เอกสารเทคโนโลยีดิจิตอลเพื่อการจัดการอาชีพ

49

แลกเปล่ียนและแบ่งปันข้อมูลระหว่างกันทั้งด้านธุรกิจ การเมือง การศึกษา เช่น Facebook, Hi5, Ning,
Linked in,MySpace, Youmeo, Friendste

3. Micro Blogging และ Micro Sharing หรือท่ีเรียกกันว่า “บล็อกจ๋ิว” ซึ่งเป็นเว็บเซอร์วิสหรือ
เวบ็ ไซต์ท่ีให้บรกิ ารแกบ่ ุคคลทั่วไป สําหรบั ให้ผใู้ ช้บรกิ ารเขียนข้อความสั้น ๆ ประมาณ 140 ตัวอักษร ท่ีเรียกว่า
“Status” หรือ “Notice” เพ่ือแสดงสถานะของตัวเองว่ากําลังทําอะไรอยู่ หรือแจ้งข่าวสารต่าง ๆ แก่กลุ่ม
เพื่อนในสังคมออนไลน์ (Online Social Network) (Wikipedia,2010) ทั้งนี้การกําหนดให้ใช้ข้อมูลในรูป
ข้อความสนั้ ๆ กเ็ พอื่ ใหผ้ ใู้ ช้ท่เี ป็นทง้ั ผเู้ ขยี นและผ้อู ่านเข้าใจง่าย ทนี่ ยิ มใชก้ ันอยา่ งแพรห่ ลายคอื Twitter

4. Online Video เป็นเว็บไซต์ท่ีให้บริการวิดีโอออนไลน์โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย ซ่ึงปัจจุบันได้รับ
ความนิยมอย่างแพร่หลายและขยายตัวอย่างรวดเร็ว เน่ืองจากเนื้อหาท่ีนําเสนอในวิดีโอออนไลน์ไม่ถูกจํากัด
โดยผังรายการที่แน่นอนและตายตัว ทําให้ผู้ใช้บริการสามารถติดตามชมได้อย่างต่อเน่ือง เพราะไม่มีโฆษณา
ค่ัน รวมทั้งผู้ใช้สามารถเลือกชมเนื้อหาได้ตามความต้องการและยังสามารถเช่ือมโยงไปยังเว็บวิดีโออื่น ๆ ที่
เกย่ี วข้องไดจ้ ํานวนมากอกี ด้วย เช่น Youtube, MSN, Yahoo

5. Poto Sharing เป็นเว็บไซต์ที่เน้นให้บริการฝากรูปภาพโดยผู้ใช้บริการสามารถอัพโหลด
และดาวน์โหลดรูปภาพเพ่ือนํามาใช้งานได้ ที่สําคัญนอกเหนือจากผู้ใช้บริการจะมีโอกาสแบ่งปันรูปภาพแล้ว
ยังสามารถใช้เป็นพื้นท่ีเพื่อเสนอขายภาพท่ีตนเองนําเข้าไปฝากได้อีกด้วย เช่น Flickr, Photobucket,
Photoshop, Express, Zooom

6. Wikis เป็นเว็บไซต์ที่มีลักษณะเป็นแหล่งข้อมูลหรือความรู้ (Data/Knowledge) ซึ่งผู้เขียน
สว่ นใหญ่อาจจะเปน็ นกั วิชาการ นักวิชาชีพหรือผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านต่างๆ ทั้งการเมือง เศรษฐกิจ สังคม
วัฒนธรรม ซึ่งผู้ใช้สามารถเขียนหรือแก้ไขข้อมูลได้อย่างอิสระ เช่น Wikipedia, Google Earth, diggZy
Favorites Online

7. Virtual Worlds คือการสร้างโลกจินตนาการโดยจําลองส่วนหน่ึงของชีวิตลงไป จัดเป็นสื่อ
สังคมออนไลน์ที่บรรดาผู้ท่องโลกไซเบอร์ใช้เพื่อส่ือสารระหว่างกันบนอินเทอร์เน็ตในลักษณะโลกเสมือนจริง
(Virtual Reality) ซึ่งผู้ท่ีจะเขา้ ไปใชบ้ ริการอาจจะบริษัทหรือองค์การด้านธุรกิจ ด้านการศึกษา รวมถึงองค์การ
ด้านสื่อ เช่น สํานักข่าวรอยเตอร์ สํานักข่าวซีเอ็นเอ็น ต้องเสียค่าใช้จ่ายในการซื้อพ้ืนที่เพ่ือให้บุคคลในบริษัท
หรือองค์กรได้มีช่องทางในการนําเสนอเรื่องราวต่าง ๆ ไปยังกลุ่มเครือข่ายผู้ใช้สื่อออนไลน์ ซ่ึงอาจจะเป็นกลุ่ม
ลูกค้าทั้งหลัก และรองหรือ ผู้ท่ีเก่ียวข้องกับธุรกิจ ของบริษัท หรือองค์การก็ได้ ปัจจุบันเว็บไซต์ที่ใช้หลัก
Virtual Worlds ท่ปี ระสบผลสําเรจ็ และมชี ่อื เสียง คือ Second life

8. Crowd Sourcing มาจากการรวมคําของคําสองคําคือ Crowd และ Outsourcing เป็น
หลักการขอความร่วมมือจากบุคคลในเครือข่ายสังคมออนไลน์ โดยสามารถจัดทําในรูปของเว็บไซต์ท่ีมี
วัตถุประสงค์หลักเพ่ือค้นหาคําตอบและวิธีการแก้ปัญหาต่าง ๆ ทั้งทางธุรกิจ การศึกษา รวมท้ังการสื่อสาร
โดยอาจจะเป็นการดึงความร่วมมือจากเครือข่ายทางสังคมมาช่วยตรวจสอบข้อมูลเส นอความคิดเห็นหรือให้
ข้อเสนอแนะ กลุ่มคนท่ีเข้ามาให้ข้อมูลอาจจะเป็นประชาชนทั่วไปหรือผู้มีความเช่ียวชาญเฉพาะด้านท่ีอยู่ใน

50

ภาคธรุ กิจหรอื แม้แตใ่ นสังคมนักข่าว ขอ้ ดขี องการใช้หลัก Crowd souring คือ ทําให้เกิดความหลากหลายทาง
ความคิดเพื่อนํา ไปสู่การแก้ปัญหาท่ีมีประสิทธิภาพ ตลอดจนช่วยตรวจสอบหรือคัดกรองข้อมูลซ่ึงเป็นปัญหา
สาธารณะรว่ มกันได้ เชน่ Idea storm, Mystarbucks Idea

9. Podcasting หรือ Podcast มาจากการรวมตัวของสองคํา คือ “Pod” กับ “Broadcasting”
ซ่ึง “POD” หรือ PersonalOn - Demand คือ อุปสงค์หรือความต้องการส่วนบุคคล ส่วน“Broadcasting”
เป็นการนําสือ่ ต่างๆ มารวมกนั ในรปู ของภาพและเสยี ง หรืออาจกล่าวง่าย ๆ Podcast คือ การบันทึกภาพและ
เสียงแล้วนํามาไว้ในเว็บเพจ (Web Page) เพ่ือเผยแพร่ให้บุคคลภายนอก (The public in general) ที่สนใจ
ดาวน์โหลดเพ่อื นาํ ไปใชง้ าน เช่น Dual Geek Podcast, Wiggly Podcast

10. Discuss / Review/ Opinion เป็นเว็บบอร์ดท่ีผู้ใช้อินเทอร์เน็ตสามารถแสดงความคิดเห็น
โดยอาจจะเกี่ยวกับ สินค้าหรือบริการ ประเด็นสาธารณะทางการเมือง เศรษฐกิจ สังคม เช่น Epinions,
Moutshut, Yahoo!Answer, Pantip,Yelp

อปุ กรณเ์ ครื่องมอื ทางส่ือสงั คมออนไลน์

1. คอมพิวเตอร์ คือ เคร่ืองคํานวณ อิเล็กทรอนิกส์ท่ีสามารถทํางานคํานวณผลและเปรียบเทียบค่า
ตามชุดคําสั่งด้วยความเร็วสูงอย่างต่อเน่ืองและอัตโนมัติ พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2525 ได้ให้
คําจํากัดความของคอมพิวเตอร์ไว้ค่อนข้างกะทัดรัดว่า เคร่ืองอิเล็กทรอนิกส์แบบอัตโนมัติ ทําหน้าท่ีเสมือน
สมองกล ใช้สําหรับแก้ปัญหาต่าง ๆ ท้ังท่ีง่ายและซับซ้อน โดยวิธีทางคณิตศาสตร์ หรืออาจกล่าวได้ว่า เคร่ือง
คอมพิวเตอร์หมายถึง เครื่องมือทช่ี ่วยในการคาํ นวณและการประมวลผลขอ้ มลู

2. สมาร์ทโฟน (SmartPhone) คือ โทรศัพท์มือถือที่นอกเหนือจากใช้โทรออก-รับสายแล้วยังมี
แอพพลิเคช่ันให้ใช้งานมากมาย สามารถรองรับการใช้งานอินเทอร์เน็ตผ่าน 3G, Wi-Fi และสามารถใช้งาน
โซเชียลเน็ตเวิร์คและแอพพลิเคช่ันสนทนาชั้นนํา เช่น LINE, Youtube, Facebook, Twitter ฯลฯ โดยท่ีผู้ใช้
สามารถปรับแต่งลกู เล่นการใช้งานสมาร์ทโฟนให้ตรงกับความต้องการได้มากกว่ามือถือธรรมดา ผู้ผลิตสมาร์ท
โฟนรุ่นใหม่ ๆ นิยมผลิตสมาร์ทโฟนที่มีหน้าจอระบบสัมผัส, ใส่กล้องถ่ายรูปท่ีมีความละเอียดสูง, ออกแบบ
ดีไซนใ์ ห้สวยงามทันสมยั , มแี อพพลเิ คชัน่ และลูกเลน่ ท่ีนา่ สนใจ

3. แท็บเล็ต (Tablet) คือ อุปกรณ์คอมพิวเตอร์ท่ีมีหน้าจอระบบสัมผัสขนาดใหญ่ มีขนาดหน้าจอ
ตั้งแต่ 7 น้ิวขึ้นไป พกพาได้สะดวก สามารถใช้งานหน้าจอผ่านการสัมผัสผ่านปลายน้ิวได้โดยตรง
มีแอพพลิเคชั่นมากมายให้เลือกใช้ ไม่ว่าจะรับ-ส่งอีเมล์, เล่นอินเทอร์เน็ต, ดูหนัง, ฟังเพลง, เล่นเกม หรือ
แม้กระทั่งใช้ทํางานเอกสารออฟฟิต ข้อดีของแท็บเล็ตคือมีหน้าจอที่กว้าง ทําให้มีพื้นที่การใช้งานเยอะ
มีน้ําหนักเบา พกพาได้สะดวกกว่าโน๊ตบุ๊คหรือ คอมพิวเตอร์ สามารถจดบันทึกหรือใช้เป็นอุปกรณ์เพื่อ
การศกึ ษาได้เป็นอยา่ งดี

51

อุปกรณเ์ ครอื ขา่ ย

1. เซิร์ฟเวอร์ (Server) หรือเรียกอีกอย่างหน่ึงว่า เครื่องแม่ข่าย เป็นเคร่ืองคอมพิวเตอร์หลักใน
เครือข่าย ที่ทําหน้าที่จัดเก็บและให้บริการไฟล์ข้อมูลและทรัพยากรอื่น ๆ กับคอมพิวเตอร์เครื่องอ่ืน ๆ
ในเครือข่าย โดยปกติคอมพิวเตอร์ท่ีนํามาใช้เป็นเซิร์ฟเวอร์มักจะเป็นเคร่ืองที่มีสมรรถนะสูง และมีฮาร์ดดิสก์
ความจาํ สูงกวา่ คอมพิวเตอรเ์ ครอ่ื งอ่ืน ๆ ในเครอื ข่าย

2. ไคลเอนต์ (Client) หรือเรียกอีกอย่างหนึ่งวา่ เครอ่ื งลูกข่าย เปน็ คอมพวิ เตอร์ในเครือข่ายท่ีร้องขอ
บรกิ ารและเข้าถงึ ไฟลข์ ้อมูลทีจ่ ดั เก็บในเซิร์ฟเวอร์ หรือพูดง่าย ๆ ก็คือ ไคลเอนต์ เป็นคอมพิวเตอร์ ของผู้ใช้แต่
ละคนในระบบเครือข่าย

3. ฮับ (HUB) หรือ เรียก รีพีตเตอร์ (Repeater) คืออุปกรณ์ที่ใช้เชื่อมต่อกลุ่มคอมพิวเตอร์
ฮบั มหี น้าทรี่ ับสง่ เฟรมข้อมลู ทุกเฟรมทไี่ ดร้ บั จากพอรต์ ใดพอรต์ หนึ่ง ไปยังพอร์ตที่เหลือ คอมพิวเตอร์ท่ีเชื่อมต่อ
เข้ากับฮับจะแชร์แบนด์วิธหรืออัตราข้อมูลของเครือข่าย เพราะฉะนั้นถ้ามีคอมพิวเตอร์เช่ือมต่อมากจะทําให้
อัตราการสง่ ขอ้ มูลลดลง

4. เนทเวริ ์ค สวติ ช์ (Switch) คอื อปุ กรณเ์ ครือขา่ ยที่ทาํ หน้าท่ีในเลเยอร์ท่ี 2 และทําหน้าท่ีส่งข้อมูลท่ี
ได้รับมาจากพอร์ตหน่ึงไปยังพอร์ตเฉพาะท่ีเป็นปลายทางเท่าน้ัน และทําให้คอมพิวเตอร์ท่ีเช่ือมต่อกับพอร์ตท่ี
เหลือส่งข้อมูลถึงกันในเวลาเดียวกัน ดังนั้น อัตราการรับส่งข้อมูลหรือแบนด์วิธจึงไม่ข้ึนอยู่กับคอมพิวเตอร์
ปัจจบุ นั นิยมเชอ่ื มตอ่ แบบน้ีมากกว่าฮับเพราะลดปัญหาการชนกนั ของข้อมลู

5. เราต์เตอร์ (Router) เป็นอุปรณ์ท่ีทําหน้าท่ีในเลเยอร์ที่ 3 เราท์เตอร์จะอ่านที่อยู่ (Address) ของ
สถานีปลายทางท่ีส่วนหัว (Header) ข้อแพ็กเก็ตข้อมูล เพื่อท่ีจะกําหนดและส่งแพ็กเก็ตต่อไป เราท์เตอร์จะมี
ตวั จัดเส้นทางในแพก็ เก็ต เรยี กว่า เราต้งิ เทเบล้ิ (Routing Table) หรือตารางจัดเส้นทางนอกจากนี้ยังส่งข้อมูล
ไปยังเครือข่ายท่ีให้ โพรโทคอลต่างกันได้ เช่น IP (Internet Protocol) IPX (Internet Package Exchange)
และ AppleTalk นอกจากนีย้ งั เชือ่ มต่อกบั เครอื ข่ายอื่นได้ เชน่ เครอื ขา่ ยอินเทอรเ์ นต็

6. บริดจ์ (Bridge) เป็นอุปกรณ์ท่ีมักจะใช้ในการเชื่อมต่อวงแลน (LAN Segments) เข้าด้วยกัน
ทําให้สามารถขยายขอบเขตของ LAN ออกไปได้เรื่อย ๆ โดยท่ีประสิทธิภาพรวมของระบบ ไม่ลดลงมากนัก
เน่ืองจากการติดต่อของเคร่ืองท่ีอยู่ในเซกเมนต์เดียวกันจะไม่ถูกส่งผ่าน ไปรบกวนการจราจรของเซกเมนต์อื่น
และเน่ืองจากบริดจ์เป็นอุปกรณ์ที่ทํางานอยู่ในระดับ Data Link Layer จึงทําให้สามารถใช้ในการเชื่อมต่อ
เครือข่ายท่ีแตกต่างกันในระดับ Physical และ Data Link ได้ เช่น ระหว่าง Eternet กับ Token Ring
เป็นต้น บรดิ จ์ มักจะถูกใชใ้ นการเชื่อมเครือข่ายย่อย ๆ ในองค์กรเข้าด้วยกันเป็นเครือข่ายใหญ่ เพียงเครือข่าย
เดียว เพอื่ ใหเ้ ครอื ข่ายย่อย ๆ เหลา่ นนั้ สามารถตดิ ตอ่ กบั เครอื ข่ายยอ่ ยอ่ืน ๆ ได้

7. เกตเวย์ (Gateway) เป็นอุปกรณ์ฮาร์ดแวร์ที่เช่ือมต่อเครือข่ายต่างประเภทเข้าด้วยกัน เช่น
การใช้เกตเวย์ในการเชื่อมต่อเครือข่าย ที่เป็นคอมพิวเตอร์ประเภทพีซี (PC) เข้ากับคอมพิวเตอร์ประเภทแมค
อนิ ทอช (MAC) เป็นต้น

52

ประโยชนแ์ ละขอ้ จาํ กดั ของสงั คมออนไลน์

แม้ลักษณะของเครือข่ายสังคมออนไลน์ จะเป็นส่ือให้ข้อมูลข่าวสารสามารถกระจายออกไปอย่าง
รวดเรว็ และกว้างขวางมคี ณุ ประโยชน์มากมายในด้านการติดต่อสื่อสาร แต่ก็เปรียบเสมือนดาบสองคมหากผู้ใช้
ขาดคุณธรรมจริยธรรม สามัญสํานึก การรู้จักเคารพสิทธิ ของผู้อื่น และความระมัดระวังในการใช้แล้ว สังคม
ออนไลนเ์ หลา่ นกี้ ็จะเปน็ “สังคมอนั ตราย” ทจี่ ะเป็นดา้ นมืดของสังคมไทย

ประโยชนข์ อง Social networks เครอื ขา่ ยสงั คมออนไลน์

1. สามารถแลกเปลี่ยนขอ้ มูลความรใู้ นส่งิ ทส่ี นใจรว่ มกันได้
2. เป็นคลังข้อมูลความรู้ขนาดย่อมเพราะเราสามารถเสนอและแสดงความคิดเห็น แลกเปล่ียน
ความรู้ หรอื ตง้ั คาถามในเรื่องตา่ ง ๆ เพือ่ ให้บุคคลอื่นทสี่ นใจหรือมีคาตอบได้ช่วยกันตอบ
3. ประหยัดค่าใช้จ่ายในการติดตอ่ ส่ือสารกบั คนอน่ื สะดวกและรวดเรว็
4. เปน็ ส่ือในการนาํ เสนอผลงานของตวั เอง เช่น งานเขียน รูปภาพ วีดิโอต่าง ๆ เพื่อให้ผู้อ่ืนได้เข้ามา
รบั ชมและแสดงความคิดเห็น
5. ใช้เป็นส่ือในการโฆษณา ประชาสัมพันธ์ หรือบริการลูกค้าสาหรับบริษัทและองค์กรต่าง ๆ ช่วย
สรา้ งความเชอื่ มน่ั ให้ลูกคา้
6. ชว่ ยสร้างผลงานและรายไดใ้ หแ้ ก่ผใู้ ชง้ าน เกิดการจา้ งงานแบบใหม่ ๆ ข้นึ
7. คลายเครยี ดได้สําหรบั ผู้ใช้ทต่ี อ้ งการหาเพอื่ นคยุ เลน่ สนุก ๆ
8. สร้างความสัมพนั ธท์ ่ีดีจากเพอ่ื นสเู่ พอื่ นได้

ขอ้ จาํ กดั ของSocial networks เครอื ขา่ ยสงั คมออนไลน์

1. เว็บไซต์ให้บริการบางแห่งอาจจะเปิดเผยข้อมูลส่วนตัวมากเกินไป หากผู้ใช้บริการไม่ระมัดระวัง
ในการกรอกข้อมูล อาจถกู ผู้ไม่หวังดนี ํามาใชใ้ นทางเสยี หาย หรือละเมดิ สทิ ธสิ ว่ นบุคคลได้

2. Social Network เป็นสังคมออนไลน์ที่กว้าง หากผู้ใช้รู้เท่าไม่ถึงการณ์หรือขาดวิจารณญาณ
อาจโดนหลอกลวงผ่านอินเทอร์เน็ต หรือการนัดเจอกันเพื่อจุดประสงค์ร้าย ตามที่เป็นข่าวตามหน้า
หนังสอื พมิ พ์

3. เป็นช่องทางในการถูกละเมิดลิขสิทธิ์ ขโมยผลงาน หรือถูกแอบอ้าง เพราะ Social Network
Service เป็นส่ือในการเผยแพร่ผลงาน รูปภาพตา่ ง ๆ ของเราใหบ้ คุ คลอน่ื ได้ดูและแสดงความคิดเหน็

4. ขอ้ มูลทต่ี ้องกรอกเพื่อสมคั รสมาชิกและแสดงบนเวบ็ ไซต์ในรูปแบบ Social Network ยากแก่การ
ตรวจสอบวา่ จรงิ หรอื ไม่ ดังนน้ั อาจเกิดปญั หาเกยี่ วกบั เว็บไซตท์ ีก่ าํ หนดอายุการสมัครสมาชิก หรือการถูกหลอก
โดยบุคคลทไี่ ม่มตี วั ตนได้

5. ผู้ใช้ท่ีเล่น socialnetwork และอยู่กับหน้าจอคอมพิวเตอร์เป็นเวลานานอาจสายตาเสียได้หรือ
บางคนอาจตาบอดได้

53
6. ถา้ ผใู้ ชห้ มกหมุ่นอยู่กบั socialnetwork มากเกินไปอาจทําให้เสียการเรียนหรือผลการเรียนตกตํ่า
ลงได้
7. จะทาํ ให้เสียเวลาถา้ ผ้ใู ช้ใช้อย่างไร้ประโยชน์

ภาพที่ 6.1 ประโยชน์ข้อจาํ กัดของSocial networks เครือขา่ ยสังคมออนไลน์

54

อา้ งองิ

blogspot.com. เกรด็ ความรเู้ กยี่ วกับความหมายของสอื่ ออนไลน.์ ประเภทของการส่อื ออนไลน.์ อปุ กรณ์
เครื่องมือทางสงั คม. ประโยชน์และขอ้ จาํ กดั ของสงั คมออนไลน.์ ประโยชน์ของ Social networks
เครอื ขา่ ยสงั คมออนไลน.์ [ระบบออนไลน]์ . แหลง่ ทมี่ า http://smforedu.blogspot.com/
2014/02/blog-post.html [18 กันยายน 2563]

cioworldmagazine.com. เกรด็ ความรเู้ กย่ี วกบั การประยกุ ตใ์ ช้ Social Media ในการทาํ ธรุ กจิ .
[ระบบออนไลน]์ . แหล่งทม่ี า http://www.cioworldmagazine.com/supon-phrommaphan-
social-media-for-business/ [18 กันยายน 2563]

sub-brain.com. เกร็ดความรเู้ กย่ี วกับธรุ กรรมดจิ ิทลั . [ระบบออนไลน]์ . แหลง่ ทมี่ า https://www.sub-
brain.com/business/digital-business/ [18 กนั ยายน 2563]

55

บทที่ 7
จรรยาบรรณและกฎหมายเกยี่ วกบั การใชส้ อ่ื สงั คมออนไลน์

บทนํา

ผู้ใช้อินเทอร์เน็ตมีเป็นจํานวนมาก และเพ่ิมขึ้นทุกวัน การใช้งานระบบเครือข่ายที่ออนไลน์ และส่ง
ขา่ วสารถึงกนั ย่อมมผี ้ทู ่มี คี วามประพฤติไม่ดีปะปน และสรา้ งปญั หาให้กับผู้ใช้อ่ืน อยู่เสมอ หลายเครือข่ายจึงได้
ออกกฎเกณฑ์การใช้งานภายในเครือข่ายเพ่ือให้สมาชิกใน เครือข่ายของตนยึดถือและปฏิบัติตาม การสร้า ง
กฎเกณฑ์ก็เพ่ือให้สมาชิกโดยส่วนรวมได้ รับประโยชน์สูงสุด ไม่เกิดปัญหาจากผู้ใช้บางคนท่ีสร้างความ
เดอื ดร้อนให้

ดงั นัน้ ผ้ใู ช้อินเทอรเ์ น็ตทุกคนท่ีเป็นสมาชกิ เครือขา่ ยใดจะต้องเข้าใจกฎเกณฑ์ข้อบงั คบั ของเครือขา่ ย
น้นั มีความรบั ผิดชอบต่อตนเองและผู้ร่วมใชบ้ ริการคนอื่นและจะต้อง รับผดิ ชอบต่อการกระทําของตนเองที่เขา้
ไปขอใช้บรกิ ารต่าง ๆ บนเครือข่ายบนระบบ คอมพิวเตอร์

เครือขา่ ยคอมพวิ เตอรท์ ผี่ ูใ้ ชอ้ นิ เทอร์เน็ตเรียกเขา้ ใช้มไิ ดเ้ ปน็ เพียงเครอื ขา่ ยขององค์กร ที่ผู้ใช้สังกัดอยู่
แตเ่ ปน็ การเชื่อมโยงของเครอื ขา่ ยต่าง ๆ เข้าหากนั หลายพันหลายหมน่ื เครือข่าย มีข้อมลู ข่าวสารว่ิงอยู่ระหว่าง
เครือข่ายเป็นจํานวนมาก การส่งข่าวสารลงใน เครือข่ายนั้นอาจทําให้ข่าวสารกระจายเดินทางไปยังเครือข่าย
อื่น ๆ อีกเป็นจํานวนมาก หรือแม้แต่การส่งจดหมายอิเล็กทรอนิกส์ฉบับหน่ึง ก็อาจจะต้องเดินทางผ่าน
เครือข่าย อีกหลายเครือข่ายกว่าจะถึงปลายทาง ดังน้ันผู้ใช้บริการอินเทอร์เน็ตต้องให้ความสํา คัญ
และตระหนักถึงปญั หาปริมาณขอ้ มลู ขา่ วสารทว่ี ิง่ อยบู่ นเครือขา่ ย

ในฐานะที่เป็นผู้ใช้งาน คุณได้รับสิทธิ์ให้เข้าใช้เครือข่ายอินเทอร์เน็ต แต่อย่างไรก็ดีจะต้อง เข้าใจ
กฎเกณฑ์ต่าง ๆ ที่แต่ละเครือข่ายย่อยวางไว้ด้วย ไม่พึงละเมิดสิทธ์ิหรือกระทําการใด ๆ ท่ีสร้างปัญหา หรือไม่
เคารพกฎเกณฑ์ท่ีแต่ละเครือข่ายวางไว้ และจะต้องปฏิบัติตาม คําแนะนําของผู้บริหารเครือข่ายย่อย ๆ น้ัน
อย่างเคร่งครดั

การใช้งานอย่างสร้างสรรค์และเกิดประโยชน์จะทําให้สังคมอินเทอร์เน็ตน่าใช้และเป็นประโยชน์
ร่วมกันอย่างดี กิจกรรมบางอย่างท่ีไม่ควรปฏิบัติจะต้องหลีกเลี่ยง เช่น การส่งกระจายข่าวลือ ไปเป็นจํานวน
มากบนเครือข่าย การกระจายข่าวแบบส่งกระจาย ไปยังปลายทางจํานวนมาก การส่งเอกสารจดหมายลูกโซ่
ฯลฯ ส่ิงเหล่าน้ีจะเป็นผลเสียโดยรวมต่อผู้ใช้ และไม่เกิดประโยชน์ใด ๆ ต่อสังคมอินเทอร์เน็ต เพ่ือให้การอยู่
ร่วมกันในสังคมอินเทอร์เน็ตสงบสุข จึงมีผู้พยายามรวบรวมกฎกติกามารยาท และวาง เป็น จรรยาบรรณ
อินเทอรเ์ นต็ หรอื ท่เี รยี กวา่ Netiquette

56

ความหมายของจรรยาบรรณ

จรรยาบรรณ คือ ประมวลความประพฤติท่ีผู้ประกอบอาชีพการงานแต่ละอย่างกําหนดข้ึน
เพื่อรักษาและส่งเสรมิ เกียรตคิ ุณชือ่ เสียงและฐานะของสมาชิก อาจเขยี นเป็นลายลักษณ์อกั ษรหรอื ไม่กไ็ ด้

จรรยาบรรณ หมายถึง ประมวลความประพฤติท่ีผู้ประกอบวิชาชีพ การงานแต่ละอย่าง กําหนดข้ึน
เพื่อรักษา และสร้างเสริมเกียรติคุณ ชื่อเสียง และฐานะของสมาชิก อาจเขียนเป็น ลายลักษณ์อักษร หรือไม่ก็
ได้ (ราชบัณฑิตยสถาน. 2546 : 289)

จรรยาบรรณ หมายถึง จริยาวิชาชีพ หรือจรรยาวิชาชีพ หรือจริยธรรมวิชาชีพ ซึ่งครอบคลุมใน
ทกุ เรื่อง ทุกประการ ทเ่ี ป็นข้อควรปฏิบตั ิ สาํ หรบั กลมุ่ วิชาชีพ (พระราชวรมุนี. 2541 : 39-40)

จรรยาบรรณวิชาชีพ หมายถึง มาตรฐานของคุณค่า แห่งความดีงาม ของการกระทํา หนึ่ง ๆ หรือ
พฤติกรรมโดยรวม ของผู้ประกอบวชิ าชีพใดวิชาชีพหนงึ่ ( มหาวิทยาลัย สโุ ขทัยธรรมาธริ าช. 2549 : 300)

สรุป จรรยาบรรณ เป็นข้อควรประพฤติท่ีดีงาม สําหรับสมาชิก ในวิชาชีพน้ัน ๆ ข้อควรประพฤตินี้
ถ้าเราฝุาฝืนจะเกิดโทษ จรรยาบรรณวิชาชีพจึง เป็นมาตรฐาน ความประพฤติ และวิจารณญาณ ทางศีลธรรม
และวิชาชีพ ท่ีเป็นกฎเกณฑ์ หรือแบบแผนของความประพฤติ สําหรับยึดถือ เป็นแนวปฏิบัติ ของผู้ประกอบ
วชิ าชพี หนง่ึ หลกั ปฏบิ ตั ิดงั กลา่ ว อาศยั หลกั ธรรม ความถูกต้อง ส่วนใหญ่ กําหนดโดยสมาคมวชิ าชพี น้นั ๆ

ความหมายของสอ่ื สงั คมออนไลน์

สื่อสังคมออนไลน์ หมายถึง ส่ือดิจิทัลที่เป็นเครื่องมือในการปฏิบัติการทางสังคม (Social Tool)
เพอื่ ใช้ส่อื สารระหว่างกันในเครือข่ายทางสังคม (Social Network) ผ่านทางเว็บไซต์และโปรแกรมประยุกต์บน
ส่ือใด ๆ ที่มีการเชื่อมต่อกับอินเทอร์เน็ต โดยเน้นให้ผู้ใช้ทั้งที่เป็นผู้ส่งสารและผู้รับสารมีส่วนร่วม
(Collaborative) อย่างสร้างสรรค์ ในการผลิตเนื้อหาขึ้นเอง (User-GenerateContent: UGC) ในรูปของ
ขอ้ มลู ภาพ และเสียง

ความหมายเกยี่ วกบั ธรุ กิจ

ธุรกิจ (Business) หมายถึง กิจกรรมต่าง ๆ ที่ทําให้การผลิตสินค้าและบริการ มีการซ้ือขาย
แลกเปลยี่ น มีการจําหนา่ ย มกี ารกระจายสนิ คา้ และมปี ระโยชน์ คอื ได้กําไรจากสนิ ค้านนั้

การดําเนนิ ธุรกจิ หมายถึง การทํากิจกรรมใด ๆ ท่ีทําให้เกิดสินค้าหรือบริการ แล้วมีการแลกเปลี่ยน
ซ้ือขายกัน และมีวัตถุประสงค์ท่ีจะได้รับประโยชน์จากสินค้านั้น ๆ โดยผ่านช่องทางการจําหน่าย ในรูปแบบ
ของร้านค้า ฝากขาย และดาํ เนินธรุ กจิ ผ่านระบบอินเทอร์เน็ต

ความสาํ คญั ของการนาํ อินเทอร์เนต็ มาใชใ้ นงานธรุ กจิ ดา้ นตา่ ง ๆ

ความสําคญั ของการนําอินเทอรเ์ นต็ มาใช้ในงานธรุ กิจด้านต่าง ๆ มีดังน้ี
1. การนาํ อินเทอร์เนต็ มาใชใ้ นงานด้านธรุ กิจการศึกษา (Education) เช่น
- การเรยี นรู้ผา่ นระบบอินเทอร์เน็ต
- การดุผลการเรยี น

57

2. การนาํ อนิ เทอร์เนต็ มาใช้ในงานดา้ นธรุ กจิ การเงนิ และการธนาคาร (Finance) เชน่
- การให้บริการกบั ลูกคา้ ด้านการเงิน
- การชําระคา่ บริการตา่ ง ๆ เปน็ ตน้

3. การนาํ อินเทอรเ์ น็ตมาใชใ้ นงานทางด้านธรุ กิจโรงแรม (Hotel) เช่น
- การส่ังจองที่พัก
- การเข้าไปดูรายละเอียดท่ีพัก

4. การนําอินเทอร์เน็ตมาใชใ้ นงานด้านธรุ กิจสายการบิน (Airway) เชน่
- การตรวจดตู ารางการบิน
- การส่ังจองต๋วั เคร่ืองบิน

5. การนําอินเทอรเ์ น็ตมาใชใ้ นงานด้านธรุ กิจการแพทย์ (Medical Profession) เช่น
- การวนิ จิ ฉัยโรค
- การเอ็กซเรย์

6. การนาํ อนิ เทอรเ์ นต็ มาใช้ในงานดา้ นธุรกจิ บันเทิง เช่น
- การดตู ารางการฉายภาพยนตร์
- การฉายภาพยนตร์ตัวอย่าง

7. การนาํ อนิ เทอรเ์ นต็ มาใชใ้ นงานด้านธุรกจิ การสื่อสาร (Communication) เชน่
- การรับ-สง่ จดหมายอเิ ลก็ ทรอนิกส์

8. การนาํ อินเทอร์เนต็ มาใช้ในงานดา้ นธุรกิจตลาดหลกั ทรัพย์ (Stock Exchange) เช่น
- การดูข้อมูลการซ้ือ-ขายหุ้น

9. การนําอินเทอรเ์ นต็ มาใช้ในงานดา้ นธรุ กจิ ส่อื ส่ิงพิมพ์ (Printing Media) เช่น
-การดูข้อมูลข่าวสารประจําวัน

ลกั ษณะของธุรกจิ พาณชิ ยอ์ ิเลก็ ทรอนกิ ส์ (E-Commerce)

ลักษณะของธรุ กิจพาณิชย์อเิ ล็กทรอนิกส์ (E-Commerce) คอื ธรุ กิจทด่ี ําเนนิ การซ้ือขายบน
อนิ เทอรเ์ นต็ อย่างเปน็ ระบบและเป็นการดําเนนิ ธรุ กิจทนี่ ่าเชื่อถือมากกว่า

ข้อดี
- สามารถดําเนินการได้ 24 ชั่วโมง
- ลดปัญหาในการเดินทาง

ข้อเสีย
- ผูซ้ อ้ื และผขู้ ายจะต้องเป็นผู้ทมี่ ีความรแู้ ละมีความสามารถในการใชเ้ ทคโนโลยีอินเทอร์เนต็
- ตอ้ งมรี ะบบรักษาความปลอดภยั ที่นา่ เชื่อถือและไวว้ างใจได้

58

ประโยชนข์ องพาณชิ ย์อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์
1. ประโยชน์ต่อผูบ้ รโิ ภค
- ได้รบั ความสะดวกรวดเรว็ ในการซ้อื สนิ คา้
- ทําใหส้ ินค้าน้ันถูกลง เพราะไม่ต้องผ่านคนกลาง
2. ประโยชนต์ อ่ ผูผ้ ลติ
- สามารถขยายตลาดใหมไ่ ด้มากขึ้น
- ลดคา่ ใช้จ่ายในการจดั เก็บเอกสาร
3. ประโยชนต์ ่อผจู้ ัดจําหน่าย
- เพิ่มประสิทธภิ าพในการดําเนนิ งานและการขาย
- สามารถเขา้ ถึงลกู คา้ ได้ทวั่ โลก

วตั ถปุ ระสงคข์ องการนาํ อนิ เทอรเ์ นต็ มาใชใ้ นงานธรุ กจิ

สรุปไดด้ ังน้ี
1. เพื่อให้ธรุ กิจของตนเองพร้อมใหบ้ ริการแก่ลูกค้าบนอินเทอรเ์ นต็
2. เพ่อื เพม่ิ ประสิทธภิ าพในการสร้างเครือข่ายของธุรกิจ
3. เพอื่ ให้ข้อมูลของธรุ กิจพร้อมให้ลูกคา้ เข้ามาค้นหาได้
4. เพอ่ื เพ่มิ ประสิทธิภาพในการให้บริการลกู คา้
5. เพ่อื ขยายผลและขอบเขตการโฆษณาและประชาสัมพันธ์ใหม้ ากขึ้น
6. เพอ่ื ขจดั ปัญหาด้านเวลาดาํ เนนิ การของธรุ กจิ
7. เพ่ือขายสินคา้ หรอื บริการ
8. เพอ่ื นาํ เสนอข้อมลู ของธรุ กิจแบบมลั ตมิ ีเดีย (Multimedia)
9. เพ่ือเข้าสู่ตลาดท่ีลูกค้ามีความต้องการบริโภคสินค้าสูง (Highly Desirable Demographic

Market)

จรรยาบรรณการใชง้ าน อนิ เทอรเ์ นต็

จรรยาบรรณการใชง้ าน อินเทอร์เน็ต คือ ข้อกําหนดท่ีผูใ้ ชง้ านอนิ เทอรเ์ น็ต พ่ึงกระทาํ เพ่ือดํารงไวซ้ ึ่ง
ความสงบ ไม่ขดั ต่อกฎหมาย (เฉลมิ พล เหลา่ เทย่ี ง : บ.สายสุพรรณ จาํ กดั )

1. ผทู้ ี่ใชง้ านอินเทอร์เนต็ ต้องซ่ือสตั ย์ และมีคุณธรรม ตัง้ หม่นั อยูบ่ น กฎหมายบ้านเมือง
2. ไม่นําผลงานของผู้อื่น มาเป็นของตน ในกรณีท่ีต้องนํามาใช้งานต้องอ้างถึงบุคคล หรือ
แหล่งท่มี าของขอ้ มูล ท่ีนํามาใช้
3. พึงระลึกเสมอว่าส่ิงที่นําเสนอบนอินเทอร์เน็ต อาจจะมีเด็กหรือผู้ท่ีขาดประสบการณ์เข้ามาดู
ไดต้ ลอดเวลา ดังน้ันการนาํ เสนอข้อมลู ควรทีจ่ ะเป็นไปในทางท่ีดี มีคณุ ธรรม
4. ไม่ควรใสร่ า้ ยปาู ยสี หรือสิ่งอนื่ ส่ิงใดอนั จะทาํ ให้บคุ คลที่สามเกดิ ความเสียหายได้

59

สุภาพ 5. การใช้คําพดู ควรคํานงึ ถงึ บุคคลอืน่ ๆ ทีอ่ าจจะเข้ามาสืบค้นขอ้ มลู ท่ีมีหลากหลาย จงึ ควรใช้คาํ ที่
โดยง่าย
6. ไม่ใช้สอ่ื อินเทอรเ์ นต็ เปน็ เครอ่ื งมือในการหลอกลวงผู้อ่ืนให้หลงผิด หลงเชอื่ ในทางทีผ่ ดิ
7. พึงระลึกเสมอว่า การกระทําผิดทางอินเทอร์เน็ตสามารถที่จะติดตามหาบุคคลท่ีกระทําได้

8. การกระทําความผดิ ทางอินเทอร์เนต็ บางกรณีเป็นอาชญากรรม ทีม่ ีความผดิ ทางกฎหมาย
9. ตอ้ งไม่ใช้คอมพิวเตอรท์ ําร้าย หรอื ละเมิดผู้อน่ื
10. ต้องไม่รบกวน สอดแนม แก้ไข หรือเปิดดูแฟูมข้อมูลของผ้อู ่นื
11. ต้องไมใ่ ช้คอมพิวเตอรเ์ พ่ือการโจรกรรมขอ้ มลู ข่าวสาร
12. ตอ้ งไมใ่ ชค้ อมพิวเตอรส์ ร้างหลกั ฐานท่เี ป็นเท็จ
13. ต้องไม่คัดลอกโปรแกรมของผอู้ ่นื ที่มลี ิขสทิ ธิ์
14. ตอ้ งไม่ละเมิดการใช้ทรัพยากรคอมพิวเตอรโ์ ดยทีต่ นเองไม่มสี ิทธิ์
15. ต้องคํานึงถึงส่ิงทจ่ี ะเกดิ ขึ้นกบั สงั คมท่ีเกดิ จากการกระทําของท่าน
16. ต้องใช้คอมพิวเตอร์โดยเคารพกฎระเบียบ กติกา และมีมารยาท

จรรยาบรรณของผใู้ ชอ้ นิ เทอรเ์ นต็

จรรยาบรรณของผู้ใช้อินเทอร์เน็ต ที่ควรปฏิบัติและถือเป็นมารยาทในการใช้อินเทอร์เน็ตมีอยู่ 10
ประการ ดงั น้ี

1. ตอ้ งไม่ใชค้ อมพิวเตอร์ทําร้ายหรือละเมิดผอู้ ่นื
2. ตอ้ งไมร่ บกวนการทาํ งานของผูอ้ ่นื
3. ต้องไม่สอดแนมหรือแก้ไขเปิดดใู นไฟล์ของผู้อ่นื
4. ตอ้ งไม่ใชค้ อมพิวเตอรเ์ พื่อการโจรกรรมข้อมูลข่าวสาร
5. ตอ้ งไม่ใชค้ อมพวิ เตอร์สรา้ งหลกั ฐานท่ีเป็นเท็จ
6. ตอ้ งไม่คัดลอกโปรแกรมผ้อู ่ืนทีม่ ีลขิ สิทธ์ิ
7. ตอ้ งไมล่ ะเมิดการใชท้ รัพยากรคอมพิวเตอรโ์ ดยทตี่ นเองไม่มีสิทธ์ิ
8. ตอ้ งไม่นําเอาผลงานของผู้อืน่ มาเปน็ ของตน
9. ต้องคํานงึ ถึงส่ิงทจี่ ะเกิดข้ึนกบั สังคมอันติดตามมาจากการกระทํา
10. ตอ้ งใช้คอมพวิ เตอร์โดยเคารพกฎระเบียบ กตกิ ามารยาท

จรรยาบรรณของนกั คอมพิวเตอร์

จรรยาบรรณของนักคอมพิวเตอร์ ประกอบด้วยข้อพึงปฏิบัติ และกฎข้อบังคับ แต่กฎข้อบังคับน้ัน
ผูกมัดผทู้ เี่ ปน็ สมาชกิ ของ ACM (Association of Computer Machinery) หลกั การท่วั ไปมีดงั นี้

60

1. สมาชกิ จะต้องประพฤติตนอย่างซื่อสัตย์ตรงไปตรงมา เช่น จะต้องไม่นําข้อมูลข่าวสารใด ๆ ที่
เป็นความลบั ของนายจา้ งหรือลูกค้า ไม่ว่าอดีตหรือปจั จุบันไปใช้โดยไมไ่ ดร้ ับอนญุ าตลว่ งหน้า

2. สมาชิกควรพยายามเพ่มิ พนู ความรู้ ความสามารถของตน และศักด์ิศรีของวิชาชีพ เช่นสมาชิก
พยายามออกแบบ และพัฒนาระบบที่ทํางาน ตามที่ต้องการได้อย่างเพียงพอ และตรงต่อความจําเป็นในเชิง
ปฏิบัตขิ องนายจ้างหรอื ลกู คา้

3. สมาชิกจะต้องรับผิดชอบในงานของตนเอง เช่น สมาชิกจะต้องไม่พยายามท่ีจะ ประกาศหรือ
จาํ กัดตัวเอง ออกจากความรับผิดชอบ ต่อลกู ค้าในความผดิ พลาดทต่ี นไดก้ อ่ ขึน้

4. สมาชกิ จะตอ้ งปฏิบัติตวั ดว้ ยความรับผิดชอบทางวิชาชีพ

จรยิ ธรรมในการใชเ้ ทคโนโลยสี ารสนเทศ

โดยท่ัวไปเมื่อพิจารณาถึงคุณธรรมจริยธรรมเก่ียวกับการใช้เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์และสารสนเทศ
แลว้ จะกล่าวถึงใน 4 ประเดน็ ที่รจู้ ักกนั ในลกั ษณะตัวย่อว่า PAPA ประกอบด้วย

1. ความเปน็ สว่ นตวั (Information Privacy) หมายถึง สทิ ธทิ จ่ี ะอยู่ตามลาํ พัง และเป็นสิทธิท่ี
เจ้าของสามารถที่จะควบคมุ ข้อมลู ของตนเองในการเปดิ เผยใหก้ บั ผู้อน่ื สทิ ธิน้ใี ชไ้ ด้ครอบคลุมท้งั ปจั เจกบคุ คล
กลุม่ บคุ คล และองคก์ ารตา่ ง ๆ ปัจจุบันมีประเด็นเกยี่ วกบั ความเปน็ ส่วนตัวทีเ่ ป็นขอ้ หน้าสังเกตดงั นี้

1.1. การเข้าไปดูขอ้ ความในจดหมายอเิ ลก็ ทรอนิกสแ์ ละการบนั ทึกข้อมูลในเคร่อื ง
คอมพวิ เตอร์ รวมทั้งการบันทึก-แลกเปลยี่ นข้อมูลท่บี ุคคลเข้าไปใชบ้ ริการเวบ็ ไซต์และกลุ่มข่าวสาร

1.2 การใชเ้ ทคโนโลยใี นการติดตามความเคลอ่ื นไหวหรือพฤติกรรมของบุคคล ซึ่งทาํ ให้
สูญเสียความเป็นสว่ นตัว ซึ่งการกระทําเช่นนถ้ี อื เป็นการผดิ จรยิ ธรรม

1.3 การใช้ขอ้ มลู ของลกู ค้าจากแหลง่ ตา่ ง ๆ เพ่อื ผลประโยชน์ในการขยายตลาด
1.4 การรวบรวมหมายเลขโทรศัพท์ ท่ีอยู่อีเมล์ หมายเลขบัตรเครดิต และขอ้ มลู ส่วนตวั อ่ืน ๆ
เพือ่ นาํ ไปสร้างฐานข้อมูลประวัติลกู คา้ ขึน้ มาใหม่ แล้วนําไปขายให้กบั บริษทั อืน่
ดังนัน้ เพ่อื เป็นการปูองกันการละเมิดสิทธิความเป็นสว่ นตวั ของขอ้ มูลและสารสนเทศ จงึ ควรจะต้อง
ระวังการให้ข้อมูล โดยเฉพาะการใช้อนิ เตอรเ์ น็ตที่มีการใชโ้ ปรโมชน่ั หรือระบุให้มีการลงทะเบียนก่อนเขา้ ใช้
บรกิ าร เช่น ขอ้ มูลบัตรเครดติ และท่ีอยู่อีเมล์
2. ความถูกต้อง (Information Accuracy) ในการใช้คอมพิวเตอร์เพื่อการรวบรวม จัดเก็บ
และเรียกใช้ข้อมูลนั้น คุณลักษณะที่สําคัญประการหน่ึง คือ ความน่าเช่ือถือได้ของข้อมูล ทั้งน้ี จะขึ้นอยู่กับ
ความถกู ตอ้ งในการบนั ทึกข้อมลู ดว้ ย โดยทว่ั ไปจะพจิ ารณาว่าใครจะเป็นผู้รับผิดชอบต่อความถูกต้องของข้อมูล
ท่ีจัดเก็บและเผยแพร่ ดังนั้น ในการจัดทําข้อมูลและสารสนเทศให้มีความถูกต้องและน่าเช่ือถือน้ัน ข้อมูลควร
ได้รับการตรวจสอบความถูกต้องก่อนที่จะนําเข้าฐานข้อมูล รวมถึงการปรับปรุงข้อมูลให้มีความทันสมัยอยู่
เสมอ นอกจากน้ี ควรให้สทิ ธิแกบ่ คุ คลในการเขา้ ไปตรวจสอบความถูกต้องของข้อมลู ตนเองดว้ ย

61

3. ความเป็นเจ้าของ (Information Property) สิทธิความเป็นเจ้าของ หมายถึง กรรมสิทธ์ิใน
การถอื ครองทรัพย์สิน ซึง่ อาจเป็นทรัพยส์ ินทั่วไปท่จี ับต้องได้ เช่น คอมพิวเตอร์ รถยนต์ หรืออาจเป็นทรัพย์สิน
ทางปัญญา (ความคิด) ท่ีจับต้องไม่ได้ เช่น บทเพลงโปรแกรมคอมพิวเตอร์ แต่สามารถถ่ายทอดและบันทึกลง
ในส่ือต่าง ๆ ได้ เช่น สิ่งพิมพ์ เทป ซีดีรอม เป็นต้น โดยในการคัดลอกโปรแกรมคอมพิวเตอร์ให้กับเพื่อน
เป็นการกระทําท่ีจะต้องพิจารณาให้รอบคอบก่อนว่าโปรแกรมที่จะทําการคัดลอกนั้น เป็นโปรแกรม
คอมพวิ เตอร์ทที่ ่านมสี ทิ ธใ์ นระดับใด

4. การเข้าถึงข้อมูล (Data Accessibility) ปัจจุบันการเข้าใช้งานโปรแกรม หรือระบบ
คอมพิวเตอร์มักจะมีการกําหนดสิทธิตามระดับของผู้ใช้งาน ท้ังนี้ เพ่ือเป็นการปูองกันการเข้าไปดําเนินการ
ตา่ ง ๆ กับข้อมูลของผใู้ ช้ที่ไม่มีส่วนเกี่ยวข้อง และเป็นการรักษาความลับของข้อมูล ดังนั้น ในการพัฒนาระบบ
คอมพิวเตอร์จึงได้มีการออกแบบระบบรักษาความปลอดภัยในการเข้าถึงของผู้ใช้ และการเข้าถึงข้อมูลของ
ผอู้ น่ื โดยไม่ได้รับความยินยอมน้ัน กถ็ อื เป็นการผิดจรยิ ธรรมเชน่ เดยี วกับการละเมิดข้อมลู ส่วนตัว

อาชญากรรมทางคอมพวิ เตอร์ประเภทตา่ ง ๆ

อาชญากรรมทางคอมพิวเตอร์ (Cyber-Crime) เป็นการกระทําท่ีผิดกฎหมายโดยใช้วิธีการทาง
อิเล็กทรอนิกส์เพื่อโจมตีระบบคอมพิวเตอร์และข้อมูลที่อยู่บนระบบดังกล่าว ส่วนในมุมมองที่กว้า งขึ้น
“อาชญากรรมที่เก่ียวเน่ืองกับคอมพิวเตอร์” หมายถึงการกระทําท่ีผิดกฎหมายใด ๆ ซ่ึงอาศัยหรือมีความ
เก่ียวเน่ืองกับระบบคอมพิวเตอร์หรือเครือข่าย อย่างไรก็ตาม อาชญากรรมประเภทน้ีไม่ถือเป็นอาชญากรรม
ทางคอมพวิ เตอรโ์ ดยตรง

ในการประชุมสหประชาชาตคิ รั้งท่ี 10 ว่าดว้ ยการปอู งกันอาชญากรรมและการปฏิบัติต่อผู้กระทําผิด
(The Tenth United Nations Congress on the Prevention of Crime and the Treatment of
Offenders) ซ่งึ จดั ขึ้นที่กรงุ เวียนนา เม่อื วันท่ี 10-17 เมษายน 2543 ไดม้ ีการจําแนกประเภทของอาชญากรรม
ทางคอมพวิ เตอร์ โดยแบ่งเปน็ 5 ประเภท คอื การเข้าถงึ โดยไมไ่ ด้รับอนุญาต, การสร้างความเสียหายแก่ข้อมูล
หรอื โปรแกรมคอมพวิ เตอร์, การก่อกวนการทํางานของระบบคอมพิวเตอร์หรือเครือข่าย, การยับย้ังข้อมูลท่ีส่ง
ถงึ /จากและภายในระบบหรือเครอื ขา่ ยโดยไม่ไดร้ บั อนุญาต และการจารกรรมข้อมลู บนคอมพวิ เตอร์

โครงการอาชญากรรมทางคอมพิวเตอร์และการโจรกรรมทรัพย์สินทางปัญญา (Cyber-Crime and
Intellectual Property Theft) พยายามท่ีจะเก็บรวบรวมและเผยแพร่ข้อมูล และค้นคว้าเก่ียวกับ
อาชญากรรมทางคอมพิวเตอร์ 6 ประเภท ท่ีได้รับความนิยม ซ่ึงส่งผลกระทบโดยตรงต่อประชาชนและ
ผู้บริโภค นอกจากนี้ยังทําหน้าท่ีเผยแพร่ความรู้เก่ียวกับขอบเขตและความซับซ้อนของปัญหา รวมถึงนโยบาย
ปจั จุบันและความพยายามในการปัญหานี้

อาชญากรรม 6 ประเภทดงั กลา่ ว ไดแ้ ก่
1. การเงิน – อาชญากรรมท่ีขัดขวางความสามารถขององค์กรธุรกิจในการทําธุรกรรม

อ-ี คอมเมิร์ซ (หรอื พาณิชย์อเิ ล็กทรอนิกส)์

62

2. การละเมิดลิขสิทธ์ิ – การคัดลอกผลงานที่มีลิขสิทธ์ิ ในปัจจุบันคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคลและ
อินเทอร์เน็ตถูกใช้เป็นส่ือในการก่ออาชญากรรม แบบเก่า โดยการโจรกรรมทางออนไลน์หมายรวมถึง การ
ละเมิดลิขสิทธิ์ ใด ๆ ท่ีเก่ียวข้องกับการใช้อินเทอร์เน็ตเพ่ือจําหน่ายหรือเผยแพร่ผลงานสร้างสรรค์ท่ีได้รับการ
ค้มุ ครองลขิ สิทธ์ิ

3. การเจาะระบบ – การให้ได้มาซ่ึงสิทธิในการเข้าถึงระบบคอมพิวเตอร์หรือเครือข่ายโดยไม่ได้
รับอนุญาต และในบางกรณอี าจหมายถึงการใช้สิทธิการเข้าถึงน้ีโดยไม่ได้รับอนุญาต นอกจากน้ีการเจาะระบบ
ยงั อาจรองรับอาชญากรรมทางคอมพิวเตอร์ในรปู แบบอ่นื ๆ (เชน่ การปลอมแปลง การกอ่ การร้าย ฯลฯ)

4. การกอ่ การรา้ ยทางคอมพิวเตอร์ – ผลสืบเนื่องจากการเจาะระบบ โดยมีจุดมุ่งหมายเพ่ือสร้าง
ความหวาดกลวั เช่นเดยี วกับการก่อการร้ายท่ัวไป โดยการกระทําท่ีเข้าข่าย การก่อการร้ายทางอิเล็กทรอนิกส์
(e-terrorism) จะเกี่ยวข้องกับการเจาระบบคอมพิวเตอร์เพ่ือก่อเหตุรุนแรงต่อบุคคลหรือทรัพย์สิน หรืออย่าง
น้อยกม็ จี ุดมุง่ หมายเพอื่ สร้างความหวาดกลวั

5. ภาพอนาจารทางออนไลน์ – ตามข้อกําหนด 18 USC 2252 และ 18 USC 2252A การ
ประมวลผลหรือการเผยแพร่ภาพอนาจารเด็กถือเป็นการกระทําที่ผิดกฎหมาย และตามข้อกําหนด 47 USC
223 การเผยแพร่ภาพลามกอนาจารในรูปแบบใด ๆ แก่เยาวชนถือเป็นการกระทําท่ีขัดต่อกฎหมาย
อินเทอร์เน็ตเป็นเพียงช่องทางใหม่สําหรับอาชญากรรม แบบเก่า อย่างไรก็ดี ประเด็นเรื่องวิธีที่เหมาะสมท่ีสุด
ในการควบคมุ ชอ่ งทางการสื่อสารท่ีครอบคลุมท่ัวโลกและเข้าถึงทุกกลุ่มอายุนี้ได้ก่อให้เกิดการถกเถียงและการ
โต้แย้งอย่างกว้างขวาง

6. ภายในโรงเรียน – ถึงแม้ว่าอินเทอร์เน็ตจะเป็นแหล่งทรัพยากรสําหรับการศึกษาและสันทนา
การ แต่เยาวชนจําเป็นต้องได้รับทราบเกี่ยวกับวิธีการใช้งานเคร่ืองมืออันทรงพลังน้ีอย่างปลอดภัยและมีความ
รับผิดชอบ โดยเปูาหมายหลักของโครงการนี้คือ เพ่ือกระตุ้นให้เด็กได้เรียนรู้เกี่ยวกับข้อกําหนดทางกฎหมาย
สทิ ธขิ องตนเอง และวธิ ที เ่ี หมาะสมในการปูองกันการใช้อนิ เทอร์เน็ตในทางที่ผดิ

กฎหมายเทคโนโลยสี ารสนเทศ (IT Law)

กฎหมายเทคโนโลยีสารสนเทศ (Information Law) หรือมักเรียกกันว่า "กฎหมายไอที (IT Law)
ในเบ้ืองต้น ท่ีจําเป็นต้องมีการตรากฎหมายขึ้นใช้บังคับ เม่ือวันท่ี 15 ธันวาคม พ.ศ.2541 คณะรัฐมนตรีได้
เห็นชอบต่อการจัดทาํ โครงการพฒั นา

กฎหมายเทคโนโลยีสารสนเทศท่ีเสนอโดยกระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และ สิ่งแวดล้อม
และเห็นชอบให้คณะกรรมการเทคโนโลยีสารสนเทศแห่งชาติ (National Information Technology
Committee) หรือที่เรยี กโดยยอ่ วา่ "คณะกรรมการไอทีแห่งชาติ หรือ กทสช. (NITC) ทําหน้าท่ีเป็นศูนย์กลาง
และประสานงานระหว่างหน่วยงานต่าง ๆ ที่กําลังดําเนินการจัดทํากฎหมายเทคโนโลยี สารสนเทศและ
กฎหมายอนื่ ๆ ท่เี ก่ียวข้อง

63

เน่ืองจากในปัจจุบันเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ มีการเชื่อมโยงกันทางเครือข่ายอินเทอร์เน็ต ย่อมมี
ขอ้ มูลสารสนเทศท่สี ่งผ่าน จากผ้สู ง่ ไปยงั ผรู้ ับ และหากเครือข่ายอินเทอร์เน็ตนั้น ไม่มีระบบความปลอดภัยท่ีดี
หรือรัดกุม ข้อมูลน้ันอาจจะถูกปรับเปล่ียน ถูกจารกรรมหรือถูกทําลายไป โดยท่ีผู้ส่ง และผู้รับไม่สามารถรับรู้
ได้เลย ผู้ใช้ควรจะมีคุณธรรมและจริยธรรมพื้นฐาน ท่ีต้องปฏิบัติควบคู่กับการใช้งาน เพื่อเป็นการใช้งาน
เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ร่วมกันอย่าง เหมาะสม ไม่ควรใช้งานโดยคํานึงแต่ผลประโยชน์ของตนเองเพียงฝุาย
เดียวควรจะคํานึงถึงผู้อื่นและเคารพสิทธิผู้อ่ืนด้วย ถึงแม้ว่าในปัจจุบันบางประเทศท่ีพัฒนาแล้วจะมีกฎหมาย
ควบคุมสื่ออินเทอร์เน็ต ก็ยังไม่สามารถควบคุมภัยล่อลวงต่าง ๆ จากสื่ออินเทอร์เน็ตได้อย่างมีประสิทธิภาพ
อย่างเด็ดขาดเต็มที่โดยเฉพาะควบคุมดูแลการเผยแพร่ข้อมูลข่าวสาร บนส่ืออินเทอร์เน็ตน้ัน ก็ยังเป็นปัญหา
โดยเฉพาะการเผยแพรส่ ่ือสารลามกหรือบ่อนการพนัน

ซ่ึงปัญหาดังกล่าว นอกจากจะเก่ียวข้องกับสิทธิส่วนบุคคลในการเข้าถึงข้อมูล การก้าวก่ายสิทธิ
เสรีภาพในการแสดงออก ซึ่งเป็นสิทธิพื้นฐานของประชาชน ยังอาจจะขัดต่อกฎหมายรัฐธรรมนูญของประเทศ
อีกด้วย อีกท้ังลักษณะพิเศษของข้อมูลต่าง ๆ ท่ีอยู่ในเครือข่ายอินเทอร์เน็ต เป็นเครือข่ายท่ีมีลักษณะเป็นใย
แมงมุม ซ่ึงระบบกระจายความรับผิดชอบไม่มีศูนย์กลางของระบบ และเป็นเครือข่ายข้อมูลระดับโลกยากต่อ
การควบคมุ และเปน็ สอื่ ท่ไี ม่มตี ัวตนหรือแหล่งที่มาที่ชัดเจน ท้ังผู้ส่งข้อมูล หรือผู้รับข้อมูล ดังนั้นกฎหมายท่ีจะ
มากํากับดูแล หรือควบคุมส่ืออินเทอร์เน็ต จะต้องเป็นกฎหมายลักษณะพิเศษ เป็นที่ยอมรับในระดับสากล
แต่ความแตกต่างในระบบการเมือง สังคม และวัฒนธรรม ในแต่ละประเทศยังเป็นปัญหาอุปสรรคในการร่าง
กฎหมายดังกล่าวซึ่งปัจจุบันยังไม่ปรากฏผลเป็นกฎหมายยังคงอยู่ในระยะที่กําลังสร้างกฎเกณฑ์กติกาข้ึนมา
กาํ กับบริการอินเทอร์เนต็

ทัง้ น้คี ณะกรรมการไอทีแห่งชาติได้แต่งตั้งคณะอนุกรรมการเฉพาะกิจ เพื่อยกร่างกฎหมายไอทีท้ัง 6
ฉบับ โดยมอบหมายให้ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (National Electronics and
Computer Technology Center) หรือที่มักเรียกโดยย่อว่า "เนคเทค" (NECTEC) สํานักงานพัฒนา
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (National Science and Technology Development Agency)
หรือที่เรียกโดยย่อว่า “สวทช.” กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม ในฐานะสํานักงาน
เลขานกุ ารคณะกรรมการไอทีแห่งชาติ ทําหน้าท่ีเป็นเลขานุการในการยกร่างกฎหมายไอทีทั้ง 6 ฉบับ เนคเทค
จึงได้เริ่มต้นโครงการพัฒนากฎหมายเทคโนโลยีสารสนเทศข้ึน เพ่ือปฏิบัติตามนโยบายท่ีได้รับมอบหมายจาก
รฐั บาลและคณะกรรมการไอทีแห่งชาติ ในการยกร่างกฎหมายไอทีท้งั 6 ฉบับ ใหแ้ ลว้ เสร็จ คอื

1. กฎหมายเก่ียวกับธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Transactions Law) เพื่อรับรอง
สถานะทางกฎหมายของข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ให้เสมอด้วยกระดาษ อันเป็นการรองรับนิติสัมพันธ์ต่าง ๆ ซึ่งแต่
เดิมอาจจะจัดทาํ ข้นึ ในรูปแบบของหนงั สอื ใหเ้ ทา่ เทียมกับนติ ิสมั พันธ์รูปแบบใหม่ท่ีจัดทําข้ึน ให้อยู่ในรูปแบบ
ของข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ รวมตลอดทั้งการลงลายมือชื่อในข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ และการรับฟังพยานหลักฐาน
ท่อี ยใู่ นรปู แบบของข้อมลู อเิ ล็กทรอนิกส์

64

2. กฎหมายเกี่ยวกับลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Signatures Law) เพ่ือรับรองการใช้
ลายมอื ช่อื อเิ ลก็ ทรอนิกส์ดว้ ยกระบวนการใด ๆ ทางเทคโนโลยีให้เสมอด้วยการลงลายมือช่ือธรรมดา อันส่งผล
ต่อความเช่ือมั่นมากขึ้นในการทําธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ และกําหนดให้มีการกํากับดูแลการให้บริการ
เกยี่ วกับลายมอื ชอ่ื อิเล็กทรอนิกสต์ ลอดจนการให้ บริการอื่น ท่ีเกย่ี วข้องกบั ลายมอื ช่อื อเิ ลก็ ทรอนิกส์

3. กฎหมายเก่ียวกับการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานสารสนเทศให้ทั่วถึง และเท่าเทียมกัน (National
Information Infrastructure Law) เพ่ือก่อให้เกิดการส่งเสริม สนับสนุน และพัฒนาโครงสร้างพ้ืนฐาน
สารสนเทศ อันได้แก่ โครงขา่ ยโทรคมนาคม เทคโนโลยีสารสนเทศ สารสนเทศทรัพยากรมนุษย์ และโครงสร้าง
พ้ืนฐานสารสนเทศสาํ คัญอนื่ ๆ อันเปน็ ปัจจัยพ้ืนฐาน สําคัญในการพัฒนาสังคม และชุมชนโดยอาศัยกลไกของ
รัฐ ซงึ่ รองรบั เจตนารมณ์สาํ คัญประการหนึง่ ของแนวนโยบายพ้ืนฐานแหง่ รัฐตามรฐั ธรรมนูญ มาตรา 78 ในการ
กระจายสารสนเทศใหท้ ่ัวถึง และเท่าเทียมกัน และนับเป็นกลไกสําคัญในการช่วยลดความเหล่ือมล้ําของสังคม
อย่างค่อยเป็นค่อยไป เพ่ือสนับสนุนให้ท้องถิ่นมีศักยภาพในการปกครองตนเองพัฒนาเศรษฐกิจภายในชุมชน
และนําไปสสู่ งั คมแห่งปัญญา และการเรียนรู้

4. กฎหมายเก่ียวกับการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (Data Protection Law) เพ่ือก่อให้เกิดการ
รบั รองสทิ ธิและใหค้ วามค้มุ ครองข้อมูลส่วนบุคคล ซ่ึงอาจถูกประมวลผล เปิดเผยหรือเผยแพร่ถึงบุคคลจํานวน
มากได้ในระยะเวลาอันรวดเร็วโดยอาศัยพัฒนาการทางเทคโนโลยี จนอาจก่อให้เกิดการนําข้อมูลน้ันไปใช้
ในทางมิชอบอันเป็นการละเมิดต่อเจ้าของข้อมูล ทั้งนี้ โดยคํานึงถึงการรักษาดุลยภาพระหว่างสิทธิขั้นพื้นฐาน
ในความเป็นสว่ นตัว เสรีภาพในการติดต่อสอ่ื สาร และความมนั่ คงของรฐั

5. กฎหมายเก่ียวกับการกระทําความผิดเก่ียวกับคอมพิวเตอร์ (Computer Crime Law)
เพื่อกําหนดมาตรการทางอาญาในการลงโทษผู้กระทําผิดต่อระบบการทํางานของคอมพิวเตอร์ ระบบข้อมูล
และระบบเครอื ขา่ ย ท้ังน้ีเพือ่ เป็นหลักประกนั สทิ ธเิ สรีภาพ และการคมุ้ ครองการอยูร่ ว่ มกนั ของสังคม

6. กฎหมายเก่ียวกับการโอนเงินทางอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Funds Transfer Law)
เพื่อกําหนดกลไกสําคัญทางกฎหมายในการรองรับระบบการโอนเงินทางอิเล็กทรอนิกส์ ท้ังท่ีเป็นการโอนเงิน
ระหว่างสถาบันการเงนิ และระบบการชําระเงินรูปแบบใหม่ในรูปของเงินอิเล็กทรอนิกส์ก่อให้เกิดความเช่ือมั่น
ตอ่ ระบบการทําธรุ กรรมทางการเงนิ และการทําธุรกรรมทางอเิ ล็กทรอนิกส์มากย่ิงขึ้น

65

อา้ งองิ

sites.google.com. เกรด็ ความรู้เก่ียวกบั ความหมายของจรรยาบรรณ. [ระบบออนไลน์]. แหล่งทีม่ า
https://sites.google.com/site/crryabrrnwichachiph/khwam-hmay-khxng-crrya-brrn
[18 กันยายน 2563]

sites.google.com. เกร็ดความรู้เกย่ี วกบั บญั ญัติ 10 ประการของการใชอ้ นิ เทอรเ์ น็ต. [ระบบออนไลน์].
แหล่งท่ีมา https://sites.google.com/site/neessareenreen571031089/crrya-brrn-khxng-
phu-chi-xinthexrnet [18 กันยายน 2563]

sites.google.com. เกรด็ ความรู้เกยี่ วกบั จรรยาบรรณของผู้ใชอ้ นิ เทอร์เน็ต. [ระบบออนไลน]์ . แหล่งทมี่ า
https://sites.google.com/site/neessareenreen571031089/crrya-brrn-khxng-phu-chi-
xinthexrnet [18 กันยายน 2563]

jaturapad.com. เกรด็ ความรเู้ กยี่ วกบั จรยิ ธรรมในการใชเ้ ทคโนโลยสี ารสนเทศ. [ระบบออนไลน์]. แหลง่ ทม่ี า
http://www.jaturapad.com/archives/679 [18 กนั ยายน 2563]

sites.google.com. เกร็ดความรู้เกย่ี วกับอาชญากรรมคอมพวิ เตอร.์ [ระบบออนไลน]์ . แหลง่ ทีม่ า
https://sites.google.com/site/neessareenreen571031089/xachyakrrm-khxmphiwtexr
[18 กนั ยายน 2563]

sites.google.com. เกร็ดความรูเ้ กี่ยวกบั จรรยาบรรณของนักคอมพิวเตอร.์ [ระบบออนไลน]์ . แหลง่ ทมี่ า
https://sites.google.com/site/daruneekidkla/crrya-brrn-khxng-nak-khxmphiwtexr
[18 กนั ยายน 2563]

sites.google.com. เกรด็ ความรเู้ ก่ียวกับกฎหมายเทคโนโลยีสารสนเทศ (IT Law). [ระบบออนไลน์].
แหลง่ ที่มา https://sites.google.com/site/jantiwaporn813/kdhmay-thekhnoloyi-
sarsnthes-it-law [18 กนั ยายน 2563]

66

บทท่ี 8
กรณศี กึ ษาเทคโนโลยดี จิ ทิ ลั เชอื่ มโยงอาชพี

บทนํา

ในปัจจุบันการมี อาชีพยุคดิจิทัล ไม่จําเป็นว่าจะต้องจบการศึกษาในข้ันอนุปริญญา หรือปริญญาตรี
แตใ่ นขณะเรยี นหนงั สือ เราก็สามารถทํางานหาเลี้ยงตัวเองหรือครอบครัวได้ในโลกยุคใหม่นี้ เพราะมีเคร่ืองมือ
ช่วยทํางานหารายไดอ้ ย่าง อนิ เทอร์เน็ต และเทคโนโลยแี ห่งการเชื่อมต่อที่เข้าถึงได้ทุกคนจึงเกิดอาชีพยุคดิจิทัล
หรือท่หี ลายคนชอบเรียกกนั ว่า “อาชีพออนไลน์” อาชีพแนวใหม่นี้ก็กลายเป็นอีกทางเลือก ที่หลาย ๆ คนนิยม
ทาํ เปน็ อาชพี เสริม

อาชพี ทเ่ี กย่ี วขอ้ งกบั การใชเ้ ทคโนโลยดี จิ ทิ ลั เช่ือมโยงอาชพี

1. นักเขียนบทความออนไลน์ ในยุคท่ีนิตยสารเร่ิมล้มหายตายจาก หลายคนจึงนิยมไปอ่านข้อมูล
หรือบทความ (Content) ในโลกออนไลน์แทน เน่ืองจากมีความรวดเร็วกว่า และมีข้อมูลทันสมัยกว่าด้วย
จึงเกดิ อาชพี นาํ เสนอเนื้อหา (Digital Content) ในเว็บไซต์หรือสื่อสังคมออนไลน์อย่าง facebook หรือท่ีเรียก
อาชีพนี้ว่า ผูผ้ ลิตเนอื้ หาออนไลน์ หรือ นกั เขียนบทความออนไลน์ (Digital Content Creator) สําหรับอาชีพนี้
มีข้อได้เปรียบตรงที่ ไม่ต้องใช้ทุนเยอะ เพียงแค่มีคอมพิวเตอร์โน้ตบุ๊ก หรือกระทั่งสมาร์ทโฟน พร้อม
อนิ เทอร์เนต็ ก็สามารถสร้างคอนเทนต์ ทไ่ี หนเวลาไหนกไ็ ด้ทันที สว่ นรายได้ก็จะแบง่ เปน็ 2 ประเภทคือ ผู้ผลิต
เนื้อหาประจาํ บรษิ ัท กบั ผู้ผลิตเนื้อหาอิสระ สําหรับผู้ผลิตเนื้อหาประจําบริษัท ก็ตรงตัวเลยคือ เป็นลูกจ้างของ
บริษัทหนึ่ง ท่จี ้างใหม้ าเขยี นข่าวเขยี นบทความ ตามที่บริษัทกําหนด โดยมีรายได้เป็นเงินเดือนเหมือนพนักงาน
ทัว่ ไป ส่วน Digital Content อิสระ ก็คือนักเขียนออนไลน์ท่ีมีเว็บไซต์หรือแพลตฟอร์มเผยแพร่คอนเทนต์ของ
ตัวเอง ส่วนรายได้ก็มาจากโฆษณาหรือมีแบรนด์มาจ้างให้ช่วยเขียนคอนเทนต์เพื่อประชาสัมพันธ์สินค้าหรือ
บรกิ ารของเขา

2. นกั รีววิ อาชีพนก้ี ็จะคล้าย ๆ กับนักเขยี นบทความออนไลน์ แตร่ ปู แบบการทําคอนเทนต์จะเน้นไป
ท่ีการอธิบายลักษณะ คุณประโยชน์ที่ได้รับ และอธิบายความรู้สึกดี ๆ หรือไม่ดีต่อสินค้าหรือบริการของยี่ห้อ
นั้น ๆ แทน ซ่ึงมักเห็นได้ตามเว็บไซต์ เว็บบล็อก หรือถ่ายเป็นวิดีโอรีวิวผ่าน Youtube ส่วนรายได้ก็เหมือน
กรณีนักเขยี นบทความออนไลน์เลย

3. ติวเตอร์ออนไลน์ เป็นอาชีพทําคอร์สออนไลน์ขายผ่านเว็บไซต์ จะคล้าย ๆ กับการทําวิดีโอสอน
ผ่าน Youtube แต่ในรูปแบบนี้จะมีความละเอียดกว่ามาก โดยผู้สอนจะต้องอัดคลิปการสอนของตัวเองชนิด
เต็มรูปแบบ ซึ่งอาจต้องใช้ทักษะตัดต่อวิดีโอพอสมควร และเทคนิคการสอนระดับมือชีพ เนื่องจากไม่ได้ทําฟรี
อกี ต่อไป เพราะคนที่เขา้ มาเรียน จะต้องเสียค่าบริการในก่ีดูคลิปสอน โดยจะมีส่วนแบ่งเข้าทางเว็บที่ให้บริการ
กับทางผู้สอนท่ีทําคอร์สออนไลน์นั้นเอง นอกจากจะอัดคลิปแล้ว อาจต้องทําแบบทดสอบประกอบการสอน
อีกด้วย เรียกได้ว่า เหมือนเป็นอาจารย์สอนในโรงเรียนคนหนึ่ง แต่นักเรียนที่มาเรียนน้ัน คือคนจากทุกอาชีพ

67

หลากหลายวัย และมาจากทั่วประเทศหรือท่ัวโลก ซึ่งจะเข้ามายังแพลตฟอร์มที่รวบรวมบทเรียนจากเหล่าติว
เตอรอ์ อนไลน์เอาไว้ เช่น coursesquare.co, skilllane.com, taladpanya.com และ udemy.com

4. Influencer เรียกได้ว่าเป็นข้ันต่อไปของ นักเขียนบทความออนไลน์ หรือ นักรีวิวระดับโปร
เน่ืองจาก Influencer หมายถึง ผู้มีอิทธิพลในโลกออนไลน์ เป็นกลุ่มหรือบุคคลท่ีมีผู้ติดตามจํานวนมาก
โดยเฉพาะในโลกออนไลน์ บุคคลเหล่านี้จะสร้างตัวจากการเป็นนักรีวิว เขียนบทความ หรือทําคอนเทนต์บน
แพลตฟอร์มท่ีใช้อยู่ เช่น Facebook, Youtube, Blog, Twitter หรือเว็บไซต์ของตัวเอง หากคอนเทนต์มี
ความน่าสนใจและมีเอกลักษณ์ ก็จะเร่ิมมีผู้ติดตามเข้ามา จนพอมีจํานวนมาก ก็มีโอกาส “ชักจูง” ผู้กลุ่ม
ผตู้ ดิ ตาม ใหเ้ ชื่อในคอนเทนต์ที่สร้างและเกิดความคล้อยตามได้เลย จึงเป็นเหตุให้หลาย ๆ แบรนด์สินค้า นิยม
จ้าง Influencer ให้ช่วยทําคอนเทนต์โปรโมทขายสินค้าท้ังแบบตรงหรือแบบอ้อม โดยขอยืมพลังของ
Influencer ทส่ี ามารถชักจูงกลุ่มผ้ตู ดิ ตาม ใหก้ ลายเปน็ ลกู ค้าของแบรนด์น้นั ๆ ในอนาคต

5. นักการตลาดดิจิทัล (Digital Marketer) สําหรับอาชีพน้ี ต้องเป็นคนวัยทํางาน และมี
ประสบการณ์ในระดับหนึ่ง เนื่องจากเป็นอาชีพที่ต้องสามารถคิดวิเคราะห์ และคาดเดาผลลัพธ์จากวางแผน
การตลาดที่กําลังดําเนินได้ การตลาดในโลกออนไลน์ ต้องใช้เทคโนโลยีเป็น และรู้จักใช้สื่อออนไลน์ อาทิ
Facebook, Google, Youtube และการลงโฆษณาผ่านเว็บไซต์ต่าง ๆ สามารถสร้างการรับรู้สินค้าของ
แบรนด์ ไปยังกลุ่มลูกค้าที่เป็นเปูาหมายได้ และไม่เพียงทํายังไงก็ได้ให้ผู้บริโภคสนใจเท่าน้ัน ยังต้องเข้าใจ
ผูบ้ ริโภคด้วย

6. วาดสติ๊กเกอร์ Line เป็นอาชีพท่ีต้องใช้ทักษะการวาดภาพหรือความคิดสร้างสรรค์พอควร
โดยหลังจากที่ Line หรือแอพฯ ส่งข้อความชื่อดัง เปิดโอกาสให้นักวาดทั่วไป สามารถออกแบบสต๊ิกเกอร์
ประกอบข้อความไปขายในระบบได้ จึงกลายอาชีพเสริมยอดนิยม ท่ีหลายคนหาเวลาว่างไปน่ังออกแบบ
สตกิ๊ เกอร์ Line ของตวั เองใหค้ รบ 40 รูปแบบ จากนั้นก็ส่งไปให้ทาง Line พิจารณา เม่ือผ่านเกณฑ์ ก็จะได้รับ
สิทธ์ใิ นการนาํ สติ๊กเกอร์ Line ไปขาย จากนั้นก็รอรับผลตอบแทนในระยะยาว โดยคิดเป็นรายได้จากราคาขาย
เกอื บครง่ึ จากคนทดี่ าว์นโหลดซือ้ สตกิ๊ เกอร์ทอ่ี อกแบบเอง ยิ่งมคี นซ้อื เยอะ กย็ ง่ิ ได้ผลตอบแทนมากขึน้

7. ช่างภาพขายภาพออนไลน์ (Stock Photographer) หลังจากสมาร์ทโฟนได้รับการพัฒนาจน
สามารถถ่ายรูปได้สวยเทียบเคียงกับกล้องจริง ๆ ทําให้ทุกคนสามารถเป็นช่างภาพเฉพาะกิจกันได้ จึงเป็น
โอกาสดสี าํ หรับการหารายได้จากการขายภาพออนไลน์ นับเป็นอีกทางเลือกหนึ่งของช่างภาพยุคใหม่ ที่ไม่ต้อง
ไปหาลูกค้า ทําสัญญา เสนอราคา หรือโปรโมทตัวเองให้วุ่นวาย เพียงแค่มีภาพสวย ๆ ท่ีสื่อความหมายได้ใน
สมาร์ทโฟน หรือกล้องถ่ายรูป จากนั้นก็ไปสมัครเว็บท่ีรับเป็นตัวแทนขายภาพออนไลน์อย่าง Microstock
ท้ังหลาย ที่เหลือก็รอเงินโอนเข้าบัญชีหลังมีคนมาซ้ือ อย่างไรก็ตาม อาจดูเหมือนง่าย ทว่าอาชีพช่างภาพ
ออนไลน์ ก็ต้องใช้ท้ังฝีมือและความอดทนอยู่เหมือนกัน เพราะต้องใช้เวลาไม่น้อย กว่าจะได้กําไรจากภาพที่
ขายบนเว็บ และต้องใช้ทักษะเพ่ือให้ทางเว็บยอมรับภาพไปขายได้ กับให้ลูกค้าที่เข้ามาเลือกภาพในเว็บ ยอม
ซื้อภาพของเรา จากคู่แข่งนับแสนนบั ลา้ นทว่ั โลก

68

8. รบั จา้ งทํา SEO ปจั จุบันเวลาเราเกิดข้อสงสัยอะไร สิ่งท่ีทําอย่างแรกคือ ถาม Google เพียงใส่คํา
ค้นหาท่ีต้องการ ก็จะมีคําตอบปรากฏขึ้นมาใน “หน้าแรก” ทันที ตรงนี้เองจึงเป็นจุดที่ถูกนํามาใช้ในแผนการ
ตลาดออนไลน์ ด้วยหัวข้อง่าย ๆ ว่า ทํายังไงก็ได้ ให้ช่ือสินค้าหรือบริการของแบรนด์นั้น ๆ มาอยู่ในหน้าแรก
ของ Google ให้ได้ สําหรับวิธีน้ัน ก็มีหลากหลายรูปแบบ จึงเกิดผู้เชี่ยวชาญในด้านนี้โดยเฉพาะ น่ันคือนัก
รับจา้ งทํา SEO หรอื Search Engine Optimization ซึ่งคนที่ทําอาชพี นี้ จะต้องมีความรู้เกี่ยวกับการใช้ SEO
และพอรู้ว่า Google มีวิธีการค้นหาและแสดงผลอย่างไร ท่ีจะดันให้ช่ือเว็บของแบรนด์ที่รับจ้างมาปรากฏใน
หน้าค้นหาหน้าแรกของ Google ได้ โดยไม่ถูกเบียดจากแบรนด์คู่แข่ง อาจเรียกได้เป็นอาชีพท่ีต้องใช้ทักษะ
พอ ๆ กบั Digital Marketing แตม่ ีหนา้ ท่เี ฉพาะเจาะจงกว่า

9. เกมเมอร์ เกมเมอร์ที่สามารถหารายได้จากการเล่นเกมจะแบ่งเป็น 2 ประเภทคือ นักกีฬา
E-Sport กับ Games Caster สําหรับ นักกีฬา E-Sport ก็จะเหมือนกันนักกีฬาจริง ๆ แต่เป็นกีฬา
อิเล็กทรอนิกส์ท่ีแข่งขันด้วยวิดีโอเกมประเภทต่าง ๆ อาทิ เกมวางแผนการรบ, เกมต่อสู้ เป็นต้น โดยประชัน
ทักษะการควบคุมของผู้เล่นท่ีเป็นคู่แข่ง ส่วนการแข่งก็มีเงินรางวัล มีถ้วยรางวัลให้เหมือนนักกีฬาของจริง
แต่กว่าจะ มาถึงจุดที่เข้าร่วมแข่งขันได้ ต้องผ่านการฝึกซ้อมอย่างหนัก และอาจต้องมีสโมสรรองรับ เพื่อคอย
ผลักดันไปยังสนามแข่งต่าง ๆ ได้ ส่วน Games Caster จะเป็นการอัดคลิปวิดีโอการเล่นเกมของตัวเองโดย
ระหว่างการเล่นก็มีบรรยายความรู้สึกไปด้วยขณะเล่น อย่างการแสดงความคิดเห็น การวิจารณ์สิ่งต่าง ๆ ใน
เกม การแปลเน้ือเร่ือง รวมถึงการสร้างอารมณ์ขันเพื่อเป็นสีสันให้คนดู ส่วนน้ีจะคล้าย ๆ กับ Influencer คือ
เหมือนเป็น การสร้างคอนเทนต์ ซึง่ หากถูกใจคนดู ก็จะเกิดเป็นกลุ่มผู้ติดตามภายหลังได้ จากนั้นก็จะมีแบรนด์
สินค้าหรือผู้สนับสนุนมาขอให้ช่วยโฆษณาในท่ีสุด แต่ท้ังน้ียังมีการหารายได้อีกรูปแบบคือ การถ่ายทอดสด
ขณะเล่นเกม ผ่านแพลตฟอร์มที่เปิดให้คนดู สามารถบริจาคหรือส่งเงินสนับสนุน Games Caster ได้
โดยท่ดี ัง ๆ เลยคอื Twitch ซง่ึ จะมีคนเข้ามาบริจาคมากน้อยขนาดไหน ก็ขึ้นอยู่กับจํานวนผู้ติดตาม และความ
เปน็ Influencer ของ Games Caster นน้ั เอง

10. ขายของออนไลน์ ปิดท้ายด้วยอาชีพท่ีใคร ๆ ก็ทําได้ และเป็นที่นิยมมากที่สุดอย่างขายของ
ออนไลน์ จากเมื่อก่อนต้องมีหน้าร้าน ถึงจะขายของได้ แต่หลังมีอินเทอร์เน็ต กับบริการเครือค่ายสังคม
ออนไลน์ช่ือดังอย่าง Facebook ก็ช่วยให้เรามี “หน้าร้านออนไลน์” แทน ไม่ต้องมีหน้าร้านจริง ๆ ท่ีใช้งบ
ลงทุนมากมายอีกต่อไป ขอเพียงเรามีของท่ีจะขาย กับรู้จักใช้บริการขนส่งของในประเทศอย่าง EMS, Kerry,
TNT ก็พอแล้ว ปัจจุบันนอกจาก Facebook ยังมีเคร่ืองมืออ่ืน ๆ ท่ีช่วยให้เหล่าพ่อค้าหรือแม่ค้าออนไลน์
สามารถนําของไปขายผ่านอินเทอร์เน็ตได้เหมือนกัน อาทิ LnwShop, Shopee, Lazada, kaidee, Pinkoi
และอ่ืน ๆ ทัง้ หมดถือเป็นแพลตฟอรม์ ใหม่ ท่ชี ่วยใหม้ ีหน้าร้านออนไลน์ง่ายขึ้นกว่าเดิม

ตวั อยา่ งการนาํ Big Data ไปใช้

ข้อมูลขนาดใหญ่หรือ Big Data ช่วยให้เราสามารถจัดการงานทางธุรกิจได้อย่างมีประสิทธิภาพได้
ตัง้ แตก่ ารเกบ็ ข้อมลู ของลกู ค้าเพือ่ สรา้ งประสบการณ์ที่ดใี หก้ บั ลกู ค้า เปน็ ต้น ต่อนี้ไปเป็นตัวอย่างเพียงส่วนหนึ่ง
ของการใช้ขอ้ มูล Big Data

69

การพฒั นาผลติ ภณั ฑ์
บริษัท Netflix และ บริษัท Procter & Gamble ได้ใช้ข้อมูล Big Data ช่วยในการคาดการณ์

ความตอ้ งการของลกู คา้ พวกเขาสร้างโมเดลเชิงคาดการณ์สําหรับผลิตภัณฑ์และบริการใหม่ ๆ โดยการจําแนก
คุณลักษณะท่ีสําคัญของผลิตภัณฑ์หรือบริการในอดีตและปัจจุบันและสร้างแบบจําลองความสัมพันธ์ระหว่าง
คุณลักษณะเหล่านี้กับความสําเร็จในเชิงพาณิชย์ของข้อเสนอ นอกากนี้ยังมีบริษัท P&G ยังใช้ข้อมูลของสื่อ
สังคมออนไลน์ในการวิเคราะห์ ในการทดสอบตลาดและเปิดตัวสินค้าในช่วงต้น เพ่ือวางแผนการผลิตและ
เปิดตวั สินค้าใหม่

การคาดการณเ์ พือ่ การบํารงุ รกั ษาเครือ่ งจักร
ปัจจัยท่ีใช้ทํานายการชํารุดของเคร่ืองจักรนี้ มาจากข้อมูลท้ังที่เป็นแบบมีโครงสร้างเช่น

วันเดือนปี ที่ผลิต รุ่น และข้อมูลที่ไม่มีโครงสร้าง เช่นข้อมูลจากเว็นเซอร์ต่าง ๆ เช่นอุณหภูมิของเครื่องยนต์
การทํางานผดิ ปกตขิ องเครืองจักร ซึ่งข้อมูลเหล่านี้จะต้องได้รับการวิเคราะห์ก่อนท่ีจะเกิดปัญหา การวิเคราะห์
ข้อมูลเหลา่ นี้ เพ่อื กําหนดตารางซ่อมบํารุง เพอื่ ประหยัดงบการซอ่ มบํารุง และรวมไปถึงการสต๊อกอะไหล่ต่าง ๆ
เพอื่ ให้การซ่อมบํารุงไดอ้ ย่างมปี ระสิทธิภาพ ทนั เวลา และประหยดั งบประมาณ

สรา้ งประสบการณ์ทด่ี ใี หก้ บั ลกู คา้
ในสภาวะการแข่งขันทางการค้าในปัจจุบัน การเสนอประสบการณ์และข้อเสนอที่ดีที่สุดและตรง

ใจแกล่ ูกค้าที่สุดก็จะเป็นผู้ได้เปรียบในการแข่งขัน ข้อมูลขนาดใหญ่หรือ Big Data ช่วยให้ธุรกิจรวบรวมข้อมูล
จากสือ่ สังคมออนไลน์ ผู้เข้าชมเว๊ปไซท์ ผเู้ ขา้ ใช้แอพพลเิ คชน่ั ขอ้ มลู การตอบโต้ทางโทรศัพท์ ข้อมูลการสนทนา
ผ่านส่ือต่าง ๆ เพื่อช่วยให้ปรับปรุงการส่ือสารกับลูกค้า และเพ่ิมมูลค่าให้ได้มากที่สุดด้วยการส่งข้อเสนอสุด
พิเศษใหต้ รงใจกบั ลกู ค้า และยงั ชว่ ยแก้ปญั หาทเ่ี กดิ กบั ลูกค้า เปน็ การแก้ปญั หาเชงิ รุกไดอ้ ย่างมปี ระสทิ ธิภาพ

การตรวจสอบการโกงและการปฏบิ ตั ติ ามกฎระเบยี บ
การโกงในระบบเครือข่ายอินเตอร์เนตไม่ได้มีเฉพาะจากแฮกเกอร์เท่าน้ัน ซึ่งเราจะต้องเผชิญกับ

ผู้เชี่ยวชาญในหลาย ๆ รูปแบบ ในระบบการรักษาความปลอดภัยสมัยใหม่นี้ได้มีการพัฒนาอย่างไม่หยุดน่ิง
การใช้ข้อมูลขนาดใหญ่สามารถทําให้เราระบุรูปแบบของข้อมูลที่เข้าในรูปท่ีมิชอบ และไม่ถูกต้องตาม
ข้อกําหนดของเราได้

การเรยี นรขู้ องเคร่ืองจักร Learning Machine
การเรียนรู้ของเครื่องจักร หรือ Learning Machine กําลังเป็นที่นิยมอยู่ในขณะนี้ ข้อมูล

โดยเฉพาะอยา่ งย่ิงขอ้ มลู ขนาดใหญเ่ ปน็ เหตผุ ลท่เี ราสามารถสอนเครื่องจักรได้ การมีข้อมูลขนาดใหญ่ทําให้ง่าย
ในการเตรียมขอ้ มูลในการสอนเครื่องจกั รให้สามารถเรยี นรไู้ ด้

ประสทิ ธภิ าพในการปฏบิ ตั งิ าน
โดยปกติประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานเรามักไม่ทราบว่าการดําเนินงานนั้นมีประสิทธิภาพ

เพียงใด แต่ในพ้ืนท่ีที่มีข้อมูลขนาดใหญ่ ด้วยข้อมูลมูลขนาดใหญ่นี้ทําให้เราสามารถวิเคราะห์ และเข้าถึง
การผลิตหรือการปฏิบัติงานได้ การตอบรับของลูกค้า รวมถึงปัจจัยอื่นๆที่จะทําให้ธุรกิจหยุดชะงักหรือขัดข้อง

70

ได้ และสามารถคาดการณ์ความต้องการล่วงหน้าด้วยการวิเคราะห์ข้อมูลขนาดใหญ่ ข้อมูลขนาดใหญ่หรือ Big
Data นย้ี งั สามารถใช้เพื่อปรับปรุงการตดั สินใจใหส้ อดคลอ้ งกับความต้องการของตลาดในปัจจุบันได้อีกดว้ ย

การขบั เคลื่อนในการสรา้ งสรรคส์ ิ่งใหม่ ๆ
ข้อมูลขนาดใหญ่ สามารถช่วยคุณในการสร้างสรรค์ส่ิงใหม่ ๆ ได้โดยการศึกษาความสัมพันธ์

ระหวา่ ง บคุ คล สถาบัน หน่วยงาน องค์กร และกระบวนการ และดาํ เนนิ การกําหนดวิธีการใหม่ในการใช้ข้อมูล
เชิงลึกเหล่านั้น ใช้ข้อมูลเชิงลึกเพ่ือปรับปรุงการตัดสินใจเก่ียวกับการพิจารณาเร่ืองการเงิน วางแผนและ
พิจารณาแผนงาน ตรวจสอบ

เทคโนโลยดี จิ ทิ ลั กบั การเตบิ โตแบบทวั่ ถงึ

กรณีศกึ ษาจากจนี ทเี่ ทคโนโลยดี จิ ทิ ลั สรา้ งการเตบิ โตแบบทว่ั ถงึ
เมืองดาวอส สวิตเซอร์แลนด์ – Luohan Academy สถาบันวิจัย ที่ริเริ่มข้ึนโดย อาลีบาบา กรุ๊ป

โฮลดิ้ง ลมิ เิ ต็ด (NYSE: BABA) ไดเ้ ปดิ เผยรายงานวจิ ยั เกยี่ วกับการศกึ ษาความสัมพันธ์ระหว่างเทคโนโลยีดิจิทัล
กับการเติบโตทางเศรษฐกิจ ระหว่างการประชุมเศรษฐกิจโลกปี 2562 หรือ “เวิลด์ อีโคโนมิก ฟอร่ัม” ที่
ดาวอส สวิตเซอร์แลนด์ นําเสนอแนวทางที่เทคโนโลยีดิจิทัลสามารถนําไปสู่การเติบโตแบบทั่วถึงในแบบที่ไม่
เคยทาํ ไดใ้ นอดีตหากไดร้ บั การสนบั สนุนจากนโยบายและภาครฐั

การเปิดเผยการศึกษาดังกล่าวเกิดขึ้นในการประชุมท่ีธนาคารโลกร่วมเป็นเจ้าภาพ ซึ่งมีการ
ปาฐกถาและเวทีสนทนาของผู้เช่ียวชาญระดับชั้นนํา เช่น สมเด็จพระราชินีแม็กซิมาแห่งเนเธอร์แลนด์ซ่ึงเป็น
ผู้สนับสนุนพิเศษด้านการเงินและการพัฒนาแบบท่ัวถึงของสหประชาชาติ (UN Special Advocate for
Inclusive Finance and Development) นางครสิ ตาลินา จอร์จีวา ประธานเจ้าหน้าท่ีบริหารธนาคารโลก
ศาสตราจารย์ไมเคิล สเปนซ์ จากมหาวิทยาลัยนิวยอร์กผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาเศรษฐศาสตร์
นายแจค็ หมา่ ประธานบริหาร อาลีบาบากรุ๊ป และ นายเฉินหลง ผอู้ ํานวยการ Luohan Academy โดยมีผู้เข้า
ประชมุ ในเวิลด์ อีโคโนมกิ ฟอร่มั กว่า 100 คน เข้ารว่ มรับฟงั

รายงานเร่ือง “เทคโนโลยีดิจิทัลและการเติบโตแบบท่ัวถึง” เผยถึงประโยชน์ของการปฏิวัติด้าน
ดิจทิ ัลในปัจจุบนั ที่สามารถกระจายความมง่ั ค่งั ได้อย่างทั่วถงึ มากกว่าการปฏวิ ัติด้านเทคโนโลยีในอดีตเคยทําได้
โดยพบวา่ ในระดับแมคโคร การกระจายตัวของการนําเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ไม่ขึ้นอยู่กับระดับรายได้และการ
พัฒนาทางเศรษฐกิจ กรณีศึกษาคือ ประเทศจีน ซึ่งเป็นประเทศผู้มีรายได้ปานกลาง สามารถก้าวขึ้นมาเป็น
ผู้นําด้านอีคอมเมิร์ซและการชําระเงินทางมือถือได้ภายในระยะเวลาไม่ถึงทศวรรษ อุตสาหกรรมอีคอมเมิร์ซ
ของจีนนับว่าใหญ่ท่ีสุดในโลก ในปี 2561 มีสัดส่วนถึงร้อยละ 23 ของมูลค่าค้าปลีกโดยรวม เม่ือปี 2554
การชําระเงนิ ทางโทรศัพทม์ อื ถือของจนี มมี ลู ค่า 15,000 ล้านเหรยี ญสหรัฐ ในขณะที่ของอเมริกามีมูลค่า 8,300
ล้านเหรียญ แต่พอถึงปี 2560 การชําระเงินทางมือถือของจีนได้โตขึ้นกว่า 100 เท่าของอเมริกา มีมูลค่ากว่า
22 ล้านลา้ นเหรยี ญสหรฐั

71

ในระดับไมโคร เทคโนโลยีดิจิทัลสร้างความสะดวกในการริเริ่มธุรกิจ การเข้าถึงลูกค้า และการ
เข้าถึงแหล่งเงินทุนได้มากกว่า ตัวอย่างที่เด่นชัดคือสิ่งท่ีเกิดข้ึนในประเทศจีน ที่เทคโนโลยีดิจิทัลได้สร้างการ
เข้าถึงโอกาสด้านเศรษฐกิจในระดับท่ีไม่เคยเกิดข้ึนมาก่อนในอดีต ระยะทางระหว่างผู้ซื้อกับผู้ขายบน
แพลตฟอร์มของอาลีบาบามีระยะทางเฉลี่ยราว 1,000 กม. เทียบกับการค้าขายออฟไลน์แบบดั้งเดิมที่มักมี
ระยะทางห่างกันเพียงไม่ก่ีกิโลเมตร ในด้านของผู้ขาย กว่าคร่ึงหนึ่งของผู้ค้าออนไลน์ในจีนเป็นผู้หญิง ซ่ึงต่าง
จากผู้ค้าแบบดั้งเดิม นอกจากน้ี อีคอมเมิร์ซยังเอื้อประโยชน์แม้แต่ผู้ท่ีมีข้อบกพร่องทางกายภาพ ในปี 2559
ผู้ขายออนไลน์บนเถาเปาุ กว่า 160,000 คน ซึ่งเป็นผูม้ คี วามบกพรอ่ งทางกายภาย สามารถสร้างยอดขายได้กว่า
12,400 ลา้ นหยวน

“สิ่งท่ีเกิดขึ้นในจีนและตลาดเกิดใหม่แสดงให้เห็นถึงศักยภาพอันมหาศาลการของเติบโตใน
รูปแบบใหม่ รูปแบบท่ีจะทําให้การพัฒนามีความทั่วถึง เข้าถึงคนทุกระดับชั้นและทุกกลุ่ม และมีความย่ังยืน”
นายเฉินหลง ผู้อํานวยการ Luohan Academy กล่าว “ด้วยความพยามของท้ังภาครัฐและเอกชน ผนวกกับ
นโยบายที่ถูกต้อง ยุคดิจทิ ลั จะสรา้ งโอกาสใหม่ ๆ ใหก้ ับประเทศตลาดเกดิ ใหม่ ในแบบทไี่ มเ่ คยเกิดขึ้นมากอ่ น”

ส่งิ ทเี่ ป็นจดุ ต่างและจุดเด่นคือ เทคโนโลยีดิจิทัลสามารถแชร์กันใช้ได้โดยไม่ลดทอนคุณค่าและใช้
ต้นทุนเพียงน้อยนิด อีกทั้งยังไม่ต้องอาศัยความสามารถและความรู้มากมายนักหากเทียบกับการปฏิวัติทาง
เทคโนโลยีและอุตสาหกรรมอน่ื ๆ ที่เกิดขนึ้ ในอดตี

การศึกษาของสถาบันช้ีให้เห็นถึงจุดท่ีเทคโนโลยีดิจิทัลสามารถสร้างความแตกต่างในการเติบโต
แบบท่ัวถึงในจนี และให้ข้อมลู เชิงลึกในการท่ีจะนําถอดความสําเร็จสู่ประเทศอ่ืน ๆ ได้ ผลการศึกษามีประเด็น
หลกั ๆ ดังน้ี

1. ลดขีดขั้นในการใช้ทักษะ ในการที่สนับสนุนให้มีการใช้ดิจิทัลมากข้ึน การลดขีดขั้นในการใช้
เทคโนโลยสี าํ คัญพอ ๆ กบั การเสริมสร้างทักษะในการใชเ้ ทคโนโลยี ตัวอย่างเช่น คนในหมู่บ้านชนบทที่เข้าร่วม
ในโครงการ เถาเปุาชนบท โดยเฉพาะอย่างยิ่งครอบครัวท่ีเข้าร่วมเป็นผู้ขายปลีกแบบอีคอมเมิร์ซ หรือ
“e-tailer” (อี-เทลเลอร์) สามารถสร้างรายได้เกินเท่าตัวเมื่อเทียบกับผู้ท่ีไม่ได้เป็นอี-เทลเลอร์ ไม่ว่าจะนับ
ในกลุ่ม ผู้มีการศึกษาระดับใด เพราะทักษะในการใช้สร้างอาชีพผ่าน อีคอมเมิร์ซน้ีเป็นส่ิงท่ีเรียนรู้ได้จากการ
ทาํ งาน ไมต่ ้องอาศยั การศกึ ษาเล่าเรียนจากสถาบนั การศึกษา

2. การยกระดับดิจิทัลแพลตฟอร์ม:ดิจิทัลแพลตฟอร์มเป็นรูปแบบใหม่ของการแลกเปลี่ยนและ
ประสานงานกันเพื่อสร้าง อีโคซิสเท็มสําหรับการเติบโตแบบทั่วถึง เปรียบเสมือนฟันเฟืองท่ีเชื่อมโยงผู้บริโภค
และผู้ผลิตจํานวนมหาศาลเข้าไว้ด้วยกัน และช่วยสร้างความสะดวกในการติดต่อส่ือสารท่ีใช้ต้นทุนตํ่า
มีประสิทธิผลสูง และเช่ือถอื ได้

3. สร้างการร่วมมือท่ีทรงประสิทธิภาพระหว่างภาครัฐและเอกชน : ด้วยรูปแบบใหม่น้ี
การสนับสนุนจากภาครัฐในการสร้างสิ่งแวดล้อมระดับแมคโครที่เอ้ือต่อการเติบโตของภาคเอกช น
ตลอดจนการด้านการลงทุนในโครงสร้างพ้ืนฐานท่ีจําเป็นสําหรับประชากรจะสามารถเข้าถึงเทคโนโลยีดิจิทัล
นับเปน็ ปจั จัยสําคัญยงิ่ กว่าที่เคยเปน็ มา

72

4. การบริหารจัดการผลที่คาดไม่ถึง: ในยุคดิจิทัล เกิดความกังวลนานัปการและทวีความซับซ้อน
กว่าที่เคยเป็นมา อาทิ ประเด็นความกังวลว่าจะมีคนตกงานเพราะการเข้ามาของเทคโนโลยีใหม่ ๆ การนํา
ข้อมูลส่วนบุคคลไปใช้ในทางท่ีผิด ความล่าช้าของนโยบายท่ีมีผลต่อการแข่งขัน (lagging competition
policy) และการเพ่ิมขึ้นของความไม่เท่าเทียม ก้าวแรกของการศึกษาความท้าทายเหล่าน้ีคือการแยก
ข้อเท็จจริงออกจากการคาดเดาและความกังวล จากกรณีศึกษาประเทศจีนพบว่า ประโยชน์ในการเข้าถึงตลาด
และโอกาสใหม่ ๆ จะเหน็ ไดช้ ัดกว่าในประเทศทีก่ ําลังพฒั นาอนื่ ๆ

“รายงานการศึกษาด้านรูปแบบการเติบโตด้วยการอาศัยเทคโนโลยีดิจิทัลในจีนนับว่าเป็นส่ิงท่ี
น่าสนใจอย่างยิ่ง สถิติแสดงให้เห็นว่าอินเทอร์เน็ตที่ใช้บนโทรศัพท์มือถือ อีคอมเมิร์ซ การชําระเงินทาง
โทรศัพท์มือถือ และบริการสินเช่ือผ่านอินเทอร์เน็ต ล้วนกระตุ้นให้เกิดการเจริญเติบโตโดยรวม และสร้าง
รูปแบบการเติบโตแบบทั่วถึงในหลากหลายมิติ” นายไมเคิล สเปนซ์ ผู้รับรางวัลโนเบลสาขาเศรษฐศาสตร์
และศาสตราจารย์ประจํามหาวิทยาลัยนิวยอร์ก กล่าว “เม่ือศึกษาประเทศกําลังพัฒนาอื่น ๆ เพ่ิมเติม พบว่า
เปน็ ไปไดว้ า่ ระบบนเิ วศหรอื อีโคซสิ เท็มทขี่ ับเคลือ่ นโดยแพลตฟอร์มดิจิทัลจะเป็นตัวขับเคลื่อนให้เกิดการเติบโต
แบบใหม่ที่ทรงพลังยงิ่ ”

Luohan Academy ก่อต้ังขึ้นเม่ือเดือนมิถุนายน ปี พ.ศ. 2561 ในเมืองหังโจว โดยเน้นศึกษาความ
ทา้ ทายทีเ่ กดิ ขึ้นจากการพัฒนาของเทคโนโลยีดิจิทัล โดยมีผู้ได้รับรางวัลโนเบลกว่า 16 รายและนักวิชาการท่ีมี
ความโดดเดน่ เข้าร่วมเปน็ สมาชิกอยู่ในคณะกรรมาธิการ สถาบันฯ มีวัตถุประสงค์ในการที่จะนํานักวิชาการช้ัน
นําระดบั โลกมารว่ มกันศึกษาประเดน็ ที่รุมเร้าดา้ นต่าง ๆ ของเศรษฐกจิ ดจิ ิทัล และสร้างงานวิจัยด้านเทคโนโลยี
และผลกระทบท่ีมีตอ่ มนษุ ยชาติ

ยุคดจิ ทิ ลั ไมใ่ ชแ่ คก่ าร Transform ธรุ กิจอยา่ งเดยี ว แตบ่ คุ ลากรจะตอ้ งไดร้ บั การ Transform ดว้ ย
กรณศี กึ ษาจาก Schneider Electric

ทอมม่ี เหลียง ประธานบริษัท Schneider Electric ประจําภาคพื้นเอเชียตะวันออกและญ่ีปุน
ท่ีหลายคนรู้จักกันในโซลูชั่นด้าน Digital Transformation สําหรับการจัดการพลังงาน และระบบ
Automation ตั้งแต่ บ้าน อาคาร Data Center ระบบโครงสร้างพ้ืนฐาน และอุตสาหกรรมต่าง ๆ ได้ออกมา
แสดงความคดิ เหน็ ถงึ การพฒั นาทกั ษะบุคลากรในยุคดิจิทัล ผ่านกรณีศึกษาของบริษัท Schneider Electric
เอง

Digital Transformation ถูกขับเคล่ือนด้วยเทคโนโลยี เช่น Cloud, ปัญญาประดิษฐ์ (artificial
intelligence หรอื AI) และ IoT สาํ หรับอตุ สาหกรรม (IIoT) ซ่งึ หลายอุตสาหกรรมต่างค่อย ๆ ทยอยกันปฏิรูป
สู่ดิจิทัล นอกเหนือจากการเปลี่ยนแปลงรูปแบบธุรกิจในปัจจุบัน ส่ิงจําเป็นสําหรับธุรกิจคือต้องแน่ใจด้วยว่า
บุคลากรจะตอ้ งได้รับการ “ปฏริ ูปทางดิจิทัล” ด้วยเช่นกัน ดังน้ันผู้ที่สามารถปรับใช้เทคโนโลยีได้ดีหรือผู้ท่ีก้าว
ทันโลก จะมีความสามารถนําโอกาสที่เกิดในยุค IoT มาใช้กับการทํางานเพ่ือให้ได้ผลลัพธ์ที่ดีและมี
ประสทิ ธภิ าพยิ่งข้นึ

73

เพิ่มขีดความสามารถของพนักงาน จากความร่วมมือและการฝึกอบรม แม้ว่าบริษัทมากมายต่าง
ตระหนักดีถึงความสําคัญของการปรับโฉมให้กับคนทํางาน แต่ก็ยังคงมีช่องว่างในเร่ืองของทักษะอยู่มาก
จากรายงานของ Accenture ระบุว่า 40 เปอร์เซ็นต์ของนายจ้างพูดถึงการขาดแคลน Talent และตัวเลขนี้
จะเพ่ิมขึ้นเม่ือมีการเปล่ียนแปลงสู่ยุคดิจิทัลอย่างเต็มรูปแบบ ในภาพรวมของเทคโนโลยีท่ีมีการเปล่ียนแปลง
อย่างรวดเร็ว บริษัทต่างๆ จําเป็นต้องดูแลและสร้างคนทํางานที่พร้อมสําหรับอนาคต ด้วยการลงทุนเร่ืองของ
การฝึกอบรม เพ่ิมทักษะให้กับพนักงานและส่งเสริมวัฒนธรรมการเรียนรู้อย่างต่อเนื่องในระยะยาวแล้ว ใช้
ชไนเดอร์ อิเลค็ ทรคิ ปรบั ตวั และพฒั นาบุคลากรอย่างไร

ตัวอยา่ งเช่น ชไนเดอร์ อเิ ล็คทรคิ ให้โอกาสกับพนักงานในการฝึกอบรมต่างออฟฟิศ เพื่อให้ได้ทักษะ
ที่แตกต่างรวมถึงมีมุมมองใหม่ ๆ ซึ่งมีส่วนช่วยเร่งให้เกิดความก้าวหน้าในสายอาชีพ พร้อมส่งเสริมการเติบโต
ทางธุรกิจ ผนู้ ําธุรกิจในปัจจบุ นั ตอ้ งทํามากกว่าการพัฒนาทักษะด้าน Hard Skill โดยการเพิ่มทักษะ Soft Skill
เชน่ การแกป้ ัญหาและ Critical Thinking

บริษัทฯ ยงั มอี ีกบทบาทสําคัญในการดูแลผู้ท่ีมีความสามารถพิเศษก่อนเข้าสู่การทํางาน ด้วยการเข้า
ไปมีส่วนร่วมกับสถาบันการศึกษาต่าง ๆ ซึ่งอาจรวมถึงความร่วมมือกับทางมหาวิทยาลัย เพื่อให้นักเรียนมี
ทักษะด้านเทคนิคจากโปรแกรมฝึกงานและการฝึกอบรมในที่ทํางาน รวมถึงการจัดแข่งขันนําเสนอแผนธุรกิจ
ในการทํางานจรงิ

ประโยชน์ของบุคลากรท่ีมีความสามารถทางเทคโนโลยี (Smart Workforce) คนทํางานท่ีมีความ
พร้อมในการใช้ประโยชน์จาก IoT จะมีอนาคตไกล เพื่อพิสูจน์ว่าบริษัทไปได้ดีในยุคดิจิทัล การเปลี่ยนธุรกิจสู่
ดิจิทัลจะปูทางไปสู่การหลอมรวมข้อมูลจากการวางแผนและการดําเนินการจริงเข้าด้วยกัน เพื่อการบริหาร
จัดการสินทรัพย์และความสูญเสีย โดยใช้เทคโนโลยีการบริหารข้อมูลและระบบวิเคราะห์ข้อมูลมาช่วยให้
ผู้ประกอบการมองเห็นภาพของความสามารถในการทํากําไรในโครงการน้ันๆ ก่อนที่จะเริ่มดําเนินการ หรือ
ทํานบุ ํารุงดูแลสินทรพั ยก์ อ่ นท่ีจะเกดิ ความเสียหาย

การผสานรวมเทคโนโลยีต่างๆ เช่นอุปกรณ์ AR (augmented-reality) ท่ีใช้ IoT ช่วยเพิ่มศักยภาพ
ให้แก่ผู้ใช้งาน ด้วยทักษะและความรู้ใหม่ๆ ที่ช่วยให้สามารถบริหารจัดการกับสินค้าคงคลังได้ดียิ่งข้ึน ด้วย
ความสามารถในการเชื่อมต่อที่มากข้ึนจากการใช้ IoT ช่วยให้ผู้ผลิตสามารถบํารุงรักษาเชิงพยากรณ์ โดยนํา
ข้อมูลมาใช้คาดการณ์ถึงความล้มเหลวได้ล่วงหน้า บุคลากรสามารถทํางานได้อย่างมีประสิทธิภาพและเท่าทัน
เหตุการณ์มากขึ้น ด้วยการดําเนินการซ่อมแซมและเปล่ียนอุปกรณ์ก่อนที่เคร่ืองจะทํางานผิดปกติซ่ึงส่งผลต่อ
ประสิทธิภาพการทํางาน ความก้าวหน้าด้านความฉลาดของเคร่ืองจักรยังช่วยให้มนุษย์สามารถทํางานโต้ตอบ
กับระบบเซน็ เซอรไ์ ด้ ช่วยเพิ่มประสิทธภิ าพของงานและให้ผลลพั ธ์ทดี่ ยี ิ่งขึ้น

ตัวอย่างเช่น เทคโนโลยีบํารุงรักษาเชิงพยากรณ์ กระท่ังโซลูชัน AI และเทคโนโลยี ML (machine
learning) ล้วนใช้การจดจํารูปแบบข้ันสูง เพ่ือเรียนรู้เกี่ยวกับโปรไฟล์การปฏิบัติงานที่เป็นอัตลักษณ์ของ
สินทรพั ย์และกระบวนการต่าง ๆ ข้อมูลทไ่ี ด้จากอุปกรณ์เซ็นเซอร์ของเครอื่ งจักรถูกนํามาเปรียบเทียบกับข้อมูล

74
การดําเนินงานได้ในแบบเรียลไทม์ โดยให้การแจ้งเตือนล่วงหน้าเก่ียวกับปัญหาของอุปกรณ์ต่าง ๆ ช่วยให้
ผปู้ ฏบิ ัติงานสามารถระบปุ ญั หาท่อี าจเกดิ ข้นึ ไดล้ ่วงหน้า

เทคโนโลยีในวันน้ีจะถูกแทนที่ด้วยเทคโนโลยีที่ใหม่กว่าในวันพรุ่งน้ี คนทํางานยุคใหม่จําต้องมี
ความสามารถในการควบคุมการใช้เทคโนโลยีท่ีเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดได้ เพื่อเพิ่มความสามารถในการแข่งขัน
ของบริษัท องค์กรจําต้องลงทุนในเร่ืองของการอบรมและพัฒนาผู้ท่ีมีความสามารถโดดเด่น พร้อมกันนี้สิ่ง
สําคัญคือการฝึกอบรมให้กับผู้มีความสามารถที่เพิ่งเข้ามาเริ่มงานใหม่ เพ่ือสร้างความมั่นใจว่าจะมีบุคคลท่ี
พร้อมด้วยความสามารถและทักษะความชํานาญเข้ามาร่วมทีมและสามารถทํางานร่วมกันได้อย่างต่อเนื่อง
การเปล่ียนแปลงคือสิ่งเดียวท่ีเกิดข้ึนตลอดเวลาในชีวิตและเราจําเป็นต้องดําเนินบทบาทในการสร้างความ
มนั่ คงใหก้ ับอนาคต

ภาพที่ 8.1 ยคุ ดิจิทัลไมใ่ ช่แคก่ าร Transform ธุรกิจอยา่ งเดยี ว แตบ่ คุ ลากรจะตอ้ งไดร้ ับการ
Transform ดว้ ย กรณีศึกษาจาก Schneider Electric

75

อ้างองิ

khundee.com. เกรด็ ความรเู้ กย่ี วกบั ตวั อยา่ งการนาํ Big Data ไปใช.้ [ระบบออนไลน]์ . แหล่งทม่ี า
https://www.khundee.com/big-data [18 กนั ยายน 2563]

banmuang.co.th เกรด็ ความรเู้ กย่ี วกบั เทคโนโลยดี จิ ิทลั กบั การเตบิ โตแบบทว่ั ถึง กรณศี กึ ษาจากจนี ที่
เทคโนโลยดี จิ ทิ ลั สรา้ งการเตบิ โตแบบทวั่ ถงึ . [ระบบออนไลน]์ . แหลง่ ทีม่ า
https://www.banmuang.co.th/news/it/140853 [18 กนั ยายน 2563]

techsauce.co. เกรด็ ความรเู้ กย่ี วกบั ยคุ ดิจทิ ลั ไม่ใชแ่ คก่ าร Transform ธรุ กจิ อยา่ งเดยี ว แตบ่ คุ ลากรจะตอ้ ง
ไดร้ บั การ Transform ดว้ ย กรณศี ึกษาจาก Schneider Electric. [ระบบออนไลน]์ . แหลง่ ทม่ี า
https://techsauce.co/tech-and-biz/digital-transformation-case-study-
[18 กันยายน 2563]

จดั ทาโดย

นางสาวปรียา ปันธิยะ
แผนกวิชาการจดั การสานกั งาน