โครงการสอนตามแนวทาง Thinking School ปีการศึกษา 2567 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) รายวิชา ฟิสิกส์ 4 รหัสวิชา ว33216 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2567 องค์การบริหารส่วนจังหวัดศรีสะเกษ กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น กระทรวงมหาดไทย
ข ค าน า โครงการสอนรายวิชา ฟิสิกส์ 4 รหัสวิชา ว33216 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2567 ฉบับนี้ จัดท าขึ้น เพื่อเป็นการน าความรู้ความเข้าใจ และทักษะการปฏิบัติ โดยโครงการสอน มีองค์ประกอบ คือ หลักสูตรกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และ เทคโนโลยี บทน า/ท าไมต้องเรียนวิทยาศาสตร์ เป้าหมายของวิทยาศาสตร์ เรียนรู้อะไรในวิทยาศาสตร์ คุณภาพผู้เรียน จบชั้น สาระและมาตรฐานการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี สมรรถนะส าคัญของผู้เรียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้เรียน ค าอธิบายรายวิชา ผังมโนทัศน์รายวิชา โครงสร้างหลักสูตรรายวิชา โครงสร้างแผนการจัดการเรียนรู้วิธีการวัดผลประเมินผล มิติด้านกระบวนการคิด 12 อย่างและ 9 คิดชีวิต พอเพียง ขอขอบพระคุณ ว่าที่ร.ท พิทักษ์ชัย จักรบุตร ผู้อ านวยการโรงเรียนผักแพววิทยา ที่ส่งเสริม สนับสนุน ในการจัดท าโครงการสอนในครั้งนี้หวังเป็นอย่างยิ่งว่าโครงการสอนฉบับนี้ จะเป็นเอกสารต้นแบบที่เกิดประโยชน์ สูงสุดต่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่เน้นกระบวนการ Active Learning สู่ผู้เรียนอย่างแท้จริง จัดท าโดย นางจุลจิรา ขันชะลี กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนผักแพววิทยา
ข สารบัญ เรื่อง หน้า ค าน า...............................................................................................................................................................ก สารบัญ............................................................................................................................................................ข หลักสูตรกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี..............................................................................1 บทน า/ท าไมต้องเรียนวิทยาศาสตร์...................…………....................................................................1 เป้าหมายของวิทยาศาสตร์................................................................................................................1 เรียนรู้อะไรในวิทยาศาสตร์.……………………......................................................................................2 คุณภาพผู้เรียน จบชั้น.......................................................................................................................3 สาระและมาตรฐานการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี..............................................................5 สมรรถนะส าคัญของผู้เรียน.......................................................................................................... .....6 คุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้เรียน...............................................................................................7 ค าอธิบายรายวิชา.................................................................................................................... ........................8 ผังมโนทัศน์รายวิชา............................................................................................................................. ............9 โครงสร้างหลักสูตรรายวิชา.............................................................................................................................10 โครงสร้างแผนการจัดการเรียนรู้............................. ......................................................................................11 วิธีการวัดผล และประเมินผล..............................…........................................................................................14 มิติด้านกระบวนการคิด 12 อย่าง............................................................................................................. .....16 9 คิดชีวิตพอเพียง............................................................................................................ ..............................18
1 หลักสูตรกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ท าไมต้องเรียนวิทยาศาสตร์ วิทยาศาสตร์มีบทบาทส าคัญยิ่งในสังคมโลกปัจจุบันและอนาคต เพราะวิทยาศาสตร์เกี่ยวข้องกับ ทุกคนทั้งในชีวิตประจ าวันและการงานอาชีพต่าง ๆ ตลอดจนเทคโนโลยี เครื่องมือเครื่องใช้และผลผลิตต่าง ๆ ที่มนุษย์ได้ใช้เพื่ออ านวยความสะดวกในชีวิตและการท างาน เหล่านี้ล้วนเป็นผลของความรู้วิทยาศาสตร์ ผสมผสานกับความคิดสร้างสรรค์และศาสตร์อื่น ๆ วิทยาศาสตร์ช่วยให้มนุษย์ได้พัฒนาวิธีคิด ทั้งความคิดเป็น เหตุเป็นผล คิดสร้างสรรค์ คิดวิเคราะห์ วิจารณ์ มีทักษะส าคัญในการค้นคว้าหาความรู้ มีความสามารถในการ แก้ปัญหาอย่างเป็นระบบ สามารถตัดสินใจโดยใช้ข้อมูลที่หลากหลายและมีประจักษ์พยานที่ตรวจสอบได้ วิทยาศาสตร์เป็นวัฒนธรรมของโลกสมัยใหม่ซึ่งเป็นสังคมแห่งการเรียนรู้ (K knowledge-based society) ดังนั้นทุกคนจึงจ าเป็นต้องได้รับการพัฒนาให้รู้วิทยาศาสตร์ เพื่อที่จะมีความรู้ความเข้าใจในธรรมชาติและ เทคโนโลยีที่มนุษย์สร้างสรรค์ขึ้น สามารถน าความรู้ไปใช้อย่างมีเหตุผล สร้างสรรค์ และมีคุณธรรม การจัดการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์ในสถานศึกษามีเป้าหมายส าคัญดังนี้ วิทยาศาสตร์เป็นเรื่องของการเรียนรู้เกี่ยวกับธรรมชาติ โดยมนุษย์ในกระบวนการสังเกต การส ารวจ ตรวจสอบ และการทดลองเกี่ยวกับปรากฏการณ์ทางธรรมชาติและน าผลมาจัดระบบ หลักการ แนวคิด และ ทฤษฎี ดังนั้นการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์จึงมุ่งเน้นให้ผู้เรียนได้เป็นผู้เรียนรู้และค้นพบด้วยตนเองมากที่สุด นั่นคือให้ได้ทั้งกระบวนการและองค์ความรู้ ตั้งแต่เริ่มแรกก่อนเข้าเรียน เมื่ออยู่ในสถานศึกษา และเมื่อออกจาก สถานศึกษาไปประกอบอาชีพแล้ว 1. เพื่อให้เข้าใจหลักการ ทฤษฎีที่เป็นพื้นฐานในวิทยาศาสตร์ 2. เพื่อให้เข้าใจขอบเขต ธรรมชาติ และข้อจ ากัดของวิทยาศาสตร์ 3. เพื่อให้มีทักษะส าคัญในการศึกษาค้นคว้า และคิดค้นทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 4. เพื่อพัฒนากระบวนการคิดและจินตนาการ ความสามารถในการแก้ปัญหาและการจัดการ ทักษะ ในการสื่อสาร และความสามารถในการตัดสินใจ 5. เพื่อให้ตระหนักถึงความสัมพันธ์ระหว่างวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี มวลมนุษย์ และสภาพแวดล้อม ในเชิงที่มีอิทธิพลและผลกระทบซึ่งกันและกัน เพื่อน าความรู้ความเข้าใจในเรื่องวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีไปใช้ให้เกิดประโยชน์ต่อสังคมและการด ารงชีวิต 6. เพื่อให้เป็นคนมีจิตวิทยาศาสตร์ มีคุณธรรม จริยธรรม และค่านิยมในการใช้วิทยาศาสตร์และ เทคโนโลยีอย่างสร้างสรรค์
2 เรียนรู้อะไรในวิทยาศาสตร์ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์มุ่งหวังให้ผู้เรียน ได้เรียนรู้วิทยาศาสตร์ที่เน้นการเชื่อมโยง ความรู้กับ กระบวนการ มีทักษะส าคัญในการค้นคว้าและสร้างองค์ความรู้ โดยใช้กระบวนการในการ สืบเสาะหาความรู้ และการแก้ปัญหาที่หลากหลาย ให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมในการเรียนรู้ทุกขั้นตอน มี การท ากิจกรรมด้วยการลงมือ ปฏิบัติจริงอย่างหลากหลาย เหมาะสมกับระดับชั้น โดยได้ก าหนด สาระส าคัญไว้ดังนี้ สาระที่1 วิทยาศาสตร์ชีวภาพ มาตรฐาน ว 1.1 เข้าใจความหลากหลายของระบบนิเวศ ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งไม่มีชีวิต กับสิ่งมีชีวิต และความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตกับสิ่งมีชีวิตต่าง ๆ ในระบบนิเวศ การถ่ายทอดพลังงาน การ เปลี่ยนแปลงแทนที่ในระบบนิเวศ ความหมาย ของประชากร ปัญหาและผลกระทบที่มีต่อทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม แนวทางในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและการแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อม รวมทั้งน าความรู้ ไปใช้ประโยชน์ มาตรฐาน ว 1.2 เข้าใจสมบัติของสิ่งมีชีวิต หน่วยพื้นฐานของสิ่งมีชีวิต การล าเลียงสารเข้าและออก จากเซลล์ ความสัมพันธ์ของโครงสร้างและหน้าที่ของระบบต่าง ๆ ของสัตว์และมนุษย์ที่ท างานสัมพันธ์กัน ความสัมพันธ์ของโครงสร้างและหน้าที่ ของอวัยวะต่าง ๆ ของพืชที่ท างานสัมพันธ์กัน รวมทั้งน าความรู้ไปใช้ ประโยชน์ มาตรฐาน ว 1.3 เข้าใจกระบวนการและความส าคัญของการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม สาร พันธุกรรม การเปลี่ยนแปลงทางพันธุกรรมที่มีผลต่อสิ่งมีชีวิต ความหลากหลายทางชีวภาพและวิวัฒนาการของ สิ่งมีชีวิต รวมทั้งน าความรู้ไปใช้ประโยชน์ สาระที่ 2 วิทยาศาสตร์กายภาพ มาตรฐาน ว 2.1 เข้าใจสมบัติของสสาร องค์ประกอบของสสาร ความสัมพันธ์ระหว่างสมบัติของ สสารกับโครงสร้างและแรงยึดเหนี่ยวระหว่างอนุภาค หลักและธรรมชาติของการเปลี่ยนแปลงสถานะของสสาร การเกิดสารละลาย และการเกิดปฏิกิริยาเคมี มาตรฐาน ว 2.2 เข้าใจธรรมชาติของแรงในชีวิตประจ าวัน ผลของแรงที่กระท าต่อวัตถุ ลักษณะการ เคลื่อนที่แบบต่าง ๆ ของวัตถุ รวมทั้งน าความรู้ไปใช้ประโยชน์ มาตรฐาน ว 2.3 เข้าใจความหมายของพลังงาน การเปลี่ยนแปลงและการถ่ายโอนพลังงาน ปฏิสัมพันธ์ระหว่างสสารและพลังงาน พลังงานในชีวิตประจ าวัน ธรรมชาติ ของคลื่น ปรากฏการณ์ที่เกี่ยวข้อง กับเสียง แสง และคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า รวมทั้งน าความรู้ไปใช้ประโยชน์
3 สาระที่ 3 วิทยาศาสตร์โลก และอวกาศ มาตรฐาน ว 3.1 เข้าใจองค์ประกอบ ลักษณะ กระบวนการเกิด และวิวัฒนาการของเอกภพกาแล็กซี ดาวฤกษ์ และระบบสุริยะ รวมทั้งปฏิสัมพันธ์ภายในระบบสุริยะ ที่ส่งผลต่อสิ่งมีชีวิต และการประยุกต์ใช้ เทคโนโลยีอวกาศ มาตรฐาน ว 3.2 เข้าใจองค์ประกอบและความสัมพันธ์ของระบบโลก กระบวนการเปลี่ยนแปลง ภายในโลกและบนผิวโลก ธรณีพิบัติภัย กระบวนการเปลี่ยนแปลงลมฟ้าอากาศและภูมิอากาศโลก รวมทั้งผล ต่อสิ่งมีชีวิตและสิ่งแวดล้อม สาระที่ 4 เทคโนโลยี มาตรฐาน ว 4.1 เข้าใจแนวคิดหลักของเทคโนโลยีเพื่อการด ารงชีวิตในสังคมที่มีการเปลี่ยนแปลง อย่างรวดเร็ว ใช้ความรู้และทักษะทางด้านวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และศาสตร์อื่น ๆ เพื่อแก้ปัญหาหรือ พัฒนางานอย่างมีความคิดสร้างสรรค์ด้วยกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรม เลือกใช้เทคโนโลยีอย่าง เหมาะสมโดยค านึงถึงผลกระทบต่อชีวิต สังคม และสิ่งแวดล้อม มาตรฐาน ว 4.2 เข้าใจและใช้แนวคิดเชิงค านวณในการแก้ปัญหาที่พบในชีวิตจริงอย่างเป็น ขั้นตอนและเป็นระบบ ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารในการเรียนรู้ การท างาน และการแก้ปัญหาได้ อย่างมีประสิทธิภาพ รู้เท่าทัน และมีจริยธรรม คุณภาพผู้เรียน จบชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4-6 เพื่อให้ผู้เรียนที่จบช่วงชั้นที่ 2 ควรมีความรู้ ความคิด ทักษะ กระบวนการ และจิตวิทยาศาสตร์ ดังนี้ 1. เข้าใจกระบวนการท างานของเซลล์และกลไกการรักษาดุลยภาพของสิ่งมีชีวิต 2. เข้าใจกระบวนการถ่ายทอดทางพันธุกรรม การแปรผัน มิวเทชัน วิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิต ความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตและปัจจัยที่มีผลต่อการอยู่รอดของสิ่งมีชีวิตสิ่งแวดล้อมต่างๆ 3. เข้าใจกระบวนการ ความส าคัญ และผลของเทคโนโลยีชีวภาพต่อคน สิ่งมีชีวิต และ สิ่งแวดล้อม 4. เข้าใจชนิด และจ านวนอนุภาคที่เป็นส่วนประกอบในโครงสร้างอะตอมของธาตุ การ เกิดปฏิกิริยาเคมี การเขียนสมการเคมี ปัจจัยที่มีผลต่ออัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมี 5. เข้าใจชนิดของแรงยึดเหนี่ยวระหว่างอนุภาคและสมบัติต่าง ๆ ของสารที่มีความสัมพันธ์กับ แรงยึดเหนี่ยว 6. เข้าใจชนิด สมบัติ และปฏิกิริยาที่ส าคัญของพอลิเมอร์ และของสารชีวโมเลกุล 7. เข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างปริมาณที่เกี่ยวกับการเคลื่อนที่แบบต่าง ๆ สมบัติของคลื่นกล คุณภาพของเสียงและการได้ยิน สมบัติ ประโยชน์ และโทษของคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า กัมมันตภาพรังสีและพลังงานนิวเคลียร์ 8. เข้าใจกระบวนการเปลี่ยนแปลงของโลก และปรากฏการณ์ทางธรณีที่มีผลต่อสิ่งมีชีวิตและ
4 สิ่งแวดล้อม 9. เข้าใจการเกิดและวิวัฒนาการของระบบสุริยะ กาแล็กซี เอกภพ ความส าคัญของเทคโนโลยี อวกาศ 10. เข้าใจความสัมพันธ์ของความรู้วิทยาศาสตร์ที่มีผลต่อการพัฒนาเทคโนโลยีประเภทต่าง ๆ และการพัฒนาเทคโนโลยีที่ส่งผลต่อการคิดค้นความรู้ทางวิทยาศาสตร์ที่ก้าวหน้า ผลของ เทคโนโลยีตอชีวิต สังคม และสิ่งแวดล้อม 11. ระบุปัญหา ตั้งค าถามที่จะส ารวจตรวจสอบ โดยมีการก าหนดความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปร ต่างๆ สืบค้นข้อมูลจากหลายแหล่ง ตั้งสมมติฐานที่เป็นไปได้หลายแนวทาง ตัดสินใจเลือก ตรวจสอบสมมติฐานที่เป็นไปได้ 12. วางแผนการส ารวจตรวจสอบเพื่อแก้ปัญหาหรือตอบค าถาม วิเคราะห์ เชื่อมโยงความสัมพันธ์ ของตัวแปรต่าง ๆ โดยใช้สมการทางคณิตศาสตร์ หรือสร้างแบบจ าลองจากผลหรือความรู้ที่ ได้รับจากการส ารวจตรวจสอบ 13. สื่อสารความคิด ความรู้จากผลการส ารวจตรวจสอบโดยการพูด เขียน จัดแสดง หรือใช้ เทคโนโลยีสารสนเทศ 14. ใช้ความรู้และกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ในการด ารงชีวิต การศึกษาหาความรู้เพิ่มเติม ท า โครงงานหรือสร้างชิ้นงานตามความสนใจ 15. แสดงถึงความสนใจ มุ่งมั่น รับผิดชอบ รอบคอบ และซื่อสัตย์ในการสืบเสาะหาความรู้โดยใช้ เครื่องมือและวิธีการที่ให้ได้ผลถูกต้องเชื่อถือได้ 16. ตระหนักในคุณค่าของความรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีที่ใช้ในชีวิตประจ าวัน การประกอบ อาชีพ แสดงถึงความชื่นชม ภูมิใจ ยกย่อง อ้างอิงผลงาน ชิ้นงานที่เป็นผลจากภูมิปัญญา ท้องถิ่นและการพัฒนาเทคโนโลยีที่ทันสมัย 17. แสดงถึงความซาบซึ้ง ห่วงใย มีพฤติกรรมเกี่ยวกับการใช้และการรักษาทรัพยากร ธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมอย่างรู้คุณค่า เสนอตัวเองร่วมมือปฏิบัติกับชุมชนในการป้องกัน ดูแล ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของท้องถิ่น 18. แสดงถึงความพอใจ ซาบซึ้งในการค้นพบความรู้ พบค าตอบ หรือแก้ปัญหาได้ 19. ท างานร่วมกับผู้อื่นอย่างสร้างสรรค์แสดงความคิดเห็นโดยมีข้อมูลอ้างอิงและเหตุผล ประกอบเกี่ยวกับผลของการพัฒนา และการใช้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีอย่างมีคุณธรรม ต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม และยอมรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น
5 สาระและมาตรฐานการเรียนรู้ สาระและมาตรฐานการเรียนรู้ สาระที่ 1 วิทยาศาสตร์ชีวภาพ มาตรฐาน ว 1.1 เข้าใจความหลากหลายของระบบนิเวศ ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งไม่มีชีวิต กับสิ่งมีชีวิต และความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตกับสิ่งมีชีวิตต่าง ๆ ในระบบนิเวศ การถ่ายทอดพลังงาน การ เปลี่ยนแปลงแทนที่ในระบบนิเวศ ความหมาย ของประชากร ปัญหาและผลกระทบที่มีต่อทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม แนวทางในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและการแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อม รวมทั้งน าความรู้ ไปใช้ประโยชน์ มาตรฐาน ว 1.2 เข้าใจสมบัติของสิ่งมีชีวิต หน่วยพื้นฐานของสิ่งมีชีวิต การล าเลียงสารเข้าและออก จากเซลล์ ความสัมพันธ์ของโครงสร้างและหน้าที่ของระบบต่าง ๆ ของสัตว์และมนุษย์ที่ท างานสัมพันธ์กัน ความสัมพันธ์ของโครงสร้างและหน้าที่ ของอวัยวะต่าง ๆ ของพืชที่ท างานสัมพันธ์กัน รวมทั้งน าความรู้ไปใช้ ประโยชน์ มาตรฐาน ว 1.3 เข้าใจกระบวนการและความส าคัญของการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม สาร พันธุกรรม การเปลี่ยนแปลงทางพันธุกรรมที่มีผลต่อสิ่งมีชีวิต ความหลากหลายทางชีวภาพและวิวัฒนาการของ สิ่งมีชีวิต รวมทั้งน าความรู้ไปใช้ประโยชน์ สาระที่ 2 วิทยาศาสตร์กายภาพ มาตรฐาน ว 2.1 เข้าใจสมบัติของสสาร องค์ประกอบของสสาร ความสัมพันธ์ระหว่างสมบัติของ สสารกับโครงสร้างและแรงยึดเหนี่ยวระหว่างอนุภาค หลักและธรรมชาติของการเปลี่ยนแปลงสถานะของสสาร การเกิดสารละลาย และการเกิดปฏิกิริยาเคมี มาตรฐาน ว 2.2 เข้าใจธรรมชาติของแรงในชีวิตประจ าวัน ผลของแรงที่กระท าต่อวัตถุ ลักษณะการ เคลื่อนที่แบบต่าง ๆ ของวัตถุ รวมทั้งน าความรู้ไปใช้ประโยชน์ มาตรฐาน ว 2.3 เข้าใจความหมายของพลังงาน การเปลี่ยนแปลงและการถ่ายโอนพลังงาน ปฏิสัมพันธ์ระหว่างสสารและพลังงาน พลังงานในชีวิตประจ าวัน ธรรมชาติ ของคลื่น ปรากฏการณ์ที่เกี่ยวข้อง กับเสียง แสง และคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า รวมทั้งน าความรู้ไปใช้ประโยชน์ สาระที่ 3 วิทยาศาสตร์โลก และอวกาศ มาตรฐาน ว 3.1 เข้าใจองค์ประกอบ ลักษณะ กระบวนการเกิด และวิวัฒนาการของเอกภพกาแล็กซี ดาวฤกษ์ และระบบสุริยะ รวมทั้งปฏิสัมพันธ์ภายในระบบสุริยะ ที่ส่งผลต่อสิ่งมีชีวิต และการประยุกต์ใช้ เทคโนโลยีอวกาศ มาตรฐาน ว 3.2 เข้าใจองค์ประกอบและความสัมพันธ์ของระบบโลก กระบวนการเปลี่ยนแปลง ภายในโลกและบนผิวโลก ธรณีพิบัติภัย กระบวนการเปลี่ยนแปลงลมฟ้าอากาศและภูมิอากาศโลก รวมทั้งผล ต่อสิ่งมีชีวิตและสิ่งแวดล้อม
6 สาระที่ 4 เทคโนโลยี มาตรฐาน ว 4.1 เข้าใจแนวคิดหลักของเทคโนโลยีเพื่อการด ารงชีวิตในสังคมที่มีการเปลี่ยนแปลง อย่างรวดเร็ว ใช้ความรู้และทักษะทางด้านวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และศาสตร์อื่น ๆ เพื่อแก้ปัญหาหรือ พัฒนางานอย่างมีความคิดสร้างสรรค์ด้วยกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรม เลือกใช้เทคโนโลยีอย่าง เหมาะสมโดยค านึงถึงผลกระทบต่อชีวิต สังคม และสิ่งแวดล้อม มาตรฐาน ว 4.2 เข้าใจและใช้แนวคิดเชิงค านวณในการแก้ปัญหาที่พบในชีวิตจริงอย่างเป็น ขั้นตอนและเป็นระบบ ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารในการเรียนรู้ การท างาน และการแก้ปัญหาได้ อย่างมีประสิทธิภาพ รู้เท่าทัน และมีจริยธรรม สมรรถนะส าคัญของผู้เรียน สมรรถนะส าคัญ 5 ประการ คือ 1. ความสามารถในการสื่อสาร เป็นความสามารถในการรับและส่งสาร มีวัฒนธรรมในการใช้ภาษา ถ่ายทอดความคิด ความรู้ความเข้าใจ ความรู้สึก และทัศนะของตนเองเพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวสารและ ประสบการณ์อันจะเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาตนเองและสังคม รวมทั้งการเจรจาต่อรองเพื่อขจัดและลด ปัญหาความขัดแย้งต่าง ๆ การเลือกรับหรือไม่รับข้อมูลข่าวสารด้วยหลักเหตุผลและความถูกต้อง ตลอดจน การเลือกใช้วิธีการสื่อสาร ที่มีประสิทธิภาพโดยค านึงถึงผลกระทบที่มีต่อตนเองและสังคม 2. ความสามารถในการคิด เป็นความสามารถในการคิดวิเคราะห์การคิดสังเคราะห์ การคิดอย่าง สร้างสรรค์ การคิดอย่างมีวิจารณญาณ และการคิดเป็นระบบ เพื่อน าไปสู่การสร้างองค์ความรู้หรือสารสนเทศ เพื่อการตัดสินใจเกี่ยวกับตนเองและสังคมได้อย่างเหมาะสม 3. ความสามารถในการแก้ปัญหา เป็นความสามารถในการแก้ปัญหาและอุปสรรคต่าง ๆ ที่เผชิญได้ อย่างถูกต้องเหมาะสมบนพื้นฐานของหลักเหตุผล คุณธรรมและข้อมูลสารสนเทศ เข้าใจความสัมพันธ์และการ เปลี่ยนแปลงของเหตุการณ์ต่าง ๆ ในสังคม แสวงหาความรู้ ประยุกต์ความรู้มาใช้ในการป้องกันและแก้ไข ปัญหาและมีการตัดสินใจที่มีประสิทธิภาพโดยค านึงถึงผลกระทบที่เกิดขึ้นต่อตนเอง สังคมและสิ่งแวดล้อม 4. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต เป็นความสามารถในการน ากระบวนการต่าง ๆ ไปใช้ในการ ด าเนินชีวิตประจ าวัน การเรียนรู้ด้วยตนเอง การเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง การท างาน และการอยู่ร่วมกันในสังคม ด้วยการสร้างเสริมความสัมพันธ์อันดีระหว่างบุคคล การจัดการปัญหาและความขัดแย้งต่าง ๆ อย่างเหมาะสม การปรับตัวให้ทันกับการเปลี่ยนแปลงของสังคมและสภาพแวดล้อม และการรู้จักหลีกเลี่ยงพฤติกรรมไม่พึง ประสงค์ที่ส่งผลกระทบต่อตนเองและผู้อื่น 5. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี เป็นความสามารถในการเลือก และใช้ เทคโนโลยีด้านต่าง ๆ และมีทักษะกระบวนการทางเทคโนโลยี เพื่อการพัฒนาตนเองและสังคม ในด้านการเรียนรู้ การสื่อสาร การ ท างาน การแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ ถูกต้อง เหมาะสม และมีคุณธร
7 คุณลกัษณะอนัพงึประสงค์ของผู้เรียน หลักสูตรสถานศึกษาโรงเรียนมุ่งพัฒนาผู้เรียนให้มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ เพื่อให้สามารถอยู่ ร่วมกับผู้อื่นในสังคมได้อย่างมีความสุขในฐานะเป็นพลเมืองไทยและพลโลก ดังนี้ 1. รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ หมายถึง การปฏิบัติตนเป็นคนดีในสังคมมีความรักชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ 2. ซื่อสัตย์สุจริต หมายถึง ปฏิบัติตนอย่างตรงไปตรงมาทั้งกาย วาจา ใจ 3. มีวินัย หมายถึง ปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ของโรงเรียนครอบครัวชุมชน และกิจกรรมในห้องเรียน เช่น สมุดงานชิ้นงาน สะอาดเรียบร้อยปฏิบัติตนอยู่ในข้อตกลงที่ก าหนดให้ร่วมกันทุกครั้ง 4. ใฝ่เรียนรู้หมายถึง ลักษณะของบุคคลที่มีความกระตือรือร้นในการเรียนรู้จักใช้เวลาว่างให้เป็น ประโยชน์ แสวงหาความรู้จากแหล่งเรียนรู้ที่หลากหลาย และสามารถถ่ายทอดเผยแพร่ องค์ความรู้ให้กับผู้อื่น 5. อยู่อย่างพอเพียง หมายถึง มีความเป็นอยู่อย่างพอเพียงรู้จักการด ารงชีวิตให้มีคุณค่า 6. มุ่งมั่นในการท างาน หมายถึง มุ่งมั่นท างานอย่างรอบคอบจนประสบผลส าเร็จ 7. รักความเป็นไทย หมายถึง ตระหนักเห็นคุณค่าของความเป็นไทย และมีเจตคติที่ดี รักษาเอกลักษณ์ ไทย และขนบธรรมเนียมประเพณี 8. มีจิตสาธารณะ หมายถึงมี ความส านึกและมุ่งท าประโยชน์และสร้างสิ่งที่ดีงามในสังคม และอยู่ ร่วมกันในสังคมอย่างมีความสุข
8 ค าอธิบายรายวิชาเพิ่มเติม ว 33216 ฟิสิกส์ 4 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มัธยมศึกษาปีที่ 6 ภาคเรียนที่ 1 เวลา 40 ชั่วโมง จ านวน 1.0 หน่วยกิต ศึกษา วิเคราะห์และอธิบาย เส้นสนามแม่เหล็กและการค านวณฟลักซ์แม่เหล็ก และอธิบาย สนามแม่เหล็กที่เกิดจากกระแสไฟฟ้าในลวดตัวน าเส้นตรงและโซเลนอยด์ การค านวณแรงแม่เหล็กที่กระท าต่อ อนุภาคที่มีประจุไฟฟ้า พร้อมทั้งบอกหลักการท างานของแกลแวนอมิเตอร์และมอเตอร์ไฟฟ้ากระแสตรงและ อธิบายการเกิดอีเอ็มเอฟเหนี่ยวน าของฟาราเดย์ ค านวณหาค่าต่างศักย์อาร์เอ็มเอสและกระแสไฟฟ้าอาร์เอ็ม เอฟอธิบายการเกิดและลักษณะเฉพาะของคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า แสงไมโพลาไรส์รวมทั้งอธิบายการน าคลื่น แม่เหล็กไฟฟ้าในช่วงความถี่ต่างๆไปประยุกต์ใช้และหลักการท างานของอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้อง พร้อมด้วยการ สื่อสารโดยอาศัยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า โดยใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ การสืบเสาะหาความรู้ การส ารวจตรวจสอบ การสืบค้นข้อมูล และอภิปราย เพื่อให้เกิดความรู้ ความคิด ความเข้าใจ สื่อสารสิ่งที่เรียนรู้ มีความสามารถ ในการตัดสินใจ เพื่อให้เห็นคุณค่าของการน าความรู้ไปใช้ประโยชน์ในชีวิตประจ าวัน ดูแลรักษาสิ่ง มีชีวิตอื่น เฝ้า ระวังสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน มีจิตวิทยาศาสตร์ จริยธรรม คุณธรรม และค่านิยม ที่เหมาะสม
9 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เส้นสนามแม่เหล็ก หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 ไฟฟ้ากระแส ผังมโนทัศน์ ค านวณฟลักซ์ -อธิบายสนามแม่เหล็กที่เกอิด จากกระแสไฟฟ้าในลวดตัวน า เส้นตรงและโซเลนอยด์ - อธิบายหลักการท างานของ แกลแวนมิเตอร์และอมิเตอร์ ไฟฟ้ากระแสตรง หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 ไฟฟ้ากระแสสลับ รหัสวิชา ว32214 รายวิชา ฟิสิกส์ 2 ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 จ านวน 1.0 หน่วยกิต เวลา 40 ชั่วโมง หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 แม่เหล็กไฟฟ้า - ค านวณแรงแม่เหล็กไฟฟ้า -ศึกษา ตรวจสอบ ลักษณะและคุณสมบัติของ แม่เหล็ก -อธิบาย สืบค้น และสามารถน าความรู้เรื่อง แม่เหล็กไฟฟ้าไปใช้ประโยชน์ อธิบายการเกิดอีเอ็มเอฟ - ศึกษา ตรวจสอบ ลักษณะการเกิด กระแสไฟฟ้า -กฎการเหนี่ยวน าของฟาราเดย์ ศึกษา ตรวจสอบ ลักษณะการเกิดไฟฟ้า กระแสสลับ - อธิบายหลักการท างานและประโยชน์ของ เครื่องก าเนิดไฟฟ้ากระแสสลับ - น าเสนอการสืบค้น เรื่องการผลิตไฟฟ้า กระแสสลับ และสามารถน าความรู้ไปใช้ ประโยชน์
10 โครงสร้างรายวิชา ว33216 ฟิสิกส์ 4 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มัธยมศึกษาปีที่ 6 ภาคเรียนที่ 1 เวลา 40 ชั่วโมง จ านวน 1.0 หน่วยกิต ล าดับ ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ ผลการเรียนรู้ สาระส าคัญ เวลา (ชั่วโมง) น้ าหนัก คะแนน 1 เส้น สนามแม่เหล็ก ข้อที่ 1 -ค านวณฟลักซ์ -อธิบายสนามแม่เหล็กที่เกอิดจาก กระแสไฟฟ้าในลวดตัวน าเส้นตรง และโซเลนอยด์ - อธิบายหลักการท างานของแกล แวนมิเตอร์และอมิเตอร์ไฟฟ้า กระแสตรง 10 25 2 แม่เหล็กไฟฟ้า ข้อที่2 - ค านวณแรงแม่เหล็กไฟฟ้า -ศึกษา ตรวจสอบ ลักษณะและ คุณสมบัติของแม่เหล็ก -อธิบาย สืบค้น และสามารถน า ความรู้เรื่องแม่เหล็กไฟฟ้าไปใช้ ประโยชน์ 10 25 3 ไฟฟ้ากระแส ข้อที่ 3 ข้อที่ 4 ข้อที่ 5 -อธิบายการเกิดอีเอ็มเอฟ - ศึกษา ตรวจสอบ ลักษณะการ เกิดกระแสไฟฟ้า -กฎการเหนี่ยวน าของฟาราเดย์ 10 20 4 ไฟฟ้า กระแสสลับ ข้อ 6 ข้อที่ 7 ข้อที่ 8 -ศึกษา ตรวจสอบ ลักษณะการ เกิดไฟฟ้ากระแสสลับ - อธิบายหลักการท างานและ ประโยชน์ของเครื่องก าเนิดไฟฟ้า กระแสสลับ - น าเสนอการสืบค้น เรื่องการผลิต ไฟฟ้ากระแสสลับ และสามารถน า ความรู้ไปใช้ประโยชน์ 10 30 รวมตลอดภาคเรียน 40 100
โครงสร้างแผนกรหัสวิชา ว33216 รายวิชา ฟิสิกส์4 กลุ่ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ภาคเรียนที่ 1 ปีกาเวลา 40 ชั่วโมง/สัปดาห์ แผนการ จัดการ เรียนรู้ที่ เนื้อหา/ สาระ การเรียนรู้ มาตรฐาน/ ผลการเรียนรู้ จุดประสงค์รายชั่วโมง 1 ค านวณฟลักซ์ ข้อ 1 อธิบายและค านวณฟลักซ์แม่2 สนามแม่เหล็ก ข้อ 1 อธิบายสนามแม่เหล็ก 3 กระแสไฟฟ้าในลวดตัวน า ข้อ 2 อธิบายกระแสไฟฟ้าในลวดตัวโซเลนอยด์ 4 แกลแวนมิเตอร์และอมิเตอร์ ข้อ 3 อธิบายหลักการท างานของแและอมิเตอร์ 5 ไฟฟ้ากระแสตรง ข้อ 4 อธิบายการเกิดไฟฟ้ากระแสต6 ค านวณแรงแม่เหล็กไฟฟ้า 1 ข้อ 4 อธิบาย และค านวณแรงแม่เห7 ค านวณแรงแม่เหล็กไฟฟ้า 2 ข้อ 4 อธิบาย และค านวณแรงแม่เห
11 การจัดการเรียนรู้ มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ารศึกษา 2567 จ านวน 1.0 หน่วยกิต อัตตราส่วนคะแนน 80 : 20 ค์ เครื่องมือ สอนคิด สมรรถนะส าคัญ เวลา (ชั่วโมง) เหล็ก - Diagram - .ใบงาน ความสามารถในการคิด 2 - KWL / ใบงาน ความสามารถในการคิด 2 ัวน าเส้นตรงและ - KWL - Diagram ความสามารถในการคิด 2 แกลแวนมิเตอร์ - Diagram /ใบงาน ความสามารถในการคิด 2 ตรง - KWL/ใบงาน ความสามารถในการคิด 2 หล็กไฟฟ้า - Diagram - Six Thinking Hats ความสามารถในการคิด 2 หล็กไฟฟ้า - Diagram - .ใบงาน ความสามารถในการคิด 2
แผนการ จัดการ เรียนรู้ที่ เนื้อหา/ สาระ การเรียนรู้ มาตรฐาน/ ผลการเรียนรู้ จุดประสงค์รายชั่วโมง 8 คุณสมบัติของแม่เหล็ก ข้อ 3 ศึกษา ตรวจสอบ ลักษณะแลแม่เหล็ก 9 แม่เหล็กไฟฟ้าในชีวิตประจ าวัน ข้อ 3 อธิบายแม่เหล็กไฟฟ้าในชีวิตป10 การใช้ประโยชน์จาก แม่เหล็กไฟฟ้า ข้อ 3 การใช้ประโยชน์จากแม่เหล็ก11 สอบกลางภาค12 การเกิดอีเอ็มเอฟ ข้อ 4 อธิบายการเกิดอีเอ็มเอฟ 13 กฎการเหนี่ยวน าของฟาราเดย์ ข้อ 4 อธิบายกฎการเหนี่ยวน าของฟ14 การท างานของเครื่องใช้ไฟฟ้า ข้อ 4 อธิบายการท างานของเครื่องใ15 ความต่างศักย์อาร์เอ็มเอส ข้อ 5 ค านวณความต่างศักย์อาร์เอ็ม16 กระแสไฟฟ้าอาร์เอ็มเอส ช้อ 5 ค านวณกระแสไฟฟ้าอาร์เอ็ม
12 ค์ เครื่องมือ สอนคิด สมรรถนะส าคัญ เวลา (ชั่วโมง) ละคุณสมบัติของ - Diagram/ใบงาน ความสามารถในการคิด 2 ประจ าวัน - Diagram - Six Thinking Hats ความสามารถในการคิด 2 กไฟฟ้า - Diagram - PMI ความสามารถในการคิด 2 ค - Diagram - PMI ความสามารถในการคิด 2 ฟาราเดย์ - Diagram - Six Thinking Hats ความสามารถในการคิด 2 ใช้ไฟฟ้า - Diagram - Six Thinking Hats ความสามารถในการคิด 2 มเอส - Diagram - Six Thinking Hats ความสามารถในการคิด 2 เอส - Diagram - Six Thinking Hats ความสามารถในการคิด 2
แผนการ จัดการ เรียนรู้ที่ เนื้อหา/ สาระ การเรียนรู้ มาตรฐาน/ ผลการเรียนรู้ จุดประสงค์รายชั่วโมง 17 เกิดไฟฟ้ากระแสสลับ ข้อ 6 อธิบายการเกิดไฟฟ้ากระแสส18 เครื่องก าเนิดไฟฟ้ากระแสสลับ ข้อ 7 อธิบายหลักการท างานและปเครื่องก าเนิดไฟฟ้ากระแสสลั19 ประโยชน์การผลิตไฟฟ้า กระแสสลับ ข้อ 8 น าเสนอการสืบค้น เรื่องการผกระแสสลับ และสามารถน าคประโยชน์ 20 สอบปลาย
13 ค์ เครื่องมือ สอนคิด สมรรถนะส าคัญ เวลา (ชั่วโมง) สลับ -Six Thinking Hats -ใบงาน ความสามารถในการคิด 2 ประโยชน์ของ ับ -Six Thinking Hats -ใบงาน ความสามารถในการคิด 2 ผลิตไฟฟ้า ความรู้ไปใช้ - Diagram/ใบงาน ความสามารถในการคิด 2 ยภาค 1
วิธีการวัดผลแรหัสวิชา ว33216 รายวิชา ฟิสิกส์ 4 กลชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ภาคเรียนที่ 1 ปีกาเวลา 40 ชั่วโมง/สัปดาห์ ที่ ผลการเรียนรู้ 1 สังเกต และอธิบายเส้นสนามแม่เหล็ก อธิบายและค านวณฟลักซ์แม่เหล็กใก าหนดรวมทั้งสังเกตและอธิบายสนามแม่เหล็กที่เกอิดจากกระแสไฟฟ้าในเส้นตรงและโซเลนอยด์ 2 อธิบาย และค านวณแรงแม่เหล็กไฟฟ้าที่กระท าต่ออนุภาคที่มีประจุไฟฟ้าสนามแม่เหล็กไฟฟ้าผ่านและวางในสนามแม่เหล็กรัศมีความโค้งของการเคฉากกับสนามแม่เหล็กรวมทั้งอธิบายแรงระหว่างเส้นลวดตัวน าคู่ขนานที่มีกผ่าน 3 อธิบายหลักการท างานของแกลแวนมิเตอร์และอมิเตอร์ไฟฟ้ากระแสตรง รวมปริมาณต่างๆ
14 และประเมินผล ลุ่มสาระการเรียนรู้ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ารศึกษา 2567 จ านวน 1.0 หน่วยกิต อัตตราส่วนคะแนน 80 : 20 คะแนนระหว่างภาค รวมคะแนน K S A กลาง ภาค ระหว่าง ภาค ปลาย ภาค ตลอด ภาคเรียน ในบริเวณที่ นลวดตัวน า 4 4 - 4 8 3 13 เคลื่อนที่ใน คลื่อนที่ที่ตั้ง กระแสไฟฟ้า 4 4 - 4 8 3 13 มทั้งค านวณ 4 4 - 4 8 3 13
ที่ ผลการเรียนรู้ 4 สังเกต และอธิบายการเกิดอีเอ็มเอฟเหนี่ยวน ากฎการเหนี่ยวน าของฟาราเดย์รวมทั้งน าความรู้เรื่องอีเอ็มเอฟเหนี่ยวน าไปอธิบายการท างานของเครื่องใช้ไฟฟ้า5 อธิบาย และค านวณความต่างศักย์อาร์เอ็มเอสและกระแสไฟฟ้าอาร์เอ็มเอส 6 อธิบายหลักการท างานและประโยชน์ของเครื่องก าเนิดไฟฟ้ากระแสสลับ ๓ แปลง และค านวณ ปริมาณต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง 7 อธิบายการเกิดและลักษณะเฉพาะของคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า แสงไม่โพลาไรส์แสงโเส้น และแผ่นโพลารอยด์รวมทั้งอธิบายการน าคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าในช่วงความถี่ตประยุกต์ใช้และหลัการท างานของอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้อง 8 สืบค้น และอธิบายการสื่อสารโดยอาศัยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าในการส่งผ่านสาเปรียบเทียบการสื่อสารด้วยสัญญาณแอนะล็อกกับสัญญาณดิจิทัล รวม
15 คะแนนระหว่างภาค รวมคะแนน K S A กลาง ภาค ระหว่าง ภาค ปลาย ภาค ตลอด ภาคเรียน ์ และค านวณ า 4 4 - 4 8 3 13 4 3 - 4 7 2 12 เฟสของหม้อ 4 3 - - 7 2 12 โพลาไรส์เชิง ต่าง ๆ ไป 4 3 - - 7 2 12 รสนเทศและ 4 3 - - 7 2 12 32 28 - 20 60 20 100
16 กระบวนการคิด 12 คิด เชื่อมโยงสู่แผนการจัดการเรียนรู้ ที่ กระบวนการคิด ค าส าคัญ (Key Words) เครื่องมือสอนคิด 1 คิดวิเคราะห์ จ าแนก/หาส่วนประกอบ/ระบุสาเหตุส าคัญ/ วิเคราะห์องค์ประกอบ/แยกแยะความสัมพันธ์/ แปล/ถอดความ/อธิบายข้อเท็จจริง PMI White Hat (หมวกสีขาว) 2 คิดเปรียบเทียบ บอกความเหมือน/แยกแยะความแตกต่าง/ ระบุส่วนที่เหมือน/ระบุส่วนที่ต่าง/ เทียบเคียงความเหมือนและความแตกต่าง/ ให้เทียบเคียง/เปรียบเทียบ Compare and Contrast 3 คิดวิพากษ์ บอกจุดอ่อน/บอกจุดด้อย/ระบุข้อเสีย/ จ าแนกสิ่งที่เกิดขึ้น/ให้นิยามสิ่งที่เกิดขึ้น/โต้แย้ง/ วิพากษ์วิจารณ์/บอกอุปสรรค/ข้อบกพร่อง/ระมัดระวัง PMI Black Hat (หมวกด า) 4 คิดอย่างมี วิจารณญาณ บอกเหตุผล/ชี้หลักเกณฑ์/อธิบายข้อสรุป/สรุปเหตุผล/ ยกตัวอย่างสิ่งที่เกิดขึ้น/ให้เหตุผล/อภิปราย Cause and Effect 5 คิดแก้ปัญหา จัดหมู่ปัญหา/บอกความคิดเห็น/ล าดับวิธีการ แก้ปัญหา/ แก้โจทย์ปัญหา/สร้างแนวทางแก้ไข/เตรียมข้อมูล/ แก้ปัญหา/ค านวณ/ข้อเสนอแนะ PMI Green Hat (หมวกสี เขียว) 6 คิดสังเคราะห์ ออกแบบ/เขียน/สาธิต/เสนอ/ผลิต/ตกแต่ง/สรุป/ ระบุสิ่งที่รู้/เสนอเนื้อหา KWL
17 7 คิดประยุกต์ ประดิษฐ์/ประยุกต์ใช้/วางแผน/ดัดแปลง/ปรังปรุง/ จัดระบบ/จุดเด่น/สิ่งที่เป็นประโยชน์/ให้ข้อมูลเชิง บวก/แสวงหาทางเลือก PMI Yellow Hat (หมวกสี เหลือง) 8 คิดสร้างสรรค์ จัดตั้ง/ริเริ่ม/แต่ง/เสนอสิ่งใหม่/สร้าง/เล่า/ความคิด ใหม่/คิดอย่างสร้างสรรค์/เพื่อการเปลี่ยนแปลงที่ดีขึ้น Green Hat (หมวกสี เขียว) 9 คิดเชิงมโนทัศน์ แสดงแผนผัง/เขียนแบบผังความคิด/ สรุปแบบ Diagram/ออกแบบผังมโนทัศน์ Diagram Mind Mapping 10 คิดบูรณาการ ระลึก/ทบทวน/ให้ค านิยาม/ให้รายการ/จัดหมู่/ เลือกใช้แทน/ให้ความรู้สึก/บอกอารมณ์ OPV Red Hat (หมวกสีแดง) 11 คิดอนาคต เลือก/ท านาย/พยากรณ์/คาดการณ์/เตรียม CAF 12 คิดเชิงกลยุทธ์ สรุปประเมิน/ตัดสิน/จัดอันดับ/ป้องกัน/วางแผน/ ตัดสินใจ/สรุปความคิดทั้งหมด/สร้างความชัดเจน/ หาทางยุติ Ranking Blue Hat (หมวกสีน้ า เงิน)
18 9 คิด ชีวิตพอเพียง ค าส าคัญเชื่อมโยงสู่แผนการสอน พอเพียง ค าส าคัญ (Key words) พอเพียง 1 ความพอประมาณ พอดี, พอเหมาะ, เหมาะสม, พอสมควร, พอประมาณ พอเพียง 2 ความมีเหตุผล เพราะ, อะไร, ท าไม, อย่างไร, เพื่ออะไร, แนวทางแก้ไขอย่างไร พอเพียง 3 การมีภูมิคุ้มกันที่ดีในตัว จิตส านึก, ศึกษา, ค้นคว้า พอเพียง 4 เงื่อนไขความรู้ รอบรู้, รอบคอบ, ระมัดระวัง, วางแผน, ปฏิบัติ พอเพียง 5 เงื่อนไขคุณธรรม ซื่อสัตย์, สุจริต, อดทน, พากเพียร, สติปัญญา, คุณธรรม พอเพียง 6 วัตถุ สิ่งของ, ของใช้, อุปกรณ์ พอเพียง 7 สังคม ความร่วมมือ, ความเป็นอยู่, ความสัมพันธ์, เหตุการณ์ พอเพียง 8 สิ่งแวดล้อม สถานการณ์, สภาพแวดล้อม,สภาพการณ์, สภาวะแวดล้อม, ผลกระทบ พอเพียง 9 วัฒนธรรม ขนบธรรมเนียม, ประเพณี, จารีต, สืบสาน, สืบทอด, เผยแผ่, เผยแพร่, วิถีชีวิต, กฎเกณฑ์, แบบอย่าง, แบบแผน, ความเจริญ