The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Published by syahriyatunnikmah.2022, 2022-09-22 00:00:13

SYAHRIYATUN NIKMAH_BAHAN AJAR GEGURITAN

SYAHRIYATUN NIKMAH_BAHAN AJAR GEGURITAN

BAHAN AJAR

Kelas : IX

Mata Pelajaran : Bahasa Jawa

Materi : Geguritan

Guru : Syahriyatun Nikmah

GEGURITAN

INGKANG BADHE KAGAYUH ING PASINAON

ANCASIPUN PASINAON

Melalui model pembelajaran problem based
learning, setelah berdiskusi dengan kelompok,

peserta didik dapat:

1 2

Menganalisi unsur Menyimpulkan pesan
pembangun dalamg moral dalam geguritan
geguritan dengan jujur, dengan jujur, disiplin
disiplin dan tanggung dan tanggung jawab.
jawab

Melalui model pembelajaran problem based
learning, setelah berdiskusi dengan kelompok,

peserta didik dapat:

3 4

Mempraktekan membaca Mengkritisi
indah geguritan dengan pembacaan geguritan
disiplin, tanggung jawab yang dilakukan teman
dan percaya diri. lain.

SADERENGIPUN NGANCIK DHATENG
MATERI SUMANGGA KLIK LINK MENIKA

https://forms.gle/cppbavaEMbRt8jQu9

Pitedah Pasinaon 1.Para siswa damel kelompok diskusi, saben
kelompok 4 siswa.

2.Para siswa nyemak materi ingkang sampun
samekta.

3.Para siswa nyemak tuladha maos geguritan
https://www.youtube.com/watch?
v=KIBeoeJnX2o

4.Para siswa pirembagan unsur pembangun
geguritan.

5.Para siswa presentasi babagan asiling
pirembagan.

6.Asiling pirembagen dipunkempalaken dheteng
dwija.

FASE 1: Identifikasi Masalah Materi faktual

Kasemakna vidio tuladha
maos geguritan menika




1

https://www.youtube.com/watch?v=KIBeoeJnX2o

PETA KONSEP Unsur
pembangun
Titikaning
geguritan Jinising geguritan

GEGURITAN

Nyerat geguritan Maos geguritan

Fase 2: Mengorganisasikan peserta didik Materi Konseptual

Geguritan Geguritan inggih menika

salah satunggaling karya

sastra Jawa ingkang awujud

saking rasa ing ati ingkang

dipunandharake kaliyan

penyair ngagem basa

ingkang gadhah irama,

rima, mitra, bait saha

penyusun cakepan ingkang

gadhahi arti utawi makna

wonten ing lirik geguritan.

Kapethik saking:

https://kumparan.com/berita-terkini/pengertian-geguritan-dalam-bahasa-jawa-dan-contohnya-1xTtqgAHfO2/3

Fase 3: Membimbing Penyelidikan Materi Prosedural

SASAMPUNIPUN MAOS MATERI ING NGINGGIL, GAYUT KALIYAN ANCASIPUN
PASINAON SUMANGGA PARA SISWA SAMENIKA MADOSI UNSUR INTRINSIK
SAKING CARIOS PENGALAMAN WAU LAJENG NYUSUN CARIOS PENGALAMAN

ADHEDHASAR PENGALAMANIPUN PIYAMBAK.

UNSUR PEMBANGUN GEGURITAN

BASA INGKANG IRAH-IRAHAN
ENDAH GEGURITAN

TEMA PURWAKANTHI
DHIKSI
CITRA AMANAT

Tema Ide pokok kang
diandharake penyair.

Citra Digunakake supaya ngewenehi
gambaran sing bisa diraba
kagem indra.

Bahasa kang Migunakake bahasa

endah ingkang sopan lan pantes. Tetembungan ingkang
runtun karo tembung
Purwakanthi
ngarepe.

Dhiksi Pamilihan tembung lan ukara
supaya basa ingkang digunakake
geguritan kuwi sopan lan pantes. Amanat pesan ingkang diandharake
pangripata kagem pamaos.

Kepethik saking: https://diangpedia.blogspot.com/2021/08/unsur-intrinsik-geguritan.html

Purwakanthi

Purwakanthi sastra

Unen-unen kang runtut
sastrane (kongsonan)

Purwakanthi swara Purwakanthi
basa/lumaksita
Unen-unen kang runtut
swarane (vokal) Unen-unen kang kadhapuk
saka rong gatra. Pungkasane
gatra kapisan, dadi wiwitane
gatra kapindho.

Jenising geguritan 1.Jenising geguritan ingkang
miturut kegunaane gambarake kondidi utawa
prastawa (dheskriptip)

2.Jenising geguritan ingkang
nyeritakake kondisi utawa
pengalaman (naratip)

3.Jenis geguritan ingkang
pasemon utawa duweni isi
kritikan utawa sindiran

https://vajarsenja.blogspot.com/2015/09/pengertian-purwakanthi-beserta-contohnya.html

Jinisipun geguritan miturut jedhule

Geguritan gagrag lawas

Migunakaken basa Jawi kina utawi Geguritan gagrag anyar
lawas, dipunserat ing pupuh-pupuh
sekar, boten dipunserat ing Migunakaken basa Jawi jaman
kertas(kulinanipun) ugi mlebet saniki saha dipunserat
sekar utawi lelagon ingkang migunakaken aksara Latin.
ngagem purwakanthi swara. Geguritan menika boten pinathok
pupuh-pupuh sekar saha boten
kawiwitan"sun gegurit", guru
gatra, guru lagu guru wilangan.

Maos Geguritan

Wirama Wicara

Wirasa Wiraga

Cara nyerat geguritan

Nemtokake tema Ngubah tema dado
geguritan
Ide saged saking pundi
kemawon, nemtokake Sasampunipun idhe
ide saged wonten ing kepanggih, ide wau kedah
diolah saha dihayati. lajeng
pundi kemawon ngronce tembung-tembing
panggenanipun dados geguritan ingkang

edi saha penak diwaos.

Gaya basa/majas Bait, rima saha
irama (purwakanthi)
damel geguritan mesthi
boten ninggalaken majas, Ing geguritan modern rima,
saged migunakaken majas irama saha pada boten pati

personifikasi utawi digatekake, nanging
hiperbola langkung becik digatekake
supaya langkung sae nalika
NYERAT GEGURITAN
diwaos.

Nalika tema, majas, saha
purwakanthi ditemtokake

lajeng miwiti geguritan.
Nanging ing geguritan
modern purwakanthi boten

kedah diginakake.

Maos Geguritan

WIRAMA WIRASA WIRAGA

cendhek duwur perasaan utawa polah utawa
nada utawa penghayatan gerake ketik
keras lemahe pas maca maca geguritan
swara. geguritan

WWICICAARRAA

lancar orane
maca

geguritan

WIRAMA WIRASA WIRAGA

cendhek duwur perasaan utawa polah utawa
nada utawa penghayatan gerake ketik
keras lemahe pas maca maca geguritan
swara. geguritan

WWICICAARRAA

lancar orane
maca

geguritan

Fase 4: Mengembangkan dan menyajikan hasil karya

Materi Metakognitif

1.Unsur pambangun geguritan inggih menika
tema, basa ingkang endah, irah-irahan
geguritan, dhiksi, citra, purwakanthi, saha
amanat.

2.Nalika maos geguritan kedah nggatosakaen
4W inggih menika wirama, wiraga, wirasa
saha wicara.

Merapi

Merapi..... Dening: Puthu Aryana

Saka kadohan katon gagah

Asep putih ndedel ing awiyat

Tilas dalan lahar katon cetha

Merapi....

Saupama kowe bisa crita

Kabeh kedadeyan ing tanah Jawa

Wiwit jaman Mataram Kuna

Nganti madege kraton

Ngayogyakarta

Fase 5: Menganalisis dan evaluasi Dudutan

1.Geguritan inggih menika salah satunggaling karya sastra Jawa ingkang
awujud saking rasa ing ati ingkang dipunandharake kaliyan penyair
ngagem basa ingkang gadhah irama, rima, mitra, bait saha penyusun
cakepan ingkang gadhahi arti utawi makna wonten ing lirik geguritan.

2.Unsur pembangun geguritan inggih menika tema, basa kang endah,
irah-irahan, dhiksi, citra, purwakanthi saha amanat.

3.Jenis geguritan kaperang dados 2 inggih menika miturut kagunaane
saha jedhule.

4.Cara nyerat geguritan inggih menika nemtokake tema,ngubah tema
dados geguritan, gaya basa/majasm bait, rima, lan
irama(purwakanthi), saha nyerat geguritan.

5.Cara maos geguritan kedah ngatekake wirama, wirasa, wiraga, saha
wicara.

Kapustakan

1.Yatmana, Sudi & Suliyanto. 2016. Padha Bisa Basa Jawa. Jakarta:
Yudisthira.

2.Herlina, R., Iswara, P. D., & Kurniadi, Y. (2016). Penerapan metode ATM
(amati, tiru, dan modifikasi) berbantuan media audiovisual untuk
meningkatkan keterampilan membaca puisi. Jurnal Pena Ilmiah, 1(1),
881-890.

3.Isnaeni, A. Keefektifan Metode Bermain Peran (Role Playing) Terhadap
Aspek Keterampilan Berbicara Siswa Kelas V SDN Mattoangin II.

4. https://www.youtube.com/watch?v=KIBeoeJnX2o
5. https://kumparan.com/berita-terkini/pengertian-geguritan-dalam-

bahasa-jawa-dan-contohnya-1xTtqgAHfO2/3
6. https://diangpedia.blogspot.com/2021/08/unsur-intrinsik-

geguritan.html

MATUR
NUWUN


Click to View FlipBook Version