การท่องเที่ยวชุมชน (CBT)

1. บ้านรอ้ ยเสา : ตะเคยี นเตย้ี จ.ชลบรุ ี 10.
2. งอบใบจาก : บ้านนำ้� เช่ียว จ.ตราด 11.
3. เตาโบราณ : บอ่ สวก จ.น่าน
11119873625140..........โพววหยสเดรตา่คิถิมงอำ่�วอวุงรฉขีนชพยกพคา่ือนากขพ์พงา่รยงาเันครญะผสวห:ระไิงังฟ่าานเ่วบ:คพคเ:งังสา้แโ:ื้นรเในลอืหก:่ืนอรปกโไา่ลาบงรเคลวบมก่้าา:ร:ีย:นกอบง่เบง:นมงลค่าา้บ:คขือัดจุกนงิา้จกรง.พนชนช.เจกาเจักฒุ่ามลส.สกต.น่าเยันะนแชรจทีลจยางา.ก.อ้วมงดสจ�ำในจุโหจ.แขอส.มพทจชยุโข่ล.งัยเทเบจลพัย.ยุรเชชี รียงใหม่

13. 8. 7.
9.
เฉลย

12.
6.

52

ไผ-สมศักดิ์ บุญคำ�
มุ่งสร้างธุรกจิ ทอ่ งเทีย่ วเพื่อชุมชน

จากความชอบที่ไดท้ อ่ งเทย่ี วใกลช้ ดิ กบั ชุมชนอยเู่ สมอใครจะคดิ วา่ วนั หนงึ่
คณุ ไผ-สมศกั ดิ์ บญุ คำ� จะคน้ พบเสน้ ทางของชีวติ และการทำ� งานทเ่ี ตม็ ไปดว้ ย
ความสุขกับการก่อตั้ง Local Alike กิจการเพ่ือสังคมที่ช่วยส่งเสริม
การทอ่ งเทยี่ วชุมชนบนความตง้ั ใจทต่ี อ้ งการใหช้ ุมชนไดป้ ระโยชนอ์ ยา่ งแทจ้ รงิ

เดนิ ตามความคดิ

หลังจบปริญญาตรจี ากคณะวิศวกรรมศาสตร์
และเทคโนโลยีอุตสาหกรรมสาขาปิโตรเคมีที่
มหาวิทยาลัยศิลปากรก็ไปเป็นวิศวกรทั้งที่เยอรมัน
และไทยได้ประมาณ 3 ปีจากน้ันลาออกไปเรียน
ปริญญาโทท่ีซานฟรานซิสโกด้านการบริหารธุรกิจ
อย่างย่ังยืนเน้นไปที่กิจกการเพื่อสังคมโดยเฉพาะ
เพราะส่วนตัวสนใจโมเดลธุรกิจเพ่ือสังคมพอเรียน
จบกลับมาก็มโี อกาสท�ำงานกับมูลนิธิแม่ฟ้าหลวงฯ
ใน ส ่ ว นข อง การ พั ฒ นา ธุ ร กิ จ ชุ ม ช น ให ้ กั บ ด อ ย ตุ ง
ได้เรียนรู้การท�ำงานกับชาวบ้านและศึกษาภาพรวม
มากขนึ้ จงึ พบวา่ โมเดลบริษทั ทัวรส์ ว่ นใหญใ่ นบา้ นเรา
ไมไ่ ด้ใหค้ วามสำ� คญั กบั ชุมชนมากนกั จงึ อยากทำ� ตรงน้ี
ให้ดีขึ้นและอยากให้คนในแวดวงนเ้ี ห็นวิธีท�ำงานท่ีดี
กว่าเดิม จึงตั้ง Local Alike ขึ้นมาเพราะต้องการ
ส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชนอยา่ งแท้จริง

53

หากชุมชนจัดการการท่องเท่ียวได้ทั้งกระบวนการ
เราเช่ือว่าเป็นการเพิ่มมูลค่าท่ีดี

Local Alike กบั ชุมชน

เราเน้นท�ำให้การท่องเที่ยวชุมชนน่าสนใจมากข้ึน
หรือขายได้มากขึ้นงานท่ีท�ำมี 2 ส่วนคือจัดทัวร์ชุมชน
ให้ลูกค้าทุกประเภทไม่ว่าจะเป็นองค์กรหรือกลุ่มต่างๆ
โดยเนน้ ใหม้ กี ารทำ� กจิ กรรมรว่ มกบั ชาวบา้ นการไดเ้ รียนรู้
และลงมอื ทำ� ไปพรอ้ มกนั กบั ชุมชนรวมทั้งทำ� งานรว่ มกบั
เครือขา่ ยอยา่ งสถาบนั การทอ่ งเที่ยวโดยชุมชน(CBT-I)
และอพท. น้ันได้อะไรดีๆ เยอะมากส่วนใหญ่ชาวบ้าน
ไม่มองเรื่องธุรกิจดังนั้นส่ิงท่ีเราเติมให้คือความเข้าใจ
ในธุรกิจท่องเท่ียวของหมู่บ้านตัวเอง อย่างท่ีท�ำแล้ว
มีนักท่องเที่ยวมาเรื่อยๆ คือท่ีชุมชนส่ีพันไร่ ดอยตุง
จ.เชียงรายเปน็ การรวมกลมุ่ ของตวั แทนหมบู่ า้ น 16 คน
จุดเด่นอยู่ท่ีการปลูกชาออร์แกนกิ จุดกางเต็นท์บนไร่ชา
เนน้ ขายวิวธรรมชาติและหมอกสวย

54

เปดิ ใจและจริงใจ

ส่ิงส�ำคัญในการท�ำงานกับชุมชนคือความจริงใจ มีความสุขท่ีท�ำงานกับเราเพราะ Local Alike
และต้ังใจจริงเพราะความพิเศษของชุมชนและคน เน้นการท�ำงานร่วมกันแบบมิตรภาพนอกจากนตี้ ้อง
ต่างจังหวัดคือไม่ซับซ้อนตรงไปตรงมาถ้าท�ำในสิ่ง ขึ้นอยู่กับความพร้อมของแต่ละหมู่บ้านด้วยถ้าชุมชน
ที่ดีกับเขากับคนในหมู่บ้านเขาเขาจะรักเราชอบเรา ท่ีมีประสบการณ์แล้วจะมองต่อไปถึงการพัฒนาด้าน
มีความสุขที่ ได้ท�ำงานกับเราบางคนบอกว่าเสียเวลา อื่นๆ เช่น เทคโนโลยี ภาษา การเงิน เป็นต้น แตถ่ ้า
แต่ถ้ามองในเชิงธุรกิจเราสามารถเป็นความได้เปรียบ เป็นหมู่บ้านใหม่จะเน้นการสร้างความเข้าใจให้เห็นท้ัง
ที่ดีทีเดียว คือบริษัททัวร์อื่นๆ เข้าไปแข่งได้ยากข้ึน ด้านบวกและลบท่ีจะเกิดจากการท่องเที่ยว และการ
เพ รา ะ ชุ ม ช น ค ่ อ นข ้ าง เ ลื อ ก ท่ี จ ะ ท� ำง า น กั บ อง ค ์ ก ร สร้างการยอมรับจากคนในชุมชนกอ่ น
แบบไหน ถ้าชุมชนถูกใจและสบายใจท่ีจะท�ำงาน
กับเรา เขาก็จะให้ความส�ำคัญกับเราเช่นกัน ซ่ึงเรา
ให ้ ค วา ม ส� ำคั ญ กั บ เ สี ย ง ข อง ชา ว บ ้ า น มา ก เขา ต ้ อง

เติบโตอย่างมั่นคง

ทุกครั้งก่อนที่จะขายทัวร์หมู่บ้านเราต้องรู้จัก
หมบู่ า้ นนน้ั ใหด้ ี และตอ้ งสรา้ งรายได้ใหเ้ ขาจริงๆ กอ่ น
แลว้ จงึ ขยายไปยงั หมู่บา้ นอ่ืน ไมใ่ ช่การให้ความหวงั วา่
จะมรี ายได้ แตต่ อ้ งทำ� ใหน้ กั ทอ่ งเที่ยวเขา้ มาในหมบู่ า้ น
ไดจ้ ริงๆ จากน้นั จงึ ค่อยๆ ขยายไปยงั หมบู่ า้ นอื่นการ
ท�ำแบบนท้ี ีมงานจะไม่เหนื่อย นอกจากนก้ี ารท�ำทัวร์
ชุมชนไมเ่ หมอื นทัวรท์ ั่วไปที่ใช้ไกดค์ นเดียวก็ไปไดต้ อ้ ง
มกี ารจัดการหลายอยา่ งเกดิ การเปลย่ี นแปลงไดต้ ลอด
ทีมงานจงึ ตอ้ งทำ� งานเขา้ ขากนั หมดทกุ คนและแนน่ อน
วา่ Local Alike เปน็ กจิ การเพอื่ สงั คมจัดตง้ั ขนึ้ เพอื่ ให้
ชุมชนมีชอ่ งทางมากขนึ้ และมรี ายไดอ้ ยา่ งตอ่ เนอื่ งกำ� ไร
ที่ ได้จงึ ถูกน�ำกลบั ไปพัฒนาชุมชนอยา่ งแทจ้ ริง

55

56

ต่อ-ภัทราพร สังข์พวงทอง
เทย่ี วชมุ ชนดว้ ยใจรัก

ด้วยความช่ืนชอบในการเที่ยวชุมชนมาตั้งแต่สมัย
ยงั เยาว์ ประกอบกับการรับบทบาทเปน็ พิธกี รรายการ
กบนอกกะลาท่ีออกเดินทางเพ่ือแสวงหาค�ำตอบใน
ประเด็นท่ีนา่ สนใจมาฝากแฟนรายการอยเู่ สมอ ท�ำให้
คุณต่อ-ภัทราพร สังข์พวงทอง มีโอกาสไปเย่ียม
เยือนวิถีชุมชนและชมวัฒนธรรมท้องถ่ินท้ังในและ
ต่างประเทศอยู่บ่อยครั้ง จนได้ค้นพบว่าการช่วยกัน
รักษาความเป็นด้ังเดิมและเอกลักษณ์ของแต่ละชุมชน
คือหัวใจส�ำคัญที่ท�ำให้การท่องเที่ยวชุมชนเต็มไปด้วย
เสนห่ ท์ ่ี ไม่เสื่อมคลาย

ชอบเท่ียวชุมชน

โดยส่วนตัวชอบเท่ียวต่างจังหวัดเพราะเป็นเด็กกรุงเทพฯ
จึงอยากแสวงหาความเป็นชุมชนท่ีเป็นธรรมชาติ ทั้งวิถีชีวิต
อาหารการกิน อาชีพ อากาศบริสุทธ์ิ ซ่ึงพอได้ไปเห็นชุมชนใน
ตา่ งจังหวดั กจ็ ะตนื่ เตน้ กบั สง่ิ ที่ไมเ่ คยเหน็ โดยเฉพาะตามชุมชนเกา่ ๆ
จะต่ืนตาตื่นใจมาก เพราะการท่องเที่ยวชุมชนไดเ้ ห็นความเป็นวิถี
ดง้ั เดมิ จริงๆ ซงึ่ แตล่ ะชุมชนจะมคี วามแตกตา่ งไมเ่ หมอื นกนั อยา่ ง
อมั พวาจะไปบอ่ ยมากนานเปน็ สบิ ๆ ปแี ลว้ เราชอบความดง้ั เดมิ ของ
อมั พวา ความเป็นชุมชนชาวสวน เมอ่ื ไดเ้ ท่ียวลกึ ไปเรื่อยๆ กจ็ ะได้
พบกบั ความพเิ ศษอยา่ งตลาดเลก็ และโบสถ์ ทกุ ครั้งท่ี ไปจะไปพัก
ในสวนท่ีบา้ นเป็นโฮมสเตย์ตลอด เพราะไดส้ มั ผัสวิถีไทยแท้แบบ
ดง้ั เดิม ความเปน็ ธรรมชาติที่ ไม่ไดม้ ีการประดิษฐ์

57

ภูมิใจไดค้ วามรู้

การเท่ียวแบบน้ีไดค้ วามรแู้ ละความภมู ิใจ เราเรียนรจู้ ากคนที่อยใู่ น
วิถีชีวิตแบบนน้ั วา่ เขาอยเู่ ขากนิ กนั อยา่ งไร เราจะรู้สึกว่าได้ความรู้ในส่ิง
ท่ีเราไม่รู้แบบทางลัด ไม่ต้องไปนั่งเรียน แต่ได้ความรู้ตรงนั้นจริงๆ
ซงึ่ สว่ นตัวเราชอบเร่ืองราวประวัตศิ าสตร์ รากเหงา้ ของความเปน็ ไทย
หรือแม้แต่ไปต่างประเทศเราจะเลือกไป Old Town อย่างที่ญี่ปุ่น
ในชุมชนท่ีเกา่ จริงๆ บา้ นเรอื นจะเปน็ บา้ นสองชนั้ แบบในการต์ นู โดเรมอน
มวี ิถีการทำ� นา เกษตรกร ใสช่ ุดดง้ั เดมิ เดนิ ตามถนน เราชอบความเขม้ แขง็
ของวิถีแบบเกา่ ท่ีรักษาเอกลกั ษณ์ไดด้ ีมาก มนั คอื Slow Life จรงิ ๆ ทม่ี ี
ความประณตี และมศี ลิ ปะคอ่ นขา้ งสงู

58

หวั ใจสำ�คญั ของแตล่ ะชมุ ชนคอื ความแตกตา่ ง ทเี่ ปน็ เสนห่ ด์ งึ ดดู
ให้ผู้คนอยากมาเที่ยวชุมชน สัมผัสชุมชนและวิถีชีวิตชุมชน

เคารพความเป็นชุมชน

บา้ นเรามตี น้ ทนุ ท่ีสมบรู ณแ์ ละมคี วามหลากหลายทางชีวภาพสงู มากใน
แงข่ องการทอ่ งเท่ียว ดงั นน้ั เราตอ้ งเคารพความเปน็ ชุมชน ความเปน็ วิถีของเขา
อยา่ พยายามทำ� ใหเ้ ขาเปลยี่ น ยกตวั อยา่ งการถา่ ยภาพกบั เดก็ ชาวเขา แมท้ กุ คน
อาจจะไม่ได้จ่ายเพราะอยากให้วิถีชีวิตเขาเปล่ียน แต่วิถีชีวิตเขาเปล่ียนไป
แล้วจริงๆ กลายเป็นอาชีพท่ีเขาตอ้ งแต่งตวั ให้โดดเด่นเพ่อื ถ่ายรูป แตเ่ มือ่
ได้เขา้ ไปด้านในหมูบ่ า้ นเขาอาจจะไม่ได้แต่งขนาดน้ี หรืออยา่ งถนนคนเดนิ
ที่จริงๆ แล้วขายสินค้าพ้ืนเมืองและสนิ ค้าแฮนด์เมด แต่พอเริ่มเป็นธรุ กจิ
ก็อาจไปท�ำลายวิถีด้ังเดิมของคนท่ีเป็นเจ้าของสินค้าแฮนด์เมดหรือศิลปะ
พ้ืนบ้านที่แท้จริงในพ้ืนที่นั้นๆ กลายเป็นสินค้าท�ำเหมือนสินค้าพ้ืนเมือง
ปริมาณมากๆ ซึ่งท�ำให้เสน่ห์ของถนนคนเดินท่ีแท้จริงหายไป ทุกคนจึง
ควรตระหนกั และใสใ่ จความเป็นธรรมชาตขิ องแตล่ ะชุมชน

ฝากถงึ นกั เที่ยวชุมชนยุคใหม่

นกั ทอ่ งเท่ียวชุมชนในมมุ มองของเราตอนนม้ี ี 2 แบบคอื เทย่ี ว
เพราะเปน็ นกั ทอ่ งเท่ียวชุมชนจริงๆ และนกั ทอ่ งเท่ียวตามกระแส
ซงึ่ จะมคี วามแตกตา่ งกนั ที่นกั ทอ่ งเท่ียวที่ช่ืนชอบชุมชนจริงๆ จะทำ�
การบา้ นเวลาจะไปชุมชนและปรบั ตวั ใหเ้ ขา้ กบั วิถี ในชุมชนนน้ั คอื ไม่
พยายามเปลย่ี นเขา ขายอะไรกนิ อะไรกท็ ำ� แบบนนั้ แตอ่ กี แบบหนงึ่
จะไมป่ รบั ตวั ใหเ้ ขา้ กบั สถานท่ี และอาจเรยี กรอ้ งใหช้ ุมชนทำ� การปรบั
สถานที่ใหเ้ ขา้ กบั ความตอ้ งการของตวั เอง เชน่ ตอ้ งมแี อร์ มี WIFI
ตรงนอ้ี ยากใหท้ กุ คนทจ่ี ะไปเทยี่ วชุมชนลองเรม่ิ ตน้ จากตวั เราเอง เพราะ
การเปน็ นกั ทอ่ งเทยี่ วชุมชนทด่ี ี เราตอ้ งมคี วามรกั ในชุมชน เคารพกฎ
กตกิ าและวิถดี ง้ั เดมิ เพอ่ื ไมใ่ หว้ ฒั นธรรมของชุมชนเปลย่ี นแปลงไป

59

รองศาสตราจารย์ ดร.เทิดชาย ช่วยบำ�รงุ
ร่วมแรงรวมใจ มุ่งสคู่ วามยั่งยนื

เพราะการท่องเท่ียวโดยชุมชนอย่างย่ังยืนคือจุดหมายปลายทางความส�ำเร็จท่ี ไม่เพียงแสดงถึง
การบริหารจัดการการท่องเที่ยวอย่างมีประสิทธิภาพ แต่ยังบ่งบอกถึงความเป็นน�้ำหน่ึงใจเดียวกัน
รองศาสตราจารย์ ดร.เทิดชาย ช่วยบ�ำรุง คณบดีคณะการจัดการการทอ่ งเท่ียวและผอู้ ำ� นวยการหลกั สตู ร
สาขาการจัดการการทอ่ งเทย่ี วแบบบรู ณาการ สถาบนั บณั ฑติ พัฒนบริหารศาสตร์ จงึ เดนิ หนา้ พัฒนาชุมชนตน้ แบบ
ถา่ ยทอดความรู้ไปสชู่ ุมชนใกลเ้ คยี ง เพอ่ื ใหส้ ามารถนำ� การทอ่ งเท่ียวมาเปน็ เครื่องมอื ในการสรา้ งงาน สรา้ งรายได้

ท่องเท่ียวโดยชุมชน

ก่อนอ่ืนต้องเข้าใจว่าการท่องเท่ียวโดยชุมชน
ทำ� หนา้ ท่ี 2 อยา่ ง อยา่ งแรกคอื เปน็ กลไกการจัดการ
การท่องเที่ยว น่ันคือเมอื่ ชุมชนบริหารจัดการแหล่ง
ท่องเที่ยวของตนเองได้ส�ำเร็จ คนจากพื้นท่ีอ่ืนๆ
กจ็ ะเขา้ มาศกึ ษาเพอื่ นำ� ไปปฏบิ ตั ติ ามใหเ้ หน็ ผล และ
อย่างที่สองคือเป็นสินค้าทางการท่องเที่ยว ดึงดูด
นักท่องเท่ียวให้สนใจและอยากเดินทางมาสัมผัสวิถี
ชีวิตที่เต็มไปด้วยเอกลักษณ์ ซ่ึงหลายคนชอบคิด
ว่าการท่องเที่ยวโดยชุมชนเปน็ เร่ืองของชาวบ้าน แต่
อันที่จริงแล้วต้องอาศัยความร่วมมือของทุกคนใน
พื้นที่จึงจะเรียกว่า การท่องเที่ยวโดยชุมชน ท่ีต่าง
จากการท่องเท่ียวแบบอ่ืน คือเป็นการท่องเที่ยว
เพอื่ ไปเรียนรแู้ ละศกึ ษาการบริหารจัดการของชุมชน
โดยมกี ิจกรรมท�ำรว่ มกันอย่างสนกุ สนานและลึกซึ้ง

ใสใ่ จเข้าใจทุกรายละเอียด

ในการทำ� งานรว่ มกบั ชุมชน ปญั หาที่พบสว่ นใหญ่
คือเร่ืองความไม่เข้าใจของชุมชนว่าการท่องเที่ยว
โดยชุมชนทแี่ ทจ้ รงิ คอื อะไร ชาวบา้ นมองการทอ่ งเทย่ี ว
เป็นการสร้างรายได้ เช่น ชาวบ้านสร้างโฮมสเตย์
จำ� นวนมากเพราะมองวา่ เปน็ เงนิ ที่เขา้ มา แตเ่ มอ่ื ถงึ
ฤดกู าลท่ีนกั ทอ่ งเทย่ี วเดนิ ทางมานอ้ ย (Low Season)
ชาวบา้ นรสู้ กึ ผิดหวงั ที่ไมม่ รี ายไดเ้ ขา้ มา น่ันเปน็ เพราะ
รายได้จากการท่องเที่ยวเป็นเพียงส่วนเสริม แต่
จุดประสงค์หลักของการท่องเท่ียวโดยชุมชนคือ
นักท่องเท่ียวได้มาเรียนรู้วิถีชีวิตของแต่ละชุมชนใน
แบบท่ีเปน็ และสรา้ งความภาคภมู ิใจใหช้ ุมชนในสง่ิ ที่
เขามี นอกจากนจ้ี ะสงั เกตไดว้ า่ หนว่ ยงานรัฐในแตล่ ะ
พนื้ ที่ยงั ใหค้ วามสำ� คญั กบั ตรงนคี้ อ่ นขา้ งนอ้ ย เพราะ
มองวา่ การทอ่ งเท่ียวโดยชุมชนทำ� แลว้ เหน็ ผลชา้

61

การท่องเท่ียวโดยชุมชนต้องทำ�ให้คนในชุมชนแข็งแรง
รายได้จากการท่องเที่ยวควรเป็นรายได้เสริม

เสริมจุดแขง็ แก้จุดอ่อน

จุดแข็งของชุมชนคือความเป็นตัวตนหรืออัตลักษณ์
ของตนเอง การท่องเท่ียวโดยชุมชนจะต้องขายความเป็น
ธรรมชาติ เพราะวถิ ชี ีวติ ความเปน็ อยตู่ ามปกตคิ อื สงิ่ ทดี่ อี ยแู่ ลว้
แต่จุดอ่อนที่เห็นได้ชัดคือขาดการพูดคุยและประสานงาน
กันอย่างเข้าใจ ดังน้ันจะต้องหากระบวนการสร้างการมี
ส่วนร่วมเพื่อขับเคลื่อนไปพร้อมกัน ซ่ึงตอนนแี้ ต่ละชุมชน
ยังมีการคิดแยกส่วนกัน จึงควรหาวิธีการท�ำงานร่วมกัน
พดู คยุ กนั ใหม้ ากขน้ึ ตงั้ แตท่ ำ� งานมากป็ ระทับใจทกุ ชุมชน
เพราะเรารู้สึกว่าได้เข้าใจวิถีชีวิตของคนไทยในบริบทที่
แตกตา่ งกนั ทำ� ใหเ้ ราไดเ้ ปดิ โลกไปเหน็ วิถีชีวิตจริงๆ ของ
คนไทยที่มีวัฒนธรรมแตกต่างกัน เป็นความน่ารักท่ี
ประทับใจ

62

เรง่ สนบั สนนุ รว่ มผลักดนั

การท่องเที่ยวโดยชุมชนเป็นกระบวนการที่ท�ำให้คนใน
ชาติสามัคคีกัน โดยเฉพาะคนในระดับรากหญ้าและชนบท
แขง็ แรงมากยงิ่ ขน้ึ สรา้ งพลงั ทางปญั ญาใหก้ บั ชุมชน ทำ� ให้
สามารถใชก้ ารทอ่ งเท่ียวเปน็ เครอ่ื งมอื ในการเรยี นรกู้ ารบริหาร
จัดการทรัพยากรของตนเองได้ ซึ่งเป็นการวางรากฐานให้
คนไทยเขม้ แขง็ และเกดิ การเรียนรู้อยา่ งเข้าใจ สง่ เสริมและ
สร้างรายได้อย่างต่อเนื่อง นอกจากนปี้ ระเด็นรองลงมาคือ
สามารถมองเหน็ เมด็ เงนิ ท่ีจะเกดิ ขนึ้ ไดอ้ กี ดว้ ย ซง่ึ ปนี รี้ ัฐบาล
มงุ่ เนน้ และใหค้ วามสำ� คญั กบั การทอ่ งเที่ยวโดยชุมชนเพมิ่ มาก
ยงิ่ ขน้ึ และกลายเปน็ หนงึ่ ในกลยทุ ธส์ ำ� คญั ของการทอ่ งเที่ยว
ในพน้ื ท่ีท่ีนำ� ไปสกู่ ารรว่ มมอื ของหนว่ ยงานตา่ งๆ เพอ่ื วางแผน
ยทุ ธศาสตรก์ ารทอ่ งเท่ียวโดยชุมชนระดบั ชาตติ อ่ ไป

การท่องเที่ยวโดยชุมชนจะสำ�เรจ็ ไดอ้ ยา่ งยัง่ ยนื นัน้ ตอ้ ง
ประกอบด้วย ผนู้ ำ�ชุมชน ผ้ปู ระสาน และการมสี ว่ นรว่ ม

63

ภาพฝนั การท่องเท่ียวโดยชมุ ชนของ อพท.

มาดกู นั ดีกวา่ วา่ อพท. วางภาพฝนั การทอ่ งเท่ียวโดยชุมชนในอกี 10 ปี ขา้ งหนา้ ไวอ้ ยา่ งไรบา้ ง

1. เดนิ ไดด้ ว้ ยความมั่นคง จากความเปน็ ตัวตน
2. หาข้อดี ของดี รักษา สืบทอด
3. CBT กระบวนการเรียนรตู้ ลอดชีวิตของชุมชน
4. ตวั ตนคอื คณุ ค่า รักษาไว้

5. Carrying Capacity
6. วิถีชีวิตแต่ละชุมชนเป็นจุดขายท่ีตอ้ งร่วมแรงรว่ มใจ สรา้ งเสน่ห์ได้ทั่วไทย
7. ท�ำเปน็ ทีม มีเครือขา่ ยเชื่อมโยง มั่นคงทกุ ท่ี
8. ความคดิ ไม่ย่อท้อ ความส�ำเร็จตอ้ งบังเกดิ
9. ทอ่ งเที่ยวชุมชนเปน็ การกา้ วหนา้ ในดา้ นเศรษฐกจิ สงั คม วฒั นธรรม และภมู ปิ ญั ญาทอ้ งถ่ิน

10. อยากขยายเครือขา่ ยใหเ้ ต็มพนื้ ท่ี เหมือนตน้ ไมท้ ี่มลี ูกที่ดก
11. สืบคน้ รักษา สบื ทอด รุ่นต่อรุ่น เพ่อื ความย่งั ยืนตลอดไป
12. ความภมู ิใจในชุมชนของตัวเอง และไม่ถูกกลนื ทางวัฒนธรรม
13. ทำ� งานอยา่ งรอบคอบ ต้องคิดก่อนทำ� นำ� ชุมชนเพอ่ื ความยงั่ ยนื ดี เด่น ดงั ต้องคงไว้

14. การทอ่ งเท่ียวท่ีย่งั ยนื คอื การที่ทุกชุมชนยนื ไดอ้ ย่างมั่นคง
15. มจี ิตมุง่ มั่น รักบ้านเกดิ ทำ� ชุมชนให้มคี วามสุข
16. นกไมม่ ีขน คนไมม่ เี พื่อน ยากที่จะบินขึ้นสงู ได้
17. ทุกหนว่ ย ทุกชุมชน ตา่ งมจี ุดดี จุดเด่นหลายจุด หากเช่ือมต่อ

และโยงใย จะเกดิ เป็นระบบและภาพรวมที่สมบรู ณ์แบบ

หวั ใจหลักของการทอ่ งเที่ยวโดยชุมชน

1. รู้ค่า รักถิ่นและร่วมสร้างชุมชนให้เข้มแข็งเองได้บนพ้ืนฐาน
ของความยั่งยืน

2. สรา้ งเครือขา่ ยและองคป์ ระกอบใหเ้ กดิ การแลกเปลย่ี นเรียนรู้
3. สร้างสรรค์ร่วมกัน ค้นหาวิธีการท�ำให้สินทรัพย์มีคุณค่า

มีมลู คา่ เพ่มิ ได้
4. เช่ือมโยงการท่องเที่ยวกบั ผลประโยชนข์ องชุมชน
5. บริหารจัดการอยา่ งเหมาะสม สมดลุ 3 ดา้ น ทั้งเศรษฐกิจ

สังคม สงิ่ แวดลอ้ ม
6. มองหากลุ่มคนท่ีใช่ และมี ใจเดียวกัน

ความภูมิใจในอตั ลักษณช์ ุมชน

ภมู ปิ ญั ญา วิถีชีวิตชุมชน

วัฒนธรรม

ขอบคุณข้อมลู

หนา้ 8-25
คมู่ อื เกณฑม์ าตรฐานการบรหิ ารจัดการแหลง่ ทอ่ งเทย่ี ว

โดยชุมชน (ฉบบั ปรับปรุง ปี 2558). อพท. : กรกฎาคม
2558.

ชุดความรู้ถอดบทเรียนการท่องเท่ียวโดยชุมชน
เล่มท่ี 1 ประจ�ำปี 2558 ตอนรวมพลค้นแก่น
การทอ่ งเทย่ี วโดยชุมชน เพื่อชุมชน Redesign CBT
Thailand : Collaborate We Can

กลอ่ งเคร่ืองมอื DASTA Sustainable Tourism
Development Toolkit by Community for Community
การท่องเที่ยวโดยชุมชน เพ่ือชุมชนอย่างยง่ั ยนื ทำ� ให้ดี
ท�ำให้เดน่ ท�ำใหด้ งั The 9+1 Building Blocks
หนา้ 26-41

หนงั สือเท่ียวนี้ ท่ี ไมเ่ หมือนเดมิ : องคก์ ารบริหาร
การพั ฒนาพื้นที่ พิเศษ เพื่อการท่องเที่ ยวอย่างย่ังยืน
(องคก์ ารมหาชน), 2558

แผ่นพับเที่ยวชุมชนคน้ ของดี! ไปกบั อพท.
หนา้ 42-51

หนงั สอื เที่ยวน้ี ที่ ไมเ่ หมอื นเดิม : องคก์ ารบริหาร
การพั ฒนาพ้ืนที่ พิเศษ เพ่ือการท่องเท่ี ยวอย่างย่ังยืน
(องค์การมหาชน), 2558

ชุดความรู้ถอดบทเรียนการท่องเท่ียวโดยชุมชน
เล่มท่ี 1 ประจ�ำปี 2558 ตอนรวมพลค้นแก่น
การท่องเที่ยวโดยชุมชน เพ่ือชุมชน Redesign CBT
Thailand : Collaborate We Can

แผ่นพับเที่ยวชุมชนคน้ ของดี! ไปกบั อพท.

ขอบคุณรูปภาพ
หนา้ 42-51

คณุ อรษุ นวราช กรรมการผจู้ ดั การ สามพราน รเิ วอรไ์ซด์
http://www.sampranmodel.com/
คณุ สมศกั ดิ์ บญุ คำ� ผกู้ อ่ ตง้ั Local Alike
http://www.localalike.com/
www.facebook.com/LocalAlike
งานเสวนา DASTA CBT Forum ตอน รวมพล คน้ แกน่
CBT Thailand
www.thailandsusu.com
หน้า 52-63
คุณภัทราพร สังข์พวงทอง โปรดิวเซอร์รายการ
กบนอกกะลา บริษัท ทีวบี รู พา จำ� กัด
คุณสมศักดิ์ บุญคำ� ผู้กอ่ ต้ังบริษทั โลเคลิ อไลค์
จ�ำกดั (Local Alike)
รองศาสตราจารย์ ดร.เทิดชาย ช่วยบ�ำรุง คณบดี
คณะการจัดการการทอ่ งเที่ยวและผอู้ ำ� นวยการหลกั สตู ร
สาขาการจัดการการท่องเที่ยวแบบบูรณาการ สถาบัน
บณั ฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (NIDA)

Designated Areas for Sustainable Tourism Administration (Public Organization)

118/1 Tipco Tower 31st FL. Rama VI Road Phayathai Bangkok 10400 Thailand

www.dasta.or.th
www.facebook.com/SaiJaiPaiTiew
www.facebook.com/CBT.DASTA