= 15 - 15 x 123
5 5 10 15
0 เขยี นในรูป = 0 15 15 30 45
15 15
อย่างง่ายได้ 0

=0

ตอบ ๐

วธิ ีท่ีสามารถหาตวั ส่วนที่เท่ากนั ได้ดว้ ย นาตัวสว่ นท้ังสองมาท่องสูตร
คณู ดูว่า ผลลพั ธน์ อ้ ยที่สดุ ทเ่ี ทา่ กนั ของตวั สว่ นทัง้ สอง คือเท่าไร แลว้
ทาสว่ นใหเ้ ทา่ กบั ผลลพั ธ์นนั้ โดยหาจานวนนับคณู ทง้ั เศษและส่วน

ผลลบที่ไดจ้ ากการลบเศษสว่ นควรทาให้อยใู่ น
“รปู อยา่ งงา่ ย ” นนั่ คอื อย่ใู นรูปของเศษส่วน
อยา่ งต่า จานวนคละ จานวนนบั หรอื ศนู ย์

เล่ม 3 การลบเศษสว่ นและจานวนคละ 19

การลบจานวนคละทมี่ ตี วั สว่ นของเศษสว่ นไมเ่ ทา่ กนั

วธิ ีท่ี 1 นาจานวนนบั ลบกับจานวนนับ และนาเศษสว่ นมาลบกันโดยต้องทาตัวส่วนให้
เท่ากันก่อน แลว้ จึงนาเศษมาลบกันโดยตัวสว่ นคงเดิม

ตัวอยา่ งที่ 4 823 - 7 =  7 ทาใหเ้ ป็นจานวนคละ
วิธีทา - 5
8523 7 7÷5 ได้ 1 เศษ 2
5 = 832 - 152
ดงั นน้ั 7 = 152
5
2 2
2 = (8 - 1) + 3 - 5
3
ทา ให้ตัวส่วนเปน็ 15 2×5 2× 3
3×5 5×3
โดยการคูณด้วย 5 ทง้ั ตวั เศษ =7+ - x35
1 35
และตัวส่วน 2 6 10
2 10 6 3 9 15
ทา 5 ให้ตวั สว่ นเปน็ 15 =7+ 15 - 15 4 12 20
5 15 25
โดยการคูณด้วย 3 ทงั้ ตวั เศษ 4
15
และตัวส่วน = 7 +

ตอบ ๗๑๔๕ = 7145

ตัวอยา่ งท่ี 5 936 - 431 =

วธิ ที า 963 - 431 = (9 - 4) + (36 - 31) ค.ร.น ของ 6 และ 3 คือ 6
1
ทา 3 ใหม้ ตี วั ส่วนเทา่ กบั 6

=5+ 3 - (13 × 22) โดยการคูณดว้ ย 2 ทงั้ ตัว
6 ×
เศษและตวั ส่วน

= 5+ (3 - 2)
= 6
= 5+ 1 x 1 23
6 3369
561 6 6 12 18

ตอบ ๕๖๑

เล่ม 3 การลบเศษสว่ นและจานวนคละ 20

วิธีท่ี 2 เขยี นจานวนคละในรูปเศษเกนิ ก่อน จากนน้ั ตอ้ งทาตัวส่วนให้เท่ากนั แล้วจงึ นา
เศษมาลบกนั โดยตวั สว่ นคงเดิม

ตวั อย่างท่ี 6 436 - 179 = = (6×4) + 3 - (9×1)+7
วธิ ที า 436 - 179 6 9

x 123 = 27 - 16
6 6 12 18 6 9
9 9 18 27
= (267××33) - (196××22)

ทา 49 ให้เปน็ จานวนคละ = (1881) - (3182) 27
18 6
49 ÷ 18 ได้ 2 เศษ 13
13 = 81 - 32 * ทา ให้ตัวสว่ นเป็น 18
49 218 18
ดังนนั้ 18 = โดยการคณู ดว้ ย 3 ทั้งตวั เศษและ

= 49 ตวั ส่วน
18 16
* ทา 9 ให้ตวั สว่ นเปน็ 18

= 21183 โดยการคูณด้วย 2 ทง้ั ตัวเศษและ

ตวั สว่ น

ตอบ ๒๑๑๘๓

ขอ้ ควรระวัง ในการลบเศษส่วน แตถ่ ้า เศษส่วนทอ่ี ยขู่ ้างหนา้
ต้องตรวจสอบก่อนวา่ น้อยกว่า เศษสว่ นทอ่ี ยขู่ ้างหลัง
เศษสว่ นท่อี ย่ขู า้ งหนา้ ตอ้ งมากกว่า จะตอ้ งใชว้ ธิ ีท่ี 2 นะคะ เมอ่ื
เศษสว่ นทีอ่ ยู่ข้างหลงั ศึกษาตวั อย่างเขา้ ใจดแี ลว้ ไปทา
จึงสามารถใช้วธิ ีท่ี 1 ได้ แบบฝกึ เสริมทกั ษะกันต่อเลย
คะ

เลม่ 3 การลบเศษส่วนและจานวนคละ 21

แบบฝึกเสรมิ ทกั ษะท่ี 3

คาชแี้ จง จงหาผลลบและตอบในรูปอยา่ ง่าย (ข้อละ 1 คะแนน)

ตวั อย่าง 5 - 1 = 2
9 3 9

373 - 251 = 1385

1 3 - 4 = 6 512 - 341 =
5 7

2 10 - 7 = 7 923 - 136 =
12 9

3 6 - 2 = 8 61121 - 15 =
8 4 8

4 3 - 1 = 9 359 - 261 =
6

5 11 - 2 = 10 89 - 4235 =
21 7 10

คะแนนทไี่ ด้ .........................คะแนน

เลม่ 3 การลบเศษส่วนและจานวนคละ 22

แบบฝกึ เสรมิ ทกั ษะท่ี 4

คาชแี้ จง จงแสดงวิธหี าคาตอบใหถ้ กู ตอ้ งและตอบเป็นรูปอย่างงา่ ย (ขอ้ ละ 2 คะแนน)

ตัวอยา่ ง 28 7
48 12
17 - 7 = 17 -( 7×2 ) 1) - = ……………………………
20 10 20 10×2

= 17 - 14 ………………………………………………………
20 20 ………………………………………………………
………………………………………………………
= 3 ………………………………………………………
20

ตอบ ๓
๒๐

2) 6 - 11 = …………………………… 3) 3 - 7 = ……………………………
7 21 8

……………………………………………………… ………………………………………………………

……………………………………………………… ………………………………………………………

……………………………………………………… ………………………………………………………

……………………………………………………… ………………………………………………………

4) 723 - 281 = …………………………… 5) 4152 - 13 = ……………………………
……………………………………………………… 6

………………………………………………………

……………………………………………………… ………………………………………………………

……………………………………………………… ………………………………………………………

……………………………………………………… ………………………………………………………
คะแนนทไ่ี ด้ .........................คะแนน

เล่ม 3 การลบเศษส่วนและจานวนคละ 23

ใบความรทู้ ่ี 3
เรอ่ื ง โจทยป์ ญั หาการบวก การลบเศษสว่ นและจานวนคละ

หลกั การแกโ้ จทย์ปัญหา มี 4 ขน้ั ตอน ดงั น้ี

1) ทาความเข้าใจโจทย์
• หาสง่ิ ทโ่ี จทย์กาหนดให้
• หาสิ่งท่ีโจทยถ์ าม

2) วางแผนแก้ปัญหา
3) การแก้ปญั หา

• แสดงวิธีทา
4) ตรวจสอบความสมเหตสุ มผลของคาตอบ

ตวั อยา่ งที่ 1

กระสอบใบหนึ่งมขี า้ วสารอยู่ 1 ของกระสอบ เตมิ ลงไปอีก 1 ของกระสอบ
8 4
รวมแล้วมขี า้ วสารอย่เู ท่าไร

1) ทาความเขา้ ใจโจทย์ 1
8
สิ่งที่โจทยก์ าหนดให้ - มกี ระสอบใบหนง่ึ มีข้าวสารอยู่ ของกระสอบ

เติมลงไปอีก 1 ของกระสอบ
4
หาสง่ิ ท่โี จทยถ์ าม - รวมแล้วมีขา้ วสารอยูเ่ ทา่ ไร

2) วางแผนแก้ปัญหา : หาจานวนข้าวสารทั้งหมด ใช้วธิ บี วก

มีข้าวสารอยู่ 1 ของกระสอบ เติมลงไปอกี 1 ของกระสอบ
8 4

?

เล่ม 3 การลบเศษสว่ นและจานวนคละ 24

3) การแก้ปัญหา ประโยคสัญลกั ษณ์ 1 + 1 =
8 4
1
วิธที า กระสอบใบหนึ่งมีข้าวสารอยู่ 81 ของกระสอบ
4 ของกระสอบ
เตมิ ลงไปอีก

รวมมขี า้ วสารอยู่ 1 + 1 = 1 + (41 × 22) ของกระสอบ
8 4 8 ×

ทาตวั ส่วนให้เทา่ กนั = 1 + 2
8 8

= 3 ของกระสอบ
8

ตอบ มีขา้ วสารท้ังหมด ๓ ของกระสอบ
๘

4) การตรวจสอบความสมเหตุสมผลของคาตอบ

มขี ้าวสารอยไู่ มถ่ ึงครง่ึ กระสอบ เติมลงไปอีกไม่ถงึ ครึง่ กระสอบ

รวมแล้วมขี า้ วสารไมถ่ ึงครง่ึ กระสอบ
3
ดังน้ัน 8 เปน็ คาตอบที่สมเหตสุ มผล

ตวั อยา่ งที่ 2

มีเน้อื ไกอ่ ยู่ 121 กิโลกรัม ใชท้ าอาหาร 1 กิโลกรมั เหลือเนือ้ ไกก่ กี่ โิ ลกรมั
2

1) ทาความเขา้ ใจโจทย์ 1 1
2 3
สิง่ ทีโ่ จทยก์ าหนดให้ - มีเนอื้ ไกอ่ ยู่ กโิ ลกรมั ใชท้ าอาหาร กโิ ลกรัม

หาสง่ิ ท่โี จทย์ถาม - เหลอื เน้อื ไกก่ ก่ี โิ ลกรมั

2) วางแผนแกป้ ญั หา : หาเนือ้ ไก่ท่เี หลือ ใชว้ ิธีลบ

มเี นือ้ ไกอ่ ยู่ 1 กิโลกรัม
2

ใชท้ าอาหาร 1 กิโลกรมั ?
3

เลม่ 3 การลบเศษส่วนและจานวนคละ 25

3) การแก้ปญั หา ประโยคสัญลักษณ์ 1 - 1 =
วิธที า มีเนื้อไกอ่ ยู่ 21 3
ใช้ทาอาหาร
21 กโิ ลกรมั
กโิ ลกรมั
1 1 (21 3 33) (31 22) กิโลกรมั
2 3 × ×
เหลือเนอ้ื ไก่ - = × - × กิโลกรัม

ทาตวั ส่วนให้เท่ากนั = 3 - 2
6 6

= 1
6

ตอบ เหลือเนือ้ ไก่ ๑ กโิ ลกรัม
๖

4) การตรวจสอบความสมเหตสุ มผลของคาตอบ

มีเนื้อไก่อย่คู ร่ึงกโิ ลกรมั ใช้ทาอาหารไมถ่ ึงครึง่ กโิ ลกรัม จึงควรเหลอื เนอื้ ไก่

น้อยกวา่ ครึ่งกิโลกรมั
1
ดังน้นั 6 เปน็ คาตอบทสี่ มเหตสุ มผล

ตวั อยา่ งที่ 3

นิดซื้อองุน่ 341 กโิ ลกรมั ซอื้ ส้ม 221 กโิ ลกรัม และซื้อเงาะ 421 กโิ ลกรมั
นดิ ซือ้ ผลไมม้ าท้งั หมดเทา่ ใด

1) ทาความเขา้ ใจโจทย์

สิง่ ทโี่ จทยก์ าหนดให้ - นดิ ซอื้ องุ่น 344121 กโิ ลกรัม ซอ้ื ส้ม 221 กโิ ลกรัม
และซื้อเงาะ กิโลกรมั

หาส่ิงทโี่ จทยถ์ าม - นดิ ซ้อื ผลไม้มาทัง้ หมดเท่าใด

2) วางแผนแกป้ ัญหา : หานา้ หนกั ของผลไม้ท้งั หมด ใช้วิธีบวก

ซ้ือองนุ่ 1 กก. ซอ้ื สม้ 1 กก. ซอื้ เงาะ 421 กก.
34 22

?

เลม่ 3 การลบเศษสว่ นและจานวนคละ 26

3) การแกป้ ัญหา ประโยคสัญลักษณ์ 323441422111 + 221 + 421 = 
วิธที า นิดซอื้ องนุ่
ซ้ือสม้ กิโลกรัม
ซอ้ื เงาะ
กโิ ลกรมั

กิโลกรัม

ซ้อื ผลไมท้ ้งั หมด 341 + 221 + 421 = (3+2+4) + (41 + 1 + 21 ) กิโลกรมั
2
(541 1 × 2 1 × 22)
= 9+ + 2 × 2 + 2 × กโิ ลกรมั
กโิ ลกรมั
9 + 141 =9+ 1 + 1 = 1041 = 9+ 4 กิโลกรมั
ตอบ 4 =
1๑0๐41๔๑
นดิ ซ้อื ผลไม้มาทง้ั หมด กโิ ลกรมั

4) การตรวจสอบความสมเหตุสมผลของคาตอบ

ซอ้ื อง่นุ ประมาณ 3 กก. ส้มประมาณ 3 กก. และเงาะประมาณ 5 กก.
รวมซื้อทั้งสามอย่างประมาณ 3+3+5 = 11 กก.
ดังนนั้ 1041 เปน็ คาตอบทสี่ มเหตุสมผล

ตวั อยา่ งที่ 4

คขารยซู ไ้ือปเช3ือ4ก1 ผเมกู ตเงร่ือนคมราูเขหาลยอื ยเชาวอื ก1ย2า21วเเทมา่ตไรร มลี ูกเสือคนหนง่ึ มาขอซอ้ื ครูจงึ ตดั

1) ทาความเข้าใจโจทย์ ครูซอื้ เชอื กผกู เง่ือนมาขายยาว 1221 เมตร
มลี กู เสอื คนหน่ึงมาขอซ้ือ ครจู ึงตดั ขายไป
ส่ิงท่โี จทยก์ าหนดให้ -

341 เมตร

หาส่งิ ทีโ่ จทย์ถาม - ครูเหลอื เชือกยาวเทา่ ไร

เลม่ 3 การลบเศษสว่ นและจานวนคละ 27

2) วางแผนแกป้ ัญหา : หาความยาวของเชือกทเี่ หลอื ใชว้ ิธลี บ

เชือกผูกเง่ือนมาขายยาว 1221 เมตร

3) การแกป้ ัญหา ตัดปขรายะไโปยค341สญัเมตลรักษณ์ 12?21 - 3413124121=

วิธที า ครูซอ้ื เชอื กผูกเง่ือนมาขายยาว เมตร
เมตร
ตัดขายใหก้ ับนกั เรียน

ครูเหลอื เชือกยาว 1221 - 341 = (12 - 3) + (21 - 41) เมตร
(21 × 2 41 )
= 9 + × 2 - เมตร

= 9 + (42 - 41) เมตร

= 9+ 1 เมตร
= 4 เมตร
941
ตอบ ครเู หลือเชือกยาว ๙๔๑ เมตร

4) การตรวจสอบความสมเหตุสมผลของคาตอบ
เชือกยาวประมาณ 13 เมตร ตดั ขายไป ประมาณ 3 เมตร
จึงควรเหลอื เชือก 13 - 3 = 10 เมตร
ดงั นน้ั 941 เปน็ คาตอบทส่ี มเหตุสมผล

เล่ม 3 การลบเศษส่วนและจานวนคละ 28

แบบฝึกเสรมิ ทกั ษะที่ 5

คาชแี้ จง จงแสดงวิธีคิดและวธิ ีทา (ขอ้ ละ 4 คะแนน)

ตวั อยา่ ง

เชือกเส้นหน่ึงยาว 143 เมตร ตัดใชไ้ ป 1 เมตร จะเหลอื เชอื กกเ่ี มตร
8

วิธีคดิ

เชอื กเสน้ หนง่ึ ยาว 143 เมตร

ตดั ใช้ไป 1 เมตร ?
8

วธิ ที า เชือกเสน้ หน่ึงยาว 1431 เมตร
เมตร
ตดั ใชไ้ ป 8 เมตร

จะเหลอื เชอื ก 143 - 1 = 7 - 1
8 4 8
1(841473××-2281 − 1
= 8 ) เมตร
= 1858 เมตร
= เมตร
= เมตร

ตอบ จะเหลอื เชือก ๑๘๕ เมตร

เลม่ 3 การลบเศษสว่ นและจานวนคละ 29

1) แม่ซอ้ื เนือ้ หมู 343 กโิ ลกรมั ซ้อื เนื้อไกอ่ ีก 1 กโิ ลกรมั รวมแม่ซือ้ เนอ้ื หมู
2
และเนื้อไก่กกี่ โิ ลกรัม

วธิ คี ดิ

วธิ ที า ……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..

เล่ม 3 การลบเศษสว่ นและจานวนคละ 30

2) แมวมีผ้าตัดเสื้ออยู่ 5 เมตร ต้องการใชผ้ า้ ท้งั หมด 223 เมตร
6
ต้องซ้ือเพ่มิ อยา่ ง น้อยกี่เมตร

วิธีคิด

วธิ ีทา ……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..

เลม่ 3 การลบเศษส่วนและจานวนคละ 31

3) ปทา้ามขนีนา้มตบาัวลลทอรยาย21อกยู่โิ ล5ก31รกัมิโลปกา้ รเหัมลือใชน้ท้าาตขาา้ ลวทตร้มามยัดเทา่61ใดกิโลกรมั และใช้
วิธคี ดิ

วธิ ีทา ……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..

เล่ม 3 การลบเศษส่วนและจานวนคละ 32

4) เสชาือมกยเสาว้นท21หี่ เนมึ่งตยราวเม2่ือ53นาเมเชตอื รกทเชง้ั อืสกามเสเน้สน้ทม่ีสาอวงายงาตวอ่ 3ก43นั ยเมาวตกรี่เมเตชอืรกเส้นที่
วธิ คี ดิ

วธิ ีทา ……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..

เลม่ 3 การลบเศษสว่ นและจานวนคละ 33

5) ปวทิลยาายศฝานสใตชเ้รว์ล1า110ทาชกว่ั าโรมบงา้ ปนลวชิายาฝศนลิ ปใชะเ้ ว53ลาชทัว่ าโกมางรบใช้าเ้นวลทา้ังทหามกดากร่ชีบั่ว้าโนมง
วิธคี ดิ

วิธีทา ……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………..

คะแนนทไี่ ด้ .........................คะแนน

เลม่ 3 การลบเศษส่วนและจานวนคละ 34

แบบทดสอบหลงั เรียน

เรอื่ ง การลบเศษสว่ นและจานวนคละ

คาชแี้ จง 1. ใหน้ กั เรยี นเลือกคาตอบท่ีถกู ที่สดุ เพียงขอ้ เดยี ว แล้วเขียนเครอ่ื งหมาย (x)
บนตวั เลอื กในกระดาษคาตอบ

2. แบบทดสอบเป็นแบบปรนยั 4 ตัวเลอื ก จานวน 10 ขอ้ ขอ้ ละ 1 คะแนน
รวม 10 คะแนน

1) 52 - 22 = คาตอบท่ถี ูกตอ้ งท่ีสดุ คอื ขอ้ ใด
28 28

ก. 1218 ข. 1228

ค. 1114 ง. 1124

2) 23 - 7 = คาตอบที่ถกู ต้องทส่ี ุดคอื ข้อใด
18 9

ก. 16 ข. 17
27 18

ค. 1 ง. 1
3 2
5 =  คาตอบทถี่ กู ต้องทีส่ ุดคอื ข้อใด
3) 6 - 7

ก. 571 ข. 5
14

ค. 627 ง. 527

4) 837 - 472 = คาตอบทถี่ ูกต้องทสี่ ุดคอื ขอ้ ใด

ก. 427 ข. 471

ค. 4114 ง. 4134

เล่ม 3 การลบเศษสว่ นและจานวนคละ 35

5) 732 - 236 = คาตอบท่ีถูกต้องที่สุดคอื ข้อใด

ก. 539 ข. 561

ค. 263 ง. 523

6)32- 4130 = คาตอบที่ถกู ตอ้ งที่สดุ คอื ขอ้ ใด
5

ก. 2140 ข. 252

ค. 2110 ง. 251

7) เชือกเสน้ หนง่ึ ยาว 12 เมตร ตดั ออกเปน็ 2 ส่วน สว่ นแรกยาว 541 อีก
ส่วนหนึ่งยาวก่ีเมตร เขียนเป็นประโยคสญั ลกั ษณ์ตรงกบั ขอ้ ใด

ก. 12 - 541 = 

ข. 12 x 541 = 

8) เจคงม..ดืม่ (1น122า้ ÷÷1130524)1ลติ-ร=5ม41 ล=ดื่มนา้ วนั ละ 121 ลติ ร ใครดมื่ นา้ มากกวา่ กนั สว่ น

ท่ีใช้ ตวั หนา ในโจทย์เรียกว่าอะไร

ก. สิ่งที่โจทย์กาหนด

ข. สิ่งท่ีโจทย์ถามหา

ค. สงิ่ ท่โี จทย์วางแผนแก้ปัญหา

ง. สิ่งทโ่ี จทย์วิธีเจียนประโยคสญั ลกั ษณ์

เล่ม 3 การลบเศษส่วนและจานวนคละ 36

9) นมุ่ หนกั 3441 กโิ ลกรมั จอยหนกั นอ้ ยกวา่ นมุ่ 351 กโิ ลกรมั จอยหนกั กี่
กิโลกรมั ส่วนทใี่ ช้ ตวั หนา ในโจทย์เรียกวา่ อะไร

ก. สิ่งท่ีโจทย์กาหนด

ข. สงิ่ ทโี่ จทยถ์ ามหา

ค. สงิ่ ท่โี จทยว์ างแผนแกป้ ัญหา

ง. ส่งิ ท่โี จทยว์ ธิ เี จยี นประโยคสัญลกั ษณ์

10) ฉันหนัก 30170 กโิ ลกรมั พส่ี าวหนกั 3954 กโิ ลกรมั ฉนั และพี่สาวมี
นา้ หนักรวมกนั กีก่ ิโลกรัม

ก. 6551 กโิ ลกรัม ข. 6721 กิโลกรัม
ค. 7021 กิโลกรมั ง. 7232 กโิ ลกรมั

แบบทดสอบออนไลน์

เลม่ 3 การลบเศษสว่ นและจานวนคละ 37

เฉลยแบบทดสอบกอ่ นเรยี น
เรอ่ื ง การลบเศษสว่ นและจานวนคละ

ขอ้ ตวั เลอื กที่ถูกตอ้ ง
1ก
2ข
3ก
4ค
5ก
6ข
7ก
8ก
9ข
10 ค

เลม่ 3 การลบเศษส่วนและจานวนคละ 38

เฉลยแบบฝกึ เสรมิ ทกั ษะที่ 1

คาชแ้ี จง จงหาคาตอบของเศษสว่ นตอ่ ไปน้ีใหถ้ ูกตอ้ งและตอบเป็นรูปอย่างง่าย
(ขอ้ ละ 1 คะแนน)

1) 3 - 2 = 1 6) 451 - 253 = 153
8 8 8

2) 5 - 2 = 3 7) 1157 - 373 = 872
9 9 9

3) 19 - 8 = 11 8) 891 - 479 = 331
20 20 20

4) 14 - 11 = 1 9) 478 - 348 = 183
15 15 5 10) 8172 - 5142 = 341

5) 55 - 22 = 33
73 73 73

เล่ม 3 การลบเศษส่วนและจานวนคละ 39

แบบฝึกเสรมิ ทกั ษะท่ี 2

คาชแี้ จง จงแสดงการหาผลลบและตอบเปน็ รปู อย่างง่าย (ข้อละ 2 คะแนน)

1) 47 - 8 = 47 - 8 2) 14 - 10 = 14 - 10
39 39 39 22 22 22

= 39 = 4
39 22

=1 = 4÷2 = 2
22 ÷ 2 11
ตอบ ๑ ๒
ตอบ ๑๑

3) 23 - 23 = 23 - 23 4) 6151 - 4161 = 71 - 50
55 55 55 11 11

= 0 = 21
55 11

=0 =11101
ตอบ ๑๑๑๑๐
ตอบ ๐

5) 728 - 281 = 58 - 17 5) 728 - 281 = (7 - 2) + (28 - 81)
8 8

= 41 = 5 + 1
8 8

= 581 = 581
ตอบ ๕๘๑ ตอบ ๕๘๑

เล่ม 3 การลบเศษสว่ นและจานวนคละ 40

เฉลยแบบฝกึ เสรมิ ทกั ษะท่ี 3

คาชแ้ี จง จงหาผลลบและตอบในรปู อยา่ งงา่ ย (ขอ้ ละ 1 คะแนน)

1 3 - 4 = 1 6 512 - 341 = 241
5 7 35

2 10 - 7 = 1 7 923 - 163 = 861
12 9 18

3 6 - 2 = 1 8 61121 - 15 = 5214
8 4 4 8

4 3 - 1 = 256 9 359 - 261 = 1178
6

5 11 - 2 = 5 10 89 - 4235 = 45390
21 7 21 10

เลม่ 3 การลบเศษสว่ นและจานวนคละ 41

เฉลยแบบฝึกเสรมิ ทกั ษะท่ี 4

คาชแี้ จง จงแสดงวธิ หี าคาตอบให้ถูกตอ้ งและตอบเป็นรปู อย่างงา่ ย (ข้อละ 2 คะแนน)

1) 6 - 11 = ( 6 × 3 ) - 11 2) 28 - 7 = 28 -( 7 × 4 )
7 21 7 × 3 21 48 12 48 12 × 4

= 18 - 11 = 28 - 28
21 21 48 48

= 7 = 1 = 0
21 3 48
๑ ตอบ ๐
ตอบ
๓

3) 3 - 7 = ( 3 × 8 ) - 7 4) 732 - 281 = 23 - 17
8 1 × 8 8 3 8

= 24 - 7 = (233××88)-(187××33)
8 8

= 17 = 281 = 184 - 51
8 24 24
ตอบ ๒๘๑
= 133 = 52134
24

4152 - 13 = 53 - 13 ตอบ ๕๒๑๔๓
6 12 6
5)

= 53 -(163 × 22)
12 ×

= 53 - 26
12 12

= 27 = 2132 = 241
12

ตอบ ๒๔๑

เลม่ 3 การลบเศษสว่ นและจานวนคละ 42

เฉลยแบบฝึกเสรมิ ทกั ษะที่ 4

(เพมิ่ เตมิ ขอ้ 4 และ ขอ้ 5)

4) 732 - 281 = (7 - 2) + (23 - 81) 5) 4152 - 13 = 4152 - 261
6

= 5 + (32 × 8 - 1 × 33) = (4-2) + (152 - 61)
× 8 8 ×

= 5 + (2164 - 234) = 2 + (152 - 1 × 22)
6 ×

= 5 + 13 = 2 + (152 - 122)
24

= 52134 = 2132 = 241
ตอบ ๕๒๑๔๓ ตอบ ๒๔๑

เกง่ มากคะ่ ..ถกู ทุกข้อ
เลยใชไ่ หมคะ่ ..

เลม่ 3 การลบเศษสว่ นและจานวนคละ 43

เฉลยแบบฝกึ เสรมิ ทกั ษะท่ี 5

คาชแ้ี จง จงแสดงวธิ ีคดิ และวธิ ที า (ข้อละ 4 คะแนน)

1) แม่ซื้อเนื้อหมู 343 กโิ ลกรัม ซื้อเนือ้ ไก่อีก 1 กโิ ลกรัม รวมแมซ่ ้ือเน้ือหมู
2
และเน้ือไก่กก่ี ิโลกรมั

วธิ ีคิด แม่ซือ้ เน้อื หมู 343 กก. 1
2
ซ้ือเนอื้ ไกอ่ ีก กก.

รวมแมซ่ ้ือเนอ้ื หมแู ละเน้ือไก่

วธิ ที า แมซ่ อ้ื เนือ้ หมู 31 43 กิโลกรัม
ซ้ือเน้อื ไกอ่ กี กโิ ลกรัม
รวมซอ้ื เนือ้ หมแู ละเน้ือไก่ 343 + 21 = 15 + 1 กิโลกรมั
2 4 2

= 15 + 1×2 กิโลกรัม
4 2×2

= 15 + 2 กโิ ลกรมั
4 4

= 17 กโิ ลกรัม
4

๔๔๑ = 441 กโิ ลกรัม
กโิ ลกรัม
ตอบ รวมแมซ่ ือ้ เน้อื หมูและเนื้อไก่

เลม่ 3 การลบเศษสว่ นและจานวนคละ 44

2) แมวมีผา้ ตัดเส้อื อยู่ 5 เมตร ตอ้ งการใชผ้ ้าทง้ั หมด 232 เมตร
6
ต้องซ้ือเพ่มิ อย่าง น้อยกีเ่ มตร

วิธีคิด ตอ้ งการใชผ้ ้าทัง้ หมด 232 เมตร

แมวมีผ้าตดั เสื้ออยู่ 5 เมตร ต้องซอื้ ผา้ เพิม่
6

วธิ ีทา ต้องการใชผ้ า้ ตัดเสอื้ ทงั้ หมด 2532 เมตร
เมตร
แมวมีผ้าตดั เสอื้ อยู่ 6 เมตร

ตอ้ งซ้อื เพิม่ อยา่ งน้อย 223 - 5 = 8 - 5 เมตร
6 3 6
เมตร
= 8×2 - 5
3×2 6 เมตร

= 16 - 5 เมตร
6 6

= 11
6

ตอบ ต้องซื้อเพิ่มอยา่ งน้อย ๑๕๖ เมตร = 156

เล่ม 3 การลบเศษสว่ นและจานวนคละ 45

3) ป้ามนี า้ ตาลทรายอยู่ 531 กิโลกรมั ใช้ทาขา้ วตม้ มดั 1 กโิ ลกรัม และใช้
6
1
ทาขนมบัวลอย 2 กโิ ลกรัม ปา้ เหลือนา้ ตาลทรายเท่าใด

วธิ ีคิด ป้ามนี า้ ตาลทรายอยู่ 531 กก.

ใชท้ าข้าวตม้ มัด ทาขนมบัวลอย ป้าเหลอื
นา้ ตาลทราย
1 กก. 1 กก.
6 2

วธิ ที า ป้ามีนา้ ตาลทรายอยู่ 51 31 กโิ ลกรมั
ใชท้ าข้าวต้มมัด กโิ ลกรัม
ใชท้ าขนมบวั ลอย 61 กิโลกรมั
2
1 61 ) 1 (136 61 ) 1
ปา้ เหลอื น้าตาลทราย (5 3 - - 2 = - - 2 กิโลกรัม

= (136×× 2 - 61 ) - 1 กโิ ลกรมั
2 2

= (362 - 61 ) - 1 กิโลกรัม
2

= 31 - 1×3 กโิ ลกรมั
6 2×3

= 31 - 3 กิโลกรมั
6 6

= 28 กิโลกรมั
6

= 446 = 423 กิโลกรมั
กิโลกรัม
ตอบ ปา้ เหลือน้าตาลทราย ๔๒๓