ศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินซ้อน

ูศนย์ ึศกษาการ
พัฒนาเขา ิหนซ้อน

วทิ ยาลัยเทคนคิ กาญจนา
ภิเษกมหานคร

พมิ พค์ รงั ที 1
กันยายน 2564

PAGE 02

การเดินทาง

ทางรถยนต์

ศูนยศ์ ึกษาการพฒั นาเขาหนิ ซอ้ น อันเนอื งมา
จากพระราชดาํ ริ ตังอยู่ ณ ตําบลเขาหนิ ซอ้ น
อําเภอพนมสารคาม จงั หวดั ฉะเชงิ เทรา หา่ งจาก
กรงุ เทพมหานครประมาณ ๑๐๐ กิโลเมตร ทาง
ทิศตะวนั ออก อยูบ่ นฝงขวาของถนนฉะเชงิ เทรา
-กบนิ ทรบ์ ุรี ตามทางหลวงแผน่ ดนิ สาย ๓๐๔ หา่ ง
จากทีวา่ การอําเภอพนมสารคาม ประมาณ ๑๕
กิโลเมตร

พื น ที
ศูนยศ์ ึกษาการพฒั นาเขาหนิ ซอ้ นอันเนืองมาจาก
พระราชดําริ มพี นื ทีจาํ นวน 1,240 ไร่ และเปนพนื ที
โครงการพฒั นาสว่ นพระองค์เขาหนิ ซอ้ น เนอื ที 655
ไร่ รวมพนื ทีทังหมดของศูนยฯ์ 1,895 ไร่

PAGE 03

"...ตอนแรกมที ีดิน 264 ไร่ ทีผใู้ หญบ่ า้ นให้ ทํา อ ะ ไ ร ?
เพอื สรา้ งพระตําหนกั ในป พ.ศ. 2522 ทีเชงิ
•ศูนยศ์ ึกษาการพฒั นาเขาหนิ ซอ้ นอันเนืองมาจากพระ
เขาหินซอ้ น ใกล้วดั เขาหินซอ้ น ราชดําริ ได้รบั การสถาปนาจากพระบาทสมเดจ็
ตอนแรกก็ต้องค้นควา้ วา่ ทีตรงนนั คือตรง
ไหน ก็พยายามสบื ถาม ก็ได้พบบนแผนที พระปรมนิ ทรมหาภมู พิ ลอดลุ ยเดชบรมนาถบพติ ร เมอื วนั ที
พอดีอยูม่ ุมบนของระวาง 8 สงิ หาคม พ.ศ. 2522 ในคราวเสด็จพระราชดําเนินมาเปด
ศาลพระบวรราชานุสาวรยี ข์ องพระบาทสมเดจ็ พระปนเกล้า
ของแผนที จงึ ต้องต่อแผนที 4 ระวาง สาํ หรบั
เจา้ อยูห่ วั ณ ตําบลเขาหนิ ซอ้ น อําเภอพนมสารคาม
ให้ได้ทราบวา่ สถานทีตรงนนั จงั หวดั ฉะเชงิ เทรา ณ ทีนัน ราษฎร 7 ราย ได้น้อมเกล้าฯ
อยูต่ รงไหน ก็เลยถามผทู้ ีให้นนั นะ
ถ้าหากไมส่ รา้ งตําหนกั แต่วา่ สรา้ งเปน ถวายทีดินบรเิ วณหมู่ 2 ตําบลเขาหนิ ซอ้ น อําเภอ
สถานทีจะศึกษาเกียวกับการเกษตร พนมสารคาม จงั หวดั ฉะเชงิ เทรา จาํ นวน 264 ไร่ เพอื
จะเอาไหม เขาก็บอกยนิ ดี ก็เลยเรมิ ทํา ต้องการใหส้ รา้ งพระตําหนัก ด้วยเหน็ วา่ พระบาทสมเด็จ

ในทีนนั ..." พระปรมนิ ทรมหาภมู พิ ลอดลุ ยเดช บรมนาถบพติ ร
เสด็จไปทีไหนก็พยายามทีจะพฒั นาทําใหท้ ีดินเจรญิ ขนึ
เนืองจากผนื ดินเสอื มโทรมไมส่ ามารถทําการเกษตรได้

ดังพระราชดํารสั

พนื ทีบรเิ วณดังกล่าวมสี ภาพเสอื มโทรม ดินขาดความ
อุดมสมบูรณ์ เนือดินเปนทรายมกี ารชะล้างการพงั
ทลายของดินสงู ดินรองรบั นําได้เพยี ง 30 มลิ ลิเมตร
มกี ารปลกู พชื ชนิดเดียว (มนั สาํ ปะหลัง) ติดต่อกันเปน
เวลานาน โดยไมม่ กี ารปรบั ปรุงบาํ รุงดิน ผลผลิตพชื ที
ได้รบั ตําดังพระราชดํารสั

PAGE 04

ทําอยา่ งไร?

แนวทางการดําเนินงาน 1.

พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธเิ บศร มหาภมู พิ ลอดลุ ยเดช 2.
มหาราช บรมนาถบพติ ร ได้พระราชทานแนวทางการดําเนิน
งานใหแ้ ก่ศูนยศ์ ึกษาการพฒั นาอันเนืองมาจากพระราชดําริ 3. มกี ารบรหิ ารจดั การทเี ปนระบบ เนน้ การพฒั นาแบบผสม
ดังนี ผสาน อยบู่ นหลกั การและพนื ฐานของการพงึ พาตนเองตาม
แนวปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี งศนู ยศ์ กึ ษาการพฒั นาอนั
1.ทําการศึกษา ค้นควา้ ทดลอง วจิ ยั เพอื แสวงหาแนวทาง เนอื งมาจากพระราชดําริเปนตวั อยา่ งทดี ขี องแนวความคดิ
และวธิ กี ารพฒั นาทางด้านต่างๆ ใหเ้ หมาะสมสอดคล้องกับ แบบสหวทิ ยาการ ซงึ กอ่ ใหเ้ กดิ ประโยชนส์ งู สดุ ในพนื ที จดั เปน
สภาพแวดล้อมทีแตกต่างกัน ศูนยศ์ ึกษาการพฒั นาอัน แบบจาํ ลองของพนื ทแี ละรปู แบบการพฒั นาทคี วรจะเปนให้
เนืองมาจากพระราชดําริ จงึ เปรยี บเสมอื น “ต้นแบบ” ของ เปนตวั อยา่ งวา่ ในพนื ทลี กั ษณะหนงึ ๆ นนั จะสามารถใช้
ความสาํ เรจ็ ทีจะเปนแนวทางและตัวอยา่ งใหแ้ ก่พนื ทีอืนๆ ได้ ประโยชนอ์ ยา่ งเตม็ ทไี ดโ้ ดยวธิ ใี ดบา้ ง มใิ ชก่ ารพฒั นาเฉพาะ
ทําการศึกษา ทางใดทางหนงึ ใหพ้ ยายามใชค้ วามรมู้ ากสาขา และแตล่ ะสาขา
ใหป้ ระโยชนเ์ กอื หนนุ กบั การพฒั นาสาขาอนื
2. มกี ารแลกเปลียนสอื สารระหวา่ งนักวชิ าการ นักพฒั นาสง่
เสรมิ และเกษตรกร การศึกษา ค้นควา้ ทดลอง วจิ ยั ต่างๆ 4. การประสานงานระหวา่ งสว่ นราชการแบบบูรณาการ จดั
ทีได้ผลแล้ว ใหส้ ามารถนําไปใชป้ ระโยชน์ได้จรงิ ในพนื ที ศูนย์ เปนแนวทางและวตั ถปุ ระสงคส์ าํ คญั ยงิ ประการหนงึ
ศึกษาการพฒั นาอันเนืองมาจากพระราชดําริ จงึ เปนแหล่ง แนวทางการดําเนนิ งานของศูนยศ์ ึกษาการพฒั นาอัน
ผสมผสานวชิ าการและปฏิบตั ิการ เปนแหล่งศึกษาทดลอง เนอื งมาจากพระราชดําริ เนน้ การประสานงาน การประสาน
ของนักวชิ าการ เปนแหล่งแลกเปลียนถ่ายทอด แผน และการบรหิ ารจดั การระหวา่ งกรม กองและสว่ น
ประสบการณ์ความรูข้ อง นักพฒั นาสง่ เสรมิ และเปนแหล่ง ราชการตา่ งๆ ใหเ้ กดิ เปนจรงิ ขนึ
เรยี นรูเ้ พอื ปฏิบตั ิเปนอาชพี ของเกษตรกร
5.เปนศนู ยบ์ รกิ ารแบบเบด็ เสรจ็ มกี ารศกึ ษาทดลองและสาธติ ให้
เหน็ ถงึ ความสาํ เรจ็ ของการดํา เนนิ งาน พรอ้ มกนั ในทกุ ดา้ น
ทงั ดา้ นการฟนฟูสภาพปา การพฒั นา ทดี นิ การเพาะปลกู พชื
การปศสุ ตั ว์ ประมง ตลอดจนการพฒั นาทางดา้ นสงั คมและ
งานศลิ ปหตั ถกรรมพนื บา้ น ดงั พระราชดํารสั ใหศ้ นู ยศ์ กึ ษา
การพฒั นาอนั เนอื งมาจากพระราชดํารทิ ําหนา้ ทเี สมอื น
“พพิ ธิ ภณั ฑธ์ รรมชาตทิ มี ชี วี ติ ” (Living Natural Museum)
เปนการใหบ้ รกิ าร ณ จดุ เดยี ว หรอื ศนู ยร์ วมการพฒั นาแบบ
เบด็ เสรจ็ (One stop service) โดยการเปนศนู ยฝ์ กอบรม
หรอื ศนู ยเ์ รยี นรดู้ า้ นเกษตรกรรมครบวงจร ซงึ เกษตรกรและ
ผเู้ ยยี มชมสามารถนําความรทู้ ไี ดร้ บั ไปใชใ้ นการประกอบอาชพี
การเกษตร และดา้ นศลิ ปหตั ถกรรมพนื บา้ น เพอื พฒั นาชวี ติ
และความเปนอยใู่ หด้ ขี นึ

PAGE 05

ผลลัพธ์ 1.เกษตรกร และผสู้ นใจ เขา้ เยยี มชมแปลงสาธติ
การพฒั นาด้านต่าง ๆ ทังในด้านการเกษตร การ
PAGE 06 พฒั นาและอนุรกั ษ์ฟนฟูทรพั ยากรธรรมชาติและ
อุตสาหกรรมในครวั เรอื น ในลักษณะแหล่งเรยี นรู้
และศูนยบ์ รกิ ารเบด็ เสรจ็ ได้อยา่ งมปี ระสทิ ธภิ าพ
เพอื นํา ไปปรบั ใชใ้ นการดํารงชวี ติ ใหเ้ กิดการพงึ
ตนเองได้

2.เกษตรกรหมูบ่ า้ นรอบศูนยฯ์ บรเิ วณล่มุ นําโจนมี
นําเพอื การอุปโภค – บรโิ ภคและเพอื การเกษตร
รวมทังระบบสาธารณูปโภคพนื ฐานอยา่ งทัวถึง
และเพยี งพอ

3.นําผลการศึกษา ทดลอง วจิ ยั ทางการเกษตรและ
การอนุรกั ษ์ฟนฟูทรพั ยากรธรรมชาติทีเหมาะสม
กับสภาพพนื ทีทางกายภาพและสงั คมมาเผยแพร่
ขยายผล

4.รวบรวมและพฒั นาขยายพนั ธุพ์ ชื และพนั ธุส์ ตั วใ์ ห้
เกษตรกรและประชาชนผสู้ นใจได้ศึกษา เรยี นรู้

PAGE 21

หลักการทรงงานทีพระองค์ทรงใช้

"ศูนยศ์ ึกษาการพฒั นาเขาหนิ ซอ้ นอันเนอื งมาจากพระราชดาํ ริ เปนองค์กรแหง่ การเรยี น
รตู้ ามแนวพระราชดาํ ริ สกู่ ารพฒั นาอาชพี และสงิ แวดล้อมใหย้ งั ยนื ตามวถิ ีพอเพยี ง“

"เศรษฐกิจแบบพอเพยี ง หมายความวา่ อุ้มชูตัวเองไดใ้ หม้ พี อเพยี งกับตัวเอง เราก็อยูไ่ ด"้