ชุดที่ 3 เรื่องผจญภัยในยุคโลหะ

ชดุ การเรยี นรู้

การแบ่งยุคสมยั ทางประวตั ศิ าสตร์

สำหรบั นกั เรยี นชั้นมธั ยมศึกษาปีท่ี 1

รายวิชาประวัตศิ าสตร์ไทย
กลุม่ สาระการเรยี นรู้สงั คมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม

จัดทำโดย

นำงสำวมนิ ตรำ ปัญญำภู

ครกู ลมุ่ สำระสงั คมศึกษำ ศำสนำ และวัฒนธรรม

โรงเรยี นพระธำตพุ ิทยำคม
อำเภอเชยี งกลำง จงั หวดั น่ำน

สงั กัดสำนักงำนเขตพืน้ ที่กำรศกึ ษำมัธยมศกึ ษำนำ่ น

ก

ชุดการเรียนรู้เรื่อง การแบ่งยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1

สาระสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม รายวิชาประวัติศาสตร์ไทย 1 ซึ่งใช้ประกอบการเรียนรู้ในหน่วยการ

เรียนรู้ที่ 1 ช่วงเวลาและการแบ่งช่วงสมัยทางประวัติศาสตร์ ผู้จัดทำสร้างขึ้นเพื่อประกอบการเรียนการสอน

ในรายวิชาประวัติศาสตร์ไทย 1 โดยชุดการเรียนรู้เล่มนี้ ประกอบไปด้วย คำนำ สารบัญ มาตรฐานการเรียนรู้

ขั้นตอนการใช้ชุดการเรียนรู้ คำชี้แจงสำหรับครู คำชี้แจงสำหรับนักเรียน บัตรเนื้อหา บัตรกิจกรรม แบบทดสอบ

กอ่ นเรียน แบบทดสอบหลงั เรียน ด้วยเหตดุ งั กล่าว ผู้จัดทำจึงได้จดั ทำชดุ การเรยี นรู้ เรือ่ ง การ

แบ่งยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ซึ่งประกอบด้วยชุดการเรียนรู้

ทั้งหมด 5 ชุด คอื

ชุดท่ี 1 เร่ือง ย้อนอดตี ยคุ สมยั กอ่ นประวัติศาสตร์

ชดุ ท่ี 2 เร่ือง ผจญภยั ไปกบั มนษุ ยย์ ุคหิน

ชดุ ที่ 3 เรอ่ื ง ผจญภัยในยคุ โลหะ

ชุดที่ 4 เรือ่ ง ผจญภยั ในยคุ สมัยตามแบบแผนการดำรงชวี ิตและลกั ษณะสังคม

ชุดท่ี 5 เรอ่ื ง ตะลุยยุคสมยั ประวตั ิศาสตร์

ชุดการเรียนรู้เล่มนี้จัดทำขึ้นเพื่อ ส่งเสริมให้นักเรียนมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการแบ่ งยุคสมัย

ทางประวัติศาสตร์อย่างถูกต้อง และสามารถนำความรู้ที่ได้รับจากการศึกษาไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้

และเพื่อเป็นแนวทางในการจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ โดยเน้นใหผ้ ู้เรียนได้แสวงหาความรู้ดว้ ย

ตนเองได้ใช้ทักษะต่าง ๆ ในการแสวงหาความรู้ โดยมีครูเป็นผู้ช่วยในการชี้แนะแนวทาง เพื่อให้นักเรียนเกิดการ

เรียนรู้อย่างมีประสิทธิภาพอีกทั้งชุดการเรียนรู้ ยังช่วยลดภาระหน้าที่ของครูในการเตรียมการสอน

ทำให้ครมู ีเวลาเตรียมตวั ในด้านเนื้อหามากยิง่ ข้นึ จึงทำให้สามารถจัดการเรียนการสอนได้อยา่ งมปี ระสิทธภิ าพ

ในการจัดทำชดุ การเรียนรู้ในครั้งนี้ได้รบั ความช่วยเหลอื และสนบั สนุนอยา่ งดียิง่ จากผอู้ ำนวยการโรงเรยี น

พระธาตุพิทยาคม ดร.พัทธนันท์ พิพิธนวงค์ ท่ีกรุณาให้คำแนะนำเป็นที่ปรึกษาและช่วยตรวจสอบความถูกต้อง

จนกระทั่งการทำชุดการเรียนรชู้ ุดน้สี ำเรจ็ ลลุ ว่ งไปได้ดว้ ยดี ทัง้ น้ผี จู้ ัดทำหวงั เปน็ อยา่ งย่ิงว่าชดุ การเรียนรู้ เร่อื ง การ

แบ่งยคุ สมยั ทางประวัติศาสตร์ เล่มนีท้ งั้ เน้อื หา ส่ือ ตลอดจนขอ้ มลู ตา่ ง ๆ ทีผ่ จู้ ัดทำได้รวบรวมไวใ้ นชดุ การเรียนรู้น้ี

จะเป็นประโยชน์ต่อผเู้ รียนและครูในการพัฒนากิจกรรมการเรยี นการสอนต่อไป

มินตรา ปญั ญาภู

เรอื่ ง ข

คำนำ หนา้
สารบัญ
มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชว้ี ดั ก
จดุ ประสงค์การเรยี นรู้ ข
สาระการเรยี นรู้ 1
ขน้ั ตอนการใช้ชุดการเรยี นรู้ 2
คำชแ้ี จงสำหรับครู 3
คำช้ีแจงสำหรบั นกั เรียน 4
แบบทดสอบก่อนเรยี น 5
กระดาษคำตอบแบบทดสอบก่อนเรยี น 6
ชุดการเรยี นรู้ ชุดท่ี 3 เร่ือง ผจญภัยในยคุ โลหะ 7
บัตรเนอ้ื หาที่ 1 เร่ือง ผจญภัยในยคุ โลหะ 9
บตั รกจิ กรรมชดุ ท่ี 1 10
แบบทดสอบหลงั เรียน 11
กระดาษคำตอบแบบทดสอบหลังเรยี น 19
ภาคผนวก 20
เอกสารอ้างองิ 22
23
50

1

มาตรฐานการเรียนรู้

มาตรฐาน ส 4.1 เขา้ ใจความหมาย ความสำคญั ของเวลาและยคุ สมยั ทางประวตั ศิ าสตร์
สามารถใช้วิธกี ารทางประวัติศาสตร์มาวเิ คราะห์เหตุการณ์ตา่ ง ๆ อย่างเป็นระบบ

ตวั ชี้วัด

ส 4.1 ม.1/1 วเิ คราะห์ความสำคัญของเวลาในการศึกษาประวตั ศิ าสตร์

2

จดุ ประสงค์การเรยี นรู้

ดา้ นความรู้ (K)
1. นกั เรียนอธบิ ายการแบง่ ยุคสมัยกอ่ นประวตั ิศาสตรใ์ นยุคโลหะได้

ด้านทกั ษะและกระบวนการ (P)
1. นกั เรยี นเขยี นสรปุ ผงั มโนทัศน์การแบ่งยุคสมยั ก่อนประวตั ิศาสตร์ในยุคโลหะได้

ด้านคุณลักษณะอนั พึงประสงค์ (A)
1. นักเรียนม่งุ ม่ันในการทำงาน เร่อื งสมยั ก่อนประวัติศาสตร์ (ยคุ โลหะ)

3

สาระการเรียนรู้

1. การแบง่ ชว่ งเวลาสมยั ก่อนประวตั ศิ าสตรใ์ นยคุ โลหะ
1.1 สมัยสำรดิ
1.2 สมัยเหลก็

4

ผ้จู ัดทำชดุ การเรยี นรู้ ควรศกึ ษาข้นั ตอนในการใชช้ ุดการเรียนรู้ ให้เข้าใจ ดังน้ี
1. นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียน เร่อื ง ผจญภยั ในยคุ โลหะ จำนวน 10 ข้อ
2. ครูอธบิ ายวธิ กี ารเรียนด้วยชดุ การเรียนรู้ให้ชดั เจน
3. ครชู แ้ี จงบทบาทของนกั เรียน ใหน้ กั เรียนเข้าใจบทบาทของตนเองในการดำเนินกิจกรรมการ
เรียนรู้ในแตล่ ะชดุ การเรยี นรู้
4. ครูเปดิ โอกาสให้นกั เรยี นซกั ถามเก่ียวกับวิธี ข้ันตอน หรือบทบาทของนักเรียนตลอดจนข้อ
สงสัยอน่ื ๆ
5. ครูดำเนนิ การจดั กิจกรรมตามที่กำหนดไว้ในแผนการจดั การเรียนรู้ เพือ่ กระตนุ้ ให้นกั เรยี นเกดิ
ความสนใจในเนอื้ หาที่กำลงั เรียน
6. นักเรียนทำกิจกรรมตามขน้ั ตอนการจดั การเรียนรู้ตามท่ีกำหนดไว้ในแต่ละแผนการจัดการ
เรยี นรู้
7. นักเรียนทำแบบทดสอบหลงั เรยี น เร่ือง ผจญภยั ในยุคโลหะ จำนวน 10 ขอ้

5

ส่งิ ที่ครคู วรปฏบิ ตั ิ ก่อน – หลงั และขณะจดั การเรียนรดู้ ้วยชุดการเรยี นรู้ เรอ่ื ง ผจญภยั ในยุคโลหะ มีดงั นี้
1. ครูควรศึกษาและทำความเข้าใจวิธีการใช้ชุดการเรียนรู้ ขั้นตอนการดำเนินกิจกรรม การใช้สื่อและ
อปุ กรณ์ รวมทง้ั วธิ วี ดั ผลและประเมินผลของชดุ การเรียนรู้ดว้ ยตนเองใหช้ ัดเจน
2. ครูควรค้นคว้าและอ่านเนื้อหาที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติมจากหนังสือเรียน คู่มือครู และหนังสือเสริม
ประสบการณ์ต่าง ๆ ในเรื่อง การแบ่งช่วงเวลาสมัยก่อนประวัติศาสตร์ในยุคโลหะ กลุ่มสาระการเรียนรู้
สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เพื่อให้มีความรู้ความแม่นยำในเนื้อหา
ใหม้ ากยง่ิ ขนึ้
3. ครูควรเตรียมการจัดกิจกรรมการเรยี นรูล้ ว่ งหน้า และเตรียมสถานที่ตลอดจนสือ่ ต่าง ๆ ให้พร้อมก่อน
ใช้ชุดการเรียนรู้
4. ครตู อ้ งเตรยี มส่อื ต่าง ๆ ที่กำหนดไวใ้ นแผนการจัดการเรยี นร้แู ต่ละแผน
5. ครูควรตรวจวัสดุอุปกรณ์ต่าง ๆ ที่มีอยู่ในชุดการเรียนรู้ให้เรียบร้อยทั้งก่อนและหลังใช้ชุดการเรียนรู้
วา่ มีจำนวนครบตามท่ีระบไุ วห้ รอื ไม่ถา้ ไม่ครบหรือชำรดุ รีบทำการแก้ไข
6. ครูควรแนะนำใหน้ ักเรียนอา่ นทำความเขา้ ใจคำแนะนำสำหรบั นกั เรยี นให้เข้าใจ
7. ในขณะนักเรียนปฏิบัติกิจกรรม ครูควรให้การดูแลอย่างทั่วถึง และให้คำแนะนำกรณีที่นักเรียน
ไม่เขา้ ใจในกิจกรรมตา่ ง ๆ และพยายามกระตนุ้ ใหน้ กั เรียนปฏิบตั กิ จิ กรรมด้วยตนเองใหม้ ากทส่ี ดุ
8. หลังจากเรียนจบแตล่ ะแผนการจดั การเรียนรู้ ครูและนักเรียนควรร่วมกันสรุปผลการใช้ชุดการเรียนรู้
ตลอดจนปัญญาและข้อเสนอแนะ หลังการใช้ชุดการเรียนรู้แต่ละครั้ง เพื่อนำไปปรับปรุง
ในการใชค้ รงั้ ตอ่ ไป

6

1. ชุดการเรียนรู้ เรื่อง ผจญภัยในยุคโลหะ ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี 1 นักเรียนสามารถเรียนตาม
ความสามารถและปฏิบัติตามขั้นตอนอย่างเคร่งครัด ในชุดการเรียนรู้มีกิจกรรมให้นักเรียนทำ
และนักเรียนศกึ ษาเนื้อหาจากบตั รเนื้อหาของชุดการเรียนรู้ในแต่ละเรื่อง
2. นักเรียนควรทำความเข้าใจก่อนว่า ชุดการเรียนรู้ไมใ่ ช่การทดสอบแต่มุ่งให้นักเรียนเรียนรู้ด้วยตนเอง
ตามความสามารถ
3. นกั เรียนควรมีสมาธิและความซ่ือสัตย์ต่อตนเองในขณะศึกษาบตั รเน้ือหา อา่ นบตั รเน้ือหาให้ละเอียดถี่
ถว้ นอย่างน้อย 2 รอบ เพอ่ื ใหเ้ กดิ ความเข้าใจในเนอ้ื หา
4. ก่อนที่นักเรียนจะศึกษาชุดการเรียนรู้ ควรทำแบบทดสอบก่อนเรียนเพื่อวัดความรู้พื้นฐานและ
ทำแบบทดสอบหลังเรียน โดยใช้เวลาประมาณ 15 นาที เมื่อนักเรียนศึกษาบัตรเนื้อหาจบแล้วพร้อม
ตรวจคำตอบกบั เฉลยเพอ่ื ทราบความก้าวหนา้ ของนักเรียน
5. นักเรียนฝกึ ทำบัตรกจิ กรรมทปี่ ระกอบไปด้วยใบงานตา่ ง ๆ จากการศึกษาและเรียนรจู้ ากชดุ การเรียนรู้
ในแตล่ ะเร่ือง พร้อมกับตรวจคำตอบจากบัตรเฉลยกจิ กรรมในแต่ละเร่อื งดว้ ยตนเอง
6. เมื่อนักเรียนได้ศึกษาและทราบผลความก้าวหน้าของตนแล้ว ให้เก็บเอกสาร หรือสิ่งของต่าง ๆ
ที่นำมาใช้ในการเรยี นใหเ้ รยี บรอ้ ย เพื่อพร้อมที่ผู้อนื่ จะนำไปศึกษาไดต้ ่อไป

7

คำชแี้ จง แบบทดสอบก่อนเรียน

1. แบบทดสอบเป็นปรนัยแบบเลือกตอบ 4 ตัวเลอื ก มจี ำนวน 10 ขอ้ 10 คะแนน
2. ให้นกั เรยี นทำเครื่องหมาย  ลงในกระดาษคำตอบท่ีถกู ตอ้ งเพยี งคำตอบเดยี ว
3. ใช้เวลาในการทำแบบทดสอบก่อนเรยี น 15 นาที

1. ลกั ษณะความเจรญิ ที่เด่นชัดของมนษุ ย์ในยุคสำริด คือข้อใด

ก. รู้จักก่อสร้างโดยใชห้ ิน ข. รูจ้ ักนำทองแดงและดีบุกมาหลอมรวมเพื่อทำอาวุธ

ค. รู้จกั สรา้ งบ้ายด้วยไม้ และตง้ั ถิน่ ฐานรมิ ทะเล ง. รู้จักนำเปลอื กหอยทำเปน็ เครอื่ งประดับ

2. สำริด คอื การนำโลหะใดมาผสมกนั ข. ทองคำ ทองแดง
ก. ทองแดง ดีบุก ง. ดบี ุก สงั กะสี
ค. ทอง ดบี ุก เงนิ

3. บ้านเชียง จังหวดั อดุ รธานี เปน็ แหลง่ โบราณคดียุคใด ข. ยุคหินใหม่
ก. ยุคหินเก่า ง. ยุคสำริด
ค. ยคุ เหลก็

4. ขอ้ ใดจัดว่าพัฒนาการของมนุษย์ชาติในการคิด สรา้ ง และทำเพื่อความอยูร่ อดเกดิ ขึน้ ครัง้ แรกยุคใด

ก. ยคุ หนิ ข. ยุคสำรดิ

ค. ยุคเหล็ก ง. ยคุ โลหะ

5. ข้อใดเปน็ จุดเริ่มตน้ ของยุคโลหะ ข. การหลอมทองแดง
ก. การหลอมดบี ุก ง. การหลอมสำรดิ
ค. การหลอมเหลก็

6. เคร่อื งใชส้ ำริดท่ีพบท่ีอำเภอบา้ นเชียง จ.อุดรธานี เป็นชว่ งเวลาในสมัยใด

ก. สมยั สำรดิ ข. สมยั เหล็ก

ค. สมยั หินใหม่ ง. สมัยหนิ เก่า

7. “ยคุ โลหะ” เรยี กได้ว่ามีพัฒนาการท่ีโดดเดน่ มาจากยุคสมยั ใด ขอ้ ใดถูกตอ้ งทสี่ ดุ

ก. ยคุ ก่อนประวัตศิ าสตร์ ข. ยุคหนิ

ค. ยคุ ประวตั ศิ าสตร์ ง. ยุคทองแดง

8

8. ยคุ สมัยใดท่มี ีการถลงุ โลหะออกมาเปน็ รูปรา่ งสวยงาม ข. ยคุ ทองแดง
ก. ยคุ สำริด ง. ยุคหินใหม่
ค. ยุคเหล็ก
ข. ยคุ ทองแดง
9. ยุคโลหะจำแนกได้ 3 ยุคต่อไปนี้ ข้อใดไม่ใช่ ง. ยคุ สำรดิ
ก. ยุคหนิ กลาง
ค. ยคุ เหลก็ ข. เร่ิมข้ึนเมื่อประมาณ 2,000 ปีมาแลว้
ง. เรมิ่ ขนึ้ เมอ่ื ประมาณ 8,000 ปมี าแล้ว
10. ยคุ โลหะในประเทศไทยเร่ิมต้นขนึ้ เมื่อใด
ก. เริม่ ขน้ึ เมื่อประมาณ 1,000 ปมี าแล้ว
ค. เรม่ิ ข้ึนเม่ือประมาณ 3,000 ปีมาแล้ว

9

กระดาษคำตอบแบบทดสอบกอ่ นเรยี น
เรื่อง การแบง่ ยคุ สมัยทางประวัติศาสตร์ (ยคุ สมยั กอ่ นประวตั ิศาสตร์ในยุคโลหะ)

คำชี้แจง : ให้นักเรียนเลือกคำตอบที่ถูกที่สุดลงในกระดาษคำตอบ โดยทำเครื่องหมาย ()
ลงในช่องให้ตรงกบั ขอ้ ท่ีนักเรยี นเลือกตอบ

ชอ่ื ……………………………………นามสกลุ …………………………………ช้ัน…………เลขท…่ี …..

ขอ้ ก ข ค ง
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

รวมคะแนนทไ่ี ด้

10

สาระสำคญั

การแบ่งยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ในยุคโลหะ สามารถแบ่งย่อยออกได้เป็น 2 สมัย ได้แก่ สมัยสำริด
และสมัยเหล็ก การแบ่งย่อยเป็นสมัยต่าง ๆ เหล่านี้ เกิดขึ้นจากการที่มนุษย์ได้รู้จักนำโลหะมาใช้ผลิต
เปน็ เครอ่ื งมือเครือ่ งใช้ เคร่อื งประดบั และอาวธุ เรมิ่ ตน้ จากการรูจ้ กั นำทองแดงมาใชป้ ระโยชนก์ ่อน

จดุ ประสงค์การเรียนรู้ (K)
(P)
1. นักเรยี นอธบิ ายการแบ่งยุคสมยั กอ่ นประวตั ศิ าสตรใ์ นยุคโลหะได้ (A)
2. นักเรียนเขียนสรุปผงั มโนทัศนก์ ารแบ่งยุคสมัยกอ่ นประวัตศิ าสตรใ์ นยคุ โลหะได้
3. นักเรยี นมุ่งม่ันในการทำงาน เรื่องสมัยกอ่ นประวตั ิศาสตร์ (ยุคโลหะ)

ไปดูกนั เลย!!!

11

ยุคโลหะ (Metal Age)

ยุคโลหะแบ่งย่อยออกได้เป็น 2 สมัย ได้แก่ สมัยสำริด และสมัยเหล็ก การแบ่งย่อยเป็นสมัยต่าง ๆ เหล่านี้
เกิดขึ้นจากการที่มนุษย์ได้รู้จักนำโลหะมาใช้ผลิตเป็นเครื่องมือเครื่องใช้ เครื่องประดับ และอาวุธ
เรมิ่ ตน้ จากการรู้จกั นำทองแดงมาใช้ประโยชน์กอ่ น

ต่อมาเมื่อรู้จักดีบุก จึงได้นำ ดีบุกมาหลอมรวมกับทองแดง จนได้เป็นเป็นโลหะผสมเรียกว่า
สำริด ขึ้นมา หลังจากนั้นได้มีการค้นพบแร่เหล็กที่มีคุณสมบัติแข็งแรงทนทานมากกว่าสำริด ซึ่งการนำมาใช้น้ัน
ต้องผา่ นกรรมวิธีการถลุง ที่ซับซ้อนมากกวา่

การเข้าสู่ยุคโลหะนี้ ในทวีปยุโรปและบริเวณตะวันออกกลางบางแห่งมีลักษณะที่ค่อนข้างเด่นชัด
ในเร่ืองการพฒั นาจากสมัยทองแดง สำรดิ และเหล็กตามลำดบั สว่ นทางแถบเอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้สมัยทองแดง
ไมป่ รากฏเดน่ ชัดแต่จะพบหลักฐานการใช้สำริดและเหล็กในเวลาพรอ้ มกนั หรือในเวลาใกลเ้ คียงกนั

เป็นยุคสมัยก่อนประวัติศาสตร์ต่อเนื่องจากยุคหินใหม่ เป็นระยะเวลาที่มนุษย์เริ่ มนำโลหะ
มาใช้ทำเครื่องมือเครื่องใช้ต่าง ๆ การเริ่มต้นของยุคโลหะในดินแดนต่าง ๆ มีความเจริญก่อนหรือหลังไม่เท่ากัน
แต่โดยทัว่ ไปเริ่มต้นเมือ่ ประมาณ 3,000 ปีมาแลว้

สรุปแลว้ ยุคโลหะสามารถแบง่ เปน็
สมัยยอ่ ย ๆ ไดก้ ่ีสมัยกัน?

2 สมยั คือ สมยั สำรดิ และสมัยเหลก็
หรือวิธกี ารแบง่ อีกแบบคือแบง่ ได้ 3 สมัย
จะเพ่ิมยุคสมัยทองแดงเข้ามายังไงล่ะ

12

ยุคโลหะ (Metal Age)

เป็นช่วงเวลาทม่ี นษุ ย์รูจ้ ักวิธีการหลอมโลหะ และสามารถนำโลหะมาหลอมใช้ทำเคร่ืองมือเครื่องใชต้ ่าง ๆ
หลายชนิด โดยในช่วงแรกโลหะที่ใช้คือ สำริด เช่น กลองมโหระทึก ขวานสำริด หอกสำริด เครื่องประดับสำริด
ต่อมาจะมีการผสมผสานโลหะในการทำเครื่องมือ เช่น ใบหอกทำด้วยเหล็ก ด้ามทำด้วยสำริดหล่อหุ้ม
และพฒั นาไปสกู่ ารทำเคร่อื งมอื ด้วยเหลก็ ทงั้ หมด ยคุ นม้ี อี ายุประมาณ 3,000 ปี ลงมาถึง พ.ศ. 1000

ทั้งยุคหินและยุคโลหะนี้ มนุษย์ยังไม่รู้จักประดิษฐ์คิดค้นตัวอักษรขึ้นมาสำหรับบันทึกเรื่องราวต่าง ๆ
เราจึงรวมเรียกยคุ หนิ และยุคโลหะว่าเป็นยุคก่อนประวตั ศิ าสตร์

ในตอนปลายของยุคโลหะ ชุมชนมีพัฒนาการอย่างรวดเร็วจนเป็นชุมชนเกษตรกรรมขนาดใหญ่
มีผลผลิตที่เหลือกินเหลือใช้ จึงเริ่มมีการติดต่อค้าขายกับชุมชนในบริเวณใกล้เคียง ชุมชนเติบโตจากหมู่บ้าน
ขึ้นเป็นเมือง การติดต่อค้าขายขยายวงกว้างออกไปค้าขายทางทะเลกับดินแดนที่อยู่ห่างไกลออกไป
โดยเฉพาะอินเดียซึ่งเป็นชนชาติที่มีอารยะธรรมเจริญรุ่งเรือง ที่ได้เข้ามาทำการค้าโดยทางเรือและได้นำ
เอาศลิ ปวิทยาการตลอดจนความเชอ่ื ทางศาสนาเข้ามาด้วย มีผลใหเ้ กดิ การพัฒนาของบ้านเมอื งในดนิ แดนแถบน้ี

โลหะชนิดแรกที่มนุษย์รู้จักนำมาหลอมเป็นเครื่องมือเครื่องใช้คือ ทองแดง ปรากฏหลักฐานในบริเวณ
ลมุ่ แม่นำ้ ไทกรสิ และยเู ฟรทสิ นำทองแดงมาใชป้ ระโยชน์ในด้านต่าง ๆ เมื่อประมาณ 4,000 ปี กอ่ นครสิ ตศ์ ักราช

บริเวณลุ่มแมน่ ำ้ ไทกรสิ และยเู ฟรทสิ

13

จุดเร่ิมตน้ ของยุคโลหะ

หลักฐานทางประวัติศาสตร์เท่าที่พบในขณะนี้ยังไม่สามารถนำมายืนยันแน่ชัดว่ายุคโลหะเริ่มที่ใด
แต่สันนิษฐานว่า ยุคโลหะเริ่มในเอเชียตอนกลาง บริเวณประเทศอียิปต์ มนุษย์ได้เริ่มเรียนรู้เรื่องของโลหะวิทยา
เกี่ยวกับการถลุง การหล่อ และการขึ้นรูปโลหะ โดยส่วนมากจะเป็น ทองแดง ต่อมาประมาณ 3,500 ปี
ก่อนพุทธศักราช มนุษย์หันมาใช้สำริด โดยใช้ทำอาวุธ เสื้อเกราะ ภาชนะต่าง ๆ ของใช้และเครื่องประดับ
แม้ในยุคต่อมาได้มีการใช้เหล็กเป็นโลหะหลักก็ตาม แต่สำริดยังเป็นโลหะที่มีความสำคัญต่ออุตสาหกรรม
จนถึงปัจจุบันและต่อมาประมาณ 900 ปีก่อนพุทธศักราช ชาวฮิตไทต์ ซึ่งเป็นกลุ่มชนที่มีอำนาจ
ในเอเชียไมเนอร์ บริเวณตอนใต้ของทะเลดำ ได้พบวิธีถลุงเหล็กจากแร่เหล็ก หลังจากนั้นความรู้เกี่ยวกับ
การถลุงเหล็กได้กระจายไปยังประเทศต่าง ๆ ในทวีปยุโรป จนเกิดอุตสาหกรรมการถลุงเหล็กขึ้น เนื่องจากเหล็ก
มีคุณสมบัติหลายอย่างดีกว่าสำริด เช่น แข็งกว่า ใช้ทำอาวุธทุกชนิดที่มีอำนาจการทำลายเหนือกว่า
มนุษยจึงหันมาใช้เหล็กทำเครื่องมือเครื่องใช้ต่าง ๆ โดยเฉพาะเครื่องมือในงานช่าง และที่นิยมมากที่สุดคือ
ใช้ทำอาวุธ เช่น ดาบ หอก อุตสาหกรรมเหล็กได้พัฒนาไปถึงการทำเหล็กกล้า ซึ่งมีคุณสมบัติดีกว่าเหล็กธรรมดา
เพราะนอกจากจะแขง็ และเหนียวกวา่ แล้วยงั สามารถเพิ่มความแข็งโดยการอบชุบได้ดี

14

ยคุ โลหะแบ่งออกเป็น 3 ยุค ดังน้ี

1. ยุคทองแดง (Chalcolithic Age) มนุษย์เริ่มนำโลหะทองแดงมาทำอาวุธ สิ่งของเครื่องใช้

และเครื่องประดบั แต่กย็ ังคงมเี ครือ่ งมือหนิ ขัดใช้อยู่

15

2. ยุคสำริด (Bronze Age) มนุษย์รู้จักนำทองแดงมาหลอมรวมกับดีบุกกลายเป็นโลหะผสม (Alloid)

เรียกว่า โลหะสำริด นำมาใชท้ ำภาชนะและเครอื่ งมอื เคร่อื งใช้ตา่ ง ๆ

เกิดขึ้นเมื่อมนุษย์รู้จักการถลุงโลหะ โดยนำโลหะสองชนิด ได้แก่ ทองแดง และดีบุกมาหลอมและถลุง
เพื่อใช้ประโยชน์ สำหรับเครือ่ งมือที่ใช้ในยุคสำริดที่ถูกค้นพบตามแหล่งต่าง ๆ ทั่วโลก นอกจากทำด้วยสำริดแลว้
ยังพบเครื่องมือเครื่องใช้ทำจากดินเผา หิน และแร่ชนิดอื่น ๆ ในบางแห่งพบว่ามีการใช้สำริดต่อเนื่อง
มาจนถึงยุคเหล็ก ส่วนตัวอย่างเครื่องมือเครื่องใช้ที่ทำจากสำริด เช่น ขวาน หอก ภาชนะ และเครื่องประดับ
เช่น ตุม้ หู ลกู ปดั เปน็ ต้น

ในยุคนี้ความเป็นอยู่ของมนุษย์เปลี่ยนไปมากทั้งด้านการเมืองและสังคม ชุมชนเกษตรกรรมขยายตัว
จนกลายเป็นชุมชนเมือง จึงมีการจัดแบง่ ความสัมพันธต์ ามความสามารถ เช่น กลุ่มอาชีพ มีการจัดระเบียบสงั คม
เป็นกลุ่มชนชั้นต่าง ๆ ซึ่งเอื้ออำนวยต่อการผลิตอันนำไปสูค่ วามมั่นคงดา้ นปัจจัยพื้นฐานและความมั่งคั่งแก่สังคม
มนุษย์จึงมีความมั่นคงปลอดภัยกว่าเดิมและมีความสะดวกสบายมากขึ้น นำไปสู่พัฒนาการทางสังคม
สคู่ วามเป็นรัฐในเวลาตอ่ มา

แหล่งอารยธรรมที่สำคัญ ๆ ของโลกล้วนมีการพัฒนาการสังคมจากช่วงเวลาสมัยหินใหม่และสมัยสำริด
แหล่งอารยธรรมของโลกที่สำคัญและแหล่งวัฒนธรรมบางแห่ง เช่น แหล่งอารยธรรมเมโสโปเตเมีย
ในภูมิภาคเอเชียตะวนั ตก แหลง่ อารยธรรมลมุ่ แมน่ ้ำไนล์ในอยี ิปต์ แหล่งอารยธรรมล่มุ แมน่ ้ำสินธุในอนิ เดีย
แหล่งอารยธรรมลุ่มแม่นำ้ ฮวงโหของจนี และแหล่งวัฒนธรรมบ้านเชยี งในประเทศไทย

16

3. ยุคเหล็ก (Iron Age) มนุษย์รู้จักนำเหล็กมาถลุงได้เหล็กบริสุทธิ์และน ำมาใช้ทำอาวุธ

และเครอ่ื งมือเคร่อื งใช้ต่าง ๆ ที่มีความแข็งแกรง่ ทนทาน
ช่วงเวลานี้สืบเนื่องจากการที่มนุษย์สามารถถลุงและหลอมโลหะที่สำคัญอย่างสำริด และสามารถ

นำมาใช้ประโยชน์ได้ สังคมที่สามารถพัฒนาการผลิตเหล็กจะสามารถพัฒนาสู่ความเป็นรัฐที่เข้มแข็งได้
เพราะเหล็กเป็นโลหะที่มีความแข็งแกร่งมากกว่าสำริดและโลหะชนิดอื่น ๆ ที่มีใช้ในเวลานั้น สังคมดังกล่าว
สามารถผลิตอาวุธที่มีประสิทธิภาพ และช่วยกองทัพที่แข็งแกร่งได้ นอกจากนี้ยังสามารถใช้สร้างเครื่องมือ
ทางการเกษตรทม่ี ีประสิทธิภาพมากกว่าอนั ชว่ ยในเร่ืองของการเพาะปลูกอกี ดว้ ย

เป็นยุคที่รู้จักการถลุงเหล็ก นำมาทำเป็นเครื่องมือเครื่องใช้ แบ่งเป็นแหล่งโบราณคดีซึ่งพบเครื่องมือ
เคร่ืองใชท้ ำดว้ ยโลหะสำรดิ ฝังร่วมกบั โครงกระดูกในหลุมศพ พบท่ีบา้ นเชียง จงั หวัดอุดรธานี หรอื แหลง่ โบราณคดี
บ้านปราสาท อ.โนนสูง จ.นครราชสีมา ฯลฯ ส่วนแหล่งโบราณคดีซึ่งพบเครื่องมือเหล็กฝังร่วมกับโครงกระดูก
นั้นพบบริเวณริมฝั่งแม่น้ำป่าสัก อ.ศรีเทพ จ.เพชรบูรณ์ ซึ่งกำลังถูกนายทุนเช่าที่เพื่อลักลอบขุดหาโบราณ
จนกระท่ังแทบหมดสภาพแล้ว (สำรวจ พ.ศ.2542)

แหล่งอารยธรรมแห่งแรกที่สามารถผลิตเหล็กได้คือ แหล่งอารยธรรมเมโสโปเตเมีย ก็คืออาณาจักร
ฮิตไทต์ เม่ือ 1,200 ปกี ่อนครสิ ต์ศักราช หรือประมาณ 3,200 ปมี าแลว้

โดยสรุปแล้ว ยุคเหล็กมีความแตกต่างจากยุคสำริด
หลายประการ คือ การพัฒนาเทคโนโลยีการผลิต
เหล็กทำให้เกิดการเพิ่มผลผลิต การผลิตเหล็กทำให้
กองทพั มอี าวธุ ทแ่ี ขง็ แกร่ง นำไปสพู่ ัฒนาการทางสังคม
จนกลายเป็นรัฐที่มีกำลังทหารที่แข็งแกร่งเข้ายึดครอง
สังคมอนื่ ๆ ขยายเป็นอาณาจักรในเวลาตอ่ มา

17

วัฒนธรรมยุคโลหะทส่ี ำคัญ ไดแ้ ก่

Dongson Culture เป็นชื่อวัฒนธรรมยุคโลหะ พบครั้งแรกในประเทศเวียดนาม โดยเชื่อกันว่า
วัฒนธรรมนี้ได้แพร่ขยายมาในดินแดนที่เป็นประเทศลาว กัมพูชา ไทย พม่า มาเลเซียและอินโดนีเซีย
สง่ิ ของเครื่องใช้สำคญั ทส่ี ร้างจากสำริด ได้แก่ กลองมโหระทึก หอกสำรดิ ขวานทำด้วยเหล็ก แหวนสำริด เป็นต้น

Ban Chieng Culture เป็นชื่อวัฒนธรรมยุคโลหะพบที่ตำบลบ้านเชียง อ.หนองหาน จ.อุดรธานี
เป็นแหล่งที่พบภาชนะดินเผาลายเขียนสีมาก นอกจากนั้นยังได้พบเครื่องมือเครื่องใช้และเครื่องประดับ
ที่ทำด้วยสำริด เหลก็ และลกู ปดั ทำดว้ ยแกว้

18

ยุคโลหะในประเทศไทย

1. ยุคสำริด ประมาณ 4,000-2,500 ปี มาแล้ว มีการสร้างเครื่องมือเครื่องใช้ เครื่องประดับ
จากสำริด (ทองแดงผสมดีบุก) ภาชนะดินเผามีหลายรูปแบบ หลายขนาด การตกแต่งลวดลายลงสีแดง
ยังคงมีการใช้เครื่องมือหิน เครื่องที่ทำจากเปลือกหอยและกระดูกสัตว์ อยู่รวมกันเป็นชุมชน ทำการเพาะปลูก
มรี ะบบการปกครอง มีพธิ กี รรมความเชือ่ เช่น การฝังศพ

2. ยุคเหล็ก ประมาณ 2,500-1,500 ปี มาแล้ว มีการสร้างเครื่องมือเครื่องใช้และอาวุธด้วยเหล็กที่มี
ความแข็งแรงมากกว่าสำริด มีการสร้างอาวุธ ทำให้มีการแผ่อำนาจไปครอบครองชุมชนอื่น อยู่รวมกันเป็นเมือง
มีการขุดคูน้ำ คันดินล้อมรอบ ระบอบการปกครองพัฒนาขึ้น มีการประกอบพิธีกรรมตามความเชือ่ มีการค้าขาย
แลกเปล่ียนกบั ดนิ แดนห่างไกล โดยใชเ้ รือและเกวยี น ในบางเมอื งได้พฒั นาเป็น อาณาจักร

แหล่งโบราณคดีท่ีสำคัญในยุคโลหะของประเทศไทย

แหล่งโบราณคดีบ้านดอนตาเพชร ตำบลพนมทวน
อ ำ เ ภ อ พ น ม ท ว น จ ั ง ห ว ั ด ก า ญ จ น บ ุ รี
เป็นแหล่งโบราณคดียุคโลหะที่สำคัญ มีการค้นพบ
โครงกระดูกมนุษย์ เครื่องมือเหล็กและสำริดที่ใช้งาน
ด้านเกษตรกรรม นอกจากนี้ยังพบลูกปัดหินสีต่าง ๆ
เ ม ื ่ อ ศ ึ ก ษ า พ บ ว ่ า ไ ม ่ ไ ด ้ ท ำ จ า ก ห ิ น ใ น ท ้ อ ง ถ่ิ น
แต่นำมาจากอินเดีย แสดงให้เห็นว่าชุมชน
บา้ นดอนตาเพชรมีการตดิ ต่อสัมพันธก์ ับต่างแดนแล้ว

แหล่งโบราณคดีบา้ นเชยี ง อำเภอหนองหาน จงั หวดั อดุ รธานี
เป็นแหลง่ โบราณคดที ม่ี ีช่วงระยะเวลายาวนานติดตอ่ กัน แบ่งเปน็ 3 ระยะ
- บ้านเชียงสมัยต้น (ยุคหินใหม่) จากการขุดค้นพบเครื่องปั้นดินเผาอยู่ข้างกับโครงกระดูกมนุษย์

แสดงใหเ้ ห็นวา่ มีพิธีกรรมการฝังศพ ภาชนะดินเผาตกแตง่ ดว้ ยเชือกทาบทงั้ ใบ
- บ้านเชียงสมัยกลาง (ยุคสำริด) พบการทำเครื่องมือเครื่องและเครื่องประดับด้วยโลหะ ภาชนะดินเผา

มีขนาดใหญข่ น้ึ ผวิ นอกสขี าว เริ่มมีการตกแตง่ ด้วยการทาสแี ดง
- บ้านเชยี งสมยั ปลาย (ยคุ เหล็ก) มกี ารใช้เหล็กทำเครอ่ื งมอื เครื่องใชท้ ที่ นทานกว่าสำรดิ

ชอื่ …………………………………นามสกลุ ………………………….ช้นั ..………เลขท…ี่ ........ 19

บัตรกิจกรรมชุดที่ 1
เร่อื ง ยคุ โลหะ

คำชแ้ี จง : นกั เรียนนำขอ้ ความท่ีกำหนดให้ ไปเตมิ ในรปู ภาพใหก้ ลายเป็นขอ้ มูลทถ่ี กู ตอ้ ง

⬧⬧
⬧⬧
⬧
⬧

……………………… ………………………
………………………. ……………………….

. .

……………………… ………………………
………………………. ……………………….

. .

………………………
……………………….

.

………………………
……………………….

.

20

คำช้ีแจง แบบทดสอบหลงั เรียน

1. แบบทดสอบเปน็ ปรนยั แบบเลือกตอบ 4 ตวั เลอื ก มจี ำนวน 10 ข้อ 10 คะแนน
2. ให้นกั เรียนทำเครื่องหมาย  ลงในกระดาษคำตอบท่ีถกู ตอ้ งเพยี งคำตอบเดยี ว
3. ใช้เวลาในการทำแบบทดสอบก่อนเรียน 15 นาที

1. ยคุ โลหะในประเทศไทยเริ่มตน้ ขน้ึ เม่ือใด ข. เริ่มขนึ้ เมื่อประมาณ 2,000 ปมี าแลว้
ก. เร่มิ ขนึ้ เม่ือประมาณ 1,000 ปีมาแลว้ ง. เร่ิมข้ึนเมื่อประมาณ 8,000 ปมี าแลว้
ค. เริ่มขึ้นเมื่อประมาณ 3,000 ปีมาแล้ว

2. สำรดิ คอื การนำโลหะใดมาผสมกัน ข. ทองคำ ทองแดง
ก. ทองแดง ดบี ุก ง. ดบี ุก สงั กะสี
ค. ทอง ดบี กุ เงิน

3. “ยคุ โลหะ” เรยี กได้ว่ามพี ัฒนาการทโี่ ดดเดน่ มาจากยุคสมัยใด ขอ้ ใดถูกตอ้ งที่สุด

ก. ยุคก่อนประวตั ิศาสตร์ ข. ยคุ หิน

ค. ยุคประวัตศิ าสตร์ ง. ยุคทองแดง

4. ขอ้ ใดจดั วา่ พัฒนาการของมนุษย์ชาตใิ นการคดิ สร้าง และทำเพ่อื ความอย่รู อดเกดิ ข้ึนคร้ังแรกยุคใด

ก. ยุคหนิ ข. ยุคสำริด

ค. ยุคเหล็ก ง. ยุคโลหะ

5. ยคุ สมยั ใดท่มี ีการถลงุ โลหะออกมาเป็นรปู รา่ งสวยงาม ข. ยุคทองแดง
ก. ยุคสำรดิ ง. ยคุ หนิ ใหม่
ค. ยุคเหลก็

6. เคร่ืองใช้สำริดที่พบท่ีอำเภอบ้านเชยี ง จ.อดุ รธานี เป็นช่วงเวลาในสมยั ใด

ก. สมยั สำรดิ ข. สมัยเหล็ก

ค. สมัยหนิ ใหม่ ง. สมัยหินเกา่

7. บ้านเชยี ง จังหวัดอดุ รธานี เป็นแหลง่ โบราณคดียคุ ใด ข. ยคุ หินใหม่
ก. ยคุ หนิ เกา่ ง. ยุคสำริด
ค. ยคุ เหล็ก

21

8. ขอ้ ใดเป็นจุดเริ่มต้นของยุคโลหะ ข. การหลอมทองแดง
ก. การหลอมดีบุก ง. การหลอมสำรดิ
ค. การหลอมเหลก็

9. ยคุ โลหะจำแนกได้ 3 ยคุ ต่อไปน้ี ข้อใดไม่ใช่ ข. ยคุ ทองแดง
ก. ยคุ หินกลาง ง. ยุคสำรดิ
ค. ยคุ เหลก็

10. ลกั ษณะความเจริญทเ่ี ด่นชดั ของมนุษย์ในยคุ สำริด คอื ข้อใด

ก. ร้จู กั กอ่ สรา้ งโดยใชห้ ิน ข. รูจ้ กั นำทองแดงและดีบกุ มาหลอมรวมเพื่อทำอาวุธ

ค. รจู้ กั สร้างบา้ ยดว้ ยไม้ และตงั้ ถิ่นฐานริมทะเล ง. รู้จกั นำเปลือกหอยทำเป็นเครือ่ งประดับ

22

กระดาษคำตอบแบบทดสอบหลังเรยี น
เรอ่ื ง การแบ่งยุคสมัยทางประวัตศิ าสตร์ (ยุคสมัยก่อนประวตั ิศาสตร์ในยุคโลหะ)

คำชี้แจง : ให้นักเรียนเลือกคำตอบที่ถูกที่สุดลงในกระดาษคำตอบ โดยทำเครื่องหมาย ()
ลงในช่องใหต้ รงกับข้อท่นี ักเรยี นเลอื กตอบ

ชอื่ ……………………………………นามสกลุ …………………………………ชั้น…………เลขท…ี่ …..

ข้อ ก ข ค ง
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

รวมคะแนนท่ไี ด้

ภาคผนวก

คำชีแ้ จง เฉลยแบบทดสอบกอ่ นเรยี น

1. แบบทดสอบเปน็ ปรนยั แบบเลอื กตอบ 4 ตัวเลือก มีจำนวน 10 ข้อ 10 คะแนน
2. ใหน้ ักเรยี นทำเคร่ืองหมาย  ลงในกระดาษคำตอบที่ถูกตอ้ งเพยี งคำตอบเดียว
3. ใช้เวลาในการทำแบบทดสอบก่อนเรียน 15 นาที

1. ลกั ษณะความเจริญท่ีเดน่ ชัดของมนษุ ย์ในยุคสำริด คือข้อใด

ก. รู้จกั กอ่ สร้างโดยใช้หนิ ข. รู้จักนำทองแดงและดบี กุ มาหลอมรวมเพ่ือทำอาวธุ

ค. รู้จกั สร้างบา้ ยด้วยไม้ และตัง้ ถนิ่ ฐานรมิ ทะเล ง. รู้จักนำเปลือกหอยทำเปน็ เครอ่ื งประดับ

2. สำรดิ คอื การนำโลหะใดมาผสมกนั ข. ทองคำ ทองแดง
ก. ทองแดง ดีบุก ง. ดบี ุก สงั กะสี
ค. ทอง ดบี กุ เงิน

3. บ้านเชียง จงั หวดั อดุ รธานี เป็นแหล่งโบราณคดยี ุคใด ข. ยุคหนิ ใหม่
ก. ยุคหินเกา่ ง. ยุคสำรดิ
ค. ยคุ เหล็ก

4. ขอ้ ใดจดั ว่าพฒั นาการของมนุษยช์ าตใิ นการคิด สร้าง และทำเพ่อื ความอยรู่ อดเกิดขึ้นครงั้ แรกยุคใด

ก. ยุคหิน ข. ยุคสำริด

ค. ยุคเหล็ก ง. ยุคโลหะ

5. ข้อใดเปน็ จดุ เริ่มต้นของยุคโลหะ ข. การหลอมทองแดง
ก. การหลอมดบี ุก ง. การหลอมสำรดิ
ค. การหลอมเหลก็

6. เคร่อื งใชส้ ำรดิ ที่พบท่ีอำเภอบา้ นเชยี ง จ.อดุ รธานี เปน็ ช่วงเวลาในสมยั ใด

ก. สมัยสำรดิ ข. สมัยเหลก็

ค. สมยั หนิ ใหม่ ง. สมัยหินเก่า

7. “ยุคโลหะ” เรยี กได้ว่ามีพัฒนาการทโี่ ดดเดน่ มาจากยุคสมัยใด ขอ้ ใดถูกต้องทีส่ ดุ

ก. ยุคกอ่ นประวัติศาสตร์ ข. ยุคหิน

ค. ยุคประวตั ิศาสตร์ ง. ยคุ ทองแดง

8. ยคุ สมยั ใดที่มีการถลงุ โลหะออกมาเปน็ รูปรา่ งสวยงาม ข. ยคุ ทองแดง
ก. ยุคสำรดิ ง. ยุคหนิ ใหม่
ค. ยุคเหลก็
ข. ยคุ ทองแดง
9. ยคุ โลหะจำแนกได้ 3 ยุคต่อไปนี้ ข้อใดไม่ใช่ ง. ยคุ สำริด
ก. ยุคหินกลาง
ค. ยุคเหลก็ ข. เริ่มขนึ้ เมื่อประมาณ 2,000 ปมี าแลว้
ง. เริ่มขึน้ เมือ่ ประมาณ 8,000 ปมี าแลว้
10. ยุคโลหะในประเทศไทยเร่ิมตน้ ข้นึ เมื่อใด
ก. เรมิ่ ขึ้นเมื่อประมาณ 1,000 ปมี าแล้ว
ค. เริม่ ข้นึ เม่ือประมาณ 3,000 ปมี าแล้ว

กระดาษคำตอบเฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน
เรอ่ื ง การแบ่งยคุ สมัยทางประวัตศิ าสตร์ (ยุคสมัยกอ่ นประวตั ิศาสตร์ในยคุ โลหะ)

คำชี้แจง : ให้นักเรียนเลือกคำตอบที่ถูกที่สุดลงในกระดาษคำตอบ โดยทำเครื่องหมาย ()
ลงในช่องให้ตรงกบั ขอ้ ที่นักเรียนเลือกตอบ

ช่ือ……………………………………นามสกลุ …………………………………ชั้น…………เลขท…ี่ …..

ขอ้ ก ข ค ง
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10 

รวมคะแนนทไ่ี ด้

ชอ่ื …………………………………นามสกลุ ………………………….ชั้น..………เลขท…่ี ........

เฉลยบัตรกจิ กรรมชุดที่ 1
เรอ่ื ง ยุคโลหะ

คำช้แี จง : นักเรยี นนำข้อความที่กำหนดให้ ไปเตมิ ในรูปภาพใหก้ ลายเปน็ ข้อมูลท่ีถกู ตอ้ ง

⬧⬧
⬧⬧
⬧
⬧

คำชแ้ี จง เฉลยแบบทดสอบหลงั เรียน

1. แบบทดสอบเป็นปรนัยแบบเลอื กตอบ 4 ตัวเลอื ก มีจำนวน 10 ขอ้ 10 คะแนน
2. ใหน้ ักเรยี นทำเครื่องหมาย  ลงในกระดาษคำตอบที่ถกู ต้องเพียงคำตอบเดยี ว
3. ใช้เวลาในการทำแบบทดสอบก่อนเรียน 15 นาที

1. ยคุ โลหะในประเทศไทยเริ่มต้นขน้ึ เม่ือใด ข. เริ่มข้นึ เม่ือประมาณ 2,000 ปีมาแลว้
ก. เรม่ิ ขน้ึ เมื่อประมาณ 1,000 ปีมาแล้ว ง. เร่มิ ขนึ้ เมื่อประมาณ 8,000 ปมี าแลว้
ค. เริ่มข้นึ เม่ือประมาณ 3,000 ปีมาแลว้

2. สำริด คอื การนำโลหะใดมาผสมกนั ข. ทองคำ ทองแดง
ก. ทองแดง ดบี กุ ง. ดีบุก สังกะสี
ค. ทอง ดีบกุ เงิน

3. “ยคุ โลหะ” เรยี กไดว้ ่ามพี ัฒนาการทโ่ี ดดเดน่ มาจากยุคสมัยใด ขอ้ ใดถูกต้องทีส่ ุด

ก. ยคุ ก่อนประวตั ิศาสตร์ ข. ยคุ หิน

ค. ยคุ ประวัตศิ าสตร์ ง. ยคุ ทองแดง

4. ขอ้ ใดจดั ว่าพัฒนาการของมนษุ ย์ชาตใิ นการคิด สร้าง และทำเพอื่ ความอยูร่ อดเกิดขนึ้ ครงั้ แรกยุคใด

ก. ยคุ หนิ ข. ยคุ สำริด

ค. ยคุ เหลก็ ง. ยคุ โลหะ

5. ยคุ สมัยใดท่ีมีการถลงุ โลหะออกมาเปน็ รปู ร่างสวยงาม ข. ยคุ ทองแดง
ก. ยุคสำริด ง. ยคุ หินใหม่
ค. ยคุ เหล็ก

6. เครอ่ื งใช้สำรดิ ที่พบที่อำเภอบา้ นเชียง จ.อุดรธานี เปน็ ช่วงเวลาในสมัยใด

ก. สมัยสำรดิ ข. สมยั เหลก็

ค. สมัยหินใหม่ ง. สมัยหินเกา่

7. บา้ นเชยี ง จังหวัดอดุ รธานี เปน็ แหลง่ โบราณคดียุคใด ข. ยคุ หนิ ใหม่
ก. ยคุ หินเกา่ ง. ยุคสำริด
ค. ยุคเหลก็

8. ขอ้ ใดเปน็ จดุ เริ่มต้นของยุคโลหะ ข. การหลอมทองแดง
ก. การหลอมดบี ุก ง. การหลอมสำริด
ค. การหลอมเหล็ก

9. ยคุ โลหะจำแนกได้ 3 ยุคต่อไปนี้ ข้อใดไม่ใช่ ข. ยคุ ทองแดง
ก. ยคุ หินกลาง ง. ยุคสำริด
ค. ยคุ เหลก็

10. ลกั ษณะความเจรญิ ทเี่ ดน่ ชดั ของมนุษย์ในยุคสำริด คอื ขอ้ ใด

ก. รจู้ ักก่อสรา้ งโดยใช้หิน ข. รู้จักนำทองแดงและดบี ุกมาหลอมรวมเพ่ือทำอาวธุ

ค. รู้จกั สรา้ งบา้ ยด้วยไม้ และตงั้ ถ่ินฐานรมิ ทะเล ง. รู้จักนำเปลือกหอยทำเป็นเครอ่ื งประดบั

กระดาษคำตอบเฉลยแบบทดสอบหลังเรยี น
เรอ่ื ง การแบ่งยคุ สมัยทางประวตั ศิ าสตร์ (ยคุ สมัยก่อนประวัติศาสตร์ในยคุ โลหะ)

คำชี้แจง : ให้นักเรียนเลือกคำตอบที่ถูกที่สุดลงในกระดาษคำตอบ โดยทำเครื่องหมาย ()
ลงในช่องใหต้ รงกับข้อที่นกั เรียนเลอื กตอบ

ช่ือ……………………………………นามสกลุ …………………………………ชน้ั …………เลขท…่ี …..

ขอ้ ก ข ค ง
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10 

รวมคะแนนที่ได้

กาญจนา ศรีรัตนพล. (2545). ประวัติศาสตร์ในยุคโลหะ: ศิลปะก่อนประวัติศาสตร์และศิลปะยุคโบราณ.
กรุงเทพฯ: คาร์เดยี เพรสมุด.

พลับพลึง คงชนะ. (2547). หนังสือเรียนสาระการเรียนรู้พื้นฐานประวัติศาสตร์ ม.1 กลุ่มสาระสังคมศึกษา
ศาสนาและวัฒนธรรม. กรงุ เทพมหานคร: สถาบนั พัฒนาคุณภาพวิชาการ.

ระพนิ ทองระอา. ยคุ โลหะในประเทศไทย. (ออนไลน์) สบื ค้น 18 กันยายน 2562 จาก
http://saran2659.blogspot.com/2016/06/1.html

อรสวรรค์ ยศบญุ . ยคุ ก่อนประวัตศิ าสตร์. (ออนไลน์) สืบค้น 18 กันยายน 2562 จาก
http://ben2.ac.th/web1/web/mainfile/2013-12-20_12-23-55_0.888185.pdf

อภวิ ัฒนธ์ อมรรตั นะ. ยคุ โลหะ. (ออนไลน์) สบื ค้น 18 กันยายน 2562 จาก
https://sites.google.com/site/prawatisastrthiy11/yukh-loha