เอกสารประกอบการสอน วิชาเครื่องยนต์รถจักรยานยนต์

ใบความรู้ หนา้ ที่ 1
ชอ่ื วชิ า งานเครอ่ื งยนต์รถจักรยานยนต์ รหสั วชิ า 20101-2503
ชื่อหน่วย หลกั การทำงานของเครือ่ งยนต์ 2 จังหวะ และ 4
จังหวะ เวลา 60 นาที
หัวขอ้ ยอ่ ย หลกั การทำงานของเครื่องยนต์ 4 จังหวะ

โครงสรา้ งที่สำคัญของเครือ่ งยนต์ 4 จังหวะ

A : เพลาลกู เบี้ยว (Camshaft)
B : ล้นิ ไอดี (Intake valve)
C : ห้องเผาไหม้ (Combustion chamber)
D : เสือ้ สูบ (Cylinder block)
E : ก้านสบู (Connecting rod)
F : เพลาขอ้ เหวี่ยง (Crankshaft)
G : หัวเทยี น (Spark plug)
H : สปรงิ ล้นิ (Spring)
I : ลิน้ ไอเสีย (Exhaust valve)
J : ฝาสบู (Cylinder head)
K : แหวนลกู สบู (Piston ring)
L : ลูกสูบ (Piston)

รูปท่ี 1.1 แสดงโครงสร้างท่ีสำคัญของเครอ่ื งยนต์ 4 จังหวะ

หนา้ ท่ีของชิ้นส่วนทส่ี ำคัญของเครอื่ งยนต์ 4 จังหวะ

1.เพลาลูกเบี้ยว (Camshaft) ทำหน้าที่ควบคุมกระเดื่องกดลิ้นโดยไป
บังคับให้ลิ้นเปิด-ปิด ตามกำหนดระยะเวลาการทำงานของเครื่องยนต์ ทำมา
จากเหล็กหล่อพิเศษชบุ ผิว เพอ่ื ให้ทนทานต่อการสกึ หรอ ดังรูปที่ 1.2

รปู ที่ 1.2 แสดงลักษณะของเพลาลูกเบยี้ ว

2.ลิ้น (Valve) ทำหนา้ ทีเ่ ปดิ ให้ไอดีเข้าทางช่องทางของลิ้นไอดีและเปิดให้
ไอเสียออกทางช่องทางของลิ้นไอเสีย รวมถึงการป้องกันการรั่วของกำลังอัด
ภายในกระบอกสูบ ล้ินของเคร่ืองยนต์ 4 จังหวะ จะมรี ปู รา่ งคลา้ ยดอกเห็ด ทน
ต่ออุณหภูมิและแรงดันที่สูงได้ แข็งแรงทนทาน สามารถส่งถ่ายความร้อนได้ดี
ทำมาจากวสั ดุพเิ ศษ เช่น เหล็กผสมกับนกิ เกิลและโครเมยี มดังรปู ท่ี 1.3

รูปที่ 1.3 แสดงลกั ษณะของลิ้น

ใบความรู้ หนา้ ท่ี 2
ช่อื วชิ า งานเคร่ืองยนตร์ ถจกั รยานยนต์ รหสั วิชา 20101-2503
ชือ่ หน่วย หลกั การทำงานของเคร่ืองยนต์ 2 จังหวะ และ 4
จงั หวะ เวลา 60 นาที
หวั ขอ้ ยอ่ ย หลกั การทำงานของเคร่อื งยนต์ 4 จงั หวะ

3.ฝาสูบ (Cylinder head) ทำหนา้ ท่เี ป็นส่วนหนึง่ ของหอ้ งเผาไหม้ เปน็ ที่
อยู่ของลิ้นไอดี ลิ้นไอเสีย และหัวเทียน ทำด้วยอะลูมิเนียมผสมอัดขึ้นรูป มี
ปลอกนำลิ้นและเบาะลิ้นติดอยู่ มีความทนทานต่อความร้อนและการสีกหรอ
สามารถรับแรงดันจากการระเบดิ ภายในหอ้ งเผาไหม้ได้ ดงั รูปท่ี 1.4

รปู ท่ี 1.4 แสดงลกั ษณะของฝาสบู

4.เสื้อสูบ (Cylinder block) ทำหน้าที่เป็นที่ติดตัง้ กระบอกสบู ภายในมี
ช่องทางของน้ำมันหล่อลื่นจากห้องแคร้งก์ขึ้นสู่ฝาสูบ มีครีบระบายความร้อน
หากเป็นเสือ้ สูบชนดิ ระบายความรอ้ นด้วยน้ำ ภายในเส้อื สบู จะมีท่อทางของน้ำ
หลอ่ เยน็ และนำ้ มันหล่อลื่น ทำมาจากอะลูมเิ นยี มหลอ่ ผสม ส่วนกระบอกสูบทำ
ด้วยเหลก็ หลอ่ ชนิดพเิ ศษ ดงั รูปท่ี 1.5
รูปที่ 1.5 แสดงลักษณะของเส้ือสูบ

5.กา้ นสูบ (Connecting rod) ทำหนา้ ทใี่ นการรบั แรงจากลกู สูบส่งต่อไป
ยังเพลาข้อเหวีย่ ง ปลายด้านใหญ่จะยึดติดอยกู่ ับเพลาข้อเหว่ียง ส่วนปลายด้าน
เล็กจะยึดอยู่กับสลักลูกสูบและมีบู๊ชรองรับ ทำมาจากเหล็กกล้าหล่อพิเศษ ดัง
รูปท่ี 1.6

รปู ที่ 1.6 แสดงลกั ษณะของกา้ นสบู

6.เพลาข้อเหวี่ยง (Crankshaft) ทำหน้าที่เปลี่ยนการเคลื่อนที่ขึ้น-ลงใน
แนวเส้นตรงของลูกสบู ให้เปน็ ทิศทางการหมุน ทำมาจากเหล็กหล่อพเิ ศษ ดงั รูป
ที่ 1.7
รูปท่ี 1.7 แสดงลักษณะของเพลาข้อเหวย่ี ง

ใบความรู้ หนา้ ท่ี 3
ชอื่ วชิ า งานเคร่อื งยนตร์ ถจกั รยานยนต์ รหสั วชิ า 20101-2503
ช่ือหนว่ ย หลกั การทำงานของเครอ่ื งยนต์ 2 จังหวะ และ 4
จังหวะ เวลา 60 นาที
หวั ข้อย่อย หลักการทำงานของเครอ่ื งยนต์ 4 จังหวะ

รูปท่ี 1.8 แสดงลักษณะของลกู สบู 7.ลูกสูบ (Piston) ทำหน้าที่สร้างแรงดูดขณะลูกสูบเคลื่อนที่ลงในจังหวะ
ดูด สร้างกำลังอัดในกระบอกสูบขณะลูกสูบเคลื่อนที่ขึ้น และรับแรงจากการ
ระเบิดเพอ่ื สง่ ไปยงั เพลาขอ้ เหวย่ี ง ทำมาจากอะลูมิเนียมผสมหล่อข้ึนรูปมีความ
แข็งแรงทนทาน กระจายความร้อนได้ดี น้ำหนักเบา อัตราการขยายตัวทาง
ความร้อนต่ำมีร่องแหวน 3 ร่อง โดยสองร่องแรกเปน็ ร่องแหวนอัดร่องสุดท้าย
เป็นร่องแหวนกวาดน้ำมัน บริเวณด้านบนลูกสูบจะออกแบบให้มีแอ่งขนาด
เท่ากบั ลิ้นพอดเี พ่ือป้องกันไม่ให้หัวลูกสูบกระแทกกบั ลิ้น ดังรูปที่ 1.8

8.แหวนลูกสูบ (Piston ring) ทำหน้าที่ป้องกันกำลังอัดภายในกระบอก
สูบรั่ว ส่วนแหวนกวาดน้ำมันจะทำหน้าที่กวาดน้ำมันลงสู่ห้องแคร้งก์ และ
ป้องกนั ไม่ให้นำ้ มนั หล่อลน่ื ผา่ นเข้าไปเผาไหมใ้ นกระบอกสบู ดังรปู ที่ 1.9

รปู ท่ี 1.9 แสดงลักษณะของแหวนลกู สูบ

9.หัวเทียน (Spark plug) ทำหน้าที่จุดประกายไฟ เพื่อเผาไหม้ส่วนผสม
ของไอดีภายในห้องกระบอกสูบช่วงปลายจังหวะอัดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน
ลักษณะดังรูปท่ี 1.10

รปู ที่ 1.10 แสดงลักษณะของหัวเทยี น

คำจำกัดความและหลกั การทำงานของเครอ่ื งยนต์ 4 จงั หวะ
การศึกษาหลักการทำงานของเคร่ืองยนต์จำเปน็ อย่างย่ิงที่จะต้องศกึ ษาเพอ่ื ทำความเข้าใจเก่ียวกบั ความหมายของ
คำจำกัดความต่อไปนี้
1.วฏั จกั ร (Cycle) หมายถงึ จังหวะการทำงานของเครือ่ งยนต์ ประกอบด้วย จงั หวะดูดไอดี จงั หวะอัดไอดี จงั หวะ
ระเบิด และจังหวะคายไอเสีย ทีห่ มุนเวียนจนครบกลวตั รแล้วเรม่ิ ต้นการทำงานใหม่ในจังหวะดูดไอดี
2.ตำแหนง่ การเคล่ือนทข่ี องลกู สบู (Dead center)
1) จดุ ศูนย์ตายบน (Top Dead Center หรือ TDC) หมายถงึ ตำแหน่งที่ลูกสูบสามารถเคล่ือนที่ขึ้นไดส้ ูงสุด
2) จุดศนู ย์ตายลา่ ง (Bottom Dead Center หรือ BDC) หมายถงึ ตำแหนง่ ทลี่ กู สบู สามารถเคลือ่ นทล่ี งไดต้ ่ำสดุ

ใบความรู้ หน้าที่ 4
ชอ่ื วชิ า งานเครื่องยนตร์ ถจกั รยานยนต์ รหสั วิชา 20101-2503
ช่ือหน่วย หลักการทำงานของเครื่องยนต์ 2 จังหวะ และ 4
จงั หวะ เวลา 60 นาที
หวั ข้อย่อย หลักการทำงานของเคร่ืองยนต์ 4 จงั หวะ

3.ระยะชัก (Stroke) หมายถงึ ระยะทางการเคล่ือนที่ของลูกสูบจากตำแหน่งศนู ย์ตายล่าง ไปยังตำแหนง่ ศนู ยต์ าย
บน หรือระยะการเคล่ือนท่จี ากตำแหน่งศนู ย์ตายบนมายงั ตำแหน่งศนู ยต์ ายลา่ ง ดงั รปู ท่ี 1.11

รูปที่ 1.11 แสดงตำแหน่งการเคลอื่ นที่
4.ขนาดความโตกระบอกสบู (Bore) หมายถงึ ขนาดเส้นผ่านศูนยก์ ลางภายในของกระบอกสูบ
5.มุมเพลาข้อเหว่ยี ง (Crankangle) หมายถงึ มุมทเ่ี กิดระหวา่ งเส้นผ่านศูนย์กลางกระบอกสูบกับเส้นที่ลากจาก
จุดกึง่ กลางข้อเหว่ยี ง ผา่ นข้อทยี่ ดึ ก้านสูบออกไป มมุ จะเปลี่ยนแปลงสมั พันธก์ ับตำแหน่งของศนู ย์ตายบน (TDC) และ
ศูนยต์ ายล่าง (BDC) ดังรูปที่ 1.12

รปู ที่ 1.12 แสดงตำแหนง่ มมุ เพลาขอ้ เหวีย่ ง

ใบความรู้ หนา้ ที่ 5
ช่ือวิชา งานเครอื่ งยนต์รถจักรยานยนต์ รหสั วชิ า 20101-2503
ชอ่ื หน่วย หลักการทำงานของเคร่อื งยนต์ 2 จังหวะ และ 4
จังหวะ เวลา 60 นาที
หวั ข้อยอ่ ย หลักการทำงานของเครอื่ งยนต์ 4 จังหวะ

หลักการทำงานของเครอ่ื งยนต์ 4 จังหวะ (Principle of four-stroke engine)
เครอ่ื งยนต์ 4 จงั หวะคำว่า“ จังหวะ” หมายถึง การเคลือ่ นท่ขี องลกู สูบจากตำแหน่งศนู ย์ตายลา่ งขึน้ สตู่ ำแหน่งศูนย์
ตายบน หรือจากตำแหนง่ ศูนยต์ ายบนลงมายงั ตำแหนง่ ศูนย์ตายลา่ ง จำนวน 4 ครั้ง ในแตล่ ะครง้ั เพลาขอ้ เหวีย่ งจะหมนุ
ไปประมาณจังหวะละ 180 องศา เมื่อครบหนึง่ กลวัตร เพลาข้อเหวีย่ งจะหมุนไป 2 รอบ หรือ 720 องศา เกิดจังหวะ
งาน 1 ครัง้ การทำงานของเคร่อื งยนต์เบนซนิ 4 จงั หวะ แบ่งไดเ้ ปน็ 4 ข้นั ตอน โดยพิจารณาจากอาการท่ีเกดิ ขึน้ ภายใน
กระบอกสูบ ประกอบด้วย จังหวะดูด จังหวะอดั จงั หวะกำลงั และจงั หวะคาย ดังนี้

รปู ที่ 1.13 แสดงการทำงานในจงั หวะดูด 1.จงั หวะดดู (Intake stroke) เม่ือลกู สบู เคลื่อนท่ีลง
ปริมาตรภายในห้องกระบอกสูบเพิ่มขึ้นความดันจะลดลง
เกิดสุญญากาศภายในหอ้ งกระบอกสูบ ลิ้นไอดีเริ่มเปิดทำ
ให้ไอดีจากคาร์บูเรเตอร์ถูกดูดเข้าสูก่ ระบอกสูบ ตามปกติ
แล้วลิ้นไอดีจะเปิดก่อนถึงจุดศูนย์ตายบนและปิดหลังจุด
ศูนย์ตายล่าง ทำให้ระยะเวลาในการดูดไอดีนานขึ้น
ปริมาณของไอดีที่เข้าสู่กระบอกสูบมากขึ้น เป็นผลให้
ประสิทธิภาพของเครือ่ งยนต์เพ่มิ ข้นึ ดงั รูปที่ 1.13

2.จังหวะอัด (Compression stroke) ในจังหวะน้ี
ลูกสบู จะเคลอื่ นท่ีข้ึนสู่ตำแหน่งศนู ย์ตายบนลิ้นไอดีและล้ิน
ไอเสียอยู่ในตำแหน่งปิดสนิท ไอดีที่ถูกดูดเข้ามาภายใน
กระบอกสูบจะถูกอัดตัวให้เกิดความร้อนเพ่ือให้ไอดีงา่ ยต่อ
การเผาไหม้ ดังรปู ที่ 1.14

รปู ที่ 1.14 แสดงการทำงานในจงั หวะอัด

ใบความรู้ หน้าท่ี 6
ชอ่ื วิชา งานเคร่อื งยนตร์ ถจกั รยานยนต์ รหัสวชิ า 20101-2503
ช่อื หน่วย หลกั การทำงานของเครอ่ื งยนต์ 2 จังหวะ และ 4
จงั หวะ เวลา 60 นาที
หัวข้อยอ่ ย หลักการทำงานของเครอื่ งยนต์ 4 จังหวะ

3.จังหวะกำลัง (Power stroke) ก่อนที่ลูกสูบจะ
เคลอื่ นทถี่ ึงตำแหนง่ ศนู ยต์ ายบนชว่ งปลายจงั หวะอัด ลนิ้ ไอ
ดีและล้นิ ไอเสียอยใู่ นตำแหน่งปิดสนทิ หัวเทียนจะถูกส่ังให้
จุดประกายไฟ ทำให้ไอดีที่ถูกอัดตัวเกิดการเผาไหม้อย่าง
รวดเร็ว ผลักดันลูกสูบและก้านสบู ให้เคล่ือนที่ลง ส่งกำลัง
ไปหมุนเพลาขอ้ เหว่ยี งตอ่ ไป ดงั รปู ที่ 1.15

รปู ท่ี 1.15 แสดงการทำงานในจงั หวะกำลงั

4.จังหวะคาย (Exhaust stroke) ในจังหวะคายล้ิน
ไอเสยี จะเปดิ ลูกสูบจะเคล่ือนท่ีข้ึน แก๊สที่ถกู เผาไหม้จะถูก
ขับออก และเมื่อลูกสูบเคลื่อนที่ถึงศูนย์ตายบน ลิ้นไอเสีย
จะปิดและลิ้นไอดีจะเปิดเพื่อเริ่มจังหวะดูดใหม่อีกครั้ง ดัง
รูปที่ 1.16

รปู ท่ี 1.16 แสดงการทำงานในจังหวะคาย

แบบฝกึ หัด หน้าท่ี 7
ช่อื วิชา งานเครอ่ื งยนตร์ ถจักรยานยนต์ รหสั วิชา 20101-2503
ชอ่ื หน่วย หลกั การทำงานของเคร่ืองยนต์ 2 จังหวะ และ 4
จงั หวะ เวลา 60 นาที
หวั ข้อย่อย หลกั การทำงานของเคร่อื งยนต์ 4 จงั หวะ

จงตอบคำถามต่อไปนี้
1. จงบอกชือ่ ช้นิ สว่ นของเคร่ืองยนต์ ตามหมายเลขท่ีกำหนดให้

1 : ......................................................................
2 : ......................................................................
3 : ......................................................................
4 : ......................................................................
5 : ......................................................................
6 : ......................................................................
7 : ......................................................................
8 : ......................................................................
9 : ......................................................................
10 : ....................................................................

2. นำตัวอกั ษรจากรปู ทกี่ ำหนดให้ ใส่ลงในช่องวา่ งหน้าข้อความท่ีมคี วามหมายสอดคลอ้ งกนั

………1. ทำหน้าที่ควบคุมกระเดอื่ งกดลิ้น โดยบงั คบั ให้ล้นิ เปิด-ปิด ตามจงั หวะการทำงานของเคร่ืองยนต์
………2. ทำหน้าที่เปิดและปิดชอ่ งทางไอดีและชอ่ งทางไอเสีย
………3. ทำหนา้ ทเ่ี ป็นชิน้ ส่วนสำหรบั ติดตั้งล้ิน หัวเทยี น ปลอกนำล้ิน และเป็นส่วนหน่ึงของห้องเผาไหม้
………4. ทำหนา้ ทเ่ี ป็นชิน้ ส่วนติดตั้งกระบอกสบู
………5. ทำหน้าทร่ี บั แรงจากลูกสูบสง่ ต่อไปยังเพลาข้อเหวีย่ ง
………6. ทำหนา้ ทีส่ รา้ งแรงดูดและแรงอดั ในกระบอกสบู รวมถงึ รบั แรงจากการระเบดิ
………7. ทำหน้าทป่ี อ้ งกันกำลังอดั ในกระบอกสบู ร่วั และปอ้ งกันน้ำมันหล่อลนื่ เข้าหอ้ งกระบอกสบู
………8. ทำหน้าท่จี ุดประกายไฟเพื่อเผาไหมส้ ่วนผสมของไอดี
………9. ทำหน้าทเ่ี ปลีย่ นทศิ ทางการเคลอ่ื นที่ขน้ึ -ลงในแนวเส้นตรง ใหเ้ ปน็ ทศิ ทางการหมนุ

แบบฝึกหัด หนา้ ที่ 8
ชอ่ื วชิ า งานเครอ่ื งยนต์รถจักรยานยนต์ รหสั วิชา 20101-2503
ชือ่ หน่วย หลกั การทำงานของเครื่องยนต์ 2 จังหวะ และ 4
จังหวะ เวลา 60 นาที
หัวข้อยอ่ ย หลักการทำงานของเครือ่ งยนต์ 4 จังหวะ

3. จากรูป จงบอกคำจำกัดความและความหมายของตำแหนง่ หมายเลข 1-4 ทีก่ ำหนดให้

หมายเลข คำจำกัดความ ความหมาย

1 ......................................... ..................................................................................................................
......................................... ..................................................................................................................

2 ......................................... ..................................................................................................................
......................................... ..................................................................................................................

3 ......................................... ..................................................................................................................
......................................... ..................................................................................................................

4 ......................................... ..................................................................................................................
......................................... ..................................................................................................................

เฉลยแบบฝกึ หดั หนา้ ท่ี 9
ชอื่ วชิ า งานเครอ่ื งยนต์รถจักรยานยนต์ รหสั วชิ า 20101-2503
ชือ่ หน่วย หลกั การทำงานของเคร่อื งยนต์ 2 จังหวะ และ 4
จังหวะ เวลา 60 นาที
หัวขอ้ ยอ่ ย หลกั การทำงานของเครอ่ื งยนต์ 4 จงั หวะ

จงตอบคำถามตอ่ ไปนี้
1. จงบอกชอ่ื ชิ้นส่วนของเครื่องยนต์ ตามหมายเลขที่กำหนดให้

1 : เพลาลกู เบีย้ ว (Camshaft)
2 : หอ้ งเผาไหม้ (Combustion chamber)
3 : เส้อื สูบ (Cylinder block)
4 : กา้ นสบู (Connecting rod)
5 : เพลาขอ้ เหวี่ยง (Crankshaft)
6 : หวั เทียน (Spark plug)
7 : สปริงล้นิ (Spring)
8 : ลนิ้ ไอเสีย (Exhaust valve)
9 : แหวนลูกสบู (Piston ring)
10 : ลูกสูบ (Piston)

2. นำตวั อกั ษรจากรปู ที่กำหนดให้ ใสล่ งในชอ่ งว่างหนา้ ขอ้ ความทม่ี คี วามหมายสอดคล้องกัน

…ค…1. ทำหน้าท่ีควบคมุ กระเดื่องกดล้ิน โดยบงั คับให้ลิ้นเปิด-ปิด ตามจังหวะการทำงานของเครือ่ งยนต์
…ซ…2. ทำหนา้ ที่เปดิ และปดิ ชอ่ งทางไอดีและชอ่ งทางไอเสยี
…ฉ…3. ทำหนา้ ทีเ่ ปน็ ช้นิ ส่วนสำหรับติดตั้งล้ิน หัวเทยี น ปลอกนำลิ้น และเป็นสว่ นหนงึ่ ของห้องเผาไหม้
…ข…4. ทำหนา้ ทเ่ี ปน็ ชิ้นสว่ นตดิ ต้งั กระบอกสบู
…ฌ…5. ทำหน้าทีร่ ับแรงจากลูกสบู สง่ ต่อไปยังเพลาขอ้ เหว่ียง
…ช…6. ทำหน้าท่ีสรา้ งแรงดดู และแรงอัดในกระบอกสบู รวมถึงรบั แรงจากการระเบดิ
…ง…7. ทำหนา้ ท่ีปอ้ งกันกำลงั อัดในกระบอกสูบร่วั และป้องกนั น้ำมันหล่อลนื่ เขา้ หอ้ งกระบอกสูบ
…จ…8. ทำหนา้ ท่ีจุดประกายไฟเพอ่ื เผาไหม้ส่วนผสมของไอดี
…ก…9. ทำหน้าทีเ่ ปลยี่ นทิศทางการเคลอื่ นที่ขน้ึ -ลงในแนวเส้นตรง ใหเ้ ปน็ ทิศทางการหมุน

เฉลยแบบฝึกหัด หน้าที่ 10
ช่ือวชิ า งานเครอ่ื งยนต์รถจกั รยานยนต์ รหสั วชิ า 20101-2503
ช่ือหน่วย หลักการทำงานของเครอ่ื งยนต์ 2 จังหวะ และ 4
จังหวะ เวลา 60 นาที
หัวข้อย่อย หลักการทำงานของเคร่อื งยนต์ 4 จงั หวะ

3. จากรูป จงบอกคำจำกดั ความและความหมายของตำแหน่งหมายเลข 1-4 ที่กำหนดให้

หมายเลข คำจำกดั ความ ความหมาย

1 ขนาดความโตกระบอกสูบ ขนาดเสน้ ผา่ นศนู ย์กลางภายในของกระบอกสูบ
(Bore)

2 ระยะทางการเคลื่อนทขี่ องลูกสูบจากตำแหน่งศนู ย์ตายลา่ ง

ระยะชัก (Stroke) ไปยงั ตำแหนง่ ศนู ย์ตายบน หรอื ระยะการเคล่อื นท่จี าก

ตำแหน่งศูนย์ตายบนมายังตำแหนง่ ศูนยต์ ายล่าง

3 จดุ ศนู ยต์ ายบน (Top Dead ตำแหนง่ ทล่ี กู สูบสามารถเคลือ่ นทขี่ น้ึ ได้สงู สุด
Center หรือ TDC)

4 จดุ ศนู ย์ตายลา่ ง (Bottom Dead ตำแหน่งที่ลูกสบู สามารถเคลื่อนท่ลี งไดต้ ่ำสุด
Center หรือ BDC)

ขอ้ สอบกอ่ นเรยี น หน้าที่ 11
ช่อื วิชา งานเคร่อื งยนต์รถจักรยานยนต์ รหัสวิชา 20101-2503
ชือ่ หน่วย หลักการทำงานของเครอื่ งยนต์ 2 จังหวะ และ 4
จงั หวะ เวลา 60 นาที
หวั ขอ้ ย่อย หลกั การทำงานของเครือ่ งยนต์ 4 จังหวะ

จงเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงขอ้ เดียว

1. เครอื่ งยนต์ 4 จงั หวะ เม่อื ทำงานครบ 1 กลวัตร เพลาข้อเหว่ยี งจะหมนุ กี่รอบ

ก. 1 ข. 2 ค. 3 ง. 4

2. แตล่ ะจังหวะการทำงานของเครอ่ื งยนต์ 4 จงั หวะ เพลาขอ้ เหว่ยี งหมนุ ไปประมาณกี่องศา

ก. 90 ข. 180 ค. 360 ง. 720

3. การทำงานของเครือ่ งยนต์ 4 จงั หวะ ขอ้ ใดกลา่ วถูกต้อง

ก. จงั หวะดดู ล้ินไอดีปดิ /ลน้ิ ไอเสียเปดิ ข. จงั หวะดดู ลน้ิ ไอดีและลิน้ ไอเสยี เปดิ พร้อมกนั

ค. จงั หวะดูด ลิน้ ไอดเี ริ่มปดิ /ลน้ิ ไอเสยี เร่มิ เปิด ง. จังหวะดูด ล้นิ ไอดเี ปิด/ลิ้นไอเสยี ปิด

4. กำลงั งานของเครอื่ งยนตเ์ กิดขน้ึ ในจงั หวะใด

ก. Intake stroke ข. Compression stroke ค. Power stroke ง. Exhaust stroke

5. ลูกสูบเคลอ่ื นท่ีขนึ้ ลิ้นไอดีและล้นิ ไอเสยี ปิด คือการทำงานของเครื่องยนตใ์ นจังหวะใด

ก. จงั หวะคาย ข. จังหวะกำลัง ค. จงั หวะอดั ง. จังหวะดูด

6. ลน้ิ ไอเสยี ปดิ กำลังจะสนิทในจงั หวะคาย ล้นิ ไอดเี ร่มิ เปิดในจงั หวะดูด มีความหมายตรงกับขอ้ ใด

ก. องศาการเปิด-ปิดลน้ิ ข. จงั หวะกำลงั ค. โอเวอรแ์ ลป ง. จังหวะอัด

7. จากโจทย์ข้อ 6 มวี ตั ถุประสงคเ์ พื่ออะไร

ก. ประจุไอดี ข. เพ่ิมแรงดนั ในกระบอกสบู ค. ลดแรงดนั ในกระบอกสูบ ง. กวาดไล่ไอเสีย

8. ในเครอื่ งยนต์ 2 จังหวะ เม่อื เครือ่ งยนต์หมุนครบ 2 รอบ เกดิ จังหวะงานจำนวนกี่ครง้ั

ก. 1 ข. 2 ค. 3 ง. 4

9. เคร่อื งยนต์ 2 จังหวะ การประจไุ อดีในห้องเพลาขอ้ เหว่ียงเกดิ ขน้ึ เมอ่ื ใด

ก. ลูกสบู เคลื่อนท่ีลง ข. ลูกสูบเคล่ือนท่ีขนึ้

ค. ลกู สูบเคลื่อนที่ขน้ึ ชอ่ งไอดเี ปดิ ง. ลกู สูบเคล่ือนที่ลงชอ่ งไอดีเปิด

10. เครื่องยนต์ 2 จังหวะไอดีถกู ดดู เขา้ กระบอกสูบเมอ่ื ใด

ก. ลูกสูบเคลอ่ื นท่ขี ้นึ ข. ลูกสบู เคล่ือนท่ีลง

ค. ลูกสูบเคลอ่ื นที่ขน้ึ ช่องไอดีเปิด ง. ลูกสูบเคล่อื นทลี่ งช่องส่งไอดเี ปิด

ข้อสอบหลงั เรยี น หน้าที่ 12
ชอื่ วชิ า งานเครื่องยนตร์ ถจักรยานยนต์ รหัสวชิ า 20101-2503
ช่อื หน่วย หลักการทำงานของเครอื่ งยนต์ 2 จังหวะ และ 4
จงั หวะ เวลา 60 นาที
หวั ข้อยอ่ ย หลักการทำงานของเครื่องยนต์ 4 จังหวะ

จงเลอื กคำตอบท่ีถกู ตอ้ งท่สี ุดเพียงขอ้ เดยี ว

1. เครือ่ งยนต์ 4 จงั หวะ เมื่อทำงานครบ 1 กลวัตร เพลาข้อเหวยี่ งจะหมนุ ก่ีรอบ

ก. 1 ข. 2 ค. 3 ง. 4

2. แตล่ ะจงั หวะการทำงานของเคร่ืองยนต์ 4 จงั หวะ เพลาข้อเหวยี่ งหมนุ ไปประมาณก่ีองศา

ก. 90 ข. 180 ค. 360 ง. 720

3. การทำงานของเครอื่ งยนต์ 4 จังหวะ ขอ้ ใดกล่าวถกู ตอ้ ง

ก. จงั หวะดดู ลน้ิ ไอดปี ิด/ล้ินไอเสียเปดิ ข. จังหวะดดู ลนิ้ ไอดแี ละล้ินไอเสยี เปิดพร้อมกัน

ค. จังหวะดดู ล้นิ ไอดเี ร่มิ ปิด/ลนิ้ ไอเสยี เรม่ิ เปิด ง. จังหวะดูด ล้นิ ไอดีเปดิ /ล้ินไอเสยี ปิด

4. กำลังงานของเครอ่ื งยนต์เกิดขึ้นในจงั หวะใด

ก. Intake stroke ข. Compression stroke ค. Power stroke ง. Exhaust stroke

5. ลกู สูบเคลอื่ นท่ีขน้ึ ลน้ิ ไอดแี ละลิน้ ไอเสยี ปดิ คือการทำงานของเครอื่ งยนต์ในจังหวะใด

ก. จังหวะคาย ข. จังหวะกำลงั ค. จังหวะอัด ง. จงั หวะดูด

6. ลิน้ ไอเสยี ปิดกำลงั จะสนทิ ในจงั หวะคาย ลน้ิ ไอดีเรมิ่ เปิดในจงั หวะดูด มีความหมายตรงกับข้อใด

ก. องศาการเปิด-ปิดล้ิน ข. จงั หวะกำลัง ค. โอเวอร์แลป ง. จงั หวะอัด

7. จากโจทย์ขอ้ 6 มวี ัตถุประสงค์เพอ่ื อะไร

ก. ประจไุ อดี ข. เพิ่มแรงดันในกระบอกสบู ค. ลดแรงดันในกระบอกสบู ง. กวาดไลไ่ อเสยี

8. ในเครอ่ื งยนต์ 2 จังหวะ เมือ่ เคร่ืองยนตห์ มุนครบ 2 รอบ เกดิ จงั หวะงานจำนวนก่ีครง้ั

ก. 1 ข. 2 ค. 3 ง. 4

9. เครอื่ งยนต์ 2 จงั หวะ การประจไุ อดใี นห้องเพลาขอ้ เหวีย่ งเกดิ ข้ึนเมือ่ ใด

ก. ลกู สบู เคลอื่ นท่ีลง ข. ลกู สูบเคลอ่ื นท่ีข้นึ

ค. ลกู สูบเคลอ่ื นทีข่ ึ้นช่องไอดีเปดิ ง. ลกู สูบเคล่ือนที่ลงชอ่ งไอดีเปดิ

10. เครื่องยนต์ 2 จังหวะไอดีถกู ดูดเข้ากระบอกสูบเมือ่ ใด

ก. ลูกสูบเคลอื่ นทข่ี ึ้น ข. ลูกสบู เคล่ือนท่ีลง

ค. ลกู สูบเคลือ่ นทข่ี ้ึนช่องไอดีเปิด ง. ลกู สูบเคล่อื นทลี่ งชอ่ งส่งไอดีเปิด

เฉลย ขอ้ สอบกอ่ นเรียน-หลงั เรียน หน้าที่ 13
ชื่อวชิ า งานเคร่อื งยนตร์ ถจักรยานยนต์ รหสั วชิ า 20101-2503
ชื่อหน่วย หลักการทำงานของเครอ่ื งยนต์ 2 จังหวะ และ 4
จังหวะ เวลา 60 นาที
หวั ข้อย่อย หลกั การทำงานของเครอ่ื งยนต์ 4 จงั หวะ

จงเลือกคำตอบท่ีถกู ตอ้ งทส่ี ดุ เพยี งข้อเดียว

1. เครื่องยนต์ 4 จงั หวะ เมอ่ื ทำงานครบ 1 กลวตั ร เพลาข้อเหว่ียงจะหมุนกี่รอบ

ก. 1 ข. 2 ค. 3 ง. 4

2. แตล่ ะจังหวะการทำงานของเครือ่ งยนต์ 4 จังหวะ เพลาขอ้ เหว่ียงหมนุ ไปประมาณกี่องศา

ก. 90 ข. 180 ค. 360 ง. 720

3. การทำงานของเครือ่ งยนต์ 4 จังหวะ ข้อใดกลา่ วถกู ต้อง

ก. จงั หวะดูด ลน้ิ ไอดปี ดิ /ลิน้ ไอเสียเปดิ ข. จงั หวะดูด ลิน้ ไอดแี ละลิน้ ไอเสียเปดิ พร้อมกัน

ค. จงั หวะดูด ลิ้นไอดีเริ่มปดิ /ล้ินไอเสียเรมิ่ เปิด ง. จังหวะดูด ลน้ิ ไอดีเปิด/ลน้ิ ไอเสียปดิ

4. กำลงั งานของเคร่ืองยนตเ์ กดิ ขึน้ ในจงั หวะใด

ก. Intake stroke ข. Compression stroke ค. Power stroke ง. Exhaust stroke

5. ลกู สบู เคล่ือนท่ีข้ึน ลน้ิ ไอดีและลน้ิ ไอเสียปิด คือการทำงานของเครือ่ งยนต์ในจงั หวะใด

ก. จังหวะคาย ข. จังหวะกำลัง ค. จังหวะอดั ง. จังหวะดูด

6. ลิ้นไอเสียปดิ กำลังจะสนทิ ในจงั หวะคาย ลน้ิ ไอดเี รม่ิ เปิดในจงั หวะดดู มีความหมายตรงกับขอ้ ใด

ก. องศาการเปดิ -ปิดลน้ิ ข. จงั หวะกำลัง ค. โอเวอรแ์ ลป ง. จังหวะอัด

7. จากโจทย์ข้อ 6 มวี ัตถุประสงคเ์ พือ่ อะไร

ก. ประจไุ อดี ข. เพ่ิมแรงดันในกระบอกสบู ค. ลดแรงดันในกระบอกสบู ง. กวาดไลไ่ อเสีย

8. ในเคร่อื งยนต์ 2 จงั หวะ เมอ่ื เครื่องยนต์หมนุ ครบ 2 รอบ เกดิ จงั หวะงานจำนวนกี่ครง้ั

ก. 1 ข. 2 ค. 3 ง. 4

9. เคร่อื งยนต์ 2 จงั หวะ การประจุไอดใี นห้องเพลาข้อเหวย่ี งเกดิ ข้นึ เม่อื ใด

ก. ลกู สูบเคลื่อนที่ลง ข. ลูกสบู เคล่อื นท่ีขนึ้

ค. ลูกสูบเคลือ่ นท่ีข้ึนช่องไอดเี ปิด ง. ลกู สบู เคลื่อนที่ลงช่องไอดีเปิด

10. เคร่ืองยนต์ 2 จงั หวะไอดีถกู ดดู เข้ากระบอกสูบเมอื่ ใด

ก. ลกู สูบเคลอ่ื นที่ขนึ้ ข. ลกู สูบเคลื่อนที่ลง

ค. ลูกสูบเคลอ่ื นทขี่ น้ึ ชอ่ งไอดีเปิด ง. ลูกสูบเคลื่อนท่ีลงชอ่ งสง่ ไอดเี ปดิ