ຘາາຖະຌະຖັຈ ຎະຆາຎິ ະແຉ ຎະຆາຆຌ຺ ຖາທ
ຘຌັ ຉຑິ າຍ ຽບກະຖາຈ ຎະຆາຎິ ະແຉ ຽບກະຑາຍ ທຈັ ະຌະຊາທບຌ
ຘະຑານຄໞ ຆາຈ ຽຖກີ 64 /ຘຑຆ
ຌະບຌນທົ ຄທຼຄຌັ , ທັຌີ 13 ຓຊິ ຌຸ າ 2019
ກຈ຺ ໝາງທາໞ ຈທໟ ງຎາ່ ແຓໟ
(ຘະຍຍັ ຎຍຸ ຎຄຸ )
ຑາກີ I
ຍຈ຺ ຍຌັ ງຈັ ທ຺່ົ ແຎ
ຓາຈຉາ 1 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ຈຸ ຎະຘຄ຺
ກ຺ຈໝາງຘະຍັຍຌີໄ ກາຌ຺ຈ ນັົກກາຌ, ຖະຍຼຍກາຌ ຖະ ຓາຈຉະກາຌ ກໞຼທກັຍກາຌໟຸຓບຄ,
ຎກູ ຎກຸ ປກັ ຘາ, ຑັຈະຌາ, ຌາເຆໟ ຖະ ກທຈກາ ຎາ່ ແຓໟ ຖະ ີໃຈຌິ ຎາ່ ແຓໟ, ຘ຺່ົຄຽຘີຓກາຌຒື້ຌຒູ, ຎູກ ຖະ
ຂະນງາງຆັຍຑະງາກບຌຎ່າແຓໟ ຽຑໃບື ຽປຈັ ເນຆໟ ຍັ ຑະງາກບຌຎ່າແຓໟຓີທາຓບຸຈ຺ຓຘ຺ຓຍຌູ , ຽຑີໃຓທາຓຎູກນໟຸຓຎາ່
ແຓ,ໟ ຽຎຸຌນໞົຄໞບຄຼໞ ທ, າຓານາກິຌ ຖະ ຌາເຆໟຂບຄຎະຆາຆ຺ຌ ຈງຍໍ່ຍ຺ກນຄໟ ຌເຘໞປຍັ ຎະກັຌ ກາຌຎກູ
ຎກຸ ປກັ ຘາຌຸ ຌະຑາຍຂບຄຈິຌ, ບາກາຈ, ນຄໞົ ຌາ້ , ຆີທະຌາໂຑັຌ, ຘໃິຄທຈຖໟບຓ ຉາຓຈິ ຘີຂຼທ ຖະ ງືຌງຄ຺ ຎະ
ກບຍຘໞທຌຽຂ຺າໄ ເຌກາຌຑຈັ ະຌາຽຘຈຊະກິຈ-ຘຄັ ຺ຓຂບຄຆາຈ.
ຓາຈຉາ 2 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ຎາ່ ແຓໟ
ຎ່າແຓໟ ຓຌໞ ຆັຍຑະງາກບຌ ບຌັ ຖ້າາໞ ຂບຄຆາຈ ີໃຓຖີ ະຍຍ຺ ຌິຽທຈຘະຽຑາະ ຆຄຶໃ ຎະກບຍຈທໟ ງ
ຆີທະຌາໂຑັຌ, ນໞຄົ ຌ້າ ຖະ ີໃຈິຌ ຈງຓຉີ ໄ຺ຌແຓຌໟ າໂຆະຌິຈີໃຽກີຈຂໄຌຶ ຉາຓາຓະຆາຈ ນົື ຎູກຂໄຶຌ ເຌຽຌບືໄ ີໃຉໞ
ຘູຌຸຈນໟາ (0,5) ຽປັກຉາ ຖະ ຓີ ທາຓຎກູ ນໟຸຓຂບຄຆໄັຌຽປບື ຌງບຈຉໄ຺ຌແຓໟ ຉໞ ຆາທຘທໞ ຌປໟບງ (20%) ຂຶໄຌແຎ.
ຓາຈຉາ 3 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌບະຍິ າງາຘຍັ
າຘັຍີໃຌາເຆໟເຌກຈ຺ ໝາງຘະຍັຍຌໄີ ຓີທາຓໝາງ ຈັ່ົຄຌີ:ໄ
1. ຆຍັ ຑະງາກບຌຎາ່ ແຓໟ ໝາງຽຊິຄ ຆຍັ ຑະງາກບຌຉໞາຄໂ ີໃຓຆີ ີທິຈ ຖະ ຍໍຓ່ ີຆທີ ຈິ ຆຶໃຄຎະ
ກບຍຈທໟ ງ ຈິຌ, ຑຈື ຑັຌ, ຉໄ຺ຌແຓໟ, ຌ້າ, ຘັຈຌ້າ, ຘຈັ ຎ່າ ຖະ ບືໃຌໂ ໃຓີ ີດູ່ເຌຽຂຈຈໃີ ຌິ ຎ່າແຓໟ;
1
2. ກາຌຒຌື້ ຒຎູ າ່ ແຓໟ ຍຍາຓະຆາຈ ໝາງຽຊິຄ ກາຌຂະນງາງຑຌັ ຈໟທງ ກຌໞ , ປາກ,
ຽນຄາ຺ໄ ນືົ ຉແຓໟຉາຓາຓະຆາຈ ຂບຄຑັຌແຓຆໟ ະຌຈິ ຉໞາຄໂ ີໃຽກີຈດູ່ເຌຽຂຈຒຌື້ ຒຎູ າ່ ແຓໟ ຈງກາຌບະຌາແຓຑືໄຌ
ຖໞາຄ ຖະ ຉຈັ ຘາຄ ເນຉໟ ຺ໄຌແຓໟຓກີ າຌຂະນງາງຉທ຺ ;
3. ກາຌຒ້ືຌຒຎູ າ່ ແຓໟ ຍຍຎູກຽຘຓີ ໝາງຽຊິຄ ກາຌຎູກຽຘີຓຑຌັ ແຓໟຆະຌິຈຉໞາຄໂ ີໃຽນຌັ ທໞາ
ຽໝາະຘ຺ຓ ຈງຘບຈໞບຄກັຍຸຈຎະຘຄ຺ ຖະ ຽຎາືູ້ ໝາງຂບຄກາຌຒ້ືຌຒູຎາ່ ແຓໟ ດູ່ເຌຽຂຈຒື້ຌຒູຎາ່ ແຓໟາຓະຆາຈ
ຈງຘະຽຑາະຍໞບຌໃີຓີແຓໟຘຍື ຑັຌກະາງຍຘ່ໍ ະໝາ່ ຘະຽໝີ ນືົ ຓີທາຓຘໞຼຄເຌກາຌຘູຌຑຌັ ນືົ ຘູຌຑຌັ ຖໟທ ຉໞ
ຽນັຌທໞາຓີທາຓາຽຎຸຌຉໟບຄແຈໟປຍັ ກາຌຒຌ້ື ຒູືຌ;
4. ຎາ່ ຒຌ້ື ຒູ ໝາງຽຊິຄ ຎາ່ ແຓໟ ີໃແຈຒໟ ຌື້ ຒູາກຎ່າຽຆບໃື ຓຆຓີໃຊກື າຖາງ ເນກໟ າງຽຎຸຌ
ຎາ່ ແຓໟ ີຘໃ ຓ຺ ຍູຌຌື ເໝ;ໞ
5. ຎາ່ ກ ໝາງຽຊິຄ ຎາ່ ແຓໟາຓະຆາຈ ໃຍີ ່ຉໍ ຍຶ ໜາ ຖະ ຓີຖະຍຍ຺ ຌິຽທຈຎ່າແຓໟຘະຽຑາະ
ຉທ຺ ; ປກັ ຘາຌ້າເຉໟຈຌິ , ຆໄຌັ ຈິຌຉືຌໄ ຖະ ຓີນຌີ ຈາຌຉາຓໜາໟ ຈິຌ. ຆະຌິຈຑັຌແຓໟ ຽໃີ ກຈີ ຂໄຌຶ ຘທໞ ຌເນງຽໞ ຎຌຸ ຆະຌິຈ
ຑັຌ ໃີ ຓີ ຽຎືບກໜາ, ຖາຉຌໄ຺ ຍເໍ່ ນງໞ ຆຄຶໃ ຓີທາຓ຺ຌາຌຉ່ໍທາຓນຄໟ ຖໟຄ ຖະ ແຒຎ່າ, ຌບກາກຌໄຌັ ກງັຄ
ຽຎຌຸ ຄັ ບາ ນາຌ, ດາຎທູ ຑະງາຈ ຖະ ບໃືຌໂ ຂບຄຎະຆາຆຌ຺ ;
6. ຎາ່ ຽນາ຺ົ່ ໝາງຽຊຄິ ຽຂຈຽຌບໄື ຎີໃ ່າແຓໟ ໃີຓກີ າຌຊາຄຎາ່ ຽປັຈແປໞ ນືົ ຊກື ຍຸກຖຸກາຖາງ
ຈໟທງປູຍກາຌຉໞາຄໂ ຽຎຌຸ ຽທຖານາົ ງຎີຓາຖທໟ ;
7. ຽປບື ຌງບຈຉຌ຺ໄ ແຓໟ ໝາງຽຊິຄ ຑາກຘທໞ ຌ ກໃຄິ , ຄາໞ ຖະ ເຍຽໃີ ກຈີ າກຖາຂບຄຉ຺ຌໄ ແຓ;ໟ
8. ຽຂຈຎາ່ ແຓຂໟ ບຄຍາໟ ຌ ໝາງຽຊຄິ ຽຌືໄບຎໃີ າ່ ແຓໟຸກຎະຽຑຈ ເຌຽຂຈຸຓໟ ບຄຂບຄຍາໟ ຌ ໃີ
ຊກື ກາຌຈ຺ ຂຶໄຌ ຉາຓຏຌັຈຘຌັ ໃີຈຌິ ຖະ ຓບຍຈິຌ-ຓບຍຎ່າຂຌັໄ ຍາໟ ຌ ຆຶໃຄຖທຓຓີ ຎ່າຆ຺ຓເຆໟ, ຎ່າຘະນຄທຌ ນືົ
ຎາ່ ຎ້ບຄກັຌຂບຄຍໟາຌ;
9. ກາຌຓບຍຈິຌ-ຓບຍຎາ່ ຂຌໄັ ຍາໟ ຌ ໝາງຽຊຄິ ກາຌຓບຍີໃຈິຌຎາ່ ແຓໟຉບຌເຈໜຶຄໃ ດີໃ ່ເູ ຌ
ຍຖິຽທຌກາຌໟຓຸ ບຄຂບຄຍາໟ ຌ ເນບໟ ຄ຺ ກາຌຎູກບຄຍາໟ ຌ ຓຸໟ ບຄ, ຎກູ ຎຸກປກັ ຘາ, ຑຈັ ະຌາ ຖະ ຌາເຆໟ;
10. ຈີໃ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ ໝາງຽຊຄິ ຽຌືໄບຈີໃ ຌິ ຸກຉບຌ ີຓໃ ີຎາ່ ແຓໟ ນືົ ຍ່ໍຓີຎ່າແຓຎໟ ູກຓຸ ດູ່ ຆຶໃຄ
ຖັຈ ແຈກໟ າຌ຺ຈເນຽໟ ຎຸຌີຈໃ ຌິ ຎ່າແຓໟ;
11. ກາຌຑຈັ ະຌາຈໃີ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ ໝາງຽຊຄິ ກາຌຎຸຍຎຄຸ ຸຌຌະຑາຍຂບຄຈິຌ າກຈຌິ ໃີ
ຆຸຈຆຓເນໟກາງຽຎຌຸ ຈຌິ ໃີບຈຸ ຺ຓຘ຺ຓຍຌູ ;
12. ກາຌນຌັ ຎຼ່ ຌຈໃີ ິຌຎາ່ ແຓໟ ໝາງຽຊິຄ ກາຌນັຌຎ່ຼຌາກຎະຽຑຈີໃຈຌິ ຎາ່ ແຓໟ ແຎຽຎຸຌ
ຈີໃ ຌິ ຎະຽຑຈບໃືຌ ຖະ ຸຈຎະຘ຺ຄບືໃຌ;
13. ກາຌຽຆາົ຺່ ນົື ຘາຎະາຌຈໃີ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ ໝາງຽຊິຄ ກາຌຌາເຆໟ ຈີໃ ຌິ ຎ່າແຓໟ ຽຑໃືບຈາຽຌຌີ
ຸຖະກຈິ ຎ່າແຓໟ ຽຆ່ັົຌ ກາຌຒຌ້ື ຒູຎາ່ , ຎກູ ແຓໟ ຖະ ຽບໃື ຄຎ່າຂບຄຈ຺ຄ, ກາຌບໞ ຄຼໞ ທາຓະຆາຈ, ກາຌຂຈຸ ຺ໄຌ
ປໞາຈ, ກາຌຘາໟ ຄຽຂືບໃ ຌແຒຒ້າ, ບາໞ ຄຽກັຍຌ້າ ຖະ ກາຌຍຖກິ າຌຈໟາຌຖະຍຍ຺ ຌຽິ ທຈຎ່າແຓໟ;
14. ຈີໃ ຌິ ຎາ່ ຎບ້ ຄກຌັ , ຎາ່ ຘະນຄທຌ ຖະ ຎາ່ ຏະຖຈິ ໝາງຽຊຄິ ຽຌບືໄ ຈໃີ ິຌຸກຉບຌ ີໃ
ຓຎີ ່າແຓໟ ນືົ ຍໍ່ຓຎີ ່າແຓໟຎກູ ຸຓດູ່ ຆຶຄໃ ຖັຈແຈກໟ າຌ຺ຈເນໟຽຎຸຌີໃຈິຌ ຎ່າຎບ້ ຄກັຌ, ຎາ່ ຘະນຄທຌ ຖະ ຎາ່ ຏະຖິຈ;
15. ຈໃີ ຌິ ຎາ່ ຆຈຸ ຆຓ ໝາງຽຊຄິ ຽຂຈີໃຈິຌຎາ່ ແຓໟ ີໃຊືກາຖາງດາ່ ຄໜັກ ຽຎຸຌຽທຖານົາງ
ຎີຉໍ່ຽຌໃບື ຄກັຌ ຖະ ເຆໟຽທຖານາົ ງຘິຍຎີ ຶຄໃ ຘາຓາຈຒື້ຌຒູຈໟທງຉທ຺ ຓຌັ ຽບຄແຈໟ ຆໃຶຄທາຓຎູກນຓໟຸ ຂບຄຆໄັຌຽປບື ຌ
2
ງບຈ ຉ຺ໄຌແຓໟ ຍໍຽ່ ກຌີ ຘິຍຘໞທຌປບໟ ງ ຖະ ຍຖຓິ າຈແຓດໟ ືຌຉ຺ໄຌີຓໃ ຂີ ະໜາຈໜາໟ ຉໟາຄ ຘິຍຆັຄຉີ ຓຈັ ຂຶໄຌແຎ ຍ່ໍ
ຽກີຌ ຆາທຓຈັ ກໟບຌ ຉໍ່ ໜຶຄໃ ຽປກັ ຉາ;
16. ຈີໃ ຌິ ຎາ່ ຎບກນຌົໟ ໝາງຽຊິຄ ຽຌໄບື ີໃຈິຌຎາ່ ແຓໟ ໃີຊືກາຖາງດາ່ ຄໜັກ ຽຎຌຸ ຽທຖາ
ນາົ ງຎີ ຉ່ຽໍ ຌບືໃ ຄກັຌ ຽປັຈເນຽໟ ຌບໄື ຈໃີ ຄ່ົັ ກໞາທຎກູ ນຓຸໟ ຈທໟ ງ ຎ່ານງໟາາ, ນງາໟ ຐກ, ຎ່າຑຸໞຓ ຆໃຶຄຉຌໄ຺ ແຓໟ ຍໍ່ຘາຓາຈ
ຒື້ຌຒຈູ ທໟ ງຉທ຺ ຓັຌຽບຄ ຽຎຌຸ ຎາ່ ແຓໟຈງາຓະຆາຈແຈໟ;
17. ຽືບໃ ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺ ໝາງຽຊຄິ ຑືຈ ໃີຽກຈີ ຂຶໄຌດູ່ຉາຓາຓະຆາຈ ນົື ຎູກຂຌໄຶ ຆຶຄໃ ຖທຓຓີຎະ
ຽຑຈ ຉ຺ໄຌ, ຖາ, ຽືບ, ນ຺ທ, ປາກ, ງບຈ, ໜ່ໍ, ເຍ, ຈບກ, ໝາກ, ຽຓັຈ ນືົ ກໞຌ, ຽຎບື ກ, ຌາ້ ຓັຌ, ດາຄ, ຽນັຈ,
ຌາ້ ຽຏິໄຄ ຖທຓຄັ ຑືຈຽຎຌຸ ດາ ຖະ ບໃືຌໂ;
18. ແຓຘໟ ຍື ຑຌັ ໝາງຽຊຄິ ຽຍໟງແຓໟ ນົື ຉໄຌ຺ ແຓຌໟ ບໟ ງ ຌາໂຆະຌິຈີຽໃ ກີຈຉາຓາຓະຆາຈ ນົື
ຎກູ ຂຶໄຌເຌຎ່າແຓໟ ຆຶໃຄຘາຓາຈຉບຍຘະໜບຄແຓໟ ຖະ ກຌໞ ຑຌັ ແຓໟເຌບະຌາ຺ຈ;
19. ແຓໟຎກູ ໝາງຽຊິຄ ຉ຺ຌໄ ແຓໟກຸ ຆະຌິຈແີໃ ຈຎໟ ູກຂໄຶຌ ຍຍຽຎຸຌຖະຍຍ຺ ນືົ ຎກູ ຍຍກະ
ກກະາງ;
20. ແຓຍໟ ຌັ ຆີ I ໝາງຽຊຄິ ຆະຌິຈແຓໟໃີນາງາກ, ຽຎຸຌດາ, ຓີທາຓຘຼໞ ຄຉ່ກໍ າຌຘູຌຑຌັ ,
ຽກີຈ ຖະ ຂະນງາງຑຌັ ຘະຽຑາະຊິໃຌ, ກາຌະຽຖີຌຽຉຍີ ຉຆໟາ, ຽຌໄືບແຓຓໟ ີ ຸຌຖັກຘະຌະຽຈ່ັົຌຘະຽຑາະ, ຓີທາຓ
ຌ຺ າຌຘູຄ ຆຄໃຶ ຍາຄຆະຌິຈແຈໟກາຌຈ຺ ແທໟເຌຍັຌຆີ ຂບຄຘ຺ຌຘິ ັຌງາທໞາຈທໟ ງກາຌາໟ ຂາງຆະຌຈິ ຑຌັ ຘັຈຎ່າ ຖະ
ຑືຈຎາ່ ໃເີ ກໟ ະຘູຌຑຌັ ຖະນທໞາຄຆາຈ ຽຆ່ົັຌ ແຓໟຂະງຸຄ, ແຓໟຖໞຄຽຖໞຄ, ແຓໟຈໞູ;
21. ແຓຍໟ ຌັ ຆີ II ໝາງຽຊຄິ ຆະຌຈິ ແຓໟ ໃີ ຽກຈີ , ຂະນງາງຑຌັ ດ່ຍູ າຄຽຂຈ ຖະ ກາຌະ
ຽຖຌີ ຽຉຍີ ຉ ຈງາຓະຆາຈຆໟາ, ຽຌບໄື ແຓໟຓີ ທາຓ຺ຌາຌຎາຌກາຄ ຽຆັົ່ຌ ແຓງໟ າຄ, ແຓໟຌ, ແຓຆໟ ີ;
22. ແຓຍໟ ຌັ ຆີ III ໝາງຽຊຄິ ຆະຌິຈແຓໟໃີ ຽກຈີ , ຂະນງາງຑຌັ ດ຺ູ່່ົທແຎ ຖະ ະຽຖີຌຽຉຍີ
ຉ ຈງາຓະຆາຈແຈໟຈ,ີ ຽຌໄືບແຓໟຓີ ທາຓ຺ຌາຌຉາ່ ຽຆັົ່ຌ ແຓຉໟ ຌີ ຽຎຸຈ, ແຓຓໟ ທໞ ຄຎ່າ, ແຓໟຘາຓຘາ;
23. ຽບໃື ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺ ຍຌັ ຆີ I ໝາງຽຊຄິ ຆະຌິຈຽໃືບຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺ ນີໃ າງາກ, ຽຎຸຌດາ, ຓີ
ທາຓຘໞຼຄຉກ່ໍ າຌຘູຌຑຌັ , ຽກີຈ ຖະ ຂະນງາງຑັຌຘະຽຑາະຊໃິຌ, ກາຌະຽຖີຌຽຉຍີ ຉຆາໟ ຆຄຶໃ ຍາຄຆະຌຈິ ແຈໟກາຌຈ຺
ແທໟເຌຍັຌຆີຂບຄຘ຺ຌຘິ ຌັ ງາທໞາຈໟທງກາຌໟາຂາງຆະຌຈິ ຑັຌຘັຈຎາ່ ຖະ ຑືຈຎ່າໃີເກໟະຘູຌຑຌັ ຖະນທາໞ ຄຆາຈ
ຽຆົັ່ຌ ຽືບນຓ, ໝາກໜໞຄ, ຽືບແຘຆໟ າໟ ຄ;
24. ຽບໃື ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺ ຍຌັ ຆີ II ໝາງຽຊຄິ ຆະຌຈິ ຽໃບື ຄຎ່າຂບຄຈຄ຺ ຽໃີ ກຈີ , ຂະນງາງຑຌັ ດູ່
ຍາຄຽຂຈ ຖະ ກາຌະຽຖີຌຽຉີຍຉຈງາຓະຆາຈຆາໟ ຽຆັ່ຌົ ກ຺ກບຼໞ ຌຈໞບຌ, ກ຺ຄຘະຽຈຌັ , ໝາກຽກບື ;
25. ຽບືໃ ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺ ຍຌັ ຆີ III ໝາງຽຊິຄ ຆະຌຈິ ຽບືໃ ຄຎາ່ ຂບຄຈ຺ຄ ຽໃີ ກຈີ , ຂະນງາງຑັຌ
ຖະ ະຽຖີຌຽຉຍີ ຉດ຺ູ່່ົທແຎຉາຓາຓະຆາຈແຈຈໟ ີ ຽຆັຌ່ົ ຎຘາ, ຂຓ, ຽຉງີ ;
26. ຏະຖຈິ ຉະຑຌັ ແຓໟ ຖະ ຽບໃື ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺ ໝາງຽຊິຄ ແຓໟ ຖະ ຽບໃື ຄຎ່າຂບຄຈ຺ຄ ແໃີ ຈໟ
ຽຂໄາ຺ ຏາໞ ຌຂະຍທຌກາຌຎຸຄຉຄໞ ຎ່ຼຌາກຘະຑາຍຽຈຓີ ຓາຽຎຌຸ ຏະຖິຈຉະຑັຌຘາຽຖັຈປູຍ ນືົ ຽິໃຄຘາຽຖຈັ ປຍູ ຈໟທງ
ກາຌຌາເຆໟ ຽືໃບຄກັ ຖະ ປຄຄາຌຌ຺ ;
27. ກາຌຑຈັ ະຌາຎາ່ ແຓໟ ໝາງຽຊິຄ ກາຌຒຌື້ ຒູຎ່າຆຈຸ ຆຓ, ກາຌຎກູ ຎາ່ ຌື ເໝໞ ຑາງນັົຄ
ກາຌຂຸຈຌ຺ໄ ນືົ ຊືກາຖາງ ຖະ ກາຌຌາເຆທໟ ິ ະງາຘາຈຽຉກັ ຌິກບໃືຌ ຽຑໃືບຽຑີໃຓຸຌຌະຑາຍ, ຽຌບໄື ໃີ ຖະ ທາຓ
ຎກູ ນຸໟຓຂບຄຎ່າແຓໟ;
3
28. ຖະຍຍ຺ ຌຽິ ທຈ ໝາງຽຊິຄ ຘາງຑທ຺ ຑັຌ ຖະນທໞາຄ ຘຄໃິ ໃີຓຆີ ີທິຈ ຖະ ຘໃິຄຍໍ່ຓຆີ ີທິຈ ີໃ ຄ຺
ຉທ຺ ດູ່ຉາຓາຓະຆາຈ;
29. ຆທີ ະຌາໂຑຌັ ໝາງຽຊິຄ ທາຓນາົ ກນົາງຂບຄຖະຍ຺ຍຌິຽທຈ, ຆະຌິຈ ຖະ ຌທຑຌັ
ຂບຄຘຄໃິ ຓີໃ ຆີ ີທິຈ ຽຆ່ົັຌ ຑືຈ, ຘັຈ, ຓຄແຓໟ ຖະ ຖຸ ິຌຆີ ດ່ເູ ຌຂບຍຽຂຈາຓະຆາຈເຈໜຶຄໃ ;
30. ກາຌຍຖກິ າຌຈາໟ ຌຖະຍຍ຺ ຌຽິ ທຈຎາ່ ແຓໟ ໝາງຽຊິຄ ຂະຍທຌກາຌເນຍໟ ຖກິ າຌຂບຄຎ່າແຓໟ
ຈງາຄກ຺ຄ ຈທໟ ງກາຌຉບຍຘະໜບຄແຓ,ໟ ຽໃືບຄຎາ່ ຂບຄຈ຺ຄ, ບານາຌ ຖະ ດໃີ ູ່ບາແຘຂບຄຘັຈ ຖະ າຄບໟບຓ
ຈທໟ ງກາຌຎກູ ຎກຸ ປກັ ຘານົໞຄຌ້າ, ຘໃິຄທຈຖບໟ ຓຎາ່ ແຓໟ, ຘັຈຌ້າ, ຘັຈຎ່າ, ກາຌຈຈູ ຆັຍ ຖະ ກາຌຽກຍັ ກກັ ຓທຌ
າຈກາກຍບຌຎາ່ ແຓໟ, ກາຌໞບຄຼໞ ທຍຍບະຌຖຸ ັກ, ກາຌຘຶກຘາຌ຺ໄ ທາໟ ຖະ ບໃືຌໂ;
31. ກາຌາໞ ງາໞ ຍຖກິ າຌຈາໟ ຌຖະຍຍ຺ ຌຽິ ທຈຎາ່ ແຓໟ ໝາງຽຊິຄ ກາຌຎະຉຍິ ັຈຑັຌະຂບຄຍຸກ
຺ຌ, ຌິຉິຍກຸ ຌ຺ ນືົ ກາຌຈັ ຉັໄຄ ໃແີ ຈໟປັຍກາຌຍຖິກາຌຈາໟ ຌຖະຍຍ຺ ຌິຽທຈຎາ່ ແຓໟ ຆຶໃຄບາຈຽຎຸຌ ທັຈຊ,ຸ ຽຄິຌ ນືົ
ບໃືຌໂ ຽຑບໃື ຌາເຆໟຽຂ຺ໄາເຌກາຌຓໟຸ ບຄ ຎກູ ຎຸກປກັ ຘາຎາ່ ແຓໟ ຖະ ຆຍັ ຑະງາກບຌຎາ່ ແຓໟ ເນໟຓີທາຓງືຌງຄ຺ ;
32. ຘະໜາຓ I ໝາງຽຊິຄ ຘະຊາຌໃີ ບໟ ຌປຓແຓໟບໞ ຌ ແີໃ ຈໟຆັກຖາກາກຍໞບຌຉັຈຎໍາ຺້
ເຌຘະຊາຌໃີຂຈຸ ຌ຺ໄ ແຓໟ ຉາຓຏຌກາຌຂຸຈ຺ຌໄ ;
33. ຘະໜາຓ II ໝາງຽຊິຄ ຘະຊາຌໃີ ໟບຌປຓແຓໟ ໞບຌ ີໃແຈໟຂຌ຺ ຘົ຺່ຄຓາາກຘະໜາຓ
I ຽຑໃບື ຽຎຸຌຍໞບຌ ຂໄຶຌຍັຌຆີ, ຈັ ຆຌໄັ ຌຸ ະຑາຍ ຖະ ຆືໄ ຂາງ ແຓໟ ບໞ ຌ;
34. ຘະໜາຓ III ໝາງຽຊຄິ ຘະຊາຌີໃຉຄໄັ ດູ່ເຌຂບຍຽຂຈຂບຄປຄຄາຌ ຘາຖັຍບໟ ຌປຓ
ນືົ ຽກັຍຓຼໟ ຌແຓໟບໞ ຌ ແີໃ ຈໟຂຌ຺ ຘ຺ຄົ່ ຓາາກ ຘະໜາຓ II;
35. ກຈິ ະກາຌຎາ່ ແຓໟ ຖະ ຈໃີ ິຌຎາ່ ແຓໟ ໝາງຽຊິຄ ກາຌໟຸຓບຄ, ກາຌຎູກຎກຸ ປັກຘາ,
ກາຌຑັຈະຌາ ຖະ ກາຌຌາເຆຎໟ ່າແຓໟ ຖະ ຈໃີ ຌິ ຎ່າແຓໟ;
36. ຂະໜາຈທຈັ ປບຍຉຈັ ຒຌຸ ໝາງຽຊິຄ ຂະໜາຈໜາໟ ຉໟາຄ ນືົ ທຈັ ປບຍຂບຄຉຌໄ຺ ແຓໟເຌຎ່າ
ຏະຖຈິ ີໃຖັຈບະຌງຸ າຈເນໟຂຸຈໄ຺ຌ ຽຑືໃບຽຎຌຸ ທັຈຊຸຈິຍຎ້ບຌປຄຄາຌບຸຈຘານະກາຎຸຄຉຄໞ ;
37. ບໟ ຌຉາ ຎຓ ໝາງຽຊິຄ ໟບຌຉາຎະັຍ ີໃຓຖີ ັກຘະຌະຽຎຸຌທ຺ຄຓຌ຺ , ຓີປຍູ ຈາທ ຖະ
ຉທ຺ ໜັຄຘື ຎຓ (ຎາ່ ແຓໟ) ດຽູ່ ໃິຄກາຄຂບຄປູຍຈາທ ຖະ ຓຽີ ຖກຖະນຈັ ດູ່ຽຍືໄບຄຽຄິ ຂບຄຈາທ ຆຄໃຶ ເຆຉໟ ີຉາແຓໟດຌື ຉ຺ໄຌ,
ແຓໟ ໞບຌ, ແຓຽໟ ຖບືໃ ງ, ຉແຓໟ ຖະ ຎູຈແຓໟ ຽຑືໃບຽບໃື ຌງາໟ ງຽຂໄ຺າຍໞບຌຈາຽຌີຌກາຌຏະຖິຈ ຖະ ຽບືໃ ຌງາໟ ງແຎຂທຄ
ຉໞາຄໂ ຑາງເຌຎະຽຈ;
38. ກາຌາຖາງຎາ່ ແຓໟ ຖະ ຈໃີ ິຌຎາ່ ແຓໟ ໝາງຽຊຄິ ກາຌຉຈັ , ກາຌຊາຄ, ກາຌູຈ, ກາຌ
ຽປຈັ ເນຉໟ ໄ຺ຌແຓໟຉາງເຌກຸ ປູຍຍຍ ຖະ ຽປັຈເນໟຈິຌຽຘໃືບຓຸຌຌະຑາຍ ຈທໟ ງກາຌຌາເຆໟ ຘາຌຽຓີ ນືົ ທິີກາຌ
ບືໃຌ ຆຄຶໃ ຘາໟ ຄທາຓຽຘງນາງກໞຎາ່ ແຓໟ ຖະ ຈໃີ ິຌຎ່າແຓໟ;
39. ກາຌຍກຸ ຖກຸ ຎາ່ ແຓໟ ຖະ ໃີຈຌິ ຎາ່ ແຓໟ ໝາງຽຊິຄ ກາຌນັຌຎຼ່ ຌ, ກາຌຍຼຈງຶຈ, ກາຌ
ຍັ ບຄ, ກາຌຌາເຆໟ ຖະ ກາຌກະາບຌໃື ຉໍ່ຎາ່ ແຓໟ ຖະ ໃີຈິຌຎ່າແຓໟ ຍໃີ ໍ່ຊກື ຉໟບຄຉາຓກ຺ຈໝາງ;
4
40. ແຓໟ ຖະ ຏະຖຈິ ຉະຑຌັ ແຓໟ ີໃຊກື ຉບໟ ຄ ໝາງຽຊິຄ ແຓໟ ຖະ ຏະຖຈິ ຉະຑັຌແຓໟ ຂໃີ ຸຈ຺ໄຌ,
ຽໃືບຌງໟາງ, ຌາຽຂ຺ໄາ, ຎຸຄຉໞຄ, ຆໄື ຂາງ ຊືກຉໟບຄຉາຓກ຺ຈໝາງ ຂບຄ ຘຎຎ ຖາທ ຖະ ຘ຺ຌິຘັຌງາ ນືົ ຘັຌງາ
ຘາກ຺ຌ ີໃ ຘຎຎ ຖາທ ຽຎຸຌຑາີ;
41. ຍາໟ ຌຑັຈະຌາຎາ່ ແຓໟ ໝາງຽຊິຄ ຍໟາຌີຓໃ ີ ທາຓຽຂຓັໄ ຂຄ ຖະ ຽຎຸຌຽໄາ຺ ກາຌເຌກາຌ
ຓໟຸ ບຄ, ຎູກຎກຸ ປກັ ຘາ ຖະ ຑຈັ ະຌາຎາ່ ແຓໟ ເຌຂບຍຽຂຈກາຌຸໟຓບຄຂບຄຍໟາຌ ຉາຓິຈຘີຂຼທ ຖະ ງຌື
ງ຺ຄ;
42. ກາກຍບຌຎາ່ ແຓໟ ໝາງຽຊຄິ າຈບາງກາກຍຌິກ (CO2) ີຎໃ ່າແຓໟຘາຓາຈຈູຈຆຍັ
ຈງເຆໟນທ຺ ໜໞທງຈິ ແຖໞ ຽຎຸຌຉຌຉຽ່ໍ ປັກຉາ;
43. ຊາໞ ຌຂາທ ໝາງຽຊິຄ ຊໞາຌຏໃີ ະຖຈິ າກແຓໟຈຍິ ຈງຌາເຆໟຽຉກັ ຌກິ ກາຌຽຏາ຺ ເຌບຸຌ
ນະຑຓູ ຉໞ 1000 ບ຺ຄຘາຽຆ ຂໄຌຶ ແຎ ຓີຌຸ ຖັກຘະຌະຂຄກໞຌ, ຽທຖາູຈ ະຍໍຓ່ ີ ທຌັ ຈານາົ ງ.
ຓາຈຉາ 4 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຓະຘຈິ ກຼໞ ທກຍັ ຎາ່ ແຓໟ ຖະ ຈີໃ ິຌຎາ່ ແຓໟ
ຎ່າແຓໟ າຓະຆາຈ ຖະ ີໃຈິຌຎາ່ ແຓໟ ຽຎຌຸ ກາຓະຘຈິ ຂບຄທ຺ຄະຌະງາຈນໞຄຆາຈ ຆຶໃຄຖັຈຽຎຸຌ
ຉ຺ທຌ ຖະ ຸໟຓບຄດ່າຄຖທຓຘູຌຽຎຸຌຽບກະຑາຍເຌຂບຍຽຂຈ຺ົ່ທຎະຽຈ ຈງເນໟບຄ຺ ກາຌັຈຉໄັຄ ຖະ
ຎະຆາຆຌ຺ ຸກ຺ຌຓີຘໞທຌປໞທຓເຌກາຌ ຍູຖະຌະ, ຎກູ ຎກຸ ປກັ ຘາ ຖະ ຌາເຆໟ ຉາຓກ຺ຈໝາງ.
ຎາ່ ຎູກ ຖະ ແຓໟຎູກ ີໃ ຍຸກ຺ຌ, ຌິຉຍິ ກຸ ຌ຺ ນົື ກາຌັຈຉໄັຄ ຖທຓຄັ ຏູໟຖ຺ຄຶຌຎກູ ຉາຓຽຂຈ
ແີໃ ຈໟຈັ ຘຌັ ເນໟຈໟທງຽນບໃື ປຄ ນືົ ຌຶ ປບຌຂບຄຉຌ຺ ຈງກາຌປຍັ ປໟູ າກບຄ຺ ກາຌຓໟຸ ບຄທຼກຄາຌຎາ່ ແຓໟ
ຖະ ໃີຈິຌຎາ່ ແຓໟ ຽຎຸຌກາຓະຘຈິ ຂບຄຏຎໟູ ູກ ນົື ຂບຄຏູຖໟ ຄ຺ ຌຶ ຎກູ .
ຉໄຌ຺ ແຓໟາຓະຆາຈ ໃຓີ ີເຌໃີຈິຌຌາ, ີຈໃ ິຌຘທຌ, ີໃຈິຌຎຸກຘໟາຄ ຂບຄ ຍຸກຌ຺ , ຌິຉຍິ ກຸ ຺ຌ ນືົ
ກາຌຈັ ຉໄັຄ ແີໃ ຈໟປັຍຘິຈຌາເຆໟຈີໃ ຌິ ຉາຓກ຺ຈໝາງ ຽຎຌຸ ກາຓະຘິຈຂບຄ ຍຸກຌ຺ , ຌິຉຍິ ກຸ ຌ຺ ນົື ກາຌັຈຉຄໄັ
ຌັໄຌ. ຘາຖຍັ ຉ຺ຌໄ ແຓໟ ໃີຽກີຈຂຶໄຌຉາຓາຓະຆາຈ ນົື ຎູກ ເຌີໃຈິຌຘາາຖະຌະ ຽຎຌຸ ກາຓະຘິຈຂບຄຖັຈ.
ຓາຈຉາ 5 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ຌະງຍາງຂບຄຖຈັ ກຼໞ ທກຍັ ທຼກຄາຌ ຎາ່ ແຓໟ ຖະ ຈີໃ ິຌຎາ່ ແຓໟ
ຖຈັ ຘ່ຄົ຺ ຽຘີຓກາຌຖຄ຺ ຶຌເຘໞກາຌ ຸໟຓບຄ, ຎູກຎກຸ ປັກຘາ, ຑັຈະຌາ, ຌາເຆຎໟ ່າແຓໟ ຖະ ີໃ
ຈຌິ ຎາ່ ແຓໟ ຈງຘບຈໞບຄກຍັ ຏຌຑັຈະຌາຽຘຈຊະກຈິ -ຘັຄຓ຺ ນໞຄຆາຈ, ຏຌຓຍໞ ຈ຺ ັຈຘັຌຈໃີ ິຌນຄໞ ຆາຈ,
ຏຌງຸຈະຘາຈຎາ່ ແຓ,ໟ ຘໟາຄຑໄຌື ຊາຌທຈັ ຊຽຸ ຉັກຌິກ ຽຑືບໃ ຎກູ ຎຸກປກັ ຘາຘິຄໃ ທຈຖບໟ ຓ, ນຄົໞ ຌ້າ, ຆີທະຌາໂຑັຌ
ຖະ ກາຌຈາຖຄ຺ ຆີທິຈຂບຄຎະຆາຆຌ຺ ຖທຓັຄກາຌັຈຘຌັ ບາຆີຍ຺ຄໃີ ເນຎໟ ະຆາຆ຺ຌເຌຽຂຈຎ່າແຓໟ.
ຖັຈ ຆກຸ ງູໟເນໟ ຍກຸ ຺ຌ, ຌິຉິຍຸກຌ຺ ນົື ກາຌຈັ ຉັໄຄ ຓໟຸ ບຄ, ຎູກຎຸກປກັ ຘາ, ຑຈັ ະຌາຎາ່ ແຓໟ
ຖະ ີໃຈຌິ ຎ່າແຓໟຸກຎະຽຑຈ ເຌຽຂຈຈີໃ ຌິ ຎ່າຆຈຸ ຆຓ ຖະ ຈີໃ ິຌຎ່າຎບກນຌໟົ ເນໟບຈຸ ຺ຓຘ຺ຓຍຌູ ຽຑືບໃ ຎກູ ຎຸກ
ປກັ ຘາຘໃິຄທຈຖໟບຓ, ຽຎຸຌທັຈຊຸຈຍິ ຎ້ບຌປຄຄາຌບຸຈຘານະກາ ຖະ ນັຈຊະກາ ຉາຓຌະງຍາງຉາໞ ຄໂ ຽຆົ່ັຌ ຌະງ
ຍາງຘິຌຽຆບໃື , ງ຺ກຽທໄັຌ ນົື ນຸົຈຏບໞ ຌ ຑາຘີ, ບາກບຌ ຉາຓກ຺ຈໝາງ.
ຖັຈ ຆກຸ ງູໟ ຖະ ຘ່ົ຺ຄຽຘີຓ ເນໟຓີກາຌຌາເຆໟຎາ່ ແຓໟ ຽຎຌຸ ນໞົຄໞບຄຼໞ ທ, ຘະຊາຌໃຑີ ກັ ຏໞບຌ,
ຍໞບຌຘກຶ ຘາໄ຺ຌທໟາຈ຺ ຖບຄ, ກາຌຆໄືຂາງກາກຍບຌຎາ່ ແຓໟ, ກາຌຍຖິກາຌຈາໟ ຌຖະຍຍ຺ ຌິຽທຈຎ່າແຓໟ ຖະ ບໃືຌໂ
ຉາຓກ຺ຈໝາງ.
5
ຖຈັ ປັຍປໟູ ກາຌຈາຽຌີຌຸຖະກຈິ ແຓໟ ີໃຊືກຉໟບຄຉາຓກ຺ຈໝາງ ຈງຘໟາຄຖະຍ຺ຍກາຌດຸືຄ້ ດຌື
ຎາ່ ແຓໟ, ກາຌາ້ ຎະກັຌແຓໟ ຖະ ຏະຖິຈຉະຑັຌແຓໟ ຊໃີ ືກຉໟບຄຉາຓຓາຈຉະຊາຌກາຌຓໟຸ ບຄຎ່າແຓໟຘາກ຺ຌ.
ຓາຈຉາ 6 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ນກັົ ກາຌກຼໞ ທກຍັ ທຼກຄາຌຎາ່ ແຓໟ ຖະ ຈໃີ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ
ເຌກາຌຸໟຓບຄທຼກຄາຌຎາ່ ແຓໟ ຖະ ໃຈີ ິຌຎາ່ ແຓໟ ເນໟຎະຉຍິ ັຈຉາຓນັົກກາຌ ຈົ່ຄັ ຌີໄ:
1. ປັຍຎະກັຌກາຌຸໟຓບຄດາ່ ຄຖທຓຘູຌ ຖະ ຽຎຌຸ ຽບກະຑາຍເຌ຺ທ່ົ ຎະຽຈ;
2. ຘບຈບໞ ຄກຍັ ຌທາຄ ຌະງຍາງ, ຖັຈຊະາຓະຌຌູ , ກ຺ຈໝາງ, ຏຌຑຈັ ະຌາ
ຽຘຈຊະກຈິ -ຘັຄ຺ຓນຄໞ ຆາຈ, ທຼກຄາຌຎບ້ ຄກັຌຆາຈ-ຎບ້ ຄກັຌທາຓຘະນຄຍ຺ , ຏຌຓຍໞ ຈ຺ ຈັ ຘຌັ ໃີຈິຌ
ຖະ ຏຌງຸຈະຘາຈຎາ່ ແຓໟ;
3. ຎກູ ຎຸກປັກຘາ, ຒ້ືຌຒູ, ຑຈັ ະຌາຎາ່ ແຓໟ ຖະ ໃີຈຌິ ຎາ່ ແຓໟ, ນໞົຄຌາ້ , ຆີທະຌາໂຑັຌ ຖະ
ຘຄໃິ ທຈຖບໟ ຓ ເນໟບຸຈ຺ຓຘຓ຺ ຍຌູ ຉາຓິຈຘີຂຼທ ຖະ ງືຌງຄ຺ ຈໟທງກາຌຽຂໄ຺າປທໞ ຓຂບຄຎະຆາຆຌ຺ ;
4. ປຍັ ຎະກັຌຏ຺ຌຎະນງຈຂບຄ ຖັຈ, ກາຌັຈຉໄັຄ ຖະ ຍກຸ ຌ຺ ີໃ ຎກູ ຎຸກປັກຘາ, ຑຈັ ະ
ຌາຎາ່ ແຓໟ ຖະ ີໃຈຌິ ຎາ່ ແຓໟ ຉາຓກຈ຺ ໝາງ;
5. ຌາເຆໟຎາ່ ແຓໟ ຖະ ຈໃີ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ ເນໟຓຎີ ະຘຈິ ິຏ຺ຌ, ຎະດຈຸ , ຍ່ໍກະຍ຺ ຉໍ່ຘໃຄິ ທຈຖບໟ ຓ;
6. ຘບຈໞບຄກຍັ ຘ຺ຌິຘຌັ ງາ ຖະ ຘັຌງາຘາກ຺ຌ ີໃ ຘຎຎ ຖາທ ຽຎຌຸ ຑາ.ີ
ຓາຈຉາ 7 ຑຌັ ະເຌກາຌຎກູ ຎກຸ ປກັ ຘາ ຖະ ຑຈັ ະຌາ ຎາ່ ແຓໟ ຖະ ຈໃີ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ
ກາຌ ຎກູ , ຎກູ ຎກຸ ປັກຘາ, ບະຌຸຖັກ ຖະ ຑັຈະຌາຎາ່ ແຓໟ ຖະ ີໃຈິຌຎ່າແຓໟ ຽຎຸຌຑັຌະຂບຄຑຌ຺ ຖະ
ຽຓບື ຄກຸ ຌ຺ , ບຍທ຺ ຖະ ກາຌັຈຉຄໄັ ຸກຑາກຘທໞ ຌ.
ຍກຸ ຺ຌ, ຌິຉຍິ ກຸ ຺ຌ ຖະ ກາຌັຈຉໄັຄ ຓີຑັຌະເຌກາຌຎກູ ຎກຸ ປກັ ຘາ ຖະ ຑັຈະຌາຎາ່ ແຓໟ, ຆຍັ ຑະ
ງາກບຌຎາ່ ແຓ,ໟ ຈີໃ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ, ນົຄໞ ຌາ້ , ຆີທະຌາໂຑຌັ , ຘຄໃິ ທຈຖບໟ ຓ ເນຊໟ ືກຉບໟ ຄຉາຓກ຺ຈໝາງ, ຍຽໍ່ ປຈັ ເນໟຎ່າ
ແຓໟ ຖະ ີໃຈິຌຎາ່ ແຓໟຽຆໃືບຓຆຓ, ຍກ຺ ນໟຄ, ຽຆາະຽໃືບຌ, ຎບ້ ຄກັຌຍໍ່ເນໟແຒແໝໟຎາ່ , ຘະກຈັ ກຌັໄ ຖະ ຉໟາຌກາຌ
າຖາງຎາ່ ແຓໟ ຖະ ໃີຈິຌຎ່າແຓໟ ກຸ ປຍູ ຍຍ.
ຓາຈຉາ 8 (ເໝ)ໞ ຂບຍຽຂຈກາຌຌາເຆກໟ ຈ຺ ໝາງ
ກ຺ຈໜາງຘະຍຍັ ຌີໄ ຌາເຆຘໟ າຖຍັ ຍກຸ ຌ຺ , ຌຉິ ຍິ ຸກຌ຺ ນືົ ກາຌັຈຉໄັຄ ຄັ ຑາງເຌ ຖະ ຉໞາຄຎະ
ຽຈ ໃີຽໃືບຌແນທທຼກຄາຌຎາ່ ແຓໟ ດູ່ ຘຎຎ ຖາທ.
ຓາຈຉາ 9 ກາຌປທໞ ຓຓຘື າກຌ຺
ຖັຈ ຘຄ່ົ຺ ຽຘຓີ ກາຌຑທ຺ ຑັຌ ປທໞ ຓຓກື ັຍຉໞາຄຎະຽຈ, ຑາກຑືຌໄ ຖະ ຘາກ຺ຌ ກຼໞ ທກຍັ ທຼກຄາຌຎາ່ ແຓໟ ຖະ
ຈໃີ ຌິ ຎ່າແຓໟ ຈໟທງກາຌຖກຎຼ່ ຌຍ຺ຈປຼຌ, ຂໍ້ຓູຌ ຂາໞ ທຘາຌ, ທິະງາຘາຈ, ຽຉກັ ຌຖຆີ, ກາຌຑັຈະຌາຆຍັ ຑະ
ງາກບຌຓະຌຈຸ , ກາຌຽຂ຺ໄາປທໞ ຓ ຖະ ຎະຉຍິ ຈັ ຘ຺ຌຘິ ຌັ ງາ ຖະ ຘັຌງາຘາກ຺ຌ ີໃ ຘຎຎ ຖາທ ຽຎຸຌຑາີ.
6
ຑາກີ II
ຏຌງຈຸ ະຘາຈຎາ່ ແຓໟ
ຓາຈຉາ 10 (ເໝ)ໞ ຏຌງຈຸ ະຘາຈຎາ່ ແຓໟ
ຏຌງຸຈະຘາຈຎາ່ ແຓໟ ຓຌໞ ຌະງຍາງຑໄຌື ຊາຌກຼໞ ທກຍັ ກາຌ ຸຓໟ ບຄ, ຎກູ ຎຸກປກັ ຘາ,
ຑັຈະຌາ ຖະ ຌາເຆໟຎາ່ ແຓໟ ຖະ ຈໃີ ຌິ ຎ່າແຓໟ ຉາຓຈິ ຘີຂຼທ ຖະ ງຌື ງ຺ຄ ຽຑືໃບຽຑໃີຓທາຓຎກູ ນໟຸຓຎາ່ ແຓໟ
ເນໟແຈໟ ຽຈັ ຘິຍຘທໞ ຌປບໟ ງ (70%) ຂບຄຽຌືໄບີໃທ່ົ຺ ຎະຽຈ.
ຏຌງຈຸ ະຘາຈຎາ່ ແຓໟ ຎະກບຍຓີ ຏຌງຈຸ ະຘາຈຎ່າແຓໟ ຂັໄຌຘູຌກາຄ ຖະ ຂໄັຌຂທຄ.
ຓາຈຉາ 11 (ເໝ)ໞ ຏຌງຈຸ ະຘາຈຎາ່ ແຓຂໟ ຌໄັ ຘຌູ ກາຄ
ກະຆທຄກະຘິກາ ຖະ ຎ່າແຓໟ ຘຓ຺ ຍ຺ ກັຍ ກະຆທຄ, ບ຺ຄກາຌ ຖະ ບ຺ຄກາຌຎກູ ບຄບໟ ຄຊຌໃິ
ໃີກໞຼທຂບໟ ຄ ຘາໟ ຄ ຖະ ຎຸຍຎຄຸ ຏຌງຈຸ ະຘາຈຎາ່ ແຓໟຂຌໄັ ຘຌູ ກາຄຉຖໞ ະແຖງະ ຈງຘບຈໞບຄກັຍຏຌຑຈັ
ະ ຌາຽຘຈຊະກິຈ-ຘຄັ ຺ຓນຄໞ ຆາຈ, ຏຌຓໞຍ຺ຈັຈຘຌັ ຈໃີ ຌິ ນຄໞ ຆາຈ, ຏຌຑຈັ ະຌາຆ຺ຌຌະຍ຺ຈ ຖະ
ຖຍຶ ຖໟາຄທາຓກຸ ງາກນຄໞ ຆາຈ, ກາຌຑຈັ ະຌາຍຍງືຌງຄ຺ ຂບຄຆາຈ ຖະ ຘາກຌ຺ .
ຖຈັ ຊະຍາຌ ປັຍປບຄ ຏຌງຸຈະຘາຈຎາ່ ແຓໟຂັໄຌຘູຌກາຄ ຉາຓກາຌຘະຽໜີ ຂບຄກະຆທຄກະຘິກາ
ຖະ ຎາ່ ແຓໟ.
ຓາຈຉາ 12 (ເໝ)ໞ ຏຌງຈຸ ະຘາຈຎາ່ ແຓຂໟ ຌໄັ ຂທຄ
ຑະຌກກະຘກິ າ ຖະ ຎາ່ ແຓໟຂຌັໄ ຂທຄ ຘ຺ຓ຺ຍກຍັ ຑະຌກຆັຍຑະງາກບຌາຓະຆາຈ ຖະ
ຘິໃຄທຈຖໟບຓຂັຌໄ ຂທຄ, ຑະຌກກາຌ ຖະ ບ຺ຄກາຌຎກູ ບຄຂຌໄັ ຽຓບື ຄກໃີ ໞຼທຂບໟ ຄ ຘາໟ ຄ ຖະ ຎຍຸ ຎຄຸ ຏຌ
ງຸຈະຘາຈຎ່າແຓໟ ເຌຂບຍຽຂຈທາຓປັຍຏິຈຆບຍຂບຄຉ຺ຌ ຈງຘບຈໞບຄກັຍຏຌງຸຈະຘາຈຎ່າແຓໟຂຌັໄ ຘຌູ
ກາຄ, ຏຌັຈຘັຌຎາ່ ແຓໟບໟ ຄຊຌໃິ ຖະ ຏຌຑຈັ ະຌາຽຘຈຊະກຈິ -ຘັຄຓ຺ ຂບຄບໟ ຄຊິຌໃ ເຌຉໞຖະແຖງະ.
ບ຺ຄກາຌຎູກບຄຂຌໄັ ຂທຄ ປຍັ ປບຄຏຌງຸຈະຘາຈຎ່າແຓໟຂຌັໄ ຂທຄ ຉາຓກາຌຘະຽໜຂີ ບຄ
ຑະຌກກະຘກິ າ ຖະ ຎ່າແຓໟ.
ຓາຈຉາ 13 (ເໝ)ໞ ຽຌບືໄ ເຌຏຌງຈຸ ະຘາຈຎາ່ ແຓໟ
ຏຌງຈຸ ະຘາຈຎາ່ ແຓໟ ຎະກບຍຈໟທງ ຽຌໄືບເຌຉໄ຺ຌຉ ຈັຄົ່ ຌີ:ໄ
1. ຘະຑາຍຖທຓກຼໞ ທກັຍທຼກຄາຌຎາ່ ແຓໟ ຽຆ່ຌັົ ກາຌຑັຈະຌາຌະງຍາງຎ່າແຓໟ ຖະ ໃີ
ຈິຌຎ່າແຓ,ໟ ຘະຑາຍກາຌຸໟຓບຄ, ຎູກຎກຸ ປກັ ຘາ, ຑັຈະຌາ, ຘ຺ົຄ່ ຽຘຓີ ຖະ ຌາເຆຎໟ າ່ ແຓໟ ຖະ ໃຈີ ິຌຎາ່ ແຓໟ,
ຍຈ຺ ຍາຈທາຓຘາຌັ ຂບຄຎາ່ ແຓໟ ຖະ ຈີໃ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ ຉໍກ່ າຌຑັຈະຌາຽຘຈຊະກິຈ-ຘຄັ ຺ຓຂບຄຆາຈ, ກາຌຎຼ່ ຌ
ຎຄຈິຌຒາ້ ບາກາຈ;
2. ຘຄິໃ າໟ າງ ຖະ າຄຽຖືບກ ຘາຖຍັ ກາຌຑຈັ ະຌາຎ່າແຓໟ ຖະ ໃີຈິຌຎ່າແຓ;ໟ
3. ຌະງຍາງ, ຏຌຄາຌ, ຄກາຌ ຖະ ຏຌຈາຽຌີຌຄາຌຍຖຸ ິຓະຘິຈ ກໞຼທກຍັ ຎາ່ ແຓໟ ຖະ
ໃີຈຌິ ຎາ່ ແຓໟ;
4. ກຌ຺ ແກເຌກາຌຈັ ຉໄັຄຎະຉຍິ ຈັ , ກາຌຉຈິ ຉາຓກທຈກາ ຖະ ຎະຽຓຌີ ຏ຺ຌ.
7
ຑາກີ III
ຎະຽຑຈຎາ່ ແຓໟ
ຓາຈຉາ 14 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຍຄໞ ຎະຽຑຈຎາ່ ແຓໟ
ຎ່າແຓໟ ດູ່ ຘາາຖະຌະຖັຈ ຎະຆາຎິ ະແຉ ຎະຆາຆ຺ຌຖາທ ແຈໟ ຍໞຄບບກຽຎຌຸ ຘາຓຎະຽຑຈ
ຽຑືໃບໟຓຸ ບຄ, ຎກູ ຎຸກປັກຘາ, ຑັຈະຌາ ຖະ ຌາເຆໟ ື:
1. ຎ່າຎ້ບຄກັຌ;
2. ຎາ່ ຘະນຄທຌ;
3. ຎ່າຏະຖິຈ.
ເຌຉໞຖະຎະຽຑຈຎ່າບາຈຎະກບຍຓີ ຽຂຈຎາ່ ແຓຈໟ ຺ກໜາ, ຽຂຈຎາ່ ກ, ຽຂຈຎາ່ ຒື້ຌຒູ ຖະ
ຽຂຈຎາ່ ຆຈຸ ຆຓ ຉາຓຏຌແີໃ ຈໟັຈຘັຌເນໟ.
ຓາຈຉາ 15 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ຎາ່ ຎບ້ ຄກັຌ
ຎາ່ ຎ້ບຄກັຌ ຓໞຌ ຎາ່ ແຓໟ ໃີແຈໟກາຌຈ຺ ຽຑບໃື ຈຸ ຎະຘຄ຺ ຌາເຆເໟ ຌກາຌປກັ ຘາ ນຄໞົ ຌ້າ, ຓຌາ້ ,
ຓາຄ, ຎ້ບຄກຌັ ກາຌຽຆາະຽບືໃ ຌ ຖະ ຸຌຌະຑາຍຂບຄຈິຌ, ຽຂຈງຸຈະຘາຈ ຽຑືໃບຎ້ບຄກຌັ ຆາຈ-ຎບ້ ຄກັຌ
ທາຓຘະນຄຍ຺ , ຎ້ບຄກັຌແຑາຓະຆາຈ, ຘິໃຄທຈຖໟບຓ ຖະ ບືໃຌໂ.
ຎ່າຎ້ບຄກັຌ ຎະກບຍຈໟທງ ຎ່າຎ້ບຄກັຌນໞຄຆາຈ, ຎ່າຎ້ບຄກຌັ ຖະຈັຍຂທຄ, ຖະຈຍັ ຽຓືບຄ
ຖະ ຖະຈຍັ ຍໟາຌ ຆຄຶໃ ແຈໟກາຌ຺ຈແທໟເຌຖະຍຼຍກາຌຉາໞ ຄນາກ.
ຓາຈຉາ 16 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ຎາ່ ຘະນຄທຌ
ຎາ່ ຘະນຄທຌ ຓໞຌ ຎາ່ ແຓໟໃີແຈໟກາຌຈ຺ ຽຑໃບື ຸຈຎະຘຄ຺ ຌາເຆເໟ ຌກາຌບະຌຸຖັກາຓະຆາຈ, ຎູກ
ຎຸກປັກຘາ ຖະ ຂະນງາງ ຑຌັ ຑຈື , ຑັຌຘຈັ ຌາ້ ຖະ ຘັຈຎາ່ ຌາໂຆະຌິຈ, ຖະຍ຺ຍຌິຽທຈຎາ່ ແຓໟ ຖະ ຘິຄໃ ຉໞາຄໂ ີໃ
ຓີ ຌຸ ໞາາຄຈາໟ ຌ າຓະຆາຈ, ຎະນທັຈຘາຈ, ທັຈະຌະາ, ກາຌບໞ ຄໞຼທ, ຘໃຄິ ທຈຖບໟ ຓ, ກາຌຘຶກຘາ ຖະ
ກາຌຌໄ຺ ທໟາ຺ຈຖບຄທິະງາຘາຈ.
ຎ່າຘະນຄທຌ ຎະກບຍຈໟທງ ຎ່າຘະນຄທຌນໞຄຆາຈ, ຎ່າຘະນຄທຌ ຖະຈັຍຂທຄ,
ຖະຈັຍຽຓືບຄ ຖະ ຖະຈັຍຍໟາຌ ຆຶໃຄແຈໟກາຌ຺ຈແທໟເຌຖະຍຼຍກາຌຉໞາຄນາກ.
ຎ່າຘະນຄທຌ ໃີຓີທາຓບຸຈ຺ຓຘ຺ຓຍູຌາຄຈໟາຌຖະຍ຺ຍຌິຽທຈ ຖະ ຓີຽບກະຖັກຘະຽຑາະ
າຄຈໟາຌິທັຈາຓະຆາຈ ຖະ ຓີທາຓຈຈຽຈັ່ົຌເຌຖະຈັຍຆາຈ, ຑາກຑໄືຌ ຖະ ຖະຈັຍຖກ ບາຈະ
ຘະຽໜີຽຎຸຌ ຽຂຈບະຌຸຖັກຑັຌຘັຈຎ່າ, ຽຂຈບຸິງາຌນໞຄຆາຈ, ຓຕະຈ຺ກຑາກຑໄືຌ ນືົ ຓຕະຈ຺ກຖກ.
8
ຓາຈຉາ 17 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ຎາ່ ຏະຖຈິ
ຎາ່ ຏະຖິຈ ຓຌໞ ຎາ່ ແຓໟາຓະຆາຈ ຖະ ຎ່າຎກູ ແີໃ ຈໟກາຌ຺ຈຽຎຸຌຽຂຈຘະໜບຄແຓໟ ຖະ
ຽບືໃ ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺ ຽຎຸຌຘິຌາໟ ຽຑບໃື ຉບຍຘະໜບຄທາຓປຼກປບໟ ຄຉບໟ ຄກາຌຂບຄກາຌຑຈັ ະຌາຽຘຈຊະກິຈ-ຘັຄ຺ຓ
ຂບຄຆາຈ ຖະ ຆີທຈິ ກາຌຽຎຌຸ ດູ່ຂບຄຎະຆາຆ຺ຌ.
ຓາຈຉາ 18 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌນຌັ ຎຼ່ ຌຎະຽຑຈຎາ່ ແຓໟ
ກາຌນຌັ ຎຼ່ ຌຎ່າຎບ້ ຄກຌັ ນືົ ຎາ່ ຘະນຄທຌ ຽຎຌຸ ຎ່າຏະຖິຈ ຓຌໞ ຘະຑານໞຄຆາຈ ຽຎຌຸ ຏູໟ
ປຍັ ປບຄ ຉາຓກາຌຘະຽໜຂີ ບຄຖຈັ ຊະຍາຌ.
ກາຌນັຌຎ່ຼຌ ຎ່າຏະຖິຈ ຽຎຸຌ ຎ່າຎ້ບຄກັຌ ນືົ ຎ່າຘະນຄທຌ, ຎ່າຎ້ບຄກັຌ ຽຎຸຌ ຎ່າຘະ
ນຄທຌ ນືົ ຎ່າຘະນຄທຌ ຽຎຸຌ ຎ່າຎ້ບຄກັຌ ຓໞຌ ຖັຈຊະຍາຌຽຎຸຌຏູໟບະຌຸງາຈ ຉາຓກາຌຘະຽໜີຂບຄກະຆທຄ
ກະຘິກາ ຖະ ຎ່າແຓໟ.
ກາຌນຌັ ຎ່ຼຌ ຎາ່ ຎບ້ ຄກັຌ ນົື ຎ່າຘະນຄທຌ ຖະຈັຍຂທຄ ຽຎຸຌ ຎາ່ ຎບ້ ຄກັຌ ນືົ ຎ່າຘະນຄທຌ
ນຄໞ ຆາຈ ຓໞຌ ຖັຈຊະຍາຌຽຎຸຌຏບູໟ ະຌງຸ າຈ ຉາຓກາຌຘະຽໜີຂບຄກະຆທຄກະຘິກາ ຖະ ຎາ່ ແຓໟ ຈງຽຎຸຌຽບກະ
ຑາຍກັຍບຄ຺ ກາຌຎກູ ບຄຂັໄຌຂທຄ ຖະ ກາຌປຍັ ປບຄຂບຄຘະຑາຎະຆາຆຌ຺ ຂັຌໄ ຂທຄ.
ກາຌນັຌຎຼ່ ຌ ຎາ່ ຎ້ບຄກັຌ ນົື ຎາ່ ຘະນຄທຌ ຖະຈຍັ ຽຓືບຄ ຽຎຸຌ ຎາ່ ຎ້ບຄກັຌ ນົື ຎ່າຘະນຄທຌ
ຖະຈຍັ ຂທຄ ຓໞຌ ກະຆທຄກະຘິກາ ຖະ ຎາ່ ແຓໟ ຽຎຸຌຏໟູບະຌຸງາຈ ຉາຓກາຌຘະຽໜຂີ ບຄບ຺ຄກາຌຎູກບຄຂຌັໄ
ຂທຄ ຖະ ກາຌປຍັ ປບຄຂບຄຘະຑາຎະຆາຆ຺ຌຂັໄຌຂທຄ.
ກາຌນັຌຎ່ຼຌ ຎ່າຎ້ບຄກັຌ ນົື ຎາ່ ຘະນຄທຌ ຖະຈຍັ ຍາໟ ຌ ຽຎຌຸ ຎາ່ ຎບ້ ຄກັຌ ນືົ ຎ່າຘະນຄທຌ
ຖະຈຍັ ຽຓືບຄ ຓໞຌ ບ຺ຄກາຌຎູກບຄຂຌໄັ ຂທຄ ຽຎຸຌຏໟູບະຌຸງາຈ ຉາຓກາຌຘະຽໜຂີ ບຄຑະຌກກະຘິກາ ຖະ ຎາ່
ແຓຂໟ ຌັໄ ຂທຄ ຈງຽຎຸຌຽບກະຑາຍກຍັ ບຄ຺ ກາຌຎູກບຄຂັຌໄ ຽຓບື ຄ.
ຑາກີ IV
ກຈິ ະກາຌຎາ່ ແຓໟ
ໝທຈີ 1
ກາຌຓຸໟ ບຄຎາ່ ແຓໟ
ຓາຈຉາ 19 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຓຸໟ ບຄຎາ່ ແຓໟ
ກາຌຓຸໟ ບຄຎາ່ ແຓໟ ຎະກບຍຈໟທງ ກຈິ ະກາຌ ຈັົ່ຄຌໄີ:
1. ກາຌຘານົທຈຎ່າແຓໟ;
2. ກາຌກາຌຈ຺ ຖະ ປຍັ ປບຄ ຽຂຈ ຎາ່ ຎ້ບຄກັຌ, ຎາ່ ຘະນຄທຌ ຖະ ຎ່າຏະຖິຈ;
3. ກາຌທາຄຏຌຈັ ຘຌັ ຎາ່ ແຓໟ;
4. ກາຌຘານົທຈ ຽຑືໃບຂຸຈຌໄ຺ ແຓເໟ ຌຽຂຈຎາ່ ຏະຖຈິ ;
5. ກາຌຘານົທຈ ຽຑໃບື ຂຈຸ ໄ຺ຌແຓເໟ ຌຽຂຈນຌັ ຎ່ຼຌຈີໃ ິຌຎ່າແຓໟ;
6. ກາຌຘານທົ ຈ ຽຑບໃື ຂຸຈ຺ໄຌຽໃບື ຄຎ່າຂບຄຈ຺ຄ;
9
ັຈຉັໄຄ; 7. ກາຌຘາໟ ຄ ຖະ ກາຌບະຌຓຸ ຈັ ຏຌກາຌຂຸຈຌໄ຺ ແຓໟາກຎ່າາຓະຆາຈ;
8. ກາຌຘໟາຄ ຖະ ກາຌບະຌຓຸ ຈັ ຏຌກາຌຂຸຈໄ຺ຌຽບໃື ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺ າກຎ່າາຓະຆາຈ;
9. ກາຌຂຈຸ ໄ຺ຌແຓໟເຌຽຂຈຎ່າຏະຖຈິ ;
10. ກາຌຂຈຸ ໄ຺ຌແຓເໟ ຌຽຂຈນັຌຎຼ່ ຌີໃຈິຌຎ່າແຓໟ;
11. ກາຌຉຈັ ແຓຎໟ ູກ;
12. ກາຌຂຈຸ ຺ຌໄ ຽບືໃ ຄຎາ່ ຂບຄຈ຺ຄ;
13. ກາຌທຈັ ກແຓໟ ບໞ ຌ ຖະ ັຈຆັໄຌຌຸ ຌະຑາຍແຓໟ;
14. ກາຌຎະຓູຌຆືໄ ຂາງ ແຓໟ;
15. ກາຌຆືໄ ຂາງ ຽບໃື ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺ ;
16. ກາຌຽໃບື ຌງາໟ ງແຓໟາກຎ່າາຓະຆາຈ;
17. ກາຌຽບືໃ ຌງໟາງແຓໟຎກູ ດູ່ຑາງເຌ ຖະ ຘ່ຄ຺ົ ບບກ;
18. ກາຌຽືບໃ ຌງາໟ ງຽືໃບຄຎ່າຂບຄຈຄ຺ ;
19. ກາຌຸໟຓບຄ ຑານະຌະ, ຽບືໃ ຄັກຂຸຈຌໄ຺ , ຖາກກໞ ຖະ ຂ຺ຌຘ຺ຄ່ົ ແຓໟ;
20. ກາຌທາຄຏຌຸຓໟ ບຄຎາ່ ແຓໟຂຌໄັ ຍໟາຌ;
21. ກາຌຓໟຸ ບຄຉຌ຺ໄ ແຓໟເຌຉທ຺ ຽຓືບຄ ຖະ ເຌໃີຈຌິ ຂບຄ ຍຸກຌ຺ , ຌິຉິຍຸກ຺ຌ ນົື ກາຌ
22. ກາຌຂໄຌຶ ະຍຼຌ ຎາ່ ຎູກ, ຽືບໃ ຄຎາ່ ຂບຄຈ຺ຄີຎໃ ກູ ຖະ ກາຌຂຶຌໄ ຍັຌຆີແຓຎໟ ກູ ;
23. ກາຌຘໟາຄ ຖະ ໟຓຸ ບຄນຄົໞ ຌທຑັຌແຓໟ ຖະ ຽໃບື ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺ ;
24. ກາຌ້າຎະກຌັ ແຓໟ ຖະ ຏະຖຈິ ຉະຑັຌແຓໟ ຊີໃ ກື ຉບໟ ຄ;
25. ກາຌຌ຺ໄ ທາໟ ຺ຈຖບຄ;
26. ຂຓໍ້ ູຌ ຂາໞ ທຘາຌ ຎາ່ ແຓໟ;
27. ກິຈະກາຌບືໃຌໃີ າຽຎຸຌ.
ຓາຈຉາ 20 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຘານທົ ຈຎາ່ ແຓໟ
ກາຌຘານົທຈຎ່າແຓໟ ຓໞຌ ກາຌຽກັຍກາຂຓໍ້ ູຌ, ຉີຖາາຘະຑາຍຎາ່ ແຓໟ, ກາຌຎະຽຓີຌທາຓ
ຎູກນໟຓຸ ຎ່າແຓໟ, ກາຌຎຼ່ ຌຎຄກາຌຌາເຆໟຎ່າແຓໟ ຖະ ຆຍັ ຑະງາກບຌຎ່າແຓໟ, ຆະຌິຈຑັຌແຓໟ, ຍຖຓິ າຈແຓໟ, ຆີທະ
ຓທຌຘາຌ, ຎະຖຓິ າຌ ກາຌຘະຘຓ຺ ກາກຍບຌເຌຎ່າແຓ,ໟ ແຓໟຘຍື ຑຌັ ຖະ ຽໃບື ຄຎາ່ ຂບຄຈ຺ຄ.
ກາຌຘານທົ ຈຎ່າແຓໟ ຎະກບຍຈທໟ ງ ກາຌຘານົທຈທາຓຎກູ ນຸໟຓຎ່າແຓໟ, ກາຌຘານທົ ຈຎ່າແຓໟ
ນໞຄຆາຈ, ກາຌຘານົທຈຎ່າຎ້ບຄກຌັ , ກາຌຘານທົ ຈຎ່າຘະນຄທຌ ຖະ ກາຌຘານົທຈຎ່າຏະຖຈິ . ກາຌຘານົທຈຉໞ
ຖະຎະຽຑຈ ແຈກໟ າຌ຺ຈແທໟເຌຖະຍຼຍກາຌຉາໞ ຄນາກ.
ຖຈັ ຊະຍາຌ ຓບຍເນໟກະຆທຄກະຘິກາ ຖະ ຎ່າແຓໟ ຽຎຌຸ ຽາໄ຺ ກາຌຎະຘາຌຘ຺ຓຍ຺ ກຍັ ບ຺ຄກາຌ
ໃກີ ຼໞ ທຂໟບຄເຌກາຌຘານົທຈຎາ່ ແຓໟ ຖະ ຆຍັ ຑະງາກບຌຎ່າແຓໟ ຽຑືບໃ ທາຄຏຌຸຓໟ ບຄ, ຎູກຎກຸ ປັກຘາ,
ຑຈັ ະຌາ ຖະ ຌາເຆໟຍຍງຌື ງຄ຺ .
10
ຓາຈຉາ 21 (ເໝ)ໞ ກາຌກາຌຈ຺ ຖະ ປຍັ ປບຄຽຂຈ ຎາ່ ຎບ້ ຄກັຌ, ຎາ່ ຘະນຄທຌ ຖະ ຎາ່ ຏະຖຈິ
ກະຆທຄກະຘິກາ ຖະ ຎ່າແຓໟ ຘຓ຺ ຍ຺ ກຍັ ກະຆທຄ, ບ຺ຄກາຌ ຖະ ບຄ຺ ກາຌຎູກບຄໟບຄຊິໃຌີໃ
ກຼໞ ທຂບໟ ຄ ກາຌຈ຺ ຽຂຈ ຎາ່ ຎ້ບຄກັຌ, ຎ່າຘະນຄທຌ ຖະ ຎາ່ ຏະຖິຈ ຉາຓໃີແຈກໟ າຌຈ຺ ແທເໟ ຌຓາຈຉາ 15, 16 ຖະ
17 ຂບຄກ຺ຈໝາງຘະຍຍັ ຌໄີ ຈງຘບຈໞບຄກຍັ ຏຌງຸຈະຘາຈຎ່າແຓໟຉໞຖະແຖງະ, ຏຌຑັຈະຌາຽຘຈຊະກຈິ -
ຘຄັ ຓ຺ ນຄໞ ຆາຈ, ຏຌຓຍໞ ຈ຺ ັຈຘັຌຈີໃ ິຌ, ຏຌຑັຈະຌາຆ຺ຌຌະຍ຺ຈ ຖະ ຖຶຍຖາໟ ຄທາຓຸກງາກນໞຄຆາຈ
ຖະ ກາຌຑັຈະຌາຍຍງຌື ງຄ຺ ຂບຄຆາຈ.
ຘາຖັຍກາຌປຍັ ປບຄຽຂຈ ຎ່າຎ້ບຄກຌັ , ຎາ່ ຘະນຄທຌ ຖະ ຎາ່ ຏະຖິຈ ເນໟຎະຉິຍັຈຉາຓຓາຈຉາ
110 ຖະ 115 ຂບຄກ຺ຈໝາງຘະຍຍັ ຌ.ີໄ
ນັົກກາຌ, ຓາຈຉະຊາຌ ຖະ ຽຄືບໃ ຌແຂ ເຌກາຌກາຌ຺ຈ ຖະ ປຍັ ປບຄຽຂຈ ຎາ່ ຎບ້ ຄກັຌ, ຎາ່
ຘະ ນຄທຌ ຖະ ຎ່າຏະຖິຈ ແຈໟກາຌຈ຺ ແທເໟ ຌຖະຍຼຍກາຌຉາໞ ຄນາກ.
ຓາຈຉາ 22 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌທາຄຏຌຈັ ຘຌັ ຎາ່ ແຓໟ
ກາຌທາຄຏຌັຈຘຌັ ຎ່າແຓໟ ຓຌໞ ກາຌກາຌ຺ຈຏຌຑັຈະຌາຎ່າແຓໟ ຉາຓກາຌຍໞຄຽຂຈຎະ
ຽຑຈຎ່າແຓໟ ື ຎາ່ ຎບ້ ຄກັຌ, ຎາ່ ຘະນຄທຌ ຖະ ຎາ່ ຏະຖິຈ ຈງບີຄເຘຂໞ ໍ້ຓູຌກາຌຘານທົ ຈຉ຺ທິຄ ຌເຘໞປັຍຎະກັຌ
ທາຓຘ຺ຓຈູຌ ຂບຄຖະຍ຺ຍຌຽິ ທຈຎ່າແຓໟ, ກາຌຌາເຆໟແຓໟ ຖະ ຽືໃບຄຎ່າຂບຄຈ຺ຄ ຍຍຍ່ຍໍ ກ຺ ນໟຄ, ກາຌຓີຘໞທຌ
ປທໞ ຓຂບຄຎະຆາຆ຺ຌ ເຌກາຌຓຸໟ ບຄຎ່າແຓໟຉາຓຏຌັຈຘຌັ ໃຖີ ັຈແຈກໟ າຌ຺ຈ.
ກາຌທາຄຏຌັຈຘັຌຎາ່ ຎບ້ ຄກັຌ ຓໞຌ ກາຌກາຌ຺ຈຑໄືຌໃີຽຎຌຸ ຽຂຈນທຄນໟາຓຽຈັຈຂາຈ ຖະ
ຽຂຈໟຸຓບຄກາຌຌາເຆໟ ເຌີໃຈຌິ ຎ່າຎ້ບຄກັຌ ຉາຓແີໃ ຈໟກາຌ຺ຈແທໟເຌຓາຈຉາ 70 ຂບຄກຈ຺ ໝາງຘະຍັຍຌ.ໄີ
ກາຌທາຄຏຌັຈຘັຌຎ່າຘະນຄທຌ ຓໞຌ ກາຌກາຌ຺ຈຑໄືຌໃີຽຎຸຌຽຂຈນທຄນາໟ ຓຽຈຈັ ຂາຈ,
ຽຂຈໟຓຸ ບຄກາຌຌາເຆໟ ຖະ ຽຂຈກັຌຆຌ຺ ເຌຈໃີ ິຌຎາ່ ຘະນຄທຌ ຉາຓໃີແຈໟກາຌ຺ຈແທເໟ ຌຓາຈຉາ 71 ຂບຄກ຺ຈໝ
າງຘະຍັຍຌ.ີໄ
ກາຌທາຄຏຌັຈຘັຌຎ່າຏະຖິຈ ຓຌໞ ກາຌກາຌ຺ຈຑຌໄື ີໃ ຽຎຸຌຽຂຈໃີຘາຓາຈຂຈຸ ຺ໄຌແຓໟ,
ຽຂຈຎ່າຒື້ຌຒ,ູ ຽຂຈຎູກແຓໟ, ຽຂຈບະຌຸຖັກ ຖະ ຎກູ ຎກຸ ປັກຘາຘຄໃິ ທຈຖບໟ ຓ.
ຘາຖັຍຍາໟ ຌ ດີໃ ເູ່ ຌຎາ່ ຎ້ບຄກັຌ, ຎາ່ ຘະນຄທຌ ຖະ ຎາ່ ຏະຖິຈ ຉໟບຄຈາຽຌີຌກາຌັຈຘຌັ ຎ່າແຓໟ
ຖະ ໃີຈິຌຎາ່ ແຓໟ ເຌຽຂຈກາຌຎູກບຄຂບຄຍາໟ ຌ ຉາຓໃແີ ຈໟກາຌຈ຺ ແທໟເຌຓາຈຉາ 39 ຂບຄກ຺ຈໝາງຘະຍັຍຌີໄ.
ຓາຈຉາ 23 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຘານທົ ຈ ຽຑບໃື ຂຈຸ ຌ຺ໄ ແຓເໟ ຌຽຂຈຎາ່ ຏະຖຈິ
ກາຌຘານົທຈ ຽຑໃືບຂຈຸ ໄຌ຺ ແຓເໟ ຌຽຂຈຎ່າຏະຖຈິ ຓໞຌ ກາຌກາຌ຺ຈຍຖິຓາຈ, າຌທຌ ຖະ
ຆະຌິຈຑັຌແຓໟ ເຌຽຂຈຎາ່ ຏະຖິຈແີໃ ຈໟທາຄຏຌຈັ ຘັຌ ຖທໟ ຘະຽໜີຖຈັ ຊະຍາຌຑິ າຖະຌາບະຌຓຸ ຈັ ກາຌຂຈຸ ໄ຺ຌ
ແຓໟ.
ກາຌຘານທົ ຈຽຑໃບື ຂຈຸ ຺ໄຌແຓໟເຌຽຂຈຎ່າຏະຖິຈ ເນໟຎະຉຍິ ຈັ ຈັຄ່ົ ຌີໄ:
1. ຘານທົ ຈ ຖະ ຂຌໄຶ ຍັຌຆີ ແຓໟດືຌຉຌໄ຺ ກຸ ຆະຌິຈ ີໃຓີຂະໜາຈທຈັ ປບຍບະຌຸງາຈເນໟ
ຉັຈ ຑໟບຓຄັ ຘໟາຄຏຌໃີ ຈຸ ດຌື ຂບຄຉໄ຺ຌແຓໟຉາຓຖະຍຼຍກາຌ;
11
2. ັຈຽຖືບກ, ໝາງ ຖະ ຉີຉາຉໄຌ຺ ແຓໟ ໃີ ະຉຈັ ເນຊໟ ກື ຉບໟ ຄຉາຓຖະຍຼຍກາຌ ຽຑບໃື ປຍັ
ຎະກັຌກາຌຘຍື ຑຌັ ຖະ ຎບ້ ຄກັຌກາຌກະຍ຺ ຉຘ່ໍ ິຄໃ ທຈຖໟບຓ;
3. ກາຌ຺ຈຽຘໄັຌາຄຂຸຈ຺ໄຌແຓໟ, ຖາກກໞ ຖະ ຸຈບໟ ຌປຓແຓໟບໞ ຌ ນືົ ຘະໜາຓ I;
4. ຘໟາຄຏຌກາຌຂຈຸ ຺ຌໄ ຎະາຎີຽຑໃບື ຘະຽໜຖີ ັຈຊະຍາຌບະຌຓຸ ັຈ.
ຓາຈຉາ 24 (ເໝ)ໞ ກາຌຘານທົ ຈ ຽຑບໃື ຂຈຸ ຌ຺ໄ ແຓເໟ ຌຽຂຈນຌັ ຎຼ່ ຌຈີໃ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ
ກາຌຘານທົ ຈ ຽຑືໃບຂຸຈຌ຺ໄ ແຓໟເຌຽຂຈນຌັ ຎ່ຼຌີໃຈິຌຎາ່ ແຓໟ ເນໟຈາຽຌີຌເຌຽຂຈຖີໃ ຈັ ຊະຍາຌ
ບະຌງຸ າຈເນໟນັຌຎ່ຼຌຽາ຺ົ່ ຌໄຌັ ຖະ ເນໟຂະໜຄກາຌກະຘິກາ ຖະ ຎາ່ ແຓໟ ຎະຉິຍຈັ ຈຄົັ່ ຌໄ:ີ
1. ໝາງຂບຍຽຂຈຍໞບຌະຂຈຸ ຺ຌໄ ແຓ;ໟ
2. ຘານທົ ຈຽກຍັ ກາຂຓ້ໍ ຌູ ຆະຌິຈແຓໟ, າຌທຌແຓໟດຌື ຉໄຌ຺ ຖະ ຈິ ແຖຍໞ ຖຓິ າຈແຓໟ ຉາຓຓາຈ
ຉະຊາຌຽຉກັ ຌກິ ;
3. ຘຄັ ຖທຓຂໍຓ້ ຌູ ຽຑືໃບຘະຽໜີຖຈັ ຊະຍາຌ ຑິາຖະຌາ.
ຓາຈຉາ 25 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຘານທົ ຈ ຽຑບໃື ຂຈຸ ຌໄ຺ ຽບືໃ ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺
ກາຌຘານທົ ຈ ຽຑືບໃ ຂຈຸ ຌໄ຺ ຽບໃື ຄຎາ່ ຂບຄຈ຺ຄ ຓໞຌ ກາຌຽກຍັ ກາຂ້ໍຓຌູ າຄຈາໟ ຌຆະຌຈິ ຖະ
າຌທຌຽໃືບຄຎາ່ ຂບຄຈ຺ຄເຌຽຂຈ ຎ່າຎ້ບຄກັຌ, ຎາ່ ຘະນຄທຌ, ຎາ່ ຏະຖຈິ ຖະ ຽຂຈນຌັ ຎ່ຼຌຈີໃ ິຌຎາ່ ແຓໟ.
ກາຌຘານທົ ຈ ຽຑືໃບຂຸຈໄ຺ຌຽບໃື ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺ ເນໟຂະໜຄກາຌກະຘິກາ ຖະ ຎ່າແຓໟ ຘຓ຺ ຍ຺
ກຍັ ຂະໜຄກາຌກຼໞ ທຂໟບຄ ຎະຉຍິ ັຈ ຈຄ່ັົ ຌີໄ:
1. ຘານົທຈເຌຽຂຈໃຖີ ຈັ ບະຌຸງາຈ;
2. ຘານທົ ຈຽກັຍກາຂ້ໍຓຌູ ຆະຌິຈຽບໃື ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺ , າຌທຌ ຖະ ຎະຖິຓາຌ ຉາຓຓາຈຉະ
ຊາຌຽຉັກຌິກ;
3. ຘັຄຖທຓຽຂໄາ຺ ເຌຏຌກາຌຂຈຸ ຌໄ຺ ຎະາຎີ ຽຑບືໃ ຂບະຌຸງາຈຂຸຈໄຌ຺ ຉາຓໃີແຈໟກາຌ຺ຈ
ແທເໟ ຌຓາຈຉາ 27 ຂບຄກຈ຺ ໝາງຘະຍຍັ ຌ.ໄີ
ຓາຈຉາ 26 (ເໝ)ໞ ກາຌຘາໟ ຄ ຖະ ກາຌບະຌຓຸ ຈັ ຏຌກາຌຂຈຸ ຌໄ຺ ແຓໟ າກຎາ່ າຓະຆາຈ
ຂຌັໄ ຉບຌ ຈ່ົັຄຌ:ໄີ ກາຌຘາໟ ຄ ຖະ ກາຌບະຌຓຸ ຈັ ຏຌກາຌຂຸຈໄຌ຺ ແຓໟາກຎາ່ າຓະຆາຈຎະາຎີ ເນໟຎະຉິຍຈັ ຉາຓ
1. ຑະຌກກະຘກິ າ ຖະ ຎາ່ ແຓໟ ຂທຄ, ຌະບຌນທົ ຄ ຘໟາຄຏຌຂຸຈໄຌ຺ ແຓຍໟ ຌ຺ ຑໄືຌຊາຌຂໍ້
ຓຌູ ຘານທົ ຈ ຉາຓີແໃ ຈໟກາຌຈ຺ ແທເໟ ຌຓາຈຉາ 23 ຖະ 24 ຂບຄກຈ຺ ໝາງຘະຍັຍຌີໄ ຽຑໃືບຘະຽໜີບຄ຺ ກາຌຎູກບຄ
ຂັໄຌຂທຄ ຑິ າຖະຌາຉ຺ກຖຄ຺ ຖະ ຌາຘະຽໜີຘະຑາຎະຆາຆຌ຺ ຂໄັຌຂທຄ ຑິາຖະຌາປຍັ ປບຄ າກຌຌໄັ ຶໃຄຘ່ົ຺ຄເນໟກະ
ຆທຄກະຘິກາ ຖະ ຎ່າແຓໟ;
12
2. ກະຆທຄກະຘກິ າ ຖະ ຎາ່ ແຓໟ ຌ຺ໄ ທໟາ ຘັຄຖທຓຏຌກາຌຂຸຈຌໄ຺ ແຓໟ ຎະາຎຂີ ບຄຍຌັ ຈາ
ຂທຄ, ຌະບຌນທົ ຄ ຽຑໃບື ຘະຽໜີຖຈັ ຊະຍາຌຑິາຖະຌາຉກ຺ ຖ຺ຄ ຖະ ຌາຘະຽໜຘີ ະຑານຄໞ ຆາຈ ຑິາຖະຌາປຍັ
ປບຄ;
3. ຖັຈຊະຍາຌ ບະຌຸຓັຈຏຌກາຌຂຈຸ ຌ຺ໄ ແຓຎໟ ະາຎີ ຉາຓກາຌປັຍປບຄຂບຄຘະຑານຄໞ ຆາຈ;
4. ກະຆທຄກະຘິກາ ຖະ ຎ່າແຓໟ ໟຄຏຌກາຌຂຸຈ຺ຌໄ ແຓໟຎະາຎີ ເນໟຑະຌກກະຘກິ າ ຖະ
ຎາ່ ແຓໟ ຂທຄ, ຌະບຌນທົ ຄ ັຈຉັໄຄຎະຉິຍຈັ ຉາຓກາຌບະຌຸຓັຈຂບຄຖັຈຊະຍາຌ ຑໟບຓຄັ ຄໟ ເນໟຂະໜຄກາຌໃີ
ກໞຼທຂບໟ ຄຆາຍ;
5. ຑະຌກກະຘິກາ ຖະ ຎາ່ ແຓໟ ຂທຄ, ຌະບຌນົທຄ ບບກເຍບະຌງຸ າຈຂຸຈໄຌ຺ ແຓໟ ຉາຓ
ໟຄກາຌຂບຄກະຆທຄກະຘກິ າ ຖະ ຎາ່ ແຓໟ ເນໟທຘິ ານະກຈິ ໃີຓີທາຓຘາຓາຈຂຸຈໄຌ຺ ແຓໟ ຖະ ແຈໟປັຍກາຌຘໟາຄ
ຉຄັໄ ຂໄຶຌດາ່ ຄຊກື ຉໟບຄຉາຓກ຺ຈໝາງ.
ກະຆທຄກະຘິກາ ຖະ ຎາ່ ແຓໟ ຽຎຌຸ ຏບໟູ ະຌຓຸ ັຈຏຌກາຌຂຈຸ ໄຌ຺ ແຓໟ ຽໃີ ຎຌຸ ດາາກຎາ່ າຓະ
ຆາຈ ຍ຺ຌຑໄືຌຊາຌກາຌຽນັຌຈີຂບຄກະຆທຄຘາາຖະຌະຘຸກ.
ຓາຈຉາ 27 (ເໝ)ໞ ກາຌຘາໟ ຄ ຖະ ກາຌບະຌຓຸ ຈັ ຏຌກາຌຂຈຸ ຌໄ຺ ຽບໃື ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺ າກຎາ່ າຓະຆາຈ
ຂະໜຄກາຌກະຘກິ າ ຖະ ຎ່າແຓໟ ຘາໟ ຄຏຌກາຌຂຸຈໄ຺ຌຽໃບື ຄຎາ່ ຂບຄຈ຺ຄາກຎາ່ າຓະຆາຈ
ຎະາຎີ ຈງບຄີ ເຘໞຂໍ້ຓູຌຘານທົ ຈຂຸຈໄ຺ຌຽືບໃ ຄຎ່າຂບຄຈຄ຺ ຉາຓີໃແຈກໟ າຌ຺ຈແທໟເຌຓາຈຉາ 25 ຂບຄກຈ຺ ໝາງຘະ
ຍັຍຌ.ີໄ
ກາຌບະຌຓຸ ັຈ ຏຌກາຌຂຈຸ ໄ຺ຌຽບືໃ ຄຎາ່ ຂບຄຈ຺ຄ າກຎ່າາຓະຆາຈ ເນໟຎະຉິຍັຈ ຈຄ່ົັ ຌໄີ:
1. ຽືບໃ ຄຎ່າຂບຄຈຄ຺ ຍຌັ ຆີ I ຓໞຌ ກະຆທຄກະຘກິ າ ຖະ ຎາ່ ແຓໟ ຽຎຸຌຏູໟບະຌຸຓັຈ ຍ຺ຌ
ຑືຌໄ ຊາຌກາຌຽນັຌຈີຂບຄຖັຈຊະຍາຌ;
2. ຽບໃື ຄຎ່າຂບຄຈ຺ຄ ຍັຌຆີ II ຓໞຌ ຑະຌກກະຘິກາ ຖະ ຎ່າແຓໟ ຂທຄ, ຌະບຌນົທຄ
ຽຎຸຌຏໟູບະຌຸຓຈັ ຍ຺ຌຑືຌໄ ຊາຌກາຌຽນຌັ ຈີຂບຄບຄ຺ ກາຌຎູກບຄຂໄັຌຂທຄ;
3. ຽືບໃ ຄຎ່າຂບຄຈຄ຺ ຍັຌຆີ III ຘາຓາຈຽກັຍກູໟແຈໟຉາຓຖະຈກູ າຌ ຈງຍ່ໍ າຽຎຸຌຉບໟ ຄຂບະຌຸ
ງາຈ ຉໞຉໟບຄປຍັ ຎະກັຌທາຓງຌື ງ຺ຄ.
ກາຌບະຌຸຓັຈຏຌກາຌຂຈຸ ໄ຺ຌຽໃບື ຄຎາ່ ຂບຄຈ຺ຄຽຎຸຌດາ ຆໃຶຄຽກີຈຉາຓາຓະຆາຈ ຖະ ດເູ່ ຌຖະ
ຍຍ຺ ຌຽິ ທຈຎາ່ ແຓໟ ຓໞຌ ກະຆທຄກະຘິກາ ຖະ ຎາ່ ແຓໟ ຽຎຸຌຏໟູບະຌຓຸ ຈັ ຍ຺ຌຑືຌໄ ຊາຌກາຌຽນຌັ ຈີຂບຄກະຆທຄຘາາ
ຖະ ຌະຘຸກ.
ຘາຖຍັ ຽໃືບຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺ ຽຎຸຌດາໃີຎູກ ຆຶໃຄແຈໟຂຶໄຌະຍຼຌຊືກຉໟບຄຖໟທ ຘາຓາຈຽກຍັ ກູໟແຈໟຈງ
ຍໍ່າຽຎຸຌຂບະຌຸງາຈຉາຓຂັໄຌຉບຌາຄຈາໟ ຌທຆິ າກາຌ.
ຓາຈຉາ 28 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຂຈຸ ຌ຺ໄ ແຓເໟ ຌຽຂຈຎາ່ ຏະຖຈິ
ຖຈັ ບະຌຸງາຈເນໟຂຈຸ ຺ໄຌແຓໟເຌຽຂຈຎາ່ ຏະຖຈິ ີໃຓີ ຏຌຈັ ຘຌັ ຎ່າແຓໟ ຍຍງຌື ງ຺ຄ ຖະ
ຏໞາຌກາຌຘານົທຈ ຉາຓໃີແຈກໟ າຌ຺ຈແທເໟ ຌຓາຈຉາ 23 ຂບຄກ຺ຈໝາງຘະຍຍັ ຌ.ີໄ
ກາຌຂຸຈ຺ໄຌແຓເໟ ຌຽຂຈຎາ່ ຏະຖິຈ ເນຎໟ ະຉຍິ ັຈ ຈຄັ່ົ ຌ:ີໄ
13
1. ັຈຉໄັຄຑະຌກັ ຄາຌຎ່າແຓໟ ຖຄ຺ ຎະາຽຂຈຂຸຈຌ຺ໄ ແຓໟ ຽຑືບໃ ຓຸໟ ບຄ, ຉຈິ ຉາຓ ຖະ ກທຈ
ກາ ກາຌຂຈຸ ຌ຺ໄ ແຓໟເນໟຊືກຉບໟ ຄຉາຓຖະຍຼຍກາຌ;
2. ຌາເຆໟທຘິ ານະກິຈຓໃີ ີ ທາຓຘາຓາຈ, ຎະຘຍ຺ ກາຌ, ຓາຈຉະຊາຌ ເຌກາຌຂຸຈ຺ໄຌແຓໟ
ຖະ ແຈໟປັຍກາຌຘໟາຄຉັໄຄຂໄຶຌ ດ່າຄຊກື ຉໟບຄຉາຓກ຺ຈໝາງ;
3. ຂຸຈຌ຺ໄ ເນໟຊືກຉໟບຄຉາຓຽຂຈ ຖະ ຎະຉຍິ ັຈ ຉາຓຏຌກາຌີໃຖັຈບະຌງຸ າຈ;
4. ຂຸຈຌໄ຺ ຘະຽຑາະຉ຺ໄຌແຓໟ ໃບີ ຺ຄກາຌໟຓຸ ບຄຎາ່ ແຓໟ ຖະ ໃີຈຌິ ຎ່າແຓໟແຈໟ ໝາງ ຖະ ຉີ
ຉາ ຎຓ;
5. ຉຈັ ແຓເໟ ນໟຊກື ຉບໟ ຄຉາຓຽຉກັ ຌກິ ທິຆາກາຌ ຖະ ຈາຽຌຌີ ຉາຓຖະຈູກາຌ ຑໟບຓຄັ ຽກຍັ
ກູໟ ຖະ ຌາເຆໟເນໝໟ ຺ຈ;
6. ຌາເຆໟຖະຍຍ຺ ຉັຈດບຌ, ຉັຈຉາຓປບຍໝູຌທຼຌີກໃ າຌຈ຺ , ປັຍຎະກັຌກາຌຘືຍຑຌັ , ຎ້ບຄ
ກຌັ ກາຌກະ຺ຍຉຘໍ່ ິໃຄທຈຖບໟ ຓາຓະຆາຈ ຖະ ຘັຄ຺ຓ ຖະ ຉບໟ ຄາກັຈກາຌາຖາງຉ຺ໄຌແຓໟໃດີ ່ບູ ໟບຓຂາໟ ຄ;
7. ຖາກກ,ໞ ຂ຺ຌຘຄ຺ົ່ ຖະ ໟບຌປຓ ແຓໟໞບຌ ເນຈໟ າຽຌຌີ ຉາຓຽຘຌໄັ າຄ ຖະ ຸຈໟບຌ
ປຓແຓໟໞບຌ ນົື ຘະໜາຓແຓໟໞບຌ ີໃແຈກໟ າຌ຺ຈເນໟ;
8. ຉບໟ ຄບະຌາແຓຘຄໃິ ຽຘຈຽນືບົ າກກາຌ ຂຈຸ ຺ໄຌ ຖະ ຒ້ືຌຒູ ນົື ຎູກ຺ຈຌຌື ນັຄົ າກ
ຂຈຸ ໄ຺ຌແຓໟຖທໟ ;
9. ຉໟບຄຎະກາຈຎຈິ ຎາ່ ຽຂຈຈຄັ່ົ ກາໞ ທ ຽຓບໃື ຂຈຸ ຺ໄຌຘາຽຖັຈຉາຓຏຌກາຌ ຖໟທທາຄຓາຈຉະ
ກາຌໟຸຓບຄ ຖະ ຒື້ຌຒຍູ ູຖະຌະ ຽຑໃືບເນໟຘາຓາຈຈາຽຌີຌກາຌຂຸຈໄຌ຺ ແຈໟເຌປບຍທຼຌຉໍ່ແຎ.
ຓາຈຉາ 29 (ເໝ)ໞ ກາຌຂຈຸ ຌໄ຺ ແຓເໟ ຌຽຂຈນຌັ ຎຼ່ ຌຈີໃ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ
ຖັຈ ບະຌຸງາຈເນໟຂຈຸ ຌໄ຺ ແຓໟ ເຌຽຂຈແຈໟປຍັ ກາຌບະຌງຸ າຈເນໟນັຌຎ່ຼຌຈໃີ ຌິ ຎ່າແຓໟ ຖະ
ແຈຏໟ າໞ ຌກາຌຘານທົ ຈ ຉາຓໃແີ ຈໟກາຌຈ຺ ແທໟເຌຓາຈຉາ 24 ຂບຄກຈ຺ ໝາງຘະຍັຍຌີໄ ຖະ ຉບໟ ຄຎະຉິຍັຈ ຈັ່ຄົ ຌີໄ:
1. ຉຄໞ ຉໄັຄະຌະປຍັ ຏິຈຆບຍ ໟຓຸ ບຄ, ຉິຈຉາຓ ຖະ ກທຈກາ ກາຌຂຸຈ຺ຌໄ ແຓໟ ເນໟຊືກ
ຉບໟ ຄ ຉາຓຖະຍຼຍກາຌ;
2. ຘໟາຄຏຌກາຌຂຸຈຌ຺ໄ ຑໟບຓັຄກາຌ຺ຈຽຘັໄຌາຄຖາກກ,ໞ ຘະໜາຓບໟ ຌປຓແຓໟ;
3. ຌາເຆໟທຘິ ານະກິຈໃີຓີ ທາຓຘາຓາຈ, ຎະຘຍ຺ ກາຌ, ຓາຈຉະຊາຌ ເຌກາຌຂຈຸ ໄ຺ຌແຓໟ
ຖະ ແຈໟປຍັ ກາຌຘາໟ ຄຉໄຄັ ຂຶໄຌດ່າຄຊກື ຉບໟ ຄ ຉາຓກ຺ຈໝາງ;
4. ຂຸຈໄຌ຺ ເນໟຊືກຉໟບຄຉາຓຽຂຈ ຖະ ຎະຉຍິ ັຈຉາຓຏຌກາຌ ໃີຖັຈບະຌຸງາຈ;
5. ຉັຈແຓໟເນໟຊືກຉບໟ ຄຉາຓຽຉກັ ຌກິ ທິຆາກາຌ ຑບໟ ຓັຄຽກຍັ ກູໟ ຖະ ຌາເຆເໟ ນໟໝ຺ຈ;
6. ຖາກກໞ ຖະ ບໟ ຌປຓແຓໟບໞ ຌແທໟ ຘະໜາຓ I ຖະ ຂ຺ຌຘ຺່ົຄແຎຘະໜາຓ II ຽຑໃບື ທັຈ
ກ, ຈັ ຆໄັຌຌຸ ຌະຑາຍ, ຂໄຶຌຍຌັ ຆີ ຉາຓີໃແຈໟກາຌ຺ຈແທໟເຌຓາຈຉາ 32 ຂບຄກ຺ຈໝາງຘະຍຍັ ຌໄີ.
14
ຓາຈຉາ 30 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຉຈັ ແຓຎໟ ກູ
ກາຌຉຈັ ແຓຎໟ ູກ ຸກຆະຌຈິ ຽຑໃືບຽຎຸຌຘຌິ ໟາ ໃແີ ຈໟຂຌຶໄ ະຍຼຌຎ່າຎູກ ນົື ຂຶໄຌຍັຌຆີດຸື້ຄດືຌແຓໟ
ຎກູ ຉາຓແີໃ ຈໟກາຌຈ຺ ແທໟເຌຓາຈຉາ 41 ຂບຄກ຺ຈໝາງຘະຍຍັ ຌໄີ ຽ຺ໄາຂບຄຎ່າຎູກ ນືົ ແຓຎໟ ກູ ຘາຓາຈຉຈັ ແຈໟຈງ
ຍໍ່ າຽຎຸຌ ຘານທົ ຈ ຖະ ຂບະຌຸງາຈ ຉາຓຂຌໄັ ຉບຌາຄຈາໟ ຌທິຆາກາຌ ຉໞກບໞ ຌະຉຈັ ຌັຌໄ ຉໟບຄຌາຽບາ຺ ເຍະ
ຍຼຌຎ່າຎກູ ນົື ເຍດຸ້ືຄດືຌແຓໟຎູກ ຽຑືໃບດືຄຸ້ ດືຌກາຓະຘິຈ ຑບໟ ຓັຄຖາງຄາຌ ຖະ ໟຄ ຘະຊາຌີ,ໃ ຆະຌິຈຑັຌແຓໟ,
າຌທຌຉ຺ໄຌ ໃີະຉັຈເນໟນໟບຄກາຌກະຘິກາ ຖະ ຎາ່ ແຓຂໟ ໄັຌຽຓບື ຄ ຽຑໃືບຉິຈຉາຓ ຖະ ຽກຍັ ກາຂ້ໍຓຌູ .
ຘາຖຍັ ກາຌຉັຈແຓໟຎູກ ຽຑບືໃ ເຆໟເຌບຍທ຺ ຖະ ຘາາຖະຌະຎະນງຈຌັໄຌ ະແຈໟປັຍກາຌ
ງ຺ກຽທໄຌັ ໞາຆຍັ ຑະງາກບຌ, າໞ ຍຖູ ະຌະ ຖະ ໞາຑັຌະຉໞາຄໂ ຖະ ຉໟບຄແຈໟຖາງຄາຌາຌທຌຍຖິຓາຈແຓໟ ນືົ ຌາ້
ໜັກຂບຄແຓໟ ເນໟບ຺ຄກາຌຎູກບຄຍາໟ ຌ.
ຓາຈຉາ 31 (ເໝ)ໞ ກາຌຂຈຸ ຌໄ຺ ຽບືໃ ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺
ຖຈັ ບະຌງຸ າຈເນໟຂຸຈໄ຺ຌຽບໃື ຄຎ່າຂບຄຈ຺ຄ ເຌຽຂຈຎາ່ ຏະຖິຈ, ຽຂຈນັຌຎ່ຼຌຈໃີ ິຌຎາ່ ແຓໟ, ຽຂຈ
ໟຸຓບຄກາຌຌາເຆເໟ ຌີໃຈິຌຎາ່ ຎບ້ ຄກຌັ , ຎາ່ ຘະນຄທຌ, ຽຂຈຽຌໄືບຈີໃ ຌິ ຂບຄ ຍຸກ຺ຌ, ບຍ຺ທ, ຌິຉຍິ ກຸ ຌ຺ ນົື
ກາຌຈັ ຉໄຄັ ໃີຖຈັ ແຈໟຓບຍຘິຈຌາເຆໟຈີໃ ິຌເນໟດາ່ ຄຊືກຉບໟ ຄຉາຓກຈ຺ ໝາງ ຖະ ເຌຽຂຈຎາ່ ຆຓ຺ ເຆໟຂບຄຍາໟ ຌ ີໃ
ຖັຈັຈຘັຌເນໟ.
ກາຌຂຸຈໄ຺ຌຽໃືບຄຎ່າຂບຄຈຄ຺ ຉໞຖະຆະຌິຈ ຉໟບຄຎະຉິຍັຈຉາຓຏຌກາຌີໃແຈໟບະຌຸຓັຈ, ຽຂຈີໃ
ແຈໟບະຌງຸ າຈ, ຉາຓຓາຈຉະຊາຌຽຉັກຌິກ ຖະ ປຍັ ຎະກັຌທາຓງືຌງຄ຺ .
ຓາຈຉາ 32 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌທຈັ ກແຓໟ ໞບຌ ຖະ ັຈຆຌັໄ ຌຸ ຌະຑາຍແຓໟ
ກາຌທຈັ ກແຓໟໞບຌ ຓໞຌ ກາຌທັຈກໜໟາຉໟາຄ ນືົ ທັຈປບຍ ຖະ ຖທຄງາທ ຂບຄແຓໟ
ບໞ ຌ ຽຑືບໃ ິຈແຖໞຍຖິຓາຈແຓ.ໟ
ກາຌັຈຆໄຌັ ຌຸ ຌະຑາຍແຓໟ ຓໞຌ ກາຌຉີຖາາຸຌຌະຑາຍຂບຄແຓໟໞບຌ ບບກຽຎຸຌຎະຽຑຈ
ກ, ຂ, ຖະ ຌບກຎະຽຑຈ ຈງບຄີ ເຘຉໞ າຌິີໃຓີດູ່ຉາຓໞບຌແຓໟ.
ແຓໟບໞ ຌ ໃີໟບຌປຓດູ່ຘະໜາຓ II ຉບໟ ຄເນໟທັຈກຖະບຼຈ, ຈັ ຆຌໄັ ຸຌຌະຑາຍ ຖະ ຂໄຶຌ
ຍຌັ ຆີາກຂະໜຄກາຌກະຘິກາ ຖະ ຎ່າແຓໟ ຖໟທຓບຍຍັຌຆີແຓໟບໞ ຌເນໟຂະໜຄກາຌບຸຈຘານະກາ ຖະ ກາຌ
ໟາ ຽຑໃືບຈ຺ ຽຂໄ຺າຍຌັ ຆີຆັຍຘິຌຂບຄຖັຈ ຌາຂະໜຄກາຌກາຌຽຄິຌ ຖທໟ ໃຶຄຎະຓຌູ ຂາງ.
ນກົັ ກາຌ ຖະ ທິກີ າຌ ກາຌທັຈກ ຖະ ັຈຆໄັຌຸຌຌະຑາຍແຓໟບໞ ຌ ແຈໟກາຌຈ຺ ແທໟເຌ
ຖະຍຼຍກາຌຉໞາຄນາກ.
ຓາຈຉາ 33 (ເໝ)ໞ ກາຌຎະຓູຌຆືໄ ຂາງແຓໟ
ກາຌຆືໄ ຂາງ ແຓໟບໞ ຌ ຂໃີ ຸຈຌ຺ໄ າກຎາ່ ຏະຖິຈ, ຽຂຈນັຌຎຼ່ ຌີຈໃ ິຌຎ່າແຓໟ ຉາຓີໃແຈກໟ າຌ຺ຈ
ແທໟເຌຓາຈຉາ 28 ຖະ 29 ຂບຄກ຺ຈໝາງຘະຍັຍຌໄີ ຖະ ແຓໟ ປີໃ ຍິ ຽຎຌຸ ຂບຄຖັຈ ຉໟບຄຈາຽຌີຌກາຌຎະຓຌູ ຍຍ
ຽຎຈີ ກທໟາຄ ເນໟ ກໞຍັຌຈາປຄຄາຌໃແີ ຈປໟ ຍັ ບະຌງຸ າຈຘໟາຄຉັໄຄ ຖະ ແຈໟຓາຈຉະຊາຌ ຌເຘໞປັຍຎະກັຌຏ຺ຌ
ຎະນງຈຘູຄຘຈຸ ຂບຄຖັຈ. ກາຌຎະຓູຌຂາງແຓໟ ຉໟບຄຽປັຈຍຍຽຎຈີ ຽຏງີ , ກທາໟ ຄຂທາຄ, ຎ່ຄເຘ ຖະ ງຸຉິ າ ຽຑບືໃ
15
ຽປຈັ ເນຏໟ ູຎໟ ະຓູຌຓີບກາຈແຈໟແຓໟ ຉບຍຘະໜບຄເນໟກໞ ປຄຄາຌຂບຄຉ຺ຌ. ຽຄິຌແໃີ ຈໟາກກາຌຎະຓູຌຆໄື ຂາງແຓໟ
ຉໟບຄຓບຍຽຂາໄ຺ ຄ຺ຍຎະຓາຌນຄໞ ຖັຈ.
ຘາຖຍັ ກາຌຆືໄ ຂາງ ແຓໟຎກູ ຽໃີ ຎຸຌກາຓະຘຈິ ຂບຄ ຍຸກ຺ຌ, ຌຉິ ິຍຸກຌ຺ ນືົ ກາຌັຈຉັຄໄ ຌຌັໄ
ຽຎຌຸ ທາຓປັຍຏິຈຆບຍຂບຄຽໄ຺າຂບຄຎ່າຎູກ ນືົ ແຓຎໟ ກູ .
ຓາຈຉາ 34 (ເໝ)ໞ ກາຌຆໄື ຂາງ ຽບໃື ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺
ຽືໃບຄຎ່າຂບຄຈ຺ຄກຸ ຆະຌິຈ ີໃຘາຓາຈຎຄຸ ຉຄໞ ແຈໟ ດ່ຑູ າງເຌຎະຽຈ ຘາຓາຈຆືໄ ຂາງທ຺່ົ ແຎ ນົື
ຂາງເນໟປຄຄາຌຎຸຄຉໞຄ ີແໃ ຈໟຓາຈຉະຊາຌ ຌເຘຘໞ ຄ຺່ົ ຽຘີຓບຸຈຘານະກາຎຸຄຉໞຄຑາງເຌ ຖະ ປຍັ ຎະກັຌຏ຺ຌຎະ
ນງຈຘູຄຘຸຈຂບຄ ຖັຈ ຖະ ຎະຆາຆຌ຺ .
ຘາຖັຍ ຽືບໃ ຄຎາ່ ຂບຄຈ຺ຄ ີໃ ຍຸກ຺ຌ, ຌິຉິຍກຸ ຺ຌ ນືົ ກາຌັຈຉຄັໄ ຎູກຌັໄຌ ຽຎຌຸ ທາຓປຍັ ຏິຈ
ຆບຍຂບຄຏຎູໟ ູກ ນືົ ຏໟູຖຄ຺ ຌຶ ຎູກ.
ຓາຈຉາ 35 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຽບືໃ ຌງາໟ ງແຓໟ າກຎາ່ າຓະຆາຈ
ກາຌຽບໃື ຌງາໟ ງແຓໟາກຎ່າາຓະຆາຈ ຑາງເຌຎະຽຈ ຉໟບຄຎະຉິຍັຈຉາຓກ຺ຈໝາງ ຽຆ່ົັຌ
ຂຶຌໄ ຍຌັ ຆ,ີ ັຈຆໄຌັ ຸຌຌະຑາຍ, ຓບຍຑຌັ ະ, າໞ ງາໞ າຌຼຓ, ບາກບຌ. ແຓໟ ຉຖໞ ະໞບຌ, ແຓໟຉຍັ , ແຓຽໟ ຖໃືບງ,
ຉແຓໟ ຖະ ຎູຈແຓໟ ຉໟບຄຓຽີ ບືໃ ຄໝາງ ຖະ ຉີຉາ ຎຓ, ຓຽີ ບກະຘາຌບະຌງຸ າຈຽືໃບຌງໟາງາກຂະໜຄກາຌ
ກະຘິກາ ຖະ ຎາ່ ແຓໟ.
ຓາຈຉາ 36 (ເໝ)ໞ ກາຌຽບືໃ ຌງາໟ ງແຓຎໟ ກູ ດຑູ່ າງເຌ ຖະ ຘຄົ຺່ ບບກ
ແຓໟຎູກ ຸກຆະຌຈິ ຘາຓາຈຽບືໃ ຌງາໟ ງແຈໟ ຈງຍໍ່າຽຎຌຸ ຂບະຌຸງາຈ ຉໞຽ຺ໄາຂບຄແຓໟຎກູ
ຉບໟ ຄຖາງຄາຌຍຖິຓາຈ ນົື ຌາ້ ໜັກແຓໟ ໃີແຈຆໟ ໄື ຂາງ ເນໟນບໟ ຄກາຌກະຘກິ າ ຖະ ຎ່າແຓໟຂຌໄັ ຽຓືບຄ ຽຑໃບື ຉິຈຉາຓ
ຖະ ຽກັຍກາຂຓ້ໍ ູຌ.
ແຓໟຎກູ ຘາຓາຈຘົ່ຄ຺ ບບກຽຎຸຌແຓໟ ໞບຌແຈໟ ຉໞຉໟບຄຎະຉຍິ ັຈຉາຓກຈ຺ ໝາງກໃີ ໞຼທຂໟບຄ ຖະ
ຘ຺ຌຘິ ັຌງາ ນືົ ຘັຌງາຘາກ຺ຌ ີໃ ຘຎຎ ຖາທ ຽຎຌຸ ຑາີ.
ຓາຈຉາ 37 (ເໝ)ໞ ກາຌຽບືໃ ຌງາໟ ງຽບືໃ ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺
ກາຌຽໃືບຌງາໟ ງຽບໃື ຄຎ່າຂບຄຈ຺ຄ ຉບໟ ຄຎະຉຍິ ຈັ ຉາຓກ຺ຈໝາງ ຽຆົັ່ຌ ໞາງໞາາຌຼຓ, ໞາຆຍັ
ຑະ ງາກບຌາຓະຆາຈ, ບາກບຌ ຖະ ຓີຽບກະຘາຌບະຌຸງາຈຽືໃບຌງາໟ ງ າກຂະໜຄກາຌກະຘກິ າ ຖະ
ຎາ່ ແຓໟ.
ຘາຖັຍ ກາຌຽໃບື ຌງໟາງຽືໃບຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺ ຍັຌຆີ I ຖະ ຍຌັ ຆີ II ຉໟບຄແຈໟຂບະຌຸງາຈຌາຑະຌກ
ກະຘິກາ ຖະ ຎາ່ ແຓໟຂັຌໄ ຂທຄ, ຘາຖຍັ ຍັຌຆີ III ຉໟບຄຂບະຌງຸ າຈ ຌານໟບຄກາຌກະຘກິ າ ຖະ ຎ່າແຓໟຂໄຌັ ຽຓືບຄ.
ກາຌຽບໃື ຌງາໟ ງຽືບໃ ຄຎ່າຂບຄຈ຺ຄີໃຎູກ ຖະ ຒ້ືຌຒູ ຈທໟ ງຶຌປບຌ ຖະ ຽນໃືບປຄຂບຄ ຍຸກຌ຺ ,
ຌິຉຍິ ກຸ ຌ຺ ນົື ກາຌຈັ ຉັຄໄ ຈງຓີໜຄັ ຘດື ຸຄື້ ດືຌ າກນບໟ ຄກາຌກະຘິກາ ຖະ ຎ່າແຓໟຂໄຌັ ຽຓືບຄ ເນໟງກ຺ ຽທັໄຌໞາຍຖູ ະ
ຌະຎ່າແຓໟ ຖະ ໞາຆຍັ ຑະງາກບຌາຓະຆາຈ.
ຘາຖຍັ ກາຌຽືບໃ ຌງາໟ ງຽໃບື ຄຎ່າຂບຄຈ຺ຄໃຽີ ຎຸຌດາຌັໄຌ ງັຄຉໟບຄຂບະຌງຸ າຈຌາຂະໜຄກາຌຘາາ
ຖະຌະຘຸກຉຓໃື ຶໃຄຽືບໃ ຌງາໟ ງແຈໟ.
16
ຓາຈຉາ 38 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຓຸໟ ບຄ ຑານະຌະ, ຽບືໃ ຄກັ ຂຈຸ ຌໄ຺ , ຖາກກໞ ຖະ ຂຌ຺ ຘຄ່ົ຺ ແຓໟ
ກາຌຌາຽຂາໄ຺ ຖະ າໜາໞ ງ ຑານະຌະ, ຽືໃບຄກັ ຂຸຈໄ຺ຌແຓໟ, ກ຺ຌກັ ຖາກກໞ ຖະ ຂຌ຺ ຘ຺່ົຄ
ແຓໟ ຉໟບຄຂບະຌຸງາຈ ຌາຂະໜຄກາຌບຸຈຘານະກາ ຖະ ກາຌໟາ ຍ຺ຌຑຌໄື ຊາຌກາຌຽນຌັ ຈີ າກຂະໜຄກາຌ
ກະຘກິ າ ຖະ ຎ່າແຓໟ.
ກາຌຓີແທໟເຌບຍບຄກັ ຉັຈແຓໟກຸ ຆະຌິຈ ຉໟບຄແຈໟຂຶໄຌະຍຼຌ ຌານບໟ ຄກາຌກະຘິກາ ຖະ
ຎາ່ ແຓໟຂັໄຌຽຓືບຄໃກີ ໞຼທຂບໟ ຄ ຽຑໃືບຉຈິ ຉາຓ ຖະ ໟຓຸ ບຄກາຌຌາເຆໟ.
ຘາຖັຍກາຌຌາຽຂໄ຺າ, ກາຌາໜໞາງ, ກາຌຓີແທໟເຌບຍບຄ ຖະ ກາຌຌາເຆໟ ຽໃືບຄກັ ຎຄຸ
ຉໞຄແຓໟກຸ ຆະຌິຈ ຉໟບຄແຈໟຂບະຌງຸ າຈ ຌາຂະໜຄກາຌບຸຈຘານະກາ ຖະ ກາຌາໟ ຉາຓແໃີ ຈກໟ າຌຈ຺ ແທໟເຌກ຺ຈ
ໝາງທາໞ ຈທໟ ງບຈຸ ຘານະກາຎຸຄຉຄໞ .
ຓາຈຉາ 39 (ເໝ)ໞ ກາຌທາຄຏຌຓໟຸ ບຄຎາ່ ແຓຂໟ ຌໄັ ຍາໟ ຌ
ກາຌທາຄຏຌໟຸຓບຄຎ່າແຓໟຂຌໄັ ຍາໟ ຌ ຓໞຌ ກາຌຈັ ຘຌັ ຎ່າແຓໟ ຖະ ີໃຈິຌຎ່າແຓໟ ເຌຽຂຈ
ກາຌຎກູ ບຄຂບຄຍໟາຌ ຆຶໃຄຈາຽຌຌີ ັຄດູເ່ ຌ ຖະ ຌບກ ຽຂຈ ຎ່າຎ້ບຄກັຌ, ຎາ່ ຘະນຄທຌ ຖະ ຎາ່ ຏະຖິຈ ຽຑບືໃ
ເນໟຍໟາຌ ຽຎຌຸ ຽໄ຺າກາຌ ຸຓໟ ບຄ, ຎູກຎກຸ ປັກຘາຎ່າແຓໟ, ຎກູ ຖະ ຒຌ້ື ຒູຎ່າແຓໟໃີຆຸຈຆຓ, ຉໟາຌ ນືົ ຘະກັຈກຌັໄ
ແຒແໝໟຎ່າ, ແຒຖາຓຎາ່ , ກາຌຍກຸ ຖກຸ ຎາ່ ແຓໟ ຖະ ຈີໃ ິຌຎາ່ ແຓໟ ຌເຘຽໞ ປຈັ ເນໟຎາ່ ແຓໟ ເຌຽຂຈໟຓຸ ບຄຂບຄ
ຍາໟ ຌ ຓີ ທາຓບຈຸ ຓ຺ ຘຓ຺ ຍູຌ ຖະ ກາງຽຎຌຸ ຍາໟ ຌຑຈັ ະຌາຈາໟ ຌຎາ່ ແຓໟ.
ກາຌທາຄຏຌຸຓໟ ບຄຎ່າແຓໟຂຌໄັ ຍາໟ ຌ ແຈໟກາຌ຺ຈແທໟເຌຖະຍຼຍກາຌຉາໞ ຄນາກ.
ຓາຈຉາ 40 (ເໝ)ໞ ກາຌຓຸໟ ບຄຉຌ຺ໄ ແຓໟ ເຌຉທ຺ ຽຓບື ຄ ຖະ ເຌຈໃີ ິຌຂບຄ ຍກຸ ຌ຺ , ຌຉິ ຍິ ກຸ ຌ຺ ນົື ກາຌັຈຉຄໄັ
ຉໄຌ຺ ແຓໟ ໃຽີ ກີຈຂໄຶຌຉາຓາຓະຆາຈ ນືົ ຎູກຂໄຶຌ ເຌຉ຺ທຽຓບື ຄ, ຘທຌຘາາຖະຌະ, ຓາຄ
ຖະ ເຌຈໃີ ິຌຘາາຖະຌະບືໃຌ ຓບຍເນໟບຄ຺ ກາຌຎູກບຄ ຽຓືບຄ, ຽຈຘະຍາຌ, ຌະບຌ ຖະ ບ຺ຄກາຌຎກູ ບຄ
ຍາໟ ຌ ຉາຓຂບຍຽຂຈທາຓປຍັ ຏິຈຆບຍຂບຄຉ຺ຌ ຈງຘຓ຺ ຍ຺ ກັຍຂະໜຄກາຌກະຘິກາ ຖະ ຎາ່ ແຓໟ ຽຎຸຌຏໟູໟຸຓ
ບຄ ຖະ ຎູກຎຸກປັກຘາ ຽຑໃືບຘາາຖະຌະຎະນງຈ ຽຆົັ່ຌ ຽຎຸຌຘະຊາຌຑໃີ ກັ ຏໞບຌ, ຎະຈັຍຎະຈາທາຓຘທງ
ຄາຓ ຖະ ຎູກຎຸກປກັ ຘາຘິໃຄທຈຖບໟ ຓ.
ຉຌ຺ໄ ແຓໟາຓະຆາຈ ີໃຓີ ເຌໃີຈຌິ ຌາ, ີໃຈຌິ ຘທຌ, ໃີຈຌິ ຎຸກຘາໟ ຄ ຂບຄ ຍຸກ຺ຌ, ຌິຉິຍຸກ຺ຌ
ນົື ກາຌຈັ ຉຄັໄ ຑາງເຌຍາໟ ຌ ີຖໃ ັຈແຈຓໟ ບຍຘຈິ ຌາເຆໟີໃຈຌິ ດ່າຄຊກື ຉບໟ ຄຉາຓກ຺ຈໝາງ ຆຶຄໃ ຏໟູກໞຼທແຈໟບບກປຄ
ເຌກາຌຸໟຓບຄ ຖະ ຎກູ ຎຸກປັກຘາຌຌັໄ ຖັຈປຍັ ປກໟູ າຓະຘິຈຈຄ່ົັ ກາໞ ທ ຈງເນໟຸຄາຌກະຘິກາ ຖະ ຎາ່ ແຓໟຍໟາຌ
ຽກຍັ ກາ, ຂຌຶໄ ຍັຌຆີ ຽຑໃືບຘະຽໜີບ຺ຄກາຌຎູກບຄຍາໟ ຌບບກເຍດ້ືຸຄດຌື ຖະ ປຍັ ປໟູາກນບໟ ຄກາຌກະຘິກາ ຖະ
ຎ່າແຓຂໟ ັຌໄ ຽຓືບຄີໃກຼໞ ທຂບໟ ຄ.
ຓາຈຉາ 41 (ເໝ)ໞ ກາຌຂຌໄຶ ະຍຼຌຎາ່ ຎກູ , ຽບໃື ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺ ຎໃີ ກູ ຖະ ກາຌຂຌໄຶ ຍຌັ ຆແີ ຓຎໟ ກູ
ຎາ່ ຎູກ ຖະ ຽືໃບຄຎ່າຂບຄຈ຺ຄໃີຎູກ ຂບຄ ຍຸກ຺ຌ, ຌຉິ ິຍກຸ ຌ຺ ນືົ ກາຌຈັ ຉໄັຄ ຉບໟ ຄແຈໟຂຶໄຌະ
ຍຼຌ ຌາຂະໜຄກາຌກະຘກິ າ ຖະ ຎາ່ ແຓໟ ຽຑບືໃ ດືຸ້ຄດຌື ກາຓະຘິຈ ຖະ ນໞົຄຓີໃ າຂບຄແຓໟ ຖະ ຽືໃບຄຎ່າຂບຄ
ຈຄ຺ ຎໃີ ກູ , ບາຌທງທາຓຘະຈທກເຌກາຌ ຸໟຓບຄ, ຎູກຎຸກປັກຘາ ຖະ ຎະຉິຍັຈຌະງຍາງຘ຺ົ່ຄຽຘຓີ ກາຌຎູກ
ຉາຓກຈ຺ ໝາງ.
17
ແຓໟຎູກຂບຄ ຍຸກຌ຺ , ຌິຉິຍຸກ຺ຌ ນົື ກາຌັຈຉັຄໄ ຉໟບຄແຈຽໟ ກຍັ ກາ ຖະ ຂຶຌໄ ຍັຌຆີຌາບ຺ຄກາຌ
ຎູກບຄຍາໟ ຌ ຽຑືໃບດຸື້ຄດຌື ກາຓະຘຈິ ຖະ ນົຄໞ ີໃຓາຂບຄແຓໟ.
ຘາຖັຍ ຂໄຌັ ຉບຌ ຖະ ຖາງຖະບຼຈ ກາຌຂຌຶໄ ະຍຼຌຎ່າຎູກ, ຽບືໃ ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺ ໃຎີ ູກ ຖະ
ກາຌດຄືຸ້ ດືຌແຓໟຎູກ ແຈໟກາຌ຺ຈແທໟເຌຖະຍຼຍກາຌຉໞາຄນາກ.
ຓາຈຉາ 42 (ເໝ)ໞ ກາຌຘາໟ ຄ ຖະ ຓຸໟ ບຄນຄົໞ ຌທຑຌັ ແຓໟ ຖະ ຽບໃື ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺
ນໞົຄຌທຑຌັ ແຓໟ ຖະ ຽບືໃ ຄຎ່າຂບຄຈ຺ຄ ຓໞຌ ຎາ່ ແຓໟ ນືົ ຉໄຌ຺ ແຓໟ ຖະ ຽບໃື ຄຎ່າຂບຄຈຄ຺ ໃີ
ຽກີຈຂໄຌຶ ເຌຎາ່ າຓະຆາຈ ຖະ ຎ່າຎູກ ຖໃີ ຈັ ກາຌ຺ຈຂໄຌຶ ຽຑືໃບຉບຍຘະໜບຄຌທຑັຌ ແຓໟ ຖະ ຽໃືບຄຎາ່ ຂບຄຈ຺ຄ.
ຂະໜຄກາຌກະຘກິ າ ຖະ ຎ່າແຓໟ ຘຓ຺ ຺ຍກຍັ ຂະໜຄກາຌບໃຌື ໃີກໞຼທຂໟບຄ ກາຌ຺ຈຑືໄຌໃີ,
ກາຌຘາໟ ຄ ຖະ ໟຸຓບຄນົໞຄຌທຑຌັ ແຓໟ ຖະ ຽໃບື ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺ .
ຓາຈຉາ 43 (ເໝ)ໞ ກາຌາ້ ຎະກຌັ ແຓໟ ຖະ ຏະຖຈິ ຉະຑຌັ ແຓໟ ຊໃີ ກື ຉບໟ ຄ
ກາຌາ້ ຎະກຌັ ແຓໟ ຖະ ຏະຖິຈຉະຑັຌແຓໟ ໃີຊກື ຉໟບຄ ຓໞຌ ຖະຍ຺ຍກາຌໟຸຓບຄຉບໞ ຄຘໟກາຌ
ຘະໜບຄແຓໟ, ກາຌກທຈກາດ້ືຸຄດຌື ນໞຄົ ຓໃີ າຂບຄແຓໟ ຖະ ຏະຖິຈຉະຑັຌແຓໟ ແໃີ ຈຏໟ າໞ ຌກາຌ ຘານົທຈ, ຂຈຸ ຺ໄຌ,
ຽໃບື ຌງາໟ ງ, ຌາຽຂໄ຺າ, ຆືໄ ຂາງ, ຎຄຸ ຉໞຄ, າໜໞາງຑາງເຌ ຖະ ຘຄ຺ົ່ ບບກ.
ກະຆທຄກະຘິກາ ຖະ ຎາ່ ແຓໟ ຘຓ຺ ຍ຺ ກັຍກະຆທຄ ຖະ ບຄ຺ ກາຌບໃືຌ ກໃີ ໞຼທຂໟບຄ ຘໟາຄຖະຍ຺ຍ
າ້ ຎະກຌັ ແຓໟ ຖະ ຏະຖຈິ ຉະຑັຌແຓໟ ຈງຘບຈໞບຄກັຍກຈ຺ ໝາງຘະຍຍັ ຌ,ໄີ ກຈ຺ ໝາງບືໃຌີກໃ ຼໞ ທຂບໟ ຄ, ຘຌ຺ ິຘຌັ
ງາ ຖະ ຘັຌງາຘາກ຺ຌ ໃີ ຘຎຎ ຖາທ ຽຎຌຸ ຑາີ.
ຓາຈຉາ 44 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຌໄ຺ ທາໟ ຈ຺ ຖບຄ
ກາຌ຺ຌໄ ທາໟ ຺ຈຖບຄ ຓີ ຸຈຎະຘ຺ຄ ຂະນງາງຑຌັ , ຘືຍຑຌັ , ຎຍຸ ຎຸຄຑຌັ , ຑັຌຸກາຑຈື ຖະ
ແຓໟ, ກາຌະຽຖຌີ ຽຉຍີ ຉ, ຌຸ ຎະນງຈຂບຄແຓໟ ຖະ ຽືໃບຄຎາ່ ຂບຄຈ຺ຄ າຄຈາໟ ຌຎະຖິຓາຌ ຖະ ຌຸ ຌະຑາຍ
ຖທຓຄັ ຌໄ຺ ທໟາຆບກນາປູຍຍຍ ຖະ ກາຌ຺ຈຓາຈຉະຊາຌຽຉກັ ຌກິ ີໃຓີຎະຘິຈຏິ ຺ຌເຌກາຌຎູກຎຸກປກັ ຘາ
ຖະ ຑັຈະຌາຎາ່ ແຓ.ໟ
ຍຸກຌ຺ , ບຍທ຺ , ຌິຉິຍກຸ ຺ຌ ນົື ກາຌັຈຉໄັຄ ຘາຓາຈຈາຽຌຌີ ກາຌຘກຶ ຘາ, ຌໄ຺ ທໟາຈ຺
ຖບຄ, ຂຶຌໄ ຍັຌຆີ, ຺ຈະຍຼຌ ຆະຌິຈຑຌັ ຑືຈ, ຑັຌແຓໟ ຖະ ຽບືໃ ຄຎ່າຂບຄຈຄ຺ ຽີໃ ກຈີ ຂຶຌໄ ຉາຓາຓະຆາຈ,
ຖຄ຺ ຌຶ ຘໟາຄຘະຊາຍຌັ ນົື ຘຌູ ຌໄ຺ ທໟາຈ຺ ຖບຄາຄຈໟາຌທຆິ າກາຌ ຉາຓກາຌບະຌຸງາຈຂບຄຂະໜຄກາຌີໃກຼໞ ທ
ຂໟບຄ.
ຓາຈຉາ 45 (ເໝ)ໞ ຂຓໍ້ ຌູ ຂາໞ ທຘາຌ ຎາ່ ແຓໟ
ຂໍ້ຓູຌ ຂາໞ ທຘາຌ ຎາ່ ແຓໟ ຓຌໞ ຽບກະຘາຌ, ຉ຺ທຽຖກ, ຘະຊິຉ,ິ ຏຌ,ີໃ ຑາຍຊໞາງາຄບາກາຈ,
ຆໄິຌຘໞທຌແຓໟ ຖະ ຽໃືບຄຎ່າຂບຄຈຄ຺ ຖະ ຂ້ຓໍ ຌູ ບືຌໃ ກຼໞ ທກັຍຎ່າແຓໟ ຖະ ຈີໃ ິຌຎ່າແຓໟ ແຈໟຽກັຍປກັ ຘາແທໟເຌ
ຖະຍຍ຺ ຊາຌຂ້ຓໍ ູຌ ຈໟທງປູຍຍຍ ຽບຽຖັກຉຕຌິກ, ນຘະໝຸຈ, ຘຌູ ຂໍ້ຓູຌ ຂາໞ ທຘາຌ ຖະ ບໃຌື ໂ.
ຂໍຓ້ ູຌ ຂໞາທຘາຌ ຎ່າແຓໟ ຌາເຆໟຘາຖັຍ ກາຌຘຶກຘາ຺ໄຌທາໟ , ກາຌກາຌ຺ຈຌະງຍາງ, ກາຌຘໟາຄ
ຏຌງຈຸ ະຘາຈຎ່າແຓໟ, ຏຌກາຌ, ຏຌຄາຌ ຖະ ຄກາຌ ກຼໞ ທກຍັ ຎ່າແຓໟ ຖະ ີໃຈຌິ ຎ່າແຓໟ ຈງຓບຍເນໟ
ຂະໜຄກາຌກະຘິກາ ຖະ ຎາ່ ແຓໟ ຘ຺ຓ຺ຍກຍັ ຂະໜຄກາຌ ຖະ ບຄ຺ ກາຌຎູກບຄບໟ ຄຊຌໃິ ຽຎຌຸ ຏຑູໟ ັຈະຌາ,
ຓໟຸ ບຄ, ຌາເຆໟດາ່ ຄຖທຓຘູຌ ຖະ ຘະຌາ ຽຏງີ ຏໞ ເນໟຘັຄຓ຺ ດ່າຄທ່ົ຺ ຽຊິຄ.
18
ໝທຈີ 2
ກາຌຎູກຎກຸ ປກັ ຘາຎາ່ ແຓໟ
ຓາຈຉາ 46 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຎກູ ຎຸກປກັ ຘາຎາ່ ແຓໟ
ກາຌຎູກຎກຸ ປກັ ຘາຎາ່ ແຓໟ ຓີ ຈ່ັົຄຌໄ:ີ
1. ກາຌຎກູ ຎຸກປກັ ຘາຎາ່ ຎ້ບຄກຌັ ;
2. ກາຌຎກູ ຎຸກປກັ ຘາຎ່າຘະນຄທຌ;
3. ກາຌຎູກຎກຸ ປກັ ຘາຎ່າຏະຖຈິ ;
4. ກາຌຎູກຎກຸ ປກັ ຘາ ຑຌັ ແຓໟ ຖະ ຽບໃື ຄຎາ່ ຂບຄຈ຺ຄ;
5. ກາຌກັຌ, ກາຌຉໟາຌຑະງາຈແຓ,ໟ ຍ຺ຄໄ ຓຄ ຖະ ຘັຈຉຑູ ືຈບືໃຌ;
6. ກາຌຘະກຈັ ກໄັຌ ຖະ ຉໟາຌແຒແໝຎໟ ່າ;
7. ກາຌາກັຈກາຌຊາຄຎ່າຽປຈັ ແປໞຍຍຽຖືບໃ ຌຖບງ.
ຓາຈຉາ 47 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຎກູ ຎກຸ ປກັ ຘາຎາ່ ຎບ້ ຄກຌັ
ກາຌຎກູ ຎກຸ ປັກຘາຎ່າຎ້ບຄກັຌ ຓຌໞ ກາຌປກັ ຘານົຄໞ ຌ້າ, ຎ້ບຄກຌັ ກາຌຽຆາະຽບໃື ຌ ຖະ
ຸຌຌະຑາຍຂບຄຈຌິ , ຽຂຈງຈຸ ະຘາຈຎ້ບຄກຌັ ຆາຈ, ຎ້ບຄກັຌແຑາຓະຆາຈ, ຘໃຄິ ທຈຖບໟ ຓ ຖະ ບຌືໃ ໂ.
ເຌກາຌຎູກຎກຸ ປກັ ຘາຎາ່ ຎບ້ ຄກຌັ ເນໟຎະຉຍິ ຈັ ຈຄ່ົັ ຌໄ:ີ
1. ຘານທົ ຈ, ກາຌຈ຺ ຂບຍຽຂຈ ຖະ ຎຸກນົກັ ໝາງ ຍຌ຺ ຑືໄຌຊາຌກາຌຽນຌັ ຈຽີ ຎຸຌຽບກະ
ຑາຍກັຍຂະໜຄກາຌ ຖະ ບຄ຺ ກາຌຎກູ ບຄບໟ ຄຊໃິຌ ໃກີ ຼໞ ທຂບໟ ຄ;
2. ຘານົທຈ ຽກຍັ ກາຂໍ້ຓຌູ ກໞຼທກຍັ ຸຌຖກັ ຘະຌະຂບຄຑໄຌື ,ີໃ ທາຓໟບງຆັຌ, ນຄໞົ ຌາ້ ,
ຂ້ໍຓູຌາຄຈໟາຌຽຘຈຊະກຈິ -ຘຄັ ຓ຺ ຽຑໃືບກາຌ຺ຈຽຂຈນທຄນໟາຓຽຈັຈຂາຈ ຖະ ຽຂຈຓໟຸ ບຄກາຌຌາເຆໟ;
3. ຘໟາຄຏຌຘໃີ ະຈຄຂບຍຽຂຈ, ີໃຉໄຄັ ຖະ ຘະຑາຍຎ່າແຓ;ໟ
4. ທາຄຏຌກາຌ ຖະ ກາຌ຺ຈຓາຈຉະກາຌຎູກຎຸກປັກຘາ ຖະ ຒືຌ້ ຒຎູ າ່ ຎ້ບຄກຌັ ;
5. ັຈຉໄຄັ ຎະຉິຍຈັ ກາຌໟຸຓບຄຽຂຈຎາ່ ຎ້ບຄກຌັ ຉາຓຏຌກາຌ ຖະ ຓາຈຉະກາຌ ີໃ
ແຈກໟ າຌ຺ຈແທໟ ຈງຓີກາຌຽຂາໄ຺ ປໞທຓຂບຄຎະຆາຆຌ຺ ເຌໟບຄຊຌໃິ ;
6. ຈາຽຌຌີ ກາຌຉິຈຉາຓ, ກທຈກາ ຖະ ຎະຽຓີຌຏ຺ຌ ກາຌຈັ ຉໄັຄຎະຉິຍັຈຏຌກາຌດ່າຄ
ຽຎຌຸ ຖະຍຍ຺ .
ຓາຈຉາ 48 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຎກູ ຎຸກປກັ ຘາຎາ່ ຘະນຄທຌ
ກາຌຎູກຎກຸ ປກັ ຘາຎາ່ ຘະນຄທຌ ຓໞຌ ກາຌປກັ ຘາຎາ່ ແຓໟ ເນໟບຸຈ຺ຓຘຓ຺ ຍຌູ ກືຎູກຎຸກປກັ ຘາ
ຑຌັ ຑືຈ, ຑຌັ ຘຈັ , ຆີທະຌາໂຑັຌ, ຖະຍຍ຺ ຌິຽທຈຓໃີ ີ ຸຌາໞ າຄຈາໟ ຌ າຓະຆາຈ, ຎະນທຈັ ຘາຈ, ທຈັ ະຌະາ ເນໟ
ຈາຖ຺ຄ຺ຄຉ຺ທ ຖະ ຂະນງາງຉ຺ທ ຑໟບຓກຌັ ຌຌໄັ ກເນໟຓຎີ າ່ ແຓໟ, ທິ ັຈາຓະຆາຈີໃຘທງຘຈ຺ ຄ຺ຈຄາຓ ຽຑືໃບກາຌ
ຑັຈະຌາຘທຌບຸິງາຌນຄໞ ຆາຈ ຆໃຶຄຽໝາະຘ຺ຓຉ່ໍກາຌບໞ ຄຼໞ ທ ຖະ ກາຌໄ຺ຌທາໟ ຈ຺ ຖບຄາຄຈາໟ ຌທິະງາ
ຘາຈ.
ກາຌຎູກຎຸກປກັ ຘາຎ່າຘະນຄທຌ ເນໟຎະຉຍິ ັຈ ຈັົ່ຄຌ:ໄີ
19
1. ຘານົທຈ, ກາຌ຺ຈຂບຍຽຂຈ ຖະ ຎຸກນກົັ ໝາງ ຍຌ຺ ຑຌືໄ ຊາຌກາຌຽນັຌຈີຽຎຸຌຽບກະ
ຑາຍກຍັ ຂະໜຄກາຌ ຖະ ບຄ຺ ກາຌຎູກບຄບໟ ຄຊຌິໃ ີໃກຼໞ ທຂບໟ ຄ;
2. ຘານົທຈ ຽກັຍກາຂໍ້ຓຌູ ກໞຼທກຍັ ຌຸ ຖັກຘະຌະຂບຄຑຌໄື ີ,ໃ ທາຓນົາກນົາງາຄຈໟາຌ
ຆທີ ະຌາໂຑຌັ , ຂຓ້ໍ ູຌາຄຈາໟ ຌຽຘຈຊະກຈິ -ຘຄັ ຓ຺ ຽຑືໃບກາຌຈ຺ ຽຂຈນທຄນາໟ ຓຽຈຈັ ຂາຈ, ຽຂຈຓຸໟ ບຄກາຌຌາ
ເຆໟ ຖະ ຽຂຈກັຌຆ຺ຌ ເຌກຖະຌີ ໃຓີ ີໃຉີ ຄັໄ ເກໟຼຄກຍັ ຎາ່ ຎະຽຑຈບືໃຌ;
3. ຘໟາຄຏຌຘີໃ ະຈຄຂບຍຽຂຈ, ໃີຉໄຄັ ຖະ ຘະຑາຍຎ່າແຓ;ໟ
4. ທາຄຏຌກາຌ ຖະ ກາຌ຺ຈ ຓາຈຉະກາຌຎູກຎຸກປັກຘາ ຖະ ຒ້ືຌຒຎູ ່າຘະນຄທຌ;
5. ັຈຉໄຄັ ຎະຉຍິ ຈັ ກາຌໟຓຸ ບຄຽຂຈຎ່າຘະນຄທຌ ຉາຓຏຌກາຌ ຖະ ຓາຈຉະກາຌ ໃີ
ແຈກໟ າຌ຺ຈແທໟ ຈງຓີກາຌຽຂໄ຺າປທໞ ຓຂບຄຎະຆາຆຌ຺ ເຌໟບຄຊຌິໃ ;
6. ຈາຽຌີຌກາຌ ຉຈິ ຉາຓ, ກທຈກາ ຖະ ຎະຽຓີຌຏຌ຺ ກາຌຈັ ຉຄໄັ ຎະຉຍິ ັຈຏຌກາຌ
ດ່າຄຽຎຌຸ ຖະຍ຺ຍ.
ຓາຈຉາ 49 ກາຌຎກູ ຎກຸ ປກັ ຘາຎາ່ ຏະຖຈິ
ກາຌຎູກຎຸກປັກຘາຎ່າຏະຖິຈ ຓຌໞ ກາຌປກັ ຘາຎ່າແຓໟເນໟບຸຈ຺ຓຘຓ຺ ຍູຌ ຽຑືບໃ ຘະໜບຄ ແຓໟ ຖະ ຽືໃບຄ
ຎາ່ ຂບຄຈ຺ຄຽຎຸຌຘຌິ ໟາຍຍງຌື ງຄ຺ ຎະກບຍຘທໞ ຌຽຂໄາ຺ ເຌກາຌຑຈັ ະຌາຽຘຈຊະກິຈ-ຘຄັ ຺ຓຂບຄຆາຈ ຖະ ຖຶຍຖໟາຄ
ທາຓຸກງາກຂບຄຎະຆາຆຌ຺ ຖາທຍັຌຈາຽຏາ່ົ຺ .
ກາຌຎູກຎກຸ ປັກຘາຎາ່ ຏະຖຈິ ເນໟຎະຉຍິ ັຈ ຈົັຄ່ ຌີໄ:
1. ຘານົທຈ, ກາຌຈ຺ ຂບຍຽຂຈ ຖະ ຎກຸ ນກົັ ໝາງ ຍ຺ຌຑຌືໄ ຊາຌກາຌຽນັຌຈຽີ ຎຌຸ ຽບກະຑາຍກຍັ ຂະ
ໜຄກາຌ ຖະ ບຄ຺ ກາຌຎູກບຄໟບຄຊຌໃິ ີກໃ ໞຼທຂໟບຄ;
2. ຘານທົ ຈ ຽກັຍກາຂ້ຓໍ ຌູ ກໞຼທກຍັ ຘະຑາຍກາຌຌາເຆໟຈີໃ ຌິ ຖະ ຎາ່ ແຓໟ, ຍຖິຓາຈແຓໟ, ຆະຌຈິ ຑຌັ
ແຓໟ ຖະ ຽືໃບຄຎ່າຂບຄຈ຺ຄ ຽຑໃບື ກາຌ຺ຈຏຌຈັ ຘຌັ ຎ່າຏະຖິຈ ຉາຓແີໃ ຈໟກາຌ຺ຈແທໟເຌຓາຈຉາ 22 ທກັ ຘີ ີໃ
ຂບຄກຈ຺ ໝາງຘະຍັຍຌ;ີໄ
3. ກາຌ຺ຈ ຏຌກາຌ ຖະ ຓາຈຉະກາຌຎກູ ຎຸກປກັ ຘາ ຖະ ຑຈັ ະຌາ ຉາຓຏຌຈັ ຘຌັ ຎ່າຏະ
ຖຈິ ຽຎຸຌຉໄຌ຺ ຽຂຈບະຌຸຖກັ ຖະ ຎກູ ຎກຸ ປັກຘາຘຄໃິ ທຈຖບໟ ຓ, ຽຂຈຎູກແຓໟ ຖະ ຒືຌ້ ຒຎູ ່າ, ຽຂຈຂຸຈຌ຺ໄ ແຓໟ
ຖະ ຽໃບື ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺ ;
4. ັຈຉໄັຄຎະຉຍິ ຈັ ກາຌຓຸໟ ບຄຽຂຈຎາ່ ຏະຖຈິ ຉາຓຏຌກາຌ ຖະ ຓາຈຉະກາຌ ແີໃ ຈໟກາຌຈ຺ ແທໟ
ຈງຓີກາຌຽຂາໄ຺ ປໞທຓຂບຄຎະຆາຆ຺ຌບໟ ຄຊຌິໃ ;
5. ຂຈຸ ຌ຺ໄ ແຓໟ ຖະ ຽໃືບຄຎ່າຂບຄຈຄ຺ ເນໟຊກື ຉໟບຄຉາຓກ຺ຈໝາງ;
6. ຈາຽຌຌີ ກາຌ ຉິຈຉາຓ, ກທຈກາ ຖະ ຎະຽຓຌີ ຏຌ຺ ກາຌັຈຉໄັຄຎະຉິຍຈັ ຏຌກາຌດາ່ ຄຽຎຌຸ ຖະຍ຺ຍ;
7. ຎະຉຍິ ຈັ ກ຺ຈໝາງ, ຖະຍຼຍກາຌ ຖະ ຓາຈຉະກາຌ ກຼໞ ທກັຍກາຌຎກູ ຎຸກປັກຘາ.
ຓາຈຉາ 50 ກາຌຎກູ ຎກຸ ປກັ ຘາ ຑຌັ ແຓໟ ຖະ ຽບໃື ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺
ກາຌຎກູ ຎຸກປກັ ຘາ ຑຌັ ແຓໟ ຖະ ຽືບໃ ຄຎາ່ ຂບຄຈ຺ຄ ຽຎຸຌຉ຺ຌໄ ຎະຽຑຈນທຄນໟາຓ, ນາງາກ ຖະ ເກໟ
ະຘູຌຑຌັ ເຌຍຌັ ຆີ I ີໃ ຖຈັ ແຈກໟ າຌຈ຺ ແທໟ ຽຑບືໃ ຽປັຈເນຓໟ ກີ າຌຂະນງາງຉທ຺ ຖະ ຓີທາຓບຈຸ ຺ຓຘ຺ຓຍູຌ.
20
ກາຌຎກູ ຎກຸ ປກັ ຘາ ຑຌັ ແຓໟ ຖະ ຽໃບື ຄຎ່າຂບຄຈຄ຺ ເນຎໟ ະຉິຍຈັ ຈຄ່ົັ ຌີໄ:
1. ຘານທົ ຈຆະຌິຈຑຌັ ແຓໟ ຖະ ຽບືໃ ຄຎາ່ ຂບຄຈ຺ຄ;
2. ກາຌຈ຺ ຽຂຈນົໞຄຑັຌ, ຂໄຶຌຍຌັ ຆີ ຖະ ຈ຺ ະຍຼຌຑັຌແຓໟ ຖະ ຽບືໃ ຄຎ່າຂບຄຈຄ຺ ;
3. ກາຌ຺ຈຏຌກາຌບະຌຖຸ ກັ , ຎູກຎຸກປັກຘາ ຈງຓກີ າຌຽຂ຺ໄາປທໞ ຓຂບຄຎະຆາຆຌ຺ ບໟ ຄຊຌໃິ ;
4. ຎະຉິຍັຈກຈ຺ ໝາງ, ຖະຍຼຍກາຌ ຖະ ຓາຈຉະກາຌ ກຼໞ ທກຍັ ກາຌຎູກຎກຸ ປກັ ຘາ;
5. ຓີກາຌຽບໃື ຌແນທບືໃຌີໃາຽຎຸຌ.
ຓາຈຉາ 51 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌກຌັ , ກາຌຉາໟ ຌ ຑະງາຈແຓ,ໟ ຍຄໄ຺ ຓຄ ຖະ ຘຈັ ຉຑູ ຈື ບຌືໃ
ກາຌກັຌ, ກາຌຉໟາຌ ຑະງາຈແຓໟ, ຍໄຄ຺ ຓຄ ຖະ ຘັຈຉູຑຈື ບໃືຌ ຓໞຌ ຽຑືໃບຎ້ບຄກຌັ ຍເ່ໍ ນໟ
ຑະ ງາຈແຓ,ໟ ຍ຺ຄໄ ຓຄ ຖະ ຘຈັ ຉູຑືຈບືໃຌ ຽກີຈຂໄຶຌ, ຖະຍາຈ ຖະ ກໟແຂ ເນໟຓຎີ ະຘຈິ ິຑາຍ ັຌຽທຖາ.
ກາຌກັຌ, ກາຌຉໟາຌ ຑະງາຈແຓໟ, ຍໄ຺ຄ ຓຄ ຖະ ຘຈັ ຉຑູ ຈື ບໃືຌ ເນຎໟ ະຉິຍັຈ ຈົຄ່ັ ຌ:ໄີ
1. ຘຶກຘາຂໍ້ຓູຌກາຌຽກີຈ ຖະ ກາຌຖະຍາຈຂບຄຽຆໄືບຑະງາຈແຓໟ, ຍ຺ໄຄ ຓຄ ຖະ
ຘັຈ ຉູຑືຈບໃືຌ;
2. ັຈຉໄັຄກາຌຎ້ບຄກັຌ ຖະ ທຍຸຓກາຌຖະຍາຈຂບຄຑະງາຈແຓໟ, ຍໄ຺ຄ ຓຄ ຖະ
ຘັຈຉູຑືຈບືໃຌ ເຌຽຂຈຎ່າຂບຄຉ຺ຌ;
3. ກາຌ຺ຈຽຂຈຎບຈຑະງາຈ ຖະ ຽຂຈຎ້ບຄກັຌ;
4. ຘໟາຄຘູຌໄ຺ຌທໟາກາຌກັຌ ຖະ ຉໟາຌຑະງາຈແຓໟ, ຍໄ຺ຄ ຓຄ ຖະ ຘັຈຉູຑືຈບືໃຌ,
ບບກເຍດ້ືຸຄດືຌກາຌຸໟຓບຄກາຌຏະຖິຈ, ກາຌກດາງ ຖະ ກາຌຌາເຆໟຌທຑັຌແຓໟີໃຎບຈຑະງາຈ;
5. ຍ່ໍບະຌຸງາຈເນໟຌາຽຂ຺ໄາ ນົື ຽໃືບຌງໟາງຑັຌແຓໟ ໃີຓີຽຆືໄບຑະງາຈແຓໟ, ຍໄ຺ຄ ຓຄ ຖະ
ຘັຈຉູຑືຈບໃືຌ ດ່າຄຽຈັຈຂາຈ;
6. ຓີກາຌຽໃືບຌແນທບືໃຌໃີາຽຎຸຌ.
ຓາຈຉາ 52 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຘະກຈັ ກຌໄັ ຖະ ຉາໟ ຌແຒແໝຎໟ າ່
ກາຌຘະກຈັ ກັຌໄ ຖະ ຉໟາຌແຒແໝໟຎ່າ ຓຌໞ ກາຌຎບ້ ຄກັຌຎາ່ ແຓໟ ຖະ ຆັຍຑະງາກບຌຎາ່
ແຓໟ ຍ່ໍເນຊໟ ກື າຖາງຈທໟ ງບັກແີ ຑ.
ກາຌຘະກັຈກຌໄັ ຖະ ຉາໟ ຌແຒແໝຎໟ າ່ ເນຎໟ ະຉຍິ ຈັ ຈ່ຄັົ ຌ:ໄີ
1. ກາຌ຺ຈຖະຍຼຍກາຌ ຖະ ຓາຈຉະກາຌີໃາຽຎຌຸ ກໞຼທກຍັ ກາຌຉິຈຉາຓ, ຽຐືູ້າຖະທຄັ ,
ຘະກັຈກຌໄັ ຖະ ຉາໟ ຌແຒແໝໟຎ່າ;
2. ຘະຌາ ຘຶກຘາບຍ຺ ປຓ຺ ເນໟຎະຆາຆ຺ຌ ຽນັຌແຈຽໟ ຊຄິ ຘາຽນຈ ຖະ ແຑບັຌຉະຖາງຂບຄແຒ
ແໝໟຎ່າ ຖະ ຽຎຸຌຽໄາ຺ ກາຌ ຉິຈຉາຓ, ຽຐາືູ້ ຖະທັຄ, ຘະກັຈກັຌໄ , ຉໟາຌ ຖະ ຓບຈແຒແໝໟຎາ່ ໃຽີ ກຈີ ເຌຂບຍຽຂຈ
ທາຓປຍັ ຏິຈຆບຍຂບຄຍາໟ ຌ;
21
3. ຽກັຍກາຂຓ້ໍ ູຌ, ກາຌຈ຺ ຽຂຈຓີໃ ີ ທາຓຘໞຼຄ ຽຑບໃື ທາຄຏຌຎບ້ ຄກັຌແຒແໝຖໟ າຓຎາ່ ເນໟ
ຌັ ຖະຈກູ າຌ;
4. ຖະຈຓ຺ ຑານະຌະ, ທຈັ ຊູຎະກບຌ, ປຄຄາຌ າກຸກຑາກຘທໞ ຌຽຂ຺ໄາເຌກາຌຓບຈແຒ
ຽຓໃືບຽກຈີ ແຒແໝໟຎ່າ, ຓາຈຉະກາຌຘະກັຈກັໄຌ ຉາຓໃີແຈໟກາຌຈ຺ ແທໟເຌກຈ຺ ໝາງທໞາຈທໟ ງກາຌຘະກັຈກໄຌັ ຖະ ຉໟາຌ
ບກັ ີແຑ;
5. ຓີກາຌຽບໃື ຌແນທບຌໃື ໃີ າຽຎຸຌ.
ຓາຈຉາ 53 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌາກຈັ ກາຌຊາຄຎາ່ ຽປຈັ ແປໞ ຍຍຽຖບືໃ ຌຖບງ
ກາຌາກຈັ ກາຌຊາຄຎ່າຽປຈັ ແປໞຍຍຽຖບໃື ຌຖບງ ເນໟຈາຽຌີຌຈໟທງກາຌ ຆກຸ ງໟູ, ຘະຌາ
ຽຏງີ ຏຌໞ ະງຍາງ ຖະ ກ຺ຈໝາງ ີໃກໞຼທຂໟບຄ ເນໟຎະຆາຆ຺ຌດຸຈຽຆາ຺ ກາຌຊາຄຎາ່ ຽປຈັ ແປໞ ຽຑືໃບນຌັ ຓາຽປັຈບາຆີຍ
຺ຄີໃ.
ຖັຈຊະຍາຌ ຖະ ບຄ຺ ກາຌຎູກບຄໟບຄຊໃິຌ ຽຎຸຌຽໄ຺າກາຌ ັຈຘຌັ ໃຈີ ິຌ ຖະ ຓບຍຈິຌ
ຓບຍຎາ່ ເນຎໟ ະຆາຆຌ຺ ໃີບາແຘດູ່ເຌຽຂຈຎ່າແຓໟ ຽຑໃບື ຈາຽຌີຌກາຌັຈຘັຌຑຓູ ຖາຽຌາ຺ ຖະ ບາຆີຍ຺ຄີໃ ຈທໟ ງກາຌ
ຘຄ຺່ົ ຽຘຓີ ກາຌຏະຖິຈ ຖະ ຘາໟ ຄຽຘຈຊະກິຈບຍທ຺ ຉາຓໃີແຈໟກາຌ຺ຈແທໟເຌຓາຈຉາ 71 ທັກີຘາຓ ຖະ ຓາຈຉາ
118 ຂບຄກ຺ຈໝາງຘະຍຍັ ຌໄ.ີ
ໝທຈີ 3
ກາຌຑຈັ ະຌາຎາ່ ແຓໟ
ຓາຈຉາ 54 ກາຌຒຌື້ ຒຎູ າ່ ແຓໟ ຖະ ກາຌຎກູ ແຓໟ
ກາຌຒື້ຌຒຎູ າ່ ແຓໟ ຖະ ກາຌຎກູ ຎາ່ ຓໞຌ ຽຑືໃບຎກູ ຎຸກປັກຘາ ຖະ ຑຈັ ະຌາ ຆັຍຑະງາກບຌຎ່າແຓໟ
ຂບຄຆາຈ ຌເຘໞຉບຍຘະໜບຄກາຌຌາເຆໟແຓໟ ຖະ ຽືໃບຄຎ່າຂບຄຈ຺ຄດ່າຄຍ່ໍຍ຺ກນຄໟ , ຎກູ ຎກຸ ປກັ ຘາ ນົໞຄຌາ້ , ຈຌິ ,
ຘຈັ ຌ້າ, ຘັຈຎ່າ ຖະ ຘໃຄິ ທຈຖໟບຓ ເນໟຓີທາຓຘ຺ຓຈຸຌ ຄັ ຽຎຸຌນົຄໞ ຖາງປັຍບັຌຘາຌັ ຂບຄ ຖຈັ , ກາຌັຈຉັຄໄ
ຖະ ຍກຸ ຌ຺ .
ຓາຈຉາ 55 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ຂຌໄັ ຉບຌກາຌຒຌື້ ຒຎູ າ່ ແຓໟ
ກາຌຒື້ຌຒູຎາ່ ແຓໟ ຎະກບຍຈໟທງ ຘບຄ ປຍູ ຍຍ ື ຍຍາຓະຆາຈ ຖະ ຍຍຎູກຽຘີຓ ຆໃຄຶ
ຈາຽຌຌີ ແຈໟ ເຌຽຂຈຎາ່ ຽນ຺່ົາ ຖະ ຎາ່ ແຓໟາຓະຆາຈ ຓໃີ ີຘະຑາຍຆຈຸ ຆຓ ຈງກາຌຎບ້ ຄກັຌຍເ່ໍ ນຽໟ ກີຈຓີແຒແໝໟ
ຖາຓຎ່າ ຖະ ຍ່ເໍ ນໟຓກີ າຌຍກຸ ຖຸກາຖາງ.
ກາຌຒຌື້ ຒຎູ ່າແຓໟ ເນໟຎະຉຍິ ຈັ ຉາຓຂໄຌັ ຉບຌ ຈົັຄ່ ຌໄ:ີ
1. ຘານົທຈຘະຑາຍກາຌຘືຍຑັຌແຓໟ ເຌຽຌບໄື ີໃຎ່າແຓໟ ີໃະຈາຽຌີຌກາຌຒ້ືຌຒູ;
2. ກາຌຈ຺ ຂບຍຽຂຈ ຖະ ຎຸກນັົກໝາງ;
3. ກາຌຈ຺ ຆະຌິຈຑຌັ ແຓໟຑືຌໄ ຽຓືບຄໃີ ຈຽໝາະກຍັ ຖະຍ຺ຍຌຽິ ທຈຂບຄຑືໄຌີໃຎ່າຈຄົັ່ ກາໞ ທ;
22
4. ຘາໟ ຄຽຎຸຌຏຌກາຌ ນົື ຄກາຌຒ້ືຌຒຎູ ່າແຓໟ ຉິຈຑັຌກັຍກິຈະກາຘ຺ົ່ຄຽຘີຓກາຌຘາໟ ຄຖາງ
ປັຍເນໟ ກໞຎະຆາຆ຺ຌ;
5. ັຈຉຄັໄ ຎະຉິຍັຈຏຌກາຌໟຸຓບຄ ຖະ ຍທ຺ ຖະຍັຈປັກຘາ ດ່າຄຽຂຓໄັ ຄທຈ;
6. ຂໄຶຌະຍຼຌຽຎຸຌຎາ່ ຒ້ຌື ຒູ ຉາຓຖະຍຼຍກາຌ.
ຓາຈຉາ 56 ຏຌກາຌຒຌື້ ຒຎູ າ່ ແຓໟ ຖະ ກາຌຎກູ ແຓໟ
ບຄ຺ ກາຌຓໟຸ ບຄທຼກຄາຌຎ່າແຓໟ ຖະ ໃີຈຌິ ຎ່າແຓໟ ຘ຺ຓ຺ຍກັຍບ຺ຄກາຌຎູກບຄໟບຄຊິຌໃ ຖະ ຂະໜຄ
ກາຌີໃກໞຼທຂບໟ ຄ ປັຍຏິຈຆບຍຂຶໄຌຏຌຒື້ຌຒູຎາ່ ແຓໟ ຖະ ຎູກຎາ່ ແຖງະຘັຌໄ , ແຖງະກາຄ ຖະ ແຖງະງາທ ເຌຂບຍ
ຽຂຈໟບຄຊໃຌິ ຂບຄຉ຺ຌ ເຌຌັໄຌເນໟຍ຺ຄ່ົ ໟຄ ຑັຌແຓໟ ໃີະຎູກ, ຘະຊາຌໃີ, ຽຌໄບື ີໃ ຖະ ຶຌ ຖທຓຄັ ຏູໟະຈາຽຌຌີ
ກາຌຎກູ , ຒ້ືຌຒູ ຖະ ຍທ຺ ຖະຍຈັ ປັກຘາ.
ຓາຈຉາ 57 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌກາຌຈ຺ ຽຂຈຒຌື້ ຒຎູ າ່ ແຓ,ໟ ຎກູ ແຓໟ ຖະ ກາຌຽຖືບກຑຌັ ແຓໟ ີໃ ະຎູກ
ບຄ຺ ກາຌຓຸໟ ບຄທຼກຄາຌຎາ່ ແຓໟ ຖະ ໃີຈິຌຎາ່ ແຓໟ ຘຓ຺ ຺ຍກຍັ ຑາກຘໞທຌໃີກໞຼທຂບໟ ຄ, ບ຺ຄ
ກາຌຎກູ ບຄໟບຄຊໃິຌ ຖະ ຎະຆາຆ຺ຌເຌຽຂຈໟບຄຊໃິຌ ີກໃ ຼໞ ທຂໟບຄ ຘານົທຈ ຖະ ກາຌ຺ຈຽຂຈຒື້ຌຒຎູ າ່ ແຓໟ ຖະ
ຎູກແຓ.ໟ
ຽຂຈຒື້ຌຒູຎາ່ ແຓໟ ຉໟບຄຽຖຄັ່ົ ເຘຎໞ ່າແຓໟ າຓະຆາຈ ຓໃີ ີຘະຑາຍຆຸຈຆຓ ຖະ ຽຂຈຎາ່ ຽນ຺່າົ , ຘໞທຌ
ຽຂຈຎກູ ແຓໟ ຉບໟ ຄຽຖ່ົັຄເຘໞໃີຈຌິ ຎ່າຆຈຸ ຆຓ ຖະ ໃີຈິຌຎ່າຎບກນົໟຌ ຉາຓໃີແຈໟຈັ ຘຌັ ເນໟ ນົື ໃີຈຌິ ຂບຄ ຍກຸ ຌ຺ ,
ຌຉິ ິຍຸກ຺ຌ ຖະ ກາຌຈັ ຉັໄຄ ໃີແຈປໟ ັຍຘິຈຌາເຆໟໃີຈຌິ ດ່າຄຊກື ຉບໟ ຄຉາຓກ຺ຈໝາງ.
ກາຌກາຌຈ຺ ຖະ ຽຖບື ກຆະຌິຈຑັຌແຓໟີໃ ະຎູກ ເນໟບຄີ ເຘຽໞ ຄບໃື ຌແຂຂບຄຈິຌຒາ້ ບາກາຈ ຖະ
ທາຓປຼກປໟບຄຉບໟ ຄກາຌຉ຺ທິຄຂບຄບໟ ຄຊິຌໃ ຌໄຌັ .
ຓາຈຉາ 58 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຘຄ຺່ົ ຽຘຓີ ກາຌຒຌື້ ຒຎູ າ່ ແຓໟ
ຖັຈ ຘ່ົຄ຺ ຽຘີຓ ຍຸກ຺ຌ, ບຍທ຺ , ຌິຉຍິ ຸກ຺ຌ ນືົ ກາຌັຈຉໄຄັ ຈາຽຌີຌກາຌຒືຌ້ ຒູຎ່າແຓໟາຓະ
ຆາຈ ີຓໃ ີຘະຑາຍຆຸຈຆຓ, ຎ່າຽນ່ົາ຺ ເຌຽຂຈໃີ ຖຈັ ຈັ ຘຌັ ເນໟ ຈທໟ ງກາຌຎກູ ຽຘຓີ ນົື ຍຖູ ະຌະເນໟຒຌື້ ຒູຈງາ
ຓະຆາຈ ຽຑໃືບເນໟກາງຽຎຌຸ ຎ່າຌື ເໝໞ ຈງະແຈໟປຍັ ຌະງຍາງ ຽຆຌັົ່ ງບໟ ຄງ, ປັຍປູໟ ຘຈິ ເຌກາຌຎກູ ຎຸກປັກຘາ,
ຘຈິ ແຈໟປຍັ ຏ຺ຌຎະນງຈາກກາຌຌາເຆໟແຓໟ ຖະ ຽືໃບຄຎ່າຂບຄຈຄ຺ , າໟ ຂາງ ກາກຍບຌຎ່າແຓໟ ຖະ ກາຌ
ຍຖກິ າຌາຄຈໟາຌຖະຍຍ຺ ຌຽິ ທຈຎາ່ ແຓໟ ຉາຓຖະຍຼຍກາຌ.
ຓາຈຉາ 59 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຎກູ ແຓໟ ຖະ ຽບືໃ ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺
ກາຌຎກູ ແຓໟ ຖະ ຽືໃບຄຎ່າຂບຄຈ຺ຄ ດູ່ເຌ ຖະ ຌບກ ຽຂຈ ຎ່າຎ້ບຄກຌັ , ຎ່າຘະນຄທຌ ຖະ
ຎາ່ ຏະຖຈິ ຘາຓາຈຈາຽຌີຌແຈໟເຌຽຂຈຎາ່ ຆຸຈຆຓ ີໃຍໍຘ່ າຓາຈຒຌ້ື ຒູ ຈງຉ຺ທຓັຌຽບຄຉາຓາຓະຆາຈ ນືົ ໃຈີ ິຌຎາ່
ຎບກນົໟຌີໃຖັຈັຈຘຌັ ເນໟ ຖະ ຉໟບຄແຈປໟ ັຍກາຌຸໟຓບຄຉາຓຖະຍຼຍກາຌ ຽຆັົ່ຌ ກາຌັຈຽຖບື ກຽຌໄບື ໃີ, ກາຌ
23
ຍກຸ ຽຍກີ , ກາຌຈັ ຽຖືບກຑຌັ ແຓໟ ຖະ ຽໃືບຄຎ່າຂບຄຈ຺ຄ ຖທຓຄັ ກາຌຌາຽຂ຺າໄ , ກາຌຽກັຍກຌໞ ຑັຌ, ກາຌຏະຖຈິ
ຽຍໟງແຓໟ, ກາຌຎູກແຓໟ ຖະ ຽໃບື ຄຎາ່ ຂບຄຈ຺ຄ, ກາຌຍ຺ທຖະຍຈັ ປັກຘາ, ກາຌຎ້ບຄກຌັ ແຒ ຖະ ຑະງາຈແຓໟ, ຍໄຄ຺
ຓຄ, ກາຌຂໄຶຌະຍຼຌຎາ່ ຎູກ.
ຓາຈຉາ 60 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຘຄ຺່ົ ຽຘຓີ ກາຌຎກູ ແຓໟ ຖະ ຽບໃື ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺
ຖຈັ ຘ຺ົ່ຄຽຘຓີ ຍຸກຌ຺ , ບຍທ຺ , ຌິຉິຍກຸ ຌ຺ ນົື ກາຌັຈຉໄັຄ ຎກູ ແຓໟ ຖະ ຽບໃື ຄຎ່າຂບຄຈ຺ຄ
ຽຑບໃື ຎູກຎຸກປັກຘາຘິຄໃ ທຈຖບໟ ຓ ຖະ ຽຎຌຸ ຘຌິ ໟາ ຈທໟ ງກາຌທາຄຌະງຍາງ ຽໃີ ໝາະຘຓ຺ ຉ່ໍກາຌຎູກ, ກາຌຖຄ຺
ຶຌຑາງເຌ ຖະ ຉາໞ ຄຎະຽຈ.
ຘາຖັຍ ຌະງຍາງຌຌໄັ ຂຌຶໄ ກັຍຽຎື້າູ ໝາງຂບຄກາຌຎູກແຓໟ ເຌຉໞຖະຎະຽຑຈຎາ່ ຈັຄ່ົ ຌີໄ:
1. ກາຌຎູກແຓໟ ຖະ ຽືບໃ ຄຎາ່ ຂບຄຈ຺ຄ ຽຑືໃບຽຎຸຌຘຌິ ໟາ ຘາຓາຈຈາຽຌີຌ ເຌຽຂຈຎາ່ ຆຸຈຆຓ
ຖະ ີຈໃ ຌິ ຎາ່ ຎບກນໟົຌເຌຽຂຈຎາ່ ຏະຖິຈີໃຖັຈັຈຘັຌເນໟ ນົື ີໃຈຌິ ຂບຄ ຍຸກ຺ຌ, ຌິຉຍິ ຸກຌ຺ ນົື ກາຌຈັ ຉໄັຄ ີໃ
ຖັຈແຈເໟ ນໟຘຈິ ຌາເຆໟໃີຈິຌ. ຘາຖຍັ ຎາ່ ຎູກ ໃີຂໄຶຌະຍຼຌດ່າຄຊກື ຉໟບຄຉາຓກ຺ຈໝາງຌັໄຌ ຏໟູຽຎຸຌຽາໄ຺ ຂບຄະແຈໟປັຍ
ຌະງຍາງ ງ຺ກຽທັຌໄ ໞາາຌຼຓກາຌຌາເຆໟຈໃີ ຌິ , ງ຺ກຽທັໄຌໞາຍຖູ ະຌະຎ່າແຓໟ ຖະ ໞາຆັຍຑະງາກບຌຎາ່ ແຓໟ, ຘາ
ຓາຈຓບຍບຌ, ຘືຍບຈ ຖະ ຽຎຸຌນົກັ ຆຍັ າ້ ຎະກຌັ , ແຈໟປັຍກາຌ຺ຈຌໞາຽຘງນາງ ເຌກຖະຌີ ຖໃີ ຈັ ຉໟບຄ
ກາຌຌາເຆໟໃີຈິຌຉບຌຈຄົັ່ ກາໞ ທຽຑບືໃ ຽຎືູ້າໝາງບໃຌື , ຆຸກງູໟະຌາາຌຎ່ບງຘິຌຽຆບືໃ ແຖງະງາທ ຈທໟ ງກາຌກາຌຈ຺ ຈບກ
ຽຍງໟ ຽໃີ ໝາະຘ຺ຓ ຖະ ຌະງຍາງບໃຌື ຉາຓກ຺ຈໝາງ;
2. ກາຌຎກູ ແຓໟ ຽຑືໃບຸຈຎະຘ຺ຄ ຎູກຎກຸ ປັກຘາຘິໃຄທຈຖໟບຓ, ຘາາຖະຌະຎະນງຈເຌຉທ຺
ຽຓືບຄ ຖະ ຆຸຓຆຌ຺ , ນົໞຄຌ້າ, ຆທີ ະຌາໂຑຌັ , ຖະ ຘຄ຺່ົ ຽຘີຓກາຌຍຖກິ າຌາຄຈໟາຌຖະຍ຺ຍຌິຽທຈຎາ່ ແຓໟ ຘາຓາຈຈາ
ຽຌຌີ ແຈໟເຌຽຂຈຎ່າຆຈຸ ຆຓ ຖະ ຈໃີ ຌິ ຎາ່ ຎບກນົໟຌ ເຌຎາ່ ຎ້ບຄກຌັ , ຎາ່ ຘະນຄທຌ, ຍຖິຽທຌຓຌາ້ ຖະ ຘະ
ຊາຌີໃຖໃີ ັຈຈັ ຘັຌເນໟ ຉໞຍ່ໍບະຌຸງາຈເນໟຂຸຈຌ຺ໄ ຖະ ຌາເຆໟ ຽຑໃບື ຽຎູື້າໝາງາຄຈໟາຌກາຌາໟ , ບະຌຸງາຈເນໟຌາ
ເຆໟຉາຓຎະຽຑຌີແຈເໟ ຌຽຂຈໟຸຓບຄກາຌຌາເຆໟຽົ່າ຺ ຌໄັຌ.
ຘາຖັຍຌະງຍາງ, ຘຈິ ຖະ ຏ຺ຌຎະນງຈຂບຄຏໟູຎູກຌັຌໄ ແຈໟກາຌຈ຺ ແທໟເຌຖະຍຼຍກາຌຉໞາຄ
ນາກ;
3. ຽໃບື ຄຎ່າຂບຄຈ຺ຄ ີໃຎູກເຌຎາ່ ຎບ້ ຄກັຌ ຖະ ຎາ່ ຘະນຄທຌ ເຌຽຂຈຓໟຸ ບຄກາຌຌາເຆໟໃີ
ຖຈັ ແຈໟັຈຘັຌເນໟຌັໄຌ ຘາຓາຈຌາເຆໟແຈໟ ຉໞຍ່ໍເນໟຘ຺ົ່ຄຏຌ຺ ກະຍ຺ ຉໍ່ນຄົໞ ຌ້າ, ຆີທະຌາໂຑຌັ ຖະ ຘຄິໃ ທຈຖບໟ ຓ.
ໝທຈີ 4
ກາຌຌາເຆຎໟ າ່ ແຓໟ
ຓາຈຉາ 61 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຌາເຆໟ ຎາ່ ແຓ,ໟ ແຓໟ ຖະ ຽບືໃ ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺
ກາຌຌາເຆໟ ຎ່າແຓ,ໟ ແຓໟ ຖະ ຽໃບື ຄຎ່າຂບຄຈ຺ຄ ແຈໟຈັ ຍຄໞ ບບກຽຎຸຌ ຘຎີໃ ະຽຑຈ ື:
1. ກາຌຌາເຆໟ ຎ່າແຓ,ໟ ແຓໟ ຖະ ຽບໃື ຄຎ່າຂບຄຈ຺ຄ ຽຑືບໃ ຘາາຖະຌະຎະນງຈ;
2. ກາຌຌາເຆໟ ຎາ່ ແຓໟ, ແຓໟ ຖະ ຽໃບື ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺ ຽຑບືໃ ບຍ຺ທ;
3. ກາຌຌາເຆໟ ຎ່າແຓໟ, ແຓໟ ຖະ ຽືໃບຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺ ຉາຓຎະຽຑຌ;ີ
24
4. ກາຌຌາເຆໟ ຎາ່ ແຓ,ໟ ແຓໟ ຖະ ຽບືໃ ຄຎ່າຂບຄຈ຺ຄ ຽຑືໃບຖຸ ະກຈິ .
ກາຌຌາເຆໟ ຎ່າແຓໟ, ແຓໟ ຖະ ຽໃບື ຄຎ່າຂບຄຈຄ຺ ຸກຎະຽຑຈ ຉໟບຄຍໍ່ເນຓໟ ຏີ ຌ຺ ກະຍ຺ ບັຌຍ່ໍຈີ
ຉຎໍ່ ່າແຓໟ ຖະ ຽໃບື ຄຎາ່ ຂບຄຈ຺ຄ, ຘິຄໃ ທຈຖບໟ ຓາຓະຆາຈ ນືົ ຘັຄ຺ຓ.
ຓາຈຉາ 62 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຌາເຆໟ ຎາ່ ແຓ,ໟ ແຓໟ ຖະ ຽບືໃ ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺ ຽຑບໃື ຘາາຖະຌະຎະນງຈ
ກາຌຌາເຆຎໟ ່າແຓໟ ຽຑໃືບຘາາຖະຌະຎະນງຈ ຽຆົັ່ຌ ກາຌຘຶກຘາ຺ໄຌທໟາາຄຈໟາຌທິ ະງາຘາຈ,
ບໞ ຄຼໞ ທາຓະຆາຈ, ຽຎຸຌຍບໞ ຌຑັກຏໞບຌ, ຎາ່ ຘກັ ຘິຈ, ຎາ່ ຆໟາ, ປັກຘາຘິຄໃ ທຈຖໟບຓ ຖະ ກາຌາໟ ຂາງ ກາກ
ຍບຌຎ່າແຓໟ ຘາຓາຈຈາຽຌີຌແຈໟເຌຽຂຈ ຎາ່ ຎ້ບຄກັຌ, ຎ່າຘະນຄທຌ ຖະ ຎ່າຏະຖິຈ ຖໃີ ຈັ ັຈຘັຌເນໟ.
ຘາຖຍັ ກາຌຌາເຆໟແຓໟ ຽຑໃືບຘາາຖະຌະຎະນງຈຂບຄຍໟາຌ ຽຆັຌ່ົ ກາຌຎຸກຘໟາຄນໟບຄກາຌ, ຘະ
ຓຘບຌ, ປຄປຼຌ, ຘກຸ ຘາຖາ, ທັຈ, ຂທ຺ ເນຌໟ າເຆແໟ ຓໟາກຎາ່ ຆຓ຺ ເຆໟຂບຄຍາໟ ຌ ໃີແຈໟ ຈັ ຘັຌເນຽໟ ົ຺່າຌຌັໄ ຖະ
ຉໟບຄແຈໟປັຍບະຌງຸ າຈຂຸຈຌໄ຺ າກຑະຌກກະຘິກາ ຖະ ຎ່າແຓໟຂັຌໄ ຂທຄ ຉາຓຏຌກາຌຂຈຸ ຌ຺ໄ ແຓໟຎະາຎຂີ ບຄ
ຂທຄ, ຌະບຌນທົ ຄ ໃີຖັຈຊະຍາຌ ແຈໟປຍັ ປບຄຽບ຺າຖໟທ.
ຘາຖັຍກາຌຌາເຆຽໟ ືບໃ ຄຎ່າຂບຄຈຄ຺ ໃີຍຽ່ໍ ຎຌຸ ຘຌິ ໟາ ຽຑໃືບຽຎຌຸ ດາຎທູ ຑະງາຈ, ກາຌຎະຈັຍຎະ
ຈາ, ກາຌທາຄຘະຈຄ ຖະ ບືໃຌໂ ເນໟຽກັຍກູໟຉາຓຽຂຈຎາ່ ແຓໟ ແີໃ ຈໟັຈຘຌັ ເນໟ. ເຌກຖະຌີີໃຽຎຌຸ ກາຌຌາເຆໟ
ຽຑໃບື ຽຎຌຸ ຘຌິ ໟາ ເນໟຎະຉຍິ ັຈຉາຓີໃແຈກໟ າຌຈ຺ ແທເໟ ຌຓາຈຉາ 65 ຂບຄກ຺ຈໝາງຘະຍຍັ ຌີໄ.
ຓາຈຉາ 63 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຌາເຆໟ ຎາ່ ແຓ,ໟ ແຓໟ ຖະ ຽບໃື ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺ ຽຑບໃື ບຍທ຺
ຖັຈ ບະຌງຸ າຈເນໟຎະຆາຆຌ຺ ຑາງເຌຍໟາຌ ຌາເຆໟແຓໟາກຎາ່ ຆຓ຺ ເຆໟຂບຄຍໟາຌ ຽຑືບໃ ຎກຸ ຘໟາຄ
ຖະ ຘບໟ ຓຎຄຽປືບຌຘະຽຑາະບຍທ຺ ີໃາຽຎຸຌ ຽຆ່ັົຌ ບຍ຺ທໃີຸກງາກ ຍໍ່ຌັ ຓີຽປບື ຌດ,ູ່ ຽປບື ຌຽກາົ຺່ ກໞ, ຽຎ່ຽຑ
ນືົ ຊືກຽຘງນາງາກແຑຑິຍັຈ ຈງກາຌບະຌງຸ າຈາກນບໟ ຄກາຌກະຘກິ າ ຖະ ຎາ່ ແຓໟຂໄັຌຽຓືບຄ ຉາຓກາຌຘະຽ
ໜຂີ ບຄບຄ຺ ກາຌຎູກບຄຍາໟ ຌ ຉາຓຖະຍຼຍກາຌ.
ແຓໟາຓະຆາຈ ດູ່ຉາຓໃີຈິຌຌາ, ີໃຈຌິ ຘທຌ, ຈີໃ ິຌຎກຸ ຘາໟ ຄ ຂບຄ ຍກຸ ຺ຌ ນົື ບຍທ຺ ໃີ
ຖັຈແຈໟຓບຍຘຈິ ຌາເຆໟ ນົື ຘຈິ ເຆໟ ໃີຈຌິ ເນດໟ ່າຄຊກື ຉໟບຄຖທໟ ຖະ ແຈໟຂຶໄຌຍັຌຆີ ຉາຓແໃີ ຈໟກາຌຈ຺ ແທໟເຌຓາຈຉາ
40 ຂບຄກ຺ຈໝາງຘະຍຍັ ຌຌໄີ ຌັໄ ຓຘີ ິຈຌາເຆໟ ຖະ ແຈໟປັຍຏຌ຺ ຎະນງຈ ຈງກາຌບະຌຸງາຈຂຸຈຌ຺ໄ ຈ່ຄົັ ຌໄີ:
1. ແຓໟຍຌັ ຆີ I ຈງກາຌບະຌຸງາຈຂຸຈຌໄ຺ າກກະຆທຄກະຘກິ າ ຖະ ຎາ່ ແຓໟ ຉາຓກາຌຘະ
ຽໜຂີ ບຄຑະຌກກະຘກິ າ ຖະ ຎ່າແຓໟຂໄຌັ ຂທຄ;
2. ແຓໟຍຌັ ຆີ II ຖະ III ຈງກາຌບະຌງຸ າຈຂຈຸ ຺ໄຌ າກຑະຌກກະຘກິ າ ຖະ ຎ່າແຓໟຂັໄຌ
ຂທຄ ຉາຓກາຌຘະຽໜີຂບຄນໟບຄກາຌກະຘິກາ ຖະ ຎ່າແຓໟຂັໄຌຽຓືບຄ.
ແຓຎໟ ູກຂບຄບຍ຺ທ ໃີຓເີ ຍດຸຄ້ື ດຌື ນົື ເຍະຍຼຌຎ່າຎູກ ຘາຓາຈຌາເຆໟແຈໟ. ຘາຖັຍກາຌຉຈັ
ຖະ ກາຌຽໃືບຌງໟາງ ເນໟຎະຉຍິ ຈັ ຉາຓແໃີ ຈໟກາຌຈ຺ ແທໟເຌຓາຈຉາ 30 ຖະ 36 ຂບຄກ຺ຈໝາງຘະຍຍັ ຌໄີ.
25
ກາຌຌາເຆໟຽືໃບຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺ ໃີຽຎຸຌບານາຌ, ຽກຈີ ຉາຓຖະຈູກາຌ ຖະ ຆ຺ຓເຆໟເຌຆທີ ິຈຎະາ
ທຌັ ຂບຄຎະຆາຆ຺ຌ ເນໟຽກຍັ ກແູໟ ຈ.ໟ ເຌກຖະຌີ ໃີຽຎຸຌກາຌຌາເຆໟຽຑບໃື ຽຎຸຌຘຌິ ໟາ ເນໟຎະຉຍິ ຈັ ຉາຓໃີແຈໟກາຌ຺ຈແທໟ
ເຌຓາຈຉາ 65 ຂບຄກ຺ຈໝາງຘະຍຍັ ຌ.ໄີ
ຓາຈຉາ 64 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຌາເຆໟ ຎາ່ ແຓ,ໟ ແຓໟ ຖະ ຽບໃື ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺ ຉາຓຎະຽຑຌີ
ກາຌຌາເຆໟ ຎ່າແຓ,ໟ ແຓໟ ຖະ ຽບືໃ ຄຎາ່ ຂບຄຈ຺ຄ ຉາຓຎະຽຑຌີ ຓໞຌ ກາຌຆຓ຺ ເຆໟຎາ່ ແຓ,ໟ ແຓໟ
ຖະ ຽືໃບຄຎາ່ ຂບຄຈ຺ຄ ີໃຽີງຎະຉຍິ ຈັ ກັຌຓາ ເຌຂບຍຽຂຈຎ່າແຓໟຍໟາຌ ຈງຘບຈບໞ ຄກຍັ ຏຌຈັ ຘຌັ ຖະ ກ຺ຈ
ໝາງ.
ຓາຈຉາ 65 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຌາເຆຎໟ າ່ ແຓ,ໟ ແຓໟ ຖະ ຽບໃື ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺ ຽຑບືໃ ຖຸ ະກຈິ
ກາຌຌາເຆຎໟ ່າແຓໟ, ແຓໟ ຖະ ຽືບໃ ຄຎ່າຂບຄຈ຺ຄ ຽຑໃືບຸຖະກຈິ ຓໞຌ ກາຌຌາເຆໟຎາ່ ແຓໟ, ແຓໟ
ຖະ ຽໃືບຄຎ່າຂບຄຈຄ຺ ຽຂາໄ຺ ເຌກາຌໞບຄໞຼທ, ຽຎຌຸ ຘະຊາຌີໃຑກັ ຏບໞ ຌ, ກາຌຍຖິກາຌຈາໟ ຌຖະຍ຺ຍຌິຽທຈຎ່າແຓ,ໟ
ກາຌາໟ ຂາງ ກາກຍບຌຎ່າແຓໟ, ກາຌຘະໜບຄແຓໟ ຖະ ຽໃືບຄຎ່າຂບຄຈ຺ຄ ເນໟກໞປຄຄາຌບຈຸ ຘານະກາຎຸຄຉໞຄ
ຖະ ຽຎຸຌຘຌິ າໟ .
ກາຌຌາເຆໟແຓໟ ຽຑືໃບຽຎຸຌຘຌິ ໟາ ເນໟຈາຽຌີຌເຌຽຂຈຎ່າຏະຖິຈ ໃີຓີ ຏຌັຈຘັຌ, ຽຂຈນຌັ ຎ່ຼຌ
ຈໃີ ິຌຎາ່ ແຓໟ, ຽຂຈຎ່າແຓໟໃີ ຖັຈ ັຈຘັຌເນຍໟ າໟ ຌຌາເຆໟ, ຽຂຈຽຌືໄບຈີໃ ິຌຂບຄ ຍກຸ ຺ຌ, ຌຉິ ຍິ ຸກ຺ຌ ນືົ ກາຌັຈຉຄໄັ
ຖໃີ ຈັ ແຈໟຓບຍຘຈິ ຌາເຆໟີໃຈຌິ ເນດໟ າ່ ຄຊກື ຉໟບຄ ຉາຓກຈ຺ ໝາງ.
ກາຌຌາເຆໟຽືໃບຄຎ່າຂບຄຈ຺ຄ ຽຑືໃບຽຎຌຸ ຘຌິ ໟາ ເນຈໟ າຽຌີຌເຌຽຂຈຎາ່ ແຓໟ ໃີຖຈັ ຈັ ຘັຌເນໟ,
ຽຂຈນັຌຎ່ຼຌໃຈີ ິຌຎາ່ ແຓໟ, ຽຂຈຽຌືໄບຈີໃ ຌິ ຂບຄ ຍຸກຌ຺ , ຌິຉິຍກຸ ຌ຺ ນົື ກາຌັຈຉັໄຄ ີໃຖັຈແຈຓໟ ບຍຘິຈຌາເຆໟໃີ
ຈິຌ ເນດໟ ່າຄຊືກຉໟບຄຉາຓກຈ຺ ໝາງ.
ຑາກີ V
ຈີໃ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ
ໝທຈີ 1
ກາຌຸຓໟ ບຄກາຌຌາເຆໟ ີຈໃ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ
ຓາຈຉາ 66 ຎະຽຑຈຈີໃ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ
ໃຈີ ິຌຎາ່ ແຓໟ ດູ່ ຘາາຖະຌະຖັຈ ຎະຆາິຎະແຉ ຎະຆາຆຌ຺ ຖາທ ຍໞຄບບກຽຎຌຸ ຘາຓຎະຽຑຈ ຽຑບືໃ
ກາຌໟຸຓບຄ ື:
1. ຈໃີ ິຌຎ່າຎບ້ ຄກຌັ ;
2. ີຈໃ ິຌຎ່າຘະນຄທຌ;
3. ໃີຈິຌຎາ່ ຏະຖິຈ.
ເຌ ຘາຓຎະຽຑຈ ີໃຈຌິ ຎ່າແຓໟຌໄີ ກທຓຽບ຺າໃີຈຌິ ຎ່າຒື້ຌຒູ, ຎາ່ ກ, ຈໃີ ຌິ ຎາ່ ຆຸຈຆຓ ນົື ໃີຈິຌຎາ່ ຎບກ
ນຌົໟ ຖະ ີໃຈິຌຎາ່ ຆ຺ຓເຆໟຂບຄຍໟາຌ.
26
ຓາຈຉາ 67 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຓຸໟ ບຄຈີໃ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ
ກະຆທຄກະຘິກາ ຖະ ຎ່າແຓໟ ຽຎຸຌຏໟູ ໟຸຓບຄກາຌຌາເຆໟຈໃີ ຌິ ຎ່າແຓໟ, ກາຌຈ຺ ຏຌກາຌໟຸຓ
ບຄໃີຈຌິ ຎາ່ ແຓໟ ຉໞຖະຎະຽຑຈ ຈງຎະຘາຌຘຓ຺ ຺ຍກັຍ ກະຆທຄ, ບຄ຺ ກາຌ ຖະ ບ຺ຄກາຌຎູກບຄບໟ ຄຊິຌໃ ີໃ
ກຼໞ ທ ຂບໟ ຄ, ຺ໄຌທໟາທາຄຖະຍຼຍກາຌຸຓໟ ບຄ, ກາຌຎກູ ຎກຸ ປກັ ຘາ, ກາຌຑຈັ ະຌາ ຖະ ກາຌຌາເຆໟຈໃີ ຌິ ຎະ
ຽຑຈຈົັ່ຄກໞາທ ຖທຓຄັ ກາຌຎູກຎກຸ ປກັ ຘາຘິຄໃ ທຈຖບໟ ຓ ຖໟທຌາຘະຽໜີ ຉຖໍ່ ັຈຊະຍາຌ ຽຑໃບື ຑິາຖະຌາປຍັ ປບຄ
ຽບາ຺ .
ຓາຈຉາ 68 (ເໝ)ໞ ກາຌຘານທົ ຈຈີໃ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ
ກາຌຘານົທຈໃີຈິຌຎາ່ ແຓໟ ຓີຸຈຎະຘ຺ຄ ກາຌ຺ຈຽຌບໄື ຈີໃ ິຌຎາ່ ແຓໟຎະຽຑຈຉໞາຄໂ ຄັ ເຌ ຖະ ຌບກ
ຽຂຈ ຎ່າຎ້ບຄກັຌ, ຎາ່ ຘະນຄທຌ, ຎາ່ ຏະຖິຈ, ກາຌ຺ຈຽຂຈຎູກແຓໟ ຖະ ຒຌື້ ຒູຎາ່ ຌເຘໞຎູກຎຸກປກັ ຘາຘໃິຄທຈຖໟບຓ,
ປັກຘາຖະຍຍ຺ ຌຽິ ທຈຎາ່ ແຓໟ ເນໟຓີ ທາຓງຌື ງຄ຺ ຖະ ຽຑີໃຓທາຓຎກູ ນໟຓຸ ຎາ່ ແຓໟ ເນໟແຈໟ ຽັຈຘິຍຘທໞ ຌປບໟ ງ ຂບຄ
ຽຌໄືບໃີ່ທ຺ົ ຎະຽຈ, ກາຌຈ຺ ຽຂຈບະຌງຸ າຈ ເນຽໟ ຆາ຺່ົ ນືົ ຘາຎະາຌ ຽຑບືໃ ຎູກແຓໟ ຖະ ຽບືໃ ຄຎາ່ ຂບຄຈ຺ຄ.
ກາຌຘານທົ ຈຈີໃ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ ເນຎໟ ະຉຍິ ັຈ ຈົຄັ່ ຌ:ີໄ
1. ຽກຍັ ກາຂ້ໍຓູຌ, ຉຖີ າາຘະຑາຍີຈໃ ິຌຎາ່ ແຓໟ ຖະ ກາຌຎ່ຼຌຎຄ ຎະຽຑຈກາຌຌາເຆໟ ີໃ
ຈຌິ ຎາ່ ແຓໟ;
2. ຽກັຍກາຂໍ້ຓູຌ ກາຌຌາເຆໟີໃຈິຌຎາ່ ແຓໟ;
3. ກາຌຈ຺ ຽຂຈ ຖະ ທາຄຏຌກາຌຌາເຆໟ ຈີໃ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ;
4. ຘໟາຄຏຌໃຎີ ່າແຓໟ ຖະ ຈີໃ ິຌຎ່າແຓ;ໟ
5. ຂໄຶຌະຍຼຌ ຈີໃ ຌິ ຎາ່ ແຓ;ໟ
6. ຎະຉິຍຈັ ທຼກຄາຌບືຌໃ .
ກະຆທຄກະຘກິ າ ຖະ ຎ່າແຓໟ ຽຎຸຌຽ຺ໄາກາຌຎະຘາຌຘຓ຺ ຍ຺ ກັຍ ກະຆທຄ, ບຄ຺ ກາຌ ຖະ
ບ຺ຄກາຌຎູກບຄໟບຄຊິໃຌ ີກໃ ໞຼທຂໟບຄ ເຌກາຌຘານທົ ຈຈໃີ ິຌຎາ່ ແຓໟ ຽຑືໃບທາຄຏຌກາຌ ຸຓໟ ບຄ, ຎູກຎກຸ
ປກັ ຘາ, ຑັຈ ະຌາ ຖະ ຌາເຆໟຍຍງືຌງ຺ຄ.
ໝທຈີ 2
ກາຌຎກູ ຎກຸ ປກັ ຘາຈໃີ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ
ຓາຈຉາ 69 ກາຌຎກູ ຎກຸ ປກັ ຘາຈີໃ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ
ກາຌຎກູ ຎກຸ ປັກຘາຈໃີ ິຌຎ່າແຓໟ ຓຌໞ ກາຌກາຌ຺ຈຂບຍຽຂຈຑືໄຌຈີໃ ິຌຎາ່ ແຓໟ ຉໞຖະຎະຽຑຈ, ທາຄຖະ
ຍຼຍກາຌ ຖະ ຓາຈຉະກາຌຎກູ ຎຸກປັກຘາ ຖະ ຑັຈະຌາຈີໃ ິຌຎາ່ ແຓໟ ຉາຓໃີແຈໟກາຌ຺ຈແທໟເຌກຈ຺ ໝາງທາໞ
ຈທໟ ງຈໃີ ຌິ ຖະ ກຈ຺ ໝາງບືໃຌີໃກຼໞ ທຂບໟ ຄ.
ຓາຈຉາ 70 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຎກູ ຎຸກປກັ ຘາຈີໃ ຌິ ຎາ່ ຎບ້ ຄກຌັ
ກາຌຎູກຎຸກປກັ ຘາີໃຈິຌຎາ່ ຎ້ບຄກັຌ ຓໞຌ ກາຌກາຌຈ຺ ີໃຈຌິ ຎາ່ ຎບ້ ຄກຌັ ຽຎຸຌຽຂຈນທຄນາໟ ຓ
ຽຈຈັ ຂາຈ ຖະ ຽຂຈໟຸຓບຄກາຌຌາເຆໟ ັຄຓຌໞ ກາຌທາຄຏຌ ຖະ ກາຌຈ຺ ຓາຈຉະກາຌຸໟຓບຄ ຽຑືໃບຘະກຈັ
27
ກັໄຌຸກຽນຈກາຌີໃ ະຽກີຈຂຶໄຌ ນົື ຑທຓຽກີຈຂໄຶຌ ຆຶໃຄຽຎຸຌຘາຽນຈຽປັຈເນໟ ີຈໃ ິຌຎາ່ ຎ້ບຄກັຌ ຓກີ າຌຽຆາະຽໃືບຌ,
ຈິຌຽຆືໃບຓຸຌຌະຑາຍ, ກາຌຎ່ຼຌຎຄຖະຍຍ຺ ຌິຽທຈຂບຄຈິຌຍຖຽິ ທຌຌ້າ, ນຄົໞ ຌ້າຍ຺ກນໟຄ, ກາຌກະ຺ຍຽຂຈງຈຸ ະ
ຘາຈຎ້ບຄກັຌຆາຈ-ຎບ້ ຄກຌັ ທາຓຘະນຄ຺ຍ ຖະ ຘໃິຄທຈຖໟບຓ.
ຘາຖຍັ ກາຌຎູກຎກຸ ປັກຘາ ຽຂຈນທຄນາໟ ຓຽຈຈັ ຂາຈ ຖະ ຽຂຈຓຸໟ ບຄກາຌຌາເຆໟ ເຌຽຂຈ
ຎາ່ ຎບ້ ຄກັຌຌຌໄັ ຓໞຌກື ຌັ ກັຍກາຌຎກູ ຎຸກປັກຘາຽຂຈນທຄນໟາຓຽຈຈັ ຂາຈ ຖະ ຽຂຈຓໟຸ ບຄກາຌຌາເຆໟ ີໃດູ່
ເຌຽຂຈຎ່າຘະນຄທຌ ຆຄຶໃ ແຈກໟ າຌ຺ຈແທເໟ ຌຓາຈຉາ 71 ທກັ ຘີ ບຄ ຖະ ທັກີຘາຓ ຂບຄກ຺ຈໝາງຘະຍັຍຌີໄ.
ຓາຈຉາ 71 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຎກູ ຎຸກປກັ ຘາຈີໃ ຌິ ຎາ່ ຘະນຄທຌ
ກາຌຎູກຎຸກປັກຘາີໃຈິຌຎ່າຘະນຄທຌ ຓໞຌ ກາຌກາຌ຺ຈີໃຈຌິ ຎ່າຘະນຄທຌ ຽຎຌຸ ຽຂຈນທຄ
ນໟາຓຽຈຈັ ຂາຈ, ຽຂຈຸໟຓບຄກາຌຌາເຆໟ ຖະ ຽຂຈກັຌຆຌ຺ ັຄຓຌໞ ກາຌທາຄຏຌ ຖະ ກາຌ຺ຈຓາຈຉະກາຌຓໟຸ
ບຄ ຽຑໃືບຘະກັຈກໄັຌຸກກິຈະກາຌ ຖະ ຑຶຈຉກິ າ ີໃຽຎຌຸ ກາຌ ຍຸກຖຸກ, າຖາງ ຆຶຄໃ ະຽຎຸຌຏຌ຺ ກະ຺ຍບັຌຍຈ່ໍ ຉີ ໍ່
ຖະຍຍ຺ ຌຽິ ທຈຎ່າແຓໟ ຖະ ກໍ່ທາຓຽຘງນາງເນໟກໞ ຑຌັ ຑືຈ, ຑັຌຘັຈ, ຆທີ ະຌາໂຑັຌ, ຓຕະຈ຺ກາຄຈາໟ ຌທັຈະຌະ
າ, ຎະນທຈັ ຘາຈ, າຓະຆາຈ ຖະ ຘໃຄິ ຉໞາຄໂ ີຓໃ ີຌຸ າໞ ດເູ່ ຌຂບຍຽຂຈຈໃີ ິຌຎາ່ ຘະນຄທຌ.
ຽຂຈນທຄນໟາຓຽຈຈັ ຂາຈ ຓຌໞ ຽຂຈຈໃີ ິຌຎາ່ ແຓໟ ໃີຓີທາຓບຸຈ຺ຓຘຓ຺ ຍູຌາຄຈາໟ ຌຆທີ ະຌາໂ
ຑຌັ , ຽຎຸຌຍບໞ ຌບາແຘ ຖະ ຂະນງາງຑັຌຉຌໄ຺ ຉຂບຄຘັຈຌ້າ ຖະ ຘັຈຎາ່ ຆະຌິຈຉາໞ ຄໂ, ຽຂຈຉໄ຺ຌກາຽຌີຈຂບຄຘາງຌ້າ
, ຎ່າຖຼຍຓຌາ້ ຖະ ຽຂຈບືໃຌໂ ີໃຓີທາຓຘາຌັ ຉໍ່ກາຌຎູກຎຸກປັກຘາຘິໃຄທຈຖໟບຓ ຆຄໃຶ ຽຎຌຸ ຽຂຈຍໃີ ໍ່ບະຌຸງາຈ
ເນໟຈາຽຌີຌກຸ ກິຈະກາຌ ງ຺ກຽທັໄຌກາຌຘກຶ ຘາໄ຺ຌທາໟ າຄຈໟາຌທິ ະງາຘາຈ ຖະ າຄງາໞ ຄຘາຖຍັ ກາຌບໞ ຄ
ໞຼທາຓະຆາຈ.
ຽຂຈຸໟຓບຄກາຌຌາເຆໟ ຓຌໞ ຽຂຈີໃຈິຌຎ່າແຓໟ ຆຄໃຶ ຖຈັ ຈັ ຘຌັ ເນໟຍາໟ ຌີໃຉໄຄັ ດ່ເູ ຌ ຖະ
ຉຈິ ກັຍຽຂຈຎາ່ ຘະນຄທຌ ຽຎຌຸ ຏູໟ ຓຸໟ ບຄ, ຎູກຎຸກປກັ ຘາ ຎ່າແຓໟ ຖະ ຆທີ ະຌາໂຑັຌຍຍງຌື ງ຺ຄ ຈງແຈໟປັຍ
ຏ຺ຌຎະນງຈຉບຍຌໃີຽໝາະຘຓ຺ , ຽຎຸຌຽຂຈີໃຘາຓາຈຈາຽຌີຌຖຸ ະກິຈໞບຄຼໞ ທາຓະຆາຈ, ຽກຍັ ກູໟຽືບໃ ຄ
ຎ່າຂບຄຈຄ຺ າກຎາ່ າຓະຆາຈ, ຏະຖຈິ ກະຘິກາ, ຎກູ ແຓໟ ຖະ ຽໃບື ຄຎ່າຂບຄຈ຺ຄ ຉາຓີໃຖຈັ ຈັ ຘັຌເນໟ ຽຑືໃບຘໟາຄ
ຽຘຈ ຊະກິຈບຍ຺ທຽຎຸຌຘຌິ ໟາ, ຉໞຍໍ່ບະຌຸງາຈ ເນຉໟ ຈັ ແຓໟາຓະຆາຈ ຽຑືບໃ ຈາຽຌີຌຖຸ ະກິຈ.
ຽຂຈກັຌຆຌ຺ ຓຌໞ ຽຂຈີໃຈິຌ ີຓໃ ຎີ ່າແຓໟ ນືົ ຍ່ໍຓຎີ າ່ ແຓໟ ຆໃຶຄຽຎຸຌຘໞທຌໜຄໃຶ ດູ່ເຌ ນືົ ບບໟ ຓ
ປບຍຎ່າຘະນຄທຌໃີຖັຈຈັ ຘຌັ ເນໟຎະຆາຆ຺ຌຌາເຆໟ ຽຑືໃບຎ້ບຄກຌັ ກາຌຍຸກຖກຸ າຖາງຎ່າແຓໟດູເ່ ຌ ຖະ ຍຖິ
ຽທຌບໟບຓປບຍຎາ່ ຘະນຄທຌ ຌເຘໞປັຍຎະກັຌຍ່ໍເນໟຓີຏຌ຺ ກະ຺ຍຉ່ຖໍ ະຍ຺ຍຌິຽທຈຎ່າແຓໟ ເຌຽຂຈຎ່າຘະນຄທຌ.
ຓາຈຉາ 72 ກາຌຎກູ ຎກຸ ປກັ ຘາຈີໃ ຌິ ຎາ່ ຏະຖຈິ
ກາຌຎູກຎຸກປກັ ຘາໃຈີ ິຌຎາ່ ຏະຖິຈ ຓຌໞ ກາຌທາຄຏຌຽຂຈຓຸໟ ບຄກາຌຌາເຆໟຍຍງືຌງ຺ຄຉາຓຏຌ
ຈັ ຘັຌຎ່າຏະຖຈິ ຄັ ຓໞຌກາຌກາຌ຺ຈຓາຈຉະກາຌຽຑືໃບ ໟຸຓບຄ, ຎູກຎກຸ ປັກຘາ ຖະ ຘະກຈັ ກັຌໄ ກຸ ກິຈະກາຌ
ຖະ ຑຶຈຉກິ າຽໃີ ຎຸຌກາຌ ຍຸກຖຸກ, າຖາງ ນົື ນຌັ ຎ່ຼຌ ໃີຈຌິ ຎ່າຏະຖິຈ ແຎຽຎຌຸ ໃີຈິຌຎະຽຑຈບືໃຌ ຆຶໃຄຽຎຸຌຏ຺ຌ
ກະ຺ຍບັຌຍຈ່ໍ ີຉ່ໍຖະຍ຺ຍຌຽິ ທຈຎາ່ ແຓໟ, ຘຄໃິ ທຈຖໟບຓ ຖະ ກ່ໍທາຓຽຘງນາງ ເນໟກໞຆຍັ ຑະງາກບຌາຓະຆາຈ.
28
ໝທຈີ 3
ກາຌຑັຈະຌາຈີໃ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ
ຓາຈຉາ 73 ກາຌຑຈັ ະຌາຈໃີ ິຌຎາ່ ແຓໟ
ກະຆທຄກະຘິກາ ຖະ ຎ່າແຓໟ ຽຎຸຌຏຑໟູ ັຈະຌາຈໃີ ິຌຎາ່ ແຓໟ ຈງຎະຘາຌຘ຺ຓ຺ຍກັຍຂະໜຄກາຌໃກີ ຼໞ ທ
ຂໟບຄ, ບ຺ຄກາຌຎກູ ບຄໟບຄຊິໃຌ ຖະ ກຸ ຑາກຘໞທຌເຌຘັຄ຺ຓ ຖທຓັຄຎະຆາຆ຺ຌ ຽຑືໃບຎະກບຍຘໞທຌຽຂາໄ຺ ເຌກາຌ
ຑຈັ ະຌາໃຈີ ິຌຎາ່ ແຓໟ ຈທໟ ງກາຌທາຄຌະງຍາງ, ທິ ີກາຌ ຖະ ຓາຈຉະກາຌ ກໞຼທກຍັ ກາຌ ປກັ ຘາ, ຎຍຸ ຎຄຸ ຖະ
ຒືຌ້ ຒູີໃຈິຌ ເນດໟ ເູ່ ຌຘະຑາຍຈຂີ ໄຶຌ, ຓຓີ ຌູ າໞ ຽຑໃີຓ ຖະ ຘຓ຺ ຈຸຌກັຍຖະຍຍ຺ ຌິຽທຈຎາ່ ແຓ.ໟ
ຓາຈຉາ 74 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຑຈັ ະຌາຈໃີ ຌິ ຎາ່ ຎ້ບຄກຌັ
ກາຌຑຈັ ະຌາີຈໃ ິຌຎາ່ ຎບ້ ຄກຌັ ຓໞຌ ຸກກາຌຽບໃື ຌແນທ ຽຑໃືບຎຸຍຎຸຄຸຌຌະຑາຍຈິຌ ຖະ
ຒ້ືຌຒູ ີໃຈິຌ ຈທໟ ງກາຌຒ້ືຌຒູ ຽຂຈຎ່າຽນ່າ຺ົ , ຎາ່ ຆຸຈຆຓ, ຎູກແຓເໟ ຘໞຽຂຈີໃຈິຌຎາ່ ຎບກນໟົຌ ນົື ຑຈື ຎກູ ຸຓຈຌິ ຆະ
ຌິຈຉາໞ ຄໂ ຌເຘໞຽປັຈເນໟຘະຑາຍຎ່າແຓໟ ຖະ ໃີຈຌິ ຎາ່ ແຓໟ ບຸຈຓ຺ ຘ຺ຓຍຌູ ຂໄຶຌ ຖະ ຘ຺ຓຈຸຌກັຍຖະຍຍ຺ ຌິຽທຈຂບຄ
ຎ່າແຓໟ.
ຓາຈຉາ 75 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຑຈັ ະຌາຈໃີ ຌິ ຎາ່ ຘະນຄທຌ
ກາຌຑັຈະຌາໃຈີ ິຌຎາ່ ຘະນຄທຌ ຓໞຌ ຸກກາຌຽືໃບຌແນທ ເຌຽຌືໄບຈໃີ ິຌກຸ ຉບຌ ດໃີ ູ່ເຌ
ຂບຍຽຂຈຎ່າຘະນຄທຌ ຽຑືໃບຎຍຸ ຎຄຸ ຌຸ ຌະຑາຍຈິຌ, ຒຌ້ື ຒ,ູ ຍູຖະຌະ, ຎກູ ຎາ່ ຖະ ຎູກຑືຈຎູກຓຸ ຈິຌຆະຌິຈຉໞາຄໂ
ຌເຘບໞ ະຌຸຖກັ ຖະຍຍ຺ ຌຽິ ທຈຂບຄ ຎາ່ ແຓໟ, ຑັຌຑືຈ, ຑັຌຘັຈ, ຆທີ ະຌາໂຑັຌ, ຓຕະຈ຺ກາຄຈໟາຌທັຈະຌະາ, ຎະ
ນທຈັ ຘາຈ, າຓະຆາຈ ຖະ ຘໃິຄຉໞາຄໂໃີຓີຸຌໞາ ດູເ່ ຌຂບຍຽຂຈຈີໃ ິຌຎາ່ ຘະນຄທຌ.
ຓາຈຉາ 76 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຑຈັ ະຌາຈີໃ ຌິ ຎາ່ ຏະຖຈິ
ກາຌຑັຈະຌາີຈໃ ິຌຎາ່ ຏະຖິຈ ຓໞຌ ຸກກາຌຽືໃບຌແນທ ຽຑືໃບຎຍຸ ຎຸຄຸຌຌະຑາຍຈິຌ, ຒື້ຌຒ,ູ
ຍູຖະຌະີໃຈິຌ ເຌຽຂຈຎາ່ ຏະຖິຈເນບໟ ຈຸ ຺ຓຘຓ຺ ຍູຌ ຌເຘໞຎູກແຓໟຆະຌຈິ ຉໞາຄໂ ໃຽີ ໝາະຘ຺ຓກັຍຽຄືບໃ ຌແຂຈິຌຒາ້ ບາ
ກາຈ ຽຑໃືບຽຑໃີຓຌຸ ຌະຑາຍ ຖະ ຎະຖິຓາຌແຓໟ ຖະ ຽໃືບຄຎ່າຂບຄຈ຺ຄ ເນໟຘາຓາຈຉບຍຘະໜບຄກກໞ າຌຑັຈະຌາ
ຽຘຈຊະກິຈ-ຘຄັ ຓ຺ ນຄໞ ຆາຈ, ຎຸຍຎຄຸ ຆທີ ຈິ ກາຌຽຎຌຸ ດູ່ຂບຄຎະຆາຆ຺ຌ.
ໝທຈີ 4
ກາຌຌາເຆໟ ຈີໃ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ
ຓາຈຉາ 77 ຎະຽຑຈກາຌຌາເຆໟ ຈີໃ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ
ກາຌຌາເຆໟໃຈີ ິຌຎາ່ ແຓໟເຌ ຘຎຎ ຖາທ ແຈໟັຈຍຄໞ ບບກຽຎຸຌ ຘາຓຎະຽຑຈ :ື
1.ກາຌຌາເຆໟຽຑບໃື ຘາາຖະຌະຎະນງຈ;
29
2.ກາຌຌາເຆໟຽຑບໃື ບຍທ຺ ;
3.ກາຌຌາເຆໟຽຑບືໃ ຸຖະກຈິ .
ກາຌຌາເຆໟໃຈີ ິຌຎ່າແຓໟກຸ ຎະຽຑຈ ຉບໟ ຄຍ່ໍເນໟຓຏີ ຌ຺ ກະຍ຺ ບັຌຍ່ໍຈີຉໍ່ຎາ່ ແຓ,ໟ ຌຸ ຌະຑາຍຂບຄຈຌິ , ຘໃິຄ
ທຈຖບໟ ຓາຓະຆາຈ ນົື ຘັຄຓ຺ .
ຓາຈຉາ 78 ກາຌຌາເຆໟ ຈີໃ ຌິ ຎາ່ ແຓຽໟ ຑໃືບຘາາຖະຌະຎະນງຈ
ກາຌຌາເຆໟຈໃີ ິຌຎາ່ ແຓໟ ຽຑືໃບຘາາຖະຌະຎະນງຈ ຓໞຌ ກາຌຌາເຆໟຽຂາ຺ໄ ເຌກາຌຎກູ ແຓໟ ຽຑືໃບປັກຘາ
ຘໃິຄທຈຖໟບຓ ຖະ ທາຓຘທງຄາຓ, ຽຎຸຌນົໞຄບໞ ຄໞຼທ ຖະ ຘະຊາຌຑີໃ ັກຏບໞ ຌ ຈງແຈປໟ ຍັ ບະຌງຸ າຈາກ
ບ຺ຄ ກາຌໃຓີ ຘີ ິຈ ຖະ ໜໟາໃີ ກີໃ ໞຼທຂບໟ ຄ.
ຓາຈຉາ 79 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຌາເຆໟ ຈໃີ ຌິ ຎາ່ ແຓຽໟ ຑບໃື ບຍທ຺
ກາຌຌາເຆໟີໃຈຌິ ຎາ່ ແຓໟຽຑບືໃ ບຍ຺ທ ຓໞຌ ກາຌຌາເຆໟີໃຈິຌຎ່າແຓໟຆຈຸ ຆຓ ນົື ໃີຈິຌຎາ່
ຎບກນົໟຌ ຉາຓທາຓຘາຓາຈາຄຈາໟ ຌປຄຄາຌ ຖະ ຌຶ ປບຌຂບຄບຍ຺ທ ຽຑບໃື ຒ້ືຌຒຎູ ່າ, ຎູກແຓໟ ນືົ ຽືບໃ ຄຎ່າ
ຂບຄຈ຺ຄເຌຽຂຈໃີຖັຈັຈຘຌັ ເນໟ.
ຓາຈຉາ 80 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຌາເຆໟ ຈໃີ ຌິ ຎາ່ ແຓຽໟ ຑບໃື ຖຸ ະກຈິ
ກາຌຌາເຆໟີໃຈິຌຎາ່ ແຓຽໟ ຑືບໃ ຸຖະກຈິ ຈາຽຌີຌແຈໟເຌຽຂຈໃີຈຌິ ຎາ່ ແຓໟ ີຖໃ ຈັ ັຈຘັຌເນໟຽ່າ຺ົ
ຌັໄຌ ຖະ ຉໟບຄຈາຽຌຌີ ເນໟຘບຈໞບຄກຍັ ກ຺ຈໝາງທໞາຈໟທງທຘິ ານະກຈິ ຖະ ກ຺ຈໝາງບໃຌື ໃີກຼໞ ທຂບໟ ຄ.
ຓາຈຉາ 81 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌນຌັ ຎຼ່ ຌ ຖະ ຖກັ ຘະຌະກາຌນຌັ ຎຼ່ ຌ ຈີໃ ິຌຎາ່ ແຓໟ
ກາຌນັຌຎຼ່ ຌຈໃີ ຌິ ຎ່າແຓໟ ຽຎຌຸ ໃີຈຌິ ຎະຽຑຈບໃືຌ ະຈາຽຌຌີ ແຈໟກຉ່ໍຽຓບໃື ຽຎຸຌກາຌປຍັ ເຆໟຏຌ຺
ຎະນງຈຘຄູ ຘຸຈຂບຄຆາຈ ຖະ ຆທີ ຈິ ກາຌຽຎຸຌດູ່ຂບຄຎະຆາຆ຺ຌ, ກາຌ຺ຈດູ່ເຌຏຌັຈຘັຌຈີໃ ິຌນຄໞ ຆາຈ ຖະ
ໟບຄຊຌິໃ , ຏຌຑັຈະຌາຽຘຈຊະກິຈ-ຘັຄ຺ຓນຄໞ ຆາຈ, ຏຌກາຌຌາເຆໟຈໃີ ິຌຂບຄຂະໜຄກາຌ ຖະ ໟບຄຊຌິໃ
ຈງຍ່ໍຓີຏຌ຺ ກະຍ຺ ີໃປໟາງປຄຉຘໍ່ ໃຄິ ທຈຖໟບຓາຓະຆາຈ ຖະ ຘຄັ ຺ຓ ຖະ ຉໟບຄຎະຉິຍຈັ ຉາຓນກົັ ກາຌ ຽຆ່ົາ຺ ນືົ
ຘາຎະາຌ ຉາຓໃີແຈໟກາຌຈ຺ ແທເໟ ຌຓາຈຉາ 87 ຂບຄກຈ຺ ໝາງຘະຍຍັ ຌ.ໄີ
ກາຌນັຌຎຼ່ ຌໃີຈິຌຎ່າແຓໟ ຓີ ຖັກຘະຌະຊາທບຌ ຖະ ຖັກຘະຌະຆ຺່ທົ າທ.
ຖກັ ຘະຌະຊາທບຌ ຓຌໞ ກາຌນັຌຎ່ຼຌຈີໃ ິຌຎາ່ ແຓໟ ຽຎຸຌີຈໃ ິຌຎະຽຑຈບືໃຌ ຽຑໃືບປັຍເຆໟຸຈ
ຎະຘ຺ຄເຈໜຶໃຄ ີໃຓີຖັກຘະຌະງາທຌາຌ ຽຎຸຌຉ຺ໄຌ ກາຌຘາໟ ຄຽຂືໃບຌແຒຒາ້ , ບາໞ ຄຽກຍັ ຌາ້ໍ , ຉີຌຽຘ຺າຘາງຘຄ຺່ົ ແຒຒ້າ, ຉີຌ
ຽຘ຺າຽືໃບຄຘົຄ຺່ ຘັຌງາຌຖະຘັຍ ນືົ ກາຌັຈຘັຌຑູຓຖາຽຌ຺າ. ຘາຖັຍຈີໃ ິຌຎ່າແຓໟ ດູ່ຉາຓຖທຘາງຘ຺ຄົ່ ແຒຒ້າ ຖະ
ຽຘຌັໄ າຄ ຍໍ່ າຽຎຸຌຉໟບຄນັຌຎ່ຼຌ.
ຖັກຘະຌະຆົ່ທ຺ າທ ຓໞຌ ກາຌນຌັ ຎ່ຼຌໃຈີ ິຌຎ່າແຓໟ ຽຎຌຸ ໃີຈິຌຎະຽຑຈບໃືຌຽຑໃືບຈາຽຌຌີ ກິຈ
ະກາຌເຈໜຶໃຄ ຑາງນຄົັ ີໃກຈິ ະກາຌຈົຄັ່ ກໞາທແຈໟຘິໄຌຘຈຸ ຖໟທ ີໃຈິຌແໃີ ຈໟນຌັ ຎຼ່ ຌຌັໄຌ ກຉບໟ ຄກັຍຌື ຓາຽຎຌຸ ໃີ
ຈຌິ ຎາ່ ແຓໟຽໝືບຌຽຈຓີ ຽຎຸຌຉ຺ໄຌ ຽຂຈຂຸຈ຺ໄຌຍໍ່ ປໞ, ຽຘັໄຌາຄຏໞາຌຽຂາໄ຺ ນາຽຂຈກ່ໍຘໟາຄ, ຘະຊາຌໃີຎກຸ ຘໟາຄຆ຺່ທົ າທ.
ຘາຖັຍແຓໟ ຖະ ຆັຍຑະງາກບຌຎ່າແຓໟ ີໃຓດີ ູ່ເຌຽຂຈຈັຄົ່ ກໞາທ ຆໃຶຄແຈໟຉຈັ ນົື ຂຈຸ ໄຌ຺ ຖທໟ ຌັໄຌ
ຽຎຌຸ ກາຓະຘຈິ ຂບຄຖຈັ .
30
ຓາຈຉາ 82 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ຑຌັ ະເຌກາຌນຌັ ຎຼ່ ຌຈີໃ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ
ຏແໟູ ຈໟປຍັ ບະຌຸງາຈ ເນໟນັຌຎຼ່ ຌີໃຈຌິ ຎ່າແຓໟ ຖັກຘະຌະຊາທບຌ ຍທ່ໍ າໞ ເຌກຖະຌີເຈ ຉໟບຄແຈໟ
ປຍັ ຏິຈຆບຍໞາງໞາຍຖິກາຌາຄຈາໟ ຌທິຆາກາຌ, າໞ າຌຼຓກາຌນັຌຎ່ຼຌີໃຈິຌຎ່າແຓໟ, ໞາຍຖິກາຌຈໟາຌຖະຍ຺ຍຌິ
ຽທຈຎາ່ ແຓໟ, າໞ ຺ຈຌຆີທະຌາໂຑັຌ ຖະ າໞ ຎູກແຓໟ຺ຈຌ. ຘາຖັຍກາຌນຌັ ຎ່ຼຌີຈໃ ິຌຎ່າແຓໟຽຎຸຌບາໞ ຄຽກັຍ
ຌ້າ ະແຈປໟ ັຍກາຌງກ຺ ຽທໄັຌາໞ າຌຼຓເຌກາຌນຌັ ຎຼ່ ຌີໃຈິຌຎ່າແຓໟ.
ຏແູໟ ຈໟປັຍບະຌຸງາຈ ເນໟນັຌຎຼ່ ຌີໃຈຌິ ຎາ່ ແຓໟ ຖັກຘະຌະຆ຺່ທົ າທ ະແຈປໟ ັຍກາຌງ຺ກຽທຌໄັ ໞາາ
ຌຼຓກາຌນັຌຎຼ່ ຌຈໃີ ິຌ ຉໞຉໟບຄແຈໟປັຍຏຈິ ຆບຍ າໞ ງາໞ ຍຖິກາຌາຄຈໟາຌທຆິ າກາຌ, ໞາຍຖກິ າຌຈາໟ ຌຖະຍຍ຺ ຌິ
ຽທຈຎ່າແຓໟ, ໞາ຺ຈຌຆີທະຌາໂຑັຌ, ໞາຎູກແຓໟ຺ຈຌ ຖະ າໞ ຎຸຍໜາໟ ຈິຌືຌ. ຘາຖຍັ ກາຌນັຌຎຼ່ ຌີໃຈິຌ
ຎາ່ ແຓໟ ເຌຽຂຈຂຈຸ ຺ໄຌຍ່ໍປໞຍຍຽຎຈີ ໜໟາຈິຌ ຉໟບຄາໞ ງາໞ າຌຼຓນັຌຎຼ່ ຌໃີຈິຌຎ່າແຓໟ.
ເຌກຖະຌີໃຖີ ຈັ ຉໟບຄກາຌນັຌຎຼ່ ຌໃີຈິຌຎ່າແຓໟ ໃີຖຈັ ແຈໟຓບຍເນໟ ຍຸກຌ຺ ນືົ ກາຌຈັ ຉຄັໄ
ເຈໜໃຶຄ ຌາເຆໟຉາຓຽຎືູ້າໝາງໃີແຈໟກາຌ຺ຈເນໟ ຽຑໃືບຌາແຎປຍັ ເຆໟຽຎືາູ້ ໝາງບໃືຌ ີໃຓຏີ ຌ຺ ຎະນງຈຘຄູ ຘຈຸ ກໞຆາຈ
ຌຌັໄ ຖຈັ ະຆ຺ຈຽຆງີ ຉາຓກ຺ຈໝາງ.
ຓາຈຉາ 83 (ເໝ)ໞ ບຄ຺ ກາຌຖຈັ ຓໃີ ຘີ ິຈຉກ຺ ຖຄ຺ ກຼໞ ທກຍັ ກາຌນຌັ ຎຼ່ ຌຈີໃ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ
ບ຺ຄກາຌຖັຈ ຓໃີ ີຘິຈຉ຺ກຖ຺ຄນັຌຎຼ່ ຌຈໃີ ິຌຎ່າແຓໟ ຓີ ຈຄ່ັົ ຌໄີ:
1. ຘະຑານໞຄຆາຈ;
2. ຖຈັ ຊະຍາຌ;
3. ຘະຑາຎະຆາຆຌ຺ ຂັໄຌຂທຄ.
ຓາຈຉາ 84 (ເໝ)ໞ ກາຌຉກ຺ ຖຄ຺ ຂບຄຘະຑານຄໞ ຆາຈ
ຘະຑານຄໞ ຆາຈ ຉ຺ກຖຄ຺ ນຌັ ຎຼ່ ຌຎະຽຑຈຈີໃ ຌິ ຎາ່ ຎ້ບຄກັຌນໞຄຆາຈ, ຎາ່ ຘະນຄທຌນຄໞ ຆາຈ,
ຎາ່ ຏະຖຈິ ຖະ ຎ່າຎ້ບຄກັຌຖະຈັຍຂທຄ, ຎາ່ ຘະນຄທຌຖະຈັຍຂທຄ ຽຎຌຸ ຈໃີ ິຌຎະຽຑຈບືໃຌ ຉາຓກາຌຘະຽໜຂີ ບຄ
ຖັຈຊະຍາຌ.
ຓາຈຉາ 85 (ເໝ)ໞ ກາຌຉກ຺ ຖຄ຺ ຂບຄຖັຈຊະຍາຌ
ຖັຈຊະຍາຌ ຉ຺ກຖຄ຺ ນັຌຎຼ່ ຌຎະຽຑຈໃຈີ ິຌຎ່າແຓໟ ຽຎຸຌ ີຈໃ ິຌຎະຽຑຈບຌໃື ຉາຓກາຌຘະຽໜຂີ ບຄ
ກະຆທຄຆຍັ ຑະງາກບຌາຓະຆາຈ ຖະ ຘິໃຄທຈຖໟບຓ ຈງກາຌຽນຌັ ຈີຽຎຸຌຽບກະຑາຍກຍັ ກະຆທຄກະຘກິ າ ຖະ
ຎາ່ ແຓໟ ຖະ ບ຺ຄກາຌຎູກບຄໟບຄຊິໃຌີໃກຼໞ ທຂໟບຄ ຈຄ່ົັ ຌ:ໄີ
1. ກາຌນັຌຎຼ່ ຌຈໃີ ຌິ ຎ່າຎບ້ ຄກຌັ , ຎາ່ ຘະນຄທຌ ຖະຈັຍຽຓບື ຄ;
2. ກາຌນຌັ ຎ່ຼຌໃີຈິຌຎ່າຆຈຸ ຆຓ ຍໃີ ຘໍ່ າຓາຈຒື້ຌຒູືຌຈໟທງຉ຺ທຓຌັ ຽບຄແຈໟ ຽຌໄບື ໃີຉໞ
ໜຶໃຄປບໟ ງຽປັກຉາ ນາ ໜຄຶໃ ຑັຌຽປກັ ຉາ ຉໍ່ ໜຄຶໃ ກຈິ ະກາຌຽ່າົ຺ ຌໄັຌ;
3. ກາຌນັຌຎຼ່ ຌໃີຈິຌຎ່າຎບກນົໟຌ ໃີຍ່ຘໍ າຓາຈຒ້ືຌຒູ ືຌຈທໟ ງຉ຺ທຓຌັ ຽບຄ ຽຌໄືບີໃຉໞ
ຘບຄປໟບງຽປັກຉາ ນາ ຘິຍຑຌັ ຽປັກຉາ ຉໍ່ ໜຄຶໃ ກຈິ ະກາຌຽົ່າ຺ ຌຌັໄ .
ຊາໟ ກາຌນັຌຎຼ່ ຌີຈໃ ິຌຎະຽຑຈຈັ່ຄົ ກໞາທ ນາກຓຽີ ຌໄືບໃຽີ ກີຌກທໞາຂບຍຽຂຈ ໃີແຈໟກາຌ຺ຈແທເໟ ຌ
ຂ້ໍ 2 ຖະ 3 ຂບຄຓາຈຉາຌີໄ ຉໟບຄແຈຏໟ ໞາຌກາຌປຍັ ປບຄາກຘະຑານຄໞ ຆາຈ ຈງກາຌຘະຽໜີຂບຄຖຈັ ຊະຍາຌ.
31
ຓາຈຉາ 86 (ເໝ)ໞ ກາຌຉກ຺ ຖຄ຺ ຂບຄຘະຑາຎະຆາຆຌ຺ ຂຌໄັ ຂທຄ
ຘະຑາຎະຆາຆ຺ຌຂຌໄັ ຂທຄ ຉກ຺ ຖ຺ຄນັຌຎ່ຼຌຎະຽຑຈຈໃີ ຌິ ຎ່າແຓໟ ຽຎຌຸ ໃີຈຌິ ຎະຽຑຈບຌໃື ຉາຓ
ກາຌຘະຽໜຂີ ບຄບ຺ຄກາຌຎກູ ບຄຂຌັໄ ຂທຄ ຈ່ຄັົ ຌ:ໄີ
1. ກາຌນັຌຎຼ່ ຌໃີຈິຌ ຎ່າຎບ້ ຄກັຌ, ຎາ່ ຘະນຄທຌ ຂໄັຌຍາໟ ຌ;
2. ກາຌນັຌຎຼ່ ຌີໃຈຌິ ຎາ່ ຆຈຸ ຆຓ ໃຍີ ຘ່ໍ າຓາຈຒື້ຌຒູືຌຈທໟ ງຉທ຺ ຓັຌຽບຄແຈໟ ຽຌໄືບີໃຉ່າກທໞາ
ໜຶຄໃ ປໟບງຽປັກຉາ ຉ່ໍ ໜຄໃຶ ກິຈະກາຌຽ຺ົ່າຌໄັຌ;
3. ກາຌນຌັ ຎ່ຼຌີຈໃ ຌິ ຎາ່ ຎບກນໟົຌ ຽຌໄືບໃີຉາ່ ກທໞາ ຘບຄປບໟ ງຽປັກຉາ ຉ່ໍ ໜຶຄໃ ກຈິ ະກາຌ
ຽ຺ົ່າຌຌັໄ .
ໝທຈີ 5
ກາຌຽຆາ່ົ຺ ນົື ຘາຎະາຌຈີໃ ິຌຎາ່ ແຓໟ
ຓາຈຉາ 87 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຽຆາ່ົ຺ ນືົ ຘາຎະາຌຈໃີ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ
ກາຌຽຆ຺າ່ົ ນືົ ຘາຎະາຌຈີໃ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ ເນໟຈາຽຌີຌເຌຽຂຈແີໃ ຈໟຈັ ຘັຌແທໟຽ່າົ຺ ຌຌັໄ ຖະ ເນໟ
ຎະຉິຍຈັ ຉາຓນົັກກາຌ ຈັ່ຄົ ຌີ:ໄ
1. ຘກຶ ຘາຂ້ໍຓຌູ າຄຈໟາຌຽຘຈຊະກິຈ-ຘັຄຓ຺ , ທາຓຽໝາະຘຓ຺ າຄາຓະຆາຈ ຽຆົ່ັຌ ຈິຌ,
ບາກາຈ, ທາຓຘຄູ າກຖະຈັຍຌ້າະຽຖ, ຎະຖິຓາຌຌ້າຐຌູ , ນຄໞົ ຌາ້ , ຘິຈ ຌາເຆໟ ນົື ເຆໟຈີໃ ິຌ, ປຄຄາຌບໟ ຄຊິໃຌ,
ຘານທົ ຈຘະຑາຍຎາ່ ແຓໟ ຖະ ຆັຍຑະງາກບຌຎ່າແຓໟ, ຎຶກຘານາຖື ຽຎຸຌຽບກະຑາຍກຍັ ຎະຆາຆຌ຺ ໟບຄຊິໃຌ ຖະ ຍຌັ
ນາບຌໃື ໃີາຽຎຸຌ;
2. ຘາໟ ຄຍຈ຺ ທຑິ າກຽຘຈຊະກິຈ-ຽຉັກຌກິ ຈງຏໞາຌກາຌປຍັ ປບຄາກຂະໜຄກາຌກະຘິກາ
ຖະ ຎາ່ ແຓໟ ຖະ ຂະໜຄກາຌບືຌໃ ໃີກໞຼທຂບໟ ຄ;
3. ຘາໟ ຄຍຈ຺ ຖາງຄາຌກາຌຎະຽຓີຌຏຌ຺ ກະຍ຺ ຉຘ່ໍ ິຄໃ ທຈຖບໟ ຓ ຖທຓັຄຓາຈຉະກາຌກໟແຂ
ດາ່ ຄຽໝາະຘຓ຺ ຈງກາຌດຄຸ້ື ດືຌປຍັ ປບຄາກຂະໜຄກາຌໃີກຼໞ ທຂໟບຄ;
4. ຘໟາຄຏຌຈາຽຌຌີ ຄາຌ ຈງຽຖຄັ່ົ ເຘໞກາຌຎກູ ຎກຸ ປກັ ຘານົໞຄຌາ້ ຖະ ຘໃິຄທຈຖບໟ ຓ, ກາຌ
ຍຸກຽຍກີ ຽຌບໄື ີໃ, ກາຌຑຈັ ະຌາຍາໟ ຌ, ກາຌຘົຄ຺່ ຽຘີຓຎະຆາຆ຺ຌຓຘີ ໞທຌປທໞ ຓເຌກາຌຈາຽຌີຌ ກາຌຏະຖິຈ, ກາຌຌາ
ເຆໟຽຉັກຌຖຆີ ຖະ ບືໃຌໂ ຉະນບົ ຈຽຊິຄກາຌຍຄໞ ຎຸຌຏ຺ຌຎະນງຈ.
ຏູໟ ໃແີ ຈໟປຍັ ບະຌຸງາຈເນຽໟ ຆ່ົ຺າ ນືົ ຘາຎະາຌີໃຈຌິ ຎາ່ ແຓໟ ຉໟບຄແຈໟາໞ ງໞາຽຆາ຺່ົ ນືົ າໞ ຘາຎະ
າຌ ຖະ ປັຍຏຈິ ຆບຍາໞ ເຆໟ າໞ ງຉໞາຄໂ ຽຆົັຌ່ ໞາກາຌຍຖິກາຌາຄຈາໟ ຌທຆິ າກາຌ, າໞ ຎຸຍໜາໟ ຈຌິ , າໞ ຎູກ
ຉໄ຺ຌ ແຓໟ, າໞ ຒ້ຌື ຒູຎາ່ ຈ຺ ຌືຌ ຖະ າໞ າຌຼຓບໃຌື ຉາຓກຈ຺ ໝາງ.
ແຓໟ ຖະ ຆັຍຑະງາກບຌຎາ່ ແຓໟ ໃີຓີດເູ່ ຌຽຂຈເນໟ ຽຆາ຺ົ່ ນືົ ຘາຎະາຌ ຓຌໞ ຽຎຸຌກາຓະ
ຘຈິ ຂບຄຖຈັ ງກ຺ ຽທຌໄັ ແຓໟຎູກ ໃີຽຎຌຸ ຂບຄ ຍຸກຌ຺ , ຌິຉຍິ ກຸ ຌ຺ ນົື ກາຌຈັ ຉໄຄັ ບໃຌື .
32
ຓາຈຉາ 88 (ເໝ)ໞ ກາຌຽຆາົ຺່ ນືົ ຘາຎະາຌຈໃີ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ ຽຑບໃື ກາຌໞບຄຼໞ ທາຓະຆາຈ
ກາຌຽຆ຺່ົາ ນົື ຘາຎະາຌຈໃີ ິຌຎາ່ ແຓໟ ຽຑໃືບກິຈະກາຌໞບຄໞຼທາຓະຆາຈ ເຌຽຂຈຎາ່ ຎ້ບຄກັຌ,
ຎາ່ ຘະນຄທຌ ນຄໞ ຆາຈ ຖະ ຎາ່ ຏະຖິຈ ຘາຓາຈຈາຽຌີຌແຈໟ ເຌຽຂຈໃີຖັຈັຈຘັຌເນໟຽ຺່ົາຌັໄຌ ຖະ ຉໟບຄແຈປໟ ຍັ
ກາຌບະຌຸງາຈາກຖຈັ ຊະຍາຌ ຉາຓກາຌຘະຽໜີຂບຄກະຆທຄກະຘິກາ ຖະ ຎ່າແຓໟ ຈງກາຌຽນຌັ ຈີຽຎຸຌຽບກະຑາຍ
ກັຍກະຆທຄກໃີ ໞຼທຂບໟ ຄ ຖະ ບ຺ຄກາຌຎກູ ບຄຂຌໄັ ຂທຄ.
ກາຌຽຆົ຺່າ ນືົ ຘາຎະາຌ ຈີໃ ິຌຎ່າແຓໟ ຽຑືໃບກິຈະກາຌໞບຄໞຼທາຓະຆາຈ ເຌຽຂຈຎາ່ ຎ້ບຄ
ກັຌ, ຎາ່ ຘະນຄທຌ ຂັໄຌຂທຄ ຖະ ຂຌໄັ ຽຓືບຄ ຘາຓາຈຈາຽຌຌີ ແຈໟ ເຌຽຂຈໃີຖັຈຈັ ຘັຌເນໟຽ຺ົາ່ ຌຌໄັ ຖະ ຉໟບຄແຈໟ
ປັຍກາຌບະຌງຸ າຈ າກບ຺ຄກາຌຎກູ ບຄຂໄັຌຂທຄ ຉາຓກາຌຘະຽໜີຂບຄຑະຌກກະຘກິ າ ຖະ ຎາ່ ແຓໟ ຈງກາຌ
ຽນຌັ ຈີຽຎຌຸ ຽບກະຑາຍກຍັ ຂະໜຄກາຌກໃີ ໞຼທຂໟບຄຂບຄ ຂທຄ, ຌະບຌນົທຄ ຖະ ບ຺ຄກາຌຎູກບຄຂໄັຌຽຓບື ຄ.
ຏູຽໟ ຆົ຺່າ ນົື ຘາຎະາຌ ຉໟບຄແຈໟໞາງໞາາຌຼຓ ຖະ າໞ ຍຖິກາຌຈາໟ ຌຖະຍ຺ຍຌຽິ ທຈຎ່າແຓໟ ຽຂໄ຺າ
ກບຄຶຌຎກູ ຎຸກປັກຘາຎ່າແຓໟ ຉາຓແໃີ ຈກໟ າຌ຺ຈແທໟເຌກຈ຺ ໝາງ.
ຓາຈຉາ 89 (ເໝ)ໞ ກາຌຽຆາ຺ົ່ ນົື ຘາຎະາຌຈີໃ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ ຽຑບໃື ກາຌຒຌື້ ຒຎູ າ່ , ກາຌຎກູ ແຓໟ ຖະ ຽບໃື ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺
ກາຌຽຆ຺ົ່າ ນົື ຘາຎະາຌີໃຈຌິ ຎ່າແຓໟ ຽຑືບໃ ກາຌຒຌື້ ຒູຎາ່ , ກາຌຎູກແຓໟ ຖະ ຽໃືບຄຎາ່ ຂບຄຈ຺ຄ
ຽຑືໃບຈຸ ຎະຘ຺ຄາຄຈາໟ ຌກາຌາໟ ເນໟຈາຽຌີຌເຌຽຂຈຈໃີ ຌິ ຎ່າຆຈຸ ຆຓ ຖະ ຈໃີ ິຌຎ່າຎບກນໟຌົ ໃີດເູ່ ຌຽຂຈຎ່າ
ຏະຖຈິ ຉາຓຏຌັຈຘຌັ ຖະ ຎະຉິຍັຈຉາຓຂບຍຽຂຈຘຈິ ບະຌງຸ າຈ ຈົັ່ຄຌໄີ:
1. ຖຈັ ຊະຍາຌ ບະຌງຸ າຈຽຌບືໄ ີໃ ນາົ ງກໞທາ ຘຍິ ຑັຌຽປັກຉາ ຂໄຶຌແຎ ຉໍ່ ໜຄຶໃ ຄກາຌຖ຺ຄຌຶ
ເຌກາຌ຺ຈແຖງະຽທຖາຍໍຽ່ ກີຌ ນໟາຘິຍຎີ ຖະ ຘາຓາຈຉ່ໍແຈໟ ຖໟທຉກໞ ຖະຌີ ຘຄູ ຘຈຸ ຍໍ່ເນໟຽກຌີ ຘາຓຘິຍຎີ ຉາຓ
ກາຌຘະຽໜີຂບຄກະຆທຄກະຘກິ າ ຖະ ຎ່າແຓໟ ຈງກາຌຽນັຌຈີຽຎຸຌຽບກະຑາຍກັຍບຄ຺ ກາຌຎູກບຄບໟ ຄຊຌິໃ ີໃ
ກຼໞ ທ ຂບໟ ຄ;
2. ກະຆທຄກະຘິກາ ຖະ ຎ່າແຓໟ ບະຌງຸ າຈຽຌືໄບໃີ ຉໞ ໜໃຄຶ ປບໟ ງ ນາ ຘຍິ ຑັຌ ຽປັກຉາ ຉໍ່
ໜໃຶຄຄກາຌຖ຺ຄຌຶ ເຌກາຌ຺ຈແຖງະຽທຖາຍໍ່ຽກຌີ ນໟາຘິຍຎີ ຖະ ຘາຓາຈຉ່ໍແຈໟ ຖໟທຉໞກຖະຌີຘູຄຘຈຸ ຍ່ໍເນໟຽກຌີ
ຘາຓຘິຍຎີ ຉາຓກາຌຘະຽໜີຂບຄກ຺ຓຎາ່ ແຓໟ ຈງກາຌຽນຌັ ຈີຽຎຸຌຽບກະຑາຍກັຍຂະໜຄກາຌ ຖະ ບ຺ຄກາຌ
ຎກູ ບຄໟບຄຊໃິຌໃກີ ຼໞ ທຂໟບຄ;
3. ບຄ຺ ກາຌຎູກບຄຂໄັຌຂທຄ ບະຌຸງາຈຽຌືໄບໃຉີ າ່ ກທໞາ ໜຄຶໃ ປໟບງຽປກັ ຉາ ຖຄ຺ ຓາ ຉໍ່ ໜໃຶຄຄ
ກາຌຖຄ຺ ຶຌ ເຌກາຌ຺ຈຽທຖາຍຽ່ໍ ກີຌ ນໟາຘຍິ ຎີ ຖະ ຘາຓາຈຉໍ່ແຈໟ ຖໟທຉກໞ ຖະຌີ ຘຄູ ຘຸຈຍ່ໍເນໟຽກີຌ ຘາຓຘຍິ ຎີ
ຉາຓກາຌຘະຽໜຂີ ບຄຑະຌກກະຘກິ າ ຖະ ຎາ່ ແຓໟ ຍ຺ຌຑໄືຌຊາຌທາຓຽຎຌຸ ຽບກະຑາຍກັຍຑະຌກກາຌ ຖະ
ຑາກ ຘທໞ ຌບືໃຌີໃກໞຼທຂໟບຄຑາງເຌ ຂທຄ, ຌະບຌນົທຄ.
ຓາຈຉາ 90 (ເໝ)ໞ ກາຌຽຆາ຺່ົ ນົື ຘາຎະາຌີໃຈຌິ ຎາ່ ແຓໟ ຽຑບືໃ ຈາຽຌຌີ ກຈິ ະກາຌຖະຍຍ຺ ຌຽິ ທຈຎາ່ ແຓໟ
ກາຌຽຆ຺່າົ ນົື ຘາຎະາຌຈໃີ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ ຽຑືບໃ ຈາຽຌີຌກິຈະກາຌຖະຍຍ຺ ຌິຽທຈຎ່າແຓໟ ເນຈໟ າຽຌຌີ
ເຌຽຂຈີໃຖັຈັຈຘັຌເນຽໟ ົ຺່າຌໄັຌ ຖະ ເນໟຎະຉິຍັຈ ຈັ່ຄົ ຌ:ໄີ
1. ກາຌຽຆ຺່າົ ນົື ຘາຎະາຌ ີໃຈິຌຎາ່ ແຓໟ ຽຑືບໃ ຈາຽຌີຌກິຈະກາຌຖະຍ຺ຍຌຽິ ທຈຎາ່ ແຓໟ ເຌຽຂຈ
ຎ່າຎບ້ ຄກັຌ, ຎ່າຘະນຄທຌ ນໞຄຆາຈ ຖະ ຎາ່ ຏະຖິຈ ຘາຓາຈຈາຽຌີຌແຈໟເຌຽຂຈີໃຖັຈັຈຘັຌເນໟຽາົ຺່ ຌໄັຌ ຖະ
ຉບໟ ຄແຈປໟ ັຍກາຌບະຌຸງາຈາກກະຆທຄກະຘິກາ ຖະ ຎ່າແຓໟ ຈງກາຌຽນັຌຈີຽຎຸຌຽບກະຑາຍກັຍກະຆທຄ ຖະ
ບ຺ຄກາຌຎູກບຄຂຌໄັ ຂທຄ ກີໃ ໞຼທຂບໟ ຄ;
33
2. ກາຌຽຆົ່າ຺ ນົື ຘາຎະາຌ ຈີໃ ິຌຎາ່ ແຓໟ ຽຑໃືບຈາຽຌີຌກິຈະກາຌຖະຍຍ຺ ຌິຽທຈຎາ່ ແຓໟ ເຌ
ຽຂຈຎາ່ ຎບ້ ຄກັຌ, ຎ່າຘະນຄທຌ ຂັຌໄ ຂທຄ ຖະ ຂຌັໄ ຽຓືບຄ ຘາຓາຈຈາຽຌຌີ ແຈໟເຌຽຂຈໃີຖັຈັຈຘັຌເນຽໟ າ຺່ົ ຌັໄຌ
ຖະ ຉໟບຄແຈປໟ ຍັ ກາຌບະຌງຸ າຈາກບຄ຺ ກາຌຎູກບຄຂັໄຌຂທຄ ຉາຓກາຌຘະຽໜຂີ ບຄຑະຌກກະຘິກາ ຖະ
ຎາ່ ແຓໟຈງ ກາຌຽນຌັ ຈຽີ ຎຌຸ ຽບກະຑາຍກັຍຂະໜຄກາຌບໃືຌີກໃ ຼໞ ທຂໟບຄຂບຄ ຂທຄ, ຌະບຌນົທຄ ຖະ
ບຄ຺ ກາຌຎູກບຄຂັຌໄ ຽຓບື ຄ.
ຏໟູແຈໟປັຍບະຌຸງາຈເນໟ ຽຆາົ຺່ ນືົ ຘາຎະາຌ ຉໟບຄແຈໟຎະຉິຍັຈຑຌັ ະ ຖະ ຍຄໞ ຎຸຌຏ຺ຌຎະນງຈ
ຉາຓກ຺ຈໝາງ.
ຓາຈຉາ 91 (ເໝ)ໞ ກາຌຘາຎະາຌຈໃີ ິຌຎາ່ ແຓໟ ຽຑບໃື ຈາຽຌຌີ ກຈິ ະກາຌປໞ າຈ
ກາຌຘາຎະາຌຈີໃ ິຌຎ່າແຓໟ ຽຑໃບື ຈາຽຌີຌຄກາຌຍໍ່ປຂໞ ະໜາຈເນງໞ ຓຌໞ ຘະຑານໞຄຆາຈ
ຽຎຌຸ ຏູໟປັຍປບຄຉາຓກາຌຘະຽໜີຂບຄຖຈັ ຊະຍາຌ. ຘາຖັຍກາຌຘາຎະາຌ ຽຑບືໃ ຈາຽຌີຌຄກາຌຍໍ່ປໞ ົ່ທ຺ ແຎ ຓໞຌ
ຖັຈຊະຍາຌ ຽຎຸຌຏໟູຉ຺ກຖ຺ຄ, ຘາຖຍັ ຖະຍຼຍກາຌ ຖະ ກາຌ຺ຈແຖງະຽທຖາຘາຎະາຌ ເນໟຎະຉິຍັຈຉາຓກຈ຺ ໝາງທໞາ
ຈໟທງປໞ າຈ.
ຏໟູແຈໟປັຍບະຌຸງາຈຘາຎະາຌ ຉບໟ ຄແຈໟປັຍຏິຈຆບຍໞາງາໞ ຘໄຌິ ຽຎືບຄ ຖະ ຑັຌະ ຉາຓີແໃ ຈໟ
ກາຌຈ຺ ແທໟເຌຓາຈຉາ 82 ທກັ ີຘບຄ ຂບຄກ຺ຈໝາງຘະຍັຍຌີ.ໄ
ຑາກີ VI
ຖຸ ະກຈິ ຖະ ກາຌຈາຽຌຌີ ຖຸ ະກຈິ ກຼໞ ທກຍັ ຎາ່ ແຓໟ
ໝທຈີ 1
ຸຖະກຈິ ກຼໞ ທກຍັ ຎາ່ ແຓໟ
ຓາຈຉາ 92 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ຎະຽຑຈຖຸ ະກຈິ ກຼໞ ທກຍັ ຎາ່ ແຓໟ
ຎະຽຑຈຸຖະກິຈກຼໞ ທກຍັ ຎາ່ ແຓໟ ຓີ ຈ່ັົຄຌ:ີໄ
1. ກາຌກໟາຽຍໟງແຓໟ ຖະ ຽບໃື ຄຎ່າຂບຄຈຄ຺ ;
2. ກາຌຎກູ ແຓໟ ຖະ ຽືບໃ ຄຎ່າຂບຄຈຄ຺ ;
3. ກາຌຎຸຄຉຄໞ ແຓໟ;
4. ກາຌຏະຖິຈຊາໞ ຌ;
5. ກາຌຎຄຸ ຉໞຄຽບືໃ ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺ ;
6. ກາຌຘ຺ົ່ຄບບກແຓ,ໟ ຏະຖຈິ ຉະຑັຌແຓ,ໟ ຑັຌແຓໟ ຖະ ຽໃືບຄຎາ່ ຂບຄຈ຺ຄ;
7. ກາຌຌາຽຂ຺ໄາ, ຘ຺ຄ່ົ ຏໞາຌແຓໟ, ຏະຖິຈຉະຑຌັ ແຓໟ, ຑັຌແຓໟ ຖະ ຽບືໃ ຄຎາ່ ຂບຄຈ຺ຄ;
8. ກາຌາໜໞາງຽບໃື ຄຎາ່ ຂບຄຈ຺ຄ;
9. ກາຌາໜໞາງຏະຖຈິ ຉະຑັຌແຓໟ;
10. ກາຌໞບຄໞຼທາຓະຆາຈ;
34
11. ກາຌໟາ ຂາງ ກາກຍບຌຎ່າແຓ;ໟ
12. ຸຖະກິຈບໃືຌກຼໞ ທກັຍຎາ່ ແຓ.ໟ
ຓາຈຉາ 93 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌກາໟ ຽຍງໟ ແຓໟ ຖະ ຽບໃື ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺
ຍຸກ຺ຌ, ບຍທ຺ , ຌຉິ ິຍກຸ ຺ຌ ນືົ ກາຌັຈຉໄັຄ ແຈໟປຍັ ກາຌຘົ຺່ຄຽຘີຓເຌກາຌກໟາຽຍໟງແຓໟ ຖະ
ຽໃບື ຄຎາ່ ຂບຄຈ຺ຄ ຽຑໃບື ຉບຍຘະໜບຄທາຓຉບໟ ຄກາຌຂບຄຉະນາົ ຈ ຖະ ກາຌຑຈັ ະຌາຎາ່ ແຓໟ.
ຓາຈຉາ 94 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຎກູ ແຓໟ ຖະ ຽບໃື ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺
ຍຸກ຺ຌ, ບຍທ຺ , ຌິຉິຍຸກຌ຺ ນືົ ກາຌັຈຉໄຄັ ແຈປໟ ຍັ ກາຌຘົ຺່ຄຽຘີຓຎກູ ແຓໟ ຖະ ຽບໃື ຄຎ່າ
ຂບຄຈ຺ຄ ຽຑືໃບຽຎຌຸ ຘິຌໟາ ຖະ ຉບຍຘະໜບຄທັຈຊຸຈຍິ ເນໟກໞປຄຄາຌບຸຈຘານະກາຎຄຸ ຉໞຄ ຈໟທງກາຌທາຄຌະງ
ຍາງ ຉາຓແໃີ ຈກໟ າຌ຺ຈແທໟເຌຓາຈຉາ 60 ຂບຄກ຺ຈໝາງຘະຍັຍຌີໄ.
ກາຌຎກູ ແຓໟ ຖະ ຽບໃື ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺ ຉບໟ ຄຈາຽຌີຌເຌຘະຊາຌໃີ ກີໃ າຌຈ຺ ເນໟ ຖະ ຉໟບຄຎະຉິ
ຍຈັ ເນໟຊືກຉບໟ ຄຉາຓີໃແຈໟກາຌຈ຺ ແທໟເຌຓາຈຉາ 57 ຂບຄກ຺ຈໝາງຘະຍັຍຌໄ.ີ
ຘາຖັຍ ຍກຸ ຌ຺ , ບຍທ຺ , ຌິຉິຍຸກ຺ຌ ນືົ ກາຌັຈຉັຄໄ ໃີຓີຈຸ ຎະຘ຺ຄຎູກແຓໟຽຎຸຌຘິຌາໟ ເຘໞ
ຽຌືໄບຈີໃ ິຌ ໃີຉ຺ຌແຈປໟ ັຍຘຈິ ຌາເຆດໟ ່າຄຊືກຉບໟ ຄຉາຓກ຺ຈໝາງ ຘາຓາຈຈາຽຌີຌແຈໟ ຈງຍໍຉ່ ໟບຄຂບະຌຸງາຈ.
ຓາຈຉາ 95 (ເໝ)ໞ ກາຌຎຄຸ ຉຄໞ ແຓໟ
ຍກຸ ຌ຺ , ບຍ຺ທ, ຌຉິ ິຍກຸ ຺ຌ ນືົ ກາຌຈັ ຉໄັຄ ແຈປໟ ັຍກາຌຘົ຺່ຄຽຘີຓກາຌຌາເຆໟຽຉັກຌຖຆີ
ຖະ ຌະທັຈຉະກາ ຽຂໄ຺າເຌກາຌຎຄຸ ຉໞຄແຓໟ ຽຑືບໃ ຘາໟ ຄຓຌູ າໞ ຽຑີໃຓ ຉາຓຈິ ນຌັ ຽຎຌຸ ບຸຈຘານະກາ ຖະ ັຌຘະແ
ໝ ຌເຘປໞ ຍັ ຎະກຌັ ເນໟຏະຖິຈຉະຑັຌຘາຽຖັຈປູຍ ປຍັ ເຆໟຑາງເຌ ຖະ ຘົ຺່ຄບບກ ແຈໟຓາຈຉະຊາຌ.
ກາຌຘໟາຄຉັໄຄ, ກາຌຂະນງາງ ນົື ກາຌງ຺ກງາໟ ງປຄຄາຌຎຸຄຉໞຄແຓ,ໟ ຽຉ຺າຽຏ຺າຊາໞ ຌ ຖະ ປຄຄາຌ
ຌໃີ າເຆໟແຓໟຽຎຸຌຑະຖຄັ ຄາຌ ຉໟບຄຍ຺ຌຑໄືຌຊາຌກາຌປຍັ ຎະກັຌຈໟາຌນຄົໞ ທຈັ ຊຸຈຍິ ຉໞຍໍ່ເນໟບຄີ ເຘທໞ ັຈຊຸຈຍິ າກຎ່າ
າຓະຆາຈ ຈງກາຌຽນັຌຈີຽຎຸຌຽບກະຑາຍາກຂະໜຄກາຌກະຘກິ າ ຖະ ຎ່າແຓໟກໞບຌ ຶໃຄຂບະຌງຸ າຈ຺ຈະ
ຍຼຌາກຂະໜຄກາຌບຈຸ ຘານະກາ ຖະ ກາຌາໟ .
ຘາຖັຍ ກາຌໟຸຓບຄຽຉາ຺ ຽຏ຺າຊໞາຌ, ກາຌຽືໃບຌງາໟ ງຊໞາຌຑາງເຌ ຖະ ຘົຄ຺່ ບບກຉໞາຄຎະຽຈ
ແຈໟກາຌ຺ຈແທເໟ ຌຖະຍຼຍກາຌຉໞາຄນາກ.
ຓາຈຉາ 96 (ເໝ)ໞ ກາຌຏະຖຈິ ຊາໞ ຌ
ຍກຸ ຌ຺ , ບຍທ຺ , ຌຉິ ຍິ ກຸ ຺ຌ ນືົ ກາຌັຈຉັໄຄ ແຈໟປຍັ ກາຌຘ຺ຄ່ົ ຽຘຓີ ກາຌຌາເຆໟຽຉັກຌຖຆີ
ຖະ ຌະທັຈຉະກາ ຽຂາໄ຺ ເຌກາຌຈາຽຌີຌຸຖະກິຈ ຏະຖິຈຊໞາຌຂາທ, ຏະຖິຈຉະຑັຌຊາໞ ຌຂາທ ຖະ ຊາໞ ຌບັຈໞຄາກ
ຂໄີຽຖືບໃ ງ ຽຑບືໃ ຽຎຸຌຘິຌໟາຘົຄ຺່ ບບກ. ຘາຖັຍຊໞາຌຈາ ີໃຌາເຆໟທັຈຊຈຸ ິຍາກຎາ່ າຓະຆາຈຌໄັຌ ຍບ່ໍ ະຌງຸ າຈເນຈໟ າຽຌີຌ
ຸ ຖະກິຈຽຑືໃບຘ຺ົຄ່ ບບກ ຉໞຘາຓາຈຏະຖິຈຌາເຆໟຑາງເຌຎະຽຈ ຍຌ຺ ຑໄືຌຊາຌຓກີ າຌັຈຘັຌ, ຓໟຸ ບຄທັຈຊຸຈຍິ
ຊືກ ຉບໟ ຄຉາຓຖະຍຼຍກາຌ.
35
ຍກຸ ຺ຌ, ຌິຉິຍຸກ຺ຌ ນືົ ກາຌັຈຉໄຄັ ໃີແຈໟປັຍບະຌຸງາຈຈາຽຌີຌຸຖະກຈິ ຏະຖິຈ ຖະ ຘົ່ຄ຺ ບບກ
ຊໞາຌຂາທ ຉບໟ ຄຓຎີ ່າຎູກ, ຆຸກງໟູຘຄ຺່ົ ຽຘຓີ ຎະຆາຆ຺ຌຎູກ ຖະ ຒຌ້ື ຒຎູ ່າແຓໟ ຽຑືໃບປັຍຎະກັຌເນໟຓີທັຈຊຸຈິຍຉບຍຘະ
ໜບຄເນໟປຄຄາຌ ເນໟຓີ ທາຓງືຌງ຺ຄ ຈງຍ່ໍບຄີ ເຘໞທັຈຊຸຈິຍາກຎ່າາຓະຆາຈ.
ຘາຖຍັ ກາຌຸຓໟ ບຄ ກາຌຂຈຸ ຌໄ຺ ຖະ ຽືໃບຌງໟາງແຓໟຒືຌ ຽຑໃືບຏະຖິຈຊໞາຌຂາທ ແຈກໟ າຌຈ຺ ແທໟ
ເຌຖະຍຼຍກາຌຉາໞ ຄນາກ.
ຓາຈຉາ 97 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຎຄຸ ຉຄໞ ຽບືໃ ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺
ກາຌຎຸຄຉໞຄຽໃບື ຄຎາ່ ຂບຄຈ຺ຄ ແຈປໟ ັຍກາຌຘົຄ຺່ ຽຘຓີ າກຖັຈ ຽຑໃືບຘາໟ ຄຓຌູ າໞ ຽຑີໃຓຌເຘປໞ ັຍເຆໟ
ຑາງເຌ ຖະ ຎຸຄຉໞຄຽຎຌຸ ຏະຖິຈຉະຑັຌຘາຽຖັຈປູຍຽຑໃືບຘ່ົ຺ຄບບກ.
ປຄຄາຌຎຄຸ ຉໞຄຽບືໃ ຄຎາ່ ຂບຄຈ຺ຄ ຉບໟ ຄຎະຉິຍຈັ ຉາຓກ຺ຈໝາງທໞາຈທໟ ງບຸຈຘານະກາຎຄຸ ຉໞຄ,
ປຍັ ຎະກຌັ ເນໟແຈໟຎະຖິຓາຌ ຖະ ຌຸ ຌະຑາຍ ໃີຽໝາະຘຓ຺ ຉາຓຈິ ນັຌຽຎຌຸ ບຸຈຘານະກາ ຖະ ັຌຘະແໝ.
ກາຌຘໟາຄຉໄັຄປຄຄາຌຎຄຸ ຉຄໞ ຽືບໃ ຄຎ່າຂບຄຈຄ຺ ຉໟບຄແຈຂໟ ບະຌງຸ າຈຌາຂະໜຄກາຌກະຘິກາ
ຖະ ຎ່າແຓໟ, ຘາຖັຍກາຌຘໟາຄຉໄັຄປຄຄາຌຎຄຸ ຉຄໞ ຽືໃບຄຎ່າຂບຄຈຄ຺ ຆະຌິຈຽໃີ ຎຸຌດາຌໄັຌ ງຄັ ຉໟບຄແຈຂໟ ບະຌງຸ າຈຌາ
ຂະໜຄກາຌຘາາຖະຌະຘຸກ ຖະ ຉບໟ ຄຎະຉຍິ ັຈຉາຓກຈ຺ ໝາງທາໞ ຈໟທງບຈຸ ຘານະກາຎຸຄຉໞຄ.
ຓາຈຉາ 98 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຘຄ່ົ຺ ບບກ ແຓ,ໟ ຏະຖຈິ ຉະຑັຌແຓ,ໟ ຑັຌແຓໟ ຖະ ຽບໃື ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺
ຖຈັ ຘຄົ຺່ ຽຘຓີ ກາຌຘ຺ຄ່ົ ບບກ ຏະຖຈິ ຉະຑັຌແຓໟຘາຽຖຈັ ປຍູ ຈງຓຌໞ ຂະໜຄກາຌບຸຈຘານະ
ກາ ຖະ ກາຌາໟ ຘ຺ຓ຺ຍກັຍຂະໜຄກາຌກະຘກິ າ ຖະ ຎ່າແຓໟ ຖະ ຂະໜຄກາຌກາຌຽຄິຌ ກາຌ຺ຈຍຌັ ຆຏີ ະ
ຖິຈຉະຑັຌແຓໟ ຽຑໃືບຘ຺ຄ່ົ ບບກ.
ກາຌຘຄ຺່ົ ບບກ ຽໃບື ຄຎາ່ ຂບຄຈ຺ຄ ບະຌຸງາຈເນໟຘະຽຑາະຉໞຆະຌຈິ ຍໃີ ຘ່ໍ າຓາຈຎຄຸ ຉໞຄດູ່ຑາງເຌ
ຖະ ຆະຌິຈຍໃີ ໍນ່ ທຄນາໟ ຓ ຈງເນຂໟ ະໜຄກາຌກະຘິກາ ຖະ ຎາ່ ແຓໟ ຘ຺ຓຍ຺ ກຍັ ຂະໜຄກາຌຘາາຖະຌະຘຸກ
ຖະ ຂະໜຄກາຌບືໃຌ ໃີກໞຼທຂໟບຄ ກາຌ຺ຈຍຌັ ຆີຆະຌິຈຽໃືບຄຎ່າຂບຄຈ຺ຄໃີບະຌຸງາຈຘົ່ຄ຺ ບບກ.
ກາຌຘຄ຺່ົ ບບກ ແຓໟ, ຏະຖຈິ ຉະຑັຌແຓ,ໟ ຑຌັ ແຓໟ ຖະ ຽໃືບຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺ ຉໟບຄຎະຉຍິ ັຈຉາຓກ຺ຈ
ໝາງ, ຘ຺ຌິຘັຌງາ ຖະ ຘັຌງາຘາກຌ຺ ໃີ ຘຎຎ ຖາທ ຽຎຸຌຑາີ.
ຖັຈ ຍໍບ່ ະຌງຸ າຈເນໟຘ່ົ຺ຄບບກ ແຓໟໞບຌ, ແຓຉໟ ີຉຍັ , ແຓໟຽຖໃືບງ, ປາກແຓໟ ນືົ ຽນຄາໄ຺ ແຓໟ, ຉແຓ,ໟ
ຎຈູ ແຓໟ, ຄໞາແຓໟ ຖະ ແຓໟດືຌຉໄ຺ຌ ນືົ ແຓໟຎະຈຍັ ຂໃີ ຸຈໄ຺ຌາກຎ່າາຓະຆາຈ ຖທຓັຄຊາໞ ຌຈາ ຌໃີ າເຆໟທັຈຊຸຈິຍ
າກຎ່າາຓະຆາຈ.
ຓາຈຉາ 99 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຌາຽຂາໄ຺ ຖະ ຘຄ່ົ຺ ຏາໞ ຌ ແຓ,ໟ ຏະຖຈິ ຉະຑຌັ ແຓ,ໟ ຑຌັ ແຓໟ ຖະ ຽບໃື ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺
ຖັຈ ບະຌຸງາຈຌາຽຂາໄ຺ ແຓໟ, ຑັຌແຓໟ ຖະ ຽໃືບຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺ ຽຑໃບື ຉບຍຘະໜບຄທາຓຉບໟ ຄກາຌ
ເຌກາຌຏະຖິຈດູຑ່ າງເຌ ຈໟທງຌະງຍາງງກ຺ ຽທັຌໄ ນົື ນຈຸົ ຏໞບຌ ຑາຘີ, ບາກບຌ ຉາຓກ຺ຈໝາງ ຉໞຉໟບຄແຈປໟ ຍັ
ບະຌງຸ າຈ ດາ່ ຄຊກື ຉໟບຄ ຖະ ຓີເຍດືຸ້ຄດືຌນົໞຄໃີຓາາກຎະຽຈຉ຺ໄຌາຄ.
ກາຌຌາຽຂ຺າໄ ຑັຌແຓໟ ຖະ ຽໃືບຄຎ່າຂບຄຈ຺ຄຌໄັຌ ຉບໟ ຄຏາໞ ຌກາຌກທຈກາ ຂບຄຽ຺ໄາໜໟາໃກີ ັກ
ກຌັ ຑຈື ຉາຓໃແີ ຈໟກາຌຈ຺ ແທໟເຌກ຺ຈໝາງທໞາຈທໟ ງກາຌຎບ້ ຄກັຌ ຖະ ກາຌກັກກັຌຑຈື ຖະ ຽາ຺ໄ ໜາໟ ໃບີ ໃືຌໃີ
ກຼໞ ທ ຂບໟ ຄ.
36
ກາຌຌາຽຂໄ຺າ ຖະ ຘ່ົຄ຺ ຏໞາຌ ແຓໟ, ຑັຌແຓໟ, ຑັຌຑືຈ, ຏະຖິຈຉະຑັຌແຓໟ ຖະ ຽືບໃ ຄຎາ່ ຂບຄຈ຺ຄ
ຉໟບຄຎະຉິຍຈັ ຉາຓກ຺ຈໝາງ, ຘ຺ຌິຘຌັ ງາ ຖະ ຘັຌງາຘາກ຺ຌ ໃີ ຘຎຎ ຖາທ ຽຎຌຸ ຑາີ.
ຓາຈຉາ 100 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌາໜາໞ ງຽບືໃ ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺
ກາຌາໜາໞ ງຽືບໃ ຄຎາ່ ຂບຄຈ຺ຄ ຖທຓຄັ ຑືຈຽຎຸຌດາ ຍໃີ ່ໍດເູ່ ຌຍຌັ ຆີ I ດູ່ຑາງເຌ ຖະ
ຉາໞ ຄ ຎະຽຈ ຉໟບຄແຈຂໟ ບະຌຸງາຈຌາຂະໜຄກາຌບຸຈຘານະກາ ຖະ ກາຌາໟ ຖະ ຂະໜຄກາຌບືໃຌໃີ
ກຼໞ ທຂໟບຄ ຖະ ຉໟບຄຎະຉຍິ ັຈຉາຓກຈ຺ ໝາງ, ຘ຺ຌຘິ ັຌງາ ຖະ ຘັຌງາຘາກ຺ຌ ີໃ ຘຎຎ ຖາທ ຽຎຸຌຑາ.ີ
ຓາຈຉາ 101 (ເໝ)ໞ ກາຌາໜາໞ ງຏະຖຈິ ຉະຑຌັ ແຓໟ
ກາຌາໜາໞ ງຏະຖິຈຉະຑັຌແຓໟຸກຆະຌຈິ ດຑູ່ າງເຌ ຖະ ຉໞາຄຎະຽຈ ຉໟບຄແຈຂໟ ບະຌງຸ າຈ
ຌາຂະໜຄກາຌບຸຈຘານະກາ ຖະ ກາຌາໟ ຖະ ແຈໟປຍັ ກາຌດຸືຄ້ ດືຌນຄໞົ ໃີຓາຂບຄແຓໟ າກຂະໜຄກາຌກະຘິ
ກາ ຖະ ຎ່າແຓໟ ຖະ ຉໟບຄຎະຉິຍຈັ ຉາຓກ຺ຈໝາງ, ຘ຺ຌຘິ ັຌງາ ຖະ ຘັຌງາຘາກຌ຺ ໃີ ຘຎຎ ຖາທ ຽຎຸຌຑາີ.
ຓາຈຉາ 102 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌບໞ ຄຼໞ ທາຓະຆາຈ
ຖຈັ ຘ຺່ົຄຽຘີຓ ຍກຸ ຺ຌ, ບຍ຺ທ, ຌຉິ ິຍກຸ ຺ຌ ນົື ກາຌັຈຉັໄຄ ຈາຽຌຌີ ຖຸ ະກິຈ
ກາຌໞບຄຼໞ ທາຓະຆາຈ ເຌຽຂຈິທັຈຘທງຄາຓ, ຆີທະຌາໂຑັຌ ເຌຽຂຈ ຎາ່ ຎບ້ ຄກັຌ, ຎ່າຘະນຄທຌ ຖະ ຎ່າ
ຏະຖິຈ ຉາຓີໃແຈໟັຈຘັຌເນໟ ຖະ ຍ່ໍຘົຄ຺່ ຏ຺ຌກະຍ຺ ບັຌຍໍ່ຈີຉ່ໍຘໃິຄທຈຖໟບຓ. ຏູໟແຈໟປຍັ ບະຌງຸ າຈ ຉໟບຄແຈໟຎະຉິຍຈັ
ຑັຌະາໞ ງໞາຍຖິ ກາຌຈໟາຌຖະຍຍ຺ ຌິຽທຈຎາ່ ແຓໟ ຉາຓກ຺ຈໝາງ.
ຓາຈຉາ 103 (ເໝ)ໞ ກາຌາໟ ຂາງ ກາກຍບຌຎາ່ ແຓໟ
ກາຌໟາ ຂາງ ກາກຍບຌຎາ່ ແຓໟ ຓໞຌ ກາຌາໞ ງາໞ ຉບຍຌຂບຄ ຌິຉຍິ ກຸ ຺ຌ ຖະ ກາຌ
ຈັ ຉຄໄັ ເນໟກໞຏູໟ ໟຸຓບຄ, ຎູກຎຸກປກັ ຘາ ຖະ ຑັຈະຌາຎ່າແຓໟ ຍເ່ໍ ນໟຊືກາຖາງ ຽຑືບໃ ຈູຈຆັຍຽບ຺າາຈບາງ
ກາກຍຌກິ ຈງແຈໟປັຍກາຌດຸ້ືຄດືຌາກບຄ຺ ກາຌຘາກ຺ຌໃີກໞຼທຂໟບຄ.
ຖັຈ ກາຌ຺ຈຌະງຍາງ, ງຸຈະຘາຈ ຖະ ກ຺ຈໝາງ ຽຑືໃບຘ່ຄົ຺ ຽຘີຓ ຖະ ຓໟຸ ບຄທຼກຄາຌາໟ
ຂາງ ກາກຍບຌຎ່າແຓໟ ເນໟຘບຈໞບຄກຍັ ຘ຺ຌຘິ ັຌງາ ຖະ ຘັຌງາຘາກຌ຺ ໃີ ຘຎຎ ຖາທ ຽຎຌຸ ຑາ.ີ
ຖັຈ ຘ຺່ົຄຽຘຓີ ຍກຸ ຌ຺ , ຌຉິ ຍິ ຸກ຺ຌ ນືົ ກາຌັຈຉັໄຄ ຈາຽຌີຌຖຸ ະກິຈໟາ ຂາງ ກາກຍບຌ
ຎາ່ ແຓໟ ຑາງເຉໟກ຺ຌແກຉະນົາຈາໟ ຂາງ ກາກຍບຌຘາກ຺ຌ ຍ຺ຌຑໄືຌຊາຌກາຌຽນັຌຈີາກຂະໜຄກາຌກະຘກິ າ
ຖະ ຎາ່ ແຓໟ ຖະ ແຈປໟ ັຍະຍຼຌທິຘານະກິຈາກຂະໜຄກາຌີໃກໞຼທຂໟບຄ ຉາຓໃີແຈໟກາຌ຺ຈແທໟເຌຓາຈຉາ
104 ຂບຄກ຺ຈ ໝາງຘະຍັຍຌ.ີໄ
37
ໝທຈີ 2
ກາຌຈາຽຌຌີ , ະ ຖະ ງກ຺ ຽຖກີ ຖຸ ະກຈິ ກຼໞ ທກຍັ ຎາ່ ແຓໟ
ຓາຈຉາ 104 (ເໝ)ໞ ກາຌຈາຽຌຌີ ຖຸ ະກຈິ ກຼໞ ທກຍັ ຎາ່ ແຓໟ
ຍກຸ ຺ຌ, ຌິຉຍິ ກຸ ຌ຺ ນືົ ກາຌັຈຉຄໄັ ໃີຓີ ຸຈຎະຘ຺ຄຈາຽຌີຌຸຖະກິຈກໞຼທກຍັ ຎ່າແຓໟ ເນໟງໃຌື
າປບໟ ຄຂບະຌຸງາຈຌານໟບຄກາຌຍຖິກາຌກາຌຖ຺ຄຶຌຎະຉຈູ ຼທ ຉາຓໃີແຈໟກາຌ຺ຈແທໟເຌກ຺ຈໝາງທາໞ ຈທໟ ງກາຌຘົ່ຄ຺
ຽຘີຓກາຌຖ຺ຄຌຶ ນືົ ຂະໜຄກາຌບຈຸ ຘານະກາ ຖະ ກາຌາໟ ຉາຓີໃແຈກໟ າຌ຺ຈແທໟເຌກ຺ຈໝາງທາໞ ຈທໟ ງທຘິ ານະ
ກຈິ ຖະ ຉໟບຄແຈໟຂບະຌງຸ າຈາຄຈໟາຌທິຆາກາຌຌາຂະໜຄກາຌກະຘກິ າ ຖະ ຎາ່ ແຓໟ ຈງຘຓ຺ ຺ຍກຍັ ຂະໜຄ
ກາຌບືໃຌກໃີ ໞຼທຂໟບຄ.
ຂະໜຄກາຌກະຘິກາ ຖະ ຎາ່ ແຓໟ ຉໟບຄຑິາຖະຌາເນໟາຽນຌັ ຉາຓກາຌຈ຺ ຽທຖາ ແໃີ ຈໟກາຌຈ຺
ແທໟເຌກ຺ຈໝາງີໃກຼໞ ທຂບໟ ຄ.
ຓາຈຉາ 105 (ເໝ)ໞ ຽຄບືໃ ຌແຂເຌກາຌຈາຽຌຌີ ຖຸ ະກຈິ ກຼໞ ທກຍັ ຎາ່ ແຓໟ
ກາຌຈາຽຌີຌຸຖະກຈິ ກໞຼທກັຍຎາ່ ແຓໟ ຉໟບຄຓີຽຄໃືບຌແຂຉໄ຺ຌຉ ຈົັ່ຄຌໄີ:
1. ຌຶ , ຘາຌັກຄາຌ ນົື ຘໃິຄຎຸກຘໟາຄ, ທັຈຊູຎະກບຌ ຖະ ຑານະຌະປັຍເຆໟ ີໃຊກື ຉບໟ ຄ
ຉາຓຓາຈຉະຊາຌຽຉກັ ຌິກ;
2. ຌກັ ທິຆາກາຌີໃຓຎີ ະຘຍ຺ ກາຌ ຖະ ທຆິ າຘະຽຑາະ ໃີກຼໞ ທຂໟບຄກັຍຸຖະກຈິ ຂບຄຉ຺ຌ;
3. ຍຈ຺ ທິຑາກຽຘຈຊະກິຈ-ຽຉັກຌິກ;
4. ຽຄໃບື ຌແຂບືຌໃ ີໃາຽຎຌຸ .
ຓາຈຉາ 106 (ເໝ)ໞ ກາຌະຈາຽຌຌີ ຸຖະກຈິ ກຼໞ ທກຍັ ຎາ່ ແຓໟ
ກາຌຈາຽຌຌີ ຖຸ ະກຈິ ກຼໞ ທກຍັ ຎາ່ ແຓໟ ະຊກື ະເຌກຖະຌີ ຈົຄັ່ ຌ:ໄີ
1. ຉາຓກາຌຘະຽໜີຂບຄ ຏຈູໟ າຽຌຌີ ຸຖະກິຈ;
2. ຉາຓກາຌຘັົ່ຄະ ຂບຄບ຺ຄກາຌຓໟຸ ບຄທຼກຄາຌຎ່າແຓໟ ຖະ ີໃຈຌິ ຎາ່ ແຓໟ ຽຑໃືບກທຈ
ກາຈທໟ ງຽນຈຏຌ຺ ຈົ່ັຄຌ:ີໄ
- ຈາຽຌຌີ ຖຸ ະກຈິ ຍແ່ໍ ຎຉາຓຸຈຎະຘ຺ຄ ຖະ ຽຎາູື້ ໝາງ ໃແີ ຈໟປັຍບະຌງຸ າຈ;
- ຈາຽຌີຌຸຖະກຈິ ຍ່ໍຊືກຉໟບຄ ຘບຈໞບຄກຍັ ກຈ຺ ໝາງີກໃ ໞຼທຂໟບຄ;
- ຘໟາຄຏ຺ຌຽຘງນາງ ຉໍ່ ຽຘຈຊະກິຈ-ຘັຄ຺ຓ ຖະ ຘຄໃິ ທຈຖບໟ ຓ;
- ຍໍ່ຈາຽຌຌີ ຸຖະກຈິ ຉໍ່ຽຌບໃື ຄ ຽຎຸຌຽທຖາ ຘບຄຎ.ີ
ກາຌະກາຌຈາຽຌີຌຖຸ ະກິຈ ຉບໟ ຄຓກີ າຌຈ຺ ຽທຖາບັຌຌໞຌບຌ ຽຑືບໃ ຆບກນາທິ ີ ກແໟ ຂ ນົື
ຎຸຍຎຸຄ ເນໟ ຌື ຘໞຘູ ະຑາຍຎູກກະຉ.ິ ຊາໟ ຏຈໟູ າຽຌີຌຖຸ ະກິຈ ນາກຍ່ໍ ກໟແຂ ນືົ ຎຸຍຎຸຄ ເນຊໟ ືກຉບໟ ຄຉາຓກາຌໟຄ
ຽຉືບຌ ຘບຄຄໄັ , ຄັໄ ຖະ ຘາຓຘິຍທັຌ, ຂະໜຄກາຌກະຘິກາ ຖະ ຎ່າແຓໟ ະຘົັ່ຄະາຄຈໟາຌທິຆາກາຌ ຺ຌກທໞາ
ຏໟຈູ າຽຌີຌຸຖະກິຈກໟແຂ ນົື ຎຸຍຎຸຄ ຉາຓກາຌໟຄຽຉບື ຌ ຖະ ຄໟ ເນບໟ ຺ຄກາຌີໃບະຌຸງາຈ ຖະ ບບກເຍ
ະຍຼຌທິຘານະກິຈ ປຍັ ຆາຍ.
38
ຓາຈຉາ 107 (ເໝ)ໞ ກາຌງກ຺ ຽຖກີ ກາຌຈາຽຌຌີ ຖຸ ະກຈິ ກຼໞ ທກຍັ ຎາ່ ແຓໟ
ກາຌຈາຽຌຌີ ຸຖະກຈິ ກຼໞ ທກຍັ ຎາ່ ແຓໟ ະຊືກງກ຺ ຽຖີກ ເຌກຖະຌີ ຈົຄ່ັ ຌ:ໄີ
1. ຏໟຈູ າຽຌີຌຸຖະກິຈ ຘະຽໜີ ຂງກ຺ ຽຖີກ ຈງຓີຽນຈຏຌ຺ ຑຼຄຑ;
2. ບຄ຺ ກາຌຓໟຸ ບຄທຼກຄາຌຎ່າແຓໟ ຖະ ໃີຈິຌຎ່າແຓໟ ຘົຄ່ັ ເນງໟ ຺ກຽຖກີ ຈທໟ ງຽນຈຏ຺ຌ
ຈົ່ັຄຌ:ີໄ
- ຏຎູໟ ະກບຍກາຌຖະຽຓີຈ ກຈ຺ ໝາງ, ຖະຍຼຍກາຌ ກຼໞ ທກຍັ ຎ່າແຓໟ ຖະ ຘາໟ ຄຏ຺ຌຽຘງ
ນາງດ່າຄນົທຄນາົ ງ ຉ່ໍຽຘຈຊະກຈິ -ຘັຄ຺ຓ ຖະ ຘໃິຄທຈຖໟບຓ;
- ຏູໟຎະກບຍກາຌ ຊກື ຘຄ່ັົ ະ ຽຊິຄຘບຄໄັຄຉິຈຉ່ກໍ ັຌ ຈງຍ່ໍຓກີ າຌກໟແຂ ນືົ ຎຍຸ ຎຄຸ ;
- ຘາຌຉັຈຘີຌ ຊບຌເຍບະຌງຸ າຈ ນົື ເນໟຖ຺ໄຓຖະຖາງ;
- ຍ່ໍຈາຽຌີຌຖຸ ະກິຈຑາງນັຄົ ແຈໟປັຍບະຌຸງາຈ ຽຎຌຸ ຽທຖາ ຘບຄຎີ.
ຓາຈຉາ 108 (ເໝ)ໞ ກາຌຘະຽໜີ ຉກໍ່ າຌະ ນົື ກາຌງກ຺ ຽຖກີ ກາຌຈາຽຌຌີ ຖຸ ະກຈິ ກຼໞ ທກຍັ ຎາ່ ແຓໟ
ຍຸກ຺ຌ ນົື ຌິຉິຍຸກ຺ຌ ີຊໃ ືກະ ນືົ ງ຺ກຽຖີກ ຉາຓີໃແຈໟກາຌຈ຺ ແທໟເຌຓາຈຉາ 106 ຖະ
107 ຂບຄກ຺ຈໝາງຘະຍັຍຌີໄ ຘາຓາຈຘະຽໜີ ຉ່ບໍ ຺ຄກາຌຂັໄຌຽິຄຂບຄບຄ຺ ກາຌີໃ ະ ນົື ງ຺ກຽຖີກ ຽຑືໃບຑິາຖະຌາ
ຌື ຑາງເຌຽທຖາ ຆາທທຌັ ກໞຼທກຍັ ກາຌ ະ ນືົ ງກ຺ ຽຖກີ ຈັ່ຄົ ກໞາທ ຊໟານາກຑິຘູຈແຈທໟ າໞ ຉ຺ຌຎະຉິຍຈັ ຊືກຉບໟ ຄ
ຉາຓກ຺ຈໝາງກີໃ ໞຼທຂບໟ ຄຖໟທ.
ຑາກີ VII
ຂບຍຽຂຈກາຌຎກູ ຎກຸ ປກັ ຘາ ຖະ ກາຌຑຈັ ະຌາ ຎາ່ ແຓໟ ຖະ ຈໃີ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ
ໝທຈີ 1
ຂບຍຽຂຈກາຌຎກູ ຎຸກປກັ ຘາ ຖະ ກາຌຑຈັ ະຌາ ຎາ່ ແຓໟ ຖະ ຈີໃ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ ຂັຌໄ ຘຌູ ກາຄ
ຓາຈຉາ 109 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ຎາ່ ແຓໟ ຖະ ຈໃີ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ ຂຌໄັ ຘຌູ ກາຄຎກູ ຎກຸ ປກັ ຘາ ຖະ ຑຈັ ະຌາ
ກະຆທຄກະຘິກາ ຖະ ຎາ່ ແຓໟ ຘ຺ຓຍ຺ ກຍັ ກະຆທຄບຌໃື ໃີກໞຼທຂໟບຄ ຽຎຸຌຉໄ຺ຌ ກະຆທຄຆຍັ ຑະ
ງາກບຌາຓະຆາຈ ຖະ ຘໃິຄທຈຖບໟ ຓ, ກະຆທຄບຈຸ ຘານະກາ ຖະ ກາຌາໟ , ກະຆທຄຑະຖັຄຄາຌ ຖະ ຍໍ່ປໞ,
ກະຆທຄງາິກາຌ ຖະ ຂ຺ຌຘົ຺ຄ່ , ກະຆທຄຏຌກາຌ ຖະ ກາຌຖ຺ຄຌຶ , ກະຆທຄຎ້ບຄກັຌຎະຽຈ, ກະຆທຄຊະ
ນົຄຂາໞ ທ, ທັຈະຌະາ ຖະ ບໞ ຄຼໞ ທ ຎູກຎຸກປກັ ຘາ ຖະ ຑຈັ ະຌາ ຎ່າແຓໟ ຖະ ີໃຈຌິ ຎ່າແຓໟ ຍຍງືຌງ຺ຄ
ຉາຓຏຌຑຈັ ະຌາຽຘຈຊະກິຈ-ຘັຄ຺ຓນໞຄຆາຈ, ຏຌຓໞຍ຺ຈັຈຘັຌີໃຈິຌນຄໞ ຆາຈ, ງຸຈະຘາຈຎາ່ ແຓໟ ຖະ
ງຸຈະຘາຈຓໟຸ ບຄຘິໃຄທຈຖບໟ ຓ.
39
ຓາຈຉາ 110 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌປຍັ ປບຄຂບຍຽຂຈ ຎາ່ ແຓໟ ຖະ ຈໃີ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ ຂຌໄັ ຘຌູ ກາຄຎກູ ຎກຸ ປກັ ຘາ
ຖະ ຑຈັ ະຌາ
ຎ່າຎ້ບຄກັຌນຄໞ ຆາຈ, ຎາ່ ຘະນຄທຌນຄໞ ຆາຈ ຖະ ຎາ່ ຏະຖິຈ ຓໞຌ ຖັຈຊະຍາຌ ຽຎຌຸ ຏູໟ
ປັຍປບຄ ຉາຓກາຌຘະຽໜຂີ ບຄກະຆທຄກະຘກິ າ ຖະ ຎາ່ ແຓໟ ຈງຽຎຸຌຽບກະຑາຍກຍັ ກະຆທຄຆຍັ ຑະງາກບຌາ
ຓະ ຆາຈ ຖະ ຘິໃຄທຈຖໟບຓ ຖະ ບຄ຺ ກາຌຎູກບຄໟບຄຊໃິຌ.
ໝທຈີ 2
ຂບຍຽຂຈກາຌຎກູ ຎກຸ ປກັ ຘາ ຖະ ກາຌຑຈັ ະຌາ ຎາ່ ແຓໟ ຖະ ຈໃີ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ ຂຌັໄ ບໟ ຄຊໃິຌ
ຓາຈຉາ 111 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຓບຍຎາ່ ແຓໟ ຖະ ຈໃີ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ ເນບໟ ຄ຺ ກາຌຎກູ ບຄບໟ ຄຊຌໃິ
ຑາງນຄັົ ີໃແຈໟັຈຘັຌ, ຍຄໞ ຎະຽຑຈ ຖະ ກາຌ຺ຈຂບຍຽຂຈຎ່າແຓໟ ຖະ ີໃຈິຌຎາ່ ແຓໟຖໟທ
ຖັຈຊະຍາຌ ຓບຍເນໟບຄ຺ ກາຌຎູກບຄ ຂໄັຌຂທຄ, ຂັໄຌຽຓືບຄ ຖະ ຍໟາຌ ຽຎຸຌຏໟູຸໟຓບຄ, ກທຈກາ, ຎູກຎກຸ ປັກ
ຘາ, ຑຈັ ະຌາ ຖະ ຌາເຆໟ ຉາຓກຈ຺ ໝາງດາ່ ຄຽຂໄຓັ ຄທຈ.
ເຌກຖະຌີ ໃີຽຂຈຎາ່ ແຓໟ ຖະ ີໃຈິຌຎາ່ ແຓໟ ນາກກທຓຽບາ຺ ນາົ ງຂທຄ ເນໟບ຺ຄກາຌຎູກບຄ
ຂຌໄັ ຂທຄີໃກຼໞ ທຂບໟ ຄ ຎະຘາຌຘຓ຺ ຍ຺ ກັຌເຌກາຌ ຸຓໟ ບຄ, ກທຈກາ, ຎູກຎຸກປກັ ຘາ, ຑຈັ ະຌາ ຖະ ຌາເຆໟ
ຉາຓຂບຍຽຂຈກາຌຎູກບຄຂບຄຉ຺ຌ ຖະ ຎະຉິຍັຈຉາຓຏຌັຈຘັຌແໃີ ຈໟກາຌຈ຺ ແທໟ.
ຓາຈຉາ 112 ຎາ່ ແຓໟ ຖະ ຈໃີ ຌິ ຎາ່ ແຓຂໟ ຌໄັ ຂທຄ ຎກູ ຎກຸ ປກັ ຘາ ຖະ ຑຈັ ະຌາ
ບຄ຺ ກາຌຎູກບຄຂັໄຌຂທຄ ຓບຍຽຌໄບື ີຎໃ ່າແຓໟ ຖະ ໃີຈິຌຎາ່ ແຓໟ ເນຍໟ ັຌຈາຂະໜຄກາຌຘາງຉຄັໄ
ຽຎຸຌຏໟູ ຸໟຓບຄ, ຎກູ ຎຸກປັກຘາ, ຑຈັ ະຌາ ຖະ ຌາເຆໟ ຉາຓຂບຍຽຂຈກາຌຎູກບຄຂບຄຉ຺ຌ.
ຓາຈຉາ 113 ຎາ່ ແຓໟ ຖະ ຈີໃ ຌິ ຎາ່ ແຓຂໟ ຌໄັ ຽຓບື ຄ ຎກູ ຎກຸ ປກັ ຘາ ຖະ ຑຈັ ະຌາ
ບ຺ຄກາຌຎູກບຄຂຌັໄ ຂທຄ ຓບຍຽຌືບໄ ີໃຎ່າແຓໟ ຖະ ໃີຈຌິ ຎ່າແຓໟ ເນໟບຄ຺ ກາຌຎູກບຄຂໄຌັ ຽຓືບຄ
ຖະ ຍຌັ ຈາຂະໜຄກາຌ ຉາຓໃີແຈໟກາຌ຺ຈແທໟເຌຓາຈຉາ 111 ຂບຄກຈ຺ ໝາງຘະຍັຍຌີໄ ຽຎຸຌຏໟູຸໟຓບຄ, ຎກູ
ຎກຸ ປກັ ຘາ, ຑຈັ ະຌາ ຖະ ຌາເຆໟ ຉາຓຂບຍຽຂຈກາຌຎູກບຄຂບຄຉ຺ຌ.
ເຌກຖະຌີຽໃີ ຂຈຎ່າແຓໟ ຖະ ີໃຈຌິ ຎາ່ ແຓໟ ນາກກທຓຽບ຺ານົາງ ຽຓບື ຄ, ຽຈຘະຍາຌ, ຌະບຌ ເນໟບ຺ຄ
ກາຌຎູກບຄຂັຌໄ ຽຓືບຄໃີກໞຼທຂບໟ ຄ ຎະຘາຌຘ຺ຓຍ຺ ກຌັ ເຌກາຌ ຸຓໟ ບຄ, ກທຈກາ, ຎກູ ຎຸກປກັ ຘາ, ຑຈັ ະຌາ
ຖະ ຌາເຆໟ ຉາຓຂບຍຽຂຈກາຌຎກູ ບຄຂບຄຉຌ຺ ຖະ ຎະຉຍິ ຈັ ຉາຓໃແີ ຈໟກາຌ຺ຈແທໟເຌຏຌຓໞຍຈ຺ ັຈຘັຌໃີ
ຈຌິ .
ຓາຈຉາ 114 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ຎາ່ ແຓໟ ຖະ ຈໃີ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ ຂຌໄັ ຍາໟ ຌຎູກຎກຸ ປກັ ຘາ ຖະ ຑຈັ ະຌາ
ບ຺ຄກາຌຎູກບຄຂໄັຌຽຓືບຄ ຓບຍຽຌໄືບີໃຎາ່ ແຓໟ ຖະ ີໃຈຌິ ຎ່າແຓໟ ເນບໟ ຺ຄກາຌຎກູ ບຄຍໟາຌ
ຸຓໟ ບຄ, ກທຈກາ, ຎກູ ຎຸກປກັ ຘາ, ຑັຈະຌາ ຖະ ຌາເຆໟ ຉາຓຏຌໟຸຓບຄຎ່າແຓໟຂໄັຌຍໟາຌ ີແໃ ຈໟກາຌ຺ຈແທໟ
ເຌຓາຈຉາ 39 ຂບຄກຈ຺ ໝາງຘະຍຍັ ຌໄີ.
40
ຘາຖຍັ ຎ່າແຓໟເຌຂບຍຽຂຈຂັຌໄ ຍາໟ ຌປັຍຏຈິ ຆບຍຌໄັຌ ບາຈັຈຍຄໞ ບບກຽຎຌຸ ຘາຓ ຎະຽຑຈ
ຎາ່ ແຓໟ ື ຎາ່ ຎ້ບຄກັຌ ຖທຓຓີ ຎາ່ ງບຈຌາ້ , ຎາ່ ຓຌ້າ, ຎາ່ ຓາຄ; ຎາ່ ຘະນຄທຌ ຖທຓຓີ ຎາ່ ຘກັ ຘິຈ, ຎາ່ ຆາໟ
ຖະ ຎ່າຆຓ຺ ເຆຂໟ ບຄຍາໟ ຌ. ຌບກາກຌັໄຌ ງັຄຓີຽຂຈຈໃີ ຌິ ຽຎູ່ົາທາໞ ຄ ີໃແຈໟກາຌ຺ຈຽຎຌຸ ຽຂຈຏະຖິຈ.
ຓາຈຉາ 115 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌປຍັ ປບຄ ຂບຍຽຂຈຎາ່ ແຓໟ ຖະ ຈໃີ ຌິ ຎາ່ ແຓຂໟ ຌັໄ ບໟ ຄຊຌໃິ ຎກູ ຎກຸ ປກັ ຘາ
ຖະ ຑຈັ ະຌາ
ກາຌປຍັ ປບຄ ຂບຍຽຂຈຎາ່ ແຓໟ ຖະ ີໃຈຌິ ຎ່າແຓໟຂັຌໄ ໟບຄຊໃິຌ ຎູກຎກຸ ປັກຘາ ຖະ ຑຈັ
ະຌາ ເນໟຎະຉິຍຈັ ຈ່ຄັົ ຌີໄ:
1. ຎາ່ ຎບ້ ຄກຌັ ຖະ ຎາ່ ຘະນຄທຌ ຖະຈຍັ ຂທຄ ຓໞຌ ກະຆທຄກະຘິກາ ຖະ ຎາ່ ແຓໟ
ຽຎຸຌຏປໟູ ັຍປບຄ ຉາຓກາຌຘະຽໜີຂບຄຑະຌກກະຘິກາ ຖະ ຎາ່ ແຓໟ ຂທຄ, ຌະບຌນົທຄ ຈງຽຎຸຌຽບກະຑາຍ
ກຍັ ຑະຌກຆຍັ ຑະງາກບຌາຓະຆາຈ ຖະ ຘິຄໃ ທຈຖບໟ ຓ ຂທຄ, ຌະບຌນທົ ຄ;
2. ຎ່າຎ້ບຄກັຌ ຖະ ຎາ່ ຘະນຄທຌ ຖະຈຍັ ຽຓບື ຄ ຓຌໞ ຽໄ຺າຂທຄ, ຽາໄ຺ ບຄຌະບຌ
ນທົ ຄ ຽຎຌຸ ຏປູໟ ັຍປບຄ ຉາຓກາຌຘະຽໜຂີ ບຄນບໟ ຄກາຌກະຘິກາ ຖະ ຎາ່ ແຓໟ ຽຓບື ຄ, ຽຈຘະຍາຌ, ຌະບຌ ຈງ
ຽຎຸຌຽບກະຑາຍກຍັ ນບໟ ຄກາຌຆຍັ ຑະງາກບຌາຓະຆາຈ ຖະ ຘໃິຄທຈຖບໟ ຓ ຽຓບື ຄ, ຽຈຘະຍາຌ, ຌະບຌ;
3. ຎາ່ ຎ້ບຄກຌັ ຖະ ຎາ່ ຘະນຄທຌ ຖະຈັຍຍາໟ ຌ ຓຌໞ ຽໄ຺າຽຓືບຄ, ນທ຺ ໜໟາຽຈຘະຍາຌ,
ຽໄ຺າຌະບຌ ຽຎຌຸ ຏູປໟ ັຍປບຄ ຉາຓກາຌຘະຽໜີຂບຄນບໟ ຄກາຌກະຘກິ າ ຖະ ຎາ່ ແຓໟຽຓບື ຄ, ຽຈຘະຍາຌ, ຌະບຌ
ຈງຽຎຸຌຽບກະຑາຍກຍັ ນບໟ ຄກາຌຆັຍຑະງາກບຌາຓະຆາຈ ຖະ ຘຄິໃ ທຈຖໟບຓ ຽຓບື ຄ, ຽຈຘະຍາຌ, ຌະບຌ
ຖະ ບຄ຺ ກາຌຎູກບຄຍໟາຌ.
ໝທຈີ 3
ຏຎູໟ ກູ ຎກຸ ປກັ ຘາ ຖະ ຑຈັ ະຌາ ຎາ່ ແຓໟ ຖະ ຈີໃ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ
ຓາຈຉາ 116 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຓບຍ ຎາ່ ແຓໟ ຖະ ຈໃີ ິຌຎາ່ ແຓໟ
ຑາງນົັຄ ໃີແຈໟັຈຘັຌ, ຍໞຄຎະຽຑຈ ຖະ ກາຌ຺ຈຂບຍຽຂຈຎ່າແຓໟ ຖະ ໃຈີ ິຌຎ່າແຓໟ
ຖໟທ ຖັຈຓບຍເນໟ ຍຸກ຺ຌ, ບຍ຺ທ, ຌິຉິຍຸກ຺ຌ ນົື ກາຌັຈຉັໄຄ ຽຎຸຌຏູໟໟຸຓບຄ.
ຓາຈຉາ 117 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ຏຎູໟ ກູ ຎກຸ ປກັ ຘາ ຖະ ຑັຈະຌາ ຎາ່ ແຓໟ ຖະ ໃີຈຌິ ຎາ່ ແຓໟ
ຏຎູໟ ກູ ຎກຸ ປັກຘາ ຖະ ຑັຈະຌາ ຎ່າແຓໟ ຖະ ຈໃີ ິຌຎ່າແຓໟ ຓໞຌ ຍກຸ ຺ຌ, ບຍທ຺ ຖະ
ຌິຉິຍກຸ ຌ຺ ຆໃຄຶ ຖັຈແຈຓໟ ບຍໝາງເນໟຉາຓກຈ຺ ໝາງ.
ຏູໟຎູກຎກຸ ປກັ ຘາ ຖະ ຑັຈະຌາ ຎ່າແຓໟ ຖະ ຈີໃ ິຌຎ່າແຓໟ ຓີ ຈັົຄ່ ຌ:ໄີ
1. ຂະໜຄກາຌກະຘິກາ ຖະ ຎ່າແຓໟ ີໃຖັຈແຈໟຓບຍ ຎາ່ ແຓໟ ຖະ ໃີຈິຌຎ່າແຓໟ ເນໟ
ຎູກຎຸກປກັ ຘາ ຖະ ຑັຈະຌາ;
41
2. ຸກຑາກຘໞທຌຽຘຈຊະກິຈ ີໃຖັຈເນໟ ຽຆ຺າ່ົ ນົື ຘາຎະາຌ ຈີໃ ຌິ ຎ່າແຓໟ ນືົ ປັຍປໟູຘຈິ ຌາ
ເຆໟ, ກາຓະຘຈິ ກຼໞ ທກັຍຎ່າຎູກ ຖທຓັຄກາຌບຌຘຈິ ຌາເຆໟຎາ່ ຎູກ ຖະ ີໃຈິຌຎ່າຎູກ;
3. ບຍທ຺ ຖີໃ ັຈເນໟຽຆ຺າົ່ ຈີໃ ຌິ ຎ່າແຓໟ ນືົ ປັຍປູໟ ຘຈິ ຌາເຆໟ, ກາຓະຘຈິ ກຼໞ ທກຍັ ຎ່າຎກູ
ຖທຓັຄກາຌບຌຘຈິ ຌາເຆຎໟ ່າຎູກ ຖະ ຈີໃ ຌິ ຎ່າຎກູ ;
4. ກຓ຺ ກບຄກາຖຄັ ຎະກບຍບາທຸຈ ໃີຖຈັ ແຈໟຓບຍີຈໃ ິຌຎາ່ ແຓໟເນໟຎກູ ຎກຸ ປັກຘາ ຖະ ຑັຈ
ະຌາ;
5. ຘະຊາຍຌັ ກາຌຘຶກຘາ, ຘະຊາຍຌັ ຌໄ຺ ທໟາທິະງາຘາຈ, ຘູຌຐຶກບ຺ຍປ຺ຓ ຖະ ຑັຈະ
ຌາຘີຓືປຄຄາຌ ກໞຼທກຍັ ຎາ່ ແຓໟ ໃີຖຈັ ແຈໟຓບຍຎາ່ ແຓໟ ຖະ ີໃຈິຌຎາ່ ແຓໟເນໟຎກູ ຎຸກປັກຘາ ຖະ ຑັຈະຌາ;
6. ຍຸກຌ຺ , ຌຉິ ຍິ ຸກຌ຺ ນົື ກາຌັຈຉັໄຄບືໃຌ ໃີຖັຈແຈໟຓບຍເນໟຎູກຎກຸ ປັກຘາ ຖະ ຑັຈ
ະຌາ.
ຓາຈຉາ 118 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌັຈຘຌັ ບາຆຍີ ຄ຺ ີໃ
ຖຈັ ຊະຍາຌ ຖະ ບຄ຺ ກາຌຎູກບຄໟບຄຊິໃຌ ຆຸກງໟູ ຖະ ຘຄົ຺່ ຽຘຓີ ກາຌັຈຘັຌຑູຓຖາຽຌາ຺
ຖະ ບາຆຍີ ຄ຺ ີໃ ເນໟຎະຆາຆ຺ຌບີໃ າແຘດ່ເູ ຌຽຂຈຎ່າແຓໟ ຽຑືໃບຘໟາຄຽຘຈຊະກຈິ ບຍທ຺ ຈໟທງກາຌຏະຖິຈຽຎຸຌຘຌິ
າໟ ຖະ ຘໟາຄຽຘຈຊະກຈິ ປໞທຓຓປື ຍູ ຍຍຉາໞ ຄໂໃຽີ ໝາະຘຓ຺ ຉາຓາໞ ປຄຂບຄຉຖໞ ະໟບຄຊິໃຌ ຖະ ຏຌຈັ ຘຌັ
ຈໃີ ຌິ ຽຎຸຌຉ຺ໄຌ ກາຌຎູກຑືຈກະຘິກາ, ຖຼໟ ຄຘັຈ, ຎູກຉໄ຺ຌແຓໟ, ຽບໃື ຄຎ່າຂບຄຈ຺ຄ ຖະ ນັຈຊະກາ ຉິຈຑຌັ ກັຍກາຌ
ດຈຸ ຽຆາ຺ ຍຌັ ນາກາຌຽໃບື ຌງາໟ ງຍຍຆະຆາງຂບຄຑຌ຺ ຖະຽຓບື ຄ ຽຂາໄ຺ ແຎຉໄັຄຊໃິຌຊາຌດູເ່ ຌຽຂຈຎາ່ ແຓໟ ຽຑໃບື ຎູກຎກຸ
ປກັ ຘາຎ່າແຓໟ ຖະ ດຸຈຽຆາ຺ ກາຌຊາຄຎ່າຽປຈັ ແປໞຍຍຽຖືໃບຌຖບງ.
ກາຌັຈຘັຌບາຆີຍ຺ຄີໃ ເນໟຈາຽຌີຌ ຖະ ຎະຉິຍຈັ ຉາຓກ຺ຈໝາງໃກີ ຼໞ ທຂໟບຄ.
ຑາກີ VIII
ຘຈິ ຖະ ຑຌັ ະ ຂບຄຏຌູໟ າເຆໟ ຎາ່ ແຓໟ ຖະ ຈໃິ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ
ຓາຈຉາ 119 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌແຈຘໟ ຈິ ຌາເຆໟ ຎາ່ ແຓໟ ຖະ ຈີໃ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ
ຘຈິ ຌາເຆໟຎາ່ ແຓໟ ຖທຓຓີ ຎ່າແຓໟາຓະຆາຈ, ີໃຈິຌຎ່າແຓ,ໟ ຎາ່ ຎູກ ຖະ ີໃຈິຌຎ່າຎູກ ໃີແຈໟ
ຓາາກ:
1. ກາຌຓບຍຘິຈຌາເຆຎໟ າ່ ແຓໟ ຖະ ໃີຈຌິ ຎາ່ ແຓຂໟ ບຄຖັຈ;
2. ກາຌບຌຘຈິ ຌາເຆຎໟ ່າຎກູ ຖະ ໃຈີ ິຌຎ່າຎູກ;
3. ກາຌຘືຍບຈຘິຈຌາເຆຎໟ ່າຎກູ ຖະ ໃີຈຌິ ຎາ່ ຎກູ .
ຓາຈຉາ 120 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຓບຍຘຈິ ຌາເຆຎໟ າ່ ແຓໟ ຖະ ຈໃີ ິຌຎາ່ ແຓຂໟ ບຄຖຈັ
ກາຌຓບຍຘຈິ ຌາເຆໟຎ່າແຓໟ ຖະ ໃີຈຌິ ຎາ່ ແຓຂໟ ບຄຖັຈ ຓຌໞ ກາຌຉກ຺ ຖຄ຺ ຂບຄບ຺ຄກາຌຎູກ
ບຄຂຌໄັ ຽຓືບຄ ເຌກາຌຓບຍຎ່າແຓໟ ຖະ ີໃຈິຌຎ່າແຓໟ ເນໟບ຺ຄກາຌຎູກບຄຍໟາຌ ຌາເຆດໟ ່າຄງາທຌາຌ ຖະ ຓີ
42
ທາຓຘະນຄຍ຺ ຎູກກະຉິ ຉາຓຏຌຓຸໟ ບຄຎາ່ ແຓຂໟ ຌໄັ ຍາໟ ຌ, ຘັຌງາຓໟຸ ບຄ ຖະ ຎູກຎຸກປກັ ຘາຎາ່ ແຓໟ ຖະ ກຈ຺
ໝາງີໃກໞຼທຂບໟ ຄ.
ຓາຈຉາ 121 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌບຌຘຈິ ຌາເຆຎໟ າ່ ຎກູ ຖະ ຈໃີ ຌິ ຎາ່ ຎກູ
ຘິຈຌາເຆໟຎ່າຎູກ ຖະ ໃີຈຌິ ຎາ່ ຎູກ ບະຌຸງາຈ ເນໟບຌແຈໟ ຈໟທງກາຌຂາງ, ກາຌຓບຍ ນົື
ກາຌຖກຎ່ຼຌ ຉຉໞ ໟບຄຎະຉິຍັຈເນຊໟ ືກຉໟບຄຉາຓກ຺ຈໝາງ.
ຘາຖັຍ ຘິຈຌາເຆຎໟ າ່ ແຓໟາຓະຆາຈ ຖະ ີຈໃ ຌິ ຎ່າແຓໟ ຍ່ໍບະຌງຸ າຈເນໟ ບຌແຈ.ໟ
ຓາຈຉາ 122 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຘຍື ບຈຘຈິ ຌາເຆຎໟ າ່ ຎກູ ຖະ ຈີໃ ຌິ ຎາ່ ຎກູ
ຘຈິ ຌາເຆໟຎ່າຎູກ ຖະ ໃີຈິຌຎ່າຎູກ ບະຌຸງາຈ ເນໟຉ຺ກບຈແຎງຄັ ຖກູ , ຏທ຺ ນົື ຽຓງ, ຑໍ,່
ຓ,ໞ ນົາຌ ນົື ງາຈຑຌີໃ ໟບຄ ຉາຓກ຺ຈໝາງທໞາຈທໟ ງກາຌຘືຍບຈຓຕະຈ຺ກ ຑາງນຄັົ ຏໟູຌາເຆໟຘິຈຈົຄ່ັ ກາໞ ທ ແຈໟຽຘງຆີ
ທຈິ ຖທໟ .
ຘາຖັຍ ຎ່າແຓໟາຓະຆາຈ ຍ່ໍບະຌຸງາຈເນໟຘຍື ບຈແຈໟ.
ຓາຈຉາ 123 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ຘຈິ ຂບຄຏຌູໟ າເຆຎໟ າ່ ຎກູ ຖະ ຈີໃ ິຌຎາ່ ຎກູ
ຍຸກຌ຺ , ຌຉິ ຍິ ກຸ ຺ຌ ນົື ກາຌຈັ ຉໄຄັ ຌໃີ າເຆຎໟ າ່ ຎກູ ຖະ ີໃຈິຌຎາ່ ຎກູ ຓຘີ ິຈ ຈັຄ່ົ ຌ:ໄີ
1. ຓໟຸ ບຄ ຖະ ຎກູ ຎຸກປັກຘາ;
2. ຌາເຆໟ;
3. ແຈໟປັຍໝາກຏ຺ຌ;
4. ບຌຘຈິ ຌາເຆໟ;
5. ຘືຍບຈຘິຈຌາເຆໟ.
ຘາຖຍັ ຘິຈບຌ, ຘິຈຘືຍບຈ ແຈກໟ າຌ຺ຈແທໟເຌຓາຈຉາ 121 ຖະ 122 ຂບຄກ຺ຈໝາງ
ຘະຍັຍຌໄີ, ຘາຖຍັ ຘິຈຌາເຆຉໟ າຓຎະຽຑຌີ ເນໟຎະຉິຍັຈຉາຓໃແີ ຈໟກາຌຈ຺ ແທເໟ ຌຓາຈຉາ 64 ຂບຄກ຺ຈໝາງຘະຍຍັ ຌໄີ.
ຓາຈຉາ 124 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ຘຈິ ຓໟຸ ບຄ ຖະ ຎກູ ຎກຸ ປກັ ຘາ ຎາ່ ແຓໟ ຖະ ຈໃີ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ
ຍຸກ຺ຌ, ຌິຉຍິ ກຸ ຌ຺ ນົື ກາຌັຈຉໄຄັ ຓີຘິຈໟຸຓບຄ, ຎກູ ຎຸກປກັ ຘາ ຎ່າແຓໟ ຖະ ີໃຈຌິ ຎ່າ
ແຓໟ ໃີຖັຈຈັ ຘຌັ ເນໟ ຽຑໃືບຈາຽຌີຌກຈິ ະກາຌ ຉາຓກຈ຺ ໝາງ.
ກາຌັຈຉໄຄັ ຂບຄຖັຈ ຓີຘິຈຓໟຸ ບຄ, ຎກູ ຎຸກປກັ ຘາ ຖະ ຌາເຆໟຎາ່ ແຓໟາຓະຆາຈ ຉາຓກ຺ຈ
ໝາງຉໞຍ່ໍຓີຘຈິ ບຌ, ຘືຍບຈ ຽທຌັໄ ຽຘງຉກໞ ຖະຌີໃີແຈໟກາຌ຺ຈແທໟເຌຓາຈຉາ 88, 89, 90 ຖະ 91 ຂບຄກຈ຺
ໝາງຘະຍຍັ ຌໄີ.
43
ຓາຈຉາ 125 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ຘຈິ ຌາເຆຎໟ າ່ ແຓໟ ຖະ ຈີໃ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ
ຍຸກ຺ຌ, ບຍ຺ທ, ຌິຉຍິ ຸກ຺ຌ ນືົ ກາຌັຈຉຄໄັ ຓີຘິຈຌາເຆໟຎ່າແຓໟ, ີໃຈຌິ ຎ່າແຓ,ໟ າໞ ຍຖິ
ກາຌຈໟາຌຖະຍຍ຺ ຌຽິ ທຈຎ່າແຓໟ ຖະ ຌຸ ໞາບືໃຌຂບຄຎ່າແຓໟ ເຌຽຂຈຖໃີ ຈັ ັຈຘັຌເນໟ ຽຑໃືບຈາຽຌີຌກິຈະກາຌ ຉາຓ
ກ຺ຈໝາງ.
ຓາຈຉາ 126 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ຘຈິ ແຈປໟ ຍັ ໝາກຏ຺ຌາກຎາ່ ແຓໟ ຖະ ຈໃີ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ
ຍກຸ ຌ຺ , ບຍ຺ທ, ຌິຉຍິ ຸກຌ຺ ນົື ກາຌັຈຉັໄຄ ຓີຘຈິ ແຈໟປັຍໝາກຏຌ຺ າກຎ່າແຓໟ ຖະ ີໃ
ຈຌິ ຎາ່ ແຓໟ ໃີຉ຺ຌແຈໟຑຈັ ະຌາເຌຽຂຈຆຶໃຄຖັຈັຈຘັຌເນຈໟ າຽຌີຌກຈິ ະກາຌ ຽຆຌັົ່ ກາຌຂາງແຓໟ ຖະ ຽໃບື ຄຎາ່
ຂບຄຈຄ຺ ີໃຉຌ຺ ຎູກ ຖະ ຒື້ຌຒູ, ຖາງປຍັ າກກາຌໞບຄຼໞ ທາຓະຆາຈ, ກາຌໟາ ຂາງ ກາກຍບຌຎ່າແຓໟ ຖະ
ຘາຓາຈຌາຽບ຺າະຍຼຌ ຎາ່ ຎູກ ນົື ຽືບໃ ຄຎາ່ ຂບຄຈ຺ຄໃຎີ ູກ ແຎຽຎຌຸ ນັົກຆັຍາ້ ຎະກັຌ ນືົ ຽຎຸຌປຸຌໟ ແຈໟ.
ຓາຈຉາ 127 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ຑຌັ ະຂບຄຏໟູຌາເຆໟ ຎາ່ ແຓໟ ຖະ ຈໃີ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ
ຏຌູໟ າເຆຎໟ ່າແຓໟ ຖະ ໃີຈິຌຎ່າແຓໟ ຓຑີ ຌັ ະ ຈົຄ່ັ ຌ:ໄີ
1. ຎະຉິຍັຈຌະງຍາງ ຖະ ກ຺ຈໝາງ ກຼໞ ທກຍັ ທຼກຄາຌຎ່າແຓໟ;
2. ຎກູ , ຒື້ຌຒູ ຖະ ຑຈັ ະຌາຎ່າແຓໟ ຖະ ີໃຈຌິ ຎາ່ ແຓໟ ເນໟບຈຸ ຺ຓຘຓ຺ ຍູຌຉະນບົ ຈແຎ;
3. ຎກູ ຎກຸ ປັກຘາຎ່າແຓໟ, ໃີຈຌິ ຎາ່ ແຓໟ, ຎ່າງບຈຌາ້ , ຘໃຄິ ທຈຖບໟ ຓ, ຘຈັ ຌາ້ ຖະ ຘັຈຎ່າ;
4. ຍຖູ ະຌະີໃຈິຌ, ຎູກແຓໟ ຖະ ຒ້ືຌຒູ ຌື ຎ່າແຓໟ ເຌກຖະຌີ ໃີແຈໟຂຈຸ ໄຌ຺ ປໞາຈ ຖະ
ກິຈະກາຉໞາຄໂຖທໟ ;
5. ຌາເຆໟຎາ່ ແຓໟ ຖະ ີໃຈິຌຎ່າແຓໟ ເນໟຊືກຉໟບຄຉາຓຽຎາູ້ື ໝາງ ີໃແຈໟກາຌຈ຺ ເນໟ ຖະ
ຊກື ຉໟບຄ ຉາຓຘຌັ ງາ ຖະ ກ຺ຈໝາງ;
6. ຽຘງາໞ ຆຍັ ຑະງາກບຌ, ໞາາຌຼຓຎາ່ ແຓໟ, າໞ ຽຆາົ຺່ ນົື ຘາຎະາຌຈໃີ ິຌຎາ່ ແຓໟ, າໞ ງ
ໞາກາຌຍຖກິ າຌຈໟາຌຖະຍຍ຺ ຌຽິ ທຈຎາ່ ແຓ,ໟ ຑຌັ ະບຌໃື ກໞຼທກຍັ ຎ່າແຓ,ໟ ໃີຈິຌຎ່າແຓໟ ຉາຓກ຺ຈໝາງ;
7. ຎະກບຍຘໞທຌ ຖະ ຂ຺ຌຂທາງຶຌປບຌ ຄັ ຑາງເຌ ຖະ ຉາໞ ຄຎະຽຈ ຽຂາໄ຺ ເຌກບຄ
ຶຌຎກູ ຎກຸ ປກັ ຘາຎ່າແຓໟ;
8. ເນໟຂ້ໍຓຌູ ກາຌຌາເຆໟຎ່າແຓໟ ຖະ ີໃຈິຌຎາ່ ແຓໟ, ຎະຘາຌຘ຺ຓ຺ຍ ຖະ ເນໟທາຓປໞທຓ
ຓກື ັຍບຄ຺ ກາຌໃກີ ຼໞ ທຂບໟ ຄ;
9. ຌາເຆໟ ຸກທິກີ າຌ ຽຑໃືບຘະກຈັ ກັຌໄ ກາຌາຖາງຎາ່ ແຓໟ, ຎ້ບຄກັຌແຒແໝໟຖາຓຎ່າ,
ຖັກ ຖບຍຂຈຸ ໄ຺ຌແຓໟ, ຽບືໃ ຄຎ່າຂບຄຈຄ຺ , ຘຈັ ຌາ້ ຖະ ຘັຈຎາ່ ;
10. ຎະຉຍິ ຈັ ຑຌັ ະບໃຌື ຉາຓີໃແຈໟກາຌຈ຺ ແທໟເຌກ຺ຈໝາງ.
ຓາຈຉາ 128 ກາຌຽຘງຘຈິ ຌາເຆຎໟ າ່ ແຓໟ ຖະ ຈີໃ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ
ຏແູໟ ຈໟປັຍຘຈິ ຌາເຆຎໟ າ່ ແຓໟ ຖະ ໃີຈຌິ ຎ່າແຓໟ ະຽຘງຘຈິ ເຌກຖະຌເີ ຈໜຄໃຶ ຈົຄັ່ ຌໄີ:
44
1. ຌາເຆຎໟ ່າແຓໟ ຖະ ໃີຈຌິ ຎ່າແຓໟ ີໃຖຈັ ຓບຍເນຌໟ ຌໄັ ຍໍ່ຊືກຉາຓຽຎືູາ້ ໝາງ;
2. ຍຌໍ່ າເຆໟຎາ່ ແຓໟ ຖະ ໃີຈຌິ ຎ່າແຓໟ ີໃຖັຈຓບຍເນຑໟ າງເຌຽທຖາ ຘາຓຎີ ຖະ ຉາຓຘັຌງາ;
3. ຊກື ຘາຌຉັຈຘຌີ ເນໟຽຘງຘຈິ ຌາເຆຎໟ ່າແຓໟ ຖະ ໃີຈິຌຎ່າແຓໟ.
ຓາຈຉາ 129 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຘຌິໄ ຘຈຸ ຘຈິ ຌາເຆຎໟ າ່ ແຓໟ ຖະ ຈໃີ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ
ຘິຈຌາເຆໟຎາ່ ແຓໟ ຖະ ໃີຈິຌຎາ່ ແຓໟຂບຄ ຍຸກຌ຺ , ບຍ຺ທ ນົື ກາຌັຈຉຄັໄ ະຘຌິໄ ຘຈຸ ຖ຺ຄ
ເຌກຖະຌເີ ຈໜຶໃຄ ຈັຄ່ົ ຌີ:ໄ
1. ກາຌຘະຖະຘຈິ ຌາເຆໟຈໟທງທາຓຘະໝກັ ເ;
2. ກາຌບຌຘຈິ ຌາເຆໟເນຏໟ ູໟບຌືໃ ;
3. ກາຌຽຘງຆີທຈິ ຈງຍໍ່ຓີຏຘູໟ ຍື ບຈ ນົື ກາຌງຸຍຽຖກີ ຂບຄກາຌຈັ ຉໄັຄ;
4. ກາຌບຌຘຈິ ຌາເຆໟຈໃີ ິຌຎ່າແຓໟືຌ ຽຑືໃບຌາເຆໟຽຂາໄ຺ ເຌຘາາຖະຌະຎະນງຈ ຉຖໞ ຈັ
ະ຺ຈຌທາຓຽຘງນາງຉາຓກຈ຺ ໝາງ.
ຑາກີ IX
ກບຄຌຶ ຎກູ ຎກຸ ປກັ ຘາຎາ່ ແຓໟ
ຓາຈຉາ 130 (ເໝ)ໞ ກບຄຌຶ ຎູກຎກຸ ປກັ ຘາຎາ່ ແຓໟ
ກບຄຌຶ ຎກູ ຎກຸ ປັກຘາຎາ່ ແຓໟ ຂຼຌນງໍ້ທໞາ “ກຎຎ” ຓຌໞ ກບຄຌຶ ຂບຄຖັຈ ຘໃີ າໟ ຄຉໄັຄຂຌຶໄ
ຽຑືໃບຘະຘ຺ຓຌຶ ຖະ ຖະຈ຺ຓຌຶ າກຍຌັ ຈາກິຈະກາຌຎ່າແຓໟ ຖະ ກິຈະກາຌກໃີ ຼໞ ທຂບໟ ຄກັຍກາຌຌາເຆໟຆັຍ
ຑະງາກບຌຎາ່ ແຓໟ ຖທຓັຄກາຌຎະກບຍຘໞທຌາກຑາງເຌ ຖະ ຉາໞ ຄຎະຽຈ.
ຓາຈຉາ 131 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ນຄົໞ ກບຄຌຶ
ນໞຄົ ຖາງປຍັ ກບຄຌຶ ຓີ ຈົັຄ່ ຌໄີ:
1. ຄ຺ຍຎະຓາຌຂບຄຖັຈ;
2. ໞາຍຖູ ະຌະຎາ່ ແຓໟ ນົື າໞ ຑັຌະຎກູ ແຓໟ ຖະ ຽືບໃ ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺ ຺ຈຌ;
3. ຘທໞ ຌຍຄໞ ຖາງປັຍ າກກາຌຂາງແຓໟ ຖະ ຽືບໃ ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺ ໃີຂຸຈ຺ຌໄ າກຸກນົໞຄ
ຽຆຌົັ່ ຂຈຸ ຺ຌໄ າກຎາ່ ຏະຖຈິ ຖະ ຽຂຈນຌັ ຎຼ່ ຌໃຈີ ິຌຎາ່ ແຓໟ;
4. ຘໞທຌຍຄໞ າກກາຌຂາງແຓໟ ຖະ ຽໃບື ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺ ໃີປິຍຽຎຸຌຂບຄຖຈັ ;
5. ຘໞທຌຍໞຄຖາງປຍັ າກກາຌນັຌຎ່ຼຌຈີໃ ິຌຎາ່ ແຓໟ ແຎປັຍເຆໟຽຎ້າືູ ໝາງບໃືຌ;
6. ຘທໞ ຌຍຄໞ າກກາຌາໞ ງາໞ ຍຖິກາຌຘຄິໃ ທຈຖໟບຓຈໟາຌຎ່າແຓໟ ຆໃຶຄຖທຓຓກີ າຌຍຄໞ
ຎຸຌຖາງປັຍາກກາຌຈາຽຌຌີ ກິຈະກາຌບໞ ຄຼໞ ທາຓະຆາຈ, ກາຌໟາ ຂາງ ກາກຍບຌຎ່າແຓໟ ຖະ ບໃຌື ໂ;
45
7. ຘທໞ ຌຍຄໞ າກາໞ ຎຍຸ ເໝ ຖະ າໞ ຺ຈຌທາຓຽຘງນາງຉ່ໍຎາ່ ແຓໟ, ຈີໃ ຌິ ຎາ່ ແຓໟ
ຖະ ຆັຍຑະງາກບຌຎ່າແຓ;ໟ
8. ກາຌຆໞທງຽນືົບ ຂບຄບ຺ຄກາຌຈັ ຉໄຄັ ຖະ ຘະຊາຍັຌກາຌຽຄິຌ ັຄຑາງເຌ ຖະ ຉໞາຄ
ຎະຽຈ;
9. ກາຌຎະກບຍຘໞທຌຂບຄ ຍຸກ຺ຌ, ຌິຉິຍຸກຌ຺ ນືົ ກາຌັຈຉັໄຄ ັຄຑາງເຌ ຖະ ຉາໞ ຄ
ຎະຽຈ.
ຘາຖຍັ ກາຌຽກັຍ າກຘທໞ ຌຍຄໞ ຉໞາຄໂຉາຓແີໃ ຈກໟ າຌຈ຺ ແທໟເຌຂ້ໍ 3 ນາ ຂໍ້ 7 ຂບຄ
ຓາຈຉາຌໄີ ແຈໟກາຌຈ຺ ແທເໟ ຌຖະຍຼຍກາຌຉໞາຄນາກ.
ຓາຈຉາ 132 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ກາຌຓຸໟ ບຄ ຖະ ຌາເຆກໟ ບຄຌຶ
ກາຌຓຸໟ ບຄກບຄຶຌຎູກຎກຸ ປັກຘາຎາ່ ແຓໟ ເນໟຎະຉຍິ ຈັ ຉາຓນກັົ ກາຌ ຈັົ່ຄຌ:ໄີ
1. ຖທຓຘູຌ ຖະ ຽຎຸຌຽບກະຑາຍ ຉາຓຖະຍ຺ຍຄ຺ຍຎະຓາຌນຄໞ ຖັຈ;
2. ຊືກຉບໟ ຄຉາຓຽຎູາື້ ໝາງ, ຎະດຸຈ ຖະ ຓີຎະຘຈິ ິຏຌ຺ ;
3. ຸກຖາງປັຍ ຖະ ຖາງໞາງ ຉໟບຄຏໞາຌຖະຍຍ຺ ຍັຌຆີ ຂບຄຄັ ຽຄິຌນຄໞ ຆາຈ, ຖ຺ຄຍຌັ ຆີ
ຉາຓນົກັ ກາຌ ຖະ ຖະຍຼຍກາຌຑຌືໄ ຊາຌ ກາຌຍຌັ ຆີນຄໞ ຖັຈ;
4. ເນຓໟ ີ ທາຓໞບຄຉທ຺ , ທໞບຄແທ, ງຸຉິ າ ຖະ ຎ່ຄເຘ, ປຍັ ຎະກຌັ ຖາງາໞ ງ ຉາຓຏຌ
ກາຌຎະາ ຉຖໞ ະຎີ;
5. ຓີກາຌກທຈກາ ຖະ ກທຈຘບຍຽຎຸຌຎູກກະຉິ ຉາຓກ຺ຈໝາງ.
ກບຄຶຌຎູກຎຸກປັກຘາຎ່າແຓໟ ຌາເຆໟຽຂໄ຺າເຌທຼກຄາຌ ຈັ່ຄົ ຌໄ:ີ
1. ຺ໄຌທໟາຘາໟ ຄ ຖະ ຎຸຍຎຸຄ ຌະງຍາງ, ງຸຈະຘາຈ ຖະ ຌຉິ ິກາ ກຼໞ ທກຍັ ທຼກຄາຌ
ຓໟຸ ບຄຎາ່ ແຓໟ ຖະ ີຈໃ ິຌຎາ່ ແຓ;ໟ
2. ຘະຌາ ຽຏີງຏໞ ຖະ ຘຶກຘາບ຺ຍປຓ຺ ຌະງຍາງ, ກ຺ຈໝາງ, ຖະຍຼຍກາຌ ຖະ ຂໍ້
ຓູຌ ຂາໞ ທຘາຌ ຎ່າແຓໟ ຖະ ໃີຈິຌຎາ່ ແຓ;ໟ
3. ຐກຶ ບ຺ຍປຓ຺ ທິຆາກາຌກຼໞ ທກຍັ ທຼກຄາຌຎ່າແຓ;ໟ
4. ຌ຺ໄ ທາໟ ທິ ະງາຘາຈ, ຽຉັກຌຖດີ ຖະ ຌະທັຈຉະກາ, ຎູກຎຸກປກັ ຘາ ຖະ ຑັຈະ
ຌາຎ່າແຓໟ;
5. ຎະຉຍິ ັຈ ຏຌຄາຌ, ຄກາຌ, ຉຈິ ຉາຓກທຈກາ ຖະ ກໟແຂ ຍັຌນາທຼກຄາຌຎາ່ ແຓໟ,
ີຈໃ ິຌຎາ່ ແຓ,ໟ ຘັຈຌ້າ ຖະ ຘຈັ ຎ່າ;
6. ຎກູ ຎກຸ ປັກຘາ ຖະ ຑັຈະຌາຎາ່ ຎບ້ ຄກັຌ, ຎ່າຘະນຄທຌ, ບຸະງາຌນໞຄຆາຈ, ຎາ່
ຏະຖຈິ ຖະ ໟຸຓບຄຎ່າແຓໟຂໄັຌຍໟາຌ;
7. ຎູກແຓໟ ຖະ ຒື້ຌຒຎູ າ່ ຽຑໃືບຽຎູ້າື ໝາງາຄຈໟາຌຽຘຈຊະກິຈ ຖະ ຎູກຎຸກປັກຘາຘໃິຄ
ທຈຖໟບຓ.
46
ຑາກີ X
ຂນໍ້ າໟ ຓ
ຓາຈຉາ 133 ຂນໍ້ າໟ ຓຘາຖຍັ ຑະຌກັ ຄາຌ ຖະ ຽາ຺ໄ ໜາໟ ໃີ ຎາ່ ແຓໟ
ນາໟ ຓຑະຌກັ ຄາຌ ຖະ ຽ຺າໄ ໜາໟ ຎີໃ ່າແຓໟ ຓີຑຶຈຉິກາເຈໜຶຄໃ ຈົ່ຄັ ຌີ:ໄ
1. ຘທງເຆໟໜໟາີໃ ຉາໜໞຄ ຖະ ປຍັ ຘິຌຍ຺ຌ ຽຑືບໃ ຏຌ຺ ຎະນງຈຘໞທຌຉ຺ທ;
2. ເຆໟຘຈິ ໜາໟ ໃີ ຽກຌີ ຂບຍຽຂຈ ຆໃຶຄກໍ່ທາຓຽຘງນາງ ເນໟກໞຏຌ຺ ຎະນງຈຂບຄ ຖຈັ , ຖທຓໝູໞ
ນົື ຘຈິ ຖະ ຏ຺ຌຎະນງຈບຌັ ຆບຍາຂບຄຎະຆາຆ຺ຌ;
3. ຎະຖະໜາໟ ໃີ ຖະ ທາຓປັຍຏິຈຆບຍ ຉ່ທໍ ຼກຄາຌຎ່າແຓໟ ກີໃ າຌຈັ ຉໄຄັ ຓບຍໝາງເນ;ໟ
4. ຽຎຈີ ຽຏງີ ທາຓຖັຍຂບຄ ຖັຈ ຖະ ຂບຄຖຈັ ຊະກາຌ ກໞຼທກັຍຎ່າແຓ;ໟ
5. ຎບຓຎຄຽບກະຘາຌ ຽຆ່ັຌົ ຎບຓຎຄຖາງຽຆຌັ , ຉາຎະັຍ ຖະ ຍຌັ ຆີແຓໟ, ກາຌທັຈກແຓໟ,
ກາຌັຈຆໄຌັ ຸຌຌະຑາຍແຓໟ, ຂ້ໍຓຌູ ກາຌຘານທົ ຈ, ກາຌກທຈກາຎ່າແຓໟ ຖະ ກາຌຉີຉາແຓໟ;
6. ຈາຽຌຌີ ນົື ຽຂາ຺ໄ ປທໞ ຓກາຌຈາຽຌີຌຸຖະກິຈກຼໞ ທກຍັ ກາຌ ຂຈຸ ຌ຺ໄ , ຆຂືໄ າງແຓໟ ຖະ ຏະຖິຈຉະ
ຏ຺ຌຎາ່ ແຓໟ;
7. ຓບຍໟບຌຉາ ຎຓ ເນໟຌັກຖຸ ະກິຈ ຖະ ຎະຆາຆ຺ຌ ຖທຓັຄຑະຌກັ ຄາຌຍໃີ ່ໍຓີໜາໟ ີປໃ ຍັ ຏິຈ
ຆບຍ;
8. ງໟາງ, ຎຼ່ ຌຎຄ ນົື າຖາງ ຽບໃື ຄໝາງຽຂຈຈຌ ຎ່າຎບ້ ຄກັຌ, ຎ່າຘະນຄທຌ ຖະ ຎາ່ ຏະຖຈິ ;
9. ເຆໟທາຓປຸຌປຄ, ຍຄັ ຍັ , ຌາຍຂູໞ ຖະ ຌາເຆໟຓາຈຉະກາຌບຌືໃ ໃີຍ່ໍຊືກຉໟບຄຉາຓກ຺ຈໝາງ;
10. ຓີແທໟເຌບຍບຄ ຽືໃບຄັກຂຸຈຌ຺ໄ ແຓໟ ຖະ ຑານະຌະຖາກກໞແຓໟ;
11. ຓຑີ ຈຶ ຉກິ າບືຌໃ ໃີຽຎຸຌກາຌຖະຽຓຈີ ກ຺ຈໝາງ.
ຓາຈຉາ 134 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ຂນ້ໍ າໟ ຓຘາຖຍັ ຌກັ ຖຸ ະກຈິ
ນາໟ ຓຌັກຸຖະກິຈ ຑາງເຌ ຖະ ຉາໞ ຄຎະຽຈ ຓີຑຈຶ ຉິກາເຈໜໃຶຄ ຈຄັົ່ ຌ:ໄີ
1. ຈາຽຌີຌກາຌຘານົທຈຎ່າແຓໟ ຖະ ຆັຍຑະງາກບຌຎ່າແຓໟ, ຂຸຈໄ຺ຌແຓໟ ຖະ ຽໃບື ຄຎ່າ
ຂບຄຈ຺ຄ ຽທຌໄັ ຽຘງຉໞແຈປໟ ຍັ ບະຌຸງາຈ;
2. ຘໟາຄຉໄັຄ ປຄຆບງ, ປຄຽຖໃບື ງ, ປຄຽຒຌີ ຽີ ີ ຖະ ປຄຄາຌບຸຈຘານະກາຎຸຄຉຄໞ ແຓໟ
ຖະ ຽບືໃ ຄຎາ່ ຂບຄຈ຺ຄ ຈງຍແ່ໍ ຈປໟ ຍັ ບະຌຸງາຈ;
3. າຖາງ ນົື ຍກຸ ຖຸກ ຎາ່ ແຓໟ ຖະ ຈີໃ ິຌຎາ່ ແຓໟ;
4. ັຍບຄ ຉຌໄ຺ ແຓໟ, ຎ່າແຓໟ ນືົ ຽໃບື ຄຎ່າຂບຄຈ຺ຄ ຖະ ີໃຈິຌຎ່າແຓໟ, ຉຈັ ແຓໟ຺ຈຌ
ຏຌກາຌຂຈຸ ຺ຌໄ ແຓໟຂບຄຘກ຺ ຎີຏາໞ ຌຓາ ຖະ ຉຈັ ແຓໟກບໞ ຌແຈໟປັຍບະຌຸງາຈ;
5. ຂຈຸ ໄຌ຺ , ຽໃືບຌງໟາງຽຍງໟ ແຓໟ ນົື ຉຌໄ຺ ແຓໟ ຸກຆະຌິຈ າກຎາ່ າຓະຆາຈ ເຌຽຂຈໃີຍໍ່
ແຈປໟ ັຍບະຌງຸ າຈ;
47
6. ຍກຸ ຽຍີກຎາ່ ແຓໟ ຖະ ໃີຈຌິ ຎາ່ ແຓໟ ເຌຽຂຈຍໃີ ່ໍບະຌງຸ າຈ;
ຎ່າຏະຖິຈ; 7. ງໟາງ, ຎ່ຼຌຎຄ ນືົ າຖາງ ຽບືໃ ຄໝາງຽຂຈຈຌ ຎາ່ ຎບ້ ຄກຌັ , ຎາ່ ຘະນຄທຌ ຖະ
8. ຌາຽຂໄ຺າ ຽືໃບຄກັ ຎຸຄຉໞຄແຓໟ ຖະ ຑານາຌະຖາກກແໞ ຓໟ ໃີຍແໍ່ ຈຓໟ າຈຉະຊາຌ;
9. ຌາຽຂໄາ຺ ປຄຄາຌ, ຑານະຌະຖາກກແໞ ຓໟ, ຽໃືບຄກັ ຖະ ບຸຎະກບຌຂຸຈໄ຺ຌແຓໟ ຈງຍໍ່
ແຈປໟ ຍັ ບະຌງຸ າຈ;
10. ຉຈັ , ຆືໄ ຂາງ ຖະ ຽືໃບຌງໟາງແຓໟ າຓະຆາຈ ຎະຽຑຈນທຄນໟາຓ ຖະ ແຓໟີເໃ ກໟ
ຘຌູ ຑຌັ ຉາຓີແໃ ຈໟກາຌຈ຺ ແທໟເຌຍັຌຆີແຓໟ ແີໃ ຈໟຎຍຸ ຎຸຄຉໞຖະແຖງະ ຈງຍ່ໍແຈປໟ ັຍບະຌຸງາຈາກຖຈັ ຊະຍາຌ ຽຆຌັົ່
ແຓຈໟ ໞຖູ າງ, ແຓໟຂະງຸຄ, ແຓໝໟ ຌູ , ແຓໟຎະຈ຺ຄ, ແຓໟ າຑໄີ, ແຓໟຖໞຄຽຖຄໞ , ແຓໟາຎາຎາ່ ;
11. ຘົ຺ຄ່ ບບກແຓໟ ຖະ ຏະຖຈິ ຉະຑັຌແຓໟ ຉາຓີໃແຈກໟ າຌ຺ຈແທເໟ ຌຍັຌຆນີ ໟາຓຘ່ົຄ຺ ບບກ ໃີ
ຖຈັ ຊະຍາຌແຈໟກາຌ຺ຈເຌຉໞຖະແຖງະ ຖທຓຄັ ຊາໞ ຌຈາຸກຆະຌຈິ ີໃຎຸຄຉຄໞ າກແຓໟາຓະຆາຈ;
12. ຆໄື ຂາງ ແຓໟີໃຖຈັ ບະຌງຸ າຈເນໟຌາເຆໟ ຽຑືບໃ ຘາາຖະຌະຎະນງຈຂບຄຍໟາຌ ຖະ
ບຍ຺ທ ຉາຓແີໃ ຈໟກາຌ຺ຈແທໟເຌຓາຈຉາ 61 ຖະ 62 ຂບຄກ຺ຈໝາງຘະຍັຍຌີໄ;
13. ຽບໃື ຌງາໟ ງແຓໟ ຖະ ຽໃບື ຄຎ່າຂບຄຈ຺ຄ ຽກີຌຌາ້ ໜັກ, ຽກຌີ າຌທຌ, ຽກຌີ ຂະໜາຈ
ບະຌງຸ າຈ ຖະ ເຌແຖງະຽທຖາຽໃີ ກືບຈນາໟ ຓ ນືົ ຍຊໍ່ ືກກຍັ ຽບກະຘາຌ;
14. ເນໟຘຌິ ຍຌ຺ ກໞ ຑະຌກັ ຄາຌ-ຖຈັ ຊະກບຌ, ຽາ຺ໄ ໜໟາີໃ ຖະ ຆໄືາໟ ຄຎະຆາຆຌ຺ ;
15. ຎບຓຎຄ ຽບກະຘາຌ, ຉາຎະັຍ ຖະ ໟບຌຉາ ຎຓ;
16. ເຆໟທາຓປຌຸ ປຄ ຖະ ຌາຍຂຑູໞ ະຌັກຄາຌ, ຽາໄ຺ ໜໟາີໃ ນືົ ຎະຆາຆຌ຺ ;
17. ຓຑີ ຶຈຉິກາບໃຌື ໃຽີ ຎຸຌກາຌຖະຽຓຈີ ກຈ຺ ໝາງ.
ຓາຈຉາ 135 (ຎຍຸ ຎຄຸ ) ຂນໍ້ າໟ ຓຘາຖຍັ ຎະຆາຆຌ຺
ນໟາຓຎະຆາຆຌ຺ ຓີຑຈຶ ຉກິ າ ຈັົ່ຄຌີ:ໄ
1. າຖາງຎາ່ ແຓໟ ຈທໟ ງກາຌ ຍຸກຖກຸ , ຍກຸ ຽຍກີ , ຊາກຊາຄຎາ່ ແຓໟ, ຈູ ຎາ່ , ຉຈັ ແຓ,ໟ ຓີ
ແທເໟ ຌບຍບຄ, ກາຌແຓໟ ນົື ຌາເຆໟຘາຌຽຓີ ເນຉໟ ໄຌ຺ ແຓໟຉາງ ນືົ ຈທໟ ງກາຌກະາບືໃຌ ໃີຍໍ່ຊືກຉບໟ ຄຉາຓກ຺ຈ
ໝາງ;
2. ຽຂາ຺ໄ ແຎຉັໄຄຊິໃຌຊາຌດູ່ຽຂຈ ຎ່າຎບ້ ຄກຌັ , ຎ່າຘະນຄທຌ ນົື ຎາ່ ຏະຖຈິ ນືົ າກາຌ
ຏະຖິຈ ຈງຍໍ່ແຈໟປຍັ ບະຌຸງາຈ;
3. ຉຈັ , ຆ,ໄື ຂາງ, ຽໃືບຌງໟາງ ນົື ຽກັຍກູແໟ ຓໟ າຓະຆາຈ ຈງຍ່ໍແຈໟປຍັ ບະຌຸງາຈ ຽຆ່ົຌັ
ແຓໟຈູໞຖາງ, ແຓໟຂະງຄຸ , ແຓໟໝຌູ , ແຓຎໟ ະຈ຺ຄ, ແຓໟາຑໄີ, ແຓໟຖໞຄຽຖຄໞ , ແຓໟ າຎາຎ່າ;
4. ຉັຈ, ຆໄ,ື ຂາງ, ຽືໃບຌງາໟ ງ ນືົ ຽກຍັ ກໟແູ ຓໟ ນົື ຽໃບື ຄຎ່າຂບຄຈຄ຺ ີໃຽຎຌຸ ດາ ຉາຓຍັຌຆີ
ກໃີ ະຆທຄຘາາຖະຌະຘກຸ ກາຌ຺ຈ;
5. ັຍບຄ ຉ຺ໄຌແຓໟ, ຎ່າແຓໟ, ຽືບໃ ຄຎາ່ ຂບຄຈຄ຺ ນົື ຈີໃ ິຌຎ່າແຓໟ;
48
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍປ່າໄມ້ 2019
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search