C M Y CM MY CY CMY K 8. Snf Türkçe Bask.pdf 1 14.09.2020 12:43:45 ÖRNEKTİR
An Yayıncılık - Hava Serisi Türkçe 8. Sınıf Soru Bankası Genel Yayın Yönetmeni Hasan TUNÇ Editör Esmer ERASLAN Hazırlayan Cafer KARAÇAM Görsel Yönetmen Memduh SEYMAN Grafik & Tasarım Ders Profesörü Grafik Ekibi Kapak Tasarımı Mirkan TUNÇ, Müslüm KAZDAL ISBN 978-625-7239-02-8 Yayıncı Sertifika No 35879 © Copyright Hasan Tunç Eğitim ve Yayıncılık Turizm Organizasyon Hizm. Ltd. Şti. (An Yayıncılık) Bu kitabın tamamının ya da bir bölümünün, kitabı yayımlayan şirketin izni alınmaksızın elektronik, mekanik, fotokopi ya da herhangi bir kayıt sistemi ile çoğaltılması, yayımlanması ve dağıtılması yasaktır. Bu kitabın tüm hakları Hasan Tunç Eğitim ve Yayıncılık Turizm Organizasyon Hizm. Ltd. Şti. (An Yayıncılık)'ye aittir. Basım Yeri Akbasım Reklam ve Matbaacılık Tel: 0212 429 22 15 Sertifika No: 42551 Atakent Mahallesi Kırlangıç Sokak No: 14/25 Atakent City AVM Küçükçekmece / İstanbul 0212 470 25 75 / 0212 470 25 45 ÖRNEKT 0542 609 58 25 İR
Korkma, sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak; Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak. O benim milletimin yıldızıdır, parlayacak; O benimdir, o benim milletimindir ancak. Çatma, kurban olayım çehreni ey nazlı hilâl! Kahraman ırkıma bir gül… ne bu şiddet bu celâl? Sana olmaz dökülen kanlarımız sonra helâl, Hakkıdır, Hakk’a tapan, milletimin istiklâl. Ben ezelden beridir hür yaşadım, hür yaşarım. Hangi çılgın bana zincir vuracakmış? Şaşarım! Kükremiş sel gibiyim; bendimi çiğner, aşarım; Yırtarım dağları, enginlere sığmam, taşarım. Garb’ın âfâkını sarmışsa çelik zırhlı duvar; Benim iman dolu göğsüm gibi serhaddim var. Ulusun, korkma! Nasıl böyle bir îmânı boğar, “Medeniyet!” dediğin tek dişi kalmış canavar? Arkadaş! Yurduma alçakları uğratma sakın; Siper et gövdeni, dursun bu hayâsızca akın. Doğacaktır sana va’dettiği günler Hakk’ın… Kim bilir, belki yarın… belki yarından da yakın. Bastığın yerleri “toprak!” diyerek geçme, tanı! Düşün altındaki binlerce kefensiz yatanı. Sen şehîd oğlusun, incitme, yazıktır atanı; Verme, dünyâları alsan da, bu cennet vatanı. Kim bu cennet vatanın uğruna olmaz ki fedâ? Şühedâ fışkıracak, toprağı sıksan şühedâ! Cânı, cânânı, bütün varımı alsın da Hudâ, Etmesin tek vatanımdan beni dünyâda cüdâ. Ruhumun senden, İlâhî, şudur ancak emeli: Değmesin ma’bedimin göğsüne nâ-mahrem eli! Bu ezanlar-ki şehâdetleri dînin temeliEbedî yurdumun üstünde benim inlemeli O zaman vecd ile bin secde eder -varsa- taşım; Her cerîhamdan, İlâhî, boşanıp kanlı yaşım, Fışkırır rûh-i mücerred gibi yerden na’şım; O zaman yükselerek Arş’a değer, belki başım. Dalgalan sen de şafaklar gibi ey şanlı hilâl; Olsun artık dökülen kanlarımın hepsi helâl. Ebediyen sana yok, ırkıma yok izmihlâl: Hakkıdır, hür yaşamış bayrağımın hürriyet; Hakkıdır, Hakk’a tapan milletimin istiklâl! Mehmet Âkif ERSOY İSTİKLAL MARŞI ÖRNEKTİR
İÇİNDEKİLER Sözcükte Anlam............................................................................................. 5-29 Söz Sanatları ................................................................................................30-34 Fiilimsi...........................................................................................................35-44 Cümlede Anlam ..........................................................................................45-66 Cümlenin Ögeleri ........................................................................................67-76 Parçada Anlam ...........................................................................................77-107 Görsel Yorumlama .................................................................................. 108-127 Sözel Mantık............................................................................................. 128-136 Fiilde Çatı..................................................................................................137-149 Cümle Türleri........................................................................................... 150-156 Metin Türleri .............................................................................................157-165 Parçada Anlatım.......................................................................................166-174 Yazım Kuralları ......................................................................................... 175-184 Noktalama İşaretleri ............................................................................... 185-194 Anlatım Bozukluğu..................................................................................195-206 Cevap Anahtarı .......................................................................................207-208 Karekodu okutup soru çözümlerine ÖRNEKT ulaşabilirsiniz. İR
ÜNİTE 1 SÖZCÜKTE ANLAM/SÖZ SANATLARI ÖRNEKTİR
Sözcükte Anlam Ünite 1 Hava Serisi 6 Türkçe Hava Serisi 7 Türkçe Sözcükte Anlam Ünite 1 Sözcükte Anlam Ünite 1 Hava Serisi 6 Türkçe Hava Serisi 7 Türkçe Sözcük Nedir? Sözcük, dilin anlamlı en küçük parçasıdır. Çok Anlam Sözcükler; temelde bir varlık, kavram ya da eylemi karşılar. Zamanla anlam genişlemesine uğrayarak değişik anlamlar kazanabilir. Örneğin, “dirsek” sözcüğünün TDK resmî sitesinden kullanım anlamlarına bakalım. GÜNCEL TÜRKÇE SÖZLÜK dirsek, -ği 1. isim Kol ile ön kol arasındaki eklemin arka yanı. 2. isim Giysi kolunda bu organa denk gelen bölüm: "Dirseği yırtık neftî bir örme ceket giymiş." - Peyami Safa 3. isim Boruların doğrultusunu değiştirmekte kullanılan bağlantı parçası: Bu iki boruyu bir dirsekle birbirine bağlamalı. 4. isim, mimarlık Bir direği veya başka bir şeyi sağlamlaştırmak için yanına eğik olarak yerleştirilen ağaç, makas: "Elini, oturduğu koltuğun dirsek yerine vurunca ben kalktım." - Burhan Felek Gerçek Anlam – Mecaz Anlam Gerçek Anlam Mecaz Anlam Sözcüğün, söylendiğinde aklımıza gelen ilk anlamı ile sözcüğün zaman içinde kazandığı somut anlamlara "gerçek anlam" denir. Örnek: Kaba taşlar var. (İri taneli.) Sözcüğün, gerçek anlamından uzaklaşarak kazandığı yeni anlama "mecaz anlam" denir. Örnek: Kaba konuştu. (Terbiyeye aykırı, çirkin, kötü.) Dikkat! Bazı sözcükler, örnekteki somut anlamlı “kaba” sözcüğü gibi cümlede soyut anlamda kullanılırsa mecazlaşır. Terim Anlam: Bir bilim, sanat, meslek dalıyla veya bir konu ile ilgili özel ve belirli bir kavramı karşılayan sözcüklerdir. Sıcak hava dalgası geliyor. (Gerçek Anlam) Dalgamıza bakalım, boş ver. (Mecaz Anlam) Her sesin dalgası vardır. (Terim Anlam) Eş Seslilik: Yazılışları ve okunuşları aynı, anlamları farklı olan sözcüklerdir. Eş sesli sözcükler arasında herhangi bir anlam ilişkisi söz konusu olmaz. Sözcüklerin gerçek, mecaz ve çok anlamları arasında eş seslilik söz konusu olmaz. • Bağda çalışıyorum. • Ayakkabı bağını çözdü. Eş Anlam: Yazılışları farklı, anlamları aynı olan sözcüklerdir: “deniz, derya”; “siyah, kara”; “dil, lisan”… Mektep Okul Kazık sorular sorulmuş. Zor soruları çözebildin mi? Bu cümlelerde “kazık” ile “zor” sözcükleri aynı anlama geldiği için eş anlamlıdır. Uyarı! Eş anlamlı sözcükler, aynı varlığı, durumu ya da eylemi karşıladıkları için birbirinin yerine kullanılabilir. ÖRNEKTİR
© AN YAYINLARI Sözcükte Anlam Ünite 1 Hava Serisi 6 Türkçe Hava Serisi 7 Türkçe Sözcükte Anlam Ünite 1 Hava Serisi 6 Türkçe Hava Serisi 7 Türkçe Karşıt Anlam: Anlamca birbirlerine karşıt olan sözcüklerdir: “çıkmak, inmek”; “siyah, beyaz” UZUN KISA Karanlık bir gecede yola çıktık. Aydınlık bir ortamda çalışmak istiyorum. Bu cümlede “karanlık” ve “aydınlık” adları karşıt durumları karşıladığı için karşıt anlamlıdır. Nicel Anlam: Kavramların sayılabilen, ölçülebilen özelliklerini karşılayan sözcüklerdir. Geniş ev, dar yol vb. Nitel Anlam: Kavramların sayılamayan, ölçülemeyen özelliklerini karşılayan sözcüklerdir. Kirli ev, leziz tatlı vb. Genel Anlam: Sözcüğün, bir türün anlamca kapsayıcı olarak ya da tamamı için kullanılmasıdır. Özel Anlam: O türün sadece bir ya da birkaç örneğini, çeşidini gösterecek şekilde kullanılmasıdır. Türkiye – Karadeniz – Zonguldak– Alaplı Genelden → Özele Sıralama Davut – erkek – insan – canlı – varlık Özelden → Genele Sıralama Somut Anlam: Beş duyu organından biriyle algılanabilen varlık ya da kavramlar somut anlamlıdır. Örneğin; kalem, ısı, dumanlı, tatlı vb. Soyut Anlam: Duyu organlarıyla algılanamayan varlık ya da kavram adları soyut anlamlıdır. Örneğin; sevgi, aşk, mutluluk, tembellik vb. İkilemeler: Anlamı güçlendirmek amacıyla aynı kelimenin, yakın anlamlı kelimelerin veya zıt anlamlı kelimelerin tekrarıyla oluşan sözcük grubuna ikileme denir. Aynı Sözün Tekrarı: yavaş yavaş, yana yana vb. Eş Anlamı Sözcükler: akıllı uslu, ses seda vb. Biri Anlamlı, Anlamsız: eğri büğrü, çer çöp vb. Deyimler: Bir olayı, bir durumu, etkileyici anlatmak için en az iki sözcüğün bir araya gelmesiyle oluşan, gerçek anlamdan uzaklaşarak yeni anlam kazanan söz öbekleridir. Burnunu sokmak: Gerekmeden her işe karışmak Burnu büyük: Kibirli Burnunda tütmek: Çok özlemek Burun kıvırmak: Önem vermemek Dikkat! Deyimlerle insan davranışlarının farklı ve ayrıt edici yönü verilir. Söz Öbeğinde Anlam: Cümlede belli bir anlamı karşılamak için bazen tek sözcük yerine birden çok kullanılan söze "söz öbeği" denir. Bıktım artık itilip kakılmaktan. (İyi davranılmamak) SÖZ SANATLARI 1. Abartma: Bir şeyin niteliklerini veya bir olayı olduğundan fazla büyüterek veya küçülterek anlatmaktır. Örnek: “Bardaktan boşanırcasına yağmur yağıyor.“ 2. Benzetme: Anlatımı kuvvetlendirmek, sözün etkisini artırmak için aralarında değişik yönlerden ilgi bulunan iki şeyden zayıf olanın kuvvetli olana benzetilmesidir. Benzetmede benzeyen ile benzetilen olmak zorundadır. Benzeyen: Anlamca zayıf unsurdur. Nitelik kazanır. Benzetilen: Anlamca güçlü olan unsurdur. Nitelik verir. Örneğin: “Ah bu türküler, köy türküleri/Ana sütü gibi candan” Benzeyen: Türküler Benzetilen: Köy türküleri 3. Kişileştirme: İnsan dışındaki varlıklara insana özgü özelliklerin verilmesidir. Örnek: “Bak şimdi topraktaki sevince.” cümlesinde “toprak” kelimesi, “sevindiği” için kişileştirilmiştir. 4. Konuşturma: İnsan dışındaki varlıkları konuşturma, onların ağzından söz söyleme sanatıdır. Örnek: “Senden yanayım, dedi yeşeren dal.” bu cümlede “dal” konuştuğu için konuşturma vardır. 5. Tezat: Karşıt kavramların, durumların anlamı güçlendirmek için bir arada kullanılmasıdır. Örnek: “Her kahkahamın ardında bir gözyaşı vardır.” bu cümlede “kahkaha” ve “gözyaşı” kavramları karşıt durumları karşıladığı için tezat söz ko- ÖRNEKT nusudur. İR
Sözcükte Anlam Ünite 1 Sözcükte Anlam Ünite 1 Hava Serisi 8 Türkçe Hava Serisi 9 Türkçe 1. Sabun yağ asitlerinin bir baz ile tepkimeye girmesi sonucu oluşur. Sabun, insanlar tarafından çok eski zamanlardan beri temizlik amacıyla kullanılıyor. Geçmişte bu amaçla hayvansal ya da bitkisel yağlar ile suda bekletildiğinde bazik özellik gösteren kül gibi doğal malzemelerden yararlanılıyordu. Ancak geleneksel sabunların asitlik derecesi düşüktür yani bazik özellik gösterirler. Sabunun asitlik derecesinin yükselmesine neden olan kirleticiler ve suyun sertlik düzeyinin yükselmesine neden olan kalsiyum ve magnezyum gibi iyonlar, sabunun suda katı birikintiler oluşturmasına ve temizleme özelliğinin azalmasına neden olur. Bu metindeki bazı sözcüklerin anlamları “Ô , ª , ô , ∆” simgeleriyle verilmiştir. Bu sözcükleri metinden bularak aşağıdaki bulmacaya yerleştiriniz. Ô Temizleme işi. ª Bugüne göre geride kalmış olan zaman, mazi. ô Geleneğe dayanan, gelenekle ilgili olan, kökleşik, ananevi. ∆ Gereç. ➜ ➜ Ô ô ➜ ª ➜ ∆ 2 3 5 1 4 1 2 3 4 5 ANAHTAR SÖZCÜK Numaralanmış kutularda yer alan harfler “ANAHTAR SÖZCÜK” bölümüne yerleştirildiğinde aşağıdakilerden hangisi oluşur? A) TEKEL ÖRNEKT B) TEMEL C) SAKAL D) SAKİN İR
Sözcükte Anlam Ünite 1 Hava Serisi 8 Türkçe Hava Serisi 9 Türkçe 2. Aşağıdaki bulmacada verilen kelimelerin eş anlamlarını ok yönünde belirtilen kutuların içine yazınız. Çember içindeki harfleri yerlerine yazarak anahtar sözcüğü bulunuz. Anahtar Sözcük Durgun Mektep Doğa Avare Gayret Sonuç Heves Akran Arı Patak Mizaç 3 1 4 5 1 2 3 4 5 2 Buna göre anahtar sözcük aşağıdakilerden hangisidir? A) KEFİR B) KANAT C) BAYAT D) BAYIR 3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde eş sesli (sesteş) olabilecek bir kelime kullanılmamıştır? A) Piknik için kaç ekmek almak gerekiyor. B) Herkes, ulaşmak istediklerinin düşünü görür. C) Babası geç geldiği için uykusuz kalmıştır. D) Bu öğrenci çok zeki, soruları bunu gösteriyor. ÖRNEKTİR
Sözcükte Anlam Ünite 1 Sözcükte Anlam Ünite 1 Hava Serisi 10 Türkçe Hava Serisi 11 Türkçe 4. Aşağıda bazı kelimelerin anlamları ve kelimelerin bu anlamda kullanıldıkları şiir verilmiştir. Bu kelimeleri dizelerin içinden bularak bulmacanın satırlarına yazınız. A B C D E F G 1 2 3 Dizeler Anlamlar Düşman geldi, tabur tabur dizildi 1. Yazgı. Alnımıza kara yazı yazıldı 2. Savaş veya avda kullanılan, uzun namlulu ateşli silah. Tüfek icat oldu mertlik bozuldu 3. Yiğitlik. Eğri kılıç kında paslanmalıdır. Buna göre, bu bulmacanın D sütununda yer alan harfler aşağıdakilerden hangisidir? A) Y T M B) I E T C) A Ü E D) Z F R 5. Aşağıdaki cümlelerde altı çizili kelimelerden hangisi karşısında verilen anlama uygun kulllanılmıştır? Cümle Anlam A) Evin en alt katına indik, oradan da bir mahzen kapağı açtılar. Dolap, sandık vb.ni örtmeye yarayan parça. B) Daha eski zamanda koyu bir Türkçe taraftarıymış. Derin, hararetli. C) Annem, maaşını çekmek için bankamatik kartı aldı. Bazı yerlere girmek veya bazı şeylerden yararlanmak için verilen, kimliği belirten belge. D) Kitabımı geri gönderme kaydıyla verebilirim. Şart. 6. I. Ben, arabayı garaja bırakıp şimdi döneceğim. II. Şimdi daha huzurlu ve daha mutluyuz. III. Sen, şimdi ne hâllerdesin; neler yapıyorsun? IV. Otobüs şimdi geçti, öbürü ne zaman gelir bilmem. Aşağıdakilerden hangisi “şimdi” sözcüğünün kullanıldığı anlamlardan biri değildir? A) Az sonra, yakında. B) Şu anda, içinde bulunduğumuz zamanda. C) Artık, bundan böyle, bu duruma göre. ÖRNEKT D) Az önce, biraz önce, demin. İR
Sözcükte Anlam Ünite 1 Hava Serisi 10 Türkçe Hava Serisi 11 Türkçe © AN YAYINLARI 9. 1. Zeki Müren bütün mal varlığını TED’e bıraktı. 2. COVİD-19 nedeniyle tatile gitme işini bir yıl sonraya bıraktık. 3. Genç kız rahatsızlanınca onu eve ben bıraktım. 4. Doktorların uyarılarını dikkate aldığı içinde değil, ölmekten korktuğu için sigarayı bıraktı. Yukarıdaki cümlelerde geçen "bırakmak" sözcüğü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir? A) İki cümlede aynı anlama gelecek şekilde kullanılmıştır. B) İkinci cümlede "niyetten veya karardan dönmek, caymak" anlamında kullanılmıştır. C) Üçüncü cümlede “yanında götürmemek” anlamında kullanılmıştır. D) Dört cümlede de farklı anlamda kullanılmıştır. 8. Yukarıdaki metinde aşağıdakilerden hangisi karşılayan bir söz öbeği yoktur? A) Tutulmak, sevdalanmak. B) Pınarın etrafı. C) Doğup yaşanılan yerden uzaklaştırılmak. D) Sağ kalındığı, yaşandığı sürece, ömür boyunca, yaşam boyu, yaşam boyunca, hayat boyu. 10. Bir işi gereken süre içinde bitirmediğini, geciktirdiğini anlatmak isteyen Ayşe Hanım, konuşmasında aşağıdaki deyimlerden hangisine yer verirse konuşması anlam yönünden tamamlanmış olur? A) Abuk subuk konuşmak B) Abesle istigal etmek C) Acemi çaylak D) Ağırdan almak 7. Bu metindeki bazı kelimelerin anlamları aşağıda verilmiştir. • Yurdunu iyi koruyan, kahraman özelliği taşıyan. • Doğup yaşanılmış olan yerden uzak yer. • Gerçeği gören ve ona göre davranan veya gerçeğe uygun olarak yapılan, realist. • Her zaman geçerliğini sürdürecek olan. Bu metindeki numaralı sözcüklerden hangisinin açıklaması yukarıda verilmemiştir? A) 1. B) 2. C) 3. D) 4. Çirkin bir kızla evlenmekten, bir de babası gibi ömür boyu askere alınmaktan korktu; genç 1 yaşta gurbete gitti. Diyar diyar gezen Karacaoğlan, bir halk şairi oldu bu gezmeler sonunda. 2 Diğer şairler, ulaşılmaz aşklardan ve güzeller güzeli sevgililerden bahsederdi o zamanlar. Bizim şair ise fazlaca gerçekçiydi, ya bir pınar başında görür de severdi bir güzeli ya da ilmek 3 ilmek halı dokurken. Onun gönlü, kimseye bağlanıp da kalmazdı; bir gün birini, bir gün ötekini severdi. Bu geçici sevdaların hepsi için kalıcı şiirler dizerdi. Daha önce hiçbir şiirde geçmeyen güzellerin isimleri onun şiirlerinde geçerdi. 4 Sevgiliye de kadına da o zamana kadar olandan farklı baktı. Bunları şiirine ince bir mizahla yansıttı. 7 ve 8. soruları yukarıdaki metne göre cevaplayınız. ÖRNEKTİR
Sözcükte Anlam Ünite 1 Sözcükte Anlam Ünite 1 Hava Serisi 12 Türkçe Hava Serisi 13 Türkçe 11. UYARI: Bir sözcük, yeni anlamlar kazanırken niteliğinde değişiklikler olabilir. Sözgelimi somut anlamlı bir sözcük soyut anlamlı, nicel anlamlı bir sözcük nitel anlamlı, bir sözcük özel anlamlı olduğu hâlde kendi türünün hepsini karşıladığı için genel anlamlı olarak kullanabilir. Sözcüğün niteliğinin kullanıldığı cümleye göre değişebileceği unutulmamalıdır. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yukarıdaki uyarıya örnek olabilecek bir cümle yoktur? A) Büyük insanların büyük dertleri olur. B) Hep kendime sormuşumdur: “Neden taş kapli biridir o?” C) Tilki, kümes hayvanlarına zarar veren köpekgillerden bir hayvandır. D) Bu kadar geniş bir solan tutmaya gerek var mıydı? 12. I. Evlerin bir tarafını yol, üç tarafını da yine çam ormanları kaplar. II. Halaç ustası ilk önce yünleri çırptı sonra yorgan kapladı. III. Evin mutfak dolaplarını bu malzeme ile kaplamak istiyorum. “Kaplamak” kelimesi, numaralanmış cümlelerde aşağıdaki anlamlarından hangisiyle kullanılmamıştır? A) Bir kabın, bir kılıfın, bir örtünün içine almak. B) Bir yüzeyi döşemek, başka bir nesne ile örtmek. C) Çepeçevre sarmak, kuşatmak. D) Ağaç levhaları, değişik yöntemlerle hazırlanmış yüzeylere yapıştırmak. 13. “Aramak” sözcüğü, aşağıdaki cümlelerin hangisinde Gözlerim arar bir dostu Bu kalabalıklar içinde Ne bir tanıdık yüz. Ne bildik bildik bir söz. dizelerindeki anlamıyla kullanılmıştır? A) Çalışma odasında gözleriyle bir şeyler aradı. B) Telefonla onu arıyordu ama bir türlü ona ulaşamıyordu. C) Başın dara girdi mi ne arayan olur, ne soran! D) Arkadaşlarla senin gibisini çok aradık ama bulamadık. ÖRNEKTİR
Sözcükte Anlam Ünite 1 Hava Serisi 12 Türkçe Hava Serisi 13 Türkçe 15. Örnek: İ L K S O N Aşağıda yer alan soldaki kutulara yazılmış olan sözcüklerin zıt anlamlarını bu örnekteki gibi tablonun içine simetri oluşturacak şekilde sağdaki kutulara yazınız. Sol Sağ 8 7 6 5 4 3 2 1 1 2 3 4 5 6 7 8 M A Ğ L U P H I Z L I S A Ğ L I K B O Ş S O Ğ U K K İ R L İ G İ T M E K K A R A M S A R Zıt anlamlılarını bulduğunuz soldaki sözcükleri sağ tarafa doğru katlayıp harfleri üst üste getiriniz. Buna göre bu simetriyi tespit ettiğimizde kaç harf üst üste gelmemektedir? A) 5 B) 7 C) 9 D) 11 14. Sırp kökenli Amerikalı bilim insanı Nikola Tesla, günümüzde ........................ yaptığı birçok ........................ hâlâ adından söz ettirmektedir. Fosil yakıtların doğayı kirlettiğini savunan Tesla, yenilenebilir ve sınırsız enerjinin kontrol altına alınmasını hayal etmişti. Kablosuz elektriğin de ........................ olan Tesla, bir odadaki ampulü çalıştırmaya yetecek kadar kablosuz elektrik akımı üretmeyi başarmıştır. Yirmi altı ülkede patenti olan üç yüze yakın icadı bulunmaktadır. Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki sözcüklerden hangileri getirilmelidir? A) öncülüğünü - ilerlemede - yönlendircisi B) öncülüğünü - gelişmede - mimarı C) liderliğini - gelişmede - kurucusu D) liderliğini - ilerlemede - düşünürü ÖRNEKTİR
Sözcükte Anlam Ünite 1 Sözcükte Anlam Ünite 1 Hava Serisi 14 Türkçe Hava Serisi 15 Türkçe 16. Recaizade M. Ekrem'in hayatında en sevdiği şey oğlu Nijad'dı. Onun erken yaşta ölümünden sonra bir daha ........................ olamadı. Ateş düştüğü ................ yaktı. Şiirlerinde de yollar hep ölüme çıktı. Erken yaşta çalışmaya başladı. Sıkıcı gözüken memuriyet hayatı onun için edebiyata açılan kapıydı. Dönemin edebiyatçılarıyla da burada tanıştı. En çok Namık Kemal'den etkilendi. İlk gerçekçi romanı olan "Araba Sevdası" ile edebiyat ........................ adını yazdırdı. Batılı olma sevdalarıyla komik hâllere düşen iki gencin hikayelerini anlattı. Sağlığı, hiçbir zaman çok iyi olmadı. Böbreklerinden rahatsızlandı ve hayata veda etti. Gidişine bir türlü alışamadığı oğlunun yanına gömüldü. Ölümü nedeniyle okullar ...................... edilmiş ve büyük bir cenaze töreni düzenlenmişti. Bu metinde boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde verilenler getirilmelidir? A) mutlu - yeri - yılına - iptal B) başarılı - evi - tarihine - tatil C) neşeli - evi - yılına - iptal D) mutlu - yeri - tarihine - tatil 16. Bir sözcüğün sözlükte geçen ilk anlamına ve ilk anlama bağlı olarak zaman içinde kazandığı somut anlamlara gerçek anlam, gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni anlama ise mecaz anlam denir. Aşağıdaki tabloda bazı sözcüklerin gerçek ve mecaz anlamda kullanımları örneklendirilmiştir. Gerçek Anlam Mecaz Anlam Cam kırıklarını kime toplatmayı düşündünüz? …. … İnsandaki bu yarada ayrılık izleri var. Yukarıdaki tabloda altı çizili sözcüklerin gerçek ve mecaz anlamları ile cümleler kurulmuş, bazı örnek cümleler ise boş bırakılmıştır. Buna göre boş bırakılan yerlere sırasıyla hangi cümleler getirilmelidir? A) Üst sınıfa geçemdim çünkü üç dersten kırığı var. B) İnsanın kalbi kırıksa sözü de üzgün olur. Yarayı pansuman ettirmek için doktora gittim. İçimdeki yarayı deşmeyin, çok dertliyim. C) Kolunda kırık yok ama çıkık var. D) Eşlerde, çocuklarda o üzgün, kırık bakış. Yüzünü düzenli yıkamayanlarda yara oluşur. Gemi omurgasındaki yara burada düzeltilecek. 17. CÜMLELER • Ökaryot hücreler; hücre zarı, sitoplazma ve çekirdek olmak üzere üç ana kısımdan oluşur. • İnsan, içinde bulunduğu hâlden nasıl kurtulur? • Bu kazadan sağ çıkan dört kişi, hastanede tedavi altına alındı. • Avanos’tan aldığım bu büyük küpün sırı dökülmüş. Bu cümlelerdeki altı çizili sözcüklerin eş seslilerinin sözlük anlamı aşağıda verilmiştir. SÖZLÜK ANLAMI • Tavla ve başka oyunlarda kullanılan kemik, fil dişi, plastik vb. maddelerden küp olarak yapılan ve altı yüzünde, birden altıya kadar benekler bulunan oyun aracı. • Sebze, meyve, bakliyat vb.nin satıldığı yer. • Bu taraftaki yön. • Aynaların arkasına ve kaplama metal eşyanın yüzüne sürülen ince tabaka. Buna göre altı çizili sözcüklerden hangisinin eş seslisinin sözlük anlamı verilmemiştir? A) Zar B) Hal C) Sağ D) Sır 18. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “bir” sözcüğü, karşısında verilen anlama uygun olarak kullanılmamıştır? Cümle Anlam A) Bütün sorunları çözdük bir bu sorun kaldı. Sadece. B) Bizim kesemiz birdir. Beraber. C) Bu kalemlerin ikisi birdir, hangisini isterseniz alınız. Eş, aynı, bir boyda. D) Az önce yaşlı bir kadın, yavaş yavaş salondan çıktı. ÖRNEKT Herhangi bir varlığı belirsiz olarak gösteren sayı. İR
Sözcükte Anlam Ünite 1 Hava Serisi 14 Türkçe Hava Serisi 15 Türkçe 19. İki inatçı sinek, havada karşılaşırlar. "Sen mi yol vereceksin, ben mis?" derken vuruşmaya başlarlar. Koskoca gökyüzünde sanki uçacak başka yol yokmuş gibi birbirine giren bu iki sineğin mücadelesini gören bir bal arısı, yanlarına yaklaşır. Sineklerden biri, hemen şikâyete başlar: "Bu sinek, benim yolumu kesti önümden çekilmiyor!" Öbür sinek atılır: "Hayır, sen benim önümden çekilmiyorsun!" Bal arısı, yüzünü birinci sineğe dönüp diğerine de ders olacak şu cevabı verir: "O sinek senin yolunu kesmişse Allah'ın koca göğünde başka yer mi yok? Durduğunuz yerde inatlaşacağınıza seviyeni yükseltmeye bak." Bu parçada kullanılan aşağıdaki sözcüklerden hangsinin kullanım anlamı yanlış verilmiştir? A) Çekilmek: Kendini geriye veya bir yana çekmek. B) Yükseltmek: Yüksek bir düzeye getirmek, geliştirmek. C) Vuruşmak: Savaşmak, çarpışmak. D) Yüz: Başta, alın, göz, burun, ağız, yanak ve çenenin bulunduğu ön bölüm, sima, çehre, surat. 20. Aşağıdaki tabloda altı çizili sözcükler gerçek anlamlıysa gerçek sütununa, mecaz anlamlı ise mecaz sütununa √ işaretini koyarak anlam özelliğini tespit ediniz. Cümle Gerçek Anlam Mecaz Anlam 1 Koyu Fener taraftarları, maç için Almanya’ya geldiler. 2 Bu kıtlık, memleketi kavuruyor; insanları açlıktan öldürüyordu. 3 Ülkemizdeki doktor açığını kapamak için yurt dışından doktor getirilmesi bir çözüm değildir. 4 Bu dağları tıraşlamışlar, orman morman bırakmamışlar. Buna göre bu tablonun gerçek – mecaz anlam işaretlemesi aşağıdakilerden hangisidir? A) Gerçek Anlam Mecaz Anlam √ √ √ √ B) Gerçek Anlam Mecaz Anlam √ √ √ √ C) Gerçek Anlam Mecaz Anlam √ √ √ √ D) Gerçek Anlam Mecaz Anlam √ √ √ ÖRNEKT √ İR
Sözcükte Anlam Ünite 1 Sözcükte Anlam Ünite 1 Hava Serisi 16 Türkçe Hava Serisi 17 Türkçe 21. Aşağıdaki şekillerde numaralandırılmış bölümlere, çevresindeki sözcük veya söz gruplarının çağrıştırdığı en uygun kavram yazılmak istenmiştir. Okul Öğrenci Eğitim 1 Uçak Araba Tren 2 Alın teri Sonuç Gayret 3 Buna göre, numaralandırılmış yerlere getirilecek kavramlar aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? 1 2 3 A) Sınıf Makine Para B) Öğretmen Taşıt Başarı C) Öğretmen Taşıt Para D) Sınıf Makine Başarı 22. Yazılışları farklı olmalarına rağmen, bir veya birkaç anlamı aynı olan iki kelimeye "eş anlamlı sözcük" denir. Tanımdan anlaşılacağı üzere eş anlamlı kelimeler yazılışı veya söylenişi birbirinden farklı fakat karşıladıkları en az bir anlam aynı olan sözcüklerdir. Örneğin “beyaz” ve “ak” sözcükleri eş anlamlıdır. Ancak bir sözcüğü eş anlamı sözcüğün cümle içindeki anlamına göre değişmektedir. Örneğin “İri ve kara gömlekli, bana baktı.” cümlesindeki “kara” sözcüğünün yerine “siyah” sözcüğünü getirdiğimizde aynı durumu karşıladığı ve cümlenin mesajında değişim olmadığı için bu sözcükler, bu cümlede eş anlamlıdır. “Kara gün dostumsun.” cümlesinde ise “kara” sözcüğünün eş anlamı “kötü, uğursuz, sıkıntılı” anlamına geldiği için “kötü” sözcüğüdür. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcüğün eş anlamı yay ayraç içinde yanlış verilmiştir? A) Hayır işlemeden geçen günü heder olmuş addederek bayağı canı sıkılır. (Oldukça) B) Karşında duran, çelimsiz adam; durgun bir Anadolu köylüsü idi. (Sakin) C) Kirli işlere girmek istemiyorum, artık dürüst bir insan olacağım. (Şaibeli) D) Havalı elbiseler giyerek insanların dikkatini çekmeye çalışıyordu. (Gösterişli) 24. • Mal, adama hem dost hem düşmandır. • Misafir, kısmeti ile gelir. • Mühür kimde ise Süleyman odur. • Mazlumun ahı, yerde kalmaz. Aşağıdakilerden hangisi, bu atasözlerdeki altı çizili sözcüklerin karşıladığı anlamlardan biri değildir? A) Yiyecek B) Öfke C) Yetki D) Varlık 23. İçinde bulunduğumuz uzay üç boyutludur. Atomların bir araya gelmesiyle oluşan katılar, sıvılar ve gazlar bu uzayda bir hacim kaplar. Günümüzün aktif araştırma alanlarından biriyse iki boyutlu ya da bir diğer adıyla tek katmanlı malzemeler. Bu malzemelerin yapısı kristalli katılarınkine benzer. Ancak sıradan kristalli katılar gibi üç boyutlu değil, iki boyutludurlar. Aşağıdaki sözcüklerden hangisi bu metinde terim anlamlı olarak kullanılmamıştır? A) Aktif B) Uzay C) Atom D) Kristalli © AN YAYINLARI ÖRNEKTİR
Sözcükte Anlam Ünite 1 Hava Serisi 16 Türkçe Hava Serisi 17 Türkçe 25. Bir kervancı, yaşlanınca kervanını oğluna bırakıp köşesine çekilmiş. Delikanlı, kervanın yönetimine geçer geçmez birtakım değişiklikler yapmış. Gittiği yerlerde ne kadar serseri varsa hepsini kervanına koruma olarak almış. Onlara birer at vermiş, kılıç kuşandırmış. Kervan yola çıktığında, haydutlar kervana saldırmış. Ata binmeyi ve kılıç kuşanmayı doğru dürüst bilemeyen korumalar, korkudan kervanı bırakıp kaçmışlar. Haydutlar, kervanda ne var ne yoksa yağmalamışlar. Delikanlı ise canını zor kurtarmış. Üstü başı yırtık bir şekilde babasının yanına gelmiş. Başına gelenleri anlatmış. Babası oğlunu dikkatle dinlemiş ve ona demiş ki: — ...... Aşağıdaki atasözlerinden hangisi bu metinin mesajlarından biriyle ilgildir? A) Sadık dost, akrabadan yeğdir. B) At ölür, meydan kalır; yiğit ölür, şan kalır. C) Başını acemi berbere teslim eden, pamuğu cebinde taşısın. D) Ne oldum dememeli, ne olacağım demeli. 26. Aşağıdaki tabloda belirtilen sözcüklerden hangisi; bir cümlede gerçek, bir cümlede mecaz anlama gelecek şekilde kullanılmıştır? Sözcük Cümle A) Toprak İnsan topraktan geldi, toprağa gidecek. Her insan, toprağı korumak için canını feda edebilir. B) İnce Bu başarıların ardında ince hesaplar ve taktikler vardı. Sözlerindeki ince alaydan çok rahatsız oldum. C) Bölüm Türk dili ve edebiyatı bölümünden 1998 yılında mezun oldu. Şirketin muhasebe bölümüne dört eleman daha almalıyız. D) Bitmek Üç aydır hasta olan adam, hastalıktan bitmiş, tükenmişti. ÖRNEKT Param bitince borç aradım ama kimse vermedi. İR
Sözcükte Anlam Ünite 1 Sözcükte Anlam Ünite 1 Hava Serisi 18 Türkçe Hava Serisi 19 Türkçe 27. Annemden her zaman beslenme çantama biraz fazla yemek koymasını istedim ama hep bana bile yetmeyecek kadar yemek koydu. Deyim: ......................................................................... Çocukluğumda zor günler geçirirken zamanla bu zorlukları aşacağımı düşünürdüm. Zaman ilerledi zorluklar daha da arttı. Artık dayanak gücüm kalmadı. Deyim: ......................................................................... Bugün kursa geldim matematik çalışmak için ama boş bir öğretmen olursa bir başka ders daha çalışmayı düşünüyordum. Tam da istediğim gibi oldu. Böylece Türkçe dersi de çalışabildim. Deyim: ......................................................................... Bizim eve misafirle geldi mi evi bir telaş sarar. Annem, mutfağa geçer bir şeyler yapmaya çalışır. Mutfakta bir o yana, bir bu yana hareket eder. Çok kısa sürede misafirler için hazırlıkları yapardı. Deyim: ......................................................................... Deyimler: 1. Bıçak kemiğe dayanmak 2. Dişinin kovuğuna bile yetmemek 3. Etekleri zil çalmak 4. Bir taşla iki kuş vurmak Yukarıda metinlerde alatılan durumları karşılayan deyimleri belirtilen yere yazmamız istenmiştir. Ancak deyimlerden biri yukarıdaki durumu karşılamamaktadır. Numaralı deyimlerden hangisini değiştirmemiz gerekmektedir? A) 1. B) 2. C) 3. D) 4. 28. Deyimlerin büyük çoğunluğu mecaz anlamlıdır, yani deyim içindeki sözcüklerin karşıladıkları anlamlar ile deyimin karşıladığı anlam farklıdır. Örnek: • Küplere binmek: Sinirlenmek (Küpün üzerinde oturmak anlamında değildir.) • Sinekten yağ çıkarmak: Olamayacak yerden çıkar sağlamaya çalışmak (Sinekten yağ çıkarma ve o yağdan yararlanma anlamında değildir.) Yukarıdaki bilgilere göre, aşağıdaki deyimlerden hangisi mecaz anlamlı değildir? A) Açık kapı bırakmak B) Altından girip üstünden çıkmak C) Ağızda sakız gibi çiğnemek D) Arkasını sıvamak 29. • Sanat, spor, bilim ve meslek dalları ile ilgili sözcükler; cümlelerde kendi alanlarıyla ilgili kullanılınca terim anlamlı olur. • Bir kelimenin terim anlamlı olup olmadığını anlamak için cümlenin tamamına bakılır. Kelimenin cümle içerisindeki kullanımı ve anlamına bakılarak terim anlam taşıyıp taşımadığı anlaşılır. Yukarıdaki bilgilere göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde terim anlamlı sözcük kullanılmamıştır? A) Oyunun ikinci sahnesinde bankta oturmam gerekiyormuş. B) Diş doktoru, dolgu yerine köprü tedavisi yapmaya karar verdi. C) Yaşananlara bir de bu açından baksan nasıl olur? D) Yapım ekleri, sözcüğün anlamını kesinlikle değiştirir; türünü ise değiştirebilir. ÖRNEKT © AN YAYINLARI İR
Sözcükte Anlam Ünite 1 Hava Serisi 18 Türkçe Hava Serisi 19 Türkçe 32. Deyimler 1. Akıl küpü 2. Zihni açılmak 3. Su içinde 4. Göz açıp kapayıncaya kadar Açıklamalar a. Çok kısa bir sürede. b. En kötü şartlarda bile. c. Doğru düşünme gücü, zihin berraklığı. d. Çok akıllı. Yukarıdaki deyim ve deyimlere ait açıklamalardan hangileri eşleşmez? A) 1 - d B) 4 - a C) 2 - c D) 3 - b 30. İkilemeler: Anlamı pekiştirmek, güçlendirmek ve anlatımı etkileyici hâle getirmek için aynı sözcüğün, zıt anlamlı sözcüklerin, yakın anlamlı sözcüklerin, biri anlamlı biri anlamsız sözcüklerin ya da yansıma sözcüklerin tekrarıyla oluşan söz gruplarıdır. Örnek: Saçma sapan, yavaş yavaş, doğru dürüst, aşağı yukarı, ıvır zıvır, şırıl şırıl, eski püskü, eş dost, ileri geri Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde ikilemeye yer verilmemiştir? A) Mahallem dediğim yaşadığım yer, üç dört sokak içindedir. B) Sabahları kalkar kalkmaz koşarım doğru bir kahveye. C) Önce sola, sonra ilk sağa döner; on beş adım atıp bir kütüphanenin önüne düşerim. D) Evin alt katındaki lokantada ekşi ekşi çorbayı içerdi. 33. Çift kanatlı bir pencerenin önünde oturur, bir şeyler dikerdi. Bazen kapının önüne çıkar, saatlerce sağa sola bakar, adam bulursa çene çalardı. Bir de kalın kalın, yere sağlam sağlam basan bacakları vardı. Yahudi’nin esmeri de başka türlü güzel oluyor… Ne öpmek isterdim bacaklarından şu kızı bir defacık ömrümde. Bu parçadaki “çene çalmak” sözüyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir? A) Bir konu üzerinde uzun uzun konuşmak. B) Durmadan konuşmak. C) Konuşmayı sürdürmek. D) Gevezelik etmek. © AN YAYINLARI 31. “Büyük” sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde “üstün niteliği olan” anlamını karşılayacak şekilde kullanılmıştır? A) Büyük sorunlarla mücadele edecek azminiz var mı? B) Haldun Taner, Türk edebiyatının büyük öykücülerindendir. Türk edebiyatının en ustalarından biri. C) Bazılarımız, büyük işleri başarmak için yaratılmıştır. D) Düğün için salonda büyük bir kalabalık toplanmıştı. ÖRNEKTİR
Sözcükte Anlam Ünite 1 Sözcükte Anlam Ünite 1 Hava Serisi 20 Türkçe Hava Serisi 21 Türkçe 34. "Zayıf" sözcüğünün eş anlamlısı "cılız" sözcüğüdür. "Bu işi yapmak yürek ister." cümlesindeki "yürek" sözcüğü soyut anlamlı bir sözcükür. "Camlar, bu hanımın elinde pırıl pırıl olmuş." cümlesindeki "pırıl pırıl olmak” söz öbeği “tertemiz olmak” anlamına gelmektedir. "Bana gül kokulu mektuplar yaz." cümlesindeki “gül” sözcüğü “Sevdiğim, bana gül verdi.” cümlesinde sesteş olarak kullanılmıştır. Yukarıdaki cümlelerde yer alan ifadelerden doğru olanların yanına "✓ " işareti koyacak olursak kaç tanesine koyarız? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 35. Bir sözcüğün bir türün tamamını kapsayacak şekilde kullanılmasına "genel anlam", o türde tek bir varlığı karşılayacak şekilde kullanılmasına "özel anlam" denir. Örnek 1: Okan Erkek İnsan Canlı Varlık Örnek 2 : Çiçek Papatya Bitki Canlı Varlık Örnek 3: Bodrum Muğla Türkiye Ülke Dünya Örnek 4 : Köpek Erkek Hayvan Canlı Varlık Yukarıda "genel anlam" ve "özel anlam" hakkında bilgi verilmiş ve örneklerle pekiştirilmek istenmiştir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudur? A) 1 ve 3. örnek doğru, 2 ve 4. örnek yanlıştır. B) Sadece 1. örnek doğru, diğer örnekler yanlıştır. C) Örneklerin hepsi doğrudur. D) Sadece 2. örnek yanlış, diğer örnekler doğrudur. ÖRNEKTİR
Sözcükte Anlam Ünite 1 Hava Serisi 20 Türkçe Hava Serisi 21 Türkçe 38. 1. Bu aylarda hava çok sıcak olur bir ay sonra havalar serinler. 2. Kaba saba insanlar, ne zaman nezaketin değerini fark edecek? 3. İnsanı insan yapan duygu sevgidir. 4. Beni merak eden, etmeyen bütün arkadaşlarıma saygılar sunuyorum. Yukarıda numaralandırılmış cümlelerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) 3 numaralı cümlede somut ve soyut sözcükler bir arada kullanılmıştır. B) 1 ve 4 numaralı cümlelerde zıt anlamlı sözcüklere yer verilmiştir. C) 2 numaralı cümlede ikilemeye yer verilmiştir. D) Bütün cümlelerde gerçek anlamlı sözcük kullanılmıştır. 36. Bu parçadaki numaralı altı çizili sözcüklerden hangisinin karşıladığı anlam aşağıdaki verilmemiştir? A) Padişahların erkek ve kız çocukları ile anne ve eşlerine verilen unvan. B) Bir konuyu konuşmak veya görüşmek için yapılan toplantı. C) Hafifçe, belli belirsiz, yavaş yavaş. D) Karada insanların ve hayvanların geçmesi için açılan veya kendi kendine oluşmuş, yürümeye uygun yer. 37. Yukarıdaki metne göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) “Yakınlık kurmak, ahbap olmak” anlamına gelen söz öbeği vardır. B) “Uğramaz olmak” anlamına gelen söz öbeği vardır. C) “Sık sık gittiği bir yere artık uğramaz olmak, ilgiyi kesmek” anlamına gelen söz öbeği vardır. D) “Biriyle gereksiz yere, aşırı derecede senli benli olmak” anlamına gelen bir söz öbeği vardır. Bir bilge, sultanla dost olmuş. Bir gün, bir mecliste sultanın onun varlığından (1) hafiften rahatsızlık duyduğunu sezer gibi oldu. Her ne kadar sebebini araştırdıysa da, sultana fazlaca yüz göz olmaktan başka bir sebebi olamayacağını anladı. Bu yüzden, sultanın (2) meclisinden elini eteğini çekti, kendi köşesine çekildi. Günlerden bir gün, sultanla bir (3) yol üzerinde karşılaştılar .(4) Sultan, bilgeye sordu: "Ey bilge! Bizden kaçmanın ve meclisimizden ayak çekmenin sebebi neydi? Artık niye gelmiyorsun?" Bilge cevap verdi: "Bana "Niye gelmiyorsun?" diye sormanız, "Niye geldin?" diye sormanızdan daha hoştur da onun için." 36 ve 37. soruları yukarıdaki metne göre cevaplayınız. © AN YAYINLARI ÖRNEKTİR
Sözcükte Anlam Ünite 1 Sözcükte Anlam Ünite 1 Hava Serisi 22 Türkçe Hava Serisi 23 Türkçe 39. Topa vurmak isterken onun burnuna topu attım. Kayalık olan Ümit Burnu, denizden yaklaşık 245 metre yüksektedir. Gerektiğinde ayakkabının burnunu genişletmek gerekir. Burun ameliyatları, genel olarak çok ağrılı ameliyatlar değildir. Yukarıdaki cümlelerde geçen "burun" sözcüğü için aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) Organ anlamda kullanılmıştır. B) Terim anlamda kullanılmıştır. C) Gerçek anlamda kullanılmıştır. D) Mecaz anlamda kullanılmıştır. 40. Keskin bıçağı kullanırken dikkatli olmak gerekir. Yazarın keskin bir dili var, birçok insanı kırıyor. İnce ve keskin, dikkati hemen kapan ve bırakmayan bir ses. Bu çeneyle atbaşı giden keskin bir zekâsı var. Yukarıdaki tabloda "keskin" sözcüğünün mecaz anlamda kullanıldığı parça çıkarılırsa nasıl bir şekil ortaya çıkar? A) B) C) D) 41. Bazı somut anlamlı sözcükler, cümle içinde soyut anlama gelecek şekilde kullanılabilir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükte yukarıdaki açıklamaya örnek olabilecek bir kullanım vardır? A) Ağır, ihtiyar misafirler kenarda bir odadan çıktılar. B) Bir insanın hamurunda sevgi ve arkadaşlık olmalıdır. C) Köy yolları tozdan ve çamurdandır ama sevgi ve ızdırapla doludur. D) Oturduğu yerden Boğaziçi'nin ÖRNEKT koyu mavi gecesinde bir balıkçı kayığı kayıp gidiyordu. İR
Sözcükte Anlam Ünite 1 Hava Serisi 22 Türkçe Hava Serisi 23 Türkçe 42. I Dünya ile küsmüş, içi zehir dolu olarak yaşamıştı bütün gençliğini. II Ufacık, minyatür bir yüzü, aynı ufaklıkta vücudu vardı. III Bu binayı merkez taburundan bir takım bekleyecek. IV Ahmet, basamaklardan güçlükle çıkıyordu. Yukarıda numaralandırılmış olan cümlelerden hangilerinde mecaz anlamlı sözcük vardır? A) I, IV. B) II, III, IV. C) I, II. D) I, II, III, IV. 43. • Eş sesli sözcükler, yazılışları aynı fakat anlamları birbirinden farklı sözcüklerdir. Örneğin “Kara göründü.” cümlesinde “kara” sözcüğü “yeryüzünün denizle örtülü olmayan bölümü, toprak” anlamında kullanılmıştır. “Kara gömleğin üzerine süt döküldü.” cümlesinde ise “kara” sözcüğü “en koyu renk, siyah; ak, beyaz karşıtı” anlamıyla kullanılmıştır. “Kara” sözcüğünün bu cümlelerdeki kullanımları arasında herhangi bir anlam bağı olmadığı için bu sözcükler birbirinin eş seslisidir. • Aralarında ters çıkarım ilişkisi bulunan, yazılışları birbirinden farklı anlamları ise birbirinin tam tersi olan iki farklı sözcüklere “zıt anlamlı sözcükler” denir. Örneğin “kara gömlek” sözündeki "kara” sözcüğünün zıt anlamı “beyaz gelinlik” sözündeki “beyaz” sözcüğüdür. Buna göre, Bugün dolu yağdı, arabaların tavanlarında çökmeler meydana geldi. cümlesinde geçen altı çizili sözcüğün hem eş seslisi hem de zıt anlamlısı aşağıdaki cümlelerin hangisinde geçmektedir? A) Bizim dağlar çakal dolu, korkudan çıkamıyoruz. B) Ona karşı çok doluyum, öfkeden çıldırmak üzereyim. C) Bu salgına kadar düğün salonları tıka basa doluydu, salgından sonra ise boştu. D) Pazartesine kadar bütün koltuklar doluydu, bu nedenle bilet alamadık. 44. Ellerini görsem oğlumun Uzun esmer parmaklı ellerini Onları özlüyorum Üç yaşına yağan karda Kızarmış, ısıttım öpe hohlaya Gülten AKIN Aşağıdakilerden hangisinde, bu dizelerdeki “el” sözcüğünün eş seslisi kullanılmıştır? A) Kahvaltıdan önce elimi yüzümü yakarım. B) İki el silah sesi duyuldu. C) Elle gelen düğün bayram. D) Bir el daha tavla oynayalım mı? ÖRNEKTİR
Sözcükte Anlam Ünite 1 Sözcükte Anlam Ünite 1 Hava Serisi 24 Türkçe Hava Serisi 25 Türkçe 45. Aşağıdaki görsellerden hangisinde “kırmak” eyleminin açıklaması doğru verilmiştir? A) İri parçalara ayırmak. B) Sert şeyleri vurarak veya ezerek parçalamak. C) Öldürmek, yok olmasına neden olmak. D) 8 TL 7 TL Bir şeyin fiyatını azaltmak, indirmek. 46. • Sokağa atmak • Tersine dönmek • Tepesinden kaynar sular dökülmek. Aşağıdakilerden hangisi bu deyimlerden herhangi birinin açıklaması değildir? A) Birini düşkün, yoksul kalacak biçimde evden, iş yerinden uzaklaştırmak veya kovmak. B) Beklenildiği, umulduğu gibi gerçekleşmemek, aksi olmak. C) Üzüntülü veya kötü bir olay karşısında birdenbire büyük bir sıkıntı duymak. D) Olayı veya bir sanat eserini farklı biçimde değerlendirmek, yorumlamak. 47. Dilimizde “ayak” sözcüğüyle oluşturulmuş çok sayıda deyim vardır. Bir yolunu bulup birini işinden veya görevinden uzaklaştırmayı anlatmak için “ayağını kaydırmak“ deyimi, gelmesine çok memnun olduğunu anlatmak anlatmak için “ayağına getirmek” I. II. deyimi; uğradığı yere bereketsizlik, uğursuzluk getirdiğini anlatmak için “ayağının bastığı yerde ot bitmez” deyimi, dikkatli ve III. uyanık davranmayı anlatmak için “ayağını denk basmak” deyimi kullanılır. IV. Yukarıda numaralandırılmış deyimlerden hangisinin açıklaması yanlış verilmiştir? A) I. ÖRNEKT B) II. C) III. D) IV. İR
Sözcükte Anlam Ünite 1 Hava Serisi 24 Türkçe Hava Serisi 25 Türkçe 49. Bursa'da bir eski cami avlusu, 1 Küçük şadırvanda şakırdıyan su; Orhan zamanından kalma bir duvar... Onunla bir yaşta ihtiyar çınar. 2 Ahmet Hamdi TANPINAR Yukarıdaki metinde altı çizili sözcüklerin anlamı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? 1 2 A) Sayıların ilki. Eş, aynı, bir boyda. B) Bu sayı kadar olan. Eş, aynı, bir boyda. C) Sayıların ilki. Aynı, benzer. D) Aynı, benzer. Aynı, benzer. 48. • Atmak Sözcüğünün Anlam Dünyası 1. Çıkarmak, dışarıya vermek. 2. Bir yerden başka bir yere taşımak. Benim Anlamlarım 3. Geri bırakmak, ertelemek. 4. Yapılmış kötü bir işi birine yüklemek. • Cümlede Kullanım Tuz attı. Geziyi haftaya attık. Kamyonla eşyaları eve attılar. Suçu onun üzerine attılar. Adamı işten attılar. Düğünde kurşun atmak yasak. Vücut ter attı. Taşı suya attı. Yukarıdaki numaralarla gösterilen “atmak” sözcüğünün anlamları ve bu sözcüğün kullanımları verilmiştir. Bu kutucuklarda verilen cümlede kullanımlarıyla “atmak” sözcüğünün anlamları eşleştirilirse numaralı yerlere hangi kullanımların yazılması uygun olur? 1 2 3 4 A) Vücut ter attı. Kamyonla eşyaları eve attılar. Geziyi haftaya attık. Suçu onun üzerine attılar. B) Vücut ter attı. Adamı işten attılar. Geziyi haftaya attık. Taşı suya attı. C) Tuz attı. Kamyonla eşyaları eve attılar. Düğünde kurşun atmak yasak. Taşı suya attı. D) Tuz attı. Adamı işten attılar. Düğünde kurşun atmak yasak. Suçu onun üzerine attılar. ÖRNEKTİR
Sözcükte Anlam Ünite 1 Sözcükte Anlam Ünite 1 Hava Serisi 26 Türkçe Hava Serisi 27 Türkçe 50. SICAK G Çorba içeceksen sıcak içeceksin. M Teyzem, ilk kez onları gayet sıcak karşıladı. IŞIK M Tarihî eserler ve belgeler, dünya tarihine ışık tutar. T El fenerinin ışığı, bir noktayı aydınlatıyordu. SAĞLIKLI G Sağlıklı yaşamak için beslenme düzenimize dikkat etmeliyiz. M Her zaman sağlıklı düşünenler, başkalarına da saygı duyar. DOĞRU G Bu sınavda beş doğru yapmışım, iki de yanlışım var. T İki noktadan yalnız bir doğru geçebilir. Yukarıdaki tabloda "sıcak, ışık, sağlıklı, doğru" sözcükleri gerçek, mecaz ve terim anlam ifade edecek şekilde kullanılmıştır. Gerçek anlam "G" ile, mecaz anlam "M" ile ve terim anlam "T" ile gösterilmiştir. Buna göre, hangi sözcüğün anlam özelliği yanlış gösterilmiştir? A) Sıcak B) Işık C) Sağlıklı D) Doğru 51. 1. Okan, onu tanıdım tanıyalı Adanagücü Spor’da masa tenisi oynuyordu. Oynadığı süre boyunca birçok maç kazanmış ve spor kulübüne sayısız kupa getirmişti. Gerek masa tenisindeki takım arkadaşları gerekse mahallenin bütün gençlerince çok seviliyordu. Semtin en gözbebeği sporcularındandı. Ali adeta …………………………………….. 2. İnsanlar, eskiden iyi iken sonradan yeteneklerini kaybedebilir. İşte Okan, böyle bir sporcuydu. Eskiden rakiplerini maçta karşılaşmada sahadan silen oyuncu gitmiş, şimdi rakiplerince tokatlanan bir sporcu gelmişti. Sanki eski arkadaşlarını onun karşısında antrenman yaparcasına raketlerini kullanıyordu. Masa tenisi takıma yeni katılan Murat ise Okan’ın üç yıl önceki hâli gibiydi. Her maçını kazanıyor, takıma kupalar getiriyordu. Beraber masa tenisi oynadıkları takım arkadaşları ve taraftarlar Murat’a yoğun ilgi gösterirken Okan’a eskisi gibi ilgi göstermiyorlardı. Deyim yerindeyse Okan’ın …………………………. 3. Okan, eskisi gibi iyi bir oyuncu olmadığını kabullenmek istemiyordu. Birkaç yıl boyunca bu takımı zirveye o taşımıştı. Basit ve sıradan bir mahalle kulübünü masa tenisi sporunda ülkenin en tanınan kulübü hâline o getirmişti. Masa tenisi takımın başarısında büyük payı vardı. Bu başarılı yıllar boyunca ona kurtarıcı melek gözü ile bakan ve onu yere göğe sığdıramayan takım arkadaşları ve mahallelinin bu tavrına çok içerliyor. Geçmişi bir anda silmelerini ………………… Yukarıdaki metinlerde boş bırakılan yerlere sırasıyla hangi deyimler getirilmelidir? A) saman alevi gibi parlamak- kafa patlatmak- içi içine sığmamak B) el üstünde tutulmak- içi parçalanmak- kulak ardı etmek C) el üstünde tutulmak- pabucu dama atılmak- içine sindirememek D) havalara uçmak- kalbi kırılmak- gözü görmek ÖRNEKTİR
Sözcükte Anlam Ünite 1 Hava Serisi 26 Türkçe Hava Serisi 27 Türkçe 52. KARANLIK ZAYIF ACI ATEŞ Demiştim ya, bütün memleketi bir yas karanlığı kaplamıştı. Senin kadar zayıf görünmek için ne yapmalıyım? Bu yemeğe acı katmamışsın, hayret! Sonunda çocuğun ateşi biraz olsun düştü. Sana kaç defa söyledim karanlık işlere karışma diye. Bu güne kadar bilgisi zayıf öğretmenimiz olmadı. Acı kahvenin kırk yıl hatırı vardır. Yanlış davranışlarıyla kendisini ateşe atıyordu. Gerçek Gerçek Gerçek Gerçek Mecaz Mecaz Mecaz Mecaz Kayra İlker Burcu Güneş Yukarıdaki kişilerden bir sözcük belirlemeleri ve bu sözcüğü gerçek ve mecaz anlamlarda kullanmaları istenmiştir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) 3 öğrenci, sözcükleri anlamına göre kullanmıştır. B) 1 öğrenci, sözcüğü anlamına göre kullanamamıştır. C) Kayra, sözcüğü anlamına göre kullanmıştır. D) İlker ve Güneş, sözcükleri anlamına göre kullanmışlardır. 53. Sözcükler Anlamları ........................................... : Bir ülke ve toplumun, maddi ve manevi varlıklarının düşünce, sanat, bilim ve teknoloji ürünlerinin tamamı. ........................................... : Gelecek (zaman). ........................................... : Kendiliğinden var olan ve insan etkinliğinin dışında kendini sürekli olarak yeniden yaratan ve değiştiren, canlı cansız nesnelerden oluşan varlığın tümü. ........................................... : Bir ülkü, bir erek uğruna ya da gerçekleştirilmesi istenen herhangi bir şey için kendi yararlarından vazgeçme erdemi. Yukarıdaki tabloda boş bırakılan yerlere karşılarında anlamları açıklanan sözcükler yazılacaktır. Buna göre, boşluklara aşağıdaki sözcüklerden hangisi getirilemez? A) Özveri B) Medeniyet C) İstiklal D) Tabiat ÖRNEKTİR
Sözcükte Anlam Ünite 1 Sözcükte Anlam Ünite 1 Hava Serisi 28 Türkçe Hava Serisi 29 Türkçe 54. Selin Hakan Rana Behnan Gazetedeki haberleri okuyunca üzüntüm arttı. Yüzünde ayrılığın acısını okuyabiliyorum. Okumak istedim ama babamın okutacak parası yok. Sen şiir okurken seyircilerin gözleri doldu. Yukarıdaki kişilerden hangisini "okumak" kelimesini "öğrenim görmek" anlamıyla kullanmıştır? A) Selin B) Hakan C) Rana D) Behnan 55. Açıklama Deyim I Kaba ve görgüsüz kimse. Dağda büyümek II Bir işi başarıncaya değin çok sıkıntı çekmek, güçlüklerle karşılaşmak. Akla karayı seçmek III Baş ağrıtmak, can sıkmak. Su kaçırmak IV İş, düzelemeyecek kadar bozulmak. Gemi karaya oturmak Yukarıda numaralandırılmış deyimler ve açıklamalardan hangisi yanlış eşleştirilmiştir? A) I. ÖRNEKT B) II. C) III. D) IV. İR
Sözcükte Anlam Ünite 1 Hava Serisi 28 Türkçe Hava Serisi 29 Türkçe 56. Soldan sağa 1 Sütun Satır I. II. III. IV. 2 3 4 5 6 1. Mezunniyet defterine hislerini yazmak istemedi. (eş anlam) 2. Yeni yapılan okul törenle açıldı. (zıt anlam) 3. Pazar alışverişi yapmadığımızdan buzdolabında hiçbir şey yoktu. (zıt anlam) 4. Her karar sonrasında biraz daha eksiye gidiyoruz. (zıt anlam) Numaralandırılmış cümlelerde altı çizili sözcüklerin yay ayraç içinde verilen özelliklerine göre, bulmaca çözüldüğünde 1. sütunda oluşan sözcük aşağıdakilerden hangisidir? A) DEVA B) DAVA C) HARA D) HEBA 57. Aşağıdaki resimlerde cisimlere uygulanan kuvvetin yönünü ve cismin hareket yönünü oklarla göstererek resimlerin altındaki boşluklara uygulanan kuvvetin iş yapıp yapmadığını nedenleriyle yazınız. Market arabasını itmek Topa Vurmak Çanta sırtta merdivenden çıkmak Bu fen bilgisi dersi etkinliğinde yer alan aşağıdaki sözcüklerden hangisinin kullanıldığı anlam yanlış tespit edilmiştir? Sözcük Anlamı A) İtmek Bir şeyi güç uygulayarak ileri götürmek. B) Vurmak Hızla çarpmak. C) Yazmak Söz ve düşünceyi özel işaret veya harflerle anlatmak. D) ÖRNEKT Çıkmak Bir şeyin yukarısına doğru yürümek. İR
Söz Sanatları Ünite 1 Söz Sanatları Ünite 1 Hava Serisi 30 Türkçe Hava Serisi 31 Türkçe 1. Konuşturma: İnsan dışındaki varlıkların insan gibi konuşturulması, bir söz söylemesidir. Buna göre aşağıdaki dizelerin hangisinde konuşturma söz konusudur? A) Ağaç kökün beğenmez, Neylerim köksüz olmaz. Meyve dalın beğenmez, Dala olmasa, olmam. B) Suya bulgur ezerim, Hem ezer hem süzerim, Ben yârimin derdinden Deli olmuş, gezerim. C) Sekizimiz odun çeker, Dokuzumuz ateş eder. Kaz, başını kaldırmış, Kırk gün oldu kaynatırım, kaynamaz. D) Ey fındığım fındığım, Dallarına konduğum, Ben sevdim de el aldı. Odur benim yandığım. 2. Anlatımı güçlendirmek amacıyla, aralarında ortak nitelik bulunan iki varlık ya da kavramdan, ortak nitelik yönünden güçlü olandan zayıf olana aktarma yapılmasına "benzetme" denir. Buna göre aşağıdaki görsellerin hangisinde, belirtilen söz sanatının etkisi vardır? A) B) C) D) ÖRNEKTİR
Söz Sanatları Ünite 1 Hava Serisi 30 Türkçe Hava Serisi 31 Türkçe 5. Benzetme, abartma, konuşturma, kişileştirme ve tezat söz sanatları her metin türünde tek tek ya da çoklu bir şekilde görülebilir. Bu söz sanatlarının amacı metinlere sanatsal bir yön katmak, anlamı gizlemek bir edebi metnin anlatımını akıcı kılmaktır. Bu nedenle hangi metin türü olursa olsun az da olsa söz sanatlarına yer verir. Aşağıdaki metinlerden hangisinin söz sanatının göstergesi yanlış verilmiştir? A) Çanakkale içinde aynalı çarşı, Ana ben gidiyorum düşmana karşı, Çanakkale içinde bir uzun selvi, Kimimiz nişanlı, kimimiz evli Göstergesi: Bir genç annesiyle konuştuğu için konuşturma vardır. B) Samsun’a ayak basmış kahraman bugün, Çayır, çimen yeşermiş zafer yolunda. Davul zurna sesinde şahlanır düğün, Gönlüm coşup öter bir bahar dalında. Göstergesi: Gönlü çoşup eğlendiği için kişileştirilmiştir. C) Bıraksalar, İnce uzun bacakları üstünde yaylanarak Ve karanlıkta akan bir yıldız gibi kayarak Kocatepe’den Afyon Ovası’na atlayacaktı. Göstergesi: Uzun ve ince bacaklı olan kişiyi yıldıza benzetmiştir. D) Dört koldan hain düşman sürüleri, Dört koldan sardı bizi Dostun atışı kurtardı bizi. Göstergesi: “Dost” ve “düşman” zıt anlamlı sözcükleri birlikte kullanıldığı için tezat vardır. 3. I. Durmuş bir saat gibiydi durup geçmeyen zaman. II. Bir bahar sabahının karanlığında ıssız gökte diz çökmüş iki titrek ışıklı yıldız var. Numaralandırılmış cümlelerdeki söz sanatları hangi seçenekte doğru verilmiştir? I. Cümle II. Cümle A) Benzetme Benzetme B) Benzetme Kişileştirme C) Kişileştirme Benzetme D) Kişileştirme Kişileştirme 4. 1. Küçük karga, annesini karşısında görünce ne yapacağını şaşırdı. 2. Okul bitince işsiz kalmış, sudan çıkmış balığa dönmüştü. 3. Bu işi öğrenmek için bir fırın ekmek yemesi lazım. 4. Kara gökler buradan gitti, dedi ak gökler. Yukarıdaki numaralandırılmış cümleri söz sanatlarıyla eşleştirirsek aşağıdakilerden hangisi doğru olur? Kişileştirme Konuşturma Benzetme Abartma A) 1 4 2 3 B) 1 4 3 2 C) 4 3 2 1 D) 1 2 3 4 ÖRNEKTİR
Söz Sanatları Ünite 1 Söz Sanatları Ünite 1 Hava Serisi 32 Türkçe Hava Serisi 33 Türkçe 6. Benzetme: İfadeyi kuvvetlendirmek için aralarında benzerlik bulunan iki kavramdan zayıf olanın güçlüye benzetilmesine “benzetme” ya da “teşbih” adı verilir. Kişileştirme: İnsan dışındaki varlıklara insan özelliği vererek, onları insanmış gibi anlatmaya “kişileştirme” denir. Konuşturma: İnsan dışındaki bir varlığın insan gibi konuşması, bir söz söylemesidir. Tezat (Karşıtlık, zıtlık): Aynı konu ya da varlıklarla ilgili karşıt kavramların, düşüncelerin ya da durumların bir arada kullanılmasıdır. Buna göre, aşağıdaki dizelerde kullanılan söz sanatının göstergelerinden hangisi yanlış belirtilmiştir? A) Her gök gürlemede cik cik cik Bir ton yağım erir, dermiş serçecik Göstergesi: Serçe “Bir ton yağım erir.” diyerek konuşturulmuştur. B) Yüzünde bir karış saman Üflemeden içilmez ha Göstergesi: Yüzü samana benzetilmiştir. C) Geceyi onunla yıktım Kara girdim koynuna Ak çıktım Göstergesi: “Kara” ve “ak” sözleri karşıt durumları karşıladığından tezat söz konusudur. D) Emdiniz arılarım elma çiçeklerini, Doldurdunuz bahçenin bütün peteklerini Göstergesi: Şair arılara seslendiği için arıları kişileştirmiştir. 7. Yıllar yıllar öncesi... Bir tatlı çocuk vardı: Bülbül sesiydi sesi, Gülüşleri bahardı! Ümitti, emeldi o. Her şeyden güzeldi o. Dünyaya bedeldi o. Ve dünya ona dardı! Aşağıdakilerin hangisinde kendine benzetilen unsurlar verilmiştir? A) Çocuğun sesi – çocuğun gülüşü B) Bülbül sesi - bahar C) Çocuk – yıllar D) Dünya – her şey ÖRNEKTİR
Söz Sanatları Ünite 1 Hava Serisi 32 Türkçe Hava Serisi 33 Türkçe 10. Çoban kaval çaldı, soru bülbüle: “Sürülerim hani, ovam nerede?” Bülbül sordu, boynu bükük bir güle: “Şarkılarım hani, yuvam nerede?” Ziya GÖKALP Altı çizili dizede aşağıdaki söz sanatlarından hangisi söz konusudur? A) Kişileştirme B) Konuşturma C) Tezat D) Abartma 8. Abartma: Bir özelliğin ya da durumun olduğundan daha çok gösterilmesidir. Abartmanın oluşması için, söz konusu özelliğin, mantığın sınırlarını zorlayacak biçimde büyütülmesi gerekir. "Sizi yıkarım dağlar Yâre zarar gelirse." dizelerinde şair sevdiğine zarar gelirse dağları yıkacağını belirterek dağları tehdit etmiş ve bu durumu abartmıştır. Yukarıda verilen açıklamaya göre, aşağıdaki seçeneklerin hangisinde”abartma” sanatına yer verilmiştir? A) Başım köpük köpük bulut, içim dışım deniz, Ben bir ceviz ağacıyım Gülhane Parkı'nda. B) İnce su dersinden bir ses çağlar Nicedir sizlere can verdim. C) Acep beni ahırlar mı Keman kaşlı ya yüzlü. D) Deniz mürekkep olsa Yazılmaz benim derdim. 9. Tezat (Zıtlık, Karşıtlık): Aralarındaki bir ilgiden dolayı aynı konu ile ilgili karşıt kavramların veya durumların bir arada kullanılma sanatına "tezat" denir. Yukarıdaki tanıma göre aşağıda verilen fotoğrafların hangisinde tezat sanatının özellikleri görülmez? A) B) C) D) ÖRNEKTİR
Söz Sanatları Ünite 1 Söz Sanatları Ünite 1 Hava Serisi 34 Türkçe Hava Serisi PB Türkçe 13. Birçok reklam afişinde söz sanatı söz konudur. Aşağıdaki afişlerde söz konusu söz sanatlarını tespit ediniz. SOĞUKTAN DONARKEN ODAYI ISITIR. EVİ HAMAMA ÇEVİRİR. DÜNYAYI YAKAR, EVİ YAKMAZ. Buna göre, hangi reklam afişinde aşağıdaki söz sanatlarından hangisine örnek yoktur? A) Benzetme B) Abartma C) Kişileştirme D) Tezat 12. Uzun ince bir yoldayım, Gidiyorum gündüz gece. Bilmiyorum ne hâldeyim Gidiyorum gündüz gece. Âşık Veysel Şatıroğlu Yukarıdaki dörtlükte altı çizili dizedeki söz sanatının özdeşi aşağıdaki hangi seçenekte verilmiştir? A) Tok olanlar bilemez aç kalanın hâlinden. B) Su içtim kana kana, sular akar yana yana, C) Ötme bülbülüm ötme, yârim gurbete gitti D) Havada yaprağa döndürdü rüzgâr beni 11. Kişileştirme: İnsana ait özellikleri, insan dışındaki canlı veya cansız varlıklara aktarma sanatıdır. Örnek: Aşağıdaki cümlelerden hangisi yukarıda verilen kişileştirme tanımının altındaki örnek kısmına yazılabilir? A) Benim adım dertli dolap Suyum akar yalap yalap B) Bakışların kor ateş Duruşun durgun su C) Bir bulut gezer yayla yayla Anadolu'yu Bir baştan başa selam götürür. D) Dolu bir testiydim ben, Baş aşağı ettiniz beni ÖRNEKTİR
Ünite 10: Anlatım Bozukluğu 1-C 2-B 3-A 4-C 5-A 6-B 7-D 8-B 9-A 10-C 11-D 12-B 13-B 14-A 15-D 16-C 17-B 18-B 19-A 20-B 21-C 22-B 23-D 24-C 25-B 26-D 27-B Ünite 9: Noklatama İşaretleri 1-A 2-A 3-C 4-A 5-B 6-C 7-C 8-C 9-A 10-D 11-B 12-D 13-C 14-C 15-C 16-B 17-A Ünite 8: Yazım Kuralları 1-C 2-C 3-B 4-B 5-C 6-B 7-A 8-C 9-C 10-D 11-A 12-B 13-D 14-C 15-A 16-C 17-B 18-C 19-D Ünite 7: Metin Türleri 1-C 2-C 3-C 4-B 5-D 6-C 7-A 8-B 9-A 10-D 11-A 12-B Parçada Anlatım 1-A 2-D 3-C 4-B 5-C 6-A 7-A 8-A 9-A 10-B 11-C 12-C 13-C 14-D 15-C 16-A 17-C 18-C 19-A 20-D 21-A 22-A 23-A 24-D 25-A 26-D 27-A Ünite 6: Fiilde Çatı 1-D 2-B 3-D 4-A 5-D 6-C 7-B 8-D 9-C 10-D 11-A 12-C 13-C 14-D 15-C 16-B 17-D 18-C 19-B 20-D 21-C 22-C 23-A 24-C Cümle Türleri 1-B 2-D 3-C 4-D 5-A 6-B 7-D 8-C 9-A 10-A 11-C 12-B 13-C 14-D 15-D 16-C 17-A 18-D 19-D 20-A 21-C 22-D 23-D 24-D 25-B 26-D 208 ÖRNEKTİR